Patrologiæ cursus completus [Series Græca] : ... omnium ss. patrum, doctorum, scriptorumque ecclasiasticorum sive Latinorum sive Græcorum ...

Google

This 15 a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project
to make the world's books discoverable online.

It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject
to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books
are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover.

Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the
publisher to a library and finally to you.

Usage guidelines

Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work 15 expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to
prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying.

We also ask that you:

- Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for
personal, non-commercial purposes.

- Refrain from automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine
translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the
use of public domain materials for these purposes and may be able to help.

* Maintain attribution The Google *watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it.

- Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just
because we believe a book 15 in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other
countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of
any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner
anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe.

About Google Book Search

Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers
discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web

athttp://books.google.com/

y5o.-

PATROLOGLE

CURSUS COMPLETUS,

SEU BIBLIOTHECA UNIVERSALIS, INTEGRA, UNIFORMIS, COMMODA, OECONOMICA,

OMNIUM SS. PATRUM, DOCTORUM, SCRIPTORUMQUE ECCLESIASTICORUM,

SIVE LATINORUM, 8IVE GRAEICORUM,

QUI AB VO APOSTOLICO AD TATEM INNOCENTII III (ANN. 1216) PRO LATINIS
ET AD PHOTII TEMPORA (ANN. 863) PRO GILECIS FLORUERUNT :

RECUSIO CHRONOLOGICA

OMNIUM QUAE EXSTITERE MONUMENTORUM CATHOLICJE TRADITIONIS PER DUODECIM PRIORA
ECCLESLE SAECULA ET AMPLIUS,

ΦΌΧΤΑ EDITIONES ACCURATIS88IMAS, INTER 8E CUMQUE NONNULLIS8 CODICIBU8 MANUSCRIPTIS COLLATAS, PERQUAM DILIGEN-
TER CASTIGATA ; DISSERTATIONIBUS, COMMENTARIIS, VARIISQUE LECTIONIBUS CONTINENTER ILLUSTRATA ; OMNIBUS
OPERIBUS POST AMPLISSIMA8 EDITIONES QUAE TRIBUS NOVISSIMIS SACULIS DEBENTUR ABSOLUTAS, DETECTIS
AUCTA; INDICIBUS PARTICULARIBUS ANALYTICIS, SINGULOS 8IVK TOMOS SIVE AUCTORES ALICUJU8 MOMENTI
SUBSEQUENTIBUS, DONATA ; CAPITULIS INTRA IPSUM TEXTUM RITE DISPOSITIS, NECNON ET TITULIS 8INGU-
LARUM PAGINARUM MARGINEM 8UPERIOREM DISTINGUENTIBUS 8UBJECTAMQUE MATERIAM SIGNIFICAN-

TIBUS, ADORNATA; OPERIBUS CUM DUBIIB, TUM APOCRYPHIS, ALIQUA VERO AUCTORITATE IN

ORDINE AD TRADITIONEM ECCLESIASTICAM POLLENTIBUS8, AMPLIFICATA ;
DUCENTIS ET AMPLIUS INDICIBUS LOCUPLETATA; SED PRAESERTIM DUOBUS IMMENSI8 ET GENERALIBUS, ALTERO
sciLICET RERUM, qUO CONSULTO, QUIDQUID NON SOLUM TALIS TALISVE PATER, VERUM ETIAM UNUSQUISQUE
PATRUM , ABSQUE ULLA EXCEPTIONE, IN QUODLIBET THEMA SCRIPBERIT, UNO INTUITU CONSPICIATUR;
ALTERO SCRIPTUR/E SACRZE, EX QUO LECTORI COMPERIRE 8IT OBVIUM QUINAM PATRES ET
IN QUIBUS OPERUM SUORUM LOCIS SINGULOS SINGULORUM LIBRORUM SCRIPTURA VERSUS,
A PRIMO GENESEOS USQUE AD NOVISSIMUM APOCALYPSIS, COMMENTATI ΒΙΝΤ.

EDITIO ACCURATISSIMA, CAETKRISQUE OMNIBUS FACILE ANTEPONENDA, 81 PERPENDANTUR CHARACTERUM NITIDITAS,
CHARTA4E QUALITAS, INTEGRITAS TEXTUS, PERFECTIO CORRECTIONIS, OPERUM RECUSORUM TUM VARIETAS TUM
NUMERUS, FORMA VOLUMINUM PERQUAM COMMODA 8IBIQUER IN TOTO PATROLOGIA DECURSU CONSTANTER
SIMILIS, PRETII EXIGUITAS, PRASERTIMQUE I8TA COLLECTIO, UNA, METHODICA ET CHRONOLOGICA,
SEXCENTORUM FRAGMENTORUM OPUSCULORUMQUE HACTENUS HIC ILLIC SPARSORUM,

PRIMUM AUTEM IN NOSTRA BIBLIOTHECA, EX OPERIBUS ET M88. AD OMNES
JEITATES, LOCOS, LINGUAS FORMASQUE PERTINENTIBU8, COADUNATORUM.

SERIES GR/ECA,

IN QUA PRODEUNT PATRES, DOCTORES SCRIPTORESQUE ECCLESLE GR/ECAE
A S. BARNABA AD PHOTIUM.

ACCURANTE J.-P. MIGNE,

Biibliotheese €leri universe,
SIVE CUASUUM COMPLETORUM IN SINGULOS SCIENTIJE ECCLESIASTIC/E RAMOS EDITORE.

PlFATROLOGIA, AD INSTAR IPSIUS ECCLESLE, IN DUAS8 PARTES DIVIDITUR, ALIA NEMPE LATINA. ALIA GR/ECO-LATINA.
LATINA, JAM PENITUS EXARATA, VIGINTI-QUINQUE ET DUGENTIS VOLUMINIBUS MOLE SUA STAT, AC QUINQUE-
VIGINTI-CENTUM ET MILLE FRANCIS VENIT. GRAECA DUPLICI EDITIONE TYPIS MANDATA EST. PRIOR GRJ/ECUM
TEXTUM UNA CUM VERSIONE LATINA LATERALIS AMPLECTITUR, KT AD OCTO ET CENTUM VOLUMINA UNA CUM
INDICIBUS PERVENIET. POSTERIOR AUTEM HANC VERSIONEM TANTUM EXHIBET, IDEOQUE INTRA SEPTEM ET QUIN-
QUAGINTA CIRCITER VOLUMINA RETINEBITUR. UNUMQUODQUE VOLUMEN GR4ECO-LATINUM OCTO, UNUMQUODQUE
MERE LATINUM QUINQUE FRANCIS SOLUMMODO EMITUR : UTROBIQUE VERO, UT PRETII HUJUS BENEFICIO FRUATUR
EMPTOR, COLLECTIONEM INTEGRAM, SIVE GRAECAM SIVE LATINAM COMPARET NECESSE ERIT ; SECUS ENIM CUJUSQUE
VOLUMINIS AMPLITUDINEM NECNON ET DIFFICULTATES VARIA PRETIA /EQUABUNT.

- PATROLOGL£E' GRECE TOMUS XCIX.

S. THEODORUS STDUDITA.

PARISIIS

APUD GARNIER FRATRES EDITORES, ET J.-P. MIGNE, SUCCESSORES
IN VIA DICTA : AVENUE DU MAINE, 208

1903
- Qc

Clichy. — Bx typls PAUL DUPONT, 12, via dicia Bac-d'Asniéres. — 92.10.1903

Ὁ fx lo o

4
νη

elc o8 :

.
e * Φ

ANNUS "as.
ELENCHUS

AUCTORUM ET OPERUM QUI IN HOC TOMO XCIX CONTINENTUR

ULUM iX

S. THEODORUS STUDITA.

PROLEGOMENA. — 1. Notitia ex Bibliotheca Greca Fabricii, cum Indice sermonum catecheti-
corum S. Theodori Studite. — ἃ. Notitia altera, ex Leonis Allatii Diatriba de Theodoris.
— 3. Prefatio posthume Sirmondiane editioni praemissa. — &. Angelo Mai Preefatio. —
5. Veterum testimonia. — 6. Vita S. Theodori ἃ Sirmondo edita. — 7. Ejusdem Vite editio

altera ex codice Vaticano ab Angelo Maio excerpta. col. 9-233
S. TREoDoRI SrubITE& O»gn4.
Anlirrhetici tres adversus Iconomachos, ex editione Jacobi Sirmondi. 321-331
Refutatio carminum Joannis, Ignatii, Sergii et Stephani, Iconomachorum, ex ejusdem editione. 435
Quasstiones Iconomachis proposite, ex eodem. ἀΤΊ
Adversus Iconomachos capitula septem, ex eodem. 485

Oratio pro sacris imaginibus (legitur in Vita S. Theodori, inter Prolegomena hujus voluminis,

col. 115).

Epistola ad Theophilum imp. de sacris imaginibus (exstut inter opera S. Joannis Damasceni,
hwjus Patrologie tom. XCV, col. 345).

Epistola ad Platonem archimandritam de cultu sacrarum imaginum, ex Sirmondo. 499
Sermones catechetici, Latine, ex editione Joannis Livineii. 505
Orationes.
I. In die Dominica SS. Patrum. De abstinentia. Edidit Joan. Alb. Fabricius in Bibl. Gr. 681
II. In adorationem sancta crucis, ex editione Gretseri. 691
III. In vigiliam Luminum, ex Bibliotheca Ang. Mai. 699
IV. In diem Paschae, ex eodem. 109
V. In dormitionem sanctte domine nostre Deiparse, ex eodem. 119
VI. In coelestium ordinum coetum, ex eodem. 729
VII. In nativitatem S. Joannis Baptiste, ex eodem. 141
VIII. In decollationem S. Joannis Baptiste, ex eodem. 161
IX. Laudatio S. Joannis apostoli et evangeliste, ex eodem. TA
X. Laudatio S. Bartholomzi apostoli, ex eodem. 191
XI. Laudatio S. Platonis archimandritse, ex Aprili Bollandiano. 803
XII. Laudatio S. Arsenii anachorete, ex Julio Bollandiano. 849
XIII. Laudatio funebris in matrem suam, ex Bibliotheca card. Mai. 883
Epistolarum libri duo ex edit. Jacobi Sirmondi. 903
Capitula quatuor ex Petri Possini Thesauro ascetico. 1682
Scholion in S. Basilii ascetica. 1684
Explicatio Liturgize Preesanctificatorum, ex edit. card. Aug. Mai. 1687
Catechesis chronica, ex eodem. 1693
Constitutiones Studitane, ex eodem. 1103
De Confessione et pro peccatis satisfactione Canones, ex eodem. 1121
De quibusdam quztionibus canones alii, ex eodem. 1729
Poenze monasteriales, ex eodem. 1133
Canon in adorationem crucis, ex Gretseri libro De cruce. 1151
Canon epinicius in erectione SS. imaginum, ex Annalibus Baronii. 1161
Iambi de variis argumentis, ex editione Sirmondi. 1169
A ix ad sermones catecheticos. — Sermo 68 (de quo adi Livinai Pre[ationem, col. 501). 1811
S. Theodori Testamentum, ex Sirmond. 1813

Appendia ad Opera S. Theodori Studitze. — Nauoratii confessoris Encyeliea de obitu S. Theo-
on.

Incerti narratio de schismate Studitarum. "VR V (Q 1849
5 S)NS 0A ΜΝ"

i L2

206405

———H——OÁá MÀ Ó——nÓ MÀ Ü——MM€—— MU (tMÓspnmÁWeÜ

2
e .

“- ),.
- b) eC
e ^ J
τ e .. 7 Φ e
. * M ^^.
νου n7" ὁ.»
- ΦΦ 9 *?
. ^r sS- "m
9 4.2 uu
e ^5

.
9 ^
^ LI

.
^s

(FaBhic. Biblioth. Greca edit. Harless, 1. X, p. 434.) (7

Theodorus SLudites, Studii, sive monasterii a Studio (a) quodam Romano CPoli conditi abbas, natus
i esdem urbe est a. C. 759, et in avunculi sui Platonis adhuc superstitis (b) locum archimandrita pri-
mom Saccudiensis Imnonasterii in suburbano patrio factus a. 704. Hinc, Tarasio patriarcha non auso im-
pniri Constantino VI resistere, cum, repudiala conjuge sua Maria, Theodoten ille duxisset, Theodo-
πι εἰ Constantinum οἱ Taresium communione Cbristianorum indignos esse palam pronuntiavit, atque
|eThessalonicam exsul abire jussus a. 796, sed mox anno proximo post Constantini mortero magno cum
honore revocatus ub Irene, et abbas Studio prefectus fuit (c). Post id tempus gravissime ferens, Nice-
porom e laico patriarcha CPol. a. 806 factum, et Josephum oconomum restitutum, novam a patriar-
di secessionemn. fecit : unde synodo adversus ipsum coacta a. 809 (d) ilerato exsilio afficitur, restitutus
pt biennium a Michaele Rancabe a. 811. Denique Leonis Armeni edicto adversus imaginum cultum
pblreto ἃ. 814, ad certamen pro imaginibus accingitur, quod maxima animi contentione acerrime ges-
sl, omnem ingenii et doctrine vim in hoc profundens, nec dubitans pro hac causa novas exsiliü varii
t longioris, carcerisque durissimi erumnas per plures annos tolerare, donec a Michaele Balbo resti-
os est 8. 821. Hinc cum Thome rebelli adveraus Michaelem favere visus essel, urbe iterum excessit
183, eL in vicina Acritz promontorio peninsula Sancti Tryphonis obiit a. 820 (e), 11 Novembr., quo
it Greci memoriam cjus celebrant. Successorem habuit in ubbatia Studii Naucratium, cujus Epistola
egclica de "Theodori obitu Grece et Latine (f) edita est a Combefisio tom. I Auctarii novi Bibl. Pa-
mem, p. 855-882, additis etiam notis (9). Grecis νέος ὁμολογητὴς, Labbeo preter rem martyr : 8 Crey-
pino (ἢ) male etiam cum Theodoro Grapto confunditur. Ex Vita ejus a Joanne vel alio quodam Greece
κηρία locum affert Alletius De interstitiis ordinum apud Grecos, p. 181, et De libis eccles. Greecor.,
» 138, atque alibi. Incertum vocat p. 226, De consensu. Ea ipsa porro est, quam Latine versam a Jac-
S&rmondo habuit Baronius, ac pleraque ex eadem adduxit tomo nono Annalium ab a. 795-826 : integram
πὸ Grece et Latine ex codice bibl. collegii Jesuilarum Paris. sub Michaelis monachi nomine edidit
l&obus de la Baune S. J. in tomo quinto operum Sirmondi Paris. 1696, fol., pag. 1-88, testatus, in alio
eice (i; Theodoro Daphnopate tribui. Idem vir doctissimus monet de Theodori rebus preterea in san-

(a) Vide Michaelem monachun in Theodori Stu-

diue Vita p. 22 seq.

(b) Plato Theoctiste, 'l'heodori matris, frater,
diem obiit a. 812 etatis 97.

(ce) Conf. Baron. a. C. 798, n. 1, 2; οἱ Acla SS.
tom. 1, Febr. p. 538. Duorum imperialium insi-
pium ccoobiorum, Studii scilicet et Saccudiorum,
enstitutum eum esse abbatem, tradit Anastasius.
ὅγεῖαι. ad Theodoriencom. in S. Bartholom. tom.II

ieilegià Dacher. ed. nov. f. 123. — Jo. Imman.

»sleri Diss. de Studio conobio CPolitano, ex
Yonumentis Byzantinis eruto et illustrato, claris-
qeStuditie, Lipsie 1721, 4. Historiam monasterii
Soditarum a. 1719 parabat Witteberg. M. Just.
Cristian. TTorschmidius.

(4) Vide Chronicam Synopsin S. Theodori Stu-
&i* actorum, scriptis illius tomo V Operum Sir-
andi premissam a Jacobo de la Baune 8. J.

(c) Vide Pagium ad a. 826, n. 17; et tom. V Opp.
tmondi p. 88. Nic Comnenum, Prznotl. mystag.

Latine exstat etiam in Bibliotheca "Patrum,
Lagd. tom. XIV, p. 905.
() Frater ejus Josephus, archiepiscopus Thes-

PATROL. Gs. XCIX.

salon., cujus oratio in exaltationem sancte crucis
exstat Lat. tom. XIV Bibl. PP. ed. Lugd. p. 901;
et tom. IX, Colon. atque in Combeflsii Bibl. con-
cionat. ;Gr. et Lat. ap. Gretserum tom. 11. De cruce
P. 116, 1200, incipit : Σταυροῦ πρόχειται σήμερον
ορτή. Epistola ad Simeonem monachum apud Ba-
ron. ad a. 808, n. 18, Latine, et inter Theodori
Studitee epp. 1, 24, Gr. et Lat. incipit : Οὐδὲν ὧν
δεδήλωχας. Iambé in lconomachos, quorum "Theod.
II, 31 meminit, ni fallor, interierunt. Ejus in B. La-
sarum et in Festum Palmarum, habuit Allatius.
h) VideAllatium adversus Creyghtonum pag. 707.
i) Sie in Vossiano [V. Cat. bibl. Leidens. p. 398,
n.62]. Sub Theodori Daphnopate nomine editu-
rum se promisit Magnus Crusius. FABB. — sub
Theod. Daphnop. nomine etiam in cod. August.
Vindel. V. Reiser. Indic. mss. Aug. p. 13. Naucra-
tii epistola encyclica ad fratres patresque spiritua-
lea, ab Iconomachis persecutionem sustinentes, de
obitu Theodori abbatis, subjuncto ejusdem Testa-

mento Vindobon. in cod. Ces. XXV, n. 3. V. Lam-

bec. VIII, p. 629 seq. (ubi quoque p. 628, de Vita
Theod. Studite, a Michaele, monacho equali con-
scripta, agitur). — In cod. Matrit. 4, sub fln. V.

4

4 S. THEODORUS STUDITA. 19

otorum Aotis consulendam Vitam sancti Platanis 4 April., sancti Nicolai Studite 4 Febr., sancti Nice-
phori patriarche CPol. 13 Mart, Nicete "Hegumeni Mediciensis, auctore Theostericto ejus discipulo,
3 April., sancti Tarasii patriarohte:h5 Xebr: et sancti Theophanis Sygriensis abbatis 12 Mart. Idem de
scriptis Theodori editis 4tjbe theditis non indiligenter egit, cujus obaervationibus meas adjunxi. FABR.
Conf. de hoc, horse; iore suo, pio quidem et conslanti, at etiam perlinaci imaginum ac reliquiarum

sanctorum culfore et-Datrono, Q. Cave, Hist. lit. SS. eccl. tom.

lI, pag. 8 seqq.; Oudin. Comment

de 58. "eT. font: II, pag. 32 seqq. ; R. Ceillier, Hist. gén. des aut. ecclés. tom. XVIII, pag. 489 seq4.,

"cap. 2, 8 13; Saxii, Onomasl. part. it, p. 93;

p. 105-112. ; Arnold. Kirchenund Ketzer.-Histor. vol. I, p. 327, ed. Schafhausen, 1740, fol.;

n: 7, imbefgor. Zuverlássige Nachrichten, tom. III, pag. 559; Laur, Moshem. /nstitt. H. E. ὅδε. 1x, part. ii;

Schroeckh Christliche. Kirchegenschichte, part. 923,
Walchii

Histor. heresium, etc., t. X, p. 659 seqq. ; XI, p. 332 seqq. 283 seq. ; et sl vis, que scripsi in Intro-
duct. in Hist. L. Gv. 1I, 2, p. 301 ; et Supplem. ad illam, part. it, p. 253. HaRL.
Scripta Theodori Studitze edita (j).
In eodem tomo quinto Operum Sirmondi, luculentis typis atque emendate excusa, atque locuplete
instructa indice exhibentur Grece et Latine heo Theodori Studit» scripta :
4. Oratio pro sacris imaginibus, habita coram Leone Armeno, quam auctor Vite Theodori inlegram

exhibet pag. 32-37 cum versione Sirmondi. FaBnR. Inter adversaria Langheni secund. Cat. mss.

An.

glie, etc. I, p. 268, n. 7, Photii patriarche et Theodori Studite testimonia de imaginum cultu. — In
Cat. bibl. Barberine, tom. II, pag. 453, citatur Theod. Studile Orat. de sacris imaginibus; ead. Theod.
Studite or. Latine, Paris. 4555, 4. Conf. paulo post, n. 10. Hanr.

2. Διαθήχτ, Tesiamentum, p. 63-69, cum vereione ejusdem Sirmondi, quam ediderat Baronius ad
ἃ. 826, n. 51 seq. Exstat etiam ex versione Joannis Livineii (qui Sirleti cardin. codice usus fuerat), una
cum Theodori sermonibus catecheticis Latine versis, Antwerp. 1602, 8, et in Bibliotheca Patrum, edit.
Lugd. 1677, tom. XIV, p. 895. Edidit preterea Latine Christ. Woldenbergius una cum libro suo de testa-
mentis veterum, Rostoch, 1651, 4, Grece etiam Jacobus Tollius in Insignibus itineris Italici, Trajecti
ad Rhen. 1696, 4, ex codice Lipsiensis bibl. Pauline, quam prefectus ejus dignissimus Joachimus Fel-
lerüs cum ipso communicaverat. Sed Latinam versionem, quam addidit p. 179, male tribuit Sirmondo :

nihil illa putidius esse, nihi! puerilius pag. 101 professus : nam Livineii esse, non Sirmondi,

qui confe-

ret. reperiet (). FABR. Testamentum (h. e. fidei confessio, a Theodoro paulo ante morlem suam scripta,
de doctrina et veritate SS. Trinitatis, de honore atque adoratione sancit. imaginum ac reliquiarum, de
canone librorum divinorum, de prestantia vite monastice, additis severe vivendi rationis preceptia,
&b monachis, in primis ab abbate, ipsius successore, servandis), exstat ms, Monacii in cod. Bavar.
217, v. cl. Hardt in Aretini Beytrágen, etc. 1805, part. iv, p. 365 seq. — In cod. Vindobon, 25, 3.
V. Lambec. VIII, p. 629 seq. Kollar. — Florent. in cod. Laurent. 4, 13, plut. 4. V. Bandin. Cat. codd. Gr.
Laur. I, p. 520 seq. — Venet. in cod. Marciano 14l. V. Cat. codd. Gr. Marc. p. 84. — In cod. Na-

niano 62, n. 125, et 68, n. 131. V. Cat. codd. Gr. Nan. p. 100, ao 132.

— [n cod. Sfortiano, testo

Montfauc. Bibl. biblioth. mss. I, pag. 701 C, et tom. II, pag. 1332 D, de cod. monasterii S. T'rinitat. prope

CPolin, etc. Testamentum et alia. — In cod. Matrit. IV. V. Iriart. Cat. codd. Gr.

Matrit. p. 19. — In

cod. 37 Coislin, in Niconis Collectione locorum sacre Scripture, ecriptorum ecclesissticor., etc.
V. Montfauc. Bibl. Coislin. p. 111. — Paris, in quatuor codd. bibl. publ. HanrL.

3. Βίθλος δογματιχὴ, ἐν ἦ στεῤῥοὶ λόγοι γ΄ καὶ ἀντιῤῥητικοί, Liber dogmaticus, continens. disputationes
ires refulalorias adversus Iconomachos, pro cullu imaginum. pag. 71-134. Memorat auctor Vite p. 22.

Primum et secundum vertit Sirmondus, tertium Jacobus de ja Baune. FaABn. Paris. in cod.

5304 sunt

antirrhetici tres contra Iconomachos et que a Fabricio, n. 4-7, commemorantur. — Vindobon. in cod.
Cs. 77, n. 80, Excerpt, adversus Iconoinachos ex Nicephoro, Photio et Theodoro Studita. in Euthymii

Zigabeni Panoplia dogmatica. 7. Lambec. liI, p. 422,

Kollar. Ibid. in cod. 157, n. 5, Photii et Theod.

Stud. testimonia duo de sacris imaginibus et de differentia inter sacras imagines atque idola. V. Lambeo.

Iríart. Cat, codd. Gr. Matrit. p. 19. — In cod.
Escorial, (ioste Pluero in Ilinerar. per Hispan.
p. 192) plura exlant, scil. : Sermo de adoratione
sancte crucis, cum Chrysostomi cateches. ad disci-
pulos suos; et ejusdem Testamentum ; lambica
carmina in varia argumenta ; et Descriptio habita-
tionis Studii cum Vita ejusd. Theodori. — Florent.
in cod. Daurent. 414, plat. 4. V. Bandin. Cat.
codd. Gr. Laur. I, d. 521. — In cod. Naniano 62
fin. et 68. V. cat. codd. Gr. Nau, p. 100, seq.
et 152. — Eenet. in cod Marciano 141 Vita Theo-
dori per Naucratium monachum, quam subsequun-
tur carmina 12 et alia ad Theodorum eumdem
. spoctantia. V. Cat. codd. Gr. Marc. p. 80. — Paris,
᾿ in cod. bibl. publ. 5394, n. 10, cum multis aliss

Theod. Stud. opp. — Ibid. in cod. 5255, 19, Vita,
auctore Michaele monacho ; inc. Πολλοὶ μὲν τῶν
ἁγίων. — Vita in cod. Ottobon. Roms, et Sfortiano.
V. Montfaucon. Bibl. biblioth. mss. I, pag. 185 A,
et 701 E. Add. supra in Elogiis SS. Theodori Stu-
dite. HARL.

(J) Plura opuscula, Rome in monasterio S. Sal-
vatoris, in codd. 72 et 73. V. Monifauc. Bibl. bi-
blioth. mss. I, pag. 199. A. Mediolani in bibl. Am-
brosiaua, V. 'Montfauc. 1. c. pag. 505 B. — Vindo-
bon. ibid. pag. 540 C. 542 E. HanL.

(k) Reprehenditur eo. nomine Tollius in Mem.
Trevolt. a. 1703, p. 1228; Belii Lexio. Supplem.
in Livincius.

13 NOTITIA. — SCRIPTA EDITA. 14

IV. p. 335. — Taurini in cod. 212, varia Theod. Studit» opuscula contra Iconomachos, nee non epi-
soi etiambici eliquot versus adversus Iconomachos, quos frustra queres inter iambos a Sirmondo
editos, ideoque confector Cat. cod. Gr. Taurin. p. 305 seqq. Grece cum versione Lat. evulgavit. —
lsid. pag. 380, in cod. 276 mutilo ejusd. epistole et alia opuscula adversus Iconomachos. — Mosque
i cod. 297 Theodori Stud. 12 capita. Inc. E? τις τοίνυν οὐχ ὁμολογεῖ τὸν Κύριον ἡμῶν. Hic (ut ai,
Maithaei in. Not. m. Grec. Mosq. synod. pag. 193, in-8) cap. 12 multa disputantur contra Iconomachos.
BARL.

ἃ. ἜἜλεγχος καὶ ἀνατροπὴ τῶν ἀσεδῶν ποιημάτων, Refutatio et. suvversio carminum | acrostichon. iambi-
torum compositorum ab Iconomachis Joanne, Ignatio, Sergio et. Stephano, que ipsa premittuntur partim,
partim subjiciuntur pag. 135-1590. Verlit Jacobus de la Baune.

$. Πιοδλήύήματά τινὰ πρὸς εἰχονομάχους. Problemata quzdam adversus Iconomachos, p. 160-164, Vertit
idem Baunius.

ὃ. Κατὰ εἰκονομάχεον κεφάλαια ἑπτά, Gapita septem contra 1conomachos, pag. 165-173. Eodem Bauni-
interprete.

7. Ἐπιστολὴ πρὸς Πλάτωνα περὶ τῆς προσχυνήσεως τῶν σεπτῶν εἰκόνων. Epistola ad Platonem archi-
τπιαπάγιίανι de cultu sacrarum imaginum, p. 173-176. Interprete eodem Baunio.

8 Epistolarum libri duo, quorum prior 57, posterior 219 (/) complectitur. p. 177-204-5096. Ex his
seareim. quasdam exibuerat Baronius ἃ Sirmondo Latine versas, libri prioris quidem 38 et 53 ad a,
18), n. 98,50 ; — ἃ et 5. ad a. 795; — 1, 2, 3, δὰ a. 796 ; — 7, ad 801 ; — 16, 26, 30, ad 806 ; — 21,
22, 23, 24, 25, 26, 28, 31, ad a. 808; — 32, usque ad 36, nec non 38, 39, 43, 48, 51, 53, ad a. 809; —
εἰ 90 ad a. 811. Libri posterioris vero 127 ad a. 787, n. 63; — 1,2, 8, 18, ad a. 814; — 9, 10, ad 8:
815; — 4, 11, 21, 22, 23, 25, 26, 31, 22, 34, 40, 41, 45, 50, 55, 59, 70, 87, 181, ad a. 816: 12, 14,
15, 16, 17, ad a. 817 ; — 13, 30, 35, 37, 41, 55, 58, 61, 66, 63, 94, 100, ad a. 818; 38, 602, 63, ad
a. 819; — 71, ad a. 820; — 73, 74, 79, 80, 86, 90, 92, 106, 121, ad a. 821; — 127, 120, 199, 204, ad
ἃ. 825; — 1106, 138, 167, ad a. 825. Quas non ex Sirmondi versione apud Baronium reperit, illarum
interpretationem ipsemet adjunxit editor Jacobus dela Baune. Libri secundi epistolam 215 responsiones
ad 17 interrogata complexain ad Methodium monachum, aub Nicephori CPol. nomine vulgavit Grece et
Latipe Cotelerius tou. Il Monument. Ecclesie Grecs» pag. 453. Sed Theodoro etiam tribuitur in codice bibl.
Caisliniane, de quo Montfauconus p. 325. FaABR. Nosler Fabric. in vol. XIII, ubi Montfauc. bibl. Goislin.
recensuit, ea, que sequuntur,ot que huc retraham, p. 843, adnotavit : '« Epistolae sancti Theodori
Studite magno numero habentur in duobus codd. (Coislin.), nempe 94 et 269, ambolus optime note
Jure autem hunc Catalogum inter Anecdota repono, licet nonnisi titulos et initia afferat ; quia in primo.
codice sunt epistole quingente quadraginta octo, quarum vix dimidiam partem edidit Jac.Sirmondus, ex
iisque, quas publicavit, multe lacere ex utroque codice sarciri possunt. In codice autem 260 antiquis-
simo Doni seculi non pauca reperiuatur, que nec in edito Sirmondi, nec in priore Coisliniano codico
exstant. Prioris codicis num. 94 catalogus exstat pag. 144; alterius vero num. 2069, p. 312. » Add.
nosum quoque Fabr. infra in vol. XI, pag. 517 ed. vet. de concilio CPolitano, a. 806, in quod inve-
bitur Theod. Studita epistolis ad Nicephorum CPolit. οἱ Leonem lII apud Baron. ad an. 806, n. 13 seq.
el tom. V Opp. Sirmondi, ubi Theodori Studite epistole Gr. et Lat. a Jac. de la Baune S. J. edite
leguntur, pag. 281 et 300, atque de conocil. CPolit. ἃ. 814, pag. 510 de Theod. Studite epistola ad
sycodum iconomachicam CPolit. Lat. ex Baronio ad an. 814, Gr. et Lat. in Sirmondi Opp. tom. V,
p. 370, libr. n Epistolarum Theodori, epist. 2. — Theodori autem epistole inter ejus Opp. principatum
quasi tenent. Namque non solum ad ejus vitam animique notationem penitius cognoscendam, sed etiam
ad controversiarum in Ecclesia Greca, presertim de cultu imaginum sanctorum eo tempore acriter agi-
tatarum historiam illustrandam cum primis faciunt. — Mss. exstant Paris in cod. bibl. publ. 894,
Epistols, scil. n. 6. dogmatica tertii exsilii, quinquaginta sex ; n. 7, primi el secundi exailii, quinqua-
gina sex; ἢ. 8, tertii exsilii, centum octoginta quatuor : — In codd. 806, 1, Epistole cum indice
ilerum omnium, ad quos singula» epistole dat: sunt. — in codd. 364 et 1321, 5, atque apud Montfauc.
inBibl. biblioth. msg. 11, p. 1320 B, inter codd. Mazarin. epistola ad Naucratium : ad eumdem de
Digamis in cod. Vindobon. 18, 16 (in Sirmondi Opp. tom. V, p. 352). V. Lambec. VI, part. t, p. 134,
ibique Kollar. — Mosque, in cod. synod. 32, epistola ad Stephunum lectorem. V. Matthaei Notit. codd.
Gr. Mosq. p. 47, n. 93, ed. in 8; aut pag. 54, n. 47 ed. in fol. Add. ad n. 3 HaRL.

9. Ἴ:μθοι εἷς διαφόρους ὑποθέσεις. Carmina brevia et epigrammata iambica varii argumenti 123,
Srmondo magnam partem interprete. Horum prima 29 videntur in Vita Theodori Studite pag. 25,
Sari παραγγελίαι ἔγγῥαφοι διὰ στίχων ἰάμδων. Ultimo loco alterius, nescio cujus, auctoris in Theo-

(, Multa in his epistolis emendari et lacunas — soriptas tempore priori et secundi ezxsilii, τῆς
suppleri posse e codice ms. bibl. Seguierianse sive πρώτηςχ αἱ δευτέρας ἐξοριας : tamen in eo reperiun-
Coslinians 272, insuper ineditas exbibente, notat — tur etiam, qua in alio codice inscribuntur iEoptzq
Montfauconus, p. 144. Quanquam vero titulus illius τρίτης tertii exsilii, apud eumdem Montfaucon.
cdicis tantum — prornittit epistolas a Theodoro p. 314 seqq.

15 S. THEODORUS STUDITA. 16

dorum epigramma Grecum subjicitar versibus hexametris (2?) in quo inter alia laudatur, quod Studitas
monachos docuit sacros hymnos concinere, ὑμνοπόλων θεότευχτον ἀγήνορα ὥρσεν ἀοιδήν. Ex carmine 115
constat, Theodoro, antequam monachus fleri eligeret, uxorem fuisse Annam, que cum marito deinde in
voluntarium colibatum consensit, et liberos ex illo susceptos monastice vite mancipavit. FABR. Ms. in
cod. Paris. 8960, n. 2, et in cod. Taurin. ad n. 3, laudato, atque Venet. in cod. Marciano 141, in quo
etiam sunt iambi 6, in Theodorum. V. Catal. codd. Gr. Taurin. pag. 80 Hanr.

Scripta edita Theodori Studitz, quie cum operibus Sirmondi non prodiere.

10, Δογματικὴ περὶ τιμῆς xal προσχυνέσεως τῶν ἁγίων εἰχόνων. Oralio dogmatica de honore atque
adoratione | sanctarum imaginum. Grece cum Jo. Damasceni Orationibus de imsginibus Rom. 1553, 8,
et Latine Godfrido Tilmanno interprete, Antwerp. 1556, 12. Atque utraque lingua inter Damasceni
opera Basil. 1575, fol. p. 674. Et Latine iterum in Bibliotheca Patrum Paris. 1589 et 1644, 1654, tomo III,
altero interprete, ibique notatur, illius orationis locum citari ἃ Gennadio, qui ante Georgius Schola-
rius, in Expositione quinque capitum synodi Florentine contra Grecos cap. 5, sect. 12 FanBn. Jo. Da-
masoceni sermomes (res pro imaginibus. Theodorus Studita De honore et adoratione illis attribuenda.
Vita Jo. Damasceni, per Joan. patriarcham Hierosolymitanum, Grece, Roms» 1553, 8.

11. Ἐπιτάριος εἰς Πλάτωνα τὸν ἑχυτοῦ πνευματικὸν πατέρχ. Oratio funebris in S. Platonem, palrem
suum spiritualem, Hanc a Guil. Sirleto, postea cardinale, redditam Latine vulgarunt Aloysius Lipomannus,
tom. VII de Vitis sanctorum Patrum p. 275, et ex Lipomanno Laur. Surius ad 16 Decembr. nec non
alter Laurentius, de la Barre in Historia Christiana Patrum, p. 118, Paris, 1583 fol. [Denique Grace ex
Bibl. regis Christianissimi et Vaticana dedere Henschenius et Papebrochius ad calcem Act. $5. tom 1
April. pag. xrLvi, el Latine ex nova interpretatione pag. 366. Cum Lausiac. Palladii οἱ Theodoreti Reli-
giosa Historia a Gentiano Herveto Lat. versa prodiit Paris. 1570, 4, p. 455-497. FanBR. Paris, in
cod. 1197, n. 1, bibl. publ. Hanr.

12. Λόγος εἷς τὴν ποοσχύνησιν τοῦ ttgíoo xal ζωοποιοῦ σταυροῦ ἐν τῇ μεσονηστίμῳ. Oratio in adora-
tionem pretiosa et vivifice crucis in media quadragesima. Prodiit Graece cum Jacobi Gretseri versione, in
hujus opere De cruce tom. 1I, p. 287 ; Ingolstad. 1600, 4 (edit. in fol. p. 1405). Incipit : ᾿Αγαλλιάσεως
val εὐφροσύνης ἡμέρα. Latine tom. XIV Bibl. Patrum edit. Lugd. p. 900. FABR. V. supra in h. vol. pag.
246, infra; in vol. XIII, p. 806 ed. vet. — Mosque in cod. synod. 5 οἱ 351, n. 39, texte Matthei in
Notit. codd. Gr. Mosq. p. 19, n. 8, et p. 228, ed. in 8. — Paris, in cod. 755, 23, bibl. publ. — 767,
21 ; et 773, 32. Venetiis in cod. Naniano. 71 V. Cat. codd. Gr. Nan. pag. 137, n. 7. — In Catal. mss.
Anglie, etc. tom. I, pag. 38, n. 274 ; in cod. Gr. Nan. 23, Thome Roe. Ibid. p. 56, n. 726, duo sermones
Theod Stud. et encom. Jo. Baptiste. In cod. 81, Guil. Laudi, et pag. 269, n. 8, sermones, inter Ger,
Langbseni Adversaria. — Sec. Montfauc. Bibl. Bibliothecar. mss. I, pag. 134, A Theod.Studite Sermones,
in bibl. Vaticana. HARL.

13. Κανὼν εἰς τὴν στχυροπροσχύνησιν. Canon sive Hymnus in adorationem crucis, sub Theodori Studitae
nomine editus Grace et Latine ab codem Gretsero, tom. IIT, p. 321.

14. Κανὼν ψαλλόμενος εἰς τὴν ἀναστήλησιν τῶν ἁγίων εἰκόνων, ποίημα τοῦ ἁγίου πατρὸς Θεοδώρου
τοῦ Στουδίτου, Canon sive Hymnus, odis octo constans, qui canitur in erectione sanctarum imaginum opus
5. P. Theodori Studitz, Exstat Grace et Latine, Federico Metio interprete, apud Baronium ad a. 842; et
Latine in Bibliotheca Patrum, edit. Ludg. tom. XIV, p. 898. Sed monet doctissimus cardinalis, Theo-
dori nostri non esse hymnum hunc, utpote quem non ante restitutas imagines sacras ac redditam
Ecclesie pacem, proindeque pluribus post Theodori mortem annis scriptum fuisse appareat. Itaque
Combeflsius putat, junioris esse Theodori, qui post Naucratium Studio prefuit. Fasn. Conf. vol. X,
p. 138, ed. vet. Hanr.

15. 'H μιχρὰ λεγομένη Κατήχησις. Catechesis quae dicitur parva, 134 sermonibus brevibus et extempo-
ralibus distincta. Memoratur in Theodori Studite Vita p. 21. et Greece ms. exstat in variis bibliothecis,
Cesarea, Lambec. 8, p. 295 (o) ; Bodleiuna Oxoniensi, Claromontana, Paris. Seguieriana siye. Colsli

NOTE.
(n) Etiam. 1n cod. Paris. 894, 11. Hanr. glio, etc. 1, n, 280, in cod. Cromwel. 103 Theod.
(o) Sive pag. 6025 seqq. ed. Kollar. de cod. tudite Catecheses parve, n. 748; s. in cod. 100

Csesar. 25, n. 2. — Monac. in cod. Bavar. 217, in
quo numerantur 135 catecheses, ad quarum calcem
sex jambi leguntur, quos cel. Hardt. in Aretini
Beytrágen, etc. 1895, part. 1v, p. 305, ex hoc co-
dice exscripsit. — In cod. Barocc. 139, in quosunt
128 sermones catechetici, quorum primus incipit :
Ὅτι χρὴ ἡμᾶς, et. ultimus ἐχλεχτιχὸς ἅμα xal. Ib.
in cod. 197, sub fin. Procmium in orat. cateche-
tioam Jo. Chrysostomi de Paschale. Princip. Τί
τοῦτο πατέρες. — [n bibl. Bodlei. Catt. mss, An-

Laudi sermones 134, quorum decem priores desi-
derantur. Ibid. n. 453, s. in cod. Laudi 111 ser-
mones catechetici, et inter eos homilia in sancti
Platonis memoriam. — Venetiis in cod. Marciano
141, Catechesis parva; adjiciuntur iambi sex in
Theodorum. V. Cat. codd. Gr. Marc. pag: 80. —
Ibid. in codd. Nanianis 62 et 68. catech. 134. Sed
in hoo desunt quatuor priores, et initium quinte.
Duo hos codd. diligenter recensuit, et singulas
catecheses 135, secundum ordinem in binis codd.

-

1T NOTITIA. — SCRIPTA EDITA. 18

piana et Lipsiensi Paulina. Fuit etiam apud Raphaelem Trichelum du Fresne. Latine prodiit ex Joanni,
Livineii, canonici Antwerpiensis, versione, Antwerp. 1002, 8, et in bibliothecis Patrum edit. Colon-
lomo IX, et Paris. 1644, 1654, tomo Il, atque Lugd. tom. XIV, p. 830. Bujus χατηχήσεως lectio mona-
chia commendatur in Triodio et Mensis Grecorum et in typico Irenes Auguste in Analectis Grecis
monachor. Benedictin. pag. 210. Catechesis ad omnes fratres citatur ab Allatio de consensu, elc.
». 403, ἡ λύρα τῶν δογμάτων in cod. Cesar. sermo 15, sub Jo. Damasceni nomine de adorandis imaginibus,

Gr. Lat. in ed. Damasceni Basil. 1579, pag. 501. — Eas catecheticas orat. publice ab ecclesiarcha,
gtantibus et ausculantibus fratribus, prelectas fuisse, notavit Allatius, De Dominicis Graecorum, ὃ IX.

16. ᾿Εγχώμιον περὶ τοῦ ἁγίου Βαρθολομαίου, Encomium S. Bartholomaei apostoli, quod Grece exstat
ms. in codice Colbertino 340, Latine ex veteri Anasiasii versione edidit Lucas Dacherius tomo terio
Spicilegii, pag. 13, Paris. 1659, 4; tom. II, ed. nov. fol. p. 124; et Franciscus Combeflsius in Biblio-
theca concionatoria, kom. VIII, p. 755, Paris. 1662, fol. FABR. P. supra in ἢ. vol. pag. 204, — Paris. in
eod. 1470, n. 44 bibl. publ. — Taurini in cod. 135, fol. 120. V. Cat. codd. Gr. Taur. p. 232. HARL.

18. 'Eyxcu:ov εἷς τὸν ἄγιον ἀπόστολον xai εὐαγγελιστὴν ᾿Ιωάννην τὸν θεολόγον. Encomium sancti apo-
soli εἰ erangelistz Joannis theologi. Latine a se versum vulgavit idem Cembefisius in jam laudata Biblio-
theca. ΑΒΕ. Vide supra in ἢ. vol. p. 258. — Rome in Bibl. Patrum 8. Basilii, teste Montfauc. Bibl.
bibitothecar. mss., 1, p. 197 B. — In nativitatem Jo. Baptiste, in cod. Sfortiano. V. Montfauc. l. c.
p. 700 E, εἰ in Diario ital. p. 220 et pag. 435. Theod. Stud. ói$ac«a)a, Venet. in Bibl. Justiníani. —
Paris. in cod. 1197, in S. Joann. evangelistam ; et in duobus codd. in natalem Joann. Baptiste. — In
cod. Barocc. 174, in natal, Jo. Bapt. ; ib. in cod. 238, Ecomium Jo. Baptiste ; idem in cod. Laudi 84,
give Cat. mss. Anglie, etc., I, n. 7260. — In natalem Jo. Bapt. Taurini in cod. 70. V. Cat. codd. Gr.
Taur. p. 166, add. n. 24. HanrL.

19. Sermo brevis in Dominicam quartam Quadragesimz sive Jejunii, Latine ex Joannis Livineii versio-
δὲ prodiit. sepius cum Theodori Studite catechesi, de qua jam dixi. Incipit : Fratres Patresque.
S. Spiritus nos benignitas. Livineius in codice ms. hunc sermonem reperit notatum numero octavum et
wrzacesimurm. Fan. Venetiis in cod. Naniano 154, περὶ νηστείας xai ἀπαθείας. Ino. ᾿Αδελφοὶ καὶ
Ξατίτες, ὃ τῆς τεσσαραχοστῆς χαιόρς. Sequuntur undeoim ali» breves homilie Theod. Studite. V. Cat.
eodd. Gr. Nan. pag. 349, n. 31. Βαβι.

20. Capitula. quatuor de vila ascetica, que Grece οἱ Latine vulgata sunt a Petro Possino S. J. in
Tussuro ascelico, Paris. 1684, 4. Capita quinque mss. in bibl. Cesarea meinorat Lambecius IV;
p.146, FaBR. Sive pag. 331, n. 19. ed. Koll. Ibid. in vol III. pag. 479, seq. cod. 89, n. 6, est Theode
Stod. Admonitio ad emulandum SS. Patrum vitas; el n. 7, Admonitio ad poenitentiam. lIAnL.

21. ᾿Εγχώμιον εἰς τὴν τρίτην εὔρεσιν τῆς τιμίας χεφαλῆς τοῦ ἁγίου προδρόμου. Encomium in tertiam
ἐπυελ όπεηι renerandi capitis (9) sancli Precursoris Joannis Baptista. Cum versione Francisci Combefi-
sii edidit Carolus du Fresne, sive Cangius, in librocui titulus : Traité historique du chef de saint Bap-
tijle, Paris, 1666. 4. FABR. F. supra, in hoc vol. pag. 260, not. p. — Vindobon. in cod. Cesar. 35,
multo pleniore quam editum esl a du Fresne et in Actis SS. Jun. ad d. 24, tom. IV, p. 736 ; adno-
tante Kollario in Supplem. Lambec. Commentar. tom. I, p. 253 seq. — In cod. Coislin. 307. V. Mont-
faoc. Cat. codd. Coislin. pag. 424, d. 24 Febr. — Paris, in quinque codd. bibl. publ. secund. Cat. mss
eic., vol. II. HanRL.

22. Ἰοοπάρια, χανόνες, etc. Troparia canones sive hymni, ete. Complura generis hujus, Studite in-
cripta nomine, in Octoécho, Meneis et aliis Grecorum libris Grece edita sunt. Itaque nostrum intelli-
ge, Theodorum monachum, cujus Ganon catanyoticus sive hymnus de nocte decantandus ad Christum

NOTE.

servatum, una cum initiis singularum late enume-
uit, discrimen ponnullarum signiflcavit aliasque
ajeeit observationes, Mingarell. in Catal. codd.
Gr. Nan. p. 88-100, atque p. 126-131. Ex prioris
eodicis catechesi 29, publicavit, p. 91, locum de
Thaddmo martyre. Ibid. in cod. 81. catecheses 130,
quarum initia, omissis tamen titulis, reposuit Min-
prat ibid. p. 162 seqq. Primum adnotavit, illasa
iviaeio editas esse; at alio ordine dispositas et
lane, sed alicubi ita obscure, ut vix intelligatur,
eawrsas. Tun: pag. 164, seqq. tres catecheses,
*31, que est apud Livineium 41, εὶς τοὺς βίους
τῶν zx:i2ov ; tum 110, apud Livineium 114, Περὶ
d: μναδιχὴῆς πολιτείας xal ἀντιπαρατάξεως, etc. ;
aque ἐδ, ap. Livineium 135, Περὶ ὑπαχοῆς, etc. ;
speciminis loco Greece publicavit. — Ibid, in cod.
. &,edem Catecheses, de quibus vide Mingarellum,

le. pag, 169. — Ibid. in cod. 228, n. 9, titul. 'To3

b ἑγίοις Πατρὸς ἡμῶν Θεοδώρου τοῦ Στουδίτου, δι-

lorzz) 5 ςμονῆς τῶν Σνουδίου * πολλαὶ
von ee det. τοῦ Στουδίτου. ἀλλ᾽ αὕτη λέγε-

ται χρονιχὴ χατήχησις * init, ἀδελφοὶ xai πατέρες
νῦν ἐπιχειρῶ πᾶσαν ὑμῖν. V. Cat. cit. pag. 420, —
Florentie in cod. Laurent, V, n. 1, plut. 55, Ca-
techesis parva, capitibus 124, comprehensa.
V. Bandin. Cat. codd. Gr, Laur. tom. II, p. 289. —
Eadem 134 sermonibus constans, Paris. in cod.
893, n. 1, bibl. publi. οἱ n. 4. Theodori carmina
brevia atque epigrammata varii argumenti. — 131
Catecheses, ibid. in cod. 1018, n. 2; ad calcem
vero occurrunt versus ambici nonnulli in auctoris
laudem. De codd. Neapolit. V. supra, in vol. V,
p. 791, n. 243; el p. 798, n. 5. Add. paulo infra,
ad n. 23. Hanr.

(p) Livineii versionem reprehendit Gretserus,
Rerum variar. lib. r, cap. 2, p. 10.

(gy) De inventione capitis S. Joannis Baptiste con-
fer Cangii Constantinopolin Chrstianam, lib. iv,
p, 101. Elia de Pin Bibl. scriptor Eccles. tom. XVIII,
pag. 142 edit. Amst., et Memorias Trevultianas a.
1708, p. 418 seq.

19 S. THEODORUS STUDITA. 20

Servatorem memoratur ms. apud Lambecium V, p. 268, (r). Ποιητὰς τῶν xavóvov Theodorum Studitam
et Jesephum (episcopum Tbessalonicensem), ejus fratrem, laudat Codinus Origg. CPol. c. 104, p. 50.
Nicephorus Callistus in Synaxario: Πρῶτος δὲ πάντων, etc. Primus aulem omnium illul, tres odas, in-
quam, in (ypum, ul arbitror, sancte et vivifice Trinitalis excogitavit magnus. poeta. Cosmas. in. magna
sancteque passionis Domini εἰ Dei Servatoris nostri Jesu Christi hebdomade, — ex quo et reliqui Patres εἰ
inter. eos precipue Theodorus et Josephus Studilz? eum cemulati, in. aliis suncle magna Quadragesimz
hebdomalibus componentes, proprio Studiorum monaslerio tradi lerunt, odas istas magis ac magis producen-
tes ac concinnantes. Clari etiam apud Grecos hymnorum et cantionum auctores Theodorus Ducas Las-
caris imperator, cujus κανὼν παραχλητιχὸς εἰς τὴν ὑπεραγίαν Θεοτύχον describitur in Paracletico, p, 181.
Theodorus item Cotonita, Theodorus Santaberenus, etc., ne dicam de Theodoro Prodomo, qui hymnos
Cosme et Damasceni commentario illustravit. Sed de Theodori Studite scriptis dicere pergamus, cui
nonnulli viri docti tribuunt etiam vitam Theophanis confessoris (s), quam Latine ediderunt Lipomanus,
Surius, Henschenius ad 12 Martii, et Combefisi us e Barberino codice descriplum Grece cum Latina
versione premisit Chronico Theophanis edito Paris. 1655, fol. Trihuitur illi etiam in codicibus quibus-
dam (/) Oratio in natalem S. Deiparz, que incipit: λαμπρῶς πανηγυρίζει d χτίσις σήμερον. Sed plu-
rium codicum auctoritate asseritur Joanni Damasceno, inter cojus opera prodiit Grece et Latine cum
versione Allati tom. II edit. nove, p. 840 (u).
Scripla Theodori — Studite inedita, que a Jacobo
morantur (t).
23. 'H μεγάλη καλουμένη χατηχητιχὴ, eto. Magna catechesis (x), tribus membris seu partibus compre-
hensa: quarum una κατήχρησις, continens sermones 44; altera μηνολόγιον, sermonibus 33; tertia
διδασκαλία, sermonibus 137 absolvitur: Liber complectens (preter 134 catecheseos |parve sermones,
de quibus supra n. 15), catecheses collectas ex omnibus catechesibus sancli Patris nostri confessoris Theo-
dori Studile, qux εἰ recitari debent diebus Dominicis, quarta et sexta feria, et in. majoribus festis totius
anni, sicut composite sunt. Meminit auctor Vite pag. 21. Exstat hec in regio Graeco codice Paris.
2340. In cod. autem Paris. et in Paulino Lips., post illas Catecheses ita legitur : Θεοῦ τὸ δῶρον, ἣ γραφὴ
ok ᾿Αρσενίου, ἐτελειώθη μηνὶ Ἰουνίῳ δωδεχάτῃ, Ἰνδιχτ. ι΄ ἔτους ςχμδ’ βασιλεύοντος᾽ Ιωάννο» τοῦ
Πορφυρονεννήτου. Donum Dei islud : scripsit Arsenii manus, absolutum mense Junio, die duodecima, indic-
4ione XIV anni VI. M. DCXXXXIV, regnante Joanne Porphyrogennela : qui annus incidit, ex supputatione
Grecorum, in annum Christi 1136, quo Calo. Joannes Alexii Comneni f. Isaaci N. decimum nonum
imperii annum agebat. FABR. Catecheseon 29 titulos V. in Barvetii Catal. mss. Scorial. [quem recuden-
dum curavit Phil. Labbeus, atque velut Supplementum 11, adjecit Nove bibliotece mss. librorum, p.
175 sqq. Grecorum, Latinorum et Gallicorum, seu Specimini antiquarum lectionum Grecorum, Lati-
narum et Gallioarum, Paris. 1653, 4 ; ubi p. 188, de magnis catechesibus Theodori Studitz), et apud
Oudinum, tom. II De scriptor. eccles, p. 36. FABR. Hujus Theodori Stud. Sermones catecheticos in festos
totius anni dies mss. recensuerat Fabricius infra in vol. XiI, p. 275, sqq. Atque, quoniam animadverti,
plures doctos ad illum Fabricii indicem provocare, haud incommodum nec ingratum fore arbitrabar, si
illum integrum hic suo loco, quasi postliminii jure, restituerem. Antea tamen juvat, codicibus et a Fabricio
h. ] et a me supra, n. 15, memoratis, aliorum, in quibus precipue magna catechesis continetur, adhuo
notitiam subjungere. — Exstant igitur Paris. in cod, 5391, bibl. publ. catecheses selects 170, recitan-
de in diebus Dominicis, in quarta et sexta feria, tamen et in magnis festis totius anni, Catechesi, ut ait

NOTE.

Baunio in Elencho operum ejus comme-

(r) Sive p. 563. Koll. de cod. 299, n. 6, ubi qui-
dem Lambec. canonem illum ascripsit Theodorito.
.— Hymni anastasimi sive ἀνάδαθμοι LXX, cum
Ez£positione anonymi, aut Nicephori forte Callisti*
in cod. 4, Thom. Roe, s. n. 249, Cat. mss. Anglic,
ete, I. — Triodium, opus Josephi et Theodori Stu-
ditarum, fratrum, Rome in Bibl. Vaticana. V. Mont-
fauc. Bibl. biblioth. mss. |, p. 9 C. — Canóues,
Paris, in cod. 1318, 6, Bibl. publ. — Mosque in
cod. synod. II. Troparium. V. Matthaei Notit. mss.

Mosq. p. 12, ed. in 8. Hanc.

(s) V. supra, vol. VII, pag.

Hanr.

(t) Ita in Paris. 1481, n, bibt. publ. in Appendic.

δὰ Cat. mes. Paris. vol. II, pag. 618. Hanr.

(u) Vide hujusce Patrologiz t. XCVI, col. 680.

()) Pleraque Tbeodori Studite inedita latent
in prestantissimo codice bibliothecae Pauline Li-
psiensis, cujus notitiam jp publica!o programmate
dare cepit Jo. Imman. Myjfjerus, Rosvino — Mis-
nicus, Lips. 1719. De coq. y $psiensi, qui preter ea
alios octoginta, nondüm eoi, 495» Bermones continet,

cum nota z.

conf. Felleri Praefat. ad catal. mss. bibl. Pauline
et in catalogo ipso, p. 120 ; Jac. Tollium Epp. iti-
nerar. pag. 78. Ex ilio cod. unum sermonem ia
Dominicam czmci περὶ ἀπροσπαθείας xxi ἐγχρα-
τείας edidit, Gr. Jo. Imman. Multer, Df$s. dc Stn-
dio CPolitano, pag. 33-36. Incipit: ᾿Αδελφοί μου
χαὶ x1:$0:;., FABR. Add. Schrockh, l. c. p. 110
seq. et Oudin. l. c. p. 34 seq. HanrL.

(x) Fuit etiam in bibl. Scorialensi, in Mediceam

&utem venit ex Gerasini Blachi apparatu librario,

de quo Combeflsius in Bibl. concionatoria : Rev.
abbas Gerasinus Blachus duplo fere plures quam
ediderat Liveneius) sermones Theodori ate diem
exstare ad me scribebat, in. quibus majores illos
fuisse nullus dubito. At spretum. nostris tantum ἕρο
px:ov, hoc. solum. arente. munificentia Gallica, — sic
alias effusa: Magno interim Duce totam viri Grg-
corum suppellectilem sibi addicente. In bibl. Cois-
liniana sive Seguieriana Sermones catechetici, qui
Theodoro Studitie tribuntur, exstant ad 470.
Vide Montfauconi Catalogum illius bibl. p. 976,
386 seq.

H NOTITIA. — SCRIPTA INEDITA. 49

εοδίδοϊος Cat. codd. Paris. regg. vol, Il, p. 172. cuique prefixum est argumentum, iambo monosticho
comprehensum'.Is cod.a. Chr. 1136 exaratus est manu Arsenii monachi, ut ipse versibus iambicis trime-
tis, ἃ Cangio Constant. Christ. lib. ἵν, pag. 152, editis, testatum reliquit. — Ibid, in codd. 1104, et
Ὁ, praefixa Theodoro Vita. — In codd. Nanianis (preter catechelicos sermones ex catalogo supra ad
8. 15, jam citatos), 61 qui continet primo viginti duas catecheses Theod., tum alias ducentas triginta
r:ncti abbatis continebal, quarum alique nunc desunt (singulas curate recenset Mingarell. in Catal.
eodd. Gr. Nan. pag. 68-87); et 85 in quo 28 catecheses in Grecum vernaculum sermonem converse
sant. — In eod. Taurin. 327, et auctor Catal. codd. Gr. Taur. p. 405-410, singularum et titulos et initia
reposnit, atque observavit multas in hoc indice occurrere, quarum nullam fecit Fabricius mentionem,
εἰ qoas procul dubio ineditas esse putat auctar : idemque indicavil, quenam in edit. Latina jam lucem
poblicam aspexerunt. — Mosque in cod. synod : 361, catechescs 126. — In cod. 362, in quo quedam
exciderunt ; alie autem, que in superiore desiderantur, accesserunt; et in cod. 363, in quo sunt 74
priores, quz in cod. 351; leguntur ; inest quoque catechesis 28, qua cod. 361 caret, el post catechesin
60 inserta 'est alia, qui incipit: ᾿Αδιλφοὶ xai πατέρας, ἤδη πρὸςαὐτὴν ἐσμεν. V. Matthei Notit. p. 239,
seq. ed. in 9. — Matriti in cod. regio 4, de quo lriarte in calal. codd. Gr. Matrit. p. 5-19, fuse di
ligenterque exposuit. Continentur vero imprimis Theod. Studite catecheses 163, in libros n distribute,
quarum titulos et initia cum earum titulis et initiis contulit, quas in bibl. Coislinian. codd. 271 et 272
refert Montfaucon.,titulos vero tantum cum titulissermonum, quorum indicemexhibet amplissimum Fabri-
eios, Preterea adnotat, qua singule,que multe sunt,desiderentur in codd. Coislin., et pag. 8 animadvertit,
omnes primi libri catecheses abesse ab indice Fabriciano, nec ullam earum, neque Grece, neque Latine,
typis ad bunc diem prodiisse ; p. autem 18, ait, libri secundi sermones 134, dici catechesin parvam. — Ad has
calecheses pertinent, ni fallor, orat. que sunt in codd. Paris. bibl. publ, in cod. 755, n. 21, Oratio ha-
bita in vigilia sanctorum luminum: Τῶν φώτων τὰ προαύλια ; n. 20. Or. habita in vigilia natalis Christi (y) *
Te? z2u92054 φωστῆρος" Orat. in adorationem Soteros nostri, habita feria quarta quadragesime :
᾿Αταλλιάσεως xai σιυφροσύνης ἡμέρας ; in cod. 815, n. 7. Calechesis de imitandis Christi passionibus :
et n. 8, De Christianis in Bulgaria interfectis ; — in cod. 887, n. 2, de Trinitate; — in cod. 1181, in
Appendice, in natalem B. Virginis Marise. — In cod. 1401, n. 12, est ejus oratio funebris in matrem
δίῃ. — Subjiciam igitur ea que Fibric. quondam in vol. XII dederat. Hant.

Nactos sum, sit Fabricius, codicem, qui olim fuit Rudolphi Capelli ^ nostri τοῦ μα-
215::99, in quo Catecheses Theodori, laudati Capelli manu descripte, οἱ Grece hactenus inedite, occur-
rent una et quinquaginta. Premittitur autem Index sermonum 217, quibus magna, que vocatur, cate-
chesis absolvebatur, qualis manu exarata etiam exstat in bibliotheca regis Christianissimi, nec non in
eodice bibliothecae Pauline Lipsiensis. Illos titulos hoc loco describere juvat, simulque apponere numeros
sermonum qui ex illis jam editi exstant, sed Latine tantum ex Jo. Livineii versione (x) duobus codicibus
Bomanis usi.

Indez Sermogum | catecheticorum Theodori Studitg, in. tolius anni. festa. Numeri majores Latinis Livineii
respondent, minores Arabici uncis inclusi ms. Graco codici.
NOTAE

J |t. Περὶ τοῦ ἐναγωνίώς διανύειν τὸν ὅλον ἡμῶν

βίον. α΄. Τῇ β΄ τῆς διαναινασίμου.

1, De vita omni nostra sollicite exigenda. Dei
secunda hebdomadis renovationis, sive qu» díem
Pascha subsequitur.

1l [2]. Ὅτι χρὴ ἀποθνήσχειν ἡμᾶς τὸν προαιρετι-
χὸν θάνατον, καὶ περὶ εὐταξίας, β΄. Τῇ Κυριαχὴ τοῦ
θωμᾶ.

{Π [3]. Ὅτι δεῖ περιπατεῖν ἡμᾶς ἀξίως τοῦ μονῳ-
iua ἐπαγγέλματος, xal τοῦ διωγμοῦ οὗ δεδιώγ-
pia, διὰ Κύριον, 4': Τῇ Κυῤιαχῇ τῶν μυροφόρων.

IV [4]. Περὶ τοῦ προσέχειν ἑαυτοῖς τοὺς ὀλεθρίους
τόπους χαὶ τρόπους τῆς ἁμαρτίας, δ΄. Τῇ Κυριαχῇ
9? καρχλύτου.

2, In memoriam B. Domitiani (a) : oportere nos
assidua morle voluntaria defungi, deque mode-
8tia. (b) In. Dominica S. Thoma, sive, prima post
Pascha.

3. Vitam obeundam nobis esse dignam mona-
Blica professione et persecutione, quam pro Domino
sustinuimus. Dominica unguentiferarum, sive se-
cunda post Pascha.

4. Circumspectionem adhibendam, noxiaque fu-
gienda peccati loca et modos. Dominica paralytici,
seu tertia post Pascha.

NOT/E

p Est quoque in cod. Tauriniensi 70, cum ti-
:Sermo im SS. Patres, οἱ confector Cat. codd.
Gr. Taurin. p. 174, frustra huno sermonem queri
ia Biblioth. Dadini et Fabricii, observat. HAnL.

(2) Versionem Livineii reprehendit Jac. Gretse-
TUS m varierum lib. 1, oap. 2.

(s) Hujus S. Domitiani mentio in illa catechesi
bis verbis : Τοιοῦτος 5 μακχάριος Δομετιανὸς ὃν ὃμ-
Ew/ua.sw αἱ οὗτος μνημόσυνον μετὰ ἁγίων ἡλίχην

πραγματείαν ἐπραγματεύσατο, ἡλίκην πολιτεία,
ἐξήνυσε, πόνοις, ὀλίγοις xal ἀγῶσι χληρωσάμενος
γέρας αἰώνιον, ἄνθρωπος εὐτελὴς χατὰ σάρχα, ἀλλ͵
πειδὴ εἵλετο ἀρετὴν χαὶ ἠγάπησε Θεὸν, ὕψωσεν
αὐτὸν ὁ Θεὸς, χατὰ τὸ γεγραμμένον, ott Τοὺς δοξά-
ζοντας με δοξάσω, xai ἐξουθενῶν με ἀτιμασθήσε-
ται. (I Sam. 11, 30)-

(P) Male in Bibl. Patrum Lugd. editum, de mo-
estia.

23 S. THEODORUS STUDITA. 24
5. Quod oportet nos fragrantescomparere studio A Υ [5] Ὅτι δεῖ εὐωδιάζειν ἑχυτοὺς διὰ τῆς τῶν

virtutis. Die φμαγία hebdomade ante mediam Pen-
tecosten.

6. De horrendo tiibunali, deque presentis vite
nostre diebus cireoumspeote transigendis, Dominica
Samaritidis, sive, quarta post Pascha.

7. De moderalione in affectibus et temperan-
tia (c). Dominica czci, sive quinta posl Pascha.

8. De Ascensione Servatoris nostri Jesu Christi,
vitaque inter nos ex Dei voluntate agenda. Die
quarta ante hebdomadem Ascensionis.

9. Oportere sacrorum pura conscientia fieri par-
ticipem. Habita die festo Ascensionis.

10. Oportere de variis nobis cavere cibis, et de
lemperantia. Dominica SS, Patrum Nicenorum, sive
post. Ascensionem.

11. De descensu S. Spiritus, et de humilis Eu-
prepiani (d) morte. Dominica Pentecotes.

12. Martyres esse non solos, qui sanguinem
profundunt, sed etiam, qui vitam obeunt divinam.
Dominica omnium sanclorum, seu prima post Pen-
Lecosten.

13. De renuntiatione, que flt mundo rebusque
que in mundo sunt, atque doctrina de suscipiendis
alacriter proprietatibus accurate vite monastice.
Die quarta ante Dominicam Carnisprivii, sive Se-
zagesima.

14. De abstinentia ac confessione qua ἃ nobis
requiritur. In Parasceve Dominice Carnispri-
vil.

15. De magno illo et illustri[Domini nostri Jesu
Christi die. Dicta in Dominica Carnisprivii.

16. Quod confidenti et forti animo esse'oporteat
in presenti perscutione. Die quarta ante Domi-
micam Tyrophagiorum, qua casei el ovorum usus
omitlitur.

17. De continentia et precatione. In Parasceve
ante Dominicam Tyrophagiorum, sive Quinquagesi-
ma

18. Quod oportet /cogitatiene recurrere et inspi-
cere vitas Patrum nostrorum, similibusque mori-

bus operam dare in vila. Sabbato ante Tyrophagio-
rum Dominicam.

&p:tüw ἀναλήψεως, ε΄. Τῇ 9 τῆς μεσοπεντηχο-
στῆς.

VI [6]. Περὶ τοῦ φοδεροῦ χριτηρίου, xai περὶ τοῦ
ἀσφαλῶς διαμείδειν τὰς ἡ μέρας τῆς παρόύσης ζωῆς,
G'. Τῇ Κυριαχῇ τῆς Σαμαρείτιδος.

VII [7]. Περὶ ἀπροσπαθείας καὶ ἐγχρατείας, ζ΄, Τῇ
Κυριαχῇ τοῦ τυφλοῦ.

VII [8]. Heo! τῆς ᾿Αναλήψεως τοῦ Κυρίου ἡμῶν
Ἰησοῦ Χριστοῦ, χαὶ τοῦ θεαρέστως ἀναστρέφεσθαι ἐν
ἑαυτοῖς, ἡ. Τῇ 9 πρὸ τῆς ᾿Αναληψίμου,

VIII[9.] Ὅτι δεῖ μετὰ καθχροῦ συνειδότος μετ-
ἐχειν τῶν ἀγιασμάτων. Ῥηθεῖσα ἐν τῇ ᾿Αναλη-
ψίμῳ, θ΄.

(10] Ὅτι χρὴ ἡμᾶς προσέχειν ἐν voi; διαφόροις
βρώμασι, χαὶ περὶ ἐγχρατείας, V. Τῇ Κυριαχῇ τῶν
ἁγίων Πατέρων.

ΙΧ [11]. Περὶ τῆς καθόδου τοῦ ἁγίου Πνεύματος,
χαὶ τοῦ θανάτου τοῦ ταπεινοῦ Εὐπρεπιανοῦ, ια΄, Τῇ
Κυριαχῇ τῆς Πεντηχοστῆς.

X [12]. Ὅτι οὐχ οἱ δι’ αἵματος μόνον μάρτυρες,
ἀλλὰ καὶ οἱ διὰ βίου ἐνθέου πολιτευσάμενοι, ιβ΄.
Τῇ Κυριαχῇ τῶν ᾿Αγίων Πάντων.

[13]. Περὶ ἀποταγῆς χόσμου, καὶ τῶν ἐν τῷ χό-
σμῳ. Καὶ διδασχαλία τοῦ μετὰ προθυμίας ἐπαναι--
ρεῖσθαι τὰ Ἰοιώματα τῆς ἀκριδοῦς ἡμῶν διαγωγῆς,
Ῥηθεῖσα ἐν τῇ Ü' ἡμέρᾳ πρὸ τῆς ᾿Αποχρεωσίς-
μου, ιγ΄.

XLIX [14]. Περὶ ἐγχρατείας, καὶ τῆς προχειμένης
ἡμῖν ὁμολογίας, ιδ΄, Τῇ Παρασχευῇ τῆς ᾿Από-
χρεω.

L [15]. Περὶ τῆς μεγάλης καὶ ἐπιφανοῦς ἡμέρας
τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ῥηθεῖσα τῇ ἡμέρῃ
τῆς ᾿Αποχρεωσίας, ιε΄.

LI [16]. Περὶ τοῦ εὐθάρσους vai ἀνδρείους εἶναι
tv τῷ παρόντι διωγμῷ, ιζ΄. Τῇ δ' τῆς Τυροφάγου,

LII[17). Περὶ ἐγκρατείας καὶ προσευχῆς, ιζ΄. Τῇ
Παρασχευῇ τῆς Τυροφάγου.

[18]. Ὅτι χρὴ ἀναδραμεῖν ταῖς ἐννοίαις, καὶ
ἀναθεωρῇσχι τοὺς βίους τῶν Πατέρων ἡμῶν, xa!
ὁμοιοτρόπως αὐτοῖς πολιτεύεσθαι, ιη΄. Τῷ Σαδδάτῳ
τῆς Τυροφάγου.

19. De jejunio et quemadmodum veri et morigeri D — LIII [19]. Περὶ νηστείας, καὶ ὅτι τοῦ ἀληθινοῦ

NOTE

(c) Hanc septimam catechesin primus Grece
ex codice Lipsiensi edidit Jo. Immanuel Mullerus
in Dissert. Lipsie 1722, 4, vulgata de Studio, co-
nobio CPolitano, pag. 33-36.

(d) Livineius : infelicis Cypriani. De Euprepiano
heo in catechesi 'l'heodorl : Οὐχ ἠχούσατε, τί πέ-
πονθεν ὁ ἐλεεινὸς Εὐπρεπιανός ; dott γὰρ ἡμῖν &v-
ηὐγγέλη ὅτι τέθνηχε, Kal τέθνηχε, φεῦ τῆς ἐμῆς ταλαι-
πώρίας οὐ πρόσχαιρον, ἀλλὰ τὸν αἰώνιον, θάνατον
συμπλαχεὶς, τῇ Εὑᾳ xai ταύτῃ τὸν βίον ἀποῤῥέξας.
"Q τί πέπονθεν ὁ τάλας, "love ὅπως πρότερον ηὐχε:
ὁ λύχνος ὑπὲρ χεφαλῆς αὐτοῦ, τῆς τε εὐπιστίας καὶ

εὐδρομίας. Οὐχὶ συναπεχλείσθη μοι πάλα: ὁμογολη-
τιχῶς ; οὐχ εἷς οἰχονόμου προήχθη βαθμὸν ἐν τῷ
σαχχουδίωνι ; οὐκ ἐπὶ τῇ παρούσῃ ὁμολογίᾳ ἀπεδύ-
σατο πρὸς ἀγῶνας δὶς μαστιχθεὶς χαὶ ἐνεγκὼν &oi-
στα ; εἶτά τι ἔχων ὡς οἰχονόμος τὸ γλωσσόχομον
τοῦ μοναστηρίου, xai τὰ tv αὐτῷ βαλλόμενα θελ-
χθεὶς τῷ γρυσίῳ χαὶ περιπαρεὶς τῇ φιλαργυρίᾳ xa-
τὰ τὸν ᾿Ιούδαν, ποοὔύδωχεν, οἴμοι, τὸν Χριστόν " τοῦ-
τὸ μὲν ἀπρδυσάμενος τὸ τῆς παρθενίας ἐπάγγελμα,
τοῦτο δὲ Γιεζιχῶς ὠνησάμενος ἀγροὺς χαὶ ἀμπελῶ-
νᾶς elc.

d NOTITIA. — SERMONUM CATECHETICORUM INDEX.

ὑξηχόου, xai ὑποταχτιχοῦ ἀληθὴς νηστεία ἐστιν ἡ À subditi verum jejunium sit proprie voluntatis ex-

ixxoxi, τοῦ οἰκείου θελήματος, ιθ΄, Τῇ Κυριαχῇ τῆς
Τοροϑᾶγού. |

| LIV [20]. Ἐπὶ νηστείας xal ἀπαθείας, ῥηθεῖσα
ἐν ἀρχῇ τῶν νηστειῶν, x. Τῇ δ᾽ τῆς πρώτης ἐδδο-
ἦδος.

LY [24]. Περὶ τοῦ χαταχοσμεῖν τὴν ἄφθαρτον ἡμῶν
οἰκῖσν οτὰ τῆς τῶν ἀρετῶν ἀναλήψεως, κα΄. Τῇ Παρασ-
χκευῇ τῆς προτέρας ἑδδομάδος.

[23} ἈΑόγος παραινετιχὸς εἷς τὴν εἴσοδον τῆς
iru. τεσσαραχοστῆς, xal περὶ τῆς δευτέρας map.
οῃσίας, xB. Τῷ Σαδδάτῳ τῆς προτέρας ἑἐδδο-

Lv [23]. Περὶ τοῦ μὴ ὑπὲρ δόναμιν ἐχτείνεσθαι
ἐμᾶς ἐν τοῖς κατὰ Θεὸν σπουδάσμασι, xal τοῦ διατρέ-

cisio sive abnegatio.
rum.

20. De jejunio abstinentiaque eupiditatum. Initio
jejunii, die quarta primz hebdomadis. Quadrage-
sima.

21. Incorruptibilem domum nostram, animum,
virtutum studio exornandam. Parasceve prima heb-
domadis jejunii.

22. Sermo adhortatorius sub iogressum Quadra-
gesimm, et de secundo Christi adventu. Sabbato
prima hebdomadis.

Die dominica Tyrophagio-

23. Ne supra vires in divinis studiis animum
intendamus, pascamus tamen illum spirituali-

φεῖν τὴν ψυχὴν ἐν τοῖς πνευματιχοῖς θεωρήμασιν, xy'. B bus doctrinis. Dominica prima hebdomadis jeju-

Tj Κυριαχᾷ τῆς πρώτης ἑδδομάδος,
Lv [24]. Περὶ τοῦ φυλάττειν τὴν ψυχὴν ἀπὸ
τῶν φϑοροποιῶν παθῶν, χδ΄, Τῇ δ᾽ τῆς β’ ἑόδο-

e.
LVIII [25]. Περὶ ὁμονοίας xal ἀγάπης, xal τοῦ
ὑξοῖσχι γενναίως τὰ ἐπίπονα τῆς ἀρετῆς, ὑπὲρ τος
τυχεῖν βασιλείαν οὐρανῶν, κε’, Τῇ Παρασχευῇ τῆς β΄
ἱδδομάδος.

LIX [26]. Περὶ τοῦ ἡπίως xal ἐὐμαρῶς διανύειν
ἡμᾶς τὰς ἡμέρας τῶν νηστειῶν ἐπ’ ἐλπίδι τῆς
ἀτελευτήτου ζωῆς, xq. Τῇ Κυριαχῇ τῆς β΄ i69o-
piooc. .

LX [27]. Βερὲ τῆς ἐνθένδε ἀθρόας μεταχωρήσεως,
xal διδασχαλία περὶ τοῦ ἀσφαλῶς τηρεῖν τὰς ἑαυτῶν
αἰσθήσεις, χαὶ τὸν νοῦν ἀπὸ τῶν ἀτόπων ἐπιθυμιῶν,
x». Τῇ δ᾽ τῆς y' ἑδδομαδος.

LXI [28]. "Oc: οὐ δεῖ ὑποδάλλειν ἡμᾶς ἑαυτοὺς ἐν
τοῖς πειρασμοῖς, xal περὶ νηστείας, x»'. Τῇ Παρα-
πιεῖ, τῆς τρίτης ἑδδομάδος.

LX! [29]. Ἱστοριχὴ «tpi τῶν ἀναιρεθέντων ἐν
Βουλγαρίᾳ Χριστιανῶν ἐν τῇ ἁγίᾳ τεσσαρακοστῇ,
χϑ΄. Τὴ Κυριαχῇ τῆς τρίτης ἑύδομάδος, |

LXVI. (30. Ὅτι τὸ Πάσχα τοῦτο τύπος ἐστὶ πρὸς
τὸ μέλλον καὶ αἰώνιον Πάσχα, xzl περὶ ὑπομονῆς
xai ἀνδρείας, λ΄. Τῇ δ᾽ τῆς μέσης ἑδδομάδος.
ΧΥῚΙ. [31]. “Ὅτι ἐν τῇ νεχρώσει τῶν παθῶν, καὶ
τῇ ἀναστάσει τῶν ἀρετῶν τοῦτό ἐστι τὸ χαθεχάστην
ἑορτάζειν καὶ πασχάζειν Ἐν Κυρίῳ τῷ Θεῷ, λα΄
Τῇ Παρασχευῇ τῆς μέσης ἑδδομάδος.

CXXXV [32]. Περὲ τοῦ μεσάοματος τῆς ἁγίας

nii.
24. De animo corruptelis affectuum servando.
Die quarta hebdomadis secunda.

25. De concordia et amore, ferendisque generose
virtutis laboribus pro regno celesti assequendo.
Parasceve hebdomadis secunda.

926. De transigendo suaviter οἱ lete jejunio, per
spem sterne vite. Dominica secundae hebdoma-

dis jejunii.

27. De repentino hino abscessu, et doctrina de
sensibus animoque accurate custodiendis ἃ fce-
dis libidinibus. Die quaría lertize hebdomadis jeju-
nit.

28. Non esse committendum, ut nosmet ipsi nos
tentationibus objiciamus; et de jejunio. Parasceve
hebdomadis terti.

99. Narratio de Christianisper Bulgariam in san-
ota Quadragesima ob esum carnis peremptis. Domi-
nica tertie hebdomadis.

30. Pascha hoc simulacrum esse futuri et eterni
paschatis : deque patientia ac fortitudine. Quarta die
medizg hebdomadis jejunii.

21. Vitiis mori ac virtutibus reviviscere, id de-
mum esse ferias celebrare quotidie, Dominoque
Deo pasoha agitare. Parasceve medi hebdomadis.

22. De media sancta quadrageeima, et ad exeroi-

τπσσαραχοστῆς, xil προθυμοποίησις πρὸς τὸ ἑξῆς D tationem porro continuandam exstimulatio. Domi-

τῆς ἀσχήσεως, λβ΄. Τῇ Κυριαχῇ τῆς τετάρτης
ἰδδομάδος (e). ul
LXX [33] Ὅτι οἱ ἐν θλίψεσι καὶ στενοχωρίαις
τὸν βίον διαμείψαντες ἀλύπου τινὸς χαὶ ἀῤῥήτου

NOTE.

Ps Cat codd. Gr. Nanian. pag. 04, n. 58. H
In hae catechesi Theodorus . Platonis facit
metionem his verbis : Ὁ μέγας Πρόδρομος, ob
μιμητὴς ἠξιώθη γενέσθαι ἐν τῷ ἐλεγμῷ τοῦ μοι-
perros βασιλέως Πλάτων, ὁ ὅσιος πατὴρ ἡμῶν,
οὐ δὲ τὴν μνήμην σήμερον ἑορτάζειν ἀξιώμεθα. Mox
myehiturin Alexandrum quemdam presbyterum( ἢ:
ψιζόμενον εἷς ἱερέα.) Iconomaohis faventiorem, "He

nica quariz hebdomadis.

33. (f) Qui in erumnis ac miseriis vitam trans-
egere, eos inoredibili alienaque ἃ doloribus

γὰρ πάντως ἠκούσατε τί πέπραχεν ᾿Αλέξανδρος ὁ δύσ-
τηνος. Ἐξηρνήσατο xai τὴν ὑποταγὴν, xai τὴν ὁμ.-
ληγίαν. Καὶ πόθεν τοῦτο πέπονθεν, ἀλλ᾽ fj Ex τοὺ
εἶναι αὐτὸν μεμονωμένον, ὃ πολλάχις ἐγκαλῶ τοῖς
ἐμονωμένοις, ix τοῦ φιλάργυρος γενέσθαι κατὰ τὸν
Ιοὐδαν. ᾿Αμφότεροι οὖν προέδωχαν τὸν Κύριον τῆς
δόξης, ὁ μὲν τοῖς Ἰουδαίοις, ὁ δὲ τοῖς ópóppoct τῶν
Ἰουδαίων Εἰχονομάχοις.

2 S. THEODORUS STUDITA. 28

volutapte frui.
dis.

34. De abstinentia non 8 oibis modo, sed etiam
a pravis affectibus. Dicía in quadragesima quinta
quinta hebdomadis die. |

35. Quod omne genus oruciatuum ferre debemus
Domini ac sanctorum imitatione. Parasceve quinte
hebdomadis.

36. De continentia et humilitate. Sabbato aca-
ihisli quinta jejunii hebdomade, (h) ubi hymnus
a populo per noctem stante sine. sessione canitur.

37. Oporterenos semper renovari ad anteriora
per iacurrentium visibilium et invisibilium tenta-
tionum tolerantiam. Dominica quintae hebdomadis.

38. De constitutione jejuniorum, et doctrina ante B

apertionem monasterii, Quarta die hebdomadis ante
Dominicam in Palmis.

39. Cavendum nobis esse a diaboli vafritie, οἱ de
eo, quod non fas sit exorbitare, aut & cctu se-
gregem oberrare. Parasceve ante Dominicam in
Palmis.

40. Quod non oportet post elapsam sacram qua-
dragesimam negligentes esse, ne virtutes ! partas
amittamus. De festo item Palmarum, et Servato-
ris nostri passione. Sabbalo Lazari.

A1. Deoptimo vite instituto. Dicta ἐπ Dominica
Palmarum.

42. De salutifera Christi passione, deque'humili-
tate et patientia. Die quaria magna et sanct? hebdo-
madis.

43. De salutifera passione, et de concordia. Die
quinta hebdomadis sancte magnaque.

44. De Domini nostri Jesu Christi passione. In
sancta et magna Parasceve.

Mense. Septembri, in. principium. indictionis. Cum
Deo, menologit initium.
45. De inexsuperabili Dei benificio, et de amore
erga eum, odioque diaboli, et de humilitate. Di-
cla sub anni initium.

46. Ne vitiorum spinas atque tribulos colligamus,
sed virtutis botros fruetificemus. Eodem mense, in
vindemiam. .

4T. Ne In fada vitia precipites nos agamus,
.neve voluptatem *jucundam arbitremur. Ejusdem
mentis die XIV, in Exaltatione venerande crucis.

48. De spirituali semente, et de vigilando in divi-
nis rebus meditandis. Ejusdem mensis die XXIV
in sementem.

Quarta die quinta hebdoma- À ἡδονῆς ἀπολαύουσιν, λζ΄. Τῇ τετράδι τῆς ε΄ ἑδδο-

μᾶδος.

[34]. Περὶ ἐγχρατείας οὐ μόνον τροφῶν, ἀλλὰ χαὶ
τῶν παθῶν. ῬῬηθεῖσχ ἐν τῇ ἁγίᾳ τεσσαραχοστῷ, λδ΄.
Τῇ € τῆς ε΄ ξόδομάδος.

LXX [35]. Περὶ τοῦ ὑποῖσαι ἡμᾶς πᾶσαν βάσανον
χατὰ μίμησιν τοῦ τε Χριστοῦ χαὶ τῶν ἁγίων, λη΄. Τῇ
Παρασχευῇ τῆς & ἑδδομάδος (9).

[36] Περὶ ἐγχρατείας xal ταπεινοφροσύνης, λε', Τῇ
Σαδθάτῳ ἀκαθίστου.

LXVIII [37]. Ὅτι δεῖ ἡμᾶς ἀεὶ ἀναχαινίζεσθαι
ἐπὶ τὰ πρόσω δ'᾽ι᾽ ὑπομονῆς των προσπιπτόντων ἡμῖν
ὁρωμένων τε xal ἀοράτων πειρασμῶν, λγ΄. Τῇ Κυριαχῇ
τῆς € ἑδδομάδος.

[38]. Περὶ τῆς χαταστάσεως τῶν νηστειῶν, καὶ
διδασχαλία πρὸ τῆς ἀνοίξεως τοῦ μοναστηρίου, λε΄.
Τῇ 9' τῶν Βαΐων.

LXXI [39]. Ὅτι δεῖ φυλάττειν ἑαυτοὺς ἀπὸ τῆς τοῦ
διαδόλου πανουργίας, xal περὶ τοῦ μὴ ἀφιδιάζειν, λθ᾽,
Τῇ Παρασχευῇ τῶν Βαΐων.

[40]. Ὅτι οὐ χρὴ ἀμελῶς διακεῖσθαι ἡμᾶς μετὰ
τὴν παρέλευσιν τῆς ἁγίας τεσσαραχοστῆς, ὡς ἂν μὴ
ἀπολέσωμεν τὰς προδιηνυσμένας ἡμῖν ἀρετὰς, χαὶ
περὶ τῆς ἑορτῆς τῶν Βαΐων, χαὶ τοῦ πάθους τοῦ
Σωτῆρος. μ΄. Τῷ Σαδδάτῳ τοῦ Λαζάρου.

[41]. Περὶ τῆς χρατίστης διαγωγῆς ἡμῶν, ῥηθεῖσα
ἐν τῇ ἑδδομαδι τῶν Βαίων, μα΄, Τῇ Κυριαχῇ τῶν
Βαΐων.

LXXII [49]. Περὶ τοῦ σωτηρίου πάτους, καὶ διδα-
σχαλίχ περὶ ταπεινοφροσύνης, xal ὑπομονῆς, μβ΄.
Tn ἁγίᾳ xal μεγάλῃ δ΄.

[43]. Περὶ τοῦ σωτηρίοο πάθους, καὶ περὶ ὁμονοίας,
"γ΄. Τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλῃ e.

LXXIII. [44]. Περὶ τοῦ πάθους τοῦ Κυρίου ἡμῶν
Ἰησοῦ Χριστοῦ, μδ΄, Τῇ ἁγίᾳ xal μεγάλῃ Παρα-
σχευῇ. ,
Μηνὶ Σεπτεμύρίῳ εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ἱνδικτίωνος.

᾿Αρχὴ σὺν Θεῷ τοῦ μηνολογίου.

XXIV [45]. Περὶ τῆς ἀνυπερόλήτου δωρεᾶς τοῦ
Θεοῦ, καὶ τῆς εἷς αὐτὸν ἀγάπης, καὶ μίσους τοῦ
διαδόλου, xai περὶ ταπεινοφροσύνης. ᾽Ρηθεῖσα iv
ἀρχῇ τοῦ ἐνιάυτοῦ, με΄,

XXV [46]. Περὶ τοῦ μὴ εἰσφέρειν ἀκάνθας xai
τριθόλους παθῶν, ἀλλὰ καρποφορεῖν τοὺς τῆς, -ἀρετῆς
βότρυας, μς΄. Μηνὶ τῷ αὐτῷ εἰς τὸν τρυγητόν.

XXVl [47]. Περὶ τοῦ μὴ κατάγειν ἑαυτοὺς εἴς
πάθη ἀτιμίας, μηδὲ ἡγεῖσθαι, ἡδεῖαν εἶναι τὴν
ἡδονήν, μζ΄. Μηνὶ τῷ αὐτῷ ιδ΄, τῇ ὑψώσει τοῦ τιμίου
σταυροῦ.

XXVII [48]. Περὶ τοῦ πνευματικοῦ σπόρου, xai
τοῦ ἀγρυπνεὶν ἐν ταῖς θείαις μελέταις, μη΄. Μηνὶ τῷ
αὑτῷ χς΄, εἰς τὸν σπόρον.

NOTE.

() V. Cat. codd. Nanian. I. c. Hanr.
(h Vide Cangium in ᾿Αχάθιστος, οἱ Lambec. III,

p. 126, 150 [p. 323, not. 1 οἱ 370. Kollar. et hujus
not.]; VIII, p. 53 seq. [p. 114, Eoll.]

NOTITIA. — SERMONUM CATECHETICORUM INDEX.

30

XXVIII (49). Περὶ πίστεως, καὶ τοῦ μὴ εἰκῆ xal A. — 49. De fide, neve temere ac sine fruge vitam con-

μάτην δαπανᾷν τὴν ζωὴν ἡμῶν, xai ὅτι ὄναρ xal
σχιά εἰσι τὰ παρόντα πρὸς τὰ μέλλοντα, μθ΄. Μηνὶ
᾿οχτωδρίῳ G", εἷς τὸν σπόρον.

XXX [50]. Περὶ τῆς ἀφάτου χηδεμονίας τοῦ Δεσ-
πότου Χριστοῦ, xal ἀσφαλείας τοῦ χατὰ Θεὸν ἡμῶν
βίου, ν΄. Μηνὶ Νεομδρίῳ G", εἰς τὴν μνήμην τοῦ
ἁγίου Παύλου τοῦ ὁμολογητοῦ.

XXXI (51]. Περὶ τῆς μελλούσης χρίσεως, xal ὅτι
6 παρὼν διωγμὸς, οἷς μὲν ὕλη ἀρετῆς χαθέστηχεν,
οἷς δὲ χαχίας, να΄. Μηνὶ τῷ αὐτῷ ια΄, εἰς τὴν μνή-
μὴν τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν χαὶ ὁμολογητοῦ θεο-
δώρου τοῦ Στουδείτου,

sumamus : etumbram esse ac somnium presen-
tia “δὰ futura. Mense Oclobri, die sexta, in se-
mentem.

50. De immenso Christi Domini in nos studio,
viteque sscuritate divine atque inculpate. Die VI
Novembris, in memoriam 8. Pauli (i) confesso-
ris.

51. De judicio futuro ; et quod presens persecu-
tio aliis materia sit virtutis, aliis scelerum. Ejusdem
mensis die X1 in. memoriam sancli Patris nostri
el confessoris Theodori Srudile (j).

Hucusque homilias ipsas exhibet ms. codex.

(52] Ὅτι ὑπομένουσιν ἡμῖν ἐν τῇ μαρτυριχῇ ὅπο-
ταγῇ ἀποληψώμεθα τὰ αἰώνια γέρα, νβ΄.

XXXII [53]. Περὶ τῶν Γενεθλίων τοῦ Σωτῆρος,
χαὶ τοῦ εὐτόνως ἔχεσθαι τῆς ἀσχητικῆς ἡμῶν ζωῆς,
νγ΄.

[54]. Ὅτι δεῖ ἡμᾶς τὴν τῶν νηπίων μιμεῖσθαι
ἀφελότητα, διὰ τὸν δι᾽ ἡμᾶς νηπιάσαντα Χριστόν, νδ΄,

XXXIV [55] Περὶ τῆς ἐνταῦθα ἀποδιώσεως, xal
τῆς ἔν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν χαταπαύσεως, νε΄.

XXXV [56]. Περὶ παρθενίας, xal τῆς ἀναχλήσεως
τοῦ ἀδελφοῦ Μέμνονος, νζ΄.

[57] Περὶ τῆς ἑορτῆς τῶν ἁγίων Θεοφανίων, νζ΄.
XXXVII [58]. Ὅτι οὐ δεῖ ἑορτάζειν ἐν χραιπάλαις,
xal μέθαις, καὶ περὶ μνήμης θανάτου, νη΄.

XXXVI [59]. Περὶ τοῦ ἐρηρεισμένους εἶναι τῇ
Ἱμολογίᾳ ἡμῶν, καὶ πεοὶ τῆς χοιμήσεως τοῦ ἀδελ-

oU Θεοδούλου, ῥηθεῖσα ἀνὰ μεταξὺ τῶν ἑορτῶν, C

νθ΄,
XXXVII (60]. Περὶ εὐεργεσίας Θεοῦ, καὶ ἀναγωγῆς
τοῦ θεολήπτου xai ὡραίου ἡ μῶν βίου, £'.

XXXVIII [61]. ᾿Επὶ τοῦ μιμεῖσθαι τοὺς βίους τῶν
Πατέρων, xai ἐμμένειν ἡμᾶς ἐν d ἐχλήθημην παρὰ
τῷ Θεῷ, ξα΄. .

ΧΧΧΙΧ [62]. Ὅτι δεῖ ζηλοῦν τοὺς βίους τῶν ἁγίων
Πατέρων ἡμῶν, ξβ΄.

XL [61]. Μερὶ τοῦ πολιτεύεσθαι ἡμᾶς ἐν χαινότητι
ζωῆς, καθως διὰ τοῦ dylou σχήματος ἐπηγγέλμεθα,
2d
XLI [64]. Ὅτι οὐδὲν τῶν ἐν ἀνθρώποις μαχάριον,
πλὴν τῆς ἀρετῆς, Αὐτὴ γὰρ μόνη ἀξία μαχαρισμοῦ,

52. Quod martyrii subjectionem perpessi eterne
premia relaturi sumus.

53. De Natali die Servatoris, 86 de constanter
retinenda vita nostra ascelica sive monastica.

54. Quod infantum oportet simplicitatem imitari
propter Christum, qui nostri causa infans factus est.

55. De discessu ex hao vita, regnique coelestis
requie.

56. De virginitate ac fratris Memnonis ἃ frugem
reditu. (Addit Livineius etiam in D. Basilii meme-
riam.)

57. De festo sacrorum Theophaniorum.

58. Nequaquam feriandum in crapula el ebrie-
tate, et de recordatione mortis. Post diem Lumi-
num.

59. Ut in confessione nostra abeunda constan-
tes simus, et de dormitione fratris Theoduli, dicta
mediis festis.

60. De divina benignitate, et de vita ineunda Deo
digna et pulchra. (Addit Livineius : In .S Anto-
nium et martyrem Thaddzum.)

61. De Patrum imitandis vitis, οἱ quod manere
debemus in 60, in quo divinitus vocati sumus.

62. Sanctorum nostrorum Patrum vitas imitandas

nobis esse (A).
63. De eo quod in vite novitate ambulare debe-

mus, Sicut sacro habilu sumus professi,

64. Nihil beatum esse in rebus humanis preter
virtutem,quee 8018 beatitudinis elogio digna est. (Ad-

di t Livineius : in CAysostomi et Ephrzemi memoriam.)

NOTE.

(i) In hac Catechesi sancti Pauli confessoris
.meminit his verbis: Ὥσπερ xai ὁ νῦν εὐφι μηθεὶς
Παῦλος ὁ μακάριος ὁμολογητὴς, o9 ὅσα xai ἡλίκα
τὰ ἔπαθλα, καὶ οἱ ἀγῶνες ἐκ μιχροῦ ἠκούσαμεν, οὖς
xai ἡμεῖς μιμούμενοι etc.

(j) Ipse nempe Theodorus de se ita statim in li-
mine hujus sermonis sive catecheseos : ᾿Αδελφοὶ xal
πατέρες, ἠσθένησα, xal πάλιν εὐχαῖς ὑμῶν dva-
κέχλημαι. ᾿Αλλ’ ἕως πότε μέλλομεν ἔρχεσθαι ἐπὶ τὸ
πάλιν ; ἐλεύσεται δὴ πάντως ἡ ἐπιθανάσιος ἡμέρα,

ὅτε οὐχ ἔξει χώραν τὸ πάλιν, χωρίζουσά με ἀφ᾽ ὁμῶν
xai παραπέμπουσα ix τῶν ἐνθένδε, Οὐ μὴν διὰ
τοῦτο λογιστέον ὀρφανίαν eto. Constat autem, apud
Grecos monachos inter offlcia sacra frequentatam
lectionem catecheseon Theodori, stantibus et au-
scultantibus fratribus,prelegente eas publice ecole-
irr ut notavit Allatius, De Dominicis Greco-
rum, ὃ 9.

(k) V. Lambec. III, p. 479 seq. Koll. supra ad
scripta Theodori Stud. 11, 20. HARL.

- ἐλ

31 S. THEODORUS STUDITA. 32
65. De Patrum contemplanda vita, ut eorum re- ἃ — XLII [65]. Περὶ τοῦ ἀναθεωρεῖν ἡμᾶς τοὺς βίους

cte facta emulemur.

66. Quod passiones Domini imitari debeamus.
(Addit Livineius : in SS. quadraginta martyres.)

67. De Domini nostri Jesu Christi incarnatione,
et festis spiritualiter obeundis. Dicla die Annun-
tiationis.

68. De virginitate. In Annuntiationem secunda.

60. De affectuum pravorum mortificatione, et de
messe spirituali.

70. De vita obeunda divina, neve ad tentationes
trepidemus. (Addit Livineius : Post sancti Theodori
Stratelati memoriam.)

τῶν Πατέρων, πρὸς τὸ ζηλοῦν τὰ τούτων xatopÜo-
ματα, ξε΄.

LXII [86]. Περὶ τοῦ μιμεῖσθαι ἡμᾶς τὰ τοῦ Ko-
ρίου παθήματα, EG".

LXIV [67]. Περὶ τῆς ἐνσάρχου οἰχονομίας τοῦ
Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, xai ὅτι δεῖ πνευματι-
χῶς ἑορτάζειν. Ῥηθεῖσχ ἐν τῇ ἡμέρᾳ τοῦ εὐαγγε-
λισμοῦ, ξζ΄.

LXV [68]. Περὶ παρθενίας, ξη΄.

XVI [60] Περὶ νεχρώσεως τῶν παθῶν, xai πνευ--
ματικοῦ θερισμοῦ, ξθ΄,

ΧΙΝ [70]. Περὶ τῆς ἐνθέου ἡμῶν πολιτείας, καὶ

τοῦ μὴ ὑποπτήσσειν Ev τοῖς πειρασμοῖς, ο΄,

71. De spirituali messe, continuaque Christi fa- p XVII [71]. Περὶ τοῦ πνευματιχοῦ θερισμοῦ, xai

mulorum exercitatione.

72. Dogmatica de sanctarum imaginum oulta et
adoratione.

73. De patientia, et iis qui renuntiatum veniunt
admittendis. Pos& SS. apostolorum quadragesi-
mam.

74. De negligendis, que in hao vita sunt jucun-
da, bonisque ambiendis perennibus.

15. Oportere nos animi pulchritudinem atque ve-
nustatem sine macula tueri, deque poenitentia. In
Transfigurationem.,

76. De spirituali que hio agitur celebritate, re-
gnoque acquirendo colesti, In S. Deiparz dormi-
tibnem

ΤΊ. δ obitu Joannis sanctissimi metropolitani

Chalcedonis, et quemadmodum redivivi nos in-
vicem agnoscemus.

ἐπιτεταμένης ἀσχήσεως τῶν τοῦ Χριστοῦ θεραπόν-
των, οα΄.

XV [72]. Δογματικὴ (D) περὶ τιμῆς καὶ mpocxo-
νήσεως τῶν ἁγίων εἰκόνων, op.

XIX [73]. Περὶ ὑπομονῆς, xai τοῦ προσίεσθαι τοὺς
ἐρχομένους πρὸς ἀποταγάς, ογ΄.

XVIII [14]. Περὶ ἀπροσπαθείας τῶν τῇδε ἡδέων,
xxl ἐφέσεως τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν, οδ΄.

ΧΧ [15]. Ὅτι δεῖ φυλάττειν ἡμᾶς τὸ κάλλος τῆς
ψυχῆς, καὶ τὴν ὡραιότητα ἀχηλίδωτον, καὶ περὶ
μετανοίας, οε΄,

XXIII [16]. Περὶ τῆς ἐνταῦθα πνευματιχῆς παν-
ηγύρεως, xxl ἐντεύξεως τῆς βασιλείας τῶν obpa-
νῶν, οζ΄.

XXII [77]. Περὶ τῆς κοιμήσεως Ἰωάννου τοῦ ἀγιω-
τάτου μητροπολίτου Καλχηδόνος, καὶ ὅτι γνωριοῦμεν
ἀλλήλους ἐν τῇ παλιγγενεσίᾳ, οζ΄.

Secunda pars Sermonum.

Dociring.

78. Doctrina de pace. Dominica 1.

79. Oportere vitam nostram in Dei reverentia et
amore transfigure, deque obitu fratris Eudocimi.
Dominica Il.

80. De mortis recordatione, deque vite peracte
defensione ad horrendum tribunal. Dominica III.

81. De mortis recordatione, in quo et de obitu
Michaelis, sanctissimi metropolitani Synadensis.

82. Ne quid in fratres per favorem obeatur, aut
cconomo, aut quovis alio in officio sibi credito,
sed benevole et &mice, quo semper laudetur Deus.

83. Fretrum tumultuatorum reprehensio, aemo-
nitoria doctrina de modestia.

Διδασχαλίαι.

ΧΙ [78]. Διδασκαλία περὶ εἰρήνης, α΄. .

ΧΙ [79]. Ὅτι χρὴ μετ᾽ αἰδους xal ἀγάπης Θεοῦ
διαμείδειν τὸν βίον ἡμῶν, καὶ περὶ τῆς χοιμήσεως
τοῦ ἀδελφοῦ Εὐδοκίμου, β΄.

XIH [80]. Περὶ μνήμης θανάτου, καὶ ἀπολογίας
τῶν βεδιωμένων ἡμῖν ἐπὶ τοῦ φοδεροῦ χριτηρίου, Y.

XXI [81]. Περὶ μνήμης θανάτου" iv ᾧ xai περὶ
τῆς κοιμήσεως Μιχαὴλ τοῦ ἀγιωτάτου μητροπολίτου
Συνάδων, δ΄. | al

XLIV [85]. Περὶ τοῦ μὴ κατὰ πρόσχλησιν “ποιεῖν
τι πρὸς τὴν ἀδελφότητα;,. τόν τε οἰκονόμον, καὶ εἴ
τινα ἄλλον ἐν ταῖς ἐμπιστευθείσαις αὐτοῖς διακονίαις,
ἀλλὰ συμπαθῶς καὶ φιλαδέλφως, ὡς ἂν δοξάζοιτο
θεός, ε΄.

XLV. [83] Περὶ ἀδελφῶν ἀταχτησάντων ἐπι-
τίμησις, καὶ διδασκαλία παραινετικὴ περὶ εὐτα-

ξίας, ζ΄.

NOTE.

(ἢ Hic sermo sub Jo. Damasceni - nomipe prodiit Grtese et Lat. in editione Damasceni Basileensi
; ἰῇ ὁ Rie Eua QoOLMMGa.

ἃ. 1976, fol., p. 801..0- 1.05 -

Q3 ΡΨ τ 7

23 NOTITIA. — SERMONUM

ILVI [8A]. Περὶ εἰρήνης xal. πραότητος, ἐπιειχείας
zz: παρθενείας͵ ζ΄.

XLVH [85]. Ὅτι οὐ δεῖ ἐξν τοὺς πονηροὺς λογι-
σμοὺς ἐγχρονίζειν ἐν ἡμῖν, καὶ περὶ τοῦ μὴ τύ-
πῖῖῖνν, τ΄.

XLVIII [86]. Περὶ ὑπακοῆς, ὁμονοίας, καὶ εἰρή-
νῃς, V.

LXXIV [87]. Κατὰ Μιχαὴλ τοῦ ἀσεδῶς βεῦὔασιλευ-
τὗτος, κατά τε τὴν ἐνδιάστροφον πίστιν. . xal τοῦ
a9 ξενοπαθεῖν ἡμᾶς ἐν τοῖς πειρασμοῖς, (΄.

LXXV :88) “Ὅτι χρὴ ἀπαῤῥησιάστους εἶναι τοὺς
χατὰ Θεὸν ἑλομένους ζῆν " xal περὶ τοῦ εὐχαρίστως
zizt:» τὰ ἐπώδυνα, ἀποσγοποῦντας πρὸς τὴν μέλλου-
zzv μισθσποδοσίαν, ια΄.

LXXVI [89]. Περὶ μνήμης θανάτου, καὶ τοῦ μισεῖν
χύταον, χαὶ τὰ τοῦ χόσμου, ιβ. ᾿

LXXVII [90]. Περὶ τῆς ἀληθινῆς xai ἀνοθεύτου
ὑποταγῆς καὶ ὁμονοίας ἡμῶν, xxl τοῦ φυλάττειν τὰς
lis; ἐντολάς, ιγ΄.

LXXVIII [91]. Περὶ τοῦ νουνεχῶς ἀχούειν τῶν
θείων Γραφῶν, ιδ΄.

LXXIX [995]. Ὅτι οὐ χρὴ ἀθυμεῖν, ἀλλὰ ἀνδρίζε-
56: εἰς τὸ ἔσγον, εἰς ὃ χέχληχε ἡμᾶς ὁ Θεός; ιε΄.

LXXX [93]. Διδασχαλία περὶ πίστεως, ις΄.

LXXXI [94], Περὶ ἀγάπης τοῦ χαθηγουμένου, xai
τοῦ μὴ ἀσχολεῖσθαι ἐν τοῖς ματαίοις τοὺ βίου, ἀλλ᾽
ἐσεχτείνεσθαι πρὸς τὰ χρείττονα, ιζ΄.

LXXXIII (95]. Περὶ τοῦ χαθαίρειν ἑαυτοὺς ἀπὸ
Ξευτὸς μολυσμοῦ διὰ τῆς θεοδωρήτου μετανοίας, ιη΄,

ἸΧΤΥΧΠΠ [96]. Εὐχαριστήριος ἐπὶ τὸ ἱκανῶς ξενί-
Te» ἡμᾶς τοὺς παρχδάλλοντας ἀδελφοὺς ἡμῶν, ιθ΄,

LXXXIV [97]. Ὅτι οὐ χρὴ διδόναι ἀφορμὴν τοῖς
ζυτοῦσιν ἀφορμὴν, καὶ περὶ τοῦ ἀγωνίζεσθαι χατὰ τῶν
Ξιϑῶν, χ΄.

LXXXV [98]. Διδασκαλία περὶ τοῦ φυγεῖν τὴν
ὀλεϑοίπν ἔδονήν, χα΄.

LXXXVI [99]. Περὶ εὐχαριστίας, καὶ τοῦ μὴ ὀκλά-
vt:v ἐν τοῖς ξειρασμοῖς, xp'.

LXXXVII [100]. Περὲ τῆς ἀχτημοσύνης, xai τοῦ
μὴ μεμονωμένως ζῶν, χγ΄.

LXXXVIHI (401]. Περὶ μνήμης θανάτου, κδ΄.

LXXXIX 5102]. Ὅτι δεῖ μετὰ πάσης προθυμίας,
χαὶ προχιρέσεως κατεργάζεσθαι τὴν σωτηρίαν ἡμῶν,
u.
XC [103]. Ὅτι οὐ δεῖ ἀνοίγειν θύραν τῷ διαδόλῳ
td τῆς παραδοχῆς τῶν πονηρῶν ἐνθυμήσεων, χς΄.

XCI [104]. Hepi νοῦ προθύμως ἀντιπαρατάττεσθαι
τὸν τόλεμον τῶν ἀλιτηρίων δαιμόνων, χζ΄.

ΟῚ [105]. Ὅτι οὐ δεῖ διαλογίζεσθαι ἡμᾶς ἐν τῇ
τιρατέσει τοῦ διωγμοῦ, ἀλλ᾽ ἐπὶ Θεὸν ἀναφέρειν τὸν
λόγον, κη΄.

XCIII [106]. Περὶ τῶν ἐν ταῖς ἡδοναῖς τῆς σαρχὸς
ἐρευνθίντων, xal αὖθις διὰ μετανοίας ἀνάχληθέν-

“, x9,

[πὴ laelusa ex suo codice addidit Livineius.

CATECHETICORUM INDEX. 34

A 84.De pace ac mansuetudine, comitateque et
virginitate,
85. Permittendum non esse ut prave cogitatio-
nes in nobis resideant; ac de non percutiendo.

86. De obedientia et concordia atque pace.

87. In Michaelem imperio impie functum, tum
per fidem corruptam [quam (m) nefarie inductam
conjugem] : et ne in tentationibus consternemur.

88. Licentia non debere abuti qui Christianam
ineunt vitam ; et letandum esse in adversis, pre-
miaque futura intuenda.

89. De mortis recordatione, odioque mundi ac
p erum mundanarum.
90. De vera ac sincera obedientia et concordia (n)
preceptorumque Dei observandorum studio.

91. De audiendo serio et attente Dei verbo.

92. Nequaquam despondendum animum, quin
potius fortiter obeundum, ad quod divinitus vocati
sumus, opus.

93. Doctrina de fide.

94. De amore erga prepositum, neve in vite
ineptiis ocoupemur,sed iu melius provehamur.

93. Operam dandam, ut ab omni labe purgemur
per penitentiam quam Dei munere consequamur.
96. Gratiarum actoria quod fratres adventantes

C domo excipere bene possumus.

97. Nequaquam occasionem quzerentibus pre-
bendam, deque ineundo cum pravis affectibus con-
flietu.

98. Doctrina de noxia fugienda voluptate.

99. De gratiarum aotione, neve in tentatione va-
cillemus.

100. Ne possessiones comparemus, neve solitarii
degamus.

101. De mortie recordatione.

102. Omni studio et alacritate salutem queren-
dam esse.

103. Faciendum non esse, ut. diabolo fores ape-
riamus in admittendis pravis cogitationibus.

104. De alacriter obluctando in improborum
demonum conflictu.

105. Titabandum non esse in diuturnitate per-
secutionis, quin potius referendam ad Deum ratio-
nem.

106. De iis, qui corporis inescati voluptatibus,
per ponitentiam se ad frugem recepere.

NOTE.

(^) Livineius legis ὁμολογίας, vertit enlm confessione,

25 S. THEODORUS STUDITA. 36

107. De iis que molesta credantur in vita mo- A XCIV [107].

nastica, ac sint ob spem in colis repositam valde

leta.
108. De arcto et angusto itinere, ltetoquee eterne

vites diversorio.

109. De fratris Carterii secessione, deque pace
et concordia, doctrina.

110. Declinandos esse, qui poena multati rursum
Bectariis accessere.

111. De obsequendo superioribus, libenterque
ferenda obedientie lucta.

- Περὶ τῶν νομιζομένων δυσχε ρῶν εν
τῷ χοινοδιαχῷ βίῳ, περιχαρῶν δὲ ὄντων διὰ τὴν
ἀποχϑιμένην ἡμῖν ἐλπίδα ἐν τοῖς οὐρανοῖς, À'.

XCV [10S]. Περὶ τῆς στενῆς καὶ τεθλιμμένης
ὁδοῦ, χαὶ τοῦ χρηστοῦ χαταλύματος τῆς αἰωνίου
ζωῆς, λα΄,

XCVI [109]. Περὶ τῆς διαζεύξεως τοῦ ἀδελφοῦ
Καρτερίου, καὶ διδασχαλία πεοὶ ὁμονοίας καὶ εἰρή-
νης, λβ΄.

XCVID [110]. Περὶ τοῦ ὑποστέλλεσθαι ἡμᾶς ἀπὸ
ἄἀποπεσόντων ἐν ἐπιτιμίοις, καὶ αὖθις προσχωρησάν-
τῶν τοῖς ἑτεροδόξοις, λγ΄.

XCVIII (111). Περὶ τοῦ ὑπείκειν τῷ καθηγουμένῳ,
xal τοῦ μετ᾽ εὐχαριστίας ὑποφέρειν τὰ ἔπαθλα τῆς

ὑποταγῆς, λδ',

112. Dei ἱπϑιοπάυτα timori, quo pestiferos de- αὶ ΧΟΙ͂Χ [112]. Περὶ τοῦ καθηλῶσθα: ἡμᾶς τῷ φόδῳ

monum incursus fugiamus : deque psalmodia.

113. Dirigi mentem dextre oportere ad immen-
sam opiflcii divini pulchritudinem.

114. De Christi Domini incarnatione, atque apo-
statis fratribus deplorandis; et doctrina, ut nos
ipsi firmi ac constantes simus.

115. De vafritie callidi serpentis, ac quemadmo-
dum vera humilitate viaque regia incedentes, varios
dolos evadamus.

116. De divinis exeequendis preceptis, ao de
justis minis in negligentes.

117. De sincero veroque amore atque obedientia
erga superiores, et de horrendo justi judicis exa-

mine.
118. De expurgando ἃ peccatis aniino ac susci-
piendis virtutis laboribus.

119. De vite nostre navigatione et cursu sollicite

vigilanterque regendis.
120. De morlis recordatione, neve otiosa sacra

percipiamus.

121. Veloces et alacres esse oportere ad certami-
na virtutis.

122. De obitu fratris Theososti, atque obeunda D

pie sancteque vita.

123. De leta vita nostrà, neve defaligemur in
adversarii lucta.

124. De tolerantia ac compunctione,

125. De supremo die et adventu Dei ac Servato-
ris Jesu Christi.

126. De fide et charitate, ac de virginitate.

127. De vila monastica, et heresi presenti resise
tendum.

τοῦ Θεοῦ πρὸς τὸ διαφυγεῖν τὰς ψυχολέθρους ἐφόδους
τῶν δαιμόνων, λε΄.

C [113] Περὶ τοῦ δεξιῶς ἀπευθύνειν τὸν γοῦν
πρὸς τὰ ἄῤῥητα τῆς δημιουργίχς τοῦ Θεοῦ κάλ-
λη, Aq.

CI [114]. Περὶ τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ Δεσπότου
Χριστοῦ, καὶ ἀποχλαύσεως τῶν ἀποστατησάντων ἀδελ-
φῶν ἡμῶν, Καὶ διδασκαλία περὶ τῆς ἑαυτῶν ἀσφα-
λείας, λζ΄.

CII [115]. Περὶ τῆς πανουργίας τοῦ δολεροῦ ὄφεως,
χαὶ ὅτι τῇ ἀληθεῖ ταπεινώσει xal βασιλικῆ ὁδῷ πο-
ρευόμενοι διαφύγοιμεν αὐτοῦ τὰς πολυμόρφους um-
χανάς, λη΄.

ΟἿΠ [116]. Περὶ τοῦ φυλάττειν τὰς θείας ivto-
λᾶς, xal τῆς διχαίας ἀπειλῆς τῶν ἀμελῶς διαχειμέ-
νων, λθ΄.

CIV [117]. Περὶ τῆς εἰλικρινοῦς καὶ ἀληθινῆς ἀγά-
πῆς καὶ ὑποταγῆς πρὸς τὸν χαθηγούμενον, καὶ τῆς
φοδερᾶς στάσεως τοῦ δικαίου χριτοῦ, μ΄.

CV [118]. Περὶ τοῦ γαθαίρειν ἑαυτοὺς ἀπὸ τῶν
παθῶν, xai ἀναλαμθάνειν τοὺς τῆς ἀρετῆς πό-
νους, μα΄.

CVI [119]. Περὶ τοῦ νηφαλαίως xai ἐγρηγορότως
διαχυδερνᾷν τὸν πλοῦν τῆς ζωῆς ἡμῶν, μβ΄.

CVII [120]. Περὶ μνήμης θανάτου, χαὶ τοῦ μὴ
ἀμελῶς διαχεῖσθαι ἐν τῇ μεταλήψει τῶν ἁγιασμά-
των, μγ΄.

CVIII [121]. Περὶ τοῦ εὐχινήτους εἶναι πρὸς τὰ τῆς
ἀρετῆς σχάμματα, μδ΄.

CIX [122]. Περὶ τῆς χοιμήσεως τοῦ ἀδελφοῦ
Θεοσώστου, xal τοῦ εὐσεδῶς καὶ ὁσίως διαδιῶναι,
με΄. 00s
CX [123]. Περὶ τῆς χαροποιοῦ ἡμῶν βιοτῆς, καὶ
τοῦ μὴ ἀχηδιᾷν ἐν τῇ τοῦ ἐχθροῦ πάλῃ, μς΄,

CXI [124]. Περὶ ὑπομονῆς xai χατανύξεως.

ΟΧΊΙ [425]. Περὶ τῆς τελευταίας ἡμέρας xal ἐπι-
φανείας τοῦ μεγάλου θεοῦ xal Σωτῆρος ἡμῶς Ἰησοῦ
Χριστοῦ, μη΄,

CXII [426]. Περὶ πίστεῶς xai ἀγάπης, καὶ παρθε-
νίας, μθ΄.

CXIV [127]. Περὶ τῆς μοναδικῆς πολιτείας, xal
ἀντιπαρστάξεως ἐπὶ τῆς ἤδη ἐνισταμένης αἱρέ-
σεως, y'.

3i

αήπεως τοῦ ἀδελφοῦ Ἰαχώδου, xal περὶ μετα-
νος, νὰ.

CXVI [129]. Περὶ τῶν ἀναχεῖοα ὁρατῶν xai ἀορά--
τῶν πειρατῶν tt χαὶ θλίψεων, xal ἐπιτεύξεως τῆς
ἀσχαρίας ζωῆς, νβ΄.

CXv1I [430]. Περὶ τῆς χαταπτώσεως τοῦ ἀδελφοῦ
Μέκνονος, καὶ παραγγελία περὶ τοῦ μὴ μόνους εἶναι,
ὡς Xv δϑιαούγοιμεν τὰ διὰ τῶν αἰσθήσεων ἐγγινόμενα
iatw οΟθοροποιὰ πάθη, νγ΄.

CXVIII [131]. Περὲ ἀσφαλείας τῆς ἀχλινοῦς ὁμο-
λογίας χαὶ ὑποταγῆς ἡμῶν, xal εὐτόνου προσοχῆς
z1i διεγέοσεως τῶν διαχονιῶν, νδ΄.

CXIX [133]. Ὅτι ὁ ἐχζητῶν τὸν Θεὸν διὰ τῆς φυ-
τχῖς τῶν θείων ἐντολῶν ἀπτόητός ἐστιν ἐν χαιρῷ
ἐξῦδου ἀπὸ τῆς τῶν δαιμόνων ἐπιστασίας, xal περὶ
pLuL:; θανάτου, xal ἀγάπης, νε΄.

CAX [133]. Ὅτι οὐ χρὴ τοὺς ἐσταυρωμένους τῷ
χόσμῳ χεχηνέναι ἐν τοῖς ματαίοις τοῦ βίος, ἀλλὰ
βελτιγσθαι πεὸς τὰ χρείττονα, vq".

CXXI [134]. Περὶ μνήμης θανάτου, xal περὶ γέ-
φντὸς τίνος τιμίου τελευτῆς, νζ΄.

CXXII [135]. Πεοὶ τοῦ ἐπιμόνας καὶ εὐψύχως δου-
jov τῷ Κυρίῳ, val τοῦ εὐτόνως διανύειν τὸν δρό--
μὸν τῆς ἀσχήπεως ἡ μῶν, νη΄.

CXXIH [136]. Περὶ τοῦ ἀόκνως βαίνειν εἰς τὴν
Ξνυμχτιχὴν πορείαν ἡμῶν, μισεῖν τε τὰ ἡδέα τοῦ
st βίου, χαὶ περὶ τῆς μαχαρίας μονῆς ἡμῶν, θ΄.

CXXIV [4137]. Περὶ τοῦ μὴ ἀνοίγειν ἡμᾶς θύραν
τοῖς πάθεσιν, ἀλλ᾽ ἔξω τῶν ἀτόπων ἐπιθυμιῶν ὑπάρ-
1τιν, ξ΄,

P XY (138]. Περὶ ὑπαχοῆς, καὶ τοῦ κατὰ πί- G
στεως ἐν χαῤῥίᾳ χαθχρᾷ ἐπὶ πάσῃ διαχονίᾳ προθυ-
u::302:, Fa.

CXXVI [139]. "Oct δεῖ τοῖς ἐσταυρωμένοις τῷ xó-
cup διὰ τῆς ἀληθινῆς ἀποταγῆς τε καὶ ὑποταγῆς
Ξιριχτρῶς ἔχειν τὴν διάζευξιν τοῦ σώματος, ξβ΄.

CXXVI) [110]. Περὶ τοῦ θαρσαλέως xai ἀνδρείως
ἐνϊπεασϑαὶ ποὸς τοὺς ἀναπτομένους ἀνθρωπίνους

ξειρατμούς, EY.

CXXVIII [141]. Περὶ
μάτων, t2.

CXXIX [1421]. Ὅτε χρὴ δι᾽ ἐπιμόνου προσοχῆς
ἀνταγωνίζεσθαι πρὸς τοὺς ἀοράτους ἐχθρούς. Καὶ

ὁποταγῆς καὶ ἐχχοπῆς θελη-

περὶ τοῦ ἐχπερυγένχι τὰς τῶν αἱρετιχῶν χοίνω-
γίας, ξε᾿.

CXXX [143]. Περὲ μνήμης θανάτου, xai περὶ ἢ
τυρδενίας, ἐς΄,

CXXXI [144]. Πεοὶ τῆς ἐνθέου πολιτείας, χτὶ μα-
uias διαγωγῆς ἡμῶν, EC.

CXXAXII [145]. Περὶ τῆς χοιμήσεως τοῦ ἀδελφοῦ
Γρηγο:ίου, χαὶ τοῦ πορεσχευάσθαι ἡμᾶς ἀεὶ πρὸς
τὴν ἔξοδον, ξη΄.

CXXXIIL (146]. Περὶ τῆς σωτηροιώδους ἐξαγορεύ-
we; χαὶ ὅτι χρὴ καθ᾽ ὃ ἔχχστος ἔλαθε χάρισμα
Ἐπβιδόντι ἑτέροις, ξθ΄,

CXXXIV [147]. Περὶ τοῦ μὴ ξενοπαθεῖν ἐν ταῖς
fi τοῦ χαθηγουμένου ἐπιπλήξεσι. Καὶ ὅτι διὰ
σολλῶν θλίψεων δεῖ pc εἰσόλθεϊν εἰς τὴν Bao

λίαν τῶν οὐρανῶν, οὗ.

NOTITIA. — SERMONUM ΟΑΤΕΟΒΕΤΙΟΟΒΌΜ INDEX.
CXV [4128]. Περὶ μνήμης θανάτου, καὶ τῆς xot- A

Β

38

128. De mortis memoria, obituque fratris Jacobi,
ac de poenitentia.

129. De visibilibus et invisibilibus presentibus
periculis 80 miseriis, vitaque adipiscenda felice.

130. De fratris Memnonis lapsu, neve solitarii
vivamus, ut pestiferas noxas evadamus, que per
sensus contrahuntur.

131. De integre confessionis et obedientiz tuen-
da constantia, ac suis cuique muniis accurata
contentione vigilique gerendis.

132. Qui divinis exsequendis preceptis Deum
exquirat, nequaquam consternari sub decessum ad
demonum adventum, deque mortis recordatione :
et de charitate.

133. Coinmiltendum non esse, αἱ mundo qui
orucifixi esse debent, inhient ineptiis vite : quin
potius profioiendum in melius.

184, De mortis recordatione, seneque quodam
venerando defuncio.

135. De serviendo fortiter ac constanter Deo,
stadiique curriculo monastici constanter exigendo

136. De itinere spirituali impigre ineundo, vite-
que &versandis deliciis, deque mansionis nosire
beatitudine.

137. Aperiri fores vitiis non oportere, operam
que dandam ut fodas cogitationes pellamus.

138. De obedientia, ac qua ratione cunctis
obeundis muniis cum fide puraque mente ani-
memur.

139. Qui vera obedientia ao secessione suscepta
mundo sint crucifixi, alacres excipere corporis se-
parationem oportere.

140. Fortiter et animose tentationibus resisten-
dum, que humanitus obveniant.

141. De obedientia, ac propria frangenda vo-
luntate.

142. Accurate et fortiter eum invisibilibus ini-
micisconfligendum, vilandumque hereticorum con-
sorlium.

143. De mortis recordatione et virginitate.
114. Do studio vitaque nostra divina et felici.

145. De obitu fratris Gregorii, atque ad mortem
continuo nos parare oportere.

140. De salutari confessione, ac pro gratie dono
quod quis accepit, impertiri quemque oesteris
oportere.

157. Non debere alienum videri, si a prefecto
carpamur. Et quod per multas afflictiones oportet
regnum nos colorum ingredi.

939 S. THEODORUS STUDITA. 40

148. Quod ministerii officia obire oportet pura A

conscientia, neque Domini rebus fungi negli-
genter.

149. Timori Dei oportere nos inflxoe esse, ne
nostrse nobis cupiditates dominentur.

150. Quod oportet perferre nos famen et sitim
omnemque aliam calamitatem ad mortem usque,
sicul in congregatione nostra Deo promisimus.

451. Non esse considendum ad ineunda invicem
consilia, que ad perditionem animarum nostrarum
tendant.

152. De perferendis quecunque nobis tristia ob-
veniunt in vita nostra monastica, ut. regnum co-
lorum consequamur.

153. Ne inhereamus vanitati deliciarum hujus B

vite, qui Dei sumus, omniaque reliquimus.

154. Quod oportet festinare et viriliter agere ad
spiritualia nostra cerlamina, ut coronas patientis
referamus.

155. Non debere nos despondere animum, aut
desperare in tentationibus, qu ab inimico nobis
accidunt.

156. Ut perduremus in igne cupiditatis, et sub
onere exercitationis monastice, neque in fluctibus
tentationum deficiamus.

157. Quod oportet manere nos in confessione et
vocatione, qua vocavit nos Deus, nec per tepidi-
tatem perdere recte facta nostra, multis impetrata
precibus.

158. Ut animas nostras virtutibus cireumsepia- (

mus, quoniam mulü sunt qui nos desuper op-
pugnant.

159. De gratiarum actione et patientia.

100. Ut in spirituali certsmine nosmet continea-
mus, nec gloriemur.

161. Ut simus sobrii, agamusque quae bona ao
probanda sunt, ut beata subjectio, nostra requirit,
et ut attendamus nobis ipsis.

162. Quod omnino juvamur ac magis magis-
que proficimus, quando erudimur docemurque.

103. Ut vitam nostram spiritualem legitima mi-
nimeque flcta ratione obeamus.

164. De optima nostra subjectione, neo quid-
quam pre illa majus esse ducendum.

165. Quecunquein nostra secundum Christum
vita nobis mintts jucunda accidunt, oum gratiarum
actione ferenda esse.

166. De propris salutis cura ad mortem usque
minime negligenda.

167. Ad unum modo respiciendum, salutem ani-
marum nostrarum.

168. Non tardos, sed alacres nos ad precepta Dei
ease oportere.

169. Quod per Christi gratiam humilis nostra
catechetica doctrina animabus nostris non parvum
luorum ferre consuevit,

[148]. Ὅτι χρὴ κατὰ χαθαροῦ συνειδότος τὰς δια-
χονίας ὑπεξέρχεσθαι͵ καὶ μὴ ποιεῖν τὰ Κυρίου ἀμε-
λῶς, οα΄.

[140]. Περὶ τοῦ χεκαθηλῶσθαι ἡμᾶς τῷ φόδῳ τοῦ
Θεοῦ, ὡς ἂν μὴ χαταχυριευώμεθα ὑπὸ τῶν ἰδίων
ἐπιθυμιῶν, οβ΄.

[150]. Ὅτι χρὴ ὑποῖσαι ἡμᾶς τὴν πεῖναν χαὶ δί-
ᾧαν,͵ καὶ πᾶσαν ἄλλην στενοχωρίαν μέχρι θανάτου,
καθὼς ἐν τῇ συναγωγῇ ἡ μῶν Θεῷ συνεθέμεθα, ογ΄.

[151]. Περὶ τοῦ μὴ συνεδριάζειν τοῦ συμδουλοχο-
πεῖν μετ᾽ ἀλλήλων τὰ φθάνοντα εἰς χατάλυσιν τῶν
ψυχῶν ἡμῶν, οδ΄,

[152]. Περὶ τοῦ ὑποφέρειν ἡμᾶς πάντα tà ἔπι-
συμδαίνοντα λυπηρὰ κατὰ τὴν κοινοδιαχὴν ἡμῶν
ζωὴν, ὡς ἂν ἐπιτύχοιμεν τῆς βασιλείχς τῶν oóga-
γῶν, οε΄,

[153]. Περὶ τοῦ μὴ ἐμματαιάζειν ἡμᾶς ἐν τοῖς τοῦ
βίου τερπνοῖς τοῖς χατὰ Θεὸν χαταλελοιπόσι πάντα, oc'.

[154]. Ὅτι χρὴ σπεύδειν καὶ ἄνδρίζεσθαι πρὸς
τοὺς πνευματιχοὺς ἡμῶν ἀγῶνας, ὡς ἂν ἀπολαύωμεν
τοὺς τῆς ὑπομονῆς στεφάνους, οζ΄.

[155]. Περὶ τοῦ αὴἡ ὀλιγοψυχεῖν ἢ ἀπογινώσκειν ᾿
ἐν τοῖς συμόαίνουσιν ἡμῖν πειρατηρίοις παρὰ τοῦ
ἐχθροῦ, οη΄.

[156]. Περὶ τοῦ ὑπενεγχεῖν ἡμᾶς τὸ πῦρ τῆς ἐπι-
θυμίας, xai τὸ βάρος τῆς ἀσχήσεως͵ καὶ μὴ ἀποχά-
μνεῖν ἐν τῷ χλύδωνι τῶν πειρασμῶν, οθ΄.

[157]. Περὶ τοῦ δεῖν ἐμμένειν ἡμᾶς ἐν τῇ ὁμολο-
γίᾳ, καὶ τῇ κλάσε!, ἢ κέχληκεν ἡμᾶς ὁ Θεὸς, xai
μὴ διὰ χλιαρότητα ἀπολέσαι τὰ πολύευχτα ἡμῶν χατ-
ορθώματα, T.

[158]. Περὶ τοῦ περιφράξαι τὰς ἑαυτῶν ψυχὰς
διά τῶν ἀρετῶν, ὅτι πολλοὶ οἱ πολεμοῦντες ἡμᾶς ἀπὸ
ὕψους, πα΄,

[159]. Περὶ εὐχαριστίας καὶ ὑπομονῆς, πβ΄.

[160]. Περὶ τοῦ συμπιέζειν ἑχυτοὺς ἐν τῷ πνεὺυ-
ματιχῷ ἀγῶνι, καὶ τοῦ μὴ ἐγκαλλωπίζεσθαι, πγ΄.

[161]. Περὶ τοῦ νήφειν xal πράττειν τὰ ἀξιάγαστα
τῆς μακαρίας ὑποταγῆς, καὶ τοῦ προσέχειν iav.
τοῖς, πδ΄.

[162]. Ὅτι πάνυ ὠφελούμεθα xai προχόπτομεν
ἐπὶ τὰ πρόσω κχατηχούμενοί τε xal διδασχόμε-
νοι, πε΄.

[163]. Περὶ τοῦ ἀνοθεύτως ἡμᾶς διατελεῖν τὴν
πνευματικὴν ζωὴν ἡμῶν, πς΄.

[164] Περὶ τῆς ἀρίστης ὑποναγῆς ἡμῶν, καὶ τοῦ

D μηδὲν μέγα ἡγεῖσθαι ὑπὲρ αὐτήν, πζ΄.

[165]. Περὶ τοῦ εὐχαρίστως φέρειν τὰ λυπηρὰ τῆς

χατὰ Χοιστὸν ἡμῶν ζωῆς, πη΄.

[166]. Πεοὶ τοῦ μὴ ἀμελεῖν τῆς οἰκείας σωτηρίας
μέχρι θανάτου, πθ΄.

[157]. Περὶ τοῦ πρὸς ἕν μόνον ἀποθδλέπειν, ἤγουν
τὴν σωτηρίαν τῶν ἑαυτῶν, v.

[168]. Περὶ τοῦ μὴ δυσχινητους͵ ἀλλ᾽ εὐχινήτους
εἶναι πρὸς τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ, uta,

[169]. Ὅτι 4 ταπεινὴ ἡμῶν χατήχησις πολὺ
χέρδος εἴωθε ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν ἐμποιεῖν χάριτι
Χριστοῦ, υἱτβ΄,

Al NOTITIA. — SERMONUM CATECHETICORUM INDEX. 42

[170]. Ὅτι τοῖς καλῶς ἐνδραμοῦσιν ἀπόχεινται ol A

τῆς δικαιοσύνης στέφανοι, oty'.

.. [171]. Περὶ τοῦ ἀποῤῥίψασθαι ἡμᾶς πᾶσαν ἀχη-
δίαν, καὶ διεγεγέρθαι πρὸς ἐργασίαν πνευματι-

χήν. υἱδ΄. .

[172]. Περὶ τοῦ παρασχευάζειν ἑαυτοὺς διὰ τῶν -

ἀρετῶν ἐν ταῖς συμδολαϊς τοῦ ἐχθροῦ, υιε΄.

[173]. Περὶ τοῦ προσέχειν ταῖς τε ἀπειλαῖς xai
διδασκαλίαις τῶν ἀγίων Πατέρων. υἱς΄.

[174]. Περὶ τῶν ἀποδρασάντων ἀδελφῶν, καὶ τοῦ
προσέχειν ἑαυτοῖς. vi.

[175]. Περὶ τοῦ μὴ χρύπτειν ἡμᾶς τοὺς πονηροὺς
λογισμοὺς, ἀλλὰ θριαμδεύειν διὰ τῆς ἐξαγορεύ-
σεως, Ut".

[176]. Περὶ τῆς φοδερᾶς ἡμέρας τῆς χρίσεως, καὶ
τοῦ ἀποστατήσαντος xai ᾿Ιουδαϊχῶς εἷς χριτήσοια
χοσμιχὰ ἡμᾶς ἐνάγοντος. vt".

(117). Περὶ τοῦ φέρειν εὐμαρῶς τὸ στάδιον τῆς
ἀρίστης ἡμῶν ὑποταγῆς. ρ΄.

[118]. Ort πρὸς ἀλίγον 4$ ἐγχράτεια, ἡ δὲ ἀρετὴ
μένει εἷς τὸ διηνεχές, pa'.

[1719]. Περὶ εὐχαριστίας xai εὐταξίας. of.

[180]. Περὶ τοῦ μιμεῖσθαι τοὺς βίους τῶν ἁγίων
ἀνδρῶν, καὶ τοῦ γενναίως φέρειν τὰς διακονίας. ργ΄.

[181]. Περὶ σπουδῆς xal ἐπιμελείας τῆς ἀρίστης
πολιτείας ἡμῶν. p".

[182]. Περὶ ὑπομονῆς πρὸς τοὺς ἐν τῷ Xaxxov-
δίωνι ἀδελφούς. ρε΄.

[183]. Περὶ τῆς πνευματικῆς ἡμῶν στρατείας πρὸς
ποὺς ἐν τῷ Σαχχουδίωνι, xal τῷ ἁγίῳ Χριστοφόρῳ
ἀδελφούς. ρς΄.

[184]. Εὐχαριστήριον πρὸς τοὺς ἐν τῷ Σακκουδίωνι ἢ

ἀδελφούς. pt.

[185]. Περὶ τῆς χαροποιοῦ ἡμῶν ὑποταγῆς πρὸς
τοὺς ἐν Ταχχουδίωνι ἀδελφούς. p».

[186]. "Oct χρὴ τὸν καθηγούμενον τὴν ψυχὴν
τιθέναι ὑπὲρ τοῦ ἰδίου ποιμνίου, καὶ περὶ σπουδῆς
καὶ ἐπιμελείας τοῦ κατὰ Θεὸν βίου ἡμῶν, καὶ τοῦ
προσέχειν ἑαυτοὺς ἀπὸ τῶν παγίδων τοῦ διαδό-
λου. ρθ', |

[187]. Ὅτι χρὴ ἐν ἀγῶνι xai iv μερίμνῃ ἡμᾶς
εἶναι ἐν τῷ πνευματικῷ σταδίῳ μέχρι θανάτου, ὡς
ἂν καταστεφθείημεν τοῖς τῆς διχαιοσύνης στεφάνοις
παρὰ τοῦ παμθασιλέως θεοῦ. pr.

[188]. Περὶ τοῦ φυλάττειν ἑαυτοὺς ἀπὸ πονηρᾶς
συνδυάσεως, xal τῆς ἀνωφελοῦς xal ἀχαίρου παῤ--

170. Quod bene currentibus proposite sunt co-
rone justitia.

171. Abjicere nos debere omnem pigritiam atque
ad opus spirituale esse pervigiles.

172. In conflictibus cum hoste paratos et instru-
ctos nos esse oportere virtutibus.

173. Sanclorum Patrum comminationibus et
doctrinis attendendum esse.

174. De fratribus, qui excesserunt ; et quod no-
bismet ipsis attendere debeamus.

175. Pravas cogitationes non esse oocultan-
das, sed earum manifestalione de illis triumphan-
dum.

476. De tremendo die judicii, et de deser-
lore, qui Judaico more ad judicia mundialia nos
adduxit.

177. De stadio optime subjectionis nostre li-
benter perferendo.

178. Quod continentia per breve tempus servata
virtutem habet manentem in perpetuum.

479. De gratiarum actione bonoque ordine.

180. De imitanda vita sanctorum virorum, et
ministeriis constanti animo perferendis.

181. De industria et cura obeundi optimi status
nostri.

182. De patientia, ad fratres in Saccudiorum
monasterio. |

183. De spirituali nostra militia ad fratres
in monasterio Saccudiorum et sancti Christo-
phori.

184. Gratiarum aclorius sermo ad fratres in
Saccudione sive Saccudiorum monasterio.

185. De subjectione nostra letifica ad eosdem
fratres.

185. Quod prefectum oportet animam suam po-
nere pro suo grege ; et deindustria ac cura nostre
secundum Deum vite, aique ut a laqueis diaboli
nobis caveamus.

187. Quod in spirituali stadio oportet nos ad
mortem usque versari in certamine et cura, ut a
rege omnium Deo coronis juetitis coronemur.

188. Cavendum nobis esse ἃ pravo consortio, et. ᾿
ab inutili intempestivaque libertate, patienterque

ῥησίας, xal του μεθ’ ὑπομονῆς ὑποίσειν ἡμᾶς τὰς D perferendas ascetice sive monastice vite anguetias,

ἀσχησικὰς στενοχωρίας iv! ἐλπίδι τῆς εὐρυχωρίας
χαὶ ἀπολαύσεως τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν. gu.

[189]. Περὶ τοῦ ἀνὰ χεῖρα γενομένου σ!εὐμοῦ,
xai τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος τούτου, xal διδασχα-
Ala παραινετιχὴ περὶ σπδυδῆς xal ἐπιμελείας πρὸς
ἐργασίαν τῶν ἐντολῶν τοῦ θεοῦ, ριβ΄.

[190]. Περὶ ἀγάπης τῆς εἰς τὸν χαθηγούμενον,
xii ὑπομονῆς χαὶ χαρτερίας τοῦ μὴ καταισχύναι
τι τῶν προδιηγουμένων ἡμῖν ἐν τῷ ἀγγελικχῷ ἡμῶν
σχήματι. pu.

[191]. Ὅτι τραχεῖα xai ἀνάντης ἡ ἀρετὴ, ἡ δὲ
p χαχίχ εὔληπτος͵ καὶ κατώφερης, καὶ διὰ τοῦτο προ-

PaTRoL. Gn. XCIX.

spe amplitudinis fruitionisque seternorum bono-
rum.

189. De terre motu, qui proxime accidit, et de
consummatione hujus sseculi. Nec non doctrina
adhortatoria et. diligentia et cur& in exsequendis
Dei preceptis.

190. De amore erga prefectum, et de patientia at-
que perduratione, ne dedecoremus quidquam eo-
rum, que in evangelica nostra vite ratione nobis
preexposita fuerunt.

191. Quod aspera arduaque via sit virtutis, vi-
tium vicissim facile ac proclive, itaque alaoriter

43 S. THEODORUS STUDITA. Δι
instandum certandumque, ut in summum virtutis À θυμητέον, χαὶ ἀγωνιστέον ἀνιέναι ἡμᾶς ἐπ᾽ αὐτὸ τὸ

culmen ascendamus, quo sempiternam vitam tam-
quam finem assequamur. .

192. De cura rationabilium Christi ovium, et de
excessione fratrum nostrorum, et de vite nostre
secandum Deum certa rectitudine.

1903. Quod oportet nobiscum reputare quid et
unde simus, quid fuerimus et quo iterum simus
abituri, ut bonam vitam viventes sempiternas re-
tributiones referamus.

194. Quod prefectus debet erga eos, qui stadium
subjectionis, quale est martyrum, obeunt, omnia
agere et prestare que eis bonum animum addant,
ut reportata de hostibus vicloria coronas eternas
8 certaminis muneratore Deo roferant.

195. De Christi in nos amore, εἰ quod cum
multo labore et sudore virtutem recte quis exer-
cel, quodque fas est labores non negligere, ut
regnum colorum assequamur.

190. Quod oportet nos constanter et fortiter
perficere ea, quee ad anime salutem faciunt, et
de abstinentia a murmuratione in mutationibus
officiorum.

197. Quod prefectus debet animam suam pro
ovibus rationabilibus ponere, tanquam de uno-
quoque rationem in die judicii redditurus : et de
voluntatibus propriis abscindendis.

198. De sontentia, quam tulit praefectus in Dal-
mati monasterio, et de humilitate, quod vera hac
est cognitio, omni humana sapientia potior.

199. Sermo adhortatorius, et quomodo diaboli
lentationibus resistere oporteat.

200. Adhoriatorius simul sermo et laudatorius.

201. Compunctorius, et de dormitione domini
Raphaelis, qui vere subjectum 80 gessit.

202. Quod armis virtutis nos cireummunientes
facile resistimus acerbo et potenti hosti diabolo,

variasque et multiplices ejus machinas evertimus. '

203. De profectu venerabilis vite nostre, οἱ
quod oportet vehementerinvigilare officiis, quando-
quidem Deo operamur : et cum fratribus non ser-
vili more, sed fraterno agendum.

204. Sermo adhortatorius, et quomodo impetus
diaboli reprimere et avertere oportea!, et quotidie
multa sobrietate opus esse.

205. Gerlandum esse nobis et belligerandum in
spirituali nostra militia contra incidentes adver-
sarias cogitationes, ut et victorie premia a cer-
taminis remuneratore Cbristo referamus.

200. De custodia οἱ purgatione sensuum nostro-

D χῶς. pxq'.

ἀχρότατον τῆς ἀρετῆς ὡς ἂν τύχοιμεν τῆς ἀϊδίου
λήξεως. p:0.

[102]. Περὶ ἐπίμελείας τῶν λογιχῶν πρωδάτων
Χριστοῦ, xai τῆς ἀποδράσεως τῶν ἀδελρῶν ἡ μῶν,
xai ἀσφαλείας τοῦ χατὰ Θεὸν βίου ἡ μῶν. pur,

[193]. “Ὅτι χρὴ ἀνχλογίζεσθαι τί ἐσμεν, καὶ πό-
θεν, καὶ τί γεγόναμεν, xal ποῦ πάλιν πορευσόμεθ:,
ὡς ἂν χκαλὼς βιοτεύσαντες χομισώμεθα τὰς αἱωνίους
ἀμοιθάς. ei.

[194]. Ὅτι χρὴ τὸν χκαθνηγούμενον πρὸς τοὺς
τὸ στάδιον τῆς μαρτυριχῆς ὑποταγῆς διανύοντας
πάντα ποιεῖν xai δρᾷν, ὅσα εἷς εὐθυμίαν φέρει, ἵνε
χατὰ τῶν ἐχθρῶν τὴν νίχην ἀράμενοι στεφάνους
αἰωνίους παρὰ τοῦ ἀγωνοθέτου Θεοῦ ἀμείψωνται.

Β eux.

[195]. Περὶ τῆς εἰς ἡμᾶς ἀγαπήσεως toU Δεσπό-
τοῦ Χριστοῦ, καὶ ὅτι μετὰ πολλοῦ κόπου xai ἰδρῶτος
χατορφοῖ τις τὴν ἀρετὴν, xai ὅτι χρὴ μὴ ὀλιγωρεῖν
ἡμᾶς πρὸς τοὺς πόνους, ὡς ἂν τύχοιμεν βασιλείας
οὐρανῶν. gu.

[196]. Ὅτι χρὴ εὐνόνως xxi εὐσθενῶς δρᾷν ἡμᾶς
τὰ συντελοῦντα πρὸς σωτηρίαν ψυμῆς, καὶ περὶ
ἀγογγυσίας ἐν ταῖς μεταδολαῖς τῶν διαχονιῶν. ριθ΄.

[197]. Ὅτι χρὴ τὸν χαθηγούμενον τὴν ψυχὴν tt
θέναι ὑπὲρ τῶν λογιχῶν προδάτων, ὡς ἀποτίσοντε
λόγον περὶ ἑνὸς ἑκάστου ἐν ἡμέρᾳ χρίσεως, καὶ περὶ
ἐχχοπῆς τῶν οἰκείων θελημάτων. px.

[198]. Περὶ ψήφο» τοῦ ἐἀγουμένου τῆς Δαλμά-
του, xal περὶ ταπεινοτροσύνης, ὅτι αὕτη ἐστὶν ἡ
ἀληθινὴ γνῶσις προτερεύουσα τῆς θύραθεν σοφίας.
pxa'.

[199]. Παραινετιχὴ, xai τὸ πῶν δεὶ ἀνθίστασθαι
ταῖς προσδολαῖς τοῦ διαδόλου. pxO',

[200]. Παραινετικὴ ἄμα xa! ἐπαινετιχή. pxy'.

[201]. Κατανυχτικὴ, καὶ περὶ τῆς χοιμήσεως τοῦ
χυρίου ραφαὴλ τοῦ ἀληθῶς ὑποταχτίτου, ρκδ΄.

[202]. Ὅτι τά ὅπλα τῆς ἀρετῆς Vawtoüq περι»
φράξαντες εὐχερῶς ἀντιπαραταττόμεθα τὸν πιχρὸν
καὶ ἀσσύδιον νοῦν διάαόολην, χαταδάλλοντες αὐὖ-
τοῦ τὰς ποικίλους xai πολυτρόπους μηχανάς. pxs'.

[203]. Περὶ πῤῥοχοπῆς τοῦ σεμνοῦ ἡμῶν βίον,
xai τοῦ θερμῶς διεγείορεσθαι πρὸς τὰς διαχονίας,
ὡς τῷ Θεῷ ἀναφερομένης τῆς ἐργασίας, καὶ τοῦ
μὴ δουλιχῶς ἐνάγειν τὴν ἀδελφότητα, ἀλλὰ ἀδελο:-

[204]. Παραινετικὴ, xai τὸ πῶς δεῖ ἀνθΐστασθαι
xai τροποῦσθαι τὰς προσδὸλὰς τοῦ διαδόλου, ὅτι
πολλὴς ἡμῖν χρεία νήψεως χαθ’ ἑκάστην ἣμέραν.
ρχζ.

[205]. Ὅτι ἡμᾶς ἀγωνιστέον xai πολεμιστέον ἐν
τᾷ πνευματιχᾷ ἡμῶν στρατείᾳ, χατὰ τῶν ἐπιθαλ-
λόντων djuiv ἐναντίων λογισμῶν, ὡς ἂν ληψώμεθϑε
παρὰ τοῦ ἀγωνοθέτου Χριστοῦ τὰ βραδεῖα τῆς
νίχης. pxn.

[206]. Πεοὶ φυλαχῆς xai χαθάρσεως τῶν αἱ

i NOTITIA. — SCRIPTA INEDITA.

46

ων ἡμῶν, xal ἐξαγγέλσεως τῶν πονηρῶν ἐννοιῶν. A rum : et de malis cogitationibus (o) enuntiandis.

[2307]. Περὶ τῆς ἀποδράσεως τοῦ ἀδελφοῦ. Ἐλπι-
δου, xxi τῆς ὑποστροφῆς Εὐθαλίου, καὶ τοῦ μετὰ
εοουιρέσεως ἐχτελεῖν τὰς ἐργασίας κατὰ τὴν χαθ-
ἐχόσσαν ἡ μῶν δύναμιν. ρλ΄.

[208]. Περὲ τοῦ μιμεῖσθαι ἡμᾶς τοὺς θεοφόρους
iumv Πατέρας, ἀποφυγῆς τε τῶν παθῶν τῆς ἀτιμίας
καὶ ἐγρτγόρσεως, xal πόνου τῆς χατὰ ψυχὴν ἡμῶν
ἐργασίας. pAa'.

[309]. Ὅτι δεῖ ἀμέμπτως καὶ ἀνοθεύτως φυλατ-
τῖν τὴν μοναδιχὴν ἡμῶν πολιτείαν, xai περὶ τοῦ
ὑτοίσειν πάντα πειρασμὸν μέχρι θανάτου δι᾽ ἐντολὴν
θεοῦ. ολβ΄.

[310]. Ὅτι χρὴ ἐνάγειν τοὺς ἐπιστημονάρχας τὴν
ἀξελξύτητα θεοπρεπῶς xal περὶ ἀχριδείας τοῦ
Διολήπτου ἡμῶν βίου, xai τοῦ ἐχφυγεῖν ἡμᾶς τὴν
354.1020» παῤῥησίαν. ρλγ΄.

1214]. Περὶ τοῦ ὑποφέρειν τὰ δυσχερῆ τῆς ὑποτα-
τῆς, τσὶ τοῦ εὐμενῶς δέχεσθαι τὰς ἐπιτιμήσεις
τορὰ τοῦ χαθηγουμένου, ἐν ᾧ xai περὶ τοῦ ἐμπο-
4126203: χατὰ μίμησιν τῶν ἁγίων ἡμῶν Πατέ-
pe". zÀó.

12127. Περὶ τοῦ ἐρευνᾷν τὰς θείας Γραφὰς, ὡς ἂν
uj ἀγνοῶμεν τὰς πολυμόρφους μηχανὰς τοῦ διαδό-
los. gAt'.

313). Ὅτι χρὴ ἐνστῆναι ἡμᾶς γενναίως πρὸς
τὴν ἄθλησιν τῆς ὑποταγῆς, xal περὶ τοῦ προσέχειν
“εἴς διδχσχαλίχις τῶν θεοφόρων Πατέρων, καὶ
τῷ μὴ χεχηνέναι πρὸς τὰ μάταια καὶ πρόσχαιρα.

* .
«à

207. De excessione fratris Elpidii, et de Euthalii
reversione, atque opera ex proposito perflcienda
esse pro viribus que cuique contigerunt.

208. De imitatione divinorum Patrum nostro-
rum, fuga cupiditatum lurpium, οἱ de vigilia δα
labore in opere anime nostre conducente.

209. Quod sine reprehensione ac falsitate custo-
dire oportel statum nostrum monasticum, et de
perferenda ad mortem usque quavis tentatione
propter preceptum Dei.

210. Quod discipline ecclesiastice presides de-

B bent monere fratres more Deo digno, et de accu-

ralione divine vite nostre, atque de fugienda
nobis perniciosa libertate.

211. De perferendis, que in subjectione difficilia
sunt, et de increpationibus a prefecto benevole
excipiendis, ubi etiam de moribus ad imitationem
sanctorum Patrum nostrorum instituendis.

212. De scrutandis divinis Scripturis, ne et mul-
tiformes diaboli machinationes ignoremus.

213. Quod constanter insistere oportet in cer-
tamen subjectionis, et doctrinis divinorum Patrum
esse allendendum, neque inhiandum rebus vanis
temporariisque.

D14;. Ὅτι 6 πίστιν ἀδιάῤῥηκτον πρὸς τὸν χαθ- C ou. Quod quicunque fidem haud interruptam

νἹούμενον ἔχων, καὶ προσθήέχας ἀρετῶν ἡμέραν ἐξ
ἡμέρας ἔχυτῷ θησαυρίζων ἀξιωθήσεται χαταταγῆναι
ἐν τῷ χλήρῳ τῶν ἀγίων. ρλζ΄.

RAS. Περὲ τοῦ προσέχειν ταῖς τῶν πατέρων

ξιδασκηλίαις, xxi μὴ χεχῃνέναι πρὸς τὰ παρόντα.
ἀλλ᾽ ἀποδλέπειν πρὸς τὰ μέλλοντα, ρλη΄.

[316]. Περὶ τοῦ πενθεῖν τοὺς ἀποῤῥαγέντας ἀδελ-
goo; ἐμῶν, καὶ τοῦ χρατεῖν τὰς ἑαυτῶ» γλώσ-
δας. ολθ΄.

[211Δ. Περὶ τοῦ μὴ ἀμελεῖν ἐν ταῖς διαχονίαις,
ἀλλ᾽ χγρυκνεῖν ὁπὲρ τῆς οἰχείας σωτηρίας. ρμ΄.

prefecto suo exhibet, atque virtutum incrementum
de die in diem sibi ipsi thesaurizat, sorti sancta-
rum accensebitur.

215. Attendendum esse Patrum doctrinis, neque
inhiandum rebus presenlibus, sed ad futuras respi-
ciendum.

216. Lugendos esse, qui a nobis abrupti sunt fra-
tres, et linguas nostras continendas.

217. Non negligenda officia, et proprie saluti
invigilandum.

21. Πυντγουρική βίδλος, etc. Panegyricum volumen id dies festos Domini, nec non Deipara, εἰ sancti
Joannis Baptistz. Ita auctor vite, p. 27 E. Huc referri possunt fortasse, 1.) Λόγοι χατηχητιχοὶ τῇ ἁγίᾳ
zi! μεγάλτ, Κυριαχῇ τοῦ Πάσχα, Sermo catechelicus magna Dominica die Pasche : qui exstat in. Vaticano
θοῦ codice 1587, unde ab Areudio descriptum habuimus, II.) ᾿Εγχώμιον εἰς τὴν χοίμησιν τῆς ἁγίας
δεσκοίνης ἡμῶν Θεοτόχου, Encomium in dormilionem sancle Doming nostre Deiparam ; quod exstat
i» Vaticano Greco codice 1671, unde Arcudii manu pariter descriptum vidimus. IIT.) Λόγος εἷς τὸ γε-
Wmev τοῦ ἀγίου προφήτου, Ἡροδρόμου καὶ Βαπτιστοῦ ᾿Ιωάννου, Sermo in natalem sancti. prophelz, Pracur-
wris et Baptistzs Joannis (p). Exstat in Sfortiano codice 86, unde ab Arcudio transeriptus. Eumdem
sernopem Sirmondi quoque manu Greece descriptum habemus. IV.) Ἐγχώμιον εἰς τὴν ἀποτομὴν τῆς
lox; χεραλῆς τοῦ μεγάλου Βαπτιστοῦ, etc. Encomium in decollationem magni Baptiste ac Pracursoris
Qristi : quod exstat in Vaticano Greco codice 1071, unde descriptum ab Arcudio. Sirmondi etiam
mann exaratum habemus. V.) De invenlione capitis S. Joannis Buplisiz, in codd. regiis 66 et 1045. VI.)
Tusuuoy εἴς τὴν τρίτην εὕρεσιν τῆς τιμίας χεφαλῆς τοῦ ἁγίου Προδρόμου, Encomium in lerliam inven-
NOTE.

dini Cat. codd. gr. Laur. p. 446. Taurini in cod.

(o) Confer supra, num. 175.
70. V. cat. codd. Gr. Taur. pag. 166. HARL.

(p) Florent, in cod. Laurent, 33, n. 4. V. Ban-

41 S. THEODORUS STUDITA. 48

tionem venerandi capitis sancti Praecursoris ; quod exetat in regio codice 273, et ia. Sirmondi apographo.
Editum est, ut. dixi, Grece et Latine, Francisco Combetisio interprete, in libro Gallico Du-Cangii, de
sancti Joannis Baptiste capite. VIT.) ᾿Εγχώμιον εἰς τὸν ἅγιον ἀπόστολον xai εὐαγγελιστὴν ᾿ωέννην τὸν
θεολόγον, Encomium in sanctum apostolum εἰ evangelistam Joannem theologum (4): exstat in Regio oo-
dice 273, unde ἃ Sirmondo descriptum habemus. VIII). De veneratione crucis, in codd. regiis 143 et 276. |

25. Ὁ περὶ τὴν μητέρα ἐπιτάφιος, Theoctiste matris laudatio funebris. In. vita Theodori, pag. & B.
Exstat in Metaphraste codice ms. Colbertino 450, in mense Decembri.

20. Ἐπιτίμια xow& τῆς ὅλης ἀδελφότητος. Peenitentize communes universam fraternitatis : meminit auctor
Vite pag. 25 C. Exstant autem in Vaticano Greeco codice 450, tum in apograpbis Sirmondi et Arcudii :
[et in cod. Coislin. 212. V. Montfauc. Cat. codd. Coisl. 272. Hanr.]

27. Σχόλιον εἰς τά μερικὰ ἀσχητιχὰ τοῦ μεγάλου Βασιλείου. Scholium in parlicularia ascetica magni
Basilii. Grece descriptum habemus manu Sirmondi. Descripsit etiam Arcudius ex Vaticano Greco co-
dice 431. FABB. V. Lambec. 3, pag. 315, n. 4 edit. Kollar. et p. 317 de cod. 688. 65. — Paris. in bibl. publ.
codd. 476, 896, n. 3, accedit etiam Latina interpretatio, 1202, n. 5. — Mosque ia codd. 241, 242 &
243, cum Basilii M. asceticis. V. Matthei Notit. mss. Mosquens. synod. p. 156 et 157, ed. in-8. Haar.

28. "Ex τοῦ ὅρου (r) περὶ τῆς ἑδδομάδος τῆς Τυροφάγου. Ex regula de heblomade Tyrophagii. Greece de-
scripsit Sirmondus ex Canonerio bibliothecae cardinalis Columns,

29. Σύντομος διδασχαλία τοῦ Στουδίτου Θεοδώρου, Brevis inslitutio Theodori Studitz. Exetat in Greco
libro ms. 32 collegii Jesuitarum Parisiensis, cui titulus : Διδασκαλία πάνυ ὠφέλιμος ἐχτεθεῖσα παρὰ τῶν
ἁγίων Πατέρων, Institutio valde utilis exposila a SS. Patribus. FABR. In cod. Mosquensi synod, V. Titulos:
Θεοδώρου τοῦ Στουδίτου σωτηρίας σύντομος διδασχαλία᾽ inc. Χριστιανὸς, μᾶλλον δὲ μοναχὸς ἐὰν ὀμνύει.
V. Matthei l. c. pag. 17. HaRr.

30. Ὑποτύπωσις τῆς καταστάσεως τῆς μονῆς τῶν Στουδίτων. Constiluliones monasterii Studitarum.
Grecum viri docli apographum habemus. Fabr. Adnotante Iriart. in catal. codd. Gr. Matrit. p. 19, sunt
in fln. cod. 4 quatuor folia, quibus contineri videntur monasticorum preceplorum fragmenta ex constita-
tionibus monasterii Studitarum, I.) mutilum sine titulo et initio ; II.) de sancta Quadragesima, inc. v4)-
λομεν" 111.) de quantitate in cibis et potionibus et recto in mensis ordine (observante Iriart. in Nesseliano
bibl. Vindobon. catal. part. v, pag. 139, n. 3, memoratur Theodori Studite de quantitate ciborum as-
coticus ; at is longe aliter incipit, ac caput in cod. Matrit.); IV, de proportione in monasteriis, et alia
duo capita, quorum vero tituli οἱ contextus, partim lacerati, patim vetustate detriti, legi non possunt.
Ad illas constitutiones pertinere videtur De praefectis monasteriorum, non irascendum in cod. Mazarin.
V. Montfaucon. Bibl. biblioth. mss. 1I, p. 1310. A. HARL.

31. Πραγματεία περὶ τῆς καθόλου οἰχονομίας. Opus de dispensatione in universum. Contra Mochia-
nos (s) baud dubie. Meminit ipse Theodorus lib. 1, epist. 49, p. 349.

32. Τετράδες sive Σύνταγμα, μηδὲν ἐξ ἑαυτοῦ etc. Quaterniones sivo Syniagma (adversus Mochianos,)
in quo nullam prorsus sententiam propriam, sed dunlaxat divinorum Patrum documenta et precepta
profert contexitque Theodorus, sicut ipse ait lib. 1, epist. 43 pag. 333.

33. Τετράδια etc. Quaterniones, in quibus impia iconomachorum dogmata exponuntur con[ulanturque ;
missi ἃ Theodoro ad patriarchas Alexandrinum, Antiochenum et Hierosolymitanum, atque ad varía
monastería : sicut liquet ex Theodori lib. it, epist. 14, pag. 401 d, 401 c, 407 d, 411 b.

84, Στηλιτευτιχὸς etc. Invectiva adversus iconomachos. Meminit hujus operis sui Theodorus ipse initio
Antirrhetici primi, pag. 89 b.

38. Βιδλιδάριον καὶ τετράδες δεχατέσσαρες, ἐφ’ οἷς εἶσι λόγοι xal βίοι τῶν ἀδελφῶν, ἐμμέτροις στίχοις.
Libellus et quaterniones quatuordecim, quibus continentur sermones el vite fratrum, versibus metricis.
Memorat Theodorus, lib. 11, epist. 61, pag. 484 d.

36. Τριώδια τῇ ἁγίᾳ Τεσσαραχοστῇ, etc. Triodia in sanclam Quadragesimam. Mentio fit in vita pag. 69 a.

37. Bl6Xoc διὰ στίχων ἰάμδων, τήν τε πλάσιν τοῦ qevápyoo etc. Liber versibus iambicis, de prim£ homi-
nis creatione δἰ lapsu, deque Caino, Enocho, Noemo, etc., et de universa. 1conomachorum hsresi. Aucior
Vite, pag. 28 a.

38. Τοῦ ὁσίου ΙΙατρὸς ἡμῶν Θεοδώρου τοῦ Στουδίτου, περὶ τῆς τῶν ἐν βρώμασι ποσότητος χαὶ ποιότη. !
τος, S. Patris nostri Theodori διμάϊί de quantilate et. qualitate ciborum. In cod. 40, n. 3, Gres. Hist. -
eccl. mss. bibliothecs Cesaree Vindobonensis. Vide Lambecium lib. viir, p. 450. (p. 957. Kollar. Add.
ad n. 30. ex Iriart. cat. ascripta. Hanr.]

NOTE.

(q) V. supra, n. 21. Hanr. nicis et hebdomadibus recentiorum Grecorum
(r) Apud Lambecium, VIII, p. 451. [s. p. 947. ed. 8 11, col. 1422. et Jo. Meursii Glossarium Greoee
Kollar. 'Ex τῶν ὅρων τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν θεο- — Barbarum, sub titulo, To οφάγος. IIARL.
δώ o9 καὶ Ὀμολογητοῦ, τοῦ Στουδίτου, περὶ τῆς (5) Μωοβίδποϑ appellat Theodorus eos, qui adu.
ἑἱόδομάδος τῆς Τυροφάγου ὅτι ἐν ταύτῃ οἱ μὴ μετ- — terio copulatas Constantini VI imperatoris nuptia
ἔχοντες τυροῦ, ἀναθέμχτι καθυπόδάλλονται, FaBR. dispensatione factas legitimas affirmabant.
Lambec, lsudaf£ Leon, A|Jptium in Diss. de Domi-

NOTITIA EX ALLATIO DE THEODORIS. $0

Iymnus de vita et soliludine S. Joannis Baptist». Meminit Michael in Theodori vita p. 28 A.
Pericopsae quaedam breviores : una, De pnis quibus parentes mullandi sunt, si. infans. intra. septi-
suf εἰ inira. quadragesimum diem, mortuus sit abseque baplismo. 1n canonario collegii Jesuitarum
8858. Alis due, in veteri collectione Greci cujusdam De processione Spiritus sancti contra La-
1085 in cod. Reg. inscribitur Confessio de Trinitate. Hec duo fragmenta Greece Sirmondus descripsit
ice Vallicellano.
His addi potest doctiss. Baunio praterita.

ratio de vita et laudibus magni Arsenii, ex qua locum affert. Allatius libro de Purgatorio, p. 733.
Arsenii anachorete, in monte Scethi Librye circa a. C. 455. Incipit : ᾿Αστὴρ ἀειφανῆς ἡμῖν, oum
9 Jo. Pinii S. I. tom. IV, Act. SS. Julii 19, p. 617-631. Plura de hoo Arsenio ibid. p. 605: ms.
. Bodlei. V. Cat. mss. p. 418; V. E. Lescheri Edle-Fruchte, I1, p. 450. Fapna. in cod. Coislin,
. V. Montfaoc. Bibl. Coisl. p. 418. Hanr.

stal. mss. Anglis, etc., tom. I, n. 280, in cod. Cromwell. 103. Theod. Studite Testimonium. ino,
τοῦ θείου Aa6i6, λέγοντος, — In cod. Barocc. 94, οἱ cod. Th. Roe 18. s. n. 264 catalogi, Qus-
γί responsa : περὶ τῶν χειροτονηθέντων πρεσδυτέρων. — In cod. Laudi 36, s, n. 688 catal, Excer-
Xudita. — In Montfauc. Bibl. Coislin. p. 113, cod. 39 δὰ Naucratium De polygamia: ib. Fra-
s. Exscerpta, p. 191, 198 bis, οἱ 412. — Fragmentum in codd. Paris. bibl. pub. 1754, ubi de
"io disseritur ; et 3100. — Florentie in codd. Laurent. 36, 5, plut. 5 ; et 12, 3, plut. 9, fragm. de
S. V. Bandip, cat. codd. gr. Laur. I, p. 61 (ubi is adnotat, fragmenta exhiberi a Leone Allatio
s Hottinger. c. 19, p. 421, et de consensu lib. 11, cap. 13, $4) ac p. 407. — cod. VI, 8, plut.
mnm. de predeterminatione et prescientia Dei ix τοῦ sl; τοὺς ἀπ’ αἰώνων χεκειμημένους τρο-
V. Baudin. ]. c. 11], p. 295. Idem tom. 1, p. 99, 348 et 434, adnotat, Theodorum citari in Ex-
e sacror. praeceptorum ; tum a Jo. Cantacuzeno contra Palamam, et in Thes. orthod. fidei. Add.
0 b. vol. 280. Hanr.

NOTITIA ALTERA,
' Leonis ALLATII Diatriba dé Theodoris apud Ane. Mat, Biblioth. Nov. t. VI, p. 158.

»rus, a Studio monasterio, oui ipse praefuit, Studita dictus, auctor magni nominis. Multa ipse
defensione sacrarum imaginum, et institutorum ecclesiasticorum, adeo ut universa ejus vita
vulgo aiunt, iratis genioque sinistro transacta fuerit. Illius nimias miserias, carceres, exsilia,
pressiones, fuse docteque prosecuti sunt Michael monachus, et alius incertus, qui ejus vitam
ierunt. Michaelis monachi incipit; Πολλοὶ piv τῶν ἁγίων κατὰ διαφόρους χώρας. Incerti, qui
0 manuscriptus asservatur: Καὶ πᾶσι μὲν ἡδὺς xal τοῦ παντὸς ἄξιος ὁ μέγας Πατὴρ ἡμῶν xai
τῆς Θεόδωρος (1). Eam Joannis esso, conjectura non levi diceret nescio quis, cum in flne vite
Θεοῦ τὸ δῶρν, xai πόνος Ἰωάννου, Dei donum, εἰ labor Joannis (2). Nisi labor ille non de com-
e, sed de scriptione etiam intelligi posset. Verum oum in dicto codice alia quoque eodem cha-
et similis seriptionis nota descripta sint, nec uspiam dictum laborem memoraverit, nisi post
vitam, fortasse non inconsiderate de compositione intelligendus est. Sed id alii Judicept. Ha-
, wPUterea de illius obitu epistola prolixa Naucratii monachi, tanti patris discipuli, ad fratres
86 et patres (3).

enim illius tantum discipuli, sed alii quoque plerique in eo laudando, et in ejus rebus gestis
lis ingenium calamumque exercuerunt, ut indicavit Michael monachus in ejus Vita.

finis esset, εἰ que in illius laudes alii dictarunt, hoc in loco colligere conaremur. Apponam
odo troparia quedam ex meo manuscripto, quibus quantus fuerit bio vir in Ecclesia Dei aperte
i. Primum esi: Ὁ ἀσχητιχὸς βίος σου, ταῖς τῶν ἀρετῶν πράξεσι, σοφὲ, ὡς ἥλιος ἀναλάμψας
& xai συγχαλεῖ πάντας εὐεεδῶς πρὸς σωτηρίας τὴν τρίδον, Θεόδωρε μαχάριε" τοὺς ἐν ἀγνοίᾳ
weiz; xai παθῶν, χαὶ πολλῶν ἐγχλημάτων καθοδηγεῖ πρὸς θείαν γνῶσιν ταῖς διδαχαῖς τῶν ἔργων
K* ἀλλὰ καὶ νῦν μὴ παύσῃ ὑπὲρ τῆς ποίμνης σου τῷ Χριστῷ πρεσδεύων. II. Ὁ πρὸς τὸν Θεὸν ζῆλός
*-3 Βαπτιστοῦ γάριν σοι σαφῶς προσμαρτυρεῖ, θεοφόρε ᾿ τοὺς γὰρ πράξει μοιχιχῇ φθείροντας

NOTAE.

€ imitio exstat in editione Sirmondi vita (2) Ergone edita vita & Sirmondo, dicenda est
gerens nomen auctoris Michaelis mona- — habere auctorem Joannem ἢ [nedita autem Michae-
secas erat in codicibus Allatianis. At illa lem monachum, oui reapse inscribitur in codd.
υτολλοὶ, tribuitur eidem Michaeliin duobus Vaticanis ? A. M. .
qm Vat. De bao re diligentius nos dicemus, Q Edidit hoc Naucratii scriptum Combeflsius,
eram hanc Studite vitam typis trademus. — t. lI, Auctarii Bibl. PP. p. 855. A. M. — Vide in-
fra inter testimonia veterum. Eprr.

δ᾽ S. THEODORUS STUDITA. 84

σαφῶς τῆς ἐχκλησίας τὸ κάλλος, Θεόδωρε, διήλεγξας" ἐν παῤΥἧὝητίχ qào ἐμφανῶς καὶ δυνατῶς θάρσει θεϊχῷῳ,
καὶ ὡς βέλεσι τοῖς λόγοις ἀπέφραξας τὴν ἐνανθρώπητιν τοῦ Κυρίου γράφειν, lil. Σὸ ὡς γεωργὸς ἄριστος
νέαν τῷ Θεῷ ἄμπελον, σοφὲ, φυτεύσας ἐν εὐτεδείᾳ, xal ποτίτας δαψιλῶς λόγῳ διδαχῆς τῶν μοναζόντων
τὰ πλήθη, Θεόδωρε ravólO:: τὴν βασιλίδα γὰρ ὥσπερ πόλιν τοῦ Θεοῦ ἀνέδειξας ἐν ταύττ,, ἐν 7, αὐξήσασα
εἰς χάλλος ἐξέτεινε τὰ χλήματα αὐτῆς, ὀρθοδοξίας πίστιν γαυποτονήπατα ὁὲᾳμοληγας. IV. Ὡς διφυᾶ ct
πηγὴν ἀένναα βρύουσαν νάματα ἐν χόσμῳ πιστῶς xal ὁσίως προττρέχομεν " ἐκεῖθεν δὲ λόγον διδασμάτων
σου ὃν Ex χειλέων μελισταγῶν πλουσίως ἐχχέεις ἁμῖν" ἀλλ᾽, ὦ ἱερόμυστε πάτερ, μὴ ἐπιλάθῃ τῆς ποΐμντς
σου ἡμῶν ἐκ πάσης ἀνάγκης, xil φθορᾶς, καὶ παθῶν λυτοωθῆναι, ἡγιατμένε Πάτερ Θεόδωρε. V. Ἡ
τῆς πίστεως ἐπανθοῦσα Ἀρετὴ, xal τὸ xaptepuxóv ἐν τῇ ἀπχήσει τοῦ, πάντας ἕλχε: πρὸς ὑμνῳδίαν τῶν
κατορθωμάτων σου. Θεύδωρε πανόλθιε" ὅθεν τοῖς θείοις στο μέλισματ', τὴν τῶν ἀνθῶν ποιχιλίαν τρανῶς
ἐπαφῆχας ἡμῖν διὸ συγχροτοῦσι χοροὶ γῶν ἀσωμάτων, xai πανηγυρίζει ἡ Ἐχχλησία τὴν μνήμην
σου μυστιχῶς ἐγχχυχωμένη Χριστὸν τὸν Θεὸν μὴ ἐλλίποις πρεσοεύειν τοῦ σωθῆναι tic Φυγὰς
ἡμῶν.

Sed de ejus scriptis agamus. Possevinus refert duo fragmenta eum reliquisse, alterum epistole ad
Naucratium fllium, in qua agit de heresibus οἱ schismate ; alterum autem fragmentum in quo agit de
honore sanctis imaginibus deferendo, exstareque in tomo tertio Bibliothecze sanclorum Patrum. Bignei,
editionis secunde. Opusculum vero antea prodiisse Antuerpiz: apud Joannem Stelsium anno 1556,
adjunctum tribus libris Joannis Damasceni adversus traducentes et criminantes sanctorum imagines.
Epistolam item catecheticam scripsisse ad eos, qui causa sacrarum Imaginum cultus in carcere essent,
quos prestare in fide catholica hortatur, quam legimus in nono tomo Annalium cardinalis Baronii sub
anno 914 ; quemadmodum alteram ejusdem Studite catecheticam ad fratres sub anno 818 ; οἱ aliam
eiusdem argumenti, aliam quoque de Eustratio lapsum occultante, que est 16, in. codice Columnensi,
ex quo Baronius ipsam deaumpsit. Disputationem quoque ipsius Studitee adversus Constantinum Copro-
nymum imperatorem anno 795. Sed hec minutiora sunt, et longe illustrium scriptionum τεμά-
χια. Quare majora illius scripta numeranda sunt ; a quo nos labore facile liberasset Sirmondus, si hunc
patrem, quem a tanto tempore parturit, emisisset in lucem aliquando: sed quando id huo usque non
egit (4), eorumque operum catalogum, ut colligere potuimus, contexamus.

Scripsit alias atque alias orationes de laudibus variorum sanctorum, et de ecclesie solemnitatibus. Et
librum hunc, in quo hujusmodi orationes continebantur, vocavit πανηγὺρικόν.

Ex his unam n adorationem preliosm et vivifice crucis, que incipit, ἀγαλλιάσεως καὶ εὐφροσύνης
ἡμέρα, edidit Grece et Latine Gretserus tomo II (p. 231), de cruce. Alia ejusdem in sanctum
Platonem, cui ipse in eodem monasterio successit, et incipit, ὁήτορσι μὲν xal σοφισταῖς ἡ πᾶσα
σπουδὴ, Latine edita est apud Surium tomo VI, exstatque Grece in bibliothecis Vaticana, Barberina, et
aliis (5). Meminit quoque illius Michael monachus in ejus vita : Kai ὁ τῆς προχατονομασθϑείσης ἀοιδίμου
θΘεοχτίστης- ὁμαίμων Πλάτων ὁ σεδασμιώτατος " περὶ ob xai λαμπρῶς ἐσπουδάσθη τῷ μεγάλῳ θεοδώρῳ
ἔπαινος τὴν αὐτοῦ ἐχτιθεμένῳ ἀξιοπρεπῶς πολιτείαν. Et antea. laudate celebris Theoctistes frater Plato
quam mazime reverendus, de quo preclara laudatio concinnata est a magno Theodoro, illius vitm 1nstitulum
pro dignitate exponente (Scilicet in vita inedita vero Michaeli inecripta cod. p. 137).

Inedite sunt, quod ipse sciam. Ἐγχώμιον εἰς τὴν κοίμησιν τῆς ἁγίας Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόχου.
Laudatio in. dormitionem sancte Doming nostr Deiparg. P. $wviv σάλπιγγος χερατίνης βοῆς ἀλαλά-

ζουσα γεγωνότερον (6).

᾿Εγχώμιον εἰς τὸ γενέσιον ᾿Ιωᾶννου τοῦ Προδρόμου. Laudatio in diem natalem Joannis Przcursoris. P.
᾿Δηδόνι τινὶ εἰς πολυφώνῳ (7).

᾿γχώμιον εἰς τὴν ἀποτομὴν τῆς χεφαλῆς τοῦ Προδρόμου. Encomium in decollationem sancti. Joannis
Pratcursoris. P. Φαεινὴ xai θεοχαρὴς d συναγείρουσα ἡμᾶς πρὸς ἑορταμόν (8).. Epitomatores Gesneriani :
Theodori Studitee sermo de inventione capitis sancti Joannis Baplisle ; encomium in. sanctum patrem Epipha-
nium. Ni mendum sil (m primo, εἰ pro inventione capilis, abscissione legendum (Q).Alteram in sanctum Epi-
phanium nondum videre contigit (10).

Gerardus Vossius in notis ad Thaumaturgum (ed. p. 109) tradit in manuscripto cardinalis Sirleti sub
num. τα᾿ haberi Theodori Studite sermonem ín Annuntiationem beatz Mariz Virginis (11).

NOTAE.

(4) Posthumus denique exiit Theodori Studitee (9) Et De decollatione, et De t£nventione capitis
operum tomus Sirmondiauus, in quo supra nomi- sancli Precursoris exstant orationes Studitas, ut
nata ab Allatio scripta videre licet. A. M. diximus in adn. tom. cit. p. 77. A. M.

t C) Edita postea Gr. et (at, apud Bollandianos (10) Ne nobis quidem hzc in Epiphunium oratio

April. append. p. 46. A. M. occurrit. Fortasse epitomatores Gesneriani scripse-
(6) Edidimus nos in tomo V Bibliothecze πους — runt mendose in. Epiphanium pro Epitaphium. Et-
Patrum, part, 11, p. 54. A. M. enim tres epitaphicas Studite orationes nos me-
te] Apud nos (om. cit. p. 33. A. M. moravimus tom. cit. p. 77. A. M.
8) Item apud nos tom. cjt. p. 43. A. M. (11) Quereada est hac quoque oratio. A. M.

93

-
--

CL
-

NOTITIA EX ALLATIO DE THEODORIS. 54

Penes me est oratio ipsius catechetica in Dominicam resurreclionis. P. Τί τοῦτο ἀδελφοὶ ἀγαπητοὶ xai
φιλέορτοι (12).

Relatum est mihi doctissimum Sirmondum edendi hujusce Patris laborem intermisse, quod pleras-
que illius orationes in varios sanctos, 408 nuntiabantur ipsi Scoriaci delitescere, nondum impetrare
potuerat. Vereor ne fucus illi factus sit ἃ sciolo quopiam (13), qui cum ejus catecheses percurrens vi-
disset, varias ibi preponi solemnitates, et sanctorum nomina (veluti εἰς τὸ Πάσχα. Εἷς τὴν μεταμόρφωσιν.
Εἰς τὴν μνήμην Μιχαὴλ τοῦ ἁγιωτάτου μητροπολίτου Συναδῶν. Εἷς τὴν μνήμην ᾿Ιωάννου μητροπο-
λίτου Χαλχηδόνος. Εἰς τὴν παραμονὴν τῆς κοιμήσεως τῆς Θεοτόχου. Εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ἱνδίχτου. Εἷς τὴν
μνήμην τοῦ μάοτυρος Θαδδαίου. Εἰς τὸν ἅγιον Παῦλον τὸν ὁμολογητήν. Elc τὴν μνήμην τοῦ ἁγίου
Βσιλείου, xai τοῦ Χουσοστόμου xal τοῦ ἁγίου Ἐφραίμ. Εἷς τὸν εὐαγγελισμόν. [n Pascha. In transfigu-
ralionem. In memoriam Michaelis sanctissimi metropolite Synadorum. In memoriam Joannis metro-
polit» Chalcedonensis. In vigiliam Deipare dormitionis. In principium indiclionis. In memoriam martyris
Thaddzxi. In sanctum Paulum homologetam. In memoriam sancti Dasilii. Chrysoslomi, et. sancti Ephram.

. In annuntiationem, et similia), opinalus est, eas diversas esse orationes de variis sanctis, ac solemnita-

tibus ab eodem dictas, et distinctas a catechesibus ibidem conservari; quod accidit quoque Possevino,
qui post memoratas centum triginta quinque catecheses e Graeco converaas, editasque Antuerpie opera
Andree Scotti, mentionem inducit sermonum centum triginta quatuor in anni totius festa a Joanne

. Bellero ibidem emissorum anno 1603, interprete Joanne Livineio, quas tamen Theodori esse catecheses,

testatur Gesnerus: Prodierunt ante aliquot annos catecheses ejusdem Theodori, interprele ex. Graeco
Joanne Livineio.

Catecheses ipsius Latine edidere, ut diximus, Antuerpienses opera Andres Scotti, et Grece passim in
Italia reperiuntur in Vaticana, Allempsiana, Barberina, apud Germanos in Bavarica. Sciendum porro
est Theodorum duos catecheseon libros composuisse, quorum alterum Parvam catechesim nuncupavit,
cenlum triginta et quatuor sermones continentem, quos proprio ore discipulis suis diotavit : alterum
Magnam catechesim, in qua prolixiore sermone instituta monachorum explicat et doctrinam, qua abso-
lutam illius vite rationem consequerentur. Fusius tradit auctor illius vita (cap. 35).

Que vero modo catecheses pre manibus euni, cum numerum parvi catecheseos exequent, οἱ
brevoribus colloquiis constent, Parvam catechesim esse manifeste apparel. De magna an alicubi lateat
indagandum curiosius est (14).

Scripsit item librum dogmaticum, in quo oppugnatores imaginum validissimis rationibus refellit, el
principum mala facta animose sugillat.

Inter has orationes accenseri debent que adhuc supersunt in Burberina, et regia Parisiis cod.
7091 (15). ᾿Αντιῤῥητικὸς πρῶτος χατὰ Εἰχονομάχων. Anlirrheticus prímus contra lconomachos. P. Καιρὸς
τοῦ λαλεῖν, ἀλλ᾽ οὐ τοῦ σιγᾷν ἐστι τῷ ὁπωσοῦν δυναμένῳ. ᾿Αντιῤῥητιχὸς δεύτέρος κατὰ τῶν αὐτῶν.
Antirrheticus secundus contra eosdem. P. 'O μὲν τῆς ἀληθείας λόγος μονοειδής τις Gm. ᾿Αντιῤῥητικὸς

᾿πρίτος κατὰ τῶν αὐτῶν. Anlirrheticus tertius contra eosdem. P. Δαυΐδ μὲν ὁ ἀσμαιογράφος μία βολίδι

λίθου. Et hic quidem in quatuor capita dividitur.
Ejusdem. "EXeyyoc xai ἀνατροπὴ τῶν ἀσεδῶν ποιημάτων ᾿Ιωάννου, ᾿ἸΙγνατίου, Σεργίου, xal Στεφάνου
τῶν νέων χριστομάχων. Criminatio el refutatio impiorum poemalum Joannis, Ignatii, Sergii, et. Stephani

. wovorum | Christi oppugnatorum. P. Προθλήματά τινα πρὸς εἰχονομάχους λέγοντας τὸν Κύριον ἡμῶν 'In-

σοῦν Χριστοῦν μὴ ἐγγράφεσθαι χατὰ τὸν σωματιχὸν χαραχτῆρα. Problemata quaedam αὐ Iconomachos, asseren-
les Dominum nostrum Jesum. Christum non effigiari secundum corporeom formam, capitibus quindecim. P.
El ix δύο φύσεων, xal iv δυσὶ φύσεσι. Ejusdem. Κατὰ Εἰχονομάχων χεφάλαια ζ΄. Adversus oppugnatores
imaginum cupita septem. P. Θεοποιεῖν ἔστιν, ἵνα ἔξ αὐτῆς τῆς τοῦ ῥήματος συνθέσεως. Ejusdem. 'Em:-

MétoA? πρὸς Πλάτωνα τὸν ἑαυτοῦ πατέρα περὶ προσχυνήσεως τῶν σεπτῶν εἰκόνων. Epistola ad patrem

suum Platonem de adoratione venerandarum imaginum. P. Ἑξαυτοὺς παραμυθούμεθα προσλαλοῦντες τῇ
ἱερᾷ χεφαλῇ ἡμῶν (10), ...

Epistolarum libros V, in quibus fortem ac constantem animum, neque miseriis, neque cruciatibus,
neque minis principum obnoxium cernere est. Plures numero exstant in primo, οἱ secundo, et tertio
exsilio scripte in bibliothecis Vaticana, Barberina, Vallicelliana Rome, ex quibus que historiam conti-
NOTE.

tur catecheses CCXVII, quee illam majorem oolle-

ctionem constituunt. A. M. "
(15) Qui sequuntur tres antirrhetici, imo οἱ alia

(12) Apud nos tom. cit. p. 24. A. M.
(13) Fucus Sirmondo non est factus ; constat

enim ex Baunii prefatione ad tomum Sirmondia-
num, nonnullas orationes ab Arcudio illi in Galliam
missas, idque confirmat Holstenii epistola 77, ut
diximus tom. cit. p. 1. A M. "
(14) Magna catechesis non exstat in codicibus
Vaticanis, sed non deest in Parisiensibus aliisque,
ut diligenter adnotat Harlesius in Fabricii Biblio-
theca gr. ed. nov. t. X, P 449 seq., qui et unam
ex his homiliis Grece edidit (Ires autem ex minore
coll. Mingarellius). Imo ibidem sigillatim recensen-

contra lconomachos minora Theodori soripta, vi-
dentur mihi constituere illum ipsuin librum dog-
malieum, de quo supra. Ceterum et hi tres antir-
rhetici, et alia minora, que mox appellantur, scripta
contra Iconomachos, leguntur in Sirmondiana,
editione. A. M. .

iU Legantur hec omnia in editione Sirmondi.
A. M.

8s IN S. THEODORI STUDIT/E OPERA 96

nebant ἃ Sirmondo jam olim in Latinum verse sunt, puto modo et relique que justum volumen effi-
cerent.

De his omnibus Theodori soriptis clare admodum pertractat Michael quoque monachus in ejus
vita.

Capita ascetica, χεφάλαια ἀσχητιχά. P. Οὐδὲν ἄλλο ἐπττὶν ἡ ἀσχετικὴ tox. In. bibliotheca Barberina
num. 250.

Varios Canones et Troparia (17), que ad hunc diem in Ecclesiis Graecorum concinnuntur. Canonum
potissimam partem ipse cum Josepho fratre composuit, in templo sancti Romani, cum Leonis Icono-
machi minas subterfugiens, ibi lateret. Origines Constantinopolitane nondum edite (conf. Imper.
Orient, V. I, ed. Paris. p, 55, cum diversitate.) Τὸν ἅγιον Ῥωμανὸν ἡ ἁγία ᾿Βλένη ἔχτισεν, χαὶ πλησίον
αὐτοῦ τὴν ἁγίαν σορὸν, καὶ τὸ λείψανον χατέθετο Δανιὴλ, xal τοῦ μεγαλομάρτυρος Νικήτα (ed. "Pwpj2vo5)
καὶ ἑτέρων πολλῶν προφητῶν λείψανα, ἅπερ ἠγάγετο ἀπὸ Ἱερουσαλὴμ ἀπελθοῦσα εἰς ψηλάφησιν τοῦ
τιμίου σταυροῦ * λέγεται δὲ ὅτι οἱ ποιηταὶ τῶν κανόνων Θεόδωρος χαὶ Ἰωσὴφ οἱ Στουδῖται ἐχεῖσε διὰ τὸν
φόδον φυγόντες τοῦ συρογενοῦς Λέοντος τοῦ εἰχονοχλάστου ἐχάθηντο, xai ἐποίουν τοὺς κανόνας "
πενταχόσια δὲ ἔτη διῆλθον, ἀφ᾽ οὔ ἔχτίσθη ὁ ναὸς μέχρι τῆς τῶν ῥηθέντων ποιητῶν κατοιχίας.
Sancti Romani templum δραϊβοαυϊξ sancta Helena, et prope ipsum sanctam thecam, et. corpus deposui

Danielis, et. magni martyris Nicelg, et aliorum multorum prophetarum, que Hierosolymis advexit, cum
illuc ad venerandam pretiosam crucem accessit. Fama est. canonum compositores Theodorum et. Josephum
Studitas, ob metum Leonis 1conoclaste in Syria nati, illuc. confugisse, ibique morantes, canones, compo-
suisse. Quingenti vero anni praterierant, ex quo templum aedificatum fuerat, ad dictorum poetarum habita-
tionem.

Cum vero hujusmodi cantica in Triodio (liber est Grecorum ecclesiasticus, de quo nos alibi) multa
abundarent, vel etiam potiorem illius partem occuparent, quemadmodum et alia Josephi, factum est ut
ille liber Theodori atque Josephi nuncuparetur. In Regia bibliotheca Parisiis cod. 1351. Τριώδιον σὺν
Θεῷ, ἀρχόμενον ἀπὸ Τελώνου xal Φαρισαίου μέχρι Λαζάρου τοῦ δικαίου " ποίημα ᾿Ιωσὴφ, καὶ Θεοδώρου τοῦ
Στουδίτου. Triodion cum Deo, incipiens a Publicano et Phariszo, finiens in justum Lazarum, opus Josephi
et Theodori Studitze. Id vero, ut Jam dixi, asseritur, non quod totus liber Theodori ac Josephi sit, sunt enim
etiam aliorum troparia et canones, sed quod major illius pars ad hos duos referatur (18).

Soripsit preterea hypotyposim monasterii Studii. Ἢ ὑποτύπωτις σὺν Θεῷ τῆς xatactástoQ τῆς μόνης
τῶν Στουδίων. Hypotyposis Dei gratia vivendi rationis monasterii Studii. P. Πολλῶν ὄντων xai διαφόρων
τῶν ἐν τοῖς ἱεροῖς μοναστηρίοις (19).

Item Typicon περιέχων τὴν ἅπασαν ἀχολουθίαν τῆς ἐχχλησιαστιχῆς χατχστάσεως. [n quo ordo recitandi
officii ecclesiastici singulis diebus exponitur. Est manuscriptum in bibliotheca Barberina (20). De Typi-
cis quemadmodum de Triodio nos plura diximus in dissertatione de libris ecclesiasticis Greco-
rum.

ltem epitimia, quibus poene statuuntur illis, qui in suo numere deerraverint, vel deliquerint (21). P. Ὁ μὴ
εὑρισχόμενος εἰς τὴν εἴσοδον τοῦ Δόξα ἐν ὀψίοτοις,

Testamentum quoque condidit antequam moreretur. P. ᾿Αχούων τοῦ Θεοῦ Δαδὶδ λέγοντος "
᾿Ητοιμάσθην (22).

Carmine vero iambico prosecutus est primi parentis ortus et praevaricationem, Caini invidentiam,
Enochi, Noe, et aliorum patriarcharum res gestas, nec non Iconomachorum heresim.

Eodem metri genere administris monasterii sua cuique munia exposuit, ab ipso omnium prefecto
usque ad postremum el inflmum. Ex quibus reliqui sunt, qui habentur in bibliotheca Vaticana, Barbe-
rina, Altempsiana Romse, et sancti Joannis in Carbonaria Neapoli (23). Tractavit quoque alia varii argu-
menti (24).

In Theodori Studite troparion quod dicit : Βάθει τῶν χριμάτων σου, Χριστὲ, πανσόφως προώρισας ixá-
στου τέλος ζωὴς τὸν τόπον, καὶ τὸν τρόπον. Διὸ οὖς ἐχάλυψε τάφος πάσῃ χώρᾳ ἔν τῇ κρίσει σῶσον -παν--
οἰχτίρμων. Altitudine judiciorum tuorum, Christe, sapientissime przdeterminasti uniuscujusque vitz finis

NOT AR.

(17) De Theodori tropariis diximus nos in pre- — 102. A. M.
fatione ad eumdem. Et sane codicem nobilem pre (21) Exstant item apud nos tom. cit. p. 78 et
manibus habemus, ex quo ipso S. Sophronii tropa- — 138. A. M.
ria jam edidimus in Spicilegii Hom. tomo IV, (22) Exstat in editione Sirmondi. ἃ. M.
Α. M. (23) Exstant hi iambi nunc in calce editionis
(18) Triodium ms, Vat. quod retro citavimus, X Sirmondi. A. M.
septem alii melodi cum Theodoro componunt. (24) Hic Allatius complura Studite in scripto suo
A. M. carmina subtexebat, que cum omnia in citata
AME) Exstat apud nos tom. oit. p. 111 seqq. editione nunc legantur, nos omittenda putavimus.
iW.

(20) Item in codice Vat., ut diximus tom. cit. p.

517 PRAEFATIO EDIT. POSTHUM. SIRMOND. 58

locum οἱ modum ; propterea quos sepulcrum lexit in omni regione, in. (uo judicio salva. misericordiosissime ;
Exstat apud me satis docta expositio Machaelis Glyce inter ejus epistolas manuscriptas.
Exstare etiam Studite nostri librum De futura restitutione (Possevinus interpretatur resurrectione,

Grece e

χαταστάσεως) scribit Gesnerus, sed locum non indicat, neque apud quam inveniatur (25).

NOTE.

(25) Preter hactenus recensita ab Allatio scripta,
habentur in nostra editione tom. cit hec. 1. Judi-
cium de compendio regularum S. Basilii. 2. Explica-
tio liturgie prasanclificatorum. 3. Supplementa
brevia epistolarum. 4. Catechesis chronica. 5. De

confessione δὲ satisfaclione. 6. Quaestiones. aliquot.

Insuper Allatius nonnullarum ex orationibus men-
tionem omisit, quas habes in nostro libro vel im-
pressas vel commemoratas. ἃ M.

PRAEFATIO
POSTHUMJE SIRMONDLE EDITIONI PRZEMISSA.

Quis quantusque vir fuerit Theodorus Studites, Α fovere : qui innumerabiles monachos ac virgines ad

sive sanctitas vite et facta ejus preclara ; sive
doctrina, eloquentia et ingenii monumenta spec-
tentur: quantaque viri auctoritas etexistimatio in
Ecclesia Orientali exstiterit; abunde docent, tum
Vita a Michaele monacho, qui cum ipso vixit, ac-
curate conscripta, quam in fronte ipsius Theodori
operum apposuimus : tum eliam que colle-
gimus veterum de eo testimonia : sc demum elo-
giasaneluculenta, a nobis sublecta ex Baronii
Annalibus: in quibus maximus cardinalis, vir
acerrimi summique candoris, tam crebro tamque
impense Theodorum Studitam ejusque scripta com-
mendat,acsi opinionem deillo conceptam assequi ver-
bis, sibique ipsiin eolaudando satisfacere non possit.

congruentem pwlicitiz disciplinam, et ad habitum
sanctimonia dignum velul frenis quibusdam coerce-
rel : qui doceret penitentiam lapsos, veritatem haz-
relicos, schismaticos unitatem, filios Dei pacem et
evangelicam legem : per quem, si non gentiles, at
heretici blasphemi vincerentur : a quo Christiani
mollioris affeclus circa suorum amissionem consola-
rentur spe fulurorum : qui martyres exhortatione
divini sermonis erigerel: qui confessores ad exemplum
martyrii superstiles reservatos incentivo lube caelestis
anímaret (Ibid.). Que quidem omnia magni Cypria:
ri propriasic fuerunt, ut prorsus eadem in Theo-
dorum Studitam mirifice conveniant.

Atque ut de magnitudine animi, que et in Cy-

Et vero. Quis non hujusmodi virum quantis valet p priano enituit potissimum, aliquid dicamus: quis,

praconiis prosequatur cuius eloquentia inspirata
divinitus, et Ecclesias docuit, el seculum confutavit ἢ
liceat enim hic usurpare que a Maximo Taurinensi
dicta sunt de Cypriano (in hom. 2, in Nalali
D. Cypriani) cui, 8i episcopatus apicem et martyrii
titulos exceperis, multis certe nominibus conferri
potest Theodorus, omnino fuit (Ibid.), in Theodoro
perinde ac in. Cypriano, et contra errores diaboli
spiritualis sapienti plenitudo, el adversum. persecu-
tiones mundi Christiani pectoris indefatigata constan-
tia. Vere hic mirabilis, alque omnium ubique studiis
celebrandus : quem sanctitas sacerdotem, peritia do-
elorem, fides tantum non martyrem | consecravit :
exsulem certe pro Christo vinctumque sepius ac
flagellis dirissime cesum : martyrio interim para-
tissimum, capitisque supplicium quotidie sic ex-
spectantem, u£ corona singulis diebus posset ascribi
(Poutiusin Vita S. Cypriani). Sed, qui difücillimis
temporibus ad fidei pietatisque tutamen divinitus
datus fuerat, revera Theodorus, diutius servatus
est : quia debebat esse, qui dum Dei Populum vasta-
bat perseculionis infeste insolens atque. acerba gras-
salio ; possel saucios homines, 'el varía expungentis
inimici arte jaculatos, adhibita medicine caelestis
medela pro qualitate vulneris, vel secare interim, vel

ea legens que adversus nefarias Constantini adul-
teri nuptias gessit seripsitque Theodorus, cum pro
domo Dei et evangelica lege prope unus maximi
imperatoris potestati se opposuit ; ecquis, inquam,
hec legens, ibi quoque non suspiciat constantiam
illam, illud pectoris apostolici robur quo Cypria-
nus de viris potentibus Fortunato et Felicissimo
Ecolesia pulsis scribebat ad Cornelium Papam
(epist. 3 lib. 1) : Si qui sunt qui putant se ad Eccle-
siam aditum sibi terroribus facere : pro certo habeant,

conira tales clausam stare Ecclesiam Domini, nec,
casta Christi invicla et fortia, et Domino tuemte

munita, minis cedere Sacerdos Dei Evangelium

Lenens, el Christi precepta custodiens, occidi potest,

non polest vincti.

Neque virtutibus tantum ao rebus gestis, sed et
scriptis non parum similes exstitere. Ao primum,
ut in libris quos Cyprianus pro vero Deo adversus
idolorum cultores, pro Christo adversus Judaeos,
pro Ecclesie unitate adversus Novatianos con-
scripsit, non modo Historíarum omnium scien-
liam, ac verborum el sensuum splendorem miramur
cum Hieronymo (epist. 84 Ad Magnum), verum et
Soripturarum fideique dogmatum intelligentiam
suspicimus : sic in Theodori Antirrhetiois, aliis-

$9 IN S. THEODORI

STUDITJE OPERA 60

que contra Íconotnachorum haresim lucubratio- A et sanguinis Domini participes inexitu fulase pror-

Hibu&, préter diótionis copiam ot nitorem, acumen:
que dialecticum et subtilitatem, qua sic premit ad-
versarios, sic eorum lechnas retegit, cavillationos
confutat, firmamenia omnia diruit, ut sanc: mentis
cujusque eonsensum eztorqueat ; preter hec, in-
quam; insignis Litterarum divinarum peritia, atque
in argumentis ex intima theologia eruendis soler-
tia elucet. Cumque adversus eamdem heresim tam
multi postea prestantes doctrina viri pugnaverint ;
608 fere armis iisdem videmus, iisdem rationum
momentis. tanquam certissimis, pugnavisse.

Bed Cyprianum pariter ac Theodorum commen-
dant imprimis epistole, quas in causa haud valde
dispari scripsere : alter quidem ut suos Africa-
nosin fide adversus tyrannorum acChristiani nomi-
nis hostium furorem ;alterut Orientalem Ecclesiam
in doclrine ortodoxe professione adversus impe-
ralores hereticos confirmerat. Quineliam in epi-
&tolia utriusque spirat sane idem fldei, pietatis ac
divine charitatis ardor, rerum divinarum par stu-
dium, humanarum contemptio: utrobique vis ad
persuadendum et suavis et ef(icax, altius penetrans
in animos, in iisque dulces quosdam aculeos relin-
quens, et veri rectique amore vehementer succen-
dens. Nec Theodoro defuit, quod Cypriano tribuit
Lactantius (lib. v, cap. 1), ingenium facile, copio-
sum, suave, el, qui sermonis maxima est laus, aper-
lum. Cyprianus tamen pressior et astrictior, ul fere
Africani scriptores, ac sententiis densior: Theodori
aulem oratio pro Grecorum ingenio, copiosior ac

sus negal:; I.zreticum enim panem illum, non au-
lem corpus Christi esse. Apertius eliam et expres-
sio alio in loco (epist. 24, lib. 11}, communionem
cum hzrelicis, non panem Christianis communem
sed venenum esse ait : quantumvis : illi orthodoxo-
rum precibus (quo nomine mysticas sacramento-
rum formulas sepe antiqui vocitant) in re divina
utantur. Quippe illa preces perpera*n apud ipsos in-
lelligi, neque id quod verba significant, credi. Quocir-
ca, licct ritum adhibeant orthodoxun, incassum ipsos
loqui, vel polius ludos agere, et contumelia liturgiam
a[ficere. Quemadmodum prastigiatores inter dzmo-
niorum sacra divinis canticis abutuntur.

Collegit quidem Algerus (lib. 1n De sacra-
ment. Euchar. cap. 1) similia aliquot Patrum
dicta : in quibus est illud Pelagii papein quadam
epistola (Ad Viatorem, sive Victorem, εἰ Pancra-
tium) : A schismaticorum sacrificiis, potius aulem
sacrilegiis, abstinere debetis... Non est corpus Christi
quod schismaticus conficit. Alia omittimus que le-
gere est Apud Algerum : cujus responsio est (cap.
12), Pelagii quidem verba non sic accipienda esse,

quasi corpus Chrisli essentialiter verum in sacra-
mento non conficiut schismaticus ; sed de corpore
mystico intelligi debere : ut sensus sit, corpus
Christi quod Ecclesia est, a schismaticis confici
give componi non posse; ac Pelagius ipse mentem
guam prorsus ad illum modum explicat apud Gra-
tianum (can. xxxiv, 24, q. 1), ubi epistole illius
pontificia locus idem, sed aliquanto longior, reci-

diffusior. Demum ut in Cypriani epistolis cernere C tatur. Ad alia autem Patrum dieta respondet AI.

est expressam antiquioris Ecclesie ac discipline
Bpeciem et imaginem : sic Ecclesie Grece, imo et
üDniverse, octavo ac nono seculo statum: fidem,
doctirinam, ritus sacros, ac moree ex uno maxime
Theodoro licet cogaoscere.

Porro aulem quod Cypriano contingit, ut ingenti
heresis cujuscunque et achismalis odio ac ec-
clesiasticze unitatis studio abreptus, aliquando ἃ
recto paulisper deerraverit : ita, dum evi sui he-
reticos Theodorus acerrime insectatur, dum exse-
cratur ipsorum communionem, ab eaque alios
absterrere, alios revocare omnibus modis studet;

L sliqua subinde scripsit, que excusatione aut inter-

pretatione saltem benigna egeant: precipue quod
rem sacramentorum attinet.

Baptismum quidem ipse non adimil, uti Cypria-
nus, hereticis : nisí qui in nomine Patrís, et Filii,
et Spiritus sancti minime baptizarent. Atque hoc
modo intelligi vult (epist. 40, lib. 1) Apost. cano-
nem Lxviir, quo sancitum erat, eos qui ab haereticis
ordinati, aul baptixaté essent, nec clericos esse posse
nec fideles : id, inquam, restringit Theodorus ad
eas sectas 4 Tripitatie invocatione baptisma non
consecrarent. At alia Iconomachis sacramenta,
Euchariatiam presertim, videtur abstulisse. Quippe
in epistola quadam (epist. 187, lib. 11) eos qui he-
reticorum in; communione decesserint, corporis

gerus (Ibid.) non aliud eos signiflcasse, nisi here.
ticorum sacramenta ipsis hzrelicis vel eorum compli-
cibus noxia esse el letifera, hoc est, sine exitiabili
&celere neo administrari nec suscipi.

At Theodori locus, posterior saltem, simili re-
sponsione mitigari posse non videtur, sed satis
aperte affirmare vim et efficientiam illius sacra-
menti ex administrantium flde pendere.

Sacras quoque ordinationes, que ab episcopis
hereticis vel ob crimen depositis peracle essen!,
videtur irritas ac nullas putavisse. Sic, ad Naucra-
tium scribens (lib. r, epist. 40), ín. veris Dei πιΐ-
nistris censeri non posse ail, quos episcopus here-
ticus ordinaverit. Ac in episto!a (lib. τι, epist. 215)

p Methodium monachum (quam nos Theodoro

vindicavimus, licet ipsam V. Cl. Joannes Cotelerius
ediderit (Monum. Eccl. Gr. t. III) sub Nicephori
patriarche nomine) de presbytero quodam per
episcopum criminis causa depositum ordinato in-
terrogatus. Cum, inquit, manifesta sit. absurditas,
ne percontari quidem de hoc crimine debuistis ; dixit
quippe Christus : Non potest arbor mala fruotus
bonos facere (Matth. vii, 18). Quamobrem, eísi a
proprio preposito, aut eliam α quopiam sancto. pa-
nitentiam acceperit, non tamen solutus est. ut rem
sacram facere possit.

Verum in his videtur habuissequem, more suo,

sequeretur magnum Basilium, qui de episcopo

pet bwreticos consecrato ait (epist. 192: Non

&gno1cO episcopum, wec Christi illum sacerdotibus
| eiumerarim, qui ἃ profanis esL manibus αὐ fidei
destructionem prasul electus. Hc mea. est de illo
wwientia. Moxque admonet, mé, si nianus illiui
im»osit iuReta quisquam acceperit ; post, reddita pace
sscerdotati ordimi 2626 accensere. contendat. Atque
hune basilii locum profert Theodorus (epist. 11,
lib. n). Cum autem eumdem locum monachi obje-
eissenl in. vi synodi actione 1, in qua episcopi
tres ex haeresi revertentes sedibus restituti sunt ;
Tarssius patriarcha respondit : El ego exsecror eos
qui ob hujusmodi causam et fidei destructionem sunt
ordinati : el mazime si episcopi orthodoxi przsentes
feerunt, a quibus poterant. consecrari. Sic enim est
malernus ΕΣ: al mox ait, nequaquam Dasilium
statuere, ut ab hereticis ordinati, nunquam re-
tipi possint in clerum : interdum enim in ea re
dispensatum fuisse a Patribus : quibus contrarius
eredi Basilius non deberet. Ipsum igitur solum-
modo voluisse, ut id nonniei egre admodum fieret.
Patrrierque Theodori locos sic explicari posse exi-
süimamus, ut duntaxat voluerit, tum episcopis
hereticis vel depositis, tum iis qui ordinationem
ab ipsis scientes accepissent, sacris functionibus
interdictum esse. In quo nihil est quod abhorreat
» regula catholica, aut porro ab scholae placitis :
cum sit. communis et constans theologorum sen-
wntia, Ecclesi ritu ordinatos ab episcopo here-
tico vel deposito, s&cramentum quidem recepisse :
at, quia per nefas accesserint, aut ipsi quoque in
beresi versentur, tunc neque Spiritus sancti gra-
2: siquidem banc heresis et quecunque gravis
pora excladit ; neque jus officii sacri legitime exer-
cendi recepisse : cum ipse ordinator eo jure per
heresim wl exauctorationem exciderit, proinde-
que illod tradere alteri minime potuerit.

Ceterum herelicos, aut depositos excommuni-
catosve, consecrando eucharistiam vel ordinando,
Dibil agere, neque Christi corpus, ordinationi sve
sacramentum conficere ; potestalemque et chara-
clerem quem habuerant, ecclesiastica deposi.
lone abolitum, non posse nisi nova ordina-
tione restitui, eensuerunt olim catholici doctores
Wiqui : quorum testimonia collegit vir eruditissi-

PRAEFATIO EDIT. POSTHUM. SIRMOND.

62

ἃ rempta lis fuit. De reliquis sacramentis diutius du:
bitatum. Etsi de his quoque prorsus idem ac de
baptismo statui debere, plurium seinper poliorum
que sententia auctorum fuit : sed nondum id ra-
(um apud omnes et eonfessum erat, sicut poslea
liit.

Erga eos qui in heresim Iconomachicam lapsi,
δὶ Ecolesiam postea redirent,: severior videtur
fuisse Theodorus,quam ferret illius temporis usus,
et Ecclesie institula. Nam olericas quidem hac
tantum lege vult recipi. ut, peracta etiam poeniten-
tia, éoreant honore omni ecclesiastico (epist: 191;
lib. 11), lector a lectione, diaconus a máínislerio,
presbyter a sacrificio arceatur (epist. 6, lib. m),
neque restitui possil ab ullo antistite (epist. 119,
lib. : 11) episcopus demum cedal episcopatu ; (epist.
20, lib. 1); donee conveniat synodus orthodoxa,
φῶ inlegram absolutionem ἱπιρογίϊαί (epist. 41
et 96, lib. m). Laici autem ac monachi sanctis
mysleriis, praelerquam in morle, non parlicipent.
Sane, viguit aliquot seculis ea disciplina, ut cle- .
rioi, qui ad beretioos defecissent, ad Ecclesiam
reversi, nunquam ad sacra munia, nec nisi ad
laicam communionem admitterentur. Erat quippe
constitutum in Ecclesia, ail Augustinus (epist. 50),
ne quisquam post alicujus criminis pamilentiam,
clericatum acciperet, vel ad clericatum rediret, vel
in clericatu reinaneret. Sed paulatim relaxata haic
severitas. Novatianos cum suis honoribus synodus
Nicena 1 restituit, atque haud paulo ante Corne-
lius papa scribens ad Cyprianum (epist. 46 ),

C Maximum, inquit, presbyterum (a Novato rever-
tentem) locum suum agnoscere jussimus. Presertim
quod Maximus, et qui cum ipso recepti, circeum-
ventos se a , Novato, paucis diebus ipsi adhesisse,
80 sincera mente semper in Ecclesia fuisse profite-
rentur. In Alexandrina autem synodo, anno Chri-
sti 3602 coacta, cum inslitula esset questio de iis
episcopis 80 presbyteris qui apud Ariminum per-
fidie Ariane subscripserant ; multi quidem con-
fessores fidei calore ferventes, ut scribit. Rafinus
( Hist. lib. 1, cap. 28 ), censebant nullum debere
ultra in sacerdolium recipi, qui se ulcunque harelice
communionis contagione maculasset. "Tamen com-
muni decreto placuit, ait Athanasius ( 44 Rufinta-
num ). qui synodo prefuit, ut hic ef ubique gentium,

nus Joannes Morinus in Commentario de sacris D quicunque lapsi fuissent proprio arbitrio, et ante-

Beelesizm ordinationibus (part. ui, exerc. 5). Unum
»wnt audiemus Gratianum, qui ea de re dispu-
aas 1, q. 1, post canonem 45, sio concludit : non
dt omnibas generaliter sacramentis, sed de bapti-
3mo intelligi debere id quod Augustinus ait, sacra-
wteta Christi per haereticos ministrata, suo effectu
Ww carere. Ac post eosnonem 74 : Patet, inquit,
Qué sacramenta ecclesiastica prsler baptisma, ut
mpra dictum, ab haereticis minislrari uon. possunt.
ὕει de baptismo, quanquam aliquando certatum
et ascerri me, tamen multo citius uijudicata, et
penaris sicut. Augustinus ait, synodi oraculo di-

signani fuissent impielatis, si. resipiscerent, igno-
scendum quidem | illis, non restituendos in. cleri nu-
merum. Qui vero non aucteres, sed mécessilate et
violentia compulsi fuissent, visum est quidem illis
ignoscendum, el in cleri locum restituendos : maxime
cum probabilem defensionem el excusationem dede-
rint. Velut ii episcopi qui fucum in Ariminensi
synodo passi erant. Postea demum mitius actum
est cum omnibus in heresim lapsis, etiam clericis
qui damnato errore, veniam postularent. Cujus
rei exempla congessit Joannes Morinus ( loc.
jam cit. ).

63 IN S. THEODORI STUDIT/E OPERA 64

Excipit adversus ista Theodorus (epist. 2, lib. A rarchia ecclesiastica disputavit, qui quidem Dyonisii

1), primo quidem iransfugas haud ita recipi
debere, ac qui antea in Ecclesia nunquam fuis-
sent. Deinde (tbid.) inter hanc aut illam heresim
discrimen esse non leve: quin (lib 1, epist. 40),
hereticos proprie esse duntaxat eos qui religionis
Christiane caput ipsum peterent, hoc est, Trini-
tatis fidem oppugnarent : caeteros vero, velut Mele-
lianos, etc.., potius schismaticos censeri debere.
Iconomachorum autem-heresim esse omnium dei
terrimam, ex Marcionis, Manichai, Arii, Photini
erroribus conflatam, imo Judeis ac gentilibus
impietate similem alque geminam, demum, qui
ab ea redirent, sic accipi debere ut qui Domini
nomen ejuravissent. Αἴ, quia in septima synodo,
cujus recens tunc memoria, episcopi plures ab
illa heresi venientes, post editam catholice fidei
confessionem recepti salvis honoribus fuerant :
videri forte possit Theodorus concilii generalis
placita haud salis veneratus. Et vero ex ipsius
epistolis apparet, accusatum aliquando fuisse, quod
Synodum illam pro «ccumenica non agnosceret,
qua de re postea dicturi sumus. Nuno, quod lap-
sorum redintegrationem attinet, certe nusquam ille
affirmavit, non posse illos rite in pristinum statum
restitui; sed tantum rem voluit remitti ad syno-
dum opportuno tempore cogendam, quae pro suo
jure, sicut Nicena fecerat, sententiam ferret. Et
vero Niceni Patres non scripserant canonem sive
legem, quae in posterum, quid esset similibus in
causis faciendum, definiret atque prescriberet.

liber in septem capita tribuitur: quorum primum,
velut proc mium est totius operis : sex autem alia
agunt singula de«singuli8 mysteriis, que in Theo-
dori epiatola, prorsus eodem δὸ eodem ordine,
recensentur.

Quae autem ex Dionysii libro nasci potest, de
sacramentorum apud veteres Grecos numero, diffi -
cultas: hanc erudite tractavit explicavitque Leo
Allatius cap. 16 libri nr De Ecclesie Occidentalis
atque Qrienlalis perpetua consensione. Quo loco
alios etiam laudat auctores, qui professionem mo-
naSticam sacramentis annumeravere : idque quo
gensu intelligi debeat pluribus verbis exponit. Spe-
ciatim autem de Theo lori Studite loco ait, ibi non
spectari sacramenta quatenus gratiam efficiendi
vim habent, sed quatenus perficiunt Ecclesie hier-
archiam, vel modo aliquo singulari fideles ab
infidelibus distinguunt, atque utroque isto sensu
professionem monachorum, rite sacramentum ap-
pellari, monachos quippe, ob sanctioris vite stu-
dium, ad hierarchiam ornandam, atque ad ordines
sacros, imprimis idoneos esse, deinde monasticis
maxime institulis Christianos ab aliis omnibus
distingui. Quemadmodum et unctio eorum qui pie
obierunt insigne est Christianorum. Atque hoc est
quod Theodorus ait, si unum ex illis sex tollatur
similes ethnicis Christianos fore. Monet insuper
Allatius, mysteriorum nomen apud soriptores
Graecos latius patere, quam qüe apud Lalionos sa-
cramenta proprie nominantur. Notat denique

Notanda demum ad ejus defensionem que scri- C Theodorum id precipue agere, ut, Dionysii potis-

bit (lib. 1, epist. 38), de monachis, qui in vii
synodo institerant, ut ex Iconomachorum heresi
conversi, ad sacerdotia non admitterentur ; quique
ds ordinationibus apud hereticos peractis qua-
stionem moverant. Hi (Sabbas οἱ Theoctistus) ne ab
lconomachorum, inquit, haresi redeuntes episcopi
ín pristinos gradus restiluereniur, non quidem omnes,
sed praecipui et principes haereseos, juxia sancti
Athanasii verba, reslilerunt, quod sane absurdum
non erat. Sed poslquam synodus tunc congregata re-
cipiendios omnes judicavit, exemplum secula quartz
sancla sgnodi ; assenserunt el ipsi, nam in eo nulla

* &ral rei necessari transgressio. Notanda item que

de Taresgio scribit (lib. 1, epist. 53), qui in eamdem
synodo pre ceteris auctor fuerat lapsos redinte-
grandi : Qud nam causa fuit cur a. Tarasio dissense-
rimus ? Fides? aiqui palam orthodoxus eral, sacras
synodos sequebatur... Eorumne qui ab haeresi rever-
tebantur susceplio ? at non ab illo hac primum insti-
tuta : cum a. sanctis Patribus triplici modo suscepti
fuerint.

Quod in epistola ad Gregorium (lib. it, epist.
155), sex tantum sacramenta numerantur, atque
io hís quintum de monachica perfectione, sextum de
sancte dormientibus : nimirum ea sacramenta vel
potius mysteria intelligit Theodorus, de quibus
sanctus Dionysius, quem et citat, in libro De hie-

eimum aucloritate, probet statum monachorum
prorsus institutum esse ab eo, qui et aliorum
auctor sacramentorum fuit : adeo ul qui de illius
Blatus institutione divina dubitat, non minus de
saeramenti cujusque institutione possit dubitare :
quod si ita se res habeat, tum Christianos fore
similes ethnicis, qui omnibus Ecclesie Christiane
sacramentis carent. Plura legi possunt apud ipsum
Allatium.

Sacrosanctum et indissolubile matrimonii rela-
xare vinculum videtur in epistola ad Albenecam
(lib. 11. epist. 51) ; ubi femine nobilissime, mona-
sticam vitam relicto marito inire medilanti, primum
quidem enitendum modis omnibus esse ait, ut hanc
& viro veniam eblandiatur, at si is negare persistat ;
Tunc, inquit Theodorus, si (6 tantus Dei amor in-
cendit, id quod placet, etiam mon. volente marito
facies.

Omittimus quod de ,Theona viro sanctissimo
proditum est (Cassian. Collat. 21), ipsum pos-
quinque conjugii annos, dimissa uxore, quamvis
invita et reclamante, ad monasterium se recepisse :
cum viriliter, ut aiebat, apprehenderet Christi
Bententiam : Qui non odit patrem... et uxorem, etc.
Luc. xiv, 20), cujus factum Cassianus, qui narrat,
uti approbare non audet, sio neque damnare:
propterea quod, non modo Patres, qui Theonam

65 PRAEFATIO EDIT. POSTHUM. SIRMOND. 66

deinde pre aliis sanctis viris diaconi gradu orna- A tasse ad vitam monasticam adjecturum esse ani-

verant, sed et Deus ipse visus erat approbare, qui
eumdem miraculis edendis insignem reddiderat.
Cum igitur Theonas instinctu peculiari Dei, vin-
culum, cujus ipse auctor est, tunc dissolventis, id
consilii cepisse merito credatur: fortasse Theodorus
quidpiam simile de illustri femina suspicatus fuit.
Id enim innuere aliquo modo videntur hac epistole
verba : Magnum ulique est quod exzpetiisti, el arduum,
wow modo ob caelestis Vite. illius sublimilatem, sed
etiam quod sis viro alligala, a quo divelli magnum
negolium est : proplerca quod ambos conjunxit Deus,
qui ergo disjungel ? ipse nimirum qui conjunzit :
qui ad prxstantius vitz institutum progredi cogit.
Sed Theodori epistole valde similis est Basilii
iocus in Regulius fusius dispulatis (interrog. 12) ;
ubi traditur quo ritu ad religiosam vitam admitti
debeant qui matrimonio juncti sunt. Percontandi
suni, inquit, num consentiente altera parle hoc faciunt,
ex prxcepto Apostoli. Vir enim, inquit ille, sui cor-
poris potestatem non habet (I Cor. vir, 4). ΕἸ si hoc
da ab ipsis fieri compertum sit ; tum mullis adhibitis
testibus admitti debet qui accedit, siquidem nihil est
quod Dei jussis polius haberi debeat. δὲ vero dissi-
deas si altera pars, quod videlicet minus | sollicita
sit quomodo placeal Deo, hic ea convenit. meminisse
quz dicta sunt ab Apostolo: In pace autem vocavit
pos Deus (ibid. 15). Et si parendum praecepto
Domini qui dixit : Si quis venit ad me et non
odit patrem... et uxorem (Luc. xiv, 26), elc. Neque
enim. est quod anliquius haberi debeat, quam ut Dei
puss pareatur. Cetorum nos plerosque novimus qui
ez intenla. oralione, assiduoque jejunio, ad finem
quem optabant pervenerunt : quippe cum Dominus eos
qu usgueguaque sunt. obslinati, sepenumero etiam
wr corporalem | necessitatem. adigat sensim, ul reclo
aerias pariis judicio consentiant. Basilium fortasse
de matrimonío rato, sed nondumconsummato loqui
ait Belsrminus (De monachis, lib. 1t, cap. 38). Si
autem de consummato loquatur (quod certe multo
verisimilios), tria ibi ab ipso precipi, primo, ut
qui sic aecedit, interrogetur num de uxoris con-
sensu faciat. Deinde, si repugnet uxor, parendum
tamem esse Christi precepto: Qui non odit, etc.
Cum autem duo haec pugnent inter se; statim
adjicit Basilius, aliquos precibus impetravisse a
Deo, ut conjux morbo correpta consensum prebers
cogeretar. Hoc itaque vult sanctus cpiscopus, ut
nempe conjugatus, si monachus fleri cupit, primo
consensum uxoris obtinere conetur : si non potest,
Deum oret, ul uxori eamdem mentem injiciat, ac
itgom demum ipse voti compos fiat: simulque et
Ápoetolo pareat, dum non relinquit invitam con-
jewgem; et Christo, dum ipsius ,amorem amori
uroris anteponit. Atqui Theodorus in epistola qua
de agitur, Basilii, quem et citat, vesligiis insi-
stere videtur. Primum enim feminam illam monet,
ot amarito impetrare discedendi licentiam studeat,
quantum in ipsa erit : sic enim virum quoque for-

mum ; quod si ille non consenserit, tunc, si eam
vehementior quidam Dei amor incendat, facturam
quod placuerit. Mox autem ait, quo diclum velut
corrigeat : Sed res ea multum habet difficultatis...
Tene igitur optimum vitz institulum in quo versaris;
[ua enim facta illustria àudio, et quomodo, abdicata
principum familiaritate, tibi uni ac bonis rebus
vaces. Nam el in isto vite genere salutem consequi
potes, etiam cum viro. Postmodum, uti Dominus
forlunaverit, sic ages, nec virum contristans, sed
polius divina conversatione inflectens. (Epist. lib. τ,
epist. 27 ; lib. m, epist. 72).

De sjnodo post sextam, sicut ipse nominat (que
et πενθέχτη, quinisexta, quasi quinte et sexte appen-

B dix sive supplementum ; et Trullana dicitura loco

ubi coacta fuit) uhique perhonorifice loquitur :
ejus canones laudat (Anl. 11, n. 38), lanquam sa-
cras, divinos,ac Deo dignos, divinorumque Patrum
voces: eorum auctoritate passim honorem sacra-
rum imaginum vindicat (Heful. poem. lconom.,
it, 35) ; a quinque patriarchis receptos fuisse ait :
denique synodum illam vocat (Antir. i1, n. 38) san-
clam acumenicam, sicut ipsa se nuncupaverat.

Àb iis vero elogiis valde discrepant qus de eo
cotu prodiderunt auctores optimi: Beda ( De sex
&t. in. Justiniano), οἱ Marianus Scotus (in Chro-
nico), qui Synodum erralicam; Paulus Diaconus,
qui erroris synodum appellat (De rebus Langobard.
lib. vt, cap. 11) : Anastasius Bibliothecarius (in
Pref. ad synodum vii), qui conditas ibi regulas,
non modo diu incognitas in Ecclesia Latina, mini-
meque interpretatas fuisse, sed neque in aliarum
sedium patriarchalium, etiam qux Greco sermone
utuntur, archivis reperiri ait: ideo nimirum quod
nulla earum sedium tunc, cum canones illi ederen-
tur, aub promulgans aut consentiens, aul saltem prz-
sens invenía erat. Sergium autem papam (Anasta.
sius in Vita Sergii) nec precibus nec minis adduci
potuisse, ut illos reciperet, deinde, cum ad Joan-
nem VII ([d. in Vita Joan. VII) natione Grecum
missi fuissent, ut saltem emendaret ; ab eo ponti-
fice remissos esse quales acceperat. Alia omitti-
mus similia istis testimonia veterum quee exstant :
adversus Theodorum Balsamonem, aliosque Gre-

D cos posteriores, qui synodum illam prorsus equant

ccumenicis : antiquiores enim Grecorum annalium
scriptores, Theophanem, Cedrenum, Zonaram,
Constantinum Manassem, Glycam, conventus illius
mentionem nullam habere, tanquam silentio sepul-
tum ipsi voluerint, Baronius notavit (ad an. 692,
num. 14). Typos quidem sive canones, qui sexti
concilii dicebantur, memorat Theophanes, et quo-
nam tempore promulgati fuerint disquirit: at de
synodo ad id collecta ne verbum quidem. Denique
in Spiritu sanclo legitime congregatlam nemo prudens
dixerit, ut Baronius ait (ibid.,num. 5), in qua,
explosa veneranda antiquitate, omnía sibi improba

61

IN S. THEODORI STUDIT/E OPERA

novttas arrogavit, ac nonnulla doctrine orthodoxre A sería synodus fideliter per canones orthodoxe sta-

decretis aperte contraria sancivit.

Habuit tamen Theodorus Studites sui de synodo
illa judicii auctores sane gravissimos. Nam primo
sanctus Tarasius patriarcha, Ecclesie Romane per-
quam addictus, in litteris ad tres patriarchae, quae
in νι! synodo &cumenica (act. 3) lecte fuerunt,
ait : Sancte sext synodi... etiam depromptos cano-
nes recipio, in quibus re[ertur : In. quibusdam vene-
rabilium imaginum picturis agnus, etc. : qui esl
Trullanus canon 82. Cumque in eadem synodo
(act. 4) Elias presbyter canonem eumdem ez char-
ta, definitiones sancte ac universalis sexte synodi
continente legisset; atque nonnulli, ut apparet, re-
fragarentur; hos vero Tarasius gravi oratione in-

crepuit, chartam hanc ipsam esse affirmans in qua p

SS. Patres subscripserant: deinde Trullanorum
canonum auctoribus fidem asseruit: eosdem nimi-
rum episcopos, qui in sexta synodo errorem Mono-
thelitarum damnaverant, post quatuor vel quinque
annos convenisse, ac canones illos edidisse : idque
ex ipsorum subscriptionibus constare. Demum,
cum in alia synodi ejusdem actione (act. 6) Epi-
phanius diaconus rursum eumdem de imaginibus
canonem, tanquam unam ex regulis quas sext
synodi Patres sub Justiniano nu(u divino congregali
cdideraat, laudavisset: tunc ulli amplius reclama-
visse non leguntur. Ac Tarasii successor Nicepho-
rus, in duodecim capitum opusculo adversus Icono-
machos (Biblioth. PP. Lugd., tom. XIV): Quae

luens, ita constituit, dicens: In quibusdam venera-
bilium imaginum picturis Agnus, etc.

Ipse porro Anastasius, ex quo pleraque adversus
cetum Trullanum, reprehensionis capita depro-
muntur,inoctave synodi prefationead AdrianumlIl,
postquam a!firmavit Ecclesiam admittere omnium
omnino probabilium Patrum et sanctorum concilio-
rum regulas et. instiluliones, illas duntaxat quae mec
reciz fidei, nec probis moribus obviant, sed mec sedis
Thomanaz decretis ad. modicum quid. resultant, quin
potius adversarios, id est. hereticos, potenter. impu-
gnant ; tum addit: Ergo regulas, quas Graecia sezta
synodo perhibent edilas, ita in hac synodo (oclava)
principalis sedes admittit, ut nullatenus ez his ille
recipiantur qux prioribus canonibus, vel decretis
sanclorum hujus sedis ponlificum, aut cerle bonis
moribus inveniuntur adversa.

[nde adco conjiciunt quidem viri docti (Cbristian.
Lupus in Notis sd Canones Trull., pag. 1077),
quempiam Romanum antistitem, fortasse Constan-
tinum, Coustantinopoli in congressu cum Justitiano
Imp. ex omni Trullanorum canonum numero quos-
dam selegisse atque approbavisse. Et vero Adria-
nus, annis 58 Constanlino poeterior, non omnes ait
recipere se, sed uti vidimus, eos qui jure ac divi-
nitus promulgati erant. Pariter itaque Tarasius,
Nicephorus, ac Teodorus Studites aliquas quini-
sexte synodi regulas laudare tanquam sanctas ac
legitimas, earumque auctoritate uti potuerint.

recle, inquit et pie a Patribus sanctae sexte synodi (, — Pretermittimus quod aliqui notaverunt (Franc.

tradila et decreta erant, hzc respuerunt et conculca-
verunt. Sic enim divini Pulres nostri, cum in quibus-
dam venerandarum imaginum picturis agnum, etc.
Et in oratione apologetica contra eosdem hereticos
eidem Nicephoro inscripta (Apud Allatium De con -
sens. lib. 1, cap. 27), canones illi sancte sexte
synodi prolixe commandatur. Nec omittendus est
Joannes Damascenus, qui in tertia de imaginibus
oratione, sub finem, citat sancti concilii sexti sub
Justiniano celebrati de sancto concilio quinto. 1n
quibusdam sanctarum imaginum picturis agnus ez-
primitur, etc.

Quin etiam Romanus pontifex Adrianus I in
litteris ad Tarasium patriarcham, que pariter in
vii Synodo (act. 14) lecta fuerunt, ait: Omnes
sancias synodos suscipio cum omnibus regulis quz
jure ac divinitus ab ipsis promulgatzg sunt : inter
quas continetur : 1n. quibusdam venerabilibus, etc,
moxque haac regulam testimonium orthodoxe fidei
vocat. Idemque pontifex in epistola ad Carolum
regem pro synodo Nicena τι (Coll. Concil. Labb.
tom. VIIT, pag. 915) quibusdam respondens obji-
cientibus, testimonium sexte synodi ad imaginum
adorationem nihil attinere: /dcirco, inquit, testi-
monium de sexta sancia synodo protulerunt, ut cla-
rifce ostenderent quod. jam, quando sancta sexta
synodus acta est, priscis lemporibus, sacras imagines
et historias pic(as. venerabg ntur. Unde. ipsa. sancta

D

Combefis. in Auclario PP. Gr. tom. Il, pag. 209);
cum Justinianus Trullana capita ad Joannem VIII
pontificem misisset, enixe rogans ut que digna
viderentur sanciret, alia excluderet: cumque pon-
tifex humana fragilitate tinidus, eadem sicut acce-
perat remisisset ad principem, quemadmodum
Anastasius in Vita Joan. VII testatur : Greecos for-
tasse rem sic interpretatos, quasi Joannes ea tacite
approbaret, vcl certe ipsorum conscientise permit-
teret.

Jam vero ut de canone 82 cujus auctoritate se-
pius utitur Theodorus, aliquid addamus ; scimus
graves esse auctores (Baronius, ad an. 602, n. 44;
Bart. Ciranza), qui a Romana Ecclesia nunquam
approbatum fuisse illum contendant: siquidem,
inquiunt, vetabat ne Christus agni specie pingere-
lur : cusjusmodi imagines Ecclesia Romana semper
in usu et honore habuit. At Bellarminus (De imag.
lib. ii, cap. 8) de eodem canone ait: Nom prohibet
istas imagines, sed anteponit. lantum istis wmagines
Christi in forma humana. Ac Bellarmini sententiam
pluribus explicat Grelserus (lib. t1 De S. cruce,
cap. 12): formam nimirum humanam aptiorem
fuisse ad inemoriam conversationis Christi in carne,
et cruciatuum ac salutifere mortis ipsius, sicut
canon ait, excitandam. Postea tamen Petavius (De
incarnat. lib. xv, cap. 13) contra Bellarminum:
Manifeste, inquit, decernitur in illo canone, ut non

69

PRAEFATIO EDIT. POSTHUM. SIRMOND.

TO

amplius Christus in agni figura sed potius hominis A tate stabilienda collectam uit (in Epitaphio Plato-

exprimatur. Nobis tamen interpretatio Bellarmini

et Gretseri verior videtur : presertim cum vetercs, .

non modo Greci sed et Latini, ipseque Adrianus
pontifex, pro sacro imaginum cultu canonem il-
lum laudaverint absque ulla exceptione. Utrum
enim putabimus eos labem et vitium, aul non vi-
disse, aut. de eo non admonuiese, ne approbare
viderentur ? Deinde, imagines in quibus agnus expri-
mitur, venerabiles sive sanctas nominant Trullani
Paires; moxque, veteres figuras atque umbras, ut
veritalis ποίας el signa Ecclesiz tradila, complexi se
aiunt, quantumvis graliam el veritatem anteponant,
Quod igitur postea decernunt, ui Christus, loco
veteris agni, forma deinceps humana exprimatur ;

necesse non est sic accipi, ut agni formam penitus B

abrogent ; aed tantum ut formam humanam dein-
ceps praeferri velint.

Sed Theodoro invidiam conflavit imprimis epi-
$lola ad Arsenium monachum (lib. 1, epist. 58),
parum digna, ut quidem Baronius ait (ad an. 787,
n. 63), homine catholico, nec modo contumeliosa
in Tarasium patriarcham, sed adversus synodum
quoque Nicenam 11, temeraria quedam et aperte
falsa continens. Tarasium quidem quod attinet.
Sabbas aliique monachi, homines severi, ac fidei
et disciplina: ecclesiasticae studio incensi, egre tu-
lerant in. synodo vi, sicut jam dictum, ex Icono-
machorum heresi conversos, favente el annitente
pre ceteris Tarasio, in communionem et gradum
receptos fuisse. Cumque post peractam synodum,
idem patriarcha lapsos ac poenitentes quoscunque
singulari benignitate exciperet ; eam ob rem mo-
nachi, atque in his Theodorus, alieniores a Tarasio
fuere. Sed gravioris sunt momenti, que synodum
ipsam attingunt. Postquam igitur nimiam illam
erga lspsos facilitatem et indulgentiam notavit epi-
stola ad Arsenium (lib. 1, epist. 38), tum, Roma
vero, inquit, minime hzc probavit ; absit : sed neque
synodum ipsam habuit pro. &cumcenica, sed pro lo-
cali, el qua proprium illorum locorum errorem emen-
dasset. Neque enim aliorum patriarcharum vicarüi
erant qui pro iis sedebant : falsum. Siquidem Ro-
mani non propler synodum, sed ob aliam causam
missi huc venerant. Quare et depositi, ul fertur, post
reditum faerunt ab eo qui miserat : quamvis coactos
se fuisse causarentur. Alii autem ex Oriente quiem,
sed a. nostralibus persuasi et. inlucti, non autem a
palriarchis missi, qui nihil sciverunt, ne postea, qui-
dem, propler gentis melum scilicet. Hov autem idcirco
faciebant homines nostri, ut heresi adharentem po-
pulum facilius ad orlhodoxam fidem pertraherent,
cum ccumenica synodus coacta foret.

Epistolam hanc conf(ictam esse, ac Theodoro ab
ipsium adversariis suppositam, Baronii et quorum-
dam aliorum suspicio est. Ceterum, criminationi
ansam aliquam prebere potuit, tum viri severitag
erga lapsos in heresim, tum quod non uno in oco
synodum illam sanctam quidem vocat, et pro veri-

C

nis) : at cecumenice titulum non adjicit. Ac in
subscriptione orthodoxi, postquam (pag. 135) san-
clas sex synodos ecumenicas, aliasque variarum re-
gionum acumenicis consentientes, el eam qua post
sexiam laudavit, sic pergit : Nec non synodum Ni-
cenam secundam, etc., quasi hanc ab ecumenicis
dividens.

Verum aliis in locis diaerte nominat &cumentcam
(Epist. lib. n, epist. 172 et 176) : atque a quin-
que, id est omnibus, palriarchis receptam affirmut
(Epist. lib. r1, epist. 127). Ac demum in congressu
eum Nicephoro patriarcba, purgavit sese, ac de
illa synodo, simulque de Tarasio quid sentiret,
palam professus est, sicut ipse narrat in epistola
ad Petrum Nicenum : ubi inter cetera, ait (Epist.
lib. 1t, epist. 127) : Quineliam, cum mentio fieret de
domino bealo Tarasio (nam et ab eo dixerant nos
descivisse eL. secunilam in. Nicea sanclam synodum,
localem appellare), nos vero et illum in sanctis Pa-
tribus habere, el synodum verbis scriptisque ecume-
nicam confiteri probavimus. Addit tamen : Licet alí-
cubi aliquando, et aliquo modo, el quibusdam aliter
responderimus. Qua quidem non oportelL, sicut nec ea
qua& tuncaliter acta sunt, inquirere nunc et refricare.
Id enim iumultus causam prabbel, etc. Quibus ver-
bis fateri videtur errorem ; quanquam postrema
haec verba fortasse ad solam dissensionem a Ta-
rasio pertinent.

Quod si et Nicenw synodo aliquandiu cunctatus
sit tribuere quantum par erat ; fuerunt et allíi, qui,
citra heresis aut schismatis notam, illius synodi
auctoritatem agnoscere initio delreclaverint. Con-
stat enim, ut Sirmondus notavit (in Admonilione
dc can. ὁ Francford. tom. II Conc. Gall. pag. 131),
sic in quastione imaginum versaltos esse, tum synodi
Francofordiensis, tum Carolini voluminis auctores,
ut sibi non cum acumenico concilio, sed cum pecu-
liar Grecorum, ut appellabant, synodo, rem esse
contenderent. Ita eiim passim in libris illis profiten-
tur (lib. Car. Mag. cap. 18; ibid. lib. nr, cap. 11):
querunturque propterea, illam sibi aut. universalis,
aul septima synodi nomen arrogare : cum ecumeni-
cam dici posse negarent, ad. quam soli Graci conve-
nissent, reliquarumque provinciarum Ecclesi con-
vocatz, aul sententiam per epistolus more ecclesiaslico
rogata: non fuissent. Et quidem, si rem suis momen-
lis expendamus, salis omnino causz. vibebatur, ut
synodum, cui tot adhuc. provinciarum ac tolius pene
Occidenlis suffragia deessent, pro &ecumenica non-
dum haberent. Nec Adrianus ipse aliter se sentire
ostendebat ; qui allatam e Gracia synodum, ut
Hincmarus docet. (ad Laudunensem, cap. 20), in
Galliam | misil, conciliumque ejus causa convocari a
Carolo jussit : et. libris Garolinis, quibus oppugnato
esl, ita. respondil, ut ecumenice synodi nomen illis
auctoritatemque nusquam objiciat. Quare habebant,
μὲ dixi, hac in parte Galli quo se defenderent. Ac
Petavius (lib. xv De íncarnat. cap. 11), cum ipse

74 | IN S. THEODORI STUDIT/E OPERA

12

synodum vir, ab Adriano inter ccumenicas rece- A Ponitentiali, tum ex quodam Euchologio manu-

plam fuisse, affirmet, addit nihilominus, Occiden-
talis Ecclesie Catholicos initio reclamavisse abs-
que ullo tamen detrimento communionis el pacis ;
tum synodum illam post annos octoginta eoque
amplius, a quibusdam Gallis adhuc receptam non
fuisse, Anastasii Bibliothecarii testimonio docet.
Nec nisi paulatim, ut deinde ait, Ecclesia Gallicana,
una cum sacrarum imaginum veneratione, septimam
est amplexa synodum ecumenicam.

Deinde, tunc cum Theodorus de Nicena synodo
ea scripsit, quae offensionem movere possent ; for-
tasse nondum ulle in Orientem venerant pontificia
littere, quibus Romana sedes rata habere 8e syn-
odi decreta testaretur. Adrianus quidem certe in

epistola jam superius laudata ad Carolum regem B

Francorum, qua eos confutabat qui Nicenam syn-
odum 11 oppugnaverant (quam epistolam post
concilium Francofordiense, proindeque post annos
Beptem a Niceno scriptam fuisse, censet Labbeus,
quod utique admodum verisimile), ait quidem :
Ipsam suscepimus synodum : at paulo post adjicit :
Nos vero adhuc pro ea synodo nullum responsum
hactenus eidem imperatori (Grecorum) reddidimus :
metuentes ne, elc. Ac fortasse nec postea reddidit :
quippe qui proximo post Francofordiense conci-
lium anno diem obiit. Atqui (Epist. lib. n, epist. 129
in fine) certitudinem fidei repetendam esse a. Ro-
mana sede : illius (epist. 80) sedis judicium ab uni-
versa Ecclesia exquiri et. suscipi. debere : (epist. 74)
per illam fideles inter se et cum reliquis patriarchis
uniri : huic (epist. 79) deferri summam ocumenice
synodi potestalem : nationales quoque synodos ap-
probari ab ea debere, passim predicat.

Postremo Romanam Ecclesiam non omnia illius
synodi suscepisse, et quidem in canonibus inesse
quosdam nevos, notaverunt viri docti (Fide Christ.
Lupum in Notis ad concil. vit, pag. 1241). Ipseque
Anastasius Bibliothecarius in prefatione ad illam
synodum : Sane notandum est, inquit, quedam in
hac synodo ex aposlolorum, et sexlix universalis
synodi canonibus et sententiis (Trullanis nempe) ἐπ-
veniri, quie penes nes intérprelala nec habentur, nec
admittuntur. Demum graves etjam viri censent
(Abid.), nec singulas synodi actiones, nec universas
que ibi exstant episcoporum inlerlocutiones ac

scriplo deprompta profert in suo De Ponitentiz
disciplina Commentario (lib. vir, cap. 25). Joannes
Morinus : atque hano in rem primum notat, in more
apud Grecos fuisse, ut absolutio illa non ante po-
nitentiam daretur, nisi raro admodum, ac per cco-
nomiam et indulgentiam ; deinde, generalem pec.
catorum absolutionem interdum in illa inseri ; de-
nique hanc fuisse Grecorum sententiam, posteriori
absolutione illa priorem perfici et quodammodo
compleri. Quocirca in quibusdam ejus formulis,
sacerdos Deum orat, ut peenitenti perfectam et in-
tegram veniam concedal : omnem maledictionem
etl excommunicalionem irritam efliciat : id est, non
culpas modo, sed et penas condonet. Ex illo igitur
Theodori loco, nullum penitus pro epistolari, ut
vocant, absolutione sacramentali colligi potest ar-
gumentum. Et vero sacramentum penitentie, eive
in Greca sive in Latina Ecclesias, nunquam nisi
presentibus ministratum fuisse, fidem facere po-
test vel hoc unum, ut cetera nunc omittamus,
quod passim in vetustis monumentis, in canonibus
conciliorum, in scriptis Patrum, absolutio 8acra-
mentalis, manuum impositionis vocabulo designa-
tur: non potest aulem nisi presens presentio ma-
num imponere.

Baptismum Christianum niei aqua perfici non
posse constans est catholicorum sententia. Theodo-
rus vero videtur secus existimavisse (Epist. lib. r1,
epist. 157). Ex necessitate, inquit, legis mutatio;
et quidem priscis temporibus talia facta cernimus :
atque hunc arena infusa, in. desertis locis, eo. quod
mors inslaret, baptizavisse, et baplixatum esse ; et
alium aliter. Tum subjicit id quod de pueris ab
Athanasio puero baptizatis, deque Alexandro epi-
scopo baptismum illum approbante, veteres quidam
scripserunt.

Dubium non videtur quin respexerit ad histo-
riam qua in Pralo spirituali (cap. 176) narratur :
juvenem Hebreum, cum per deserta et arida loca
iter habere!, repente gravi morbo correptum, ac
morti, ut putabat, proximum, postulavisse a sociis,
qui Christiani erant, ne mori absque baptismo si-
nerent. Cumque hi responderent, neque aquam ibi,
neque sacerdotem adesse, cum tamen utrumque
requiri baptismi legibus dicerent : nihilorninus,

sententias, sed commune duntaxat fidei decretum, D qui id enixe precabatur eger, quemdam, nomine

a Romana Ecclesia confirmatum fuisse. Decreti
porro illius vindex acerrimus semper fuit Theodo-
rus (Epist. lib. 11, epist. 72) : a quinque patriarchis,
igitur 8 Romano etiam Ecclesia, facile receptum
fuisse affirmat : proindeque tanquam synodi ccu-
menice decretum amplexus est.

Quam in epistola ad Lucianum monachum (Epist.
lib. 1t epist. 50), poenitenti absolutionem imperti-
tur, non fuisse sacramenti propriam, sive a pec-
catis, adnotavimus ad oram libri. Sed altera quae-
dam fuit, ἃ ponis nimirum, absolutio: cujus et
alia exempla, tum ex Joannis Jejunatoris libello

Industrium, arenam in ejus caput ter effudisse,
cum his verbis : Baptixatur Theodorus in nomine
Patris et Filii et Spirilus sancti, juvenemque ex-
templo convaluisse. Sed Dionysium episcopum, ad
quem res est delata, hasitavisse quidem aliquan-
tum, ob reddite sanitatis miraculum : tamen, de

consensu cleri, jussisse, ut Judaeus ille aqua bapti- .

zaretur. Simile prorsus exemplum, vel potius idem,
postea libris suis inseruit Nicephorus Callisti (lib.
171, cap. ult.) : atque illic quoque Dionysius episco-
pus, quisquis fuit, mandavisse perhibetur, ut Ju-
deus ille aque baptismum susciperet. Quod si

T3 PR/BFATIO EDIT. POSTHUM. SIRMOND. 74

aliter de báptismo illo arenario Theodorus judica- À sermoni deest, et quod loquentis mente retinetur :

vit (nam imprimis verba haoc, baplizasse et bapti
zatum esse, ldem videntur esse 80 si dicat non
frustra fuisse baptismumillum, sed verebaptizatum
hominem fuisse, etsi hanc ejus mentem esse non
omnino liquet), sed si ila sensit, fatendum est om-
nino erravisse.

Erunt fortasse quibus haud adeo probentur et ea,
que de ambiguarum vocum, ac mentis, nt vocant,
restrictionum usu tradit (Epis. lib. 11, epist. 39).
Quasierat ex ipso Athanasius monachus, num li-
ceret, ubi de amici capite ageretur, mentiri. Re-
8pondet ex magni Basilii sententia (Regul. brev. in-
terrog. 76), mendacium a Christo damnari absque
ullo prorsus discrimine. Át statim subjicit, id, quod
Athanasius mendacium vocaverat, mendacium non
esse. Tum his exemplis mentem suam declarat.
Venit ad me puella quam stuprator insequitur : orat
ílla : Ne stupratori me prodas. Huic igitur percon-
tanti : Num venil huc puella ? si negem, non mentior ;
«0n quod non esse domi puellam cogitem, sed quod
per reticentiam negem scelus apud me admissum iri.
lterum aliud : Gladium mihi commisit aliquis : mox
reposcit quo 56 inlerimat. Si dixero : Nec novi. nec
accepi, non mentior ; nosse enimvero me nego aut ac-
cepisse, ut gladium {ἰδὲ ad necem porrigam.

Non deerunt, ut diximus, qui hanc viri alioqui
sanctissimi, ac severitatis evangelice strenui ubi-
que assertoris sententiam (quam ille nonnisi cun-
ctanter οἱ timide, ut in re perdifficili ac lubrica,
proposuit) quadam recti οἱ boni specie patrociaari
mendacio et fraudi existiment. Ac multas opponent
gravissimas auctoritates : Augustini precipue,
quem contendent, in iisdem exemplis, hoc est, ubi
vita etiam alicujus aut pudioilia summo in discri-
mine versetur, prorsus Theodoro contraria statuere
(De mendacio, cap. 6 et 7).

Hujus loci non est, difficillime ac latebrosissime,
utipse Augustinus (Enchir., cap. 8) vocat, quee-
stionis accuratior tractatio. Tantum, pro re pre&-
senti, atque ad mentem Theodori exponendam,
breviter perstringemus, que insignes theologi, at-
que in iis Joannes Malderus Antuerpiensis episco-
pus singulari tractatu (De restricttonum mentalium
abusu) explicavit : quorum hec fere summa est:
Mendacium nullum posse unquam justum esse, sicut
Augustinus ait (De mendacio, cap. 15). Deinde,
non mendacium modo in Litteris divinis, sed falla-
ciam omnem, atque imprimis os bilingue damnari
(Prov. vir, 13 : 1 Tim. in, 8), candorem simplicita-
temque commendari, Non quo tamen non liceat
interdum, imo et necesse sit, veritatem celare ac te-
gere : Sacramentum regis abscondere bonum est
(Tob. xu, 7). Qui fidelis est. auimi, celat amici com-
missum (Prov. x1, 13). Jam vero verba ambigua et
tacite restricta, tunc mendacio carere aiunt, cum
circumstantie rerum, personarum, aliave signa ex-
terna, sunt ejusmodi, ut, tanquam voces quedam,
indicare aliquo modo ac supplere possint in quod

PATROL. Gn. XCIX.

vel certe cum ex illis cireumstantiis intelligere po-
test vir prudens, satis justa causas adesse, cur tu
rem quantumlibet tibi notam efferre nolis. Quam
in rem &citum est illud sancti Hilarii (lib. 1v De
Trin) : Inielligentia dictorum ex causis esl assw-
menda dicendi. Hoc est, non ex verbis solis, sed
simul ex variis rebus adjunctis desumenda est. Sic
in iis que per ludum et jocum dicuntur, loquentis
vultus aut gestus facit, ut verba accipiamus sepe in
contrarum sensum, utque jocum merum esse, non
fallaciam et mendacium, intelligamus. Pariter, quo
legitime sint locutiones restricte, doctores illi re-
quirunt ut alicunde affulgere possit aliquid lucis,
utque vir solers odorari queat, non sola verba tunc
attendi debere. Etsi autem obscura forte sit signi-
ficatio illa externa et verbis adjecta ; nihilominus
posse ipsius ope mendacium vitari. Certe enim
aliud est, rem obscure loqui vel significare ; aliud,
falsum dicere ac mentiri,

Quod si reticentiam ac restrictionem animo lo-
quentis conceptam, prorsus nulla res ullo modo
aliis indicare possit, 86 ne suspicionem quidem
injicere, aliquas esee graves et justas causas, cur
verum aperte eífari non debeas; tunc, sive mens
verba restringat, sive non restripngat, nihil interesse
aiunt. Quippe restrictio tacita et occulta penitus,
neque res ipsas, neque significationem vocum mu-
tat : proindeque nihil jara erit quod impediat quo-
minus verba, si aperte falsa sint, vel acutissimos
decipiant, atque adeo in mendacii culpam incur-
rant.

Monent autem auctores illi, quamvis mendacii
vitio vacet mentis restrictio ad eum, quem requi-
runt, modum comparata ; adhuc tamen videndum,
ut nemini ea res fraudi sit, neque ulli fiat injuria.
Addunt ne sic quoque debere illud artificium, nisi
parce admodum, usurpari : tum quia nonnihil
committitur eontra simplicitatem candoremque
sermonis : tum etiam quia non levia inde incom-
moda possunt exsistere. Nam orebriori ejusmodi
restrictionum usu non parum minuetur loquentis
auctoritas, quam tamen quisque conservare ac
tueri debet. Deinde, nihil est, sicut Chrysostomus
notavit (Hom. 14, in Ephes.), quod odia et inimi-
citias eque pariat, ac falli et deludi.

D Monent etiam, cum tu loqueris ultro minimeque

interrogatus, tunc vix fieri unquam posse ut hec
veri involucra non sint culpe alicui affinia, Sed si
urgeat importuna interrogatio, tuque nihilominus
jus habeas celandi veritatem (quod quidem jus ne-
mo non habet aliquibus in rebus), imo, si rem pro-
dere nequeas, quin inde aut libi, aut alteri, grave
malum immineat : tum vero licere aiunt, ubi aliud
non 8Suppetit quo scitantem eludas, sermonem a&m-
biguum, suspensum, 80 tacite restrictum adhibere:
modo accedant, velut restrictionis presidium, cir-
cumstantie quales paulo ante descripsimus. ΤΌΠΟ
enim periculum nullum esse ne mendacium com-

3

75

IN S. THEODORI STUDIT/£ OPERA

16

mittas: simplicitatis autem leges longe graviori ac À scribunt Basilius (lib. 11 Contra Eunomium, Am-

striotiori, puta charitatis, justitie, fidelitatis, pre-
cepto facile cedere. lllud, inquam, tibi plane licere
statuunt, etiamsi judices eum cui loqueris. alio,
quam qui verus esl, sensu verba esse accepturum :
sed si ille fallitur, id vel ipsius imprudentise, vel
conditioni rerum, non tibi, debere imputari.

Ut eodem ac Theodorus exemplo utamur ; gla-
dium poscenti ad flagitium, respondes: Gladium
non habeo : mente retines, quem libi nunc porrigere
velim aut debeam ; quod mutila responsio reticet,
id res ipse seu circumstantie loquuntur, vel potius
clamitant. De arcano fidei tue commisso, ais : Ne-
quaquam scio : nempe quod subintelligis, ul pro-
dam, aul possim prodere : non mentiris. Quin, re-
sponsio, etiam dimidiata, non modo rebus ipsis,
sed et menti tue (nam ex verbis et indiciis illis fit
significatio plane consona menti loquentis), imo
etiam interrogantisa menti satis accommodata est.
Respondisti enim ad id quod percontator voluit,
aut certe velle potuit, ex te scire. Non enim cen-
sendus est voluisse, nec jure potuit velle, aperiri
sibi ea, quee oportuit justissimas ob causas occulta
esse : atque hoc quilibet vir cordatus satis in-
telligit.

Permulta sunt hanc in rem, non testimonia modo
atque auctoritates, sed et sanclorum hominum
exempla, etiam divina, Unicum proferimus. Quod
Christus dixit: De die autem illo vel hora nemo scit,
neque angeli in colo, neque Filius, nisi Pater (Marc.
xi 31), S. Augustinus in hunc modum exponit
(conc. 1 in psal. xxxvi): Utiliter Deus lalere vo-
luit illum diem, ut semper sit paratum cor... Quia
vero Ghristus magister nobis missus est ; ctiam Fi-
lium hominis dixit. nescire illum diem, quia tn ma-
gisterios ejus non erat, ut per eum sciretur a nobis.
Idemque alio in loco (ln psa!. ix) ; Potest el ipse
dies adventus Domini recle numerari inler. occulta
Filii. De illo enim die dictum est, quod nemo eum
sciret, neque Filius hominis. Quid ergo tam occultum,
quam id quod eliam ipsi judici occultum esse dictum
est ? Non ad cognoscendum, sed ad. prodendum. Pa-
riter Hilarius ait (lib. 1x De Trin.), quia scientia
abscondenda est interdum, idcirco et nescientiam
confitendam esse. Dein sic pergit : Negal ergo Chri-
sius 46 scire, ul scientia possit. esse abscondita : ne
scientiz securitas negligenliam fidei dissimulatze exci-
taret. Chrysostomus (hom. 2 in Act.) ait Christum
metu quodam tenebras apostolis offudisse, cum
dixit se nescire : tum, Quomodo, inquit, sí puer
poscat aliquid quo non egeat, aut. eliam quod possil
nocere, id occultantes, ostendimus illi manus vacuas,
dicentes : Ecce non habemus; itidem et ille fecit
apostolis. lili quaerebant accipere, hic negavit se
habere. Quid igitur ? Nescis ea qua sunt Patris ? an
ipsum quidem nosli, ceterum. quz facil, ignoras?
obsit! sed ita se gerit quasi nesciat. Nam hoc. do-
ctoris est, docere, non. quiz vult discipulus, sed
qu& discere expedit. Similia jn illum Evangelii locum

C

D

brosius (lib. v De Fide, eap. 8), Hieronymus (in
cap, xxiv Mutth.), Isidorus Pelusiota (lib. 11,
epist. 117), aliique : ac verba Christi sic explicant,
atque ita intelligunt, ut si dixisset : Diem illum
Filius non novit, ut vobis aperiat ; sive, quia ho-
minum magister est, celare homines debet id quod
eorum interest ignorare. In quo reticéntiam, sive
mentis restrictionem utique agnoscunt, atque banc
satis essc ut a divinis verbis procul absit quaecun-
que mendacii suspicio.

Ex iis porro jam satis liquet mendacii vitio va-
care pariter exempla que ex Theodori epistola
proferuntur. Quas enim ibi responsiones tacite
restrictas suggerit, certe nemo est vir predens,
qui non possit facile, tali rerum stalu, sic intelli-
gere, quemadmodum Theodorus ipse exponit. Ne-
que repugnat Augustinus, aut alii Patres, veltheo-
logi, sallem longe plurimi ac prestantissimi. Et
vero id unum illi omnes contendunt, mentiri nun-
quam licere: quod Theodorus ipsis omnino assen-
titur. Ac Augustinus quidem (in psal. v), lllud
vere, inquit , quod non habet duplex cor, nec men-
dacium quidem dicendum est. Tanquam, verbi gra-
tia, si cui gladius commendatur, et promillat se
reddilurum, cum ille qui commendavit, poposceril :
si forle gladium suum repetal [urens, manifestum
est lunc non esse reddendum, ne vel se occidat vel
alios, donec ei sanitas restituatur. Hic ideo non ha-
bet duplex cor ; quia, cum promittebat se redditurum
poscenti, non. cogilabat furentem. posse repetere. Et
&lio in loco (De mendacio, cap. 2), Culpa mentien-
tis, inquit, est in. enuntiando animo suo fallendi cu-
pilitas. Atqui, si scelus prohibere ille idem homo
aliter non possit, quam hac responsione : Nec novi,
nec accepi, nempe, u£ (ibi, quod tacitus cogitat,
ad morlem porrigam ; an tunc potior causa erit cur
cor duplex habere censeatur ? num fallendi, ac aon
magis servandi hominis cupiditate sic respondisse.
merito credetur ?

Demum, que de restrictione tacita, qualem via-
dicavimus, Theodori epistola adjicit : Nefas utique
hoc fieri mea causa, ne moriar: lunc. enim menda-
cium est ; nec jurandum omnino, meque pro sua
ipsius, neque pro allerius salute, manifesta est enim
legis violatio, Uec utique doctrina laxior non dice-
tur : imo; si Malderum aliosque gravissimos aucto-
res sursum audiamus, preter modum etiam severa
est.Sed fortasse, monachus Theodorus ad mona-
chum scribens, ibi legem intellexit a Marciano Au-
gusto promulyatam,qua cautum erat neclerici adige-
rentur ad jurandum: Quia, inquit imperator, eccle-
siasticis regulis αἱ canone a bealissimis episcopis anti-
quitus instituto, clerici jurare prohibentur (Cod. ΤΆ.
lib. 1, tit. 3, leg. 25). Quod quidem Marciani edi-
ctum ad Constantinopolitanos potissimum clericos
pertinuisse innuit Henricus n in diplomate
(Goldast. Consuet. imp. pag. 77), quo ipse dipl
Marciani constitulionem ita intelligi debere statuit

41

PRJEFA'TIO EDIT. POSTHUM. SIRMOND.

T8

εἰ ad oimnium Ecclesiarum clericos generaliter per- A stolarum, ac multarum segmenta duntaxat. Non-

ümere judicetur. Et quidem Grecos pre aliis ab
omni juramenti genere abhorruisse, satis constat :
adeo ut pontifez Honorius III (Extrav. de verb.
sgu. cap. 51. Vide Lud. Tomassini Tract. de juram.
cap. 2), cum de Grecis quibusdam monachis re-
beilibus Ecclesie reconciliandis ageretur, neo pos-
sent ii ullatenus induci ad przstandum juxta [ormam
Keclesiz jure mentum ; ipsos hac vice cum sola pro-
missione manuali recipi, et severitali aliquid detrahi
zandaveril.

Sed in istis diutius forlasse versati sumus quam
ferant praefationis leges; alia si occurrent, que
obscurius vel durius a Theodoro dicta videantur,
es viris doctis recognoscenda et dijudicanda relin-
quimus. Ipsum quidem satis liquet zelo fidei or-
thodoxz acerrimo flagravisse, antique discipline
perquam studiosum, ac Ecclesie Romane, tanquam
sBarum parentis et magistre, observantissimum
faisse. Demum in ejus scriptis plurima sunt, non
modo saluberrima, sed preclara sane et eximia :
multa ad illustrandam confirmandamque doctrinam
estholicam, atque ad confutandas temporum no-
srorum haereses maxime opportuna. Enimvero, ut
8080 unum e multis locum notemus, quem non
albciant, que de orationis quotidiana forma tradit
(üb. τ, epist. 12), tanquam a Patribus prescripta ὃ
wuqu hec imprimis : His actis, invoca sanctam
Deiparam, uw! tui misereatur ; sanctos angelos, et
qun nit2 tux; custodem habes angelum, ut te cu-
stediat εἰ protegat : Przecursorem, apostolos, sanctos

in

aimes, ac 608 praecipue quos invocare consuevisti, et C

ils cujus sme moria eo die agitur, etc. : ibi, in-
quam, Grecorum cum Latinus, superiorum etatum
«um posterioribus, miram fidei pietatisque consen-
Wetb quis non agnoscat.

Srpendos, paulo ante mortem, editioni parabat
perepewestantis hujus scriptoris Opera Grace
et Laliw quz hactenus lucem non. viderunt (ut. Phi,
lippus Labhens testatur in Dissertatione de scripto-
ribus ectlesagicis, tom. II, pag. 403), ac potissi-
mum epulels, quarum plerasque olim in gratiam
cardinalis Barenii Latinilate donaverat; que inser-
ἐᾷ legantu Annalibus ecclesiasticis, etc. Ac que-
cunque longe temporis spatio conquirere et oolli-
gere potuerw, sua manu vir indefessus, quadam
eliam bis terque, descripserat. Nos vero typis nunc
committenda, aliisque Sirmondi operibus adjun-
qeoda censaimus ea saltem, quorum Latinam in-
tepretationem confectam ab illo, vel saltem in-
ebostam reperimus. Vitam quidem Theodori pror-
t&usintegram, ejusque epistolas omnes a Sirmondo
latine redditas, ac Baronio traditas fuisse, minime
isbium videtur. Num vero earum exemplar serva-
Wriiae penes se habuerit, ignoramus. Nullum
erts in ejus scriniis repertum ; quare ad Baronii
Àssales recurrendum | fuit. At ibi Vita Theodori
Baaca est οἱ mutila, et ne tertia quidem pars epi-

nihil preterea opis altulerunt charte quedam, viri
non indocti, ut videtur, manu exarale, quas vir
clarissimus Stephanus Baluzius Roma ad se ab
eminentissimo cardinali Casanata, egregio littera-
rum ac litteratorum fautore,transmissas, nobiscum
pro sua singulari humanitate communicavit : in
quibus erant Theodori epistole aliquot sermone
Latino expresse, quas Sirmondiani laboris partem
6886 facile credimus, atque inde sex septemve epis-
tolarum interpretationem desumpsimus.

Greci textus exemplaria optime note presto
fuerunt ad hanc editionem : precipue Regius codex
amplissimus et accuratissimus, quem nobis uten-
dum concessit abbas illustrissimus, Camillus Tel-
lerius, Regis bibliothece, omnium quotquot nunc
sunt multo locupletissima prepositus, eo dignior
hac prefectura, quod cum ipse prestantia ingenii,
et preclara eruditione, bonis artibus doctrinisque
magno jam ornamento sit, tum egregia quadam
voluntate, aliorum studiis ao laboribus faveat im-
pense, ac libentissime commodet. Habuimus etiam
viri Grace et Latine doctissimi Petri Arcudii manu
ex Vaticanis exemplaribus transcripta aliquot apo-
grapha : que Franciscus cardinalis Barberinus, s&-
cri Collegii tunc decanus, vir ob egregia erga Ec-
clesiam et litteras presertim sacras merita, immor-
tali laude celebrandus, ante annos complusculos
huc miserat : cum pergratum ipsi futurum essel,
Theodori Studite libros ad publicam utilitatem
vulgari, simulque in lucem exire hoo postremum
opus Sirmondi, quem vir optimus charum habuerat
imprimis, semperque maximi fecerat; sicut epi-
stole quas variis temporibus ad illum scripsit,nunc
primum iuter ipsius Sirmondi epistolas ἃ nobis edi-
te, testantur. Sed secuti maxime sumus apographa
qua Sirmondus, vir diligentissimus, ex pro b atissi-
mis libis descripserat, ao per otium recensuerat.
Si quid autem varie lectionis reperimus in aliis
codicibus, quod posset momenti alicujua esse, ad
oram libri adnotavimus. In Regio quidem libro
Theodori epistolarum ordo perturbatior visus est.
Quocirca ordinem retinuimus, quo Sirmondus di-
gesseral, historie ac temporum rationi accommo-
datiorem. Geminam singulis epistolis numeri no-
tam apposuimus, ut in Sirmondi apographis ac

D Regio codice. Numerus autem posterior aliquam

haud dubie multoque ampliorem, ad mille circiter.
Theodori epistolarum colleetionem denotat.

Demum, ut Sirmondus ad Anastasii Bibliotheca -
rii Collectanea chronicam tríginta annorum Syno-
psim, ea qua in opusculis iilis continentur, dige-
rentem atque illustrantem ; itemque alteram, an-
norum octo, initio operum Facundi Hermianensis
apposuit ; similem a nobis exposcere operam visus
est Theodorus Studita. Itaque ipsius res gestas et
8cripta, in chronica pariter Synopsi per annos dis-
tinximus.

T9 IN S. THEODORI STUDIT/E OPERA 80

CHRONICA STNOPSIS, 8. THEODORI 8TUDIT/£ ACTA, SCRIPTA, EPISTOLAS PEJLESERTIM, ORDINE ANNORUM DIGERENS, EX
EJUSDEM THEODORI VITA, IPSISQUE EPISTOLIS.

Anno Christi 759, Constantini Compronymi 18. — A divinis laudibus efferebat. Sed Theodori epistola

Nascitur Theodorus Constantinopoli, nobilibus ae
plis parentibus Photino et Theoctista, qui mona-
sticam et ipsi postea vitam amplexi sunt. Ac Pho-
tinus quidem regiorum vectigalium questuram,
magistratum . amplissimum, gerebat ; Theoctista
Platonis archimandrite eo tem poreclarissimi soror
fuit (Vita, pag. 2, 3).

Anno 781. — Seculo renuntiat Theodorus, et
cum fratribus Euthymio et Josepho (quorum Jose-
phus postea Thessalonicensis archiepiscopus fuit)
cumque universa familia in Saccudionis cenobio,
cui Plato prieerat, monasticam "vitam init (Vita,
pag. 5).

Anna'184. — Sacerdotio initiatur Constantino-
poli a Tarasio patriarcha (Ibid. p. 10).

Anno 194. — Gravi morbo correptus Plato, ac
mortemiustare credens, Saccudionensis monasterii
prefecturam transfert in Theodorum, invitum
quamvis ao reluctantem (lbid. pag. 12).

Anno 7195. — Constantinus imperator, I.eonis IV
et Irenes fllius, Mariam uxorem, quam ἃ matre
coactus acceperat, repudiat, tanquam vite ipsius
insidiata esset ; ac mense Augusto Theodoten cubi-
culariam ducit, connubium jungente, non patriarcha
CP., ut mos erat in imperatorum nuptiis, sed Jo-
sepho Ecclesi, ejusdem cconomo. Patriarcha
porro Tarasius, cum se nefario conjugio pro viri-
bus opposuisset, cumque nuptias celebrare, ac
pellicem coronare plane renuisset, tum,re con-
fecta, graviter reprehendit imperatorem : commu-

nione tamen ipsum privare noluit, ne exasperaret C

juvenem libidine ardentem, minitantemque 86
majorum suorum exemplo hostem imagiaum fore.
Theodorus vero Constantinum pro excommunicato
babendum esse palam denuntiat : ipseque 80 Plato
communioni Tarasii, velut remissius in eo negotio
agentis, renuntiant (Ibid. pag. 13).

Inde ingentes in Ecclesia Orientali turbe : multis
hoo Theodori faetum improbantibus : quos inter
cum Stephanus 8 secretis, in congressu cum
Theodoro, solam heresim abrumpende commu-
nionis causam esse legitimam pertendisse!, neque
ulli licere extra fidei causam episcopum reprehen-
dere; Stephanum Theodorus epistola (lib. 1, 5), ad
ipsum scripta refellit : ac imperatoris scelus quam

grave fuerit demonstrat in epistola (1, 4) ad Nicoe- ἢ ipsi

phorum prepositum, suumque consobrinum.
Misit etiam, inquit Michael in Theodori Vita,
p. 16, ad Romanz urbis antistitem epistolas et tabel-
larios, ei quz gesta fuerant. indicans, et quz ab
impp. pertulerat, cum illorum refrenare vellet intem-
perantiam; a quo responsa vicissim accepit, quibus
ipsius prudentigm el congg item. animum | Pontifex

tunc quidem scripta ad Romanum pontiflcem, non
exstat.

Interim imperator, iramdissimulans, Theodorum
tentat flectere, quem in magna apud omnes opi-
nione sanctitatis esse norat. Ac primum Theodoten
novam Augustam, qu;e Theodoro sanguine cor-
juncta erat, ad eum mittit cum muneribus : tum
ipse cujusdam negotii specie venitad ejus mona-
sterium ; at imperatoris aspectum ipsum monachi
omnes declinant. Quocirca furore percitus, Tbeo-
dorum una cum undecim monachis primum con-
cidi verberibus, tum Thessalonicam deportari jubet
(qui tamen nonnisi anno sequenti abierunt in ersi-
lium), Platonem vero Constantinopoli intra palatium
inSancti Sergii monasterio et ele Sanoti Michaelis
includi (Vita, p. 14). Per id tempus Tbeodorus ad
Theoctistam parentem suam gravissime egrotantem
litteraa dedit (1, 6) cum adhuc in monasierio suo
versaretur, sicut ex ipsa epistola intelligere est.

Anno 706. — Theodorus Thessalonicam, ezsilii
locum, pervenit die festo Annuntiationis B. Virgi-
nia. Inde tres haud longo intervallo epistolas (r, 1,
2, 3) ad Platonem dedit, quibus ipsum aliosque
monachos vehementer horlatur, ut in suscepta
veritatis pietatisque defensione persistant : tum
etiam totius itineris sui moduin et ordinem, sicut
Plato petierat exponit.

Anno 707. — Constantinus imperator jussu Ire-
nes matris comprehenditur, oculis orbatur, paucis-
que post diebus moritur. Imperio potita Irene,
statim ad pacem Ecclesie reddendam adjicit ani-
mum. Josephus aconomus, qui adulterinas nuptias
junxerat, deponitur; educitur e custodia Plato ;
exsules revocantur ; ac Theodoro Constantinopolim
redeunti tota prope civitas, ipsaque Augusta cum
patriarcha it obviam. llle honorum ac publici fu-
giens, impetrat ab Irene, ut liceat sibi ad suum
monasterium redire (Fita, pag. 16).

Anno 108. — Ibi strenuam discipline monasticz
instaurando dabat operam, cum ob Saracenorum
Arabumque incursiones se cum suis intra urbem
recipere cogitur. His Studii monasterium in urbe
nobilissimum attribuit Augusta, quod a Constantino
Copronymo vastatum fuerat. [luc plurimi confluunt
ad Theodorum, hominis celebritate illecti, seque
monas!icis institutis excolendos tradunt
(Vita, pag. 17).

Atque hoc loco, Theodori Vite auctor Michael,
et post ipsum Baronius, comme norant Theodori
scripta; nimirum, Instituliones monasticas iambi-
cis versibusconscriptas; — Catechesim parvam con-
stantem centum triginta quatuor sermonibus, quos
ipse coram fratribus pronuntiaverat : — Catechi-

81 PRAEFATIO EDIT. POSTHUM. SIRMOND. 83

sticum magnum tribus partibus comprehensum, ἃ ut sequestrum se prebeal apud principem, qui

quibus preclara ceenobitarum instituta sigillatim
explicabantur; — Panegyrieum volumen, quo
preclare in dies festos Domini, Deipare, sancti
Joannis Baptiste orationes continebantur; — Li-
brum item versibus iambicis de primi parentis ortu
el peccato, etc., deque universa Iconomachorum
haeresi; et quedam alia (Vila, pag. 19, 21).

Auno 801, — Irene Augusta Byzantiis remittit
tributa civili : atque hanc ipsius munificentiam
celebrat Theodorus epistola (1,6) ad ipsam scripta.

Anno 802. — Nicephorus Logotheta generalis,
ejecia Irene, imperium occupat die 31 Octobris.

Anno 806. -- "Terasius patriarcha CP. moritur
die 25 Februarii. Nicephorus imp. de novo patri-
archa deligendo consulit Platonem ae Theodorum.
Theodorus per epistolam (t, 16) auctor est ut non
alius assumatur, quam qui per gradus ab inferio-
ribus ad superiora ordineascenderit. At Nicephorus
homo adhuc leicus, alioqui pietate insignis, patriar-
chali sedi multum quidem repugnans imponitur,
ac die 12 Aprilis, ipsa sancti Pasche Dominica,
consecratur.

Paulo post Nieephorus imp. aliquot episcoporum
synodum cogit : ἃ quibus Josephus cconomus
restituitur in pristinum gradum, utcunque consen-
tiente novo patriarcha, qui, ut ecclesiastice disci-
plinge imperitus erat, facilius ad aliorumsententiam
pertraetus est:cum preterea timeret ne imperator
quidpiam atrocius adversus Ecclesiam moliretur
( Vita, pag. 22, 23).

Postridie quam synodus habita est, Theodorus
epistolam (1, 30) scripsit ad patriarcham, obte-
stans ne reciperet cGeconomum: se quidem ad sacra
accedere non posse, quibus Josephus intersit. Pa-
triarcham nihil reecripsisse conqueritur in epistola
(1, 20) ad Simeonem monachum.

Anno 808. — Bienniam erat quod Plato, Theo-
dorus, Josephus Thessalonicensis archiepiscopus
Theodori frater, ab Nicephori patriarche commu-
nione, ob receptum ab eo Josephum wcconomum,
abstinebant, clam tamen. Rem in apertum deduxit
Logotheta Dromi. Quapropter Theodorus immi-
nentem previdens tempestatem, Saccudionensibus
monachis per epistolam (1, 31) exponit, quam
justis de causis a patriarcha se subtraxerit ; cum-
que factum cconomi excusarent aliqui, ac secun-
das Constantini nuptias per dispensationem rite
fleri potuisse dicerent, Theodorus epistola (1, 24)
δὰ Theoctistum magistrum scripta, de legitima
dipensatione disputat adversus destructionem ca-
nonum, atque adversariorum exceptiones diluit.
Eadem de re epistolas duas, nomine Plutonis, quo
plus haberent auctoritatis, ad Simeonem mona-
chum scripsit Nicephori imp. consanguineum, qua-
rum altera (1, 21) ipsum orat ut animum leniat
imperatoris, et impendentem procellam avertat.
Altera (1,22) adversus ceconomum eversorem ca-
nonum fuso disserit, ac rursusobtestatur Simeonem

audire ipsos recusabat. Eamdem ob causam scripsi
et nomine Josephi Thessalonicensis archiepiscopi
epistolam (1, 25) ad eumdem Simeonem, qua Jose-
phus, et imperatoris aditu prohiberi se queritur,
el quam rite ipse factus fuerit archiepiscopus
adversus quorumdam calumnias ostendit. Hunc
porro Simeonem haud prorsus sincere in eo ne-
gotio se gessisse conqueritur Theodorus in epistola
(ι, 26) iisdem diebus ad Simeonem prepositum
Scripta.

Demum cum videret Theodorus se suosque ma-
jore in dies apud patriarcham in odio esse, quasi
schismaticos ac perduelles, apologeticam ad ipsum
scribit epistolam (1,25). Ad. Basilium quoque, ab-
batem monasterii Saneti Sabte, tuno Rome agen-
tem, veterem amicum, qui tamen signiflcaverat 80
communionem ipsi velut schismatico renuntiare,
epistolam (1, 28) rescripsit aliquanto in ipsum, nee-
non in Leonem papam, de quo (íalsa audierat,
commotior : tanquam ii pro justitia et pietate cer-
lanti haud salis aequos 80 preberent.

Anno 809. — Suam a patriarcha secessionem
defendit,seque adversus hominum sermones purgat
epistola (i, 32) ad Nicolaum Chartularium scripta :
protestaturque se neque alienum ἃ patriarcha ge-
rere animum, et Ecclesie pacem quam maxime
optare.

Interim synodus Constantinopoli contra ipsum
cogitur mense Januario; ad quam Plato per vim
manu militari trahitur. Ibi decretum fuit, Constan-
tini cum Theodote conjugium, ex dispensatione
legitimum dici debere; reges non teneri divinis
legibus ; eos qui tunc pro sacris canonibus certa-
verant usque ad sanguinem, dici non debere Pre-
curaoris vel Chrysostomi exemplo fecisse ; episcopos
potestatem habere in canones. Demum anathemati
subjecti fuere quicunque his non consentirent : ao
Thodorus, Plato, Josephus Theodori frater, in
insulam haud procul Byzantio relegati sunt, ibique
seorsum suo singuli carcere inclusi. 'l'um imperator
Theodori discipulos magistro suo orbatos omnibus
modis tentat: cumque ipsos flectere non potuieset,
in arctam custodiam tradit. Hec memorat Theodo-
rus pluribus in epistolis, praecipue autem in ea
quam ad Leonem papam per Epiphanium misit,

D qua non exsta!, ab auctore suppressa, ne veniret

inhostium manus. Sed postea Eustathium misit ad
eumdum pontificem cum epistola (τ, 33) qua, post-
qua meaque gesta erant in duabus mechosynodis,
ut ipse appellat, exposuit, sedis apostolice opem
implorat.

Leo ad priores litteras per Epiphanium acceptas,
epistolam rescripsit paterni amoris plenam, que
intercidit ; sed cujusmodi fuerit, docet tertia Theo-
dori ao Leonem epistola (1, 34) que Platonis simul
et Theodori nomine inscripta est, quanquam car-
cere disjupcli tunc essent. In ea porro, contra ad-
versariorum nova dogmata rursus acerrime dispu-

83 IN S. THEODORI STUDITJE OPERA 84

tat, eosque pro hiereticis haberi debere contendit: À anno instaurat. Ac primo episcopos, οἱ monaste-

denique sparsum de se ac Platone rumorem, quod
quibusdam hereticis astipularentur, plane confutat.
Ad Basilium quoque Sancti Sabe abbatem rursus
epistolam (1, 35) dedit, pariter nomine Platonis et
suo, qua petit imprimis legitimam adversus Mo-
chianos synodum convocari.

Per idem tempus, epistolam (t, 30) dedit ad Eu-
prepianum, cohortans ad constantiam in fide, simul
Mochianorum errores coarguens : tum in epistola
(1, 38) ad Arsenium 608 refellit, qui scelera
dispensatione excusari posse affirmarent ; necnon
δὰ Theophilum prepositum scribit (1, 39) eodem
argumento : simul respondens iis qui mirabantur,
heereticos a Theodoro vocari eos, quibuscum antea
ipse communicaverat. Ac Mechianorum errorem
in heresim transiisse pugnat epistola (1, 48) ad
Athanasium.

Et quoniam adversarii abutebantur exemplis
apostolorum etantiquiorum Patrum, qui aliquando
dispensatione usi essent ; Theodorus, hortatu
maxime Josephi fratris, librum De dispensatione,
non ex proprio, ut ait (1,49) ingenio, sed ex Patrum
sententiis conscripsit.

Confessores egregios qui in ea persecutione
obierant, celebrat binis ad Naucratium (1, 50)
litteris. Atque ad Josephum archiepiscopum rescri-
bens (1, 13) graviter merentem solatur.

Anno 811. — Nicephoro imp. in expeditione ad-
versus Bulgaros perempto die 22 Julii,sicut ei
Theodorus predixerat, ac Stauracio ejus fllio ex
vulneribus, quse eodem bello acceperat, haud multo
post exstincto, imperium adeptus die 2 Octobris
Michael Curopalates, ut dissidia tolleret, ac pacem
Ecclesie Constantinopol. redderet ; confessoribus
exsulibus et carcere delentis libertatem spondet
ea lege, αἱ Nicephorus quidem patriarcha, que
perperam gesta erant, abrogaret, tum autem
cuncti ad ejus communionem redirent. Cunditione
accepta, Plato et Theodorus monasteriis suis re-
stituti sunt, atque, ut alii pariter consentirent,
sequestres ipsos fuisse, docet Theodori epistola
(r, 56) ad Antonium, seu Antoninum abbatem
qui et ipse cum suis fratribus vinctus tenebatur.

Anno 812, — Sanctus Plato senio ac laboribus
confectus moritur die 19 Martii, etatis su:e anno 97

riorum prepositos, una cum patriarcha convocat
in palatium : cumque et alii complures adessent,
non iisque non pauci labe iconomachica infecti,
liheram de imaginibus disputationem institui jubet.
Renuunt episcopi plerique et archimandrite, inter
ceteros Theodorus longa oratione habita impe-
ratoris prava consilia retegit, ac ipsum deinde
admonet res quidem civiles atque bellicas ejus
arbitrio et potestati commissas esse : at judicium
de rebus ecclesiasticis ad solos sacerdotes et doc-
tores pertinere (Vita, pag. 30).

Graviter commotus Leo omnes a conspectu suo
ejicit ; cumque domum rediissert, statim ad sein-
gulos affertur imperatoris edictum, quo vetantur
ullum de fide sermonem habere, 8eu docendi, seu
disputandi aut etiam oolloquendi gratia. Non pauci
&bbates id quod petebstur, scripto etiam promit-
lunt. Contra Theodorus nefas esse affirmat in
fidei causa silere : atque hano in rem epistolam
(lib. τι, 2) velut encyolicam scribit. ad omnes mo-
nachos. Tum patriarcham nutantem erigit corrobo-
ratque : ac postea eidem, cum ob preclaram
confessionem sua sede et urbe pulsus esset, per
epistolam (rr, 18) gratulatur ; cumque adversarii,
pulso patriarcha et presbyteris orthodoxis, passim
imagines sacras dejicerent, frangerent, combure-
rent, omni contumeliarum genere afficerent; Theo-
dorus, die festo Palmarum, ut suorum Studia
flammet, eos in solemni supplicatione, circa mo-
nasterii Studiani ambitum imaginem Chrisli cir-
cumferre jubet (Vita, pag. 38).

Intruso in patriarche sedem Theodoto homine
heretico, rursus vocantur in patriarchium episcopi
et archimandrite : quí cum impiorum coneilium
vitare omnino cuperent; eos in proposito confirmat
Theodorus, ac prepositorum nominead pseudosyn-
odum scribit epistolam (τ, 1) cujus summa erat,
cum Nicephoro patriarcha tanquam capite suo col-
ligatos, non posse ipso absente ad synodum acoe-
dere.

Ea propter Theodorus in exsilium ab imperatore
mittitur, carcerique mancipatur (Vila, pag. 39).
Complures ex vinculis epistolas scribit: primum
dogmaticam (11, 8) seu catecheticam,ad eos omnes
qui pariter in exsilium missi, aut. etiam vinculis ,.—

ejusque funus ἃ Nicephoro patriarcha peragitur D constricti erant, vel qui procelle vitande causa,

cum incredibili hominum concursu. Funebrem
ipsius laudationem conscripsit Theodorus : quam
a Guillelmo Sirleto, postea cardinali, Latine red-
ditam Aloysius Lipomanus vulgavit, tom. VII De
Vitis sanctorum Patrum, pag. 275, et ex Lipomano
Laurentius Surius ad 16 Decembris. Hanc autem
postea Greece Henschenius οἱ Papebrochius, cum
nova interpretatione Latina, ediderunt inter Acta
sanctorum Aprilis, tom. I.

Anno 814. — Leo Armenus, qui Michaeli Balbo
imperiumfabdicanti successerat die 11 Junii anno
superiori ; bellum adversus sacras imagines hoo

alio se receperant. Deinde, cum Bardas in Studia-
nam domum irruens, Thaeddeum monachum ver-
beribus ad necem usque aífecisset, martyrem no-
vum Theodorum scripta ad Naucratium epistola
(ει, 3) celebravit.

Anno 815. — Imperator cum cerneret monachos
exsules quotidie majores ad fidei defensionem ani-
mos sumere; mutato consilio, ipsos revocat. Ve-
rum post dies aliquot, Joanni cuidam homini ne-
fario oruciandos tradit : cumque . profiterentur
vitam se abjeotaros potius quam fidem, persuadere
ipsis conantur adversarii, non aliud exigere impe-

85

PRJEFATIO EDIT. POSTHUM. SIRMOND.

ratorem, quam ut semel cum Theodoto patriarcha A (it, 22) vice leslamenti scripsit fratribus, veniam

communicent liberum ipsis postea fore ad mo-
nasteria eua reverti, ae prout voluerint sentlenliam
relinere. Hae fraude adducti sunt multi ad com-
munionem eum pseudopatriarcha : preeserlim cum
ille palam anathemati subjicerel eos omnes qui
imaginem Christi non adorarent. Theodorus, qui
exsilio revocatus non fuerat, ne alios presentia
sua et sermonibus iu fide confirmaret ; postquam
complurium fratrum naufragium audiit, vehemen-
ter commotus, scriptis ad Josephum fratrem (11,9)
lum ad Naucratium (ri, 10) litteris cladem eorum
qui ceciderant graviler deplorat.

Id cum venissel ad aures imperaloris, Nicetam
quemdam misit, qui Theodorum quam crudelissime

cederet, ac in longinquius exsilium deportaret. At.
Nicetas, Theodori aspectu mitigatus, imperatoris -

jussa de inlligendis verberibus, pia fraude usus
eludit (Vita, pag. 40).

Anno 816, — Cum in ipso carcere clericum
quemdam ab haeresi ad fidem catholicam revocasset
Theodorus ; ejus rei fama ad urbem delata, Leonis
jussu dirissime exditur una cum Nicolao discipulo,
alque in arctiorem ambo custodiam traduntur, seva
ibi fame necandi. Sed cibum ipsis clam submittit
sancla quedam virgo, cujus beneficium seripta ad
ipsam epistola (it, 941) preedicat Theodorus.

Interim cum multi ex iis quos hzretici abduxe-
rant, scelus admissum detestati, redirent ad suos,
ab iisque recipi postularent ; admonitus ea de re a
Naucralio Theodorus, complures seribit previpue
de lapsis recipiendis epistolas (ir, Ó,
40, 45, 50, 68, 05, 101, 119, 134, 154, 202, 211).
Tum etiam Thaleleo discipulo scribens (it, 59)
ad varia de rebus disciplinam ecclesiasticam spe-
ctanlibus interrogata respondet. Item epistolam
(u, 59) seribit ad triginta moniales, qum pro
Christo carcerem δὲ verbera pertulerant; easque ad
perseveranliam adhortatur. Mariam quoque rogi-
nam, olim a Constantino Irenes (lilio abdicatam,
et in monasterium detrusam, plarimuin laudat per
epistolam (1, 182), quod pro fide exsilium passa
esset, Cumque Mari: filia tunc Augusta, matrem
ad se in aulam voearel : id vehementer dissuadet
ipse, ne in palatio eum hereticis aliquo pacto
commnunicet.

petens si quos olfendisset, ac vicissim ignoscens
omnibus : eos vero qui lapsi essent, ad pconiten-
tiam vehementer excitans.

Sub idem tempus ad Theophylaetum episcopum
Nicomediensem scripsit epistolas duas (mn, 4, 26),
quibus et fortiladinem ipsius in defensione [idei
catholice predicat, el miserabilem Ecclesise slatum
deplorat. Totidemque scripsit (u, 41, 70) ad Theo-
philum presulem Ephesiorum, qui graves eliam
cruciatus pro fide pertulerat. Josephum item ar-
chiepiscopum Thessalonicensem, inclytum pariter
catholice fidei pugilem, celebrat scripla ad ipsum
epistola (u, 31) in qua deflet quorumdam casum
et aposlasiam a fide: principue Leontii olim mo-
nachi, qui et antea Mcchianis adheserat, et tunc
velut signifer erat Iconomachorum, ac Saccudionis
εἰ Siudii monasleria invaserat, Patrum etiam Ni-
cenum Antistitem, qui cum defecissel ad breve
tempus, post lapsum erectus, catholicorum cau-
sam strenue defenderat, ob eamque rem episcopatu
erat ejeclus, epistola (τ, 25) collaudat.

Item ad episcopos exsules communem omnibus
epistolam (t, 87) scripsit, exhortans ut auotoritale
aua et exemplo ceteros confirmarent. Demum credi
viz potest quob hoc tempore lilleras scripserit,
horlatorias ad martyrium, catechelicas ad inslru-
MN dogmaticas adversus haereticorum objectio-

es, consolatorias ad concaplivos, luctuosas ad lapsos,
pesas ad resipiscentes... Numerum excedit du-
centarum epistolarum summa, quas Theodorus perse-

, 19, 20, 32, C cutionis tempore exsul et in carcere constilutus con-

scripsit (Baron. an. 816, n. 25).

Anno 817. — Hoc anno scripsit ad qualuor pa-
triarchas : videlicel ad Romanorum pontificem qui
tune erat Paschalis 1 (r1, 12), ad Hierosolymorum
antistitem (rr, 15), ad patriarchas Antiocheaum et
Alexandrinuin epistolam duobus communem (tr, 14),
quibus litteris commemorabat quemadmodum imago
Christi contumeliose a persecutoribus trartala. es-
set, orihodoxi autem omnes in carcerem εἰ exsilium
missi. Tum singulos excilabat ad opem ferendam
periclitanti fidei ac veritati (Vita, pag. 42). Scrip-
siL eliam isto argumento ad abbates duos, unum
laure Sancti Sabe (i, 16), alterum laure Saneti.
Charitonis (τι, 17). Epistolis autem ad patriarchas.

Ut Christi confessorum ardorem retardarent ha- ἢ Alexandrinum, Antiochenum, el Hierosolymorum,

retici, palam diolitarant martyrii. palmam frustra
a catholicis eperari pro iis suppliciis, que Imagi-
num causa pertulissent: aliud eese pro Christo,
aliud pro ipsius imagine sanguinem profundere.
Hos igilur Theodorus ut refelleret, pluribus episto-
lis ostendit eumdem esse imaginis ac prototypi
honorem : proinde qui abnegarent imaginem Chri-
sti, ab iis Christum abnegari : qui pro ima-
gine Ohristi paterentur, pro Christo ipso pali (i1,
21, 23).

Hoc eliam anno, erumnis prope confectus, cum
se haud diu superstitem fore putaret, epistolam

subjunxit confectum a se opus adversus Iconoma-
chorum. heresim. His porro litteris quid profecerit.
explicat in alia ad patriarcham Hierosolyinitanum
epistola, cujus mentio erit anno 821.

Anno 818. — Cum litteras a Paschale papa
Theodorus adhuc vinelus accepisset, rursus ad
eumdem pontificem sceripit (1. 13) per Epiphanium,
quem hujus rei causa Romam prof/iscisci jubet (u,
35), cumque intelligeret Studitas suos aliosque,
monasteriis ob persecutionem extorres vagari, cale-
cheticam ad íratres ubique dispersos epistolam
scribit (11, 37), qua et hortatur ad patientiam, el in

9T

IN 8. THEODOR! STUDIT/E OPERA 88

primis &dmonet ne se hominum consuetudine et A vitam deinceps acturum spopoodisset. At cum brevi

voluptatum illecebris ἃ monasticae vite institutis
et sanctitate sinant abduci.

Venerunt hoo anno Constantinopolim legati a
Paschale Romano pontifice, cum litteris quibus
lconomachorum heresis coarguebatur. Hujus le-
gationis mentionem habet Theodori catechetica ad
suos epistola (1 66) adversus eosdem Icono-
machos.

Hac legatione, orthodoxorum animi δὰ fidei
catholice professionem οἱ heresis detestationem
exarsere ; atque ex his qui abducti erant, multi in
viam reducti sunt, Inde acrior persecutio. Quo-
circa Theodorus plures ex carcere suo epistolas
misit quibus suos solaretur roboraretque. Tunc ad
Simeonem aliosque novem delitescentes scripsit de
iis qui se ipsi sponte martyrio offerrent (1, 44),
tuno etiam scripta videtur epistola ad Leonem pa-
tricium et sacellarium (it, 56), qua persecutionis
acerbitatem exponit. ltem illa ad Irenem patri*
ciam (n, 68) qua femine nobili, que, lapsa pri-
mum, deinde fidem catholicam confessa, etiam
flagella pertulerat, sdditanimos : necnon illa ad Gre-
goram laicum (1, 55) qui primus ex aula in
stadium catholice defensionis descenderat. Tunc
etiam litterís consolatus est fratres Studianos (i1,
58), cum in ipsos ille ex monacho persecutor
Leontius crudelissime seviret. Scripsit etiam Si-
meoni monacho epistolam (11, 30) in qua significat
novum jam martyrii genus adhiberi ab hereticis,
dum nempe orthodoxos per longa et aspera itinera
defatigare δὲ frangere conantur. Eodem tempore
scribens ad Naucratium (τι, 61) libellum misit seu
quaterniones duodecim, in quibus Patrum Sermo-
nes et Vitas metro incluserat. Tunc et Jacobum mo-
nachum, egregium Christi confessorem, mortuum
celebravit litteris (1, 100) ad Hypatum datis.

Anno 819. — Cum Theodori epistola quedam in-
cidisset in manus imperatoris, prefectus Orientis
ad sanctum abbatem mittitur, epistolam illam 055
tendit, hominemque dirissime ad extremum usque
spiritum cedi jubet, mense Februario. Inde post
menses ires Smyrnam Theodorus transfertur,
sicut ipse narrat in epistola (11, 38; quam e Smyr:
nensi carcere mox ad fratres dispersos dedit. In
hac nova et arctiore custodia ter verberatur, cen-

post ad ingenium h:eresimque rediisset, rursus
morho correptus, ibidem moritur (Vita Theod.,
pag. 475.

Anno 821. — Leone Armeno sob anni proximi
superioris exitum, ipsa Dominici Natalis die, inter
sacra occiso, Michael Balbus imperio potitus, mox
catholicos vinculis et exsilio solvit. Theodorus de
his rebus a Naucratio, qui Constantinopoli versaba-
tur, certior factus per litteras, ad Michaelem Ὧο-
vum imperatorem scribit (i1, 74) eumque mirifice
laudat, orthodoxum ratus. Item ad Naucratium scri-
bit (ui, 73) de Leonis Armeni morte, vindictam di-
vinam praedicans. Ad Joannem quoque logothetam
litteras dat (11, 80) eodem penitus argumento. Mox
ipse, post annum septimum quam ejectus fuerat,
Constantinopolim revocatus, dat se in viam :
maxima omnium gratulatione ubique exeipitur,
ac plura edit in itinere miracula (Vita Theod.
pag. 49, 50).

Cum de via Nicephorum patriarcham inviseret,
venit illuc Agapetus monachue, ab episcopis in
Chersone exsulibus miesus, cui mandatum eiiam
erat, ut Theodorum ealutaret. Atque hac occasione
Theo:orus epistulam (11, 02) ad episcopos illos scri-
psit. Inde Constantinopolim proflciscitur ; manente
patriarcha cum aliquot episcopis, quod adbuc
Theodotus hreticus sedem obtineret.

Binas sub idem tempus litteras, que non exstant,
ad quemdam Theoctistum eremitam scripsit, ut
hominem prava et heretica dogmata propugnantem
emendaret : sicut ipse testatur in alia epistola
(i1, 138) post tres annos ad eumdem seripta, cujus
et δὺο loco mentio erit.

Interim jubet imperator ut episcopi tum ortho-
doxi, tum Iconomachi una conveniant de sacris
dogmatibus acturi. Recusant rursum orthodorzi,
leges quippe ecclesiasticas vetare, ne ad concilium
cum hereticis accedant. Postulant nihilominus au-
diri se ab imperatore: atque in hano sententiam
exstat conscripta a Theodoro, uti creditur, nomine
omnium episcoporum ac prepositorum epistola
(1, 86). Igitur ad imperatorem admissi, petunt
suas sibi Ecclesias, ejeclis qui eas occupaverant
hereticis, restitui. Ac multa pro sacris imagiaibus
adversus Iconomachicam heresim disputant. Re-

tenis per singulas vices ictibus. Qua de re rursus ἢ spondet Michael preclara esse que ab ipsis dicun-

catechicam ad fratres dispersos epistolam (11, 62)
conscripsit. Postea custodis prefectus virum in-
territum et nullis cruciatibus fractum, blanditiis
et omni officiorum genere tentat flectere, sicut
narratur in episto!a (11, 63) ad Naucratium.

Ánno 820. — Cum quotidie ab hereticis mortem
exspectaret sanctus confessor, gaudii sui testem
epistolam dedit ad Naucratiam (ir, 71) atque hanc
sub Leonis principatu postremam scripsit.

Bardas catholicorum — acerrimus — persecutor,
Smyrna morbo gravissipyo decumbens, Theodori
precibus sanatur, cum ge ex ipsius prescripto

tur; quo circa maneant, 8i lubet, in sententia : at
cum ipse nullam unquam imaginem ocoluisset, pa-
riter in priori sententia manere velle: non tamea
vetare quin imagines ubique, excepta urbe regia,
erigantur. Theodorus ad Cresoontis loca se recipit,
et qu» modo acta erant, scribit ad Nicephorum pa-
triarceham. Cumque Nicephorus scripsisset, vehe-
menter dolere se, quod Leonis morte pax Ecolesim
nondum reddita essel, huno solatur Theodorus
ac meliora sperare jubet (rt, 79). Interim Thomas
quidam imperium ad se transferre molitur. Dum
ergo imperator totus est in rebus bellicis. Theodo-

39 PR/EFATIO EDIT. POSTHUM. SIRMOND.

90

ros Constantinopoli magna quiete fruens, ea occa- À jussit, quz pontifici Romano ad rem definiendam

sione utitur ut tum sermonibus, tum scriptis, om-
Bibus denique modis fldem catholicam pietatemque
restituat. Cujus rei gratia scripsit eodem tempore
epistolam catecheticam (1, 90) ad suos monachos
adhue variis in locis diepersos. Cumque Eustratius
wn98 ex prazpositis qui hereticis dederant manus,
scelos dissimularet, seque pro innoxio gereret, ad
ipsum Theodorus scripsit epistolam (it, 106), qua
bominem amanter ad confessionem delicti atque ad
peniteotiam invitat. Haud multo post denuo urbe
ejieitor eum aliis pluribus, sicut ipse testatur in
epistola (u, 121) quam rescripsit ad Thomam Hie-
resolymorum patriarcham, qui de ipsius reditu
paulo ante per litteras fuerat gratulatus.

Anno 822. — Thomas tyrannus Constantinopolim
obsidet mense Decembri. Ea re Theodorus in ur-
bem confugere cogitur (Vita, pag. 57).

Anno 823. — Michael imp. metuens ne tyranni
partibus adjungerent se orthodoxi, ipsos cum he-
reticis conciliare nititur : atque hujua rei gratia
omnes ad mutuum congressum convocat. Renuunt
more suo catholici : sed, quid faclo sit opus ad
componendam Ecclesie pacem, Theodorus nomine
omnium, scripta ad Leonem sacellarium epistola
(n, 129) exponit. Tum, necause diffidentia congres-
scm sabterfagere, aut errorem vel discordiam fo-
vere videantur, rursus omnium nomine apologeti-
eam ad Impp. Michaelem ejusque filium Theophilum
epistolam (tt, 199) mittit. Postea Thoma tyranno in
Michaelis potestatem redacto, rursus urbe ercedit
Theodorus, et in Acritorum insula sedem figit:
iadeque ad Nicephorum patriarcham sepius venti-
δὶ. Com antem magna inter utrumque coneuetudo
imwreederet, füere nihilominus ex Theodori hosti-

ia, qui eum Nicephori communionem vitare dicti-
tes. Hanc igitur calumniam confutat epistola

(n, 15 ὦ Petrum Nicsenum episcopum.

Intews Basilius Leonis Armeni lilius, qui Mi-
chaelis juu exsectus, eo vulnere usum vocis ami-
serat, ad satuam sancti Gregorii Nazianzeni divi-
nitos weem recipit, seque catholicis ad sacrarum
imaginum defensionem adjungit una cum matre
Theedors seu. Theodosis, que in monasterium
detrusa foerst, Heec Curopalates, atque ex ipso Ce-
drenus. Theodore et Basilio publice professis mor-

adjumento, ut aiebat, future viderentur. Hanc illo-
rum Collectionem... cum accepisset Ludovicus... mox
Romam misit αὐ Eugenium, etc. Ita Sirmondus,
tom. II Conciliorum Galliz, p. 45U. Porro episcopi
illi in ista sua. Collectione, pergit Sirmondus, san-
ctorum Patrum senlentias eo detorquere conantur, ut
imagines indebito, ul. videri volebant, cultu adoran-
das non esse statuant.

Utrum autem Ludovici legati profecti sint ad Mi-
chaelem imp. ad eumque Parisiensis Collationis acta
detulerint, ignoratur, inquit Baronius. Tamen longe
procul abfuit, ut orthodoxi Orientales eam Gallorum
reciperent de sacris imaginibus transactionem quam
diximus. ld enim disces ex Theodori Studitzg epistola
(r1, 171) ad Nicetam monachum data, a quo librum
acceperat ejusmodi doctrinam continentem (Annal,
eccl. an. 825, n. 54).

Item anno 825, Theodorus ad Joannicium ana-
choretam celeberrimum, quem ante annum invise-
rat, dedit epistolam (τ, 110) que licet 4d Joannem
eremitam insoripta sit, ne putes, ait Baronius, hunc
alium fuisse a Joannicio: nam in fine epistola (τι,
166) ad Theoclistum dale, eumdem ipsum Joanni-
cium vocal. Joannes enim proprium erat. nomen
ejus: Joannicius autem diminutive a pueritia dictus
fuit. Hunc autem rogabat Theodorus, ut Theocti-
stum eremitam, qui antea hereticis opinionibus
quibusdam implicitus jam resipiscebat, ad se vo-
caret, et catholica sunaque doctrina imbueret. Ad
ipsum autem Theoctistum epistolam (11, 138) scri-
pserat, qua ipsius arguebat errores, et ad bonam
mentem revocare conabatur. Denique cum Theo-
ctistus peenitentie ac recte fidei testem libellum mi-
sisset, scribit ad eum epistolam (tu, 160) in qua
eremite illius errores recensentur, tum fidei catho-
Jice formulu prescribitur, quam coram Joannicio
Theoctistus obsignare debeat.

Anno 8260. — Theodorus erumnis, laboribue ac
morbo confectus, tradito suis testamento, migrat
ex hac vita, Dominica die 14 mensis Novembris.
Sacrum ipsius corpus ad principem insulam trans.
latum (Vita, pag. 01).

Distincte autem pre ceteris auctor Vite sancti
Nicolai Studitee (exstat in tomo ILAuctarii Biblioth.
Patrum Grzc.), monachus et ipse Studites ae. Ni-

Uxn se pro fide catholica non defugere ; gratulatur D) colai ejusdem discipulus, extrema Theodori vite

Theodorus per epistolam (iu, 204) ad ipsos scri-
pam, ac in proposito confirmat.

Annis 824, 825. — Cum in Gallias ad Ludovicum
Pium regem venissent Míchaelis el Theophili Graeco-
rem ünperatorum legati, atque inter calera. disci-
dium &xposuissent, quod in Ecclesia Orientali pro-
per imagines versabatur, quas alii adorandas, alii
mn &dorandas esse contenderent ; seque hac de causa
Romam etiam ad pontificem ituros significassent :
ludosicus, pacis componenda studio, episcopos, pon-
lifcis permissu, Parisiis palatio convenire, sancio-
rw que Patrum de imaginibus sententias colligere

tempora ipsumque obitum descripsit in hunc mo-
dum : Cum Caesar Michael... venerandarum imagi-
num cultores intra urbem sedere vetuisset, SS. PP.
nostri Theodorus et Nicolaus... a: locum superius
designatum Prusg sinui conjunctum abeuntes, illic
morabantur. Cum aulem populi seductor Thomas ia
orbem Romanum rabiem exerceret, imperatoris jussu
iterum vel inviti redeunt in regiam urbem : ac brevi
post inde abeuntes, vicinam Acrilg promontorio pen-
insulam de nomine magni martyris Tryphonis di-
ctam pelierunt : ubi demum multis certaminibus glo-
riosus pater ac beatissimus Theodorus vivendi finem

οἱ ANG. MAI PRAEFATIO. 98

fecil. Migravit autem cum maximanominis celebritate A las recensuimus, qua aliquam nimirum certi tem-

die 11 Novembris. Ejus vero beatum tabernaculum
inde translatum ad insulam nomine Principem, glo-
rios ac sancte sepultura mandatur. Verum. de hoc
scripserunt sacri quidam Ecclesize doctores... ejusque
res praeclare gestas ad perpetuam memoriam litteris
mandaverunt : videlicet Naucratius Theodori disci-
pulus et laborum comes, ao Michael monachus, item
Theodori discipulus.Naucratius quippe(Auctar.ibid.)
epistolam de obitusancti Theodori scripsit ad Patres
Fratresque spirituales ubique dispersos, ac persscu-
tionem propler Dominum sustinentes ; in. qua san-
ctissimi archimandrite mortem fuse deseribit. Mi-
chael vero Vitam Theodori conscripsit, que nunc
prodit Grece et Latine.

Anno 844. — Sancti Theodori corpus post decem
et octo annos ab obitu sanum ac integrum et sua-
vissimo fragrans odore Constantinopolim translatum
fuit ingenti pompa, et in monasterio Studiano se-
pultum (Vita Theod., pag. 62). Idemque in Vita
sancti Nicolai memoratur.

In hac porro chronica synopsi eas tantum episto-

poris notam gerent : pariterque ab aliis Theodori
Scriptis, eatantum, quorum tempus vel in Theodori
Vita, vcl in epistolis notatum fuit. Ceterum de re-
liquis seu epistolis, seu libris, ordinem temporis
Scire, nec multum interest ad historiam, neo alia
causa apparet cur deeo sit laborandum. Hoo tamen
de epistolis quidem credimus, aut eo ipso prorsus
quo miss sunt, aut utique perum diverso ordine
esse dispositas. Quocirca cum liber primus eae
contineat quas Theodorus adversus Mochianam
heresim, ut ipse vocat, Constantini V, Trenes, Ni-
cephori, Michaelis Curopalate principatu scripsit :
tum verisimile est alias etiam que istis admieste
sunt, ad eadem lempora pertinere. Cumque se-
cundo librocontineanturque a primo Leonis Armeni
anno, quo recruduit Iconomachica persecutio, us-
que ad Theodori obitum pro fidei ac pietatis defen-
sione adversus nefariam illam heresim conscripti
fuere, salis probabile videtur alias quoque alterius
argumenti, quas idem liber complectitur,ad eadem
et ipsas tempora esse referendas.

ANG. MAI PIVEFATIO.

( Biblioth. nov. t. V, 1.)

1. Quod magnus cardinalis Baronius valde ορία C exequabitur. Reapse Sirmondum ad cumulanda

vit, ut sancti Theodori Studite scripta diligenter
collecta typis ederentur (1), id vir doctissimus Jac.
Sirmondus S. J. sub longeve vite sum exitum
prestare copit, cum jam antea multas Studite
ejusdem epistolas, Latinas e Grecis a se factas,
Baronio in Annalibus suis pro re nata vulgandas
iredidisset. Verumtamen Sirmondo δὰ superos
translato, tomus operum ipsius quintus , jam prelo
fere paratus, prodiit posthumus, precipua Studi-
ie scripla continens, id est Antirrheticos contra
Iconomachos, epistolarum libros duos, et iambi-
corum versuum libellum. Atqui alium adhuc ju-
sium tomum edendorum Studite scriptorum ex-
speclandum esse, satis apparet : nam si vulgatis a

nobis nunc supplementis, conjungentur epistole p

plurimae inedite, que Parisiis conservantur, ut
infra diximus, p. 99, nec non catecheseon major
collectio de qua item nos p. 77, denique etiam
troparia in codicibus adhuc latentia ; Sirmondianus
ille:tomus, hac nova scriptorum mole prorsus

Studite scripta incubuisse, patet primo ex Prefa-
tione'editoris, ubi multa ex hisnominantur : deinde
eliam,ex; Holstenii epistola 77, ed. Paris. p. 365,
ad Sirmondum his verbis : « Mitto troparía sanoti
Theodori Studite,que sola describenda supererant
in collectione ejus operum : sermones enim pane-
gyricos jam ad te pervenisse spero. »

II. His itaque consideratis constitui ego Studitme
prosequi editionem. Et quia nunc sanctum Nice-
phorum contemporaneum ejus ac familiarem typis
tradideram, huic illum aptissimum socium in
eodem volumine copulandum judicavi. Reveraenim
quantam famam inler patriarchas Nicephorus,
tantam inter sanclos archimandritas Theodorus
nactus est: uterque vero eadem in patria, unaque
etate, Byzantii natus, uterque scriptis plurimis,
mutuo epistolarum commercio, confessione ortho-
doxa adversus Iconomachos, fortitudine eocclesia-
siica, vile sanclimonía, precipuo quoque erga
Romanam sedem obsequio clarissimus (2). Igitur

NOTE.

(1) Baronii verba ad Christi annum 798, n. 8,
hec sunt. Utinam inveniatur aliquis vir doctus, qui
cuncta sanctissimi viri egregia monumenta e biblio-
thecarum diversarum latebris aliquando in lucem
vindicet, eademque | Latinitali, beneficio omnium,
donet !

(2) Nicephori testimonium de Romane sedis su-

rema auctoritate habemus in hoc volumine p.

τ. 30, Lat. 174. At Theodori mira& et plurima

sunt testimonia in volumine Sirmondiano: quare
3 lectoribus hanc veniam peto, ut in tanta hodier-
norum hostium insectatione et calumnia liceat
mihi in hoc brevi echolio eo commemorare. Sic
ergo Studita in indice Sirmondiano. Romana Eccle-
sia vertez ecclesiarum. Universe sub celo Ecclesi
frmamentum. — Ecclesiarum Dei. suprema. Prima
sedes apostolica. Ejus prarogative. Ejus judicium
ab universa Ecclesia exquiri et suscipi debere, velus

93 | ANG. MAI PRJEFATIO. 94

perlustratis bibliothece Vaticane codicibus, primo A Paschate, nec non duas de sancti Joannis B., non

quidem octo mihi comperte sunt panegyrice ora-
tiones (nam de editis nunc sileo, cum dixerim in
adn. p. 77,) Grece, inquam, omnes inedite, tres
tameu Latine vulgate, id est de nat. S. Joan.
Bapt., et de apostolis Joanne, ac Bartholomaeo,
quam postremam serius inveni, ideoque in calce
taatum voluminis potui collocare. Has ego &que
omnes Latinas feci, omissa eliam predictarum
trium Latinitate Anastasii et. Combelisii interpre-
tum: etsi enim Latinitatem meam nulli praefero,
attamen nec aliena ssepe placebat, vel quia durior
et obscurior, vel quia multis male intellecte Gre-
citatis sphalmatibus scatens. Itaque ut unus esset
octo orationum color, nova potius interpretatio a
nobis curanda fuit, aut certe in tribus illis passim
interpolanda.

III. Porro has panegyricas orationesa Theodoro
nondum hegumeno, sed &dhuc juvene, et hegu-
menis (Platoni puta, cujus postea funus oratione
decoravit) subdito, dictas apparet, tum diserto ex
IV, p. 34 et 42; V, p. 52, 62, nec non ex VIII,
p. 151, tum quia elocutio tumnidior et plus debito
amplifiea, insolitis etiam vocabulis audaci compo-
sitione connexis, redundat et floret, neo placidam
senii lenitatem, aut hegumeni gravitatem pre 86
fert, neo mature critices canones salis sequitur.
Rogabit autem fortasse aliquis quid ego de his
panegyricis sentiam. Equidem primam orationem

haud parvi facio, quia plenam tradit ex Vetere ac (?

Novo Testamento doctrinam de angelis, prout eam
Orientis Ecclesia simulque Occidentis retinet. Pro-
fuisset igitur hec oratio theologis scriptoribus de
re angelica, si eam cognovissent. Utique sunt in
ipsa opiniones non splum certe ac dogmatice ve-
rum et alie multe pie ac probabiles, ac sanctorum
placitis consone. Ut unum saltem exemplum pro-
feram, ubi dicit Theodorus p. 34, et commissam
8 Deo angelis singulorum locorum vel rerum tute-
lam, ecce consonus adest sanctus Augustinus in
questione 79, (3) his verbis: Unaquzque res vi-
sibilis in hoc mundo habet polestatem angelicam
sibi propositam, sicul aliquot locis divina Scriptura
testatur. Secunda quoque oratio de Christi nostro-

gpernebat certe Arcudius, qui eas olim ad Sirmon-
dum in Galliam misit, quanquam hic morte occu-
patus intactas deseruit. Et quidem in oratione pa-
schali fragmentum illud Chrysostomi insertum
occurrit, quod nulli in posterum critici genuinum
non reputabunt; presertim quia legitur etiam
eum Chrysostomi nomine in codice Naniano 70,
apud Mittarellium, et quidem cum Studita nostro
conjusctum. In sexta oratione de Deipare obitu
geu metastasi pium suum erga Divam animum ef-
fundit Theodorus. De seplima et octava quid di-
cam ? Etsi he mihi minus placerent, placuit certe
octava ante mille annos Anastasio Bibliothecario,
qui eam interpretatione sua laudibusque condeco-
ravit: placuit item Allatio qui eam Grece in
Symmioctis se editurum receperat. Placuit septima
Combefisio item interpreti. qui non dubitavit ele-
gantissimam appellare. Sed et alie sex priores
placuerunt certe Sirmondo qui prelo eas destina-
verat. Ex olim vero editis, placuit De cruce Gret-
sero, De nativitate Deipare Lequinio, De inven-
tione capitis sancti Precursoris Cangio, De magno
Arsenio et de Platone magistro Bollandianis. ,Nam
quecunque à magnis doctrina et sanctivitate viris
scripta prodeunt, ea demum carere omnui utilitate
aut merito nequeunt.

IV. Postquam harum orationum satis operosam,
cum interpretatione mea scholiisque, editionem
curaveram, mentem protinus alliis Theodori scri-
ptis conquirentis intendi. Ergo in primis sum
nactus Epitimia 110, que monastice apud Grecos
severitalis imaginem sistunt. Deinde pretiosum
Scholion, quod Studita editioni sue minorum san-
cti Baailii Asceticorum. preposuerat, ut de illo-
rum auctore dubitantibus scrupulum evelleret.
Postea se mihi obtulit Studite brevis explanatio
miss» Presanctificatorum ; qu; mihi etiam ansain
prebuit, pervenustas quasdam misse Grecorum
picturas describendi, neo non notitiam prope
inauditam vulgandi liturgie sancti Epiphanii Cy-
priorum episcopi. Enimvero apprime optabam
epistolarum Theodori editarum numerum augere ;
Sed ea spes prope me fefellit, αἱ dixi, p. 99 ; ita-

que baptismo, dogmatica fere est. Tertiam de b que brevi admodum incremento contentus fui.
NOTAE.

tradi^io est. Sedes est. Petri, Inde accipienda fidei
cerlitudo. Per illam fideles cum aliis patriarchis et
inler se untuntur. Universe Ecclesie portus adver-
sus omnium haresum procellas. Romanus episcopus
omnium princeps. Summus Pater Patrum. Primum
apostolicum capul Ecclesie universe. Prima sedis
antistes. Patriarcharum coryphaus. Princeps pasto -
rum Ecclesiz qua sub. caelo est. Principatus ejus di-
vinus. Ad ipsum referri necesse est, si quid novi fiat
in Ecclesia. ld ab initio servatum fuit. A Christo
claves per intermedium | sanctum | Petrum accipit.
Synodum orthodoxam absque Romani Pontificis co-
gnitione celebrari non posse, antiqua traditio est.
Huic de[ertur potesius summa synodi &cumenicaz.
Ab eo approbari debent synodi nationales. Ad ipsum
recurritur οὗ componendas Ecclesie Gonstantinopo-

litanz turbas. Vides, lector ingenue, que fuerit
duorum maximorum seculo nono Grece Ecclesie
virorum, de Rom. sedis primatu et auctoritate ju-
dictum, Theodori scilioet et Nicephori Vidimus
etiam (in Spicil. Rom. t. X, p. 293) patriarcham
sanctissimum Nicolaum in epistola ad Rom. Eo-
clesiam concedere illi προνόμιον ἐχκλησιχστιχῆς
ὑπεροχῆς : quem primatum, ante inimicitias susce-
ptas fatebatur etiam Photius in epistola ad Nico-
laum papam, quam a schismaticis postea male
truncatam restituimus integram nos in hac nostra
PP. Bibliotheca, 1V, p. 51. Cur ergo fureptibus
postea adversus Rom. sedem. eique obedientiam
Degantibus, Photio ac Cerulario, aurem prebea-

mus
(3J4Edit. Maurin. T. VI, p. 50 D.

95 VETERUM TESTIMONIA. 96

Profecto non uno in codice Vat. continetur cate- A ejus tituli operi mantissam bonam δά] οἷοί. Etsi

cheseon Studite collectio minor, sermonibus con-
sians 134, quos Latine tantum edidit Livineius:
deest vero major sermonum 217, de qua Fabricius
loquitur, ut dixi p. 77. Neutram tamen hoc volu-
mine satis jam pleno complecti potuissem : quare
Greca tot Catecheseon editio vel me vel alium fu-
turo tempore curatorem exspectat. Illud tamen
mibi insperatum gratumque accidit, quod inau-
ditam prorsus philologis, ut reor, Studita aliam
Catechesim reperi, inscriptam Chronicam seu An-
nalem, quia nempe in hac describitur totius anni

jejuniorum regula : quare hanc statim Catechesim Ὁ

cupide arreptam in volumen meum sevocavi. Post-
hinc alterum legi in pervetusto codice monu-
mentum aecetice discipline, qua Studii monaste-
rium, cui Theodorus prefuit, regabatur. Etsi vero
id ecriptum alius auctor exaravit, tota tamen
doctrina et legislatio Theodori est, atque ab eo
prope ad verbum dictata et constituta, dum illic
hegumeni munere fungeretur. Est hec igitur ordi-
natio exacta divini officii, et jejuniorum in quadra-
gesimis, atque abstinentiarum totius anni accurata
descriptio ; unde veteris Grece Ecclesie religiosa
pietas et mira severitus nobis elucet. Huic autem,
comparationis gratia, excerptam addidi ex consti-
tutionibus famigerati in Occidente monasterii Sal-
muriensis, de Gallicano codice sumptum. Jam ve-
stigando adhuc indulgens, libellum Theodori nostri
comperi De confessione ct satisfactione, quem nemo
eredo iemoraverat, capitulis 28 constana, qui vel

canonum ponitentialium Collectionibus, vel Morini C

aulem latum Epitimiorum elenchum Studita jam
scripserat, attamen et minorem alterum quotidia-
narum !erme poenarum dictare non recusavit,
quem item cum (fructu legemus. Accessit mihi ex
Vaticanis codicibus aliud quoque Studite nonnul-
larum quzstionum breve scriptum. Denique cum,
p. 77, dixissem, desiderare me Grecum textum
serinonis quo Theodorus sanctum Bartholomeum
ap. laudaverat, illum demum insperato conspexi
in extremis bibliotheca Vaticanse: pluleis, eoque
preconio volumen conclusi. Quanquam vero in
pontifleiis codicibus troparia etiam Studite legun-
tur, quorum minima tantum pars in triodio edito
apparet ; nihilominuas pios hos Studite hymnos,
prosa oratione scriptos, sed mellifluu pietate re-
frelos, nonnisi alio volumine ac tempore, vita
comite, vulgare licebit.

V. Theodori Studite vila prolixe accurateqve
& Michaele monacho edita, in Sirmondiano volu-
mine exstat. Et quidem pars ejus notabilis fuit,
tragredia illa Constantini Irenes filii, qui suis
adulterinis nuptiis Ecclesiam conturbavit : cui fla-
gitio obsistens apprime Theodorus, tot mala per-
pessus, exsilia scilicet, verbera, famem, et hu-
jusmodi erumnas alias. Res hec in codicibus
etiam Vat. non semel narratur; nosque ipsi sive
in Script. vet. t. IIl, cum Methodii monachi scrip-
to, sive in Spicilegit Rom. t. VI, pref. p. 22 οἱ
geqq.cum Methodii patriarche alioramque aucto-
ritatibus, rem declaravimus.

VETERUM TESTIMONIA,

Theophanes ad Nicephori imperatoris annum 1v, pag. 407

Mensis vero Aprilis die duodecima, magna Pa-
schatis Dominica, Nicephorus sanctissimus patriar-
cha, prius a secretis, populi totius et sacerdotum,
atque impp. etiam suffragio electus est. Plato au-
tem et Theodorus monasterii Studitarum prepo-

Kai τῇ ιβ΄ τοῦ ᾿Απριλλίου μηνὸς, τῇ μεγάλῃ Ko-
ριαχῇ τοῦ Πάσχα, Ἐχειροτονήθη Νικηφόρος ὃ ἁγιώ--
τατος πατριάρχης ἀπὸ ἀσηχρητῶν, dep παντὸς
τοῦ λαοῦ χαὶ τῶν ἱερέων, πρὸς δὲ χαὶ τῶν βασιλέων.
Πλάτων δὲ καὶ Θεόδωρος ἡγούμενοι τῆς μονῆς τῶν

aiti, Nicephori ordirationi non assenserunt, quin- ἢ Στουδίων οὐ συνευδόχησαν τῇ χειρατονίᾳ Nutr ópov:

imo dissidium a ceteris meditati firmiter obstite-
runt, probabili videlicet argumento ducti: non
oportere aliquem ab imo laicorum statu ad supre-
mum episcopatus fatigium proxime evolare. Quos
cum imp. Necephorus urbe ejicere vellet, contraria
nonnullorum sententia cohibitus est, qui odiosam
fore patriarche ordinationem exposuerunt, 8i mo-
nachi ad septingentos usque sub Theodoro mili-
tantes, ejusque monasterium adeo celebre, dissipa-
rentur.

ἀλλὰ λίαν ἀντετάχθησαν οχίσμα μελετήταντες, al- ^7
τίαν δῆθεν εὔλογον ἔχοντες *. τοῦ μὴ δεῖν ἀπὸ λαϊκῶν
ἀθρόως εἰς ἐπισχοπὴν ἀνατρέχειν. Οὖὗς ὁ βασιλεὺς
Νικηφόρος τῆς πόλεως ἀπελάσαι βουληθεὶς ἀνετράπη"
συμδουλευόντων τινῶν οὐχ ἐπαινετὴν ἔσεσθαι τοῦ
πατριάρχου χειροτονίαν, ἐπὶ χαταλύσει τηλικαύτης
μονῆς ἐπταχοσίων που μοναστῶν ὑπὸ Θεοδώρου
τεταγμένων.

Jdem ad Nicephori imperatoris annum vi, pag. A09.

Theodorus autem Studii prepositus, et ejus fra-

Θεόδωρος δὲ ὁ ἡγούμενος τῶν Στουδίων, xal 'Im-

91 VETERUM TESTIMONIA. 98

σὴφ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ, ἀρχιεπίσκοπος θεσσαλονίχης, A ter Josephus Thessalonicensis archiepiscopus, una

ἅμα Πλάτωνι ἐγχλείστῳ, καὶ τοῖς λοιποῖς αὐτῶν
μοναχοΐς, τῆς κοινωνίας Νιχηφόρου τοῦ ἀγιωτάτου
πατριάρχου ἀπέστησαν, διὰ ᾿Ιωσὴφ τὸν οἰ χονύμον,
ὡς παρανόμως στεφανώσαντα Κωνσταντῖνον καὶ
Θεοδότην.

cum Platone incluso, et reliquis monachis, a Nice-
phori sanctissimi patriarche |. communione, ob
Josephum economum, qui Constantinum et Theo-
doten praeter fas coronaverat, seipsos segregarunt.

Ex Naucratii confessoris encyclica, de obitu S. Theodori Studite edita in Auclario Com-
befisiano Bibliothece Patrum Graec. tom. Il, pag. 855.

Κεχοίμηται ὁ χοινὸς Πατὴρ ἡμῶν, ὁ τοῦ Χριστοῦ
ἀληθῶς μαθητὴς χαὶ μιμητὴς, τὸ σχεῦος τῆς ἐχλο-
γῆς, τὸ στόμα τῆς Ἐχχλησίας, τὸ χλέος τῶν ἱερξων,
τὸ τῆς πίστεως ἔρεισμα, ὁ τῶν μοναζόντων χανὼν,
ὁ εὐχγγελ'χὸς ποιμὴν, ἡ ἀποστολικὴ χαρδία, τῶν
ὁμολογητῶν ὁ ἐξαίρετος. ὁ προαιρετιχὸς μάρτυς, ὁ
τῆς ὀρθοδοξίας ἅλιος, ὁ οἴχουμενικὸς διδάσχαλος.
Καὶ ὦ τοῦ ἀκούσματος ! χεχοίμηται ὁ κοινὸς Πατὴρ
ἡμῶν, ὃ τεγαλοφωνόματος τῆς ἀληθείας χήουξ, ὃ
ἀένναος τῆς διδασχαλίας βρυτὴρ, ὁ μυριόνου: τῇ
θεοσκόπῳ κχυδερνήσει, ὁ θαυμαστὸς βουληφόρος, ὁ
πιστὸς οἰχονόμος τῶν τοῦ Θεοῦ μυστηρίων, ὁ τῆς
ἐπουρανίου ἹἹερουσχλὴυ. πολίτης, ὃ χεχαθαομένος
νοῦς, ἡ χρουσοειδὴς ψυχὴ, ἡ τῆς μετονοίας 0522, 1,
τῶν δογμάτων πηγὴ, ἡ εὔηχος τοῦ Πνεύματος λύρα,
τὸ ἐνδιαίτημα τῆς μαχαρίας καὶ áoyixne Τριάδος...
Κεχοίμηται ὁ χοινὸς Πατὴρ ἡ μῶν, ὁ ἐπίγειος ἄγγε-
λος, χαὶ οὐράνιος ἄνθρωπος, ὁ τῆς παρθενίας ναὸς
χαθαρώτατος, ὁ πολλοστὸς xai πολυειδὴς τῇ ποιχι-
λοστρύφῳ σοφίᾳ τοῦ Πνεύματος, ὁ ἐπιτεταμένος (1)
στοχαπστὴς, Ó γνήσιος Χοιστοῦ ὑπηρέτης, ὁ χαλλι-
δλέφαρος ὀφθαλμὸς τοῦ Χοιστοῦ σώματος, ὁ τῆς
ὑπομονῆς ἀθλητὴς, xxl τῆς εἰχονομαχιχῆς αἱρέσεως
νιχητὴς, τὸ τῆς διχαιοσύνης ὅπλον, $ τῆς ἐλεημο-
σύνης χρηνὴ, ὁ ἀχοιδὴς τοῦ Κυρίου νομοφύλαξ, τὸ
θησαυροφυλάχιον τῶν ἀρετῶν, ὃ τῶν λόγων ἡδὺς,
χαὶ τὴν προσηγορίαν εὐπρόσιτος... Δέδεται γλῶσσα
χρυποῤῥήνλων, θείων δογμάτων ἐξηγητὴς " εἶρχται
χεὶρ ὡραιογράφος, ἐπιστολαῖς τὸν κόσμον χάταπλου-
τίσασα, χαὶ πολλοὺς εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐπ-
αναστρέψασα * ἔστησαν πόδες ὡραῖοι παννύχοις στα-
σετ! διηοχηχότες, xxi πολλοῖς εὐαγγελισάμενο! ci-
ρήνην γαὶ τὰ ἀγαθά" ἡρέμησε νοῦς διορχτιχώτατος,
τὰ τοῦ Πνεύμχτος βάθη διερευνήσας, xal τὰ πόῤῥω-
θεν προθλέψας, καὶ προϊδὼν ἄοσιστα * χέχουπται ὑπὸ
q5" σῶμα ἀσχητιχοῖς πόνοις ἔγγυμνασθὲν, xal πολ-
λαῖς ἐξορίαις, χαὶ φυλακαῖς, πληγαῖς τε xxi ἀπ-
αγωγαῖς ἐξαρχέσαν. Τοιοῦτος γὰρ, ὦ μακχχριώτατοι,
ὁ ἡμέτερος Πχτήρ * ταυτὸν ὃὲ timebo, πολλῶν πατὴρ
xal διδάσχαλος * ὃ δεύτεους ᾿Αὐραὺμ, ob ἧ παρὰ
Θεοῦ εὐλογία ἐξαίρετος, xal οὐ τὸ σπέρμα ὑπὲρ
ἀριθμὸν, ὁ τοῦ Ιροδρόμου μ'μητὴς, ὁ τοῦ Ἠλιοὺ
ζηλωτὴς, ὁ τῆς χάριτος Φινεὲς, ὁ vio; Σαμουὴλ, ὁ
ἐχλελεγμένος ἀπὸ μυριάδων * ob τὴν ἀοετὴν ἄδουσι
πολλαὶ πόλεις χῶρχί τε wai νῆσοι, xxi οὗ τὸν βίον
χαὶ τοὺς ἀγῶνᾳς εἰχότως θρυλλεῖ τὰ πέρατα. 'Τίς

4 Cant. v, 10.

Dormitionem accepit communis Pater noster, ille
prorsus discipulus Christi et imitator, vas electio-

B nis, os Ecclesie, sacerdotum decus, fidei columen,

regula monachoru:n, evangelicus pastor, pectus
apostolicum, eximius confessor, martyr propositus,
80] fidei orthodoxe, orbis doctor. Atque, proh
verbum ! accepit dormitiorem communis Pater no-
ster, vocalissimus ille veritatis preco, jugis do-
clrina scaturigo, cui infinita quaedam ad spiritua -
lem gubernationem mens. Erat admirabilis ille con-
siliarus, fidelis dispensator sacramentorum Dei,
civis colestis Jerusalem, mens purgala, aureus
animus, penitentie janua, fons dogmatum, bene
modulata Spiritus lyra. beata ac priucipis Trinita-
tis domicilium....... Accepit dormitionem commu-

nis Pater noster; terrestris ille angeius, et homo

collestis, mundissimum illud virginitatis templum,
multiplex ille ac multiformis volubili sapientia
Spiritus, intentissimus conjector, verus Christi
famulus, corporis Christi pulchro supercilio ocu-
lus, palientie pugil, haresisque Iconomachorum
victor justitiae armatura, eleemosyne fons, dili-
gens Domini legum custos, thesauri virtutum penu,
dulcis sermone, et ad salutandum facilis..... Vinota
est lingua auro fluens, enarratrix illa divinorum
dogmatum. Viucta est ac impedita manus pulchre
scribens, que epistolis mundum ditavit, ac multos
ad agnitionem veritatis convertit. Constiterunt spe-
ciosi pedes, qui noctes totas steterunt, multisque
evangelizarunt pacem et bona. Requievit mens
perspicacissima, que Spiritus profunda scrutata
est, ac longius posita prospexit. Sub terra abdi-
tam esi corpus illud asceticis laboribus exercita-

D tum, quodque exsilia multa, carceresque, et pla-

gas, et abductiones sustinuit. Talis siquidem erat,
beatissimi, Paler ille noster : perinde vero fuerit,
ac multorum dicere patrem atque magistrum : ille
alter Abraham, cujus & Deo benedictio eximia, et
senen iunumerabile : imitator ille Precursoris, ille
Elie emulator, Phinees gratie, novus Sainuel,
eleclus ex millibus !* : cujus virtutem multa decan-
tant urbes, regionesque et insule ; cujus vitam et
cerlamina, orbis fines merito concelebrant. Quis
enim quantum ille, aut virtutem dilexit, aut odio
vitium habuit? (Quis tantopere Deum dilexit et ab
illo amatus est ? Quis ita zelans zelavit Domino,

NOTE.

(1) Cod. Reg. ἐπιτετευγμένος, felicissimus.

99 VETERUM TESTIMONIA.

ejus charitati usque ad mortein nihil anteponens ? A γὰρ οὕτως T, ἀρετὴν γάπησεν, f,

Quis ita sanctorum vitas ac vestigia secutus est,
sanctoeque ipsos inexplebili ardore est emulatus ?)
Quis ita mortificavit, ut verbis Apostoli utar, mem-
bra quae sunt. super terram *, seque ipsum emun-
dans, Dei viventis templum effecit ? Quis ita ducem
egit. atque adversum hostes aciem instruxit, con-
gressusque tam felici successu, nobilissima parta
victoria prostravit ? Quis illo acutior futurum pre-
vidit? Quis ita robustis solidisque moribus, qui
fulgere pernicius res agere possit ?

400

κακίαν ἐμίσησε;
(Τίς οὕτως ἐπεπόθησε Θεὸν xoi ἠγαπήθν ὑπ᾽ αὐτοῦ;
Τίς ζηλῶν ἐζήλωχε τῷ Kopiw (2), μὴ προχρίνας τι
τῆς αὐτοῦ ἀγάπης μέχρι θανάτου; Τίς ἔχννλάτη σι
τοὺς τῶν ἁγίων βίους, αἱ ἀχορέστως τούτοις σὺν-
rgÀAZÓr ;) Τίς οὕτως ἐνέχρωσεν, ἀποστολιχῶς
εἰπεῖν, τὰ μέλη τὰ ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ χχθῆρεν ἕχυ-
τὸν xai νχὸν Θεοῦ ζῶντος ἀπειργάσατο ; τίς ἐστρα-
τήέγηπε χα! παρετάξατο πρὸς τοὺς ὑπεναντίους,
xai προτύχλὼν εὐστόχως χατέδαλε νενιχηκὼς ἄριστα;
τίς ὀξύτερος ἐχείνου προϊδέσθαι τὸ μέλλον ; τίς οὕτω
“ταθερῷ x31 παγίῳ τῆς ψυχῆς ἤθει, ἀστραπῆς ci-

B χ'ον τοῖς πράγμασιν ἐπελθεῖν ἱχανός "

Paulus Diaconus, lib. xxiv. Historie Miscella.

Theodorus autem hegumenus Studii, et Joseph
frater ejus archiepiscopus Thessalonicensis, una
cum Platone incluso, et ceteris monachis suis, a
communione recesserunt Tarasii sanctissimi pa-
triarche, propter Joseph vicedominum, qui prava-
ricatorie Constantinum et Theodoten coronaverat.

Tunc Nicephorus imp. ocsasione percopta, cum
episcopos οἱ hegumenos congregasset, synodum
adversum illos celebrari precepit, per quam a mo-
nasterio et urbe dejecti, exsilio sunt destinati,
mense Januario, indictione secunda.

Anastasius Bibliothecarius in Praefatione ad S. Theodori Sudite sermonem de S. Bartho-
lomzeo apostolo. Spicilegti Dacheriani tom. 11], pag. 13.

Theodorus videlicet quidam sacerdos apud Con- (, Studii scilicet et Saccudiorum, constitutus est

stantinopolitanam urbem temporibus fuit Adriani
et Leonis Romanorum pontificum, vir valde mira-
bilis, qui non solum fldei constantia, verum etiam
scientie gratia, et signorum fpolleret virtutibus.
Duorum imperialum, ineigniumque connobiorum,

abbas. Qui semper in apostolice sedis communione
persistens, hereticorum nernias, et imperatorum
vesapniam fidei constantia, etiam tormentis affe-
ctus, mentis virtute repressit, necnon et sancti
Spiritusgratia plenusopuscula nonnulla composuit.

Ex Menais Graecorum.

Mense Novembris xi, memoria sancti Patris nostri
Theodori Studitarum hegumeni.

Theodore ler beate, magna przmia

Tibi, vita sancte exacta, post obitum dabit.

Natus ille est sub imperio Constantini Copro-
nymi, piis parentibus Photino et Theoctista. Vir-
tutiautem 8 puero deditus. litterarumstudiis exco-
litur, atque ad summum doctrine graduai pervenit.
Monasticam deinde vitam amplexus, cum excelleret
omni virtutum genere, sacerdotii chrismate ab
Tarasio magno initiatur; cumque sanctus Plato,
qui tunc monasterio Studiano [ f. leg. Saccu-
dionis] preerat, praefecturam transtulisset in huno
beatum virum; is sibi commissi gregis preclarus
rector et ad salutaria pascua ductor exstitit. Porro
el magnus hic Theodorus et sanctus CTarasius,
posterior quidem Ecclesia sua pellitur, alter vero
flagellis casus Thessalonicam relegatur ἃ Constan-
tino Irenes regins fllio, quod ille, abdicata uxore
legitima, duxisset alteram, graviterque a sanctis

3 Coloss. v, 3.

Mri Νοεμδρίῳ ux, μνήμη τοῦ ὁσίον Πατρος

ἡ αῶν Θεοδώρου ἡγουμένου τῶν Στουδίου..

Πολλὰς ἀμοιδὰς, Θεόδωρε τρισμάχαρ,

Βίου μεταστὰς ὡς βιοὺς εὖ προσδόχα,
Οὗτος ἦν ἐπὶ τῆς βασιλείας Κωνσταντίνου τοῦ
Κοπρωνύμου, γονέων εὐσεδῶν Φωτεινοῦ xai θεο-
χτίστης. ᾿Εκπχιδόθεν δὲ τὸν ἐνάρετον βίον ἑλόμενος.
γόᾶμμασιν ἐχπαιδεύεται, χαὶ εἰς τὸ ἀκρότατον ὕψος
τῆς γνώσεως ἀνήχθη. Τὸν μονήρη βίον ὑπελθὼν,
xai πᾶσαν ἰδέχν ἀρετῆς χατορθώσας, χρίσματι τῆς
ἱερωσύνης παρὰ τοῦ μεγάλου Ταρασίου ἀξιοῦται "
χαὶ τοῦ ὁσίου Πλάτωνος τηνικαῦτα ἡγουμένου τῆς
μονῆς τῶν Στουδίου [Σαχχουδίωνος) τυγχάνοντος xal
παραιτησαμένου, ὁ μαχάριος οὗτος τὴν ἡγεμονίαν
ἀνχδέχεται, χαλῶς τὸ πιστευθὲν αὐτῷ ποίμνιον ὀδ-
ηγῶν, xxi ἐπὶ νομὰς σωτηρίους ποιμάνας. Καὶ οὗτος
οὖν ὁ μέγας Θεόδωρος, καὶ Ταράσιος ὁ ἐν ἁγίοις "
ὁ μὲν ἀωπθεῖται τῆς ἘΕχχλησίας, ὁ δὲ μαστιχθεὶς
ἐν τῇ Θεσσαλονίχῃ περιορίζεται παρὰ Κωνσταντί-
you υἱοῦ Εἰρήνης τῆς βασιλίσσης, διὰ τὸ τὴν μὲν vo-

NOTAE,
(2) Ita ood. Reg. ; nàm que hic ansulie incluse, ea non leguntur apud Combefisium.

ι VETERUM TESTIMONIA.

103

"ὥς αὐτῷ συναφθεῖσαν γυναῖχα ἀποθαλεῖν, dya- A illig viris ob id reprehenderetur. At postquam

fat δὲ ἑτέραν, xai διελεγχθῆναι παρ᾽ αὐτῶν.
ri Ot Κωνσταντῖνος τυφλωθεὶς τῆς βασιλείας
τῤῥάγη, ἀνακαλεῖται τῆς ἐξορίας Θεόδωρος " ἀλλὰ
i αὖϑις ἐξορίζεται πάλιν ὁ μέγας Θεόδωρος ἐν
τῆς ᾿Απολλονιάδος λιμνῃ ἐκεῖθέν τε πάλιν πα-
Xiuzstz: ἐν τῷ τῶν ᾿Ανατολιχῶν θέματι, ἐν ᾧ
Ξὶ τὰς ἐχατὸν μάστιγας περὶ τὸν νῶτον δεξάμε-
€ τενναίως ἐνεχαρτέρει " xal αὖθις παρὰ τοῦ στρα-
Ξεδάρχου cooboai; μάστιξιν αἰχίζεται. Κἀχεῖθεν
τῇ Σμύρνῃ παραπεμςθεὶς, εἰρχτῇ δυσωδεστάτῃ
κλείεται * καὶ τῷ βασανιστηρίῳ ξύλῳ ἐμδάλλεται
zi? δὲ xal αὐτὸς τῆς βασιλείας ἀπεῤῥάγη, καὶ
χαὴὶλ τὰ σχήπτρα ἐδέξατο, ἀναχαλεῖται τῶν δε-
ὧν χαὶ τῆς ἐξορίας ὁ μέγας Θεόδωρος * καὶ μιχρὸν
ἰδεῖς, τοῖς φίλοις συνῆν " zal μετὰ χρηστῆς ἐλ-

Constantinus exeecatus fuitaoc regno spolíatus, ab
exsilio Theodorus revocatur. Sed et postea ad palu-
dem Appolloniadis rursum pellitur magnus Theodo-
ru8, indeque denuo in partes Orientales : ubi cen-
tum plagas tergo inflictas forti animo excipit ; ite-
rumque ab castrorum prefeoto dire verberatur.
Inde Smyrnam ductus, 80 teterrimo carcere inclu-
sus, lignis ad tormenta comparatis imponitur.
Posimodum vero, cum imperator regno moriens
cessisset, ac Michael sceptra suscepisset, magnus
Theodorus ex carcere exsilioque revocatur, ac non
nihil quietis nactus, cum amicis versatus est: do-
nec cum optima spe obdormivit in Domino. Fuit
autem corporis babitu macilentus, vultu pallido,
crine canescente et calvus.

δος ἀνεπαύσατο ἐν Κυρίῳ. Ἢν δὲ τὴν ἡλικίαν χατάξηρος ὠχρὸς τὴν ὄψιν, μιξαιπόλιος τὴν τρίχα, xal

ιξάλαχρος.

Ez collegii nostri Parisiensis codice ms. cui titulus :

»ei3otov ἐν ἐπιτομῇ τοῦ ὅλου ἐνιάυτιοῦ, Mz;
Νοεμδρίου τα΄. Τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν καὶ ὁμολο-
τοῦ Θεοδώρου τῶν Στουδίου,

᾿Ὀρϑοξοξίας

φήτττος, τις

ὁδηγὲ, εὐσεδείας διδάσχαλε xai σε-
οἰκουμένης Ó φωστὴρ, τῶν μοναζόν-
ων δεύπνευστον ἐγχαλλώπισμα, Θεόδωρε σοφὲ, ταῖς
κῷαγαῖς 500 πάντας ἐφώτισας * λύρα τοῦ Πνεύμα-
x»«, zoíz0:oe Χριστῷ τῷ Θεῷ σωθῆναι τὰς ψυχὰς
ἐπῶν.

Breve δυπαχαγίμηι tolius anni. Mense Novembris x1.
Sancli. Patris nostri οἰ confessoris Theodori
Studita.

Dux recte fidei, pielatis magister et sanctimonia,
lux mundi, divinum decus monachorum, sapiens
Theodore, omnes doctrinis tuis illuminasti ; lyra
Spiritus, pro nostrarum animarum salute apud
Christum Deum deprecare.

Ez Syaazrario collegii nostri Parisiensis Societatis Jesu, 11 Novembris.

T; αὐτῇ ἡμέρᾳ μνήμη τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν
1: as "hoyos Θεοδώρου ἠγουμένου τῶν Στουδίου͵
Qr ἢ. ἐπὶ τῆς βασιλείας Κωνσταντίνου τοῦ Κα.
615. b Κωνσταντινουπόλει γεννηθεὶς, πᾶσαν δὲ
Tec μαθημάτων ἐκμαθὼν, ἐπὶ τῆς βασιλείας
Eipévw τῆς εὐσεδεστάτης, εἴχοσι δύο ἐτῶν ὑπάρ-
χων, ἀκελϑὼν ἐν τῇ Σαχουδίωνος μονῇ, ὑπὸ τοῦ θείου
αὐτοῦ Πλέτωνος γέγονε μονχχὸς, xal παρὰ Tapa-
σίου περάρχου χειροτονεῖται πρεσδύτερος. Εἴ
LP. εἶτα) τρισαχονταέτης ὧν γίνεται χαθηγούμενος τῆς
ὃπ᾽ αὐτῶν μονῆς. ᾿Εξωρίσθη δὲ εἰς Θεσσαλονίχην,
διὰ τὸ αὐ συνδέσθαι τῇ μοιχίᾳ τοῦ βασιλέως. ᾿Αλλ’
ξνεχλήθν, πάλιν παρὰ τῆς βασιλίσσης Εἰρήνης, καὶ
διὰ τὴν τῶν Σαραχηνῶν ἔφοδον τὴν βασιλεύουταν..,
ἐπταλαμθάνει. Καὶ πάλιν ἐξορίζεται παςὰ Νιχη-
φίρου βασιλέως τοῦ σφαγέντος ἐν Βουλγαρία, ἐπὶ τῇ
ὁμοίᾳ ὑποθέσει. Εἶτα ἐξοοίζεται διὰ τὰς ἁγίας εἶχό-
τὰς ἐπὶ Αέοντος τοῦ Εἰχονομάχου, xxi ὑπὲρ εὐσέ-
Gu πολλὲ τιμωρηθεὶς καὶ ἀγωνισάμενος, καὶ ὕμ-
τοὺς εἰς Θεὸν συγγραψάμενος, ἐν βαθυτάτῳ γήρᾳ
πρὸς Κύριον ἐξεδήμησεν. "Hv δὲ τὴν μὲν ἡλιχίαν
μβεχρὺς, χατάξηρος καὶ ὠχρὸς τὴν ὄψιν, μιξαιπόλιος
τὴν τρίχας καὶ ἐπιφάλακρος.

Eodem die memoria sancti Patris nostri et con
fessoris Theodori Studitarum prepositi. Ille re-
gnante Constantino Caballino natus est Constanti-
nopoli. Omnem scientiarum cognitionem adeptus
imperante sanctissima Irene, duos eupra viginti
annos natus,in Saccudionis monasterium se rece-
pit, ab avunculo suo Platone monachus factus; et
& Tarasio patriarcha presbyter ordinatus est. Tri-
cesimum agebat etatis annum cum ab eodem Pla-
tone monasterio prafieitur. Thessalonicam vero
relegatus est, quoJ imperatoris adulterio non con-
sentiret. Verum ab Irene Augusta revocatus at-

D que a Saracenorum regina viatico recreatus, Stu-

diensis monastarii moderamen suscipit: sed iterum
similem ob causam in exsilium pellitur & Nicephoro
imperatore, quiin Bulgaria cesus est. Postea ob
sanctas imagines a Leone Ieonomacho in exsilium
mittitur : multaque pro religione perpessus; et
plurimis functus certaminibus, hymnisque in Dei
laudem conscriptis, in summa senectute migravit
δὰ Dominum. Erat autem procerus statura, exsucco
vultu et pallido, crine partim cano partim nigro,
et capite calvo.

103

VETERUM TESTIMONIA.

104

XV Julii.

Eodem die memoria agitur sancti Patris nostri A τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ μνήνη

Joseph confessoris, archiepiscopi Thessalonice.

Relatio Constantinopolim reliquiarum. SS.

τοῦ ἁγίου Πατρὸς ἡμῶν
Ἰωσὴφ τοῦ ὁμολογητοῦ, ἀρχιεπισχόπου θεσσαλο-
vixi.

Theodori et Josephi. Ex ms. Bibliothecm Ambro-

siang lit. O, 14, 9, 25 Januar ii.

Translationem celebramus sanctorum Patrum
nostrorum et confessorum, Theodori prepositi
Studii, et Josephi ejus fratris, qui Thessalonice
archiepiscopus fuit. Illi ex Photino et Theoctiste
nati, eub imperio Theophili vixere. Ob veneranda-
rum sanctarumque imayinum adorationem sanctus
guidem Theodorus diversa perpessus exsilia, et
plagas, et flagella, tanquam egregius Christi con-
fessor; regnante Michaele Amorrheo solvitur vin-
culis, et ab exsilio revocatur; exiguaque crumna-
rum intermissione potitus, cum bona spe requievit
in Domino : cujus corpus in insula principis de-
positum est. Josephus vero archiepiscopus germa-
nus ipsius írater diversis carceribus el ceteris
erumnis conflictatus, die Julii decimo quarto ad
e&lernam requiem appulit. Horum sacrosancta cor-
pora post annos decem et octo in regiam urhem
pompa solemni asportata sunt (tunc enim cessavit
Ecclesiarum bellum, quod invisus Theophilus exci-
tarat) quam translationem precipue peregit san-
clissimus patriarcha: is erat Methodius. Àc uni-
versus cleruset monachi, sxsculariumque ex urbe
multitudo affluens cum lampadibuset thuris suffitu
sana corpora et miro adhuc odore fragrantia repe-
rientes, sublatis manibus exceperunt, etin sancli

Platonis thecam reposuere. Cui et alacriter, ut C

equum erat, parentarunt.

Τὴν ἀναχομιδὴν ἐπιτελοῦμεν τῶν ὁσίων Πατέρων
ἡμῶν xii ὁμολογητῶν Θεοδώρου" ἡγουμένου τῶν
Στουδίου, καὶ ᾿Ιωσὴς ἀδελφοῦ αὐτοῦ ἀρχιεπισχό-
ποὺ γενομένου Θεσσαλονίχης. Οὗτοι ὑπῆρχον ὑπὸ
τῆς βατιλείας Θεγφίλου xai υἱοὶ Φωτεινοῦ xal Θεο-
χτίστυς. Διὰ τὴν ποοσχυνη τίν νῶν σεδασμίων xa
ἁγίων εἰχόνων ὁ μὲν ἅγιος Θεόδωρος διαφόροις ἐξ-
ορία!:ς npa m micas xal πληγὰς xai μάστινας,
ἰριστὸν ὁμολογίαν, ἐπὶ τοῦ νώτου
ς βασιλείας Μιγχαΐλ τοῦ ᾿Δμοῤῥα! 92
per xa! τῖς ἐξορίας, xat at-

9
oia διὰ τὴν εἰς,

“ὦ

ὀεξάλενης, ἐπὶ τῇ
ἀνακαλεῖται τῶν
* - Ld 4 e^ . ἢ
420? ἀνεθεὶς μετὰ γονηπτῆς τῆς tÀzi00q ἀνεπαύσατο
ἐν Κυρίῳ, xal ἀναθεῖται τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐν τῇ τοῦ
Πριγκίπου viste. Ὃ δέ γε αὐτάδελφος αὐτοῦ do
χιεπίσκοπος Ἰωσὴφ καὶ αὐτὸς διαφόροις φυλαχαὶς
2030u:)Y0a;, καὶ τῇ λοιπῇ χαχοπαθείᾳ πυχτεύσας

in σε: πρὸς τὴν αἰώνιον λῆξιν τῇ τεσσαρεσχαιδε-

4 * , * 4 p
χάτῃ τοῦ Ἰουλίου. Τούτων τὰ ἱερὰ xal ἅγια σώματα
λαμπρῶς τῇ βασιλίδι μετὰ χρόνους ἀναχομίζονται
ὀχτωχχίδιχα, Τηνιχαῦτα Ὑὰρ ὁ τῶν Ἐχκχλησιῶν πέ-
παῦτα! πόλεμος, ὃν στυγητὸς Θεόφιλος ἀνεῤῥίπισεν.
"Qv xal τὴν ἀναχομιδὲν μάλιστα ὁ θειότχτος πα-
co Μεθόδιος £& ἦν οὐτ ὶ χλῆρος ἃ i
τοιάρχης, Μεθόδιος Ob ἦν οὗτος, x21 χλῆρος ἅπας xai
μονχστῶν mÀYÓr χαὶ μιγάδων μετὰ λαμπάδων xai
θυμιαμάτων προχυθέντες τῆς πόλεως καὶ ταῦτα
χερσὶν ὑπτίαις δεξάμενοι xai σῶα εὑρόντες καὶ ἀρ-
τ' ἀῤῥίτοτ εὐωδίας πλνούμενα τῇ θήκῃ γε τοῦ ἱέροῦ
χατατιθέασ! Πλάτωνος, καὶ ἐνθύμως αὐτῷ ὡς ἀληθῶς
χη δεύουσι τίμια.

Ez Synazario collegii nostri Parisiensis ἃ Februarii.

Eodem die memoria agitur sanctie Patris nostri
Nicolai confessoris Studiensis. Ille quidem sanctus
ex Creta insula oriundus erat. Cognatum autem
suum Theophanem videre desiderans, Constanti-
nopolim adiit : eumque inter fratres Studitas ascri-
ptum eum invenisset, ipse quoque monasticam
vitam amplectitur. Ibi omni eruditione excultus, et
monastice vilae rationem apprime edoctus, presby-
ter ordinatur; ad altissimum enim virtutis cul-
men evaserat. Postea autem quid? cum "Theodoro
monasterii preposito divinus Nicolaus exsilio da-
mnatur. Unde revocati a Leone, qui merito fere
cognomine dictus, et Christi hostis fuit, bubulis
nervis verberantur, quod divinarum imaginum es-
sent adoratores. Deinde in custodiam detruduntur,
et rursus interrogati ceduntur, ac vincti in carce-
rem conjiciuntur: cumque ibi per tres annos fa-
men, sitim, nuditatem pertulissent, Smyrnam
ablegantur : ubi flagellis caesi, et in carcerem con-
jecti, ligneis, compedibus vinciuntur. Elapsis au-
tem mensibus viginti, moritur Leo, et ad divinum
judicium rapitur, Tunc dimjs8l beati confessores

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ μνήμη τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν
Νιχολάου τοῦ ὁμολογητοῦ χαὶ Στουδίτου, Οὗτος ὁ
ὅσιος € dg μὲν ἐγ τῆς τῶν Κρητῶν νήσου. Τὸν e
γενέα δὲ αὐτοῦ Θεοφάνην βουλόμενος θεάσασθα!:, ci,
Κωνπταντινούπολιν καταλαμδάνει * χαὶ τοῦτὸν συγ-
κατηλεγμένον τῇ ἀδελφότητι τῶν Στουδίου εὑρὼν,
καὶ αὐτὸς τὸν μονήρη βίον ὑποῦύεται, Διὰ πάστς δὲ
παιδεύσεως διελθὼν, xal τῆς μοναχιχῆς ἀγωγξς τὰ
σύμόολα ἀχριδέστατα διδαχθεὶς, χειροτονεῖται πρεσ-
63:spo; * εἰς γὰρ τὸ ἀκρότατον τῆς ἀρετῆς ἔφθασεν.Τί
τὸ ἐντεῦθεν ; 'Efopiav σὺν Θεοδώρῳ τῷ τῆς μονῆς
προεστῶτι ὁ θεῖος Νιχόλαος κατακρίνεται " χἀχεῖθεν
ἀναχλιθέντες βουνεύροις τύπτονται παρὰ Λέοντος τοῦ
θηριωνύμου χαὶ μισοχρίστου, ὅτι προσχυνηταὶ τῶν
θείων εἰκόνων τυγχάνουσι * εἶτα φρουροῦνται, xal
αὖθις ἐρωτηθέντες μαστίζονται, xal τῇ εἱρκτῇ δεσμευ-
θέντες ἐναποῤῥίπτονται' τρισὶ δὲ ἔτεσι τῇ φρουρᾷ προσ-
καρτερήσαντες, xal λιμῷ xal δίψῃ καὶ γυμνότητι
προσπαλαίσαντες ἐν τῇ Σμυρναίων ἐκπέμπονται " χὰ-
κεῖσε μαστιχθέντες, xal τῇ φρουρᾷ ἐμδληθέντες,
ξύλῳ τοὺς πόδας ἐμύάλλονται. Eixost δὲ μηνῶν παρ-
ῳχηχότων, τελευτᾷ τὸν βίον, χαὶ πρὸς τὰ ἐκεῖθεν

105

VETERUM TESTIMONIA.

106

δικαιωτήρια παραπέμπεται, Τότε οἱ μαχάριοι τοῦ αὶ Christi Chalcedonem 'perveniunt, ac ter beatum

Χριστοῦ ὁμολογηταὶ ἀνεθέντες τὴν Χαλκηδόνα xa-
ταλαμθάνουσι, xai τὸν τρισόλθιον Νιχηφόρον πατρι-
ἀρχην κατασπασάμενοι, διῆγον ἄμφω. Kal μετὰ
μικρὸν ἐν τῇ Προύσῃ περιορίζονται, Μιχαὴλ τοῦ
Καίσαρος τοῦτο προστάξαντος * εἶτα ἐν τῷ ᾿Αχρίτα,
ἐν ᾧ χαὶ ὁ πολύαθλος Θεόδωρος πρὸς Κύριον ἐξεδή-
μησεν. ᾿Αλλὰ Μιχαὴλ τοῦ ἄνακτος ἀπολιπόντος,
xai Θεοφίλου τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ τῆς βασιλείας ὃραξα-
μένου, πάλιν κατὰ τῶν εὐσεθῶν βαρὺς ἀνεῤῥιπίζετο
πόλεμος * xal αὐτοῦ δὲ τοῦ Θεοφίλου τὸν βίον χα-
ταστρέψαντος, xal Θεοδώρας τῆς εὐσεδεστάτης xal
MiyaiÀ τοῦ ταύτης υἱοῦ τῆς βασιλείας ἐπειλημμέ-
νων, xai εἰρήνης σταθηρᾶς γενομένης, ἐπεὶ Βασί-
λειος ὁ ἐκ Μαχεδονίας τὴν βασιλείαν διεδέξατο, τὸν
ὅσιον τοῦτον χαὶ πολύαθλον Νιχόλαον πολλαῖς πα-
ραχλήσεσι πείσας, ἡγούμενον τῶν Στουδίου χαθι-

patriarcham Nicephorum cum salutassent, ambo
islic degunt. Paulo post Prusam relegantur, jussu
Michaelis imperatoris : deinde in Acritam, ubi vir
multorum certaminum "Theodorus ad Dominum
migravit. Sed Michaele imp. mortuo, cum ejus
filius Theophilus imperium iniisset, grave contra
religionis cultores bellum rursus exarsit. Verum
ipso etiam Theophilo e vivis sublato, sanctissima
Theodora ejusque filio Michaele imperium admi-
nistrantibus pace slabilita, postea Basilius Macedo
imperii regimen accepit : qui sanctum illum et
multis nobilem certaminibus Nicolaum precibus
addurit, ut Studii monasterium regendum susci-
peret. lgitur vir sanctissimus tantis talibusque
functus certaminibus, et plurimis erumnis confe-
ctus, septuagenario major in pace requievit.

στᾶσι. Τοσούτους οὖν xai τηλιχούτους ἀγῶνας ὁ τρισόσιος διανύσας xai ὑπὸ τῆς πολλῆς χαχουχίας τρυχωθεὶς
ἑδδομήκοντα xal πέραν χρόνους, τελέσας ἐν εἰρήνῃ ἀνεπαύσατο.

Ex ms. Regio ἢ. 109 (3).

᾿Επίγραμμα εἰς τὸν ὅσιον Πάτέρα ἡμῶν xal ὁμολο-
Te tiv θεόδωρον ἡγούμενον ὧν Στουδίου.

᾿Ἐτελειώθη ἐν Κυρίῳ ὁ ὅσιος καὶ μέγας Πατὴρ
ἡμῶν, ὁ Χριστοῦ θεράπων xal ὁμολογητὴς Θεόδω-
ρος, ὁ πολυθρύλλητος ἡγούμενος τῶν Στουδίου" ὁ xai
τὴν ἱερὰν ταύτην xal ψυχωφελῇῆ συγγραψάμενος βί-
0).0» ἐν τῷ δωδεκάτῳ ἔπει τῆς ὑπὲρ ἀληθείας Χριστοῦ
τοίτης αὐτοῦ ἐξοοίχς ἐν τῇ νήσῳ τοῦ ἁγίου μεγα-
λομάρτυρος Τρύφωνος * πλησίον τοῦ ἐμπορίου τοῦ
ἐπονομαζομένου ᾿Αχρίτα τῆς Βιθυνῶν ἐπαρχίας,
μηνὶ Νοεμδρίῳ, ἐνδεκάτῃ, ἤἥμέρᾳ πρώτῃ, ὥρᾳ ἕχτῃ,
ἰνδιχτιῶνος πέμπτης, ἔτους ἀπὸ χτίσεως χόσμου
ἐξαχισχιλιοστοῦ τριαχοσιοστοῦ τριαχοστοῦ πέμπτου,
Οὕτω δὲ ὡς ἐν ἐπιτομῇ τὰ κατὰ τὸν θεσπέτιον Πα-
πέρα ἡμῶν διεπράχθη. Ἔχ νεαρᾶς ἡλικίας τέλειος
τῷ φρονήματι ἀναδειχθεὶς, xxl θείας χάριτος κατα-
ξιωθεὶς, τῷ εἰκοστῷ δευτέρῳ τῆς ἕαυτοῦ ἡλικίας
χρόνῳ τὸν τοῦ Κυρίου ἀράμενος σταυρὸν, ὑπὸ τὸν
αὐτοῦ ζυγὸν τὸν ἑαυτοῦ χαθυπέταξεν αὐχένα, εὐαγ-
γελικῶς ἀποταξάμενος. Ὁσίως xai πατρικῶς πο-
λιτευσάμενος, τρισχαίδεκα ἔτη ὑποταγεὶς ἄριστα,
χαὶ τὸν τῆς ἀθλητικῆς ὑποταγῆς διηνυχὼς γενναίως
δρύμον * ἐχλογῇ θέοχρίτῳ τὴν ἡγουμενικχὴν προ-
στασίαν διαδεξάμενος, xàv ταύτῃ τριάχοντα xal δύ.
διαπρέψας χρόνους * ἀσχητιχοῖς τε πόνοις xai ἐπι-
μόνῳ ἐγχρατείᾳ νεχρώσας ἀποστολιχῶς τὰ μέλη
τὰ ἐπὶ τῆς γῆς ᾿ πᾶσάν τε ἀρετὴν χατορθωκὼς ὡς
ἕτερος μίαν - θλίψεσί τε πλείοσι καὶ πειρασμοῖς
ποιχίλοις ἐχ τῆς ἀκριδοῦς φυλακῆς τῶν τοῦ Κυρίου
ἐντολῶν, xal τῆς τῶν θείων Γραφῶν ἐρεύνης περι-
ελθών πλεῖσθά τε μοναστήρια συστησάμενος xal

3 (ΟΪο089. v, 3.

Epigramma insanctum Pairem nostrum et confesso-
rem Theodorum Studii prepositum.

Obdormivit in Domino sanotus et magnus Pater
noster, Christi famulus et confessor Theodorus,
celeberrimus Studii prepositus (qui sacrum hunc
librum et animabus utilem duodecimo tertii sui
pro Christi veritate exsilii anno conscripsit) in
insulasancti et magni martyris Tryphonis, prope lo-

( oum qui dicitur Acrita in provincia Bithynie, mense

Novembri, die undecima, que fuit Dominica, hora
sexta, indictione quinta, anno ἃ creatione mundi
sexties millesimo trecentesimo tricesimo quinto.
Ut autem uno verbo complectar preclara sancti
Patris nostri facta : juvenilibus annis sensu per-
fectus, et gratia ditatus, in monasterium susceptus
est : et crucem Domini a vicesimo secundo «etatis
sue anno tollens, cervicem illius jugo submisit,
nuntium remittens mundo juxta Evangelii prece-
ptum. Cumque Patrum vestigiis sancte institisset,
per annos tredecim rite obedientie subjectus, in
eoque curriculo strenue certavisset, divina ele-
clione munus prefecture suscepil, in eaque annis
triginta duobus egregie versatus est, asceticis labo-
ribus diuturnaque abstinentia membra qua sunl
super terram cum Apostolo mortificans? Virtu-
tibus omnibus addictus, quemadmodum alius uni,
cuilibet singillatim : erumnas complures, variag-
que tentationes, tum ob exactam mandatorum
custodiam, tum ob divinarum Scripturarum inda-
gationem ac studium sustinuit. Plurima exstruxit
monasteria, plures ad veritatia agnitionem deduxit,

NOTE.

(3) In fine illius codicis, post Theodori scripta pro sacris imaginibus, el Epistolarum libros.

PATROL. Ga. XCIX.

4

101

VETERUM TESTIMONIA.

108

«5,

multorum pater et magister nuncupatus : quos ad A πολλοὺς ὀδνγήσας πρὸς τὴν τῆς ἀληθείας ἐπίγνωσιν

Deum adduxit, et δὰ perfectionis apicem provexit.
Igiursa gratía vocatus, et antequam nasceretur
precognitus ac predestinatus, ad sumium confes-
sionis gradum conscendit : in quo divino estuans
amore, zeloque legis decertans, multis antecelluit :
cum et liberius quam quivis alius veritatem au-
deret profiteri, eamque, tum voce, tum scriptis
praedicaret, sicut ab illo scripta monumenta testan -
tur. Quapropter in illum persecutores dirum in
modum dessvientes, multis eum plagis, exailiis
carceribus vexavere. In his sancte perseverans
absque ulla offensione, et, ut ita dicam, repube-
scene, multis laboribus defunctus fortissimus Pa-
ter, sexagesimo septimo vita presentis anno so-
lutus corpore migravit ad Dominum: additus
sanctis et beatis patribus suis, et cum illis fruens
sempiternis bonis, grandevus et plenus dierum.
Hec quasi obscura in imagine adumbravi ; velut
ex pelago guttam hauriens, et unum ex millibus
attexens, ista precipue ter beati Patris, et diutur-
nis certaminibus exerciti facinora, et res preclare
gestas spontanei martyris, illiusquevirtutum radios
commemorans. Cujus intercessionibus luco scien-
tie collustrati, postquam Domino placentes servie-
rimus, peccatorumque remissionem obtinuerimus.
ulinam et regnum celorum humiles consequamur
Amen.

Ex Graecorum Menologio Sirleti

Die 11 Novembris commemoratio sancti Patris
nostri Theodori cognomento Studila. Hic fuit sub
imp. Constantino Copronymo divinis litteris eru-
ditus, et vite sanctitate ins'gnis, post venerabilem

p ὁ πολύήαθλος

SA x 4 IS JU *
πολλὼν τε πατί» καὶ διδάσχαλος χρημχτίσας, xa:
Θεν τούτους προπαγαγὼν, καὶ εἰς ἄχρον πολιτείας
ἐληλακώς, Οὕτως ὑπὸ τῆς γάριτος προχλυηθεὶς ὁ πρὸ
γενέσεως xal πορογνωσθεις xai προορισθεῖς, ἐπὶ τὸν
τῆς ὁμοληγίας xvi: βαθιλόν " xv τούτῳ ἐρῶτι θεΐῳ
πυρπολούμενος, ζήλῳ θεσμ'τιχῷ συναμιλλώμενος *

* * * . ᾿ JS 4 ,
τοὺς πυλλοὺς ὑπε:αχουντίσας ^ διὰ τὸ ὑπὲρ πάντας
xai παῤ'ηπιχχετῆχι τὴν ἀλήθειαν ^ χαὶ χνηρύξαι xal

, 4 . . * 4 *, . -
ἐγγράφως χαὶ ἀγράφως, χαθὼς καὶ αὐτὰ μαρτυρεῖ
τὰ παρ᾿ αὐτοῦ συγγράμματα, ὡς χἄντευθεν σφοδρό-
τέϊον xat! αὐτοῦ ταυΐνχι τοὺς ὀιώχτας ^ χαὶ πολ-
Aat αὐτὸν πληγαῖς, ἐξορίχις τε xal φυλακαῖς χατα-
διχάται. Ἔν τούτοις διχτελῶν xai διεξερχόμενος
ἀνολιγώφως, xal, ὡς ἂν εἴποι τις, ἀχαάζων τὴν ἧλι-
πολυχαρτερώτατος Πατὴρ,
, - t - Ld , LÀ -
£v τῷ ἔξηχοστῷ ἑδδόμῳ τῆς παρυύσης ζωῆς χρόνῳ
ixónuYsa; ix τοῦ σώματος ἐνεδίέαησε πρὸς Κύριον,
προστεθεὶς τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ xal μαχαρίοις πατράσ:
χαὶ σὺν αὐτοῖς τῶν αἰωνίων ἀπολαύων ἀγαθῶν, πρι-
σθύτης καὶ πλήοης ἡμερῶν. Οὕτως ὡς ἐν ἀμυδρᾷ
qé2s εἰπεῖν εἶχόνι * ἐχ πελάγους ῥανίδα ὡς xai ix
Αὐδιᾶοος μονάδα τῶν πολυχϑονίων ἀγώνων τοῦ τρισ-
oÀó:o9 ΠΙχτρὸς τὰ ἐξαίρετα xal ταῦτα τοῦ προῖι-
ρετιχοῦ μάοτορος τὰ ἀσιστεύματα, xai τοῦ τῶν
ἀρετῶν ἡλίου τὰ ἀπαυγάσματα, O2 ταῖς πρεσδείαις
ἐλλχαμφθέντες τὸ φῶς τῆς ἐπιγνώσεως xal εὐαρέ-

, » , w -

στως λελατρευχύότες Κυρίῳ, ἄφεσιν τε ἁμαςστιῶν
, Α -

εὐον κότες, τύχοιμεν οἱ ταπεινοὶ βασιλείας οὐρανῶν.

᾿Αμήν.

M
*21t

cardinalis. Canisii tom. lI, p. 908.

C Platonem ab:as monasterii. Studitarum, ssepe in

exsilium missus, sub Michaele imperatore rerevo-
calus, paulo postrequievit in Domino.

Ex Menologio Basilii imperatoris. Cod. Vatic. n. 1618.

Eadem die memoria — agitur sancti Pulris | nostri
Theodori, sanc'issimi monasterii Studitarum pra-
positi.

Hic regnante Constantino Callinico natus est
Constantinopoli. Omnium scientiarum cognitionem
adeptus, regnante Irene ín Saccudionis monaste-
rium se recepit. À Platone ipsius avunculo factus
est monachus, οἱ ἃ "arasio patriarcha presbyter
ordinatus. Tl'riginta deinde aunos natus praeficitur
monasterio. Thessalonicam relegatus ideo fuit,
quod imperatoris adulterio non consentiret. Ve-
rum &b Irene Augusta revocatus est, atque a Sara-
cenorum regina viatico recreatus, regendum acci-
pit Studiense monasterium : sed iterum similem
ob causam pellitur in exsilium a Nicephoro impe-
ratore, qui in Bulgaria casus est. Pustea ob san-
clas imagines a Leone Jconomacho relegatur ;
multaque pro religione perpessus, el plurimis fun.

βασιλείχς Κωνσταντίνου τοῦ Καλλινίχου
ἦν οὗτος ἐν Κωνσταντινουπόλε!: γεννηθείς. Πᾶσαν δὲ
γνῶσιν τῶν μαθημάτων Expat), ἐπὶ τῆς βασιλείας
Εἰοένης ἀπελθὼν ἐν τῇ τοῦ Σαχχηυδίωνος μονῇ, oro
τοῦ θείου αὐτοῦ Πλάτωνος γέγονε μοναχὸς, καὶ παρὰ
Ταρχτίου πατριάρχου χειροτονεῖται πρεσθύτερος.
Εἶτα τριχχονταέτης ὧν γίνεται xal ἡγούμενος τῆς
π᾿ αὐτὸν μονῆς. ᾿Εξωοίστη, δὲ εἰς Θεσσαλουέίχην,

X τὸ μὴ συνθέσθα! τῇ μοιχείᾳ τοῦ βασιλέως, ᾿Αλλ’
ἐχλέθν, πάλιν διὰ τῆς βασιλίσσης Εἰρήνης. Καὶ διὰ
τὴν Σαρακηνῶν ἔφοδον τὴν βασιλεύουσαν χαταλαμ-
θάνε,, καὶ τὴν μονὴν τοῦ Στουδίου παραλαμθάνει.
Καὶ πάλιν ἐξορίζετα! πχρὰ Νικηφόρου βασιλέως τοῦ
σφαγέντος ἐν Βουλγαρίᾳ, ἐπὶ τῇ ὁμοίᾳ ὑποθέσει. Εἷ-
τα ἐξορίζεται διὰ τὰς ἁγίας εἰχόνας ἐπὶ Λέοντος τοῦ

3 * -

Ez: τῆς
*
£

2-

109

VETERUM TESTIMONIA.

110

Elxovouáyou * xai πολλὰ τιμωρηθεὶς ὑπὲρ τῆς εὐσε- Α ctus certaminibus, conscriptis in Dei laudem hy-

δείας, καὶ ἀγωνισάμενος, καὶ ὕμνους εἰς Θεὸν συγ-
γραψάμενος, ἐν βαθυτάτῳ γήρᾳ πρὸς Κύριον ἐξεδή-
μησεν.

mnis quibusdam, ad summam provectus senectu-
tem migravit ad Dominum.

Card. Baronii testimonia tum de Theodoro, tum de interpretatione Sirmondiana.

Ad an. 798, n. 7.

Hactenus de scriptis Theodori Studite Michael
ejus discipulus : que quidem magna ex parte
desiderari videntur. Quas autem ex Columnensi
bibliotheca nacti sumus epistolas ad Annales spe-
ctantes, eas una cum vita ipeius 8 dicto Michaele
conscripta Sirmondus Parisiensis theologus Soc.
Jesu professor, me rogante Latinitati tradidit :

quo nomine non ego solum, sed universa ei plu- B

rimum debeat Cbristiana religio. Nos eas suis
locis pro temporis ratione reddemus. Utinam in-
veniatur aliquis vir doctus qui majori otio cuncta
sanctissimi atque doctissimi viri egregia monu-
mentia e blibliothecarum diversarum latebris ali-
quando in lucem vindicet, eademque Latinitati,
beneficio omnium donet.

Ad an. 814, n. 23.

Exstant ipse quidem (Theodori Epistole) ; magno
namque Dei beneficio factum est, ut ipse alieque
eodem argumento, hac urgente persecutione con-
scriple, ad nostra tempora integre servate sint.
Habet eas idem qui supra sepe citatus est vetus
codex bibliothece Columnensis, que cardinalis
Sirleti doctissimi viri cum esset, ab Ascanio Co-
lumna diacono cardinali, de antiquitatibus eccle.
siaBticis adeo bene merente, ut Rome consisteret,
nec alio transferretur, empta ab ejus heredibus
fuit.

Ad an. 814, n. 43.

Hiec ipse de scriptis ab eo multiplicibus in car-
cere litteris, que ferme omnes quod integre ad
hec tempora fuerint divinitas custodite, et in his
el aliis Orientalis Ecclesie naufragiis fuerint illese
servate, Deo ipsi optimo maximo iterum atque
itcrum plurimas agimus gratias.

Ut autem hisce, lector, et tu ipse divitiis potia-
ris, ex eis aliquas hic tibi pro temporis ratione
describere opere pretium judicavimus ; utpote que
tanquam monilibus quibusdam auro gemmisque
progrediantur decorate, nempe catenis, plagis,
vibicibus, sacrisque Christi stigmatibus gloriosm :
que et apostolico spiritu scripte representent
etiam apostolicam dictionem.

Ad an. 816, n. 24.
Vides ex his, lector, orthodoxos omnes in unum
Theodorum, ad consulendum eum, respexisse, et

* IL Tim. 1, 8. * Psal. rxvn, 14.

de rebus dubiis habuisseconfugium.: relictum ipsum
in ecclesia illa, cui incubabat haereticus patriar-
cha, tanquam divinum oraculum vocale omnibus
eum interrogantibus, jam et voce sanguinis vehe-
mentius clamans, ut plane vel in Theodoro apo-
8Stolica sententia appareat experimento probata
qua Paulus apostolus de seipso dicit: Pro Evan-
gelio labore usque ad vincula, quasi male operans :
sed verbum Dei non est alligatum *. Etenim neque
carcere, neque vinculis, neque custodibus valuit
impediri vel prepediri, neque communationibus
vel penis potuit prohiberi, terroribusque vetari,
neque verberibus iteratis contineri, vel inedia ar-
ctari atque constringi, vel quid minimum detineri,
quominus liber animo perseveraret, et libere cur-
reret, longe lateque per universum Orientalem or-
bem excurreret Spiritus pennis verbum Dei, instar
columbae deargeniate * quocumque velit pro volun-
tate volantis.

Credi vix potest, quot hoc tempore litteras scri-
pserit : hortatorias ad martyrium, catecheticas ad
instructionem, dogmaticas adversus hereticorum
objectiones, consolatorias ad concaptivos, luctuosas
ad lapsos, canonicas ad resipiscentes, remedia ex
prescripto canonum continentes : ut plane in sum-
mootioet maxima libertate eum constitutum fuisse
quis dixerit, qui cuncta ab eo hoc tempore scripta
consideret: et plures illi inservisse nolarios, fa-
mulos astitisse tabulas ex confertis armariis mi-
nistrantes, et ad scriptionem ceram parantes : ta-
bellariosque crediderit etiam plurimos singulis die-
bus ad iter accincios, expeditos, in diversas orbis
partes mittendos, pro foribus semper astitisse pa-
ratos... Numerum excedit ducentarum epistola-
rum summa, quas Theodorus persecutionis tem-
pore exul et in carcere constitutus conscripsit.
Exstant ipse regule, ex quibus paucas, que -
magis ad contextum historie spectare noscuntur,
hic tibi annis singulis quibus sunt scripte cura-

D vimus describendas, apostolici quidem spiritus

odore fragrantes, eorumdemque gloriosa stigmata
referentes, dum quot apices, tot vibices gloriose
confessionis legentibus representent, et in charta
versus fluentes ex ejus corpore rivos sanguinis ma-
nifestent.

Ad an. 825, n. 72.

Ceterum quanti faciende sint epistole ejusdem
sanctissimi viri, Deus ipse insigni miraculo com-

111

S. THEODORI STUDIT/E

112

probavit, quod inter alia Michael 8tudita ejus di- A nempe illud quod suis ἃ se scriptum tunc tradidit

scipulus, scriptor fidelis ita describit (Vide Theod.
Vitem, col. 214). Ex his tu, lector, intelligas quot
Theodori historicis epistolis Annales intexti sunt,
tot eosdem pretiosissimis velut contextam coronam
micare gemmis. Sed et si earum vim consideres,
totidem esse fulmina colitus missa dices, quibus
oranes hagiomachi, et Iconomachi, stolidi novato-
res, Íeces hereticorum percussi valide penitus
conterantur. Nam vel unum hunc ostendere catho-
lici dogmatis defensorem, virum Dei amicum, sa-
pientia et scientia affatim praeditum, iteratis crebo
confessionibus colebrem, sanguine sepe fuso deco-
rum, vitaque ab adolescentia optimis moribus in-
slituta fulgentem, ingentibusque miraculis illustra-

tum, ad viclorium satis: cum ab illorum parte B

nonnisi scelestissimos omnium homines pabeant,
quos ostendant.

Ad an. 826, n. 50.
Sed jam ultimum S. Patris elogium proferamus,

Testamentum, spiritualium divitiarum depositum,
Latinisque hactenus incognitum, ex eodem de-
promptum codice Columnensi, quod et Grrece pa-
riter scriptum exstare novimus in Sforliana biblio-
theca, ab eodem Sirmondo Parisiensi Soc. Jesu
professore in nostrum sermonem conversum, in
medium afferamus:

« Qui igitur, ut nuper audisti, nihil remisit studii
quo suis vivens prodesse posset, ut post mortem
lisdem profuturus esset, teatatam suam publico
monumento voluntatem voluit reliquisse. Cum enim
gravissima illa, ut adisti, infirmitate detentus,
nec loqui pre anguetia afflicti spiritus presentibus
cuncta que vellet, neque longius ipsi, etiam si vel-
let, alloquendi facultas esset: divina illa ardens
charitate magis quam febre, accepto absque ar-
bitro calamo, couscripsit istiusmodi testamen-
tum, » etc.

De Theodoro, deque rebus ad ipsum pertinentibus videri praterea possunt :

Naucralii confessoris encyclica de obitu sancti
Theodori Studitz, tom. II Auctarii ad Bibliothecam
PP. Grzc., pag. 855.

Vita sancli Platonis, auclore ejus nepole el di-
scipulo suncto Theodoro Siudila, apud Hensche-
nium ad 4 Aprilis: Latine pag. 304; Grece vero
ad calcem ejusdem tomi pag. xtvi ;

Vita sancti Nicolai Studitz archimandrila,
tom. I[ Auctarii δὰ Biblioth. PP. Grgc., pag. 890 ;
necnon apud Bollandum ad 4 Februarii, pag. 538 ;

Vita sancti. Nicephori patriarche CP. Apud Hen-

schenium 13 Martii: Latine quidem pag. 293;
Grece vero pag. 704;

Vita sancti Nicetlz Hegumeni Mediciensis, au-
clore Theostericto ejus discipulo, apud Hensche-
nium 3 Aprilis: Latine quidem, pag. 253. Grece
vero ad calcem ejusdem tomi pag. xxii ;

Vita sancli Tarasii. patriarche. CP. auclore Igna-
lio ejus discipulos qui praesens morienli aifuit ; ibid.
δὰ diem 25 Februarii, pag, 572 ;

Vita sancti. Theophanis Sygriensis abbatis, ibi-
dem ad 12 Martii, Latine psg. 213; Greece vero
pag. 700.

113

VITA

114

BIOX KAI

IIOAITEIA

TOY OZIOY ΠΑΤΡῸΣ HMQN ΚΑΙ OMOAOTHTOT

TOY GOEOAQPOY TOY TON ZTOYAION ἩΓΟΥΜΈΝΟΥ,

ZYTTPA9EIZ ΠΡῸΣ MIXAHAOY ΜΟΝΑΧΟΥ͂ (1).

VITA ET CONVERSATIO

SANCTI PATRIS NOSTRI ET CONFESSORIS

THEODORI PIRJEPOSITI STUDITARUM,
CONSCRIPTA A MICHAELE MONACHO

Kx x27. μὲν ἡδὺς xai τοῦ παντὸς ἄξιος ὁ μέγας A — Est quidem acceptus omnibus, atque omni esti-

Dro ἐμῶν xai ὁμολογητὴς Θεόδωρος. ἀσκήσει τε
Ma; xi: πάθεσι τοῖς ὑπὲρ Χριστοῦ διαλάμψας ἐπι-
ene d) xai τῷ ἐν ἑκατέροις ὑπερδαλεῖν, ὑπερθάλ-
λροσαν τὴν ἀρετὴν xal ἀπαράμιλλον ἐσχηχὼς, πολλῷ
& μᾶλλον οὗτος ἡδέων xai λυσιτελὴς τοῖς τὸν μονα-
(x μετιοῦσ: βίον, καὶ ἀγωγὴν ὑπελθοῦσι τὴν κρείτ-
wt. Οὗτο: γὰρ xai πάντων οὐχ ἥχιστα xal τιμῶσιν
ἰχεῖνον, χαὶ στέργουσι * xxi ὥς τινα νόμον ἄλυτον τὰ
τοῦ χατέχουσι παραγγέλματα, γλώσσης τρυφὴν
διεξαντὸς τὸν ἄνξπα ποιούμενοι, καὶ πόθοις ἀῤῥήτοις
αὖτῳ τοτδούρενοι. Ἐπεὶ γὰρ οὗτος τὸν Χριστὸν
ev: tivtuv ἐπόθησε, πάντας ἔσχε τοῦτον ἀντιπο-
Woran xxi τιμῆς ἀξιοῦντας τῆς μείζονος. ᾿Αμέλει

zr τὸς υολομένοις ἐπιγνῶναι ἡλίχης χἀνταῦθα τῆς
δοξῆς ἐξλτεται ὁ θαυμάσιος * ἵνα μὴ τὴν ἐκεῖθεν
Abre, ἧς ἡ ἀπόλαυσις ἄῤῥητος ἔξεστι μοναστὰς
ἅπαντες αὶ μιγάδας ἰδεῖν τούτου xai πρὸς ἔπαινον
κινουμίνουςς, xz! στοργῇ τῇ πάσῃ προσφυομένους,
xai Àlauzzn τὴν εὐφημίαν τῷ λαμπρῷ τὴν ἀρετὴν
ἀνατέροντα;. "Em γὰρ λέγειν τὴν περιώνυμον τοῦ
Στουδίου μονὴν, ἧς αὐτὸς ἀλείπτης xal παιδο-
τρίδης - πῶς οὐδέποτε λήγουσιν οὔτοι τιμαῖς ἐκχεῖ-
vov ταῖς φιλοτίμοις τιμῶντες, xal διὰ θαύμα-
τος ἄγοντες τὸν θεόληπτον " οἵγε δὲ xai τῷ παρ’
ἱπείνου οὕτω πεκαιδεῦσθαι, χαὶ ἐπὶ μέγα πολιτείας
τροῦχθα:, ὑπόδειγμα xai αὐτοὶ εὐσεδείας, καὶ doc-
τῆς ἀρχέτυπον τοῖς πολλοῖς χαθεστήχασι, Πάντα γὰρ
el χελοὶ οὗτοι τὰ χάλλιστά τε ἅμα xal λυσιτελέστατα,

matione dignus, eximius Pater noster et confessor
Theodorus, quippe qui tum exercitatione vite, tum
obitis pro Christo laboribus conspicuus emicuerit,
et utraque laude exce)lens, insigni fuerit supra
celeros, nec cuiquam conferenda virtute ornatus :
multo autem acceptior idem utiliorque iis qui mo-
nasticum vivendi genus ingressi sunt, 86 sanceliori
se disciplina subdiderunt. Hi enimvero cum illum
pre ceteris studiosius colum et amant, tum ejus-
dem precepta instar perpetue legis amplectuntur.
virum hunc unum semper in ore acsermone habent,
huic inexplicabili quodam desiderio copulantur.Nam
postquam ille Christum propter omnes dilexit,omnes
eum vicissim studio et honore majori prosecuti
sunt. Utique si qui nosse velint, quantam sit in hoc
seculo vir admirabilis gloriam adeptus ; ut illam
alterius evi omittam, cujus ;explicari suavitas ne-
quit ; licet omnes monachos ac s»culares intueri in
illius laudem effusos, eidem omni charitate addi-
ctos, et, quod eximie commendationis instar ha-
bet, virtutem eximio illi viro referentes acceptam.
Tacitus enim pretermitto percelebre Studii mona-
sterium, cujus ipse magister et institutor fuit: quo-
modo nullum ii finem faciant illum honoribus cer-
tatim afficiendi, divino afflatum numine virum in-
star prodigii habentes. Quí quidem sic ab illo insti-
tuti et δὰ excellentem vite rationem informati,
pietatis et ipsi exemplar, ac virtutis forma pluri-

Wrzipl» χοινῶ ταμιείῳ, τᾷ ἑαυτῶν ψυχῇ συνελέ- Ü mis effecti sunt. Nam viri illi egregii quidquid est

NOTE.

(1j Πρὸς Μιχαήλου Μοναχοῦ. Ita in Columnensi
εἰ ia Yalicano ice. In alio autem, ut monuit
Sirmondus, auctor dicilur Theodorus magister
Dephnopates. "Theodorus quidem ὁ Δαφνοπάτης

historiam sui temporis emisit in lucem (inquit Vos-
sius lib. n1 De hist. Gr.), ut constat ex. Cedreno, in
progmio : item ex Joan. Curopalate, itidem 1n prz-
fat. ; sed apud hunc Theodotus appellatur.

115 S. THEODORI STUDIT/E 116

eximium idemque utile, tanquam in comuni penu, Α ἔαντο, βίον ὑπερφυῦ, τρόπον ἐπωφελῆ, ἐπιτερπτ,
ad profectum animi compararunt: vitam eximiam, πολιτείαν, ἐμμελῆ ψαλμῳδίαν, καὶ ὅσα ἄλλα τίμια
mores utiles, jucundam consuetudinem,concinnam τοῖς ἐναρέτοις xal περισπούδαστα, ᾿Αλλὰ γὰρ ἐπεὶ
psalmodiam, etquidquid est aliud piorum homi- τούτων ἁπάντων αἴτιος ἀρα καὶ ποοθολεὺς ὁ τὴν
num setimatione ac prosecutione dignum. Sed enim χρηπῖδα καταδαλόμενος Πατὴρ, χαὶ μοναστὰς τηλι-
quia horum omnium causa profecto et auctor exsti- κχούτους καταστησάμενος " εἰχὸς πάντως xai τῶν πε-
tit Pater, qui fundamenta jecit, talesque effecit πραγμένων τούτῳ μνησθῆναι, χαὶ ἀγῶνας τοῦδ
monachos : consentaneum omnino est et eorum xa! ἄθλους διεξιέναι, ἄλλα τε ὅσα διὰ τὸν Χριστὸν
meminisse qua gessit, et illius labores οἱ certa- χαθυπέστη, εἰπεῖν * 02 xai τὰ στίγματα δηλαδὶ ἐν τῇ
mina dicendo persequi, et qus alia pertulit propter σαρχὶ i64z:a2t, χατὰ τὸν 'AxóstoÀov. Οὐκοῦν xii
Christum : cujus et stigmata scilicel in carne por- εὐχῆς ἔργον ἐμοὶ, μὴ πάντων τῶν πραγμάτων ἀπο-
tavit, ut Apostolus loquitur (a).Proinde istud optan- λειφθῆνα! *. Ort? xa! παθεῖν olóa τοὺς τὰ ἐχείνου
dum mihi est, ut ne rerum omnium magnitudine διεξιόντας * ἀλλὰ δυνηθῆναι χἂν μιχρὰ τῶν ἔχεΐνου
obruar, quod accidisse his intelligo qui ipsius res ἐρεῖν * ὡς ἂν εἰ μή τι ἄλλο, τὴν γοῦν πρόθεσιν πα-
gestas prosecuti sunt : sed ut possim vel paucaex ραστήσαιμι. Οὐχοῦν οὐχ ἀποχνητέον ἐμοὶ τὴν ἐγχε!-
iis que gessit afferre in medium : ul, si quidem B ρησιν x90 τῷ ποὸς ἐκεῖνον θαῤῥήσαντι " 9 ὃν μο!
aliud nihileffüciam, tamen id quod propositum " καὶ ὁ λόγος μάλιστα, καὶ ἡ τῶν [τηλικούτων διήγησις.
animo fuit, exhibeam. Quin, nihil est quod refor- Ὅθ:ν po: καὶ ὡς οἷόν τε τὰ xatà τὸν θεῖον ἄνδρα
midem, cum audendi fiduciam afferat nosler in λεκτέον * μήθ᾽ ἅπαντα διεξιόντι, ὅτι xal ἀδύνατον
illum amor, qui et orationemsugyeret, et tam pre- πάντως * μέτε τὰ καίρια παρορῶντι, ὅτι xal ἀσύμ-
clara enarrandi vim ac facultatem. Quare mihi et φόρον δήπου.

pro viribus qu: divinum virum spectant sic dicenda sunt, ut neque omnia percenseam, quod fieri om-
nino non potest, neque precipua qua fuerint negligam, quod utique damnosum foret.

I. Theodori patria et genus. — Huic igitur exi- Α΄. Τούτῳ τοίνυν τῷ μεγάλῳ Πατρὶ πατρὶς μὲν ἡ
mio Patri patria magni nominis civitas Constanti- μεγαλώνυμος αὕτη Κωνσταντινούπολις, ἢ xai viz
nopolis fuit, que et nova Roma potissimum appel- μάλιττα προσωνόμασται Ρώμη. Πατέρες δὲ λαμ-
lata est. Parentes tum generosa stirpe insignes, προὶ τὸ γένος, καὶ πλούτῃ μυρίῳ χομῶντες * οἵ σὺν
tam innumeris opibus abundantes : qui uua cum ἅμα τῷ γένει xal τὸν τρόπον ἐξευγενήσαντες, Θεῷ τῷ
splendore generis nobilitatem morum secuti, cum ὦ πλείστῳ μέρε: συνέζων, xai τούτου τῶν ἐντολῶν Tjp-
Deo ut plurimum versabantur, suspensamque ex τηντο. Ὄνομα τῷ μὲν τῶν γονέων Φωτεινὸς, τῇ
illius preceptis vitam agebant. Parentum alteri δὲ, θεοχτίστη (2) " τὰς κλήσεις, εἰ καὶ τινες άλλοι, πρὸς
nomen Photinus fuit, alteri Theoctista : congruas τοῦ τρόπου λαθόντες * τῷ τὸν μὲν, πολλοὺς φωτίσαι
quidem moribus suis appellationes, si ulli alii, πρὸς τὰ θειότερα * τὴν Oc, καινήν τινα χτίσιν γενέσθαι
uterque sortitus : ille, quod plurimis facem ad θεοῦ, xai τὸ εὐθὲς, κατὰ τὸν Δαδὶδ, πνεῦμα dv τοῖς
divina contemplanda pretulit: ista, quod nova ἐγχάτοις εἰσδέξασθχι, Τούτων γὰρ τὴν εὐσέδειαν
quedam Dei creatura exstitit, etspiritum rectum, μάλιστα τηνικαῦτα χαιρὸς ἔδειξεν, ὅτι πάντα πα-
ut loquitur David, in visceribus suis excepit (b). θεῖν εἴλοντο μᾶλλον, ἢ τὴν πίστιν προέσϑαι, μέθ᾽ ἧς
Horum enimvero pietatem imprimis tempus ali- συνετράφησαν. E! γὰρ xai τοὺς ἄλλους ἑώρων τοῖς
quando prodidit, cura quidvis perpeti maluere, ΚΕἰχονομάχοις τὴν οἰκείαν προπίνοντας δόξαν * ἀλλ᾽
quam fidem abjicere, in qua educati fuerant. Quan- αὐτοὶ οὐμενοῦν τούτοις ὑποχλινόμενοι ἦσον, 1j λόγους
tumvis enim alios cernerent suam Icenomachis τοὺς ἐχείνων συνάλως παραδεχόμενοι. Οἵ γε ἕνα καὶ
sententiam ultro addicere : ipsi tamen minime iis εἰζόνως τὸν πρὸς Θεὸν ἔρωτα δείξαιεν, καὶ φανεῖεν
cessere, nut eorum ullatenus excepere sermones. ἀληθῶς ὅπερ ἤδη καὶ προεχλήθησαν, δόξαν μὲν xai
Quinetiam ut majus erga Deum studium pre se D χρέματα xai τὴν ἐν βασιλείοις τιμὴν, ὡς κόνιν ποδὸς
ferrent, idque reipsa viderentur esse, quod ipso μετ᾽ οὐ πολὺ ἀποτίθενται, Θεὸν δ᾽ ἀντὶ πάντων λαμ-
antes nomine preferebant, gloriam, et opes, et ὄάνουσιν, ὃν κατασχεῖν xai λαδεῖν τοῦ παντὸς ἑνόμι-
aule dignitates, ceu pedum pulverem non multo ζῶον ἄξιον, Ei γὰρ xal ὁ Φωτεινὸς τὴν οὐ πολλοστὴν
post excutiunt, Deum instar omnium amplectun- ἀπὸ βασιλέως διεῖπεν ἀρχὴν, xai αὐτῷ τὰ χρήματα
tur, quo frui, quem complecti, rem quovis emen- ἐταμίευσεν, ἀλλ᾽ οὐδὲν τούτων out! αὐτὸς, οὔθ᾽ ἡ
dam pretio putabant. Et si enim Photinus non ὁμόφρων σύζυγος ὑπειδόμενοι, πάντα λιπόντες, μό-
vulgari magistratu apud imperatorem fungeretur νοῦ τοῦ σχοποῦ γίνονται, xal τὸν ἀναχωρητικὸν εἶτ᾽
(nam quasturam is gerebat), cum nihil tamen iis οὖν μοναδικὸν βίον ἀσπάζονται, Θεῷ συνόντες, Θεοῦ

(a) Galat. vi, 18. (b) Psal. r, 12.

NOTE.

(2) θεοχτίστη. Ejus laudes oratione funebri sive — pietatis et amoris tenerrimi plenam, qus in codice
ἐπιταφίῳ λόγῳ prosecutug est ipse Theodorus, et — ms. Columnensi sexta est libri primi Epistolarum
supremo morbo decumbagti epistolum soripserat ^ ipsius.

411

VITA

118

μόνου τῇ συνουσίᾳ ἡδόμενοι. Τοῦτο δ᾽ οὐ μόνον i, A rebus aut ipse aut uxor ejusdem consilii socia affi-

χαλὴ αὔτη συζυγία Oc0pdxxotv: ἀλλὰ χαὶ ot ἐξ αὐτῶν
φύντες, xal οἱ ἄλλως ὄντες πρὸς γένος, πρᾶξαι ἤδη
προήχθησαν, sou xai τῆς ἀρετῆς οὐδὲν θέμενοι προ--
τιμότερον. Ὧν σαφέστατα χαὶ τὴν ἀγωγὴν, τούς τε
χρόνους x30' οὺς τὴν ἀποταξίαν ἀνείλοντο, ἐν τῷ
περὶ τὴν μητέρα ἐπιταφίῳ ὃ μεγαλοφυὴς ἀνεῖπε
Θεόδωρος, δηλώσει δὲ χαὶ ὁ παρὼν γόγος μιχρὰ Tom
περὶ αὐτῶν.

nuntium remiserunt, in matris epitaphio egregins
de ipsis et presens oratio.

Β΄. Ἔχ τοιούτων οὖν πατέρων ὁ θχυμαστὸς οὗτος B

γεννᾶται ἀνὴρ, Κωνσταντίνου τοῦ Κοπρωνύμο" τὴν
βασιλείαν κατέχοντος, χαὶ Χριστιανηὺς πάντας ἐξάρ-
νους τῶν ἱερῶν εἰχόνων γενέσθαι χαταναγχάζοντος"
ὃς τῇ ὑπερδολῇ τὴς χαχίας καὶ αὐτὸν τὸν φύσαντα
(Λέων δ᾽ οὗτος ἦν ὁ Ἴσαυρος, ὁ xal πρῶτος τολμή-
σὰς τὰ θεία χαθελεῖν ἐχτυπώματα) πολλῷ τῷ μέτρῳ
νἱχῆσαι ἐφιλονείχησε, δύσνους τὰ μέλιστα τοῖς Χρι-
στιανοῖς ὦν, καὶ τὴν ὡμότητα, οὐδ᾽ ὅςον εἰπεῖν, βα-
ρύτερος ἐκείνου xai χαλεπώτερος. Τούτου οὖν, ὡς
οὐκ (otÀe, χαχῇ μοίρᾳ τῆς ἀρχῆς ἐπειλημμένου, εἴς
φῶς, ὡς ἔφαμεν, πρόσεισιν ὁ Θεόδωρος, κοινὸν ola
δῶρον ἐσόμενος τῇ πατρίδι, χαὶ ζόφου τοῦ ἐπιπροσ-
θοῦντος διαυγία. Ὃς γε xal ἐπὶ νέῳ τῷ σώματι
τοῦ θείου βαπτίσματος χαταξιωθεὶς, καλῶς τε τὰ
πρῶτα τῆς ἡλιχίας παρὰ τῶν τεκόντων διαπλασθεὶς,
xal γρχαμματιστῇ ἐφ᾽ ᾧ τὴν προπαίδειαν ἐχμαθεῖν
παραδίδοται, ᾧ καὶ ἐπιχαρίτως μάλα συνῆν, οὐ τω-
θασμοῖς χαίρων, οὐ θεάμασι προσανέχων, οὐ παιδιαῖς
χαὶ ταῖς ἄλλαις ἀνέσεσιν, οἵα δὴ νέος χαὶ τοσούτου
oixoo, τὴν ψυχὴν ἐφηδύνων' ἀλλὰ μόνῃ σχολάζων,
ὡς εἰχὸς, τῇ ἀναλήψει τῶν μαθημᾶτων, τούτοις xal
τὴν διάνοιαν ἔτερπε, xai τὴν ἐξ αὐτῶν ἐπιειχῶς
ἐτρύγα ὠφέλειαν. Ὡς δὲ xal ὁ χρόνος αὐτῷ xal τὸ
φρόνημα ἐπεδίδου" συνανιόντα τε ἀλλήλοις καὶ σὺν-
αυξόμενχ " xal παιδείας τῆς θύμάθεν ἥπτετο ὃς xal
σπουδῇ χρώμενος ἐναμίλλῳ τῇ εὐφυΐᾳ, γραμματι-
xiv ἢ γλῶσσαν οἶδεν ἐξελληνίζειν, καὶ ποιήμασι
προσανέχειν τάχιστα παραλαμθάνει. "Q οὐ τὸ μυθῶ-
δες, ἀλλὰ τὸ ὠφέλιμον κατασχὼν, τὸ περ'ττὸν διεῖδε
καὶ χατεφώρασεν. Εἶθ’ ἐξῆς xal ῥητοριχὴν μετιὼν
οὐ χατὰ ῥήτορας δεῖν ᾧετο ἔχειν τὸ ἦθος. Οὔχουν
οὐδὲ τοῖς τούτων ψεύδεσι συνεχρῆτο, ἤ ταῖς ἀἄλλα!:ς
τῶν λόγων χενολογίαις xal ἀντιῤῥήσεσιν - ἀλλ᾽ ὅσα
πρὸς τὸ χρήσιμον φέρει μόνον, καὶ συνθέχην λόγου
xai ἁρμονίαν ἀπολαδὼν, τὰ ἄλλα παρῆκε τοῖς ἄλλοις,
οἷς xai ἡ ματαιότης τῶν λογισμῶν, καὶ dj τῶν ῥημά-
των χομψεία ἐπιτεχνάζεται.

ceretur, relictis omnibus, voti compotes ambo fiunt,
ac solitariam eive monasticam vitam ampleotun-
tur,cum Deo agentes, Dei unius consuetudine gau-
dentes. Átque id non solum conjugum par illud
nobile prestitit: sed et qui ex iis prognati, et qui
genere affines, id efficere jam aggressi erant, Deo
et virtute nihil esseprestabiliusarbitrati (c). Quorum
vite institutum perspicue, tempusque quo mundo

vir Theodorus edisserit : declarabitque nonnulla

A

II. Ortus et puerilia. — Ex talibus itaque paren-
tibus vir admirandus ortum habuit, Constantino
Copronymo imperium administrante, eodemque
Christianos omnes adigente ut sacras imagines ab-
negarent: qui estimprobitatis exsuperantia genito-
rem suum (fuerat is Leo Isaurus, qui primus
omnium ausus est divinas effigies dejicere) multis
partibus vincere studuit, Christianis in primis in-
fensus, et crudelitate, ut levissime dicam, gravior
illo atque acerbior. Cum ille igitur, quod utinam
nunquam evenisset! pessimo fato rempublicam
capessivisset : in lucem, ut diximus, prodiit Theo-
dorus, futurus utique novum patrie munus, et in-
cumbenti caligini discutiende fulgor. Qui quidem
in recenti corpore divina ablutus unda, et prima
&elate egregie a parentibus informatus et a magi-
stro cujus in disciplinam traditus fuerat, ut primas
artes edisceret, quicum et suavissime versabatur:
nec dicteria solitus est in quemquam jacere, nec
gpectaculis affici, nec ludis, caterisque avocalioni-
bus, quibus id etatis ac generis adolescentes oble-
ctare animum solent : sed uni, ut par erat, littera-
rum cognitioni deditus, et mentum his oblectabat,
et ex iisdem miram admodum utilitatem capiebat.
Postquam vero judicii vim perfecit aetas, ut sunt ea
inter se connexa unaque crescunt, externas quo-
que disciplinas attigit: ad quas cum studium et
diligentiam afferret non minorem ingenio, lingue
Grece facultatem et copiam adeptus est, etad rem
poeticam confestim animum adjecit : quo in ge-
nere, non quod fabulosum, sed quod est utile arri-
piens, quod erat optimum perspexil οἱ intellexit.
Rhetoricam mox deinde ingressus, minime arbi-
iratus est, ex preceptis rhetorum fingendos esse
mares. Itaque nec falsis horum commentis uteba-
tur, nec inanibus orationum argumentis et con-
troversiis, sed ad ea modo appellens animum, que
ad utilitatem conferrent, et ad concinnam oratio-

nis &c verborum structuram, cetera reliquit ac permisit aliis, quibus ars una eset argutiarum ina-

nitas, ac festivitas vocum.

T". ᾿Επεὶ δ᾽ οὗτος xal φιλοσόφοις συγγινόμενος ἦν,
συλλέγων χατὰ τὸ τῆς μελίσσης φιλόπονον ἐχ πάντων
τὰ χάλλιστα, οὐ χατὰ πάρεργον ἤδη τούτοις ἐτυγχα-
νεν ὁμιλῶν * ἀλλὰ σπουδῇ πάσῃ πᾶσαν ἐπε: φ'λοσο-
φίαν, ὅσον τε ἠθιχὸν ταύτης, καὶ ὅσον δογματιχὸν, val

(c) Vide infra n. 5.

III. Philosophi: studel. — Ubi vero cum philo-
sophis consuetudinem habuit, sedulitatem apum
imitatus, atque ex omnibus oplima colligens, non
jam remisse et oscitanter cum his versatus est : sed
omni studio ad omnem philosophie partem incu-

119

mala tradit, et que in disserendi arte posita est
&c demonstrationibus. Cum vero plurimos ille in-
terim intelligeret versuliis orationum et adulteri-
nis quaestionibus perturbare fidem ac pervertere ;
emnem adhibuit operam, ne cum his societatem
iniret, aut sermonis consortium. Quamobrem 86-
dulo cavit ao prospexit, ne vel leviter horum ar-
gutiis caperetur, sed ut excellenti vi doctring
hostes feriret ac propelleret, eorumdemque sermo-
num fallacias confutaret. Verumenimvero, cuin
tantam ille comparasset vim eruditionis, dos illius
propria et peculiaris fuit modestia, morutn gravitas,
affectuum diligens cura : qui et cogitationem ad
altiora confestim adjiciens, disciplinas aliaque om:
nia posteriore loco habet, omne autem studium ad
virtutes &dipiscendas convertit, curam et laborem
omnibus horis adhibens, qua ratione temperantia
ao fortitudinis compos fleret, qua arte prudentiam
ac justitiam, qua mansuetudinem et abstinentiam
compararet, ceterasque que sub his virtutum ge-
neribus continentur. His Theodorus incumbens,
divinas Scripturas strenue versabat, carumque sen-
sum mire colligebat, ita ut non id modo quod est
in his vulgare et in promptu positum, sed et quod
intime abditum latet, penitus introspiceret. Sa-
cras aedes idem plurimum frequentabat, nocturnis
pervigilationibus carnem macerans, et duin noctem
agit insomnem, animo stans erecto. Qui etiam con-
sulto ac dedita opera, ne somno premeretur, cibis
utebatur levissimis, quidquid stomachum oneraret,
veluti gravem molestamque sarcinam devitans. Vo-
lebat is enimvero jam anle accuratiom vitam

S. THEODORI STUDIT/E
buit, οἱ ad eam que mores spectat, et que dog- Α ὅσον ἐχείνην ἐν διαλέξε: xai

190
ἀποδείξεσιν. Ἐπεὶ γὰρ

τῶν λόγων στροφαὶς καὶ
τοῖς νόθοις ποούλήματσι τὴν πίστιν διαχυχῶντας xal
παρατρίποντας᾽" ἔμελλε ὃ αὐτὸς ὅσον οὕπω χαὶ συμ-
λέ 9 “ἢ » ^ , λ , » 4 » e
πλέχεσθα: τούτοις, xal εἰς λόγους ἱέναι. Τούτου ἔἕνεχα
TD - * " . ^» 9 * ,
xa! 1390104 ἔχυτὸν ἔφραττεν, ὡς ἂν μν δ᾽ ἐπ᾽ ὀλίγον
ἐχείνοις ἀλίσκοιτο * ἀλλὰ πολλῷ τῷ περιόντι βάλλοι
τοὺς ἀντιτεταγμένους καὶ διωθοίη, xai λόγους αὐτῶν
σοφιπματώδεις ἐλέγχοι. ᾿Αλλὰ γὰρ txtlwp χαὶ τοῦ-

ἑώρα πολλοὺς τηνικαῦτα ταῖς

ἦν, καὶ τρόπος σεμνὸς, xal ἠθῶν ἐπιμέλεια “ ᾧ καὶ
θᾶττον ὁ λογισμὸς τοῖς ὑψηλοτέροις προσχὼν, λόγους
μὲν xai τ᾽ ἄλλα πάντα ὀευτέορυυ ποιεῖται τοῦ λόγου"
τὴν δ᾽ ἁπατὰν τρέπε: σχολὴν περὶ τὴν χτῆσιν τῶν
ἀρετῶν " μεριμνῶν ὅσα! (pat χαὶ διαπονούμενος,
πὼς dox χκατορθωθείη αὐτῷ ἡ σωφροσύνη xai d, ἂν-
δρείχ * πῶς d φρόνησις xai ἡ διχαιοσύνη " πῶς τε d,
πραότης xai ἐγχράτεια, καὶ ὅσαι ἄλλαι ταῖς γενι-
xii; ὑποδιήρηνται ἀρεταῖς, Τούτοις ἔχων ὁ Θεόδωρος
xai Γραφαῖς φιλοπόνως ὠμίλε: ταῖς θεοπνεύστοις,
καὶ τὸν ἐν ταύταις νοῦν θχυματίως ἀνέλεγεν " ὡς ἂν
μὴ τὸ πρόχειρον τούτιυν, ἀλλὰ χαί τὸ ἐς βάθος χεί-
μένον διορᾷν ἔχοι. "Hv δὲ αὐτῷ διὰ πολλοῦ xai τὸ
πρὸς τοὺς ἱερούς οἴχους φοιτᾶν, ἀγρυπνίᾳ ὑποστῶντ:
τὰς σάρχας, καὶ στάσει: παννύχῳ τῆς ψυχῆς dvastr-
λοῦντι τὸ ὄρθιον. "Oz xal xav! ἐπιτήδευσιν, ὡς ἂν
μὴ τῷ ὕπνῳ ἁλίσχοιτο, χαὶ τροφῇ ἐχρῆτο τῇ λεπτο-
τάτῃ, πᾶν τὸ βαρύνον γαστέρα, ὥς τι ἄχθος xxi
παρενόχλημα ἐκτρεπόμενος. ᾿Εδούλοτο γὰρ καὶ
πρὸ τοῦ ἀκριδεστέρου βίου πόνοις ἑαυτὸν τοῖς τι-

. * v -
λειοτέροις ἐθίζειν " Ὥ᾽ ἔχοι τούτους ἐπὶ καιροῦ
μᾶλα ῥᾳδίους αὐτῷ, χαὶ ἀλυπότερον συνεισπίπτον-
τας.

acrioribus se ipse laboribus assuefacere : ut hos in tempore facillimos offenderet, ae sine sgritudine

incurrentes.

IV. Mors Copronymi. — Synodus apud Niczam.
— Postquam autem qui Christianos vastabat im-
perator, et Christi, heul imaginem contumelia affe-
ceral, Lurpissimo leti genere animam exhalavit,
hujus filius Leo administrandum suscepit impe-
rium, cui nomen a matre Chazarus fuit, paternis
omnino et ipse moribus, nihilo remissius agens pa-
rente. Citius autem ille cum imperio vitam aruisit.
Irene vero hujus uxor, una cum puero Constantino,
rerum potitus est. Que ut rebus ipsis nomini suo
fidem faceret, perturbationem Ecclesiarum] omnem
luctumque sedavit: quippe jamdudum exosa pravis
opinionibus infectos, ac revocata palam securitate
et pace, pristinum iisdem cultum, et detractam
coronem restituit. Itaque rem urgens acriter (erat
enim impense pia) confestim ad se Patres om-
nes evocat, cum ipsis quid facto esset opus delibe-
ralura, el cum eo qui Eeclesim praeerat. 18 "l'ara-
sius fuit: qui haud ita pridem sedi impositus,
synodum ad Niceam in Bithynia cogit, et pro
recta fide decertans, sacras ut prius imagines coli
et honorari precipit. Adfuere convocati Patres ad
trecentos et quinquaginta inter quos et sanctissi-
mus ille Plato interfujj, Theodori avunculus, qui

λ΄. Ἐπεὶ δὲ ὁ πολλὰ Χριστιανοὺς λυμηνάμενος βα-
σιλεὺς, καὶ τὴν εἰχόνα Χριστοῦ, φεῦ ! χαθυδρίσας, καὶ
αἰσχίστῳ θανάτῳ τὴν ψυχὴν ἐναπέῤῥὝνξε" διεδέξατα
δὲ τὴν ἀρχὴν Λέων ὁ τούτου υἱὸς, ὁ xal προσονομα-
σθεὶς ἀπὸ τῆς γεννησαμένης Χάζαρος, τὰ πάντα χαὶ
» A d « b ^^ M ^

οὗτος πατρώζων, καὶ μηδὲν χαθυφεὶς τοῦ γεννήτο-
ρος θᾶττον δὲ καὶ αὐτὸς σὺν τῇ βασιλείᾳ καὶ τὴν
* , -? , φ *
ζωὴν προταφήρητο, Εἰρήνη i, τούτου ὁμόζυγος μεθ
ἅμα καὶ τοῦ παιοὺς Κωνσταντίνου ἐπὶ τῶν σχήπτρων
χαθίστατα! " τὴν ὁμωνυμίαν τοῖς πράγματι
πιπτουμένη, ταραχὴν μὲν πᾶσαν xil ἀθυμίαν τῶν
᾿Εμκλησιῶν ἀπελαύνε: " οἷα xal πάλαι τοὺς χαχοδό-
Lou; μυσαττομένη, εἰοήνην δὲ ταύταις xal εὐθυμίαν
ἐπιόραθεύει, τὴν παλαιὰν ἀναδοῦσα εὐπρέπειαν, xai
ὃν ἀφήρηντο στέφανον. Ἢ γὰρ θεοφιλὴς αὕτη, μηδὲ
βραχὺ μεθιεῖσα, τάχει πολλῷ πρὸς ἑαυτὴν Πατέρας
πάντας μεταχαλεῖτα', μεθ᾽ ὧν xai 8 ρι δέοι πράτ-
τεῖν βουλευσαμένη, σὺν ἅμα xai τῷ τῆς ᾿Βχκλησίας
προΐϊδρῳ, Ταράσιος δ᾽ οὗτος ἦν, ὁ xai πρὸ μικροῦ
τὸν Ü2óvov ἐγχειρισθεὶς, σύνοδον ἐν τῇ χατὰ Νίκαιαν
D:0.,víq xpotei* xai τῆς ὀοῦῆς ὑπερχγωνίζεται zl
* , € * * , :6 L]

σττως, τὰς θείας ὡς τὸ πρὶν elxovxc σέδεσθαι καὶ
τιμᾶσθαι θεσπίσασα. ἯἮ σαν δὲ οἱ συνειλεγμένοι Πα-
τέρες ἄγοι xai εἰς τοιχκοσίους ἀριθμούμενοι xsi

7, xai

121

VITA.

122

πεντήκοντα. ᾿Επεὶ δ᾽ εἷς τῶν συνεληλυθότων xal Πλά- A Olympum a puero incolens indidem, ut synodo

των ἐτύγχανεν ὁ ἱερώτατος, ὁ xal πρὸς μητρὸς θεῖος
τῷ Θεοδώρῳ ὃς xal τὸν ᾿λυμπον ἐκ νέου olxüw,
τηνικαῦτα παρῆν τῆς συνόδου μεθέξων.

Ε΄. Τότε μὲν πολλοὺς xai ἄλλους ὁ θεῖος οὗτος ἀνὴρ
πρὸς φιλοσοφίαν ἐθήρατε (καὶ γὰπ ἦν, εἰ καί τις ἄλ-
λος, τοῖς ἐντυγχάνουσι χἀριέστατος), πρὸ πολλῶν δὲ
χαὶ ἀντὶ πολλῶν τὸν χαλὸν τουτονὶ Θεόδωρον, ἐξ
ἀδελφῆς ὄντα ἀνεψιὸν, καὶ πάλαι ἤδη, ὡς ὁ λόγος, φι-
λοσοφεῖν καὶ παρ᾽ ἑαυτοῦ ἑλόμενον * οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ
πατέρας τοῦ Θεοδώρου χαὶ ἀδελφοὺς, Ἰωσὴφ καὶ
Εὐθύμιον, σὺν ἅμα xa: μιχρᾷ ἀδελφῇ. Πρὸς [ἐπὶ] τού-
vue ὁ Πλάτων xai ἀδελφοὺς τοὺς οἰκείους αἱρεῖ τρεῖς
χἀχείνους τυγχάνοντας. Τούτους οὖν ἅπαντας ὥσπερ
ἐξ ἑνὸς συνθήματος, τοῦ χοινωνικοῦ βίου τὸν ἄζυγα
προτιμήσαντας πρὸς ἑαυτὸν οὗτος λαμθάνει, xal
ἀγωγὴν ὑφηγεῖται τὴν χρείττονα. Oi θᾶττον καὶ οὐὖ-
σίαν xai ὕπαρξιν xal χρήματα ἄλλα κόλποις πενήτων

ἐναποθέμενοι, πρὸς δὲ xai οἰχέτας, οὐδ᾽ ἀριθμῷ λη-᾿

πτοὺς, ἐλευθερίᾳ τιμήσάντες, τῆς Βυζαντίδος ἐξίασι,
Θεῷ καὶ τῷ ἄγοντι Πατρὶ ἐφεπόμενοι.

ζ΄, ᾿Επεὶ δ᾽ ἀγρόν τινα ὁ Θεόδωρος τῶν οἴχείων ὃ τὸ
Βοσχύτιον οὕτω διωνομάζετο, πρὸς ἱερὸν ἀπέταξεν
διαίτημα * (p καὶ τόπος ἐτύγχανε προσεχὴς τοῦ Σαχ-
χωδίωνος οὕτω χαλούμενος * ἐχεῖσε ἤδη χοινῇ πάν-
τες φοιτήσαντες, Θεῷ τὰ ὑπεσχημένα πληροῦν EgmÉU-
δον. Οὐδὲν δὲ οἷον βραχέα xal περὶ τοῦ τόπου ἐρεῖν,
οὐχ ἄχαρί γε μὴν ὃν, οὐδὲ περιττὸν τὸ διήγημα.
Τούτῳ τοιγαροῦν ἄνωθεν μὲν xai κατὰ χορυφὴν
δένδρα ποικίλα καὶ παντοδαπὰ ἵστανται, τὰ μὲν τέ-
χνῃ εἰργασμένα, τὰ δ’ αὐτομάτως φύσαντα * ἃ καὶ
χύχλῳ συνηρεφοῦντα, xxl πανταχόθεν εἷς ἄλληλα
συστοιχοῦντα μηνοειδῆ τὸν τόπον ἀποτελοῦσιν, ἀμ-
φόδῳ μόνῃ μιᾷ τοῖς εἰσιοῦσιν ἀνιέντα τὸ βάσιμον.
Ἥπλωται δ᾽ ἐν αὐτῷ χάτωθεν xal πεδίον ἤδιστον
ἅμα xdi εὔχαρι, ἀνέμοις πραέσι χαταπνευόμενον *
χαταῤῥεῖ δ᾽ ἐν ἐχείνῳ καὶ ὕδωρ διειδές τε xal πότι-
μον, οὐ ῥαγδαίως καταφερόμενον, ἀλλ᾽ ἀἁψόφως χεό-
μενον. Καὶ ἵνα τἀλλα τὰ τοῦ τόπου παρῶ * μέγιστον
θεχμάτων ἁπάντων, τὴν ἡσυχίαν τοῖς οἰχοῦσι παρ-
ἐχει Θεῷ καταμόνας συγγινομένοις καὶ ἠρεμίαν ἀγου-
σιν ἀπὸ τῶν αἰσθήσεων. Τί γὰρ ἂν xal φαίην περὶ
τοῦ ἐχεῖσε ἱδουμένου νχοῦ ; ὃν εἰπεῖν xal δηλῶσαι,
ἔργον ἐμοὶ καὶ λόγου οὐχ ἐλαχίστου.

Ζ΄. Τούτῳ οὗ" τῷ τοῦ Βοσχυτίου χώρῳ σὺν τῇ καλ-
λίστῃ ἐχείνῃ συνοδίᾳ ὁ γενναῖος Θεόδωρος ἀφιχόμε-

interesset, profectus est.

V. — Tunc quidem et multos alios divinus ille
vir ad philosophiam pellexit (erat enim in con-
suetudine familiari gratus αἱ qui maxime), ac pre
esmieris illum, qui mnltorum unus instar erat,
clarissimum Theodorum, suum e sorore nepotem,
qui et ipse olim sua sponte animum ad philoso-
phiam appulerat; imo et Theodori parentes et
fratres Josephum et Euthymium, uns cum sorore
parvula. Quibus et suos ipsius fratres, qui tres
quoque erant, Plato adjunxit. Hos igitur omnes
tanquam ex composito celibem vitam conjugio

p anteponentes apud se accipit, iisque viam excel-

lentiorem commonstrat. Illi statim suis omnibus
fortunis in sinum pauperum depositis, necnon ser-
vis, nulla numeri habita ratione, libertate donatis,
Byzautinis migrarunt finibus, Deum et Patrem ἀυ-
cem secuti.

VI. Boscytii descriptio. — Subinde Theodorus
unum e suis agris, Boscylium nomine, ubi san.
cliorem quam meditabantur vitam instituerunt,
assignavit, non procul ab eo loco cui Saccudionis
nomen est. Eo postquam omnes convenere, qua
Deo voverant implere studebant. Nihil porro vetat
quominus pauca de loco illo dieseramus, neo erit
opinor injucunda, neque supervacanea narratio.
Illius itaque vertex variis arboribus consitus est,
pariím sponte natis, parlim arte: que in orbem
opacum digestae, ac certis ordinibus inter se dispo-
site, lune crescentis speciem referunt, aditumque
uno duntaxat bivio patentem prebent. In summo
apice peramcnus campus ventis leniter spirantibus
aperitur : neque abest aqua pellucida, et ad
potum idonea, non preceps torrentis instar, sed
placide prcfluens : atque, ut cetera loci hujus omit-
tam, illud maxime omnium spectandum est, quod
incolis tranquillitatem prestat, per quam a sensibus
abduoti οἱ feríati, versari oum 1Jeo seorsum 80]]
possint. Quid autem dicam de templo ibidem exci-
tato ? de quo sifnarrare vellem, utique loagiori ser-
mone opus foret.

VII. Vila in Boscytio. — In hunc igitur Bosoytii
locum Theodorus adveniens cum suisillis preeclaris

νος, πρὸς πόνους ἀσχητιχοὺς παρετάττετο, ὧν οὐδὲ ἢ comitibus, ad exercitationes pias se contulit, in

πάλαι ἀμελέτητος ἂν "οὐ γὰρ μαλαχόν τι οὐδ᾽ ὑφει-
μένον, ἀλλ᾽ ἀῤδενωπὸν xal ἀνδρῶδες βλέψας τῆς ψυ-
XJ τε Éx πρώτης ἐνέφαινε τὸ παράστημα, xal τοῦ
ἑξῆς βίου ἀῤῥαγεῖς τοὺς θεμελίους ἐδάλλετο, ὧν τὸ
χράτιστον ὑπαχοὴν ἐγίνωσχε xal ταπείνωσιν. ᾿Επεὶ
δὲ μετὰ βραχὺ καὶ τρίχας ἐχείρχτο πρὸς τοῦ Πλάτω-
νος, xxi ἐσθῆτα τὴν μοναδικὴν περιεδάλετο, τότε xal
μᾶλλον στεῤῥοτέρων ἅπτεται τῶν ἀγώνων, τήχων τε
τὴν σᾶρχα τῇ ἀσιτίᾳ, καὶ πόνοις αὐτὴν ἐχπιέζων
βιαιοτέροις. Οἷς οὐκ Ἀρχούμενος, πάντα καὶ τὰ δο-
χοῦντα τῶν διαχονιῶν φαυλότατα, περιουσίᾳ ταπει-
νώσεως ἑδαυτῷ δήπου προσεπετίθει. Χεῖρας γὰρ

quibus jampridem erat versatus. Non enim molle
sliquid &ut remissum, sed masculuin et virile me-
dilans, animi robur 80 ipso initio demonstravit, ac
solida insequentis vite fundamenta jaciebat, in
quibus non ignorabat eminere obedientiam et bu-
militatem. Cumque non ita multo post comam
sibi auctore Platone attondisset, habitumque mo-
nasticum induisset, multo asperiora certamina
capessit, carnem inedia macerans, ao duriore la-
bore subigens. Quibus minime contentus, quecun-
que in ministeriis abjectissima videbantur inoredi-
bili humilitate sibi omnia imponebat. Gravioribus

123

S. THEODORI STUDIT.E

124

enim laboribus teneras antea manus adhibebat: αὶ ἐχείνας τὰς πρὸ τοῦ μαλαχὰς τοῖς ἁδροτέροις ἐδίδου

illis non tantum secans ligna, aut aquam compor-
. lans, sed humum etiam versans, maxime que
inarata foret, aut in hortum preeparanda : multo
cum sudore glebas exportans,aliaqueomnia maxime
laboriosa exercens. Videres illum eape mulorum
stercora ferentem humeris, idque noctu, ut lateret,
vel etiam de medio die. Quo tempore cum agnosce-
retur, movebat ea resomnibusquihominem norant,
admirationem, cum apud se repularent talem vi-
rum, isto genere natum, rem tam nulli imitabilem
simpliciter ac humiliter prestare, eamque gloriam
vel maximam ducere, si vitam ingloriam viveret.
Atque hec ille cum faceret, nihil faceret quidquam
tamen sibi videbatur. Quamobrem suam his flnibus
alacritatem non continebat, sed iis qui cum ipso
versabantur, fratribus operam navabat, illis pre-
sertim quos videbat valetudiae aut alio incommodo
teneri ne imperata faceren. Illis sese dabat ultro
citroque cursitans, ubique subserviens, et omnes
labores levans, adeo ut omnes ipsi fausta preca-
rentur, οἱ hune fructum ac mercedem tantorum
laborum egregiam referret.

VIII. — Illud autem imprimis ipsi cure erat, ut
quidquid ageret, vel mente versaret, Patri suo
aperiret, satis gnarus humilitatis opus esse vel
maximum arcanaanimi detegere. Ob eas dotes cum
essel omnibus oninino acceptissimus, tum vero
illum sanctissimus Plato praecipua quadam chari-
tate complectebatur, et in ejus congressu familiari
suavissime acquiescebat. Suspiciebat enim in illo
admirabilem prudentiam, modestiam singularem,
animi robur precellens : eoque, utptote tanta vir-
tute predito, pre ceteris utebatur, et in rebus
gerendis solertem adjutorem adhibebat.

IX. Saccudionis descriptio. — Quis enim alius
preclarissima quaeque sicut vir ille admirabilis,
sectatus est? cujus in animo, velut in multisona
et apte composita lyra, viriutum omnium consen-
tiens harmonia concinehat. Quis dicat ejus in
sapientia modum, morum simplicitatem, indu-
striam, strenuitale'n, perspicaciam ὃ quissoler-
tiam ? quis mansuetudinem ? quis in charitate fer-
vorem ἢ Hec enim omnia licet inter se diversa οἱ
dissimilia, tamen in illo conspirantia, et in unum
concurrentia, unam quandam virtutis formam in
summa varietate simplicissimam effingebant. Cum
aulem is charitate prestaret, tum nihilo remis.
sior erat in studio humilitatis. Neque in eam adeo
incubuisse sine certa quadam et insigni ratione
mihi videtur, sed divinius aliquid pro summa sua
prudentia sapientiaque vidisse. Secum enim repu-
tabat Dominum ac Deum nostrum ad servi formam
se abjecísse per humilitatem, seque ipsum abjecta
illa sua inaccessa gloria exinanivisse, nobisque
similem factum esse. Ipsum etiam ignominiam, et
opprobria, et convicia propter, nos, ao mortem ex-

B

D

τῶν ἔργων, οὐ ξύλα χλῶν μόνα, οὐδ' ὕδωρ ταύταις
μεταχομίζων, ἀλλὰ καὶ γῆν ἁμῶν, ὅση τε ἀνέργα-
στος, καὶ ὅση χηπεύσιμος * xal βώλους ἐκεῖθεν σὺν
ἱδρῶτι ἀνέλκων" καὶ πᾶν ἄλλο δρῶν, xal τὸ χομιδῇ ἐρ-
γωδέστατον. Ὃς γε πολλάχις xai xómpóv τῶν ἡμιός-
νων ἐπὶ τῶν ὥμων φέρων ὁρᾶτο, νυχτὸς ὥστε λαθεῖν,
ἢ x«i ἡμέρας μεσούσης πράττων τουτί, Ὃ xal τῷ
χρόνῳ πρὸς γνῶσιν ἐλθὸν, θαῦμα ἐνεποίει τοῖς ἐπι-
ἡνοῦσιν ὅτι τηλιχόσδε ἀνὴρ xal τοσούτου οἴχου,
πρᾶγμα οὕτως οὐδενὶ μιμητὸν εὐτελῶς ἄγαν ὑπῆλθε
xal ταπεινῶς, δόξαν καὶ τὴν μεγίστην τὸ ζῇν ἀδόξως
ἡγούμενος. Πλὴν καὶ οὕτω πράττων, οὐδὲν οὐδαμῶς
πράττειν ἐδόχει * ὅθεν οὐδ᾽ ἵστη τούτοις τὴν προθυ-
plav* ἀλχὰ καὶ τοῖς συνδιάγουσιν ἀδελφοῖς ἐπιχουρῶν
ἦν χαὶ μάλισθ᾽ οὖς ἑώρα μὴ ἐπιχαίρως τὰ ἐπιτα-
χθέντα πληροῦντας, τῷ ἀδυνάτως, ἢ καὶ ἄλλως
ἀνωμάλως ἔχειν κατὰ τὸ σῶμα. Οἵς καὶ ἑαυτὸν ἐδί-
δου, ἄνω xal κάτω θέων, καὶ πανταχοῦ ἐπιὼν, xai
πάντας τῶν πόνων χουφίζων * dq ἂν ἔχοι τὴν παρὰ
πάντων εὐλογίαν καρποῦσθαι, καὶ μισθὸν οὕτως ὗπερ-
φυῇ πόνων τοσούτων χομίζεσθαι,

H'.'H» δὲ xai τοῦτο διὰ σπουδῆς ὅτι μάλιστα τῷ
γενναίῳ, πρᾶξιν πᾶσαν xal λογισμῶν χίνησιν τῷ Exu-
τοῦ ἀναχαλύπτειν Πατρὶ, μέγα εἰδότι τὴν φανέρωτιν
τῶν κρυφίων xxi ταπεινώσεως ἔργον τὸ μέγιστον.
Ὅς γε διὰ πάντα xal πᾶσι μὲν ἐπέραστος ἦν, πλεῖον
δ᾽ ἁπάντων τῷ ἱερῷ [Ιλάτωνι ᾿ ὃς xa! στοργῇ τῇ
πάσῃ τούτῳ προσεπεφύχει, καὶ ψυχῆς πᾳράχλησιν
τὴν τοῦδε συνομιλίαν ἐχέχτητο, Ἑώὠρα γὰρ τὸν θαυ-
μαστὸν συνέσει μὲν κατὰ πολὺ διαφέροντα, μετρ!ο-
φροσύνῃ δὲ μειζόνως τῶν ἄλλων χοσμούμενον, ψυχῆς
δ᾽ εὐανδρίᾳ xai μᾶλλον ἀπείρως ἐξέχοντα * d) καὶ ola
τοσούτῳ τὴν ἀρετὴν, ἐν πᾶσι τε οὖς εἶχεν ἐχρῆτο, xai
δεξιὸν ἐποιεῖτο τῶν πρακτέων au) ropa.

θ΄. Τίνι γὰρ τῶν ἁπάντων, ὡς τῷ θαυμασίῳ τυύτῳ
πάντα ὡς ἕν ἐσπουδάσθη τὰ κάλλιστα, xal εἰς μίαν
τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν ὥσπερ ἐν ποιχίλῃ λύρᾳ xal εὐαρ-
μόστῳ, πᾶσα ἁρμονία συνεισήει τῶν ἀρετῶν ; Τί γὰρ
ἂν εἴποι τις τὸ ἐν φρονέματι μέτριον, τὸ ἁπλοῦν τοῦ
ἤθους, τὸ συνετὸν, τὸ ὄρχστέήριον, ἀλλὰ τὸ ἀγχίνουν,
ἀλλὰ τὴ πρᾶον, ἀλλὰ τὸ ἐν ἀγάπῃ θερμότατον ; Πάντα
γὰρ ταῦτα εἰ καὶ διάφορα γοᾶν πρὸς ἑαυτὰ χαὶ πο-
λυειδῆ μάλιστα, ἀλλ᾽ οὖν ἐπ᾽ ἐχείνῳ εἰς ἕν ὁμοῦ καὶ
χατὰ ταὐτὸν συνελθόντα, tv xai ἀρετῆς εἶδος ποικι-
λώτατον ἅμα καὶ μονοειδέστατον ἀπετέλεσαν. Πλὴν
ἀλλὰ γὰρ εἰ καὶ τὰ τὴν ἀγάπην οὕτως ἐξέχων igal-
νετο, μεθ’ dix καὶ τῆς καλῆς ταπεινώσεως, ἀλλ᾽
οὔ μοι δοχεῖ, δίχα κρείττονος λόγου πρὸς τοῦτο συν- -
νεῦσαι * ἀλλὰ σχοπῷ θειοτέρῳ, καὶ τῆς ἐχείνου ἀξίῳ
xal φρενὸς xal συνέσεως. Ἐλογίζετο γὰρ ἐν ἑαυτῷ
ὅτι xal ὁ Κύριος ἡμῶν χαὶ Θεὸς τὴν τοῦ δούλου διὰ
ταπείνωσιν ὑπέδυ μορφὴν, δόξης τῆς ἀπροσίτου κεν-
σας ἑαυτὸν, καὶ ἡμῖν γενόμενος ὅμοιος. Ὃς καὶ
ἀτιμίαν, καὶ ὀνείδη καὶ σκώμματα δι᾽ ἡμᾶς ὑποστὰς,
καὶ τελευταῖον θάνατον τὸν ἐπάρατον, οὐδ᾽ οὕτως τῆς
πρὸς ἡμᾶς ὑφίει ἀγάπης, ταπεινούμενός τε ἐπὶ

425

VITA.

136

πλέον καὶ συγχαταδαίνων ἡμῖν, xai τὸν αὐτοῦ εἰσέτι ἃ secrandam tolerasse, nec de sua erga nos charitate

δαψιλευόμενος ἔλεον. Ταῦτα ὁ θεόδωρος στρέφων ἐν
νῷ, καὶ εὔγνωμόν τι πρὸς τὸν Δεσπότην ποιῶν, τὴν
τε πρὸς ἐχεῖνον θερμῶς ἀνεζωπύρει ἀγάπην, κόλποις
ψυχῆς ἀναθάλπων. Καὶ τῆς περὶ τὸν πλησίον δὲ οὐ-
δὲν ἔλαττον ἐπεμέλετο διαθέτεως, πᾶσί τε ὁποχατα-
κλινόμενος εὐγνωμόνως xai ἀγαπητῶς ἔχων πρὸς
ἅπαντας. Ὧγε διὰ τὴν σύντηξιν τῆς ψυχῆς χαὶ τὸ
ἔνδον καὶ ἐν καρδίᾳ πένθος οὐμενοῦν οὐχ ἔληγεν οὐ-
δαμῶς, οὗ χαὶ μήνυμα δηλαδὴ, τὸ ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν
χατιὸν δάχρυον, οὕτως ἀσταχτὶ ῥέον, χαὶ ὕδατι ἴσα
λοῦον τὸ πρόσωπον. Καὶ γὰρ μετὰ τῶν ἄλλων xal
τῷ τῆς χατανύξεως ἐπλεονέχτει χαρίσματι ὃ ἡ πλου-
τοδότις αὐτῷ παρεῖχε ταπείνωσις. Καί ὃ μάλιστα χαὶ
εὐφροσύνην εἶχε τῆς ψυχῆς καὶ παράκλησιν, xal φῶς
τοῦ νοῦ χαὶ διαύγειαν.

l'. "Eniók, ὡς ἔφαμεν, ἐν πᾶσιν οἷς εἶχεν ὁ Πλάτων,
συνεργῷ τῷ ὁσίῳ ἐχρῆτο πάντα ἐγχειρίζων αὐτῷ διὰ
μέγεθος φύσεως * ἐγχειρίζει xal τὸν τηνιχαῦτα ἐν τῷ
Σαχκχουδίωνι χατασχευαζόμενον ἱερὸν οἶγον. Καὶ γὰρ
εἶχεν ἔρως αὐτὸν, ναὸν ἐξ αὐτῶν χρηπίδων τῷ ἐπι-
στηθίῳ ἀνεγεῖραι θεολόγῳ, δῶρον ὄντα τοῦτον χαρι-
στήριον αὐτῷ xai ἵχέσιον. Οὐχοῦν xxi ὁ θεόδωρος
πίστει θαῤῥήσας τοῦ ἐπιτάξαντος, λαμπρῶς ἅμα xal
ἐπιχαρίτως τὴν tou ναοῦ ποιεῖται οἰχοδομήν. Οὔ
xai τ᾽ ἄλλα μὲν πάντα φαιδρὰ, xal ὀφθαλμοῖς ἐτύγ-
χανεν ἤδιστα, ὅσα τε ἐν ὀροφῇ, καὶ ὅσα ἐν στοαῖς
καὶ γωνίαις ἄλλαις ταὶς ἰσοπλεύροις. Μείζων δὲ ἡ
χάρις καὶ ἡδονὴ ἐν τῷ τῆς ἔχχλησίας ὡρᾶτο ἐδάφει,
χρώμασί τε ποιχίλοις xal ψηΐσι πολυειδέσιν ἐξερ-
γασθέντι, xal λαμπρὰν οἵαν τὴν αἴγλην τοῖς πᾶσιν
ἐναφιέντι. Ἢ γὰρ ἐνοιγοῦσα τῷ θεολήπτῳ χάρις xal
τὰ ὑπερφυῆ πράττειν ἐδίδου, xal τὰ δυσχερῆ do
τούτῳ καθίστα, xai ἀνύσιμα τὰ χομιδῇ ἐργωδέ-
στατα.

IA'.'A))' ἄρα μὴ ταῦτα μὲν πράττων, ἀπαντας ὑπερ-
δάλλων ὡράτο, μηδένα συγχωρῶν τούτου ἐγγὺς καὶ
xatà μιχρὸν γενέσθαι, τῶν δ᾽ ἐν ἐχχλησία συνάξεων
J| ἀμελῶς εἶχεν, ἢ δεύτερος τῶν ἄλλων ταύταις
ἐφαίνετο ἀπάντων ; Οὐμενοῦν. ᾿Αλλ᾽ ἐνταῦθα καὶ
μᾶλλον τὰ «τῆς προθυμίας ἐπέτεινε, πάντας τε προ-
φθάνων ἐν ὀρθριναῖς δοξολογίαις, xal ἡμεριναῖς,
ὥσπερ οὐχ ἐπ᾿ ἄλλῳ τῳ τὴν διάνοιαν ἀσχολῶν, xal
μετὰ πάντας τελευταῖος ἐχεῖθεν ἀναχωρῶν, ἀκλινὴς
χαὶ τῷ σχήματι xai τῷ βλέμματι ἐν τῇ παραστάσει
μένων τῆς προσευχῆς, καὶ τὸν νοῦν ὅλον ἴσχυρῶς
ταύτῃ ἀνηρτημένος. Ἵνα δ᾽ ἔχοι xal χρύφιόν τι προσ-
ἄγειν Θεῷ xa! τοὺς συνόντας λανθάνειν, ἀπέταττε
xai μέρος ἑχάστης ἡμέρας αὐτῷ, xal μόνος τῷ μόνῳ
ὡμίλει, νοῦν ἀθόλωτον τῷ Θεῷ παριστῶν, καὶ ἀμιγῆ
τῶν κάτω περιπλανήσπων. Ἐπεὶ δ᾽ οὐχ ἔδει τὴν
ἀρετὴν χρύπτεσθαι, ὥσπερ οὐδ᾽ ἀνίσχοντα ἅλιον,
πολλοὶ xal συνῆκαν τοῦτο, xai εἷς πολλοὺς ἐξεθόη-
σαν, xxl τὸ καταῤῥανθὲν τοῖς χεύμασι τῶν δαχρύων
ἔδαφος, μηνυτὴν ἀψευδέστατον τοῦ ἀδήλου ἐτόπασαν.

quidquam remisisse, dum sese magis magisque
demittit, ad nosque descendit, suam nobis miseri-
cordiam impertiens. Hac in animo versans Theo-
dorus, remque Domino gratissimam faciens, suum
amorem in illum intimo peclore accensum fovebat,
Neque minus charitati erga homines studebat, om-
nibus benigne se submittens, et omnes benevo-
lentia complectens. Ipse interim pio m«erore inti-
mis animis assidue colliquescebat. Testes illa que
ex oculis manabant ubertim lacryme, et vultum
quasi rivis perfundebant. Quippe inter ceteras
dotes compunctione largiter donatus erat, qua ex
humilitate, certissimo coelestium opum fonte pro-
fluebat. Hinc illa mentis hilaritas, illa consolatio,
lumen illud animi ac splendor.

X. — Cum igitur Plato, uti diximus, inter ceteros
sue discipline alumnos, Theodoro ad res geren-
das plurimum uteretur, omniaque ipsi propter
insignem ejus ingenii prestantiam demandaret :
eidem quam in Saccudione construere parabat sa-
eram domum committit. Avebat enim templum ab
ipsis fundamentisJoanni (d) Theologo excitare, quod
grati animi monimentum esset, ac orationis locus.
Igitur Theodorus mandatis fide fretus, magna
omnium approbatione splendidam «ediflcalionem
molitur. Erant ibi jucunda ad aspectum et amoena
omnia, in tecto, in porticibus, in murorum flexibus
et angulis equali inter se spatio constantibus. Sed
visu gratum imprimis eoclesie pavimentum erat,
vario colore et multiformi calculo elaboratum,
unde lux effulgens oculos demulcebat. Nempe in
viro divino residens gratia vim dabat efficiendi in-
gentia, et que difficilia erant facilia reddebat,
408 laboriosissima, prona et expedita.

ΧΙ. Vita in Saccudione. — Cum autem in his
tautum opere, quantum nemo cerle alius posset,
ponere cerneretur, nunquid ad sacros in Ecclesia
ectus negligentior, aut secundus ulli videbatur?
Nequaquam. Sed in eo maxime alacritatem suam
intendebat, omnes in matutinis ac diurnis Dei lau-
dibus antevertens, quasi aliud nihil haberet occu-
pationis et negotii; et post caeteros ultimus indi-
dem decedens : immoto corpore simul et ore, in
oratione persistens, et toto animo in ea vehementer
defixus. Atque ut haberet secretum aliquod ubi

D agere cum Deo, aliosque latere posset, seponebat

uniuscujusque diei partem aliquam sibi, per quam
solus cum solo versaretar, mentemque puram ei
ab terrenis aberrationibus expeditam Deo sisteret.
Sei quoniam virtutem celari non oportebat, haud
magis quam orientem solem, id plerique cogno-
verunt, et famam late sparserunt : ipsisque indi-
cium non mendax, unde possent quid ibi clam
gereretur conjicere, fecit conspersum lacrymis
solum.

(d) Qui supra pectus Jesu. ἐπὶ τὸ στῆθος τοῦ 'Insoo, in cona recubuit, Joan. xiii, 29.

421

rabilis crebro sermone celebrabat, utpote qui cum
88 adolevisset, magnoque illam haberet in pretio;
ceterarum virtutum effectricem ac ducem esse
ratus. De ijs quse ad ipsam pertinent dici non
potest quanta sapientia constituerit, neque absti-
nentiam 8 cibis immodicam conseclans, neque
ventrem inedita intempestiva affligens, quorum al-
tero franguntur vires corporis, quibus ad agen-
dum et ad virtulem exercendam opus est ; alterum
autem mentem ad cupiditates inclinat, et volupta-
tem ao mollitiem introducit. Itaque corpori neces-
saria quidem non negabat, sed quibus sustenta-
retur duntaxat : totus autem in eo erat, ut mentem
corpori consertam ἃ maleria abstraheret, uique
pars deterior meliori subesset. [dem tamen, inanis
gloriae fugitans, obsoniis omnibus appositis inter-
dum vescebatur, ut ne cibis illis abstinere solitus
videretur convivis, ac prastantior ceteris habere-
tur. At qui cum eo erant, ejus mores instar legum
habentes, eumdem, qua fas, emulari atque imitari
nitebantur. [n iis eminebat Josephus, ejus et na-
tura et institutis frater, qui propter eximiam virtu-
tem "Thessalonicensi Ecclesie prepositus, idque
pietatis premium adeptus fuerat. Eum sequebantur
Athanasius el Naucratius, et inclytus Ruthymius,
Timotheus, et alii complures versabantur in eadem
disciplina pietatis : qui omnes ipsum ab initio du-
cem instituti sanctioris ac moderatorem sectati, et
suam quisque vitam composuerunt, et conspicui
maximis virtutibus exstiterunt.

XIII. — Cum iis autem Theodorus, Platonis ad-
minister et cultor, in illud incumbebat sedulo, ut
omnem Scripturam sacram tum velerem tum no-
vam evolveret, Patrumque omnium sermones
Bcrularetur : et que quisque monumenta relique-
rat, cunctaque ἃ sancliis Patribus, ut par esl,
exposita diligenter, Spiritu monstrante perlustra-
bat, et in capacem meatis sinum demittebat. Basilii
vero Magni scripta deosculabatur, iisque sermonem
omnem condiebal: quem nimirum intelligebat pre-
clarissime de rebus divinis philosophatum esse, et
omnibuseloquentia prestitisse. Etsi autem singulos
ejus libros assidue auscultabat, ex iisque admira-
bilem quamdam capiebatvoluptatem : tamenlibrum
quem ille ecripsit ad solilarios, dici non potest
quantum amplecteretur ac deperiret: adeo totus
in toto erat: vilamque omnem suam ad illum,
lanquam ad regulam, exigebat. Quinetiam pre
hujus amore ac studio, eos qui parum illo cape-
rentur, neque in veris censebat monachis, neque
ad sacram professionem admittendos putabat.
Erant enim illic nonnulli qui plurimas istius libri
preceptiones depravarent, vitamque inopem ac
simplicem contemnerent, ad rem augendam nihilo,
quam qui in seculo essent, segaiores. Quibus non

S. THEODORI STUDIT.E
XlI. Socii. — Jam vero temperantiam vir admi- A

498

[Β΄. ᾿Επεὶ δὲ καὶ ἐγχρατείας λόγος τῷ θαυμασίῳ πο-
λὺς, ἅτε ταύτῃ συνηχμαχότι, καὶ οἷα συνεργὸν καὶ
τῷ, ἀρετῶν ὁδηγὸν Otzotoóvttoz τετιμηχότι " συνετῶς
ἄγαν, xa: ὡς οὐχ ἀν τις εἴποι, Χχὶ tà xat' αὐτὴν
διετίηει, αὐ τ᾽ ἀπογὴν ἄχραν τῶν σιτίων ἐπιτν δεύων,
μήτε γαστέρα ἀγαίρῳ πιέζων ἐνδείᾳ * ὧν τὸ μὲν π2:-
&£3:v ἐν σώματι ἐμποιεῖ, δι’ οὗ αἱ πρὸς ἀρετὴν χινή-
σεις
τοῖς

xii πράξεις ^ θάτερον δὲ τὸν νοῦν ἐπικλίνε:
πάθεσι, καὶ τὸ λεῖον ἐπεισάγει τῶν ἡδονῶν.
Ὅθεν σαρκὶ μὲν τὰ ἀναγχαΐχ ἐδίδου, xxi ὅσα πρὸς
τὸ συνίστασθα! μόνον * τὴν δὲ σπουδὴν εἶχε πᾶσαν
περι τὴν συγχραθεῖσαν Ἐχείνη ψυχὴν, πῶς ἄρα i-
vo:to ταύτῃ τῆς ὕλης ἐχόῆναι " χαὶ πῶς ὑποτάξε:
τὸ γεῖοον τῷ χρείττονι. Πλήν γε οὗτος ἐνίοτε διὰ
τὸ μὴ δόξῃ τῇ χάτω ἁλίσχεσθαι, xai πᾶσιν ἔστ᾽ν
ὅτε τοῖς παρατιθεμένοις τῶν βρωμάτων ἐχρῆτο * ὡς
4v μὴ xai δόξῃ τοῖς συνεστιωμένοις ἀπόσιτος -ῶν
τοιῶνδε φαίνεσθαι, xa! ὡς Xv μὴ ὑπὲρ τοὺς πολλοὺς
δοχΐ, φαίνεσθαι. Διὰ ταῦτά τοι xai ὡς νόμῳ τῷ Exi-
νοῦ τρόπῳ χρώμενοι οἷ συνόντες, χαὶ ζηλοῦν αὐτὸν
ἔσπευδον xal μιμεῖσθχ! ὡς δυνάτόν, Ὧν ἐτύγχανε
πρῶτος Ἰωσὴφ ὁ καλὸς, ὁ καὶ φύσιν xai τὴν mpoai-
ρετιν ἀδελφὸς, ὃς διὰ τὴν ἀοετὴν καὶ τῆς ἐν Θεσσα-
λονίχῃ Ἐχχλησπίας προέστη, ἄθλον εὐσεδείας τὸν
θρύνον εὑράμενος. E:0 ἑξῆς ᾿Αθανάσιος xai Na»-
χράτιος, Εὐθύμιός 1 τε ὁ χλεινὸς xat Τιμόθεος, xa!
ἄλλο! τῶν συνασχουμένων συ νοί. Οἵ γε xai ἀπὸ μιᾶς
τοῦτον πᾶντες χαὶ O nov χαὶ χαθηγητὴ» τῶν xpr:it-
τόνων ἑλόμενοι, βίον τε τὸν οἰχεῖον ἐχόσμησαν, xx!
ἀρεταῖς ταῖς μεγίσταις διέλχμψαν.

Π΄. ᾿Αλλὰ γὰρ ὁ τοῦ θείου θεραπευτὴς Θεόδωρος
ἐπεὶ μετὰ τῶν ἀλλων xai τοῦτο εἶχεν ἔργον ἐπιμε-
λὲς, πᾶσαν ἐπιένα: Γραφὴν, παλαιάν τε xai νέαν,
Πατέρων τε αὖ πάντων τοὺς λόγους ἀνερευνᾷν τί-
νὰ τὸ τούτων ἔχαστος χαταλέλοιπεν ὑπομνήματα,
xa; πάντα μὲν ὡς εἰχὸς xai τοῖς θείοις Παχτράσ:
φιλοπόνως ἐχτεθειμένα, σὺν ὁδηγίφ ἐπήει τοῦ Πνεύ-
ματος, τῷ πολυχώρῳ τῆς διανοίας ἐναποτιθέμενος
ἕκαστα, Βασιλείου ὃὲ τοῦ μεγάλου τοὺς λόγους χαὶ
μειζόνως ἠσπάζετο, χαὶ γλώσσης εἶχεν ἐντρύφημα,
οἴα τὸν ἄνδρα εἰδὼς καὶ φιλοσοφώτατον τὰ θεῖα,
xai τὸν πώποτε λογιώτατον * 09 xxi τῶν ἄλλων μὲν
βιόλίων θχυμασίως ἐπηχοοᾶτο xai πολλὴν οἵαν ἐξ
ἑχάστης αὐτῶν ἐτρύγα τὴν ἡδονήν" τὴν δέ γε πρὸς
μονάζοντας ἐκείνῳ πεπονημένην, οὐδ᾽ ἔστιν εἰπεῖν

D ὅπως xai περιεῖνε χαὶ ἔστεργεν, ὅλος ὁλῃ συγχρώ-

μενος, xai βίον ὅλον ταύτῃ ἐξαχοιδούμενος, ὅς γε
τῷ περὶ αὐτὴν TO, xxi τοὺς μικρά παρασπῶντας
ἐκείνης, οὐδ᾽ ἐν ἀληθινοῖς ἔταττε μονασταῖς, οὐδ᾽
ἐπειλῆφθαι τοῦ ἀπαγγέλματος τούτους ᾧετο δεῖν.
Ἦσαν γὰρ ἔνιοι τηνικαῦτα πολλὰ τῶν τῆς βίδλου
παρχτρέποντες διχτάξεων, ἀχτησίας τε χαὶ βίου τοῦ
ἀπερίττου ὑπερφρονοῦντες, xai ἴσα τοῖς κατὰ
χόσμον χρηματιζόμενοι, Οἷς οὐκ ἀποχρῶν ἕν, εἰ
μὴ καὶ δοῦλοι ἐπάγοιντο xal ἡμίονοι, καὶ ἄλλα δή

VARLE LECTIONES.

! [n cod. Vaticano ᾿Αντώνιος.

129

VITA.

130

τινα τῶν χομιδῇ ἀχρήστων xal περιττῶν. Οἷς xa: ὁ A erat satis si et servi, οἱ muli adessent, et alia id

γενναῖος περιαλγήσας xal τῷ ἀδοχήτῳ πληγεὶς, οὐχ
áva6oÀaiq οὐδὲ χρόνοις τὴν διόρθωσιν ἐπιτρέπει "
ἀλλ᾽ ὡς εἶχεν ὁρμῆς τῷ Πλάτωνι προσιὼν, xxl ὅπως
ἔχει τὰ κατ᾽ αὐτοὺς διαγγείλας, προτρέπεταί τε παρ᾽
αὐτοῦ, xai πρὸς ἄμυναν τῶν δρωμένων διαγωνίζε-
ται. Ὥς xal ἐν θερμοτέρῳ πνεύματι χτῆσίν τε
ἐχείνων τὴν περιττὴν, xal ἀνδράποδα πάντα σὺν
οὐδενὶ τῷ κωλύοντι ἐχφορεῖ, ἄλλα τε ὁσα τῶν ἀχρή-
στων προσῆν, τῶν γαταγωγίων ἐξάγει, μάλισθ᾽
ὁρῶν τουτὶ τὸ δεινὸν χἀν τῷ ἑαυτοῦ σεμνείῳ λάθρα
ὑφέρπον, καὶ τὰ καίρια διαλυμαινόμενον. Ὅθεν xal
μιᾷ πράξει τούς τε οἰχείους ἅμα xal τοὺς πόῤῥω
διορθωσάμενος, αἰδοῖ τοῦ ἀνδρὸς ἑχατέρους δύήπου-
θεν ἡττωμένους, καὶ μηδ᾽ ἀντειπεῖν τοῖς παρ᾽ αὐτοῦ

genus, sane perquam inutilia et supervacanea.
Eorum vicem dolens vir generosus, et insolentia
rei perculsus, non diu cunctatus est quin eos cor-
rigeret : sed, pro suo ardore, Platonem adit, et
quemadmodum isti se gererent admonet: ἃ quo
etiam excitatus, continuo ad ulciscendum com-
missa accingitur. Ac primo quidem spiritus fervore
succensus, supervacaneam illorum supellectilem et
mancipia omnia, reluctante nullo, amandat. Deinde
ex eorum conclavibus quecunque ibid erant inutilia
amovet, precipue quod hanc pestem in ipsam quo-
que sacram suam domum clam serpere, et intima
corrumpere cerneret. Ita hoc uno facto et domoe-
slieos et externos correxit, utrosque viri reverentia

ἔχοντας. "Epyov τε πολλοῦ ἄξιον εἴργάσατο ὁ θαυ- B victos, nec quidquam habentes quod iis que ab ipso

μάσιος, xal δὴ πῶς ἄρα τοῦ λοιποῦ βιώσοιντο, dpi-
δήλως τούτοις ὑπέδειξε " τὸ εὐπάρεδρον δηλαδὴ πρὸ
τῶν ἄλλων, καὶ τὸ ἀπέριττον στέργουσιν " ὡς ἄν ἐξῇ
τούτος xal ἀπρόσχοπτον τὴν πρὸς τὰ ἄνω ποιεῖσθαι
πορείαν. ᾿Αμέλει xal οὗτοι βελτίους τὸ ἀπὸ τοῦδε
γενόμενοι, θεῖόν τι xai οὐχ ἀνθρώπινον τὸ παρ᾽
ἐχείνου καὶ ἔκριναν xal ἡγήσαντο. Πλὴν ὀλίγοι κομιδῇ
περιττόν πως xal ἄχαιρον τὸ πράττόμενον ἔφασαν "
οἷς τοῦτο μόνον εὐδιάστροφος dj διάνοια " οἵγε οὐδὲ
τοῦ λοιδορεῖν ἐχεῖνον ἀπέσχοντο, οὐ μὴν φανερῶς,
ἀλλ᾽ ἐν γωνίᾳ, xal παραδύστῳ φθόνῳ, πάθει ὀλε-
θοίῳ, ὑποχνιζόμενοι, καὶ ψυχῆς ἀθεραπεύτου πρᾶγμα
ποιούμενο!. Ὧν οὐδὲ μιχρὰ φροντίσας ὁ δίκαιος, τὸ
ἑχυτοῦ ἐποίει, μὴ τοῦτο σχοπῶν τί ἐχείνῳ οὗτοι

statuebantur opponerent. Eximium sane omnique
laude dignum viri admirabilis facinus, quo illis
aperte, quemadmodum deinceps vita minstituerent,
ostendit : videlicet quibuslibet aliis rebus antepo-
nendo assiduitatem, simplicitatem ante omnia se-
ctando, et omnem supervacui cupiditatem ampu-
tando, ut ipsis eo pacto liceret inoffenso cursu ad
colestia contendere. Ex illo igitur tempore ad
meliorem frugem traducti, in iis que ab ipso fle-
rent divinum quid et humano majus esse judica-
bant. Nonnulli tamen istud ipsius factum intem-
pestivum esae minimeque necessarium dictitarunt,
quibus videlicet perversa mens erat, quique eidem
conviciari minime desistebant, non quidem palam,

ἐροῦσιν * ἀλλὰ τί αὐτὸς ἔσται πράττων, xal πῶς ἐφ᾽ C sed in angulis, et ceca invidia, exitiali et insana-

οἷς πράττοι, Θεῷ εὐαρεστῶν φαίνοιτο.

bili animi morbo, etimulati. Que quidem minime

curans vir justus, res suas agebat: non quid itis dicerent, sed quid ipse faceret, et quomodo Deo

in suis factis placeret, considerans.

[Δ΄. Οὕτως οὖν τοῦ θαυμασίου ἔχοντος, xal τοιχύταις
ἀρεταῖς διαλάμποντος, βουλεύεται ὁ Πλάτων καὶ
ἱερωσύνῃ τιμῆσαι τὸν τηλιχοῦτον, καὶ Θεῷ mapa-
στῆσαι [προστήσασθαι .] ᾧ καὶ τὰ τῆς βουλῆς ἀνειπὼν,
πρῶτα μὲν εἶχεν ἀντίξουν xal ἀντιτείνοντα, εὐλαδού-
μενον τάχα τὸ ὑπερδάλλον τοῦ ἀξιώματος, Ὡς δὲ
μόλις καὶ σὺν χρόνῳ χαταπειθῆ ἔλαθε, γνόντα πάν-
τως χαὶ αὐτὸν μὴ ἀθεεὶ τὸν Πλάτωνα πρὸς τοῦτο
ὡρμῆσθαι ἀμφότεροι ἤδη τὴν Βυζαντίδα χαταλα-
Ὀόντες, xal τῷ πατριάρχῃ τὰ τοῦ σχοποῦ ἀνατι-
θέντες Ταράσιος δ᾽ οὗτος ἦν " αὐτῷ xal μυσταγωγῷ
τῆς ἱερωσύνης xal τελειωτῇ χῤῥῶνται, καὶ τοῦ
χρίσματος αὐτουργῷ, ἡσθέντι μάλα xai αὐτῷ ἐπὶ
τῷ εὐλόγῳ τοῦ πράγματος. Παρ’ οὗ δὴ καὶ ὡς εἰχὸς
τὴν χειροθεσίαν λαθὼν ὁ Θεόδωρος, πλείονός τε τοῦ
ἀπὸ τοῦδε τῆς χάριτος μετασχὼν, οὐδ᾽ ἐν ἑαυτῷ
μένειν ἠνείχετο, εἰ μὴ αὐτὸς ἑαυτὸν φαίνοιτο ὑπερ-
θάλλων, καὶ τῇ κχαθάρσει χάθαοσιν προστιθείη,
Ἑώρα γὰρ ἐν ἑαυτῷ, τί μὲν ἄνθρωπος φύσις ὗπο-
δεδηχυΐα καὶ ταπεινὴ, πηλίχης δὲ οὗτος ἀξίας xal
χάριτος δεχτιχός * χαὶ πῶς τὸ τῆς ἱερωσύνης χρῆμα
οὐχ ὅπως γηΐνῃ φύσει, ἀλλὰ καὶ αὐτῇ δήπου τῇ
οὐρανίᾳ xai ἦν νοῦς μόνος, ἄληπτον τάχα xai ἀπε-
ροίληπτον. Διὰ ταῦτα γοῦν xal συνεστήχετο τὴν ψυ-
χὴν, καὶ τὸν νοῦν ὅλον συνέστελλεν ἀπὸ τῶν αἰσθή-

XIV. Fit sacerdos a Tarasio. — Cum hec Theo-
dorus ageret, iisque virtulibus eluceret, tantum
virum Plato honorare sacerdotio cogitat, ao divinis
ministeriis admovere. Cui cum suam aperuisset
mentem, principio renitentem et reluctantem ha-
buit, opinor tante dignitatis fastigium reformi-
dantem : mox ubi vix ac longa die victum et
obsequentem est nactus, quinetiam plane intelli-
gentem non sine numine id consilii Platonem
cepisse; ambo Byzantium pergunt, et consilium
sus profectionis exponunt patriarche (is Tarasius
erat), ipsoque chrismatis et consecrationis admí-
nistro et confectore utuntur, cum ille gratam Deo
rem esse sentiret. Theodorus accepta aub ipso, ut
par erat, manuum impositione, eoque ampliore do-
aatus gratia, quod eam per talem virum accepisset,
statuit non conquiescere donec seipsum superaret,
80 mentem magis magisque purgaret. Gontempla-
batur enim in seipso hinc quidem humans tenui-
tatem nature et vilitatem, inde vero quantam
dignitatem et gratiam esset adeptus, οἱ quemad -
modum sacerdotium non terrens tantum, sed
coelestis etiam sola menteconstantis nature captum
el intelligentiam excederet. Idoireo animum con-
tendere, et ἃ sensibus quam longissime avocare

131

S. THEODORI STUDIT/£

433

institit, eique rei totum quod supererat corporis A σέων, προυδοπανῶν ἤδη x3! τὸ λειπόμενον τῶν 322-

virium impendere : si qua ratione posset dignum
se accepto munere prebere, Deumque sibi, purum
puro cultum adhibens, conciliare. Ergo mente sola
vivere certabat, ex materia quoad ejus fleri posset
emersus: quod purgate mentis preclaras dotes
plurimas esse judicaret. Hinc ipsi contemplatio el
sublimitas animi : hinc ascensus ad excellentiora,
et quanta potest esse consuetudo cum Deo, cui
conjunctissimus erat, nullum finem faciens ejus
Jaudandi, cumque illo versandi, hbymnosque mente
in eum semper intenta revolvendi. Divinus quippe
amor et ad colestia perpetuo erectus animus eum
ad corporis curam ne obiter quidem sinebat re-
spectare, sed necessariarum etiam rerum contem-

ptum viro generoso persuaudebat. Itaque somni fere p

nihil, aut parum admodum, quasi per simulatio-
nem, degustabat : victu autem quam tenuissimo et
brevissimo, ut ne corpori nihil daret, utebatur :
infirma bec despiciens, quod ad vitam alleram
quasi transcriptus jam foret, jamque terram dese-
ruisset, quamvis adhuc in terra manens, ac taber-
Dnaculo corporis implicatue.

XV. — Hunc igitur Plato cum videret adeo hu-
mana supergressum, ac in ejus vita quiddam plane
eximium esse intelligeret ; tum demirabatur homi-
nem ul par erat, tum de illo quotidie coram uliis
pluribus mira predicabat, quc ille deinde in vita
facturus esset iis qui aderant precinens. Quocirca
ut suo loco preesse íratribus vellet precabatur,
idque et cohortando, et admonendo persuadere
contendebat : se jam senio et longa exercitatione
defessum : preterea crescere in dies numerum
discipulorum, quibus proinde valentiori ductore
opus esset. At ille humilitatis ia omnibus retinen-
tissimus, nec de modestia quidquam remittere vo-
lens, tam grave onus, ita enim censebat, suis apud
avunculum precibus deprecabatur, eaque in re-
morem ipsi gerere detrectabat, cum esset in cete-
ris obsequentissimus. Sentiebat quippe vir maxime
prudens, multo utilius ac melius esse in alterius
potestate vivere, sicut ipse hactenus vixerat, quam
preesse aliis, presertim novam vits rationem ad
virtutis leges exactam instituentibus : quos regere
nemo possit, nisi apprime in rebus istis expertus,
idemque diligentissimus, et usu majori, altiorique
mente praeditus. Nam licet eos qui vitam solitariam
apud nos amplectuntur, sedulo ad capessendam
virlutem videamus incumbere, nihilominus ipsos
principio esse operosius excolendos exploratum
est : siquidem non tantum facta dictaque ipsorum
expendere convenit, sed aífectus etiam omnes, et
motus animi lacitasque cogitationes examinare, ac
Bensus reconditos, arcanosque recessus mentis in
lucem proferre : quorum si quid neglectum fuerit
quantumvis leve, optima etiam corrumpit, et pre-
terea malum intus relinquit. His de causis Theo-
dorus sibi vacare uni, et oblatum regimen aliorum
plane repudiare constituit, Non quod illi non eup-

κὼν " εἰ πως ἔχυτὸν ἄξιον οὐ μετείληφε θεῖτο, Θεοῦ
τυχὼν ἵλεω, xai χαθχρὰν τῷ καθαρῷ τὴν λατρίαν
προσφέροιτο. Ὅς vt xai καθ᾽ ὅσον οἷόν τε τῆς ὅλης
ἐχοὰς, μόνῃ διγμιλλᾶτο ζὴν τῇ ψυχῇ" ὅτι καὶ μόνης
αὐτῆς χαὶ ταῦτα χαθηραμένης πολλὰ, τὴν τοσαύτην
ᾧετο χάριν, ἐντεῦθεν χύὐτῷ xa! ix τοῦ νοῦ θεωρία
xal ὕψωσις. Ἐντεῦθεν ἡ πρὸς τὰ χρείττω ἐκείνου
ἀνάδατις, «ai Θεοῦ ὡς ἐφιχτὸν πρόσψαυτις - ᾧ καὶ
ἀμέσως ἐτύγλανεν ἡμιλῶν, μηδέποτε λήγων τῶν
πρὸς αὐτὸν ὕμνων, μηδὲ τοῦ συνεῖναι ἐχείνῳ, xai
τὰ μαχρὰ μελῳδεῖν ἐν διανοίᾳ χαὶ ἄπαυστα. 'O γὰρ
πεοὶ Θεὸν ἔρως, xai ἡ, πρὸς τὰ ἄνω ἐπίνευσις, οὐδὲ
πρὸς ὀλίγον ἐπεστράφθαι πρὸς τὸ σῶμα Exslet . ᾿Αλλὰ
τῶν ἀναγχαίων περιφρονεῖν τὸν γενναῖον
ὕπνου μὲν, f, οὐδὲν τάχα, fj ἀδρανοῦς
παραγευόμενον *

γα! αὐτῶν
* ,.

ἀνέπειθεν,
τοῦτο) χαὶ

οἷον χατεψευσμένον

- ^s. * . a - [d 3 ?
τροφῆς δ᾽ αὖ μόλις xai τῆς βραχείας xal ἐλαχίστης
διὰ τὴν σὖγχρατιν προσχπτόμενον, Ὧν ἀτιάντων

2
ὑπερορῶν ἦν, τῷ πρὸς ἱτέραν ἤδη μετατετάχθαι
ζωὴν, καὶ χαταλελοιπέναι τὴν γῆν ἔτι ὑπὲρ γῆς μένων,
χαὶ τῷ σχήνει συνυφιστάμενος.

Ε΄. ᾿Αλλὰ γὰρ τοῦτον ὁ Πλάτων οὕτως ὅπερανχ-
εον κότα ὁρῶν, καὶ ὑπερφυὲς tt χρῆμα, τὴν τοῦδε
πολιτείλχν χατανοῶν, ἐθχύμαζέ τε ὡς εἰχὸς, xai
εὐφήμον ἀνὰ πᾶταν ἡμέραν τούτῳ ἠφίει φωνὴν,
πολλοῖς xai ἀλλοῖς ἐχφανΐ τὰ xxt! αὐτὸν xai δῆλα
ποιῶν, χαὶ τοῖς παροῦτι τὰ ἑξῆς τοῦ βίου προμαρ-
τυρῶν.. Ὅν δήπου καὶ ἀντ᾽ αὐτοῦ καθηγεῖσθαι
ἐξελιπάσει τῶν ἀδελφῶν, λόγοις τε xal σοφαῖς sio
5353: πρὺς τόῦτο ἐνάγων" τῷ αὐτὸν ἤδη xai χρόνῳ
xai ἀτχίσει ἀπειρηχέναι " xal τῷ ὁρᾷν εἰς πλῆθος
ἐπιδιδόντας τοὺς φοιτητὰς, xai δεομένους διὰ τοῦτο
γεννα!οτέρου μάλιστα xai τοῦ προστατεύοντος. ᾿Αλλ᾽
ὁ θχυμάσιος ἐν πᾶσιν ἐπιτηδεύων τὸ ταπεινὸν, xai
μὴ θέλων ποτὲ τοῦ μετρίου μεθέσθαι, τήν τε ἀρχὴν
ἐξ ἑχυτοῦ διωθεῖτο, οἷόν τι βάρους νομίζων ἐφόλχιον,
χαὶ τὸν θεῖον ἱκετείχις ἐξέχλινε, μηδὲ συνόλως ἐν
τούτῳ πειθόμενος, xai τοι πρὸς τ᾽ ἄλλα παρέχων
ἑαυτὸν εὐπειθέστχτον. Ἔδει γὰρ ὁ εὐσύνετος, ὅτι
λυσιτελὲς τοῦτο xai βέλτιον ὑπ᾽ ἀλλῳ μᾶλλον τετά-
χθαι, καθὰ xal ἐξαρχῆς ἔθετο, ἢ αὐτὸν ἄγειν ἕτέ-
ρους, xal ταῦτα, ἀνδρας xai βίῳ ἀνῳχισμένους ἐν
doctr? ὧν τὸ ἀοχειν πολλῆς μὲν συναισθήσεως,
πολλῆς δὲ τῆς ἀχριδείας, μείζονος δὲ τῆς πείρας
xai φιλησοφωτάτου δεῖται τοῦ νοῦ. Τοὺς γὰρ καθ᾽
ἡμᾶς μοναστὰς εἰ χαὶ περὶ τὴν ἄσχησιν ἐσπουδα-
κότας ὁρῶμεν, ἀλλ᾽ ἐογωδεστέραν αὐτῶν xal τὴν
ἀρχὴν ἴσμεν’ εἴπερ οὐ μόνον πράξεις αὐτῶν xal
λόγους, ἀλλὰ καὶ χινήσεις καὶ λογισμοὺς xal τὰ τῆς
ψυχῆς ἐνδοτέρω εἰχὸς ἀνετάζειν, καὶ πάντα ὑπ᾽
ὄψιν τιθέναι καὶ τὰ λανθάνοντα " ὧν καὶ τὸ φαυλό-
τατον παρεθὲν τὰ μέγιστά τε ἔόλαψε, xal τὸ χαχὸν
ἐνδομυχοῦν καταλέλοιπε. Ταῦτ᾽ ἐποίει ἐν ἑαυτῷ τὸν
Θεόδωρον συνεστάλθαι, καὶ τὴν διδομένην ἀπωθεῖ-
σθαι ἀρχήν. Οὐχ ὅτι μὴ χαὶ πρὸς ταύτην ἱκανῶς
εἶχε χαὶ περιττῶς τίς γὰρ ἐχείνου μείζων περὶ τὸ
πρᾶγμα; ἀλλὰ τῷ μὴ προσίεσθαι τὴν τιμὴν, καὶ

133

VITA.

134

τῷ ἐθέλειν ἐν ἐσχάτῳ τετάχθαι " ὃ τοσούτου ἐτιμᾶ- A peterent affatim omnia que ad id muneris opus

τὸ, ὅσου τὸ διαφαίνεσθαι οἱ φιλόπρωτοι. ᾿Αλλ’ ἡ
θεία χάρις ἄλλως τὰ κατ᾽ αὐτὸν διεξάγουσα τούτῳ
xai μὴ βουλομένῳ τὴν ἄρχὴν ἐγχειρίζει. Τὸ δ᾽ ὅπως
τοῦτο φχονομήθη, ὁ λόγος διὰ βραχέων ἐρεῖ.

divina gratia que ipsius

forent : quis enim eo ad res gerendas aptior ? sed
quod honoris minime esset appetens, ac infimum
etiam ambiret locum, latere quaerens non minori
studio, quam conspici amant ambitiosi. Ceterum

vite cursum regebat, principem illi etiam nolenti destinabat locum.

Qvod quemadmodum peractum fuerit breviter exponam.

IG". Ὡς γοῦν ὁ Πλάτων πάντα καὶ ποιῶν xai λέγων
οὐκ ἔπειθε, σοφίζεταί τι περὶ τὸ πρᾶγμα τῆς ἐκεί-
vou xal διανοίας xal χάριτος ἄξιον. Νόσῳ γὰρ οὗτος
ἀθρόον συσχεθεὶς, καὶ τὰ τελευταῖα ἔχειν σχηψάμε-
νος, πάντας τε ἄλλους μοναχοὺς μεταχαλεῖται ποὸς
ἑαυτὸν, καὶ δὴ καὶ τὸν θεῖον ἄνδρα τοῦτον * οἷς xai
πᾶσι βαρεῖαν εἶναι προσαγγείλας τὴν νόσον, καὶ
οὐδὲ φευχτὴν ὅλως ᾿ ἑαυτῷ τε τὰ τῆς ἐχδημίας δια-
τιθέμενος ἦν, καὶ ὅπως δὴ χἀχεῖνο: τούτου ἀπιόντος
βιώσαιντο ἐγγυώμενος, οἷς καὶ περὶ προστασίας ἐπέ-
σχηπτε" τίς dox xal μετ᾽ αὐτὸν ὁ τούτοις ἐπι-
τατῶν ἔσται * xai τίνα δὲ οὗτοι ἔχ χοινῆς τῆς ψή-
qoo αἱρήσοιντο * xai ὅτι, φησὶν, ὃς παρ᾽ ἐχείνοις
ἄξιος εἶναι δόξει, οὗτος καὶ παρ᾽ ἑαυτῷ τοιοῦτος
εἶναι συνδόξει, "Hóec. γὰρ ὃ σοφώτατος πρὸς τίνα
οὗτοι τὴν ψῆφον ἐνίγχοιεν. Ὡς δ᾽ ἅπαντες μιᾷ καὶ
φωνῇ xxi γνώμῃ τὸν Θεόδωρον ἔφασαν χρείττονα
πρὸς ἐπιστασίαν τῶν πάντων τυγχάνειν, χαὶ ἄγειν
ψυχὰς δοκιμώτατον, ἅτε xal βίῳ xxi λόγῳ ἔξέ-
χοντα᾽ τοῦθ᾽ ἕρμαιον ὁ Πλάτων νομίσας, xal ἐπι-
xatpótatov τῷ σχοπῷ, μηδὲν προσθέμενος τοῦ λοι-
ποῦ, ἐγχειρίζει xxi παρὰ γνώμην ἐχείνῳ τὴν οἰκείαν
ἀρχὴν, ἔχων δηλαδὴ χαὶ πάντας τοὺς φοιτητὰς
πρὸς τοῦτο συνχιρομένους, xai τὰ ἴσα ἐχείνῳ συνε-
πινεύοντας. Οἷς xal ἅπασι μὴ ἔχων ὁ θεόληπτος
ἀντειπεῖν, μηδὲ πρὸς τοσαύτην ἀντιφέρεσθαι σύμ-
πνοιαν, δέχεται" μόλις xai σὺν βάρει χαρδίας τὸ
ἐπιὸν, πέμπτον μὲν xal τριαχοστὸν ἄγων τῆς dc
χίας χρόνον " ἀφ᾽ ob δὲ ἐν μονασταῖς χατελέγη,
τρισχαίδεχα τοὺς ὅλους ἔχων ἐνιχυτούς.

1Ζ΄. Τῆς οὖν ἀρχῆς ὁ θαυμάσιος ἐπειλημμένος, μεί-
ζονος τότε xal μᾶλλον τῆς ἀγωνίας πληροῦται, πᾶσί
τε χοινῇ καὶ ἰδίᾳ ἑκάστῳ ὑποτιθεὶς τὰ συνοίσοντα,
xa! πρὸς μείζω καὶ τελευτέραν ἐνάγιυν τὴν ἀρετήν.
Πολὺς γὰρ ἦν τούτοις ἐπιδειχνὺς, πῶς ἄρα κονίσονται
χατὰ τοῦ by0200, xai μετὰ ποταπυῦ τῆς ψυχῆς Tau
ραστήματος " ἐπιφωνῶν πᾶσι xal τὸ τοῦ ᾿Αποστόλου,

ὅτι Ἡμῖν ἣ πάλη, ἀδελφοὶ, οὐ πρὸς αἷμα καὶ
σάρχα, ἀλλὰ πρὸς τὰς ἐξουτίας, πρὸς τοὺς
χοσμοχράτορας τοῦ σχότους τοῦ αἰῶνος τούτου.

Καὶ χρὴ διχπαντὸς νηφαλίους εἶνχι xal προσεχτι-
χοὺς x«l παρεσχευασμένους τὸ πᾶν * ἵν᾽ οὕτω χαὶ
τοῦ ἄντιτεταγμένου περιγενοίμεθα, xal τὴν ὅλην
αὐτοῦ χαταδθάλοιμεν δύναμιν " ἀμεριμνεῖν ὃξ γε,
μηδ᾽ οὕτως, ἀλλὰ μειζόνως xal μᾶλλον συντείνειν
αὐτοὺς xal ὠξυωπεστέρους ποιεῖν" ἐπεὶ μηδ᾽
ἅπαξ ἡττηθεὶς δοαπετεύει Ó πονηρὸς, ἀλλ᾽ ἐπισχοπεῖ
αὖθις ποῦ ἄρα διαδύσεται λαθὼν, καὶ τίσιν ἡμᾶς μετα
ἐλεύσεται. Ὅθεν χαὶ μᾶλλον ἑστάναι δεῖ κατ᾽ αὐτοῦ,
μὴ τὴν τοῦ καχοῦ ποιουμένους ἔχχλισιν, ἀλλὰ xal

* Ephes. v, 12.

B

C

XVI. Praficitur monasterio. — Cum animadver-
teret Plato se nihil iis que dixerat feceratve ad
flectendum Theodorum profecisse solertius quid-
dam pro sua prudentia et pietate comminiscitur.
Graviore correptus morbo ac supremam sibi horam
instare existimans, monachos ad seomnes,in iisg-
que virum hunc divinum vocat, morbi gravitatem
denuntiat, cujus vim declinare nulla jam ope possit.
Sibi quidem ad emigrandum omnia provisa esse,
nec dubitare se quin post excessum suum tenerent
eumdem vite virtutisque cursum : de rectore sibi
gubrogando deliberandum illis esse, hunc communi
suffragio eligant, sibi quoque probatum iri eum
quem ipsi judicaverint eo munere dignum. Norat
quippe vir sapientissimus, in quem sua essent
suffragia collaturi. Postquam autem cuncti una
voce ac mente Theodorum qui ceteris omnibus pre-
ficeretur aptiorem, et ad animos regendos maxime
idoneum esse affirmaverunt, utpote vita et sermone
prestantem, tunc Plato opere pretium 86 fecisse
ratus, seque voti compotem videns, nihil preterea
quidquam addit, sed Theodoro suum prefecti mu-
nus licet reluctanti tradit, discipulorum omnium
suffragio consensuque fretus. Quibus universis cum
nihil posset Theodorus opponere, neque votis om-
nium conspirantibus obniti, onus impositum egre
subit, annos quinque ac triginta natus, tertio ac de-
cimo anno quam inter monachos ascriptus fuerat.

XVII. — Ubi prefecturam inivit tanto ipsi gra-
vior fuit cura et sollicitudo, ut et universis in
commune, et singulis privatim quse prodessent
8uggererel, et ad majorem virtutis perfectionem
omnes incilaret. Multus enim ín eo erat, ut quo
pacto οἱ quanta contentione animorum adversus
hostem depugnandum foret, ipsis ostenderet, om-
nibus occinens illud Apostoli : Non est nobis col-
luctatio, fratres, adversus carnem el sanguinem
sed adversus polestates adversus mundi rectores
lenebrarum hujus smculi(e). Nos igitur perpetuo
sobrios et vigiles oportet esse, omnique ex parte
succinctos, ut adversarium eo modo superemus, et
illius omnes conatus perfringamus. Ác ue sic qui-
dem omni cura solutos esse par est, sed magis
etiam contendere, et attentius excubare. Neque
enim ille semel viclus fugit, sed rursum circum-
spectat improbus qua parte clam nos invadat, et
quibus armis expugnet. Quocirca nobis incum-
bendum est ut eidem acrius resislamus, nec ad

P

*

135

ullam nequitium declinemus, sed boni accessionem A τὴ

faciamus. Neque id tantummodo agendum omni
studio, ut actiones nostre pure sint, sed multo
magis ul mentem ipsam expurgemus: siquidem
ipsa rerum illarum quein corpore fiunt radix et
propugnaculum est. llas preceptiones optimus
Pater auribus discipulorum quotidie instillans,
quasi athletas ungebat ad certamen, et audacibus
ipsos animis implebat. llli autem ab eo uno pen-
debant omnes, ac in ejus sinu suum singuli depo-
nentes animum, referebant ad illum quascunque
agerent, neque quidquam aive majoris eive minoris
rei nisi ex ejus arbitrio faciebant. Primum illis
et maximum studium, suas ei cogitationes minu-
tatim aperire, et hominem interiorem perpurgare.
At vicissim vir consultissimus summa ia istis re-
bus dijudicandis prudentia excipiens que quisque
ad ipsum referret, appositam unicuique curatio-
nem adhibebat, austeritatem suavitate et acerbi-
tatem lenitate temperans: satis gnarus videlicet
perpetuam facilitatem ac indulgentiam, aut porro
geveritatem meram, non modo non prodesse, sed
etiam nocere. Itaque hec inter se conjungens, et
cujusque indolem naturamque considerans, magna
singulos arte tractabat, et si quid hac via non
succederet, alia tenlabat, in maxime simplici et
sincera gubernandi ratione diversus ac multiplex.
Ad Patris verba accedebat vita tanquam muta
cohortatio, ita ut ejus disciplina, hinc sermonibus,
inde moribus fidem astruentibus, utrinque abso-
luta esset. Erudiebal autem illo orationibus ad-
modum suavibus et plerumque tempestivis, caplans
opportunitatem incidentium rerum οἱ occasiones
quas upnaqueque dies offerret : aliud ex alio expla-
nans, et colloquia instituens plena suavitatis, que
vel saxea pectora possent pervincere; ita utile
dulci consolationem increpationi ad miscebat.
XVIIT. Constantinus pulsa uxore ducit Theodori
eonsanguineam. — Sed (f) jam tempus admonet, ut
ad strenui athlete certamina transeamus, quo ejus
animi robur, et in adversis patientia magis eluceat.
Per id ergo tempus Constantinus, pie Irenes filius,
audacium et projectorum hominum collecta manu,
et quem juvenilia etatis impetus agebant, et ma-
irem regno pellens, ejus imperium occupavit, et
summa vite licentia, indomiti et effrenati equi

more, totum se dedidit voluptati. Hic ad c:elera ἢ Tis,

que perpetravit, nihil flagitii intentatum relin-
quens legitima conjuge ejecta, et ad monachalem
habitum vi compulsa, alteram duxit, Theodoten
nomine, et genere, ut ferunt, patri propinquam,
quam in Auguste torum induxit, fornicationem

(f) Hic incipit interpretatio Sirmondi.

S. THEODORI STUDIT/E

| ποῦ ἀγαθοῦ πρόθεσιν, Ἢ μᾶλλον uy, τῆν xac

* , - , .
ἐνέργειαν μόνον πρᾶξιν σπεύδειν ἀποδιχπομπεῖν "
ἀλλὰ πολλῷ πλέον καὶ τὴν χατὰ διάνοιαν, ἐπεὶ χαὶ

μᾶλλον τὴν διάνοιαν καθαρεύειν εἰκός * ὅτι xai fua
αὕτη͵, καὶ προύολὴ͵ t&v £v σώματι πραττομένων uiv.
Τούτοις ὁ 1ατὴ ἂν ὰ πᾶτχν ju£fzav χατεπάδων τοὺς
7 ἐπείληφε, καὶ ἀδρειοτέ-
ἀν᾽ ἑνὸς πᾶν-
τὰς ψυχὰς

φοιπτη τὰς, πϑ'
209 ἐνεπίμπ Ja 1 925
λω

ς τὲ rus
ἦι ματος t 0: Yt χαὶ
τῆς, τούτου ἐξγοτημένο!
αὐτῷ ἀνετίθεσαν, καὶ pem T1329 dviot25vw, οὐ-
δὲν τὸ παράπαν, οὐ μιχρὸν οὐ μέγα, ποιοῦντες, ὃ c:
μὴ ἐδόχει αὐτῷ. Ων τὸ πρῶτον xai σπουδαιότατον
τοὺς λογισμοὺς ἐπὶ λεπτῷ φανεοοῦν, καὶ τὸν ἔτω
χαθαΐίρειν ἀνθρωπον. ᾿Αμέλε!: καὶ ὁ συφρώτατος κατὰ
πολλὴν τῶν τοιούτων ἐπίχρισιν τὰ ἑχάστου δεχόμε-
voc, ἀναλογοῦσαν ἑκάστῳ χαὶ τὴν θεραπείαν ἐπῆγε,
ov τῷ ἁπαλῷ χεραννὺς, xxi τὸ ἐπιειχὲς τῷ
* des χαὶ τὸ ἐπὶ πλέον ἐχλύειν, χαὶ τὸ μόνον
ραχύνειν, πρὸς τῷ ἀνωυφελεῖ xai βλαδερώτατον
ἐηπίστατο. “Ὅθεν τοῦτο ἐκείνῳ μιγνὺς, καὶ ὄψιν
ἑκάστου xal ἦθος χαὶ χατάστασιν ἀναθεωρῶν, ἔπι-
στη μόνως τοῖς πᾶσιν ἐπήει, καὶ ὡς οὐχ ἄλλως ἐξῆν,
πολυειδὴς ἐν τούτῳ χαὶ ἁπλοῦς γινόμενος τὴν xo-
ὀξονη ιν. Εἶχε δὲ μετὰ τῶν λόγων ὁ Πατὴρ καὶ τὸν
βίον σιωπῶσαν παραίνεσιν, ὡς μᾶλλον μὲν διὰ τὸν
τρόπον, μᾶλλον ὃὲ διὰ τὸν λόγον τὴν αὐτοῦ διδασχα-
λίχν πιστουμένην, xal ἀμφοτέρωθεν τυγχάνουσαν
ἄρτιον. ML δὲ αὐτοὺς xai συχνῶς λόγοις ἧἠδυτά-
τοῖς χαὶ τὸ πλέον ἐπιχα: 'ροτάτοις, ix τοῦ παρισταμέ-
v22 e" P ἄνων τὰς ἀφορμὰς, xal ὧν ἑχάστη ἐδίδου
πλῶν καὶ ἐς ἄλλα τοὺς λόγους, χαὶ πλήρη

ϑυ
φ' D.
ang. λοι δι"

H . ἐξα
ἡ μέρα ex

χάριτο ς τὰ ὡμιλημένα ποιῶν, ἃ καὶ τῆς λιθίνης ἐφ-
ἔχοιτο ἂν χαρδίας * οὕτω μὲν ὠρελείας, οὕτω δὲ
παρακλήσεως ἔχοντα, οὕτω δὲ πολλῆς ὄνα τῆς χατα-
νίξεως.

IH'. AA ἡμῖν γε τοῦ χαιροῦ χαλοῦντος, ἐπὶ τοὺς
ἄθλους τοῦ γενναίου ἱτέον ἵνα καὶ μᾶλλον αὐτοῦ τὸ
χαρτεριχὸν ἐν τοῖς πάθεσι παραστήσωμεν. Κατ᾽ ἐχεῖνο
χαιροῦ Κωνσταντῖνος ὁ τῆς φιλοχοίστου Εἰρήνης υἱὸς
ἀνδρῶν ἀνχιδῶν σομμορίαν προστησάμενος *, ἅτε
νεωτεριχοῖς βρίθων σκιρτήμασι, xai τὴν μητέρα τῆς
βασιλείας ἀπωσάμενος, τὴν ἀρχὴν πρὸς ἑαυτὸν μεῖ-
ἐστήστατο * ὃς xal διὰ τὸ ἀνάγωγον τοῦ βίου xai ἐκ-
μελὲς, ἔκδοτος ἦν ταῖς ἡδοναῖς, καὶ ola πῶλος ἀζυ-
ταῖς ὁρμαῖς ἀχάλινος. Οὗτος πρὸς τοῖς ἄλλοις
οἷς ἔδρασεν, οὐμενοῦν οὐδὲ μίαν ἀπολειπόμενος χα-
χοῦ ὑπερθολὴν, xal τὴν ἑαυτοῦ ὁμόζυγον ἐχθαλὼν,
xai ἄχουσαν σχῆμα περιδαλὼν τὸ μοναδιχὸν, ἑτέραν
ἠγάγετο, Θεοδότη ὄνομα τῇ μοιχαλίδι . συγγενίδα, ὥς
φασι, τυγχάνουσαν τοῦ Πατρός * ἥτις xal ἀφηγεῖτο

VARI ΚΕΟΤΊΟΝΕΒ.

3 al, συστησάμενος.

137

VITA.

138

τοῦ τῆς βασιλίσσης χοιτῶνος " μοιχὲϊαν ἄντιχρυς ὁ A ausus infelix, οἱ fornicationem pessimam ac pe-

πανώλης πεποιηχὼς, xai μοιχείαν χαλεπωτάτην xai
δυσαλγῆ.

'O οὖν πατριάρχης Ταράσιος οὔτε τὴν χειροθεσίαν
ἄνετελει, οὔθ' ὅλως συνευδόχει τῷ γινομένῳ. Πῶς
γὰρ, ἀνοσίαν εἰδὼς τὴν σύναψιν, χαὶ τοῖς ἱεροῖς xa-
νόσιν ἀπώμοτον. Πρεσδύτερος δέ τις (p ᾿Ιωσὴφ ὄνομα,
ὃς xal οἰχονόμος τῆς Ἐχχλησίας ἐτύγχανε, μεῖζον
ἑαυτοῦ φρονήσας, xai τῶν θείων ὑπερφρονήσας, γί-
νεται, ὡς μὴ ὥφελε, τοὺ ἀθέσμου γάμου xal mpoz-
αγωγὸς χαὶ τελειωτὴς, xal τῆς συζυγίας cuvappo-
στὴς, τὰ πάντα τῷ βασιλεῖ δουλωθεὶς, ὁ καὶ τὴν πί-
στιν δοῦλος xal τὴν προαίρεσιν, εἰ καὶ τάχα οὐκ εἰς
μαχρὰν τῆς ἑαυτοῦ ἀδουλίας ἐπήσθετο, τῶν ἱερῶν
ἀπωθεὶς περιδόλων, δ᾽ ἃ παραδολώτερον ἔδρασεν.

Βν οὖν ἐξ ἐχείνου οὐ μόνον ἐν τῇ βασιλευούσῃ, ἀλλὰ Β

κὰν ταῖς ἄλλαις πόλεσι, x&v. ταῖς ποῤῥωτέρω δὲ χώ-
ραις, ὁδὸς πρὸς τὰ χείρονα τὸ πραχσὲν * οὕτως ὁ Βοσ-
πόρου (3), οὕτως ὁ Γότθος, οὕτως οἱ λοιποὶ τῶν
ἐπαρχιῶν ἡγεμόνες, καὶ υἱ ἄλλως ταῖς πόλεσιν ἐφ-
ἑστῶτες, ἀδεῶς τὸ ἀνόσιον ἔπραττον, τὰς μὲν τῶν
ὁμοζύγων ἐχδάλλοντες, τὰς δὲ ἀντεισάγοντες, xal
συνηγορίαν τῶν οἰχείων παθῶν τὸν πρώτως δράσαντα

προδαλλόμενοι.

nitus detestandam.

XIX. Tarasius Josephum a«conom. excommunicat.
— Quse cernens patriarcha Tarasius, nec manus
illis imponere voluit, neo ulla prorsus ratione
factum approbavit. Qui enim ? cum nefariam esse
hanc conjunclionem, et sacris legibus vetitam
sciret. At repertus est presbyter quidam, Joseph
nomine, gradu vero cconomus Ecclesise, qui ma-
jora audens quam ei liceret, divinaque omnia con-
temnens, illicitarum nuptiarum, quod minime
debuit, lenonme se prestitit, initiatoremque, et
conciliatorem conjugii, obsequentem se peromnia
imperatori prebens, vir fide servus eque ac vo-
luntate. Quanquam ille haud mullo post temeritatis
sue penam sensit, sacris templi septis, ob ea quz
confidentius egerat, exturbatus. Fuit autem ea res
pessimi exempli, viamque multis ad gravia 4 -
que aperuit, non solum in regia, aliisque civitati-
bus, verum eliam in remotis regionibus : sic
Bosphori, sic Gotthive, sic reliqui provinciarum
duces, quique aliqua cum potestate praeerant ci-
vitatibus, impune flagitia committebant, uxoribus

partim ejectis, partim novis inductis, impurasque animi libidines, ejus qui viam ostenderat exemplo

el patrocinio defendebant.

Ταῦτα ὁ μέγας διαμαθὼν Θεύδῶρος, xal περιαλγὴς
τὴν ψυχὴν γεγονὼς, ἔστενε βαρέα χαὶ ἠνιᾶτο, xal
τοὺς πράττοντας χατῳχτίζετο, χακῷ τοσούτῳ χαὶ τοσ-
οὕτολς περιπαρέντας * δεδιὼς μέλιστα xai περὶ τῶν
λοιπῶν μὴ καὶ ἐς πάντας ἀφίχηται τὸ δεινὸν, χαὶ νό-
μος ἄντιχρυς τὸ ἄθεσμον γένηται, τῷ χράτει δήπου -
θεν βοηθούμενον. Ὅθεν xai πάντα λογισμὸν κινήσας,
zai ὡς ἐνὴν περὶ τὴν ἐποχὴν τοῦ χαχοῦ διασχοπήσας,
πρᾶγμα ποιεῖ τῆς baotoo εὐγενείας ἐπάξιον, 'Amo-
κηρύττει (4) τὸν παρανομήσχντα βασιλέχ, πάντων
ὀδώντων, xal στηλιτεύει αὐτὸν τε xal πρᾶξιν αὐτοῦ,
πᾶτιν αὐτὸν τοῖς μονάζουσι θέμενος Canto tov. Οὐ
xai φημισθέντος πρὸς πάντας, κατήχοος τοῦ γενομένου
xai αὐτὸς γίνεται βασιλεύς * ὃς χαίτοι τῷ θυμῷ χα-
λεπίήνας, ὅμως γοῦν ἐπιειχείας τι πλάσμα ἐν ἑαυτῷ
ὑποχρίνεται, χαθυφέσθχι πως δόξας ἐπὶ βραχύ. Ἄλλως
τε xai τὸν ὅσιον ὀῤῥωδήσας τὸ πρωτεῖον xatà πάν--
τῶν ἔχοντα, οὐχ ἤθελεν ἅμα τὴν ὅλην ἐκφῆνχι θ5α-
σύτητα " χολαχιχῶς δὲ μᾶλλον αὐτὸν μετελεύσεσθαι,
εἴ πως ἑαυτῷ λαδοι ἔπιχλινῆ “ῥᾳδίως vào ἂν οὕτω
xai τοὺς λοιποὺς ἔλοιτο, εἰ μόνον τούτου κρατήτε'Ξ ᾿"
χακοήθως τοῦτο ὑποτοπίσας, καὶ λίαν περιττῶς.

Διὰ ταῦτα τοι xat μυρία ἐν ἑαυτῷ ἐτεχνάζετο, στοο-

C

XX. Theodorus excommunicat imperatorem.— Qoi-
bus cognitis, magnus Theodorus incredibili dolore
tactus, angebatur animo, graviter ingemiscens, et
talium hominum sortem miserans, qui tanto 866-
lere tam multi se obstrinxissent : id reformidans
vehementer, ne ad omnes tandem permanaret ma-
lum, et ia legem abiret flagitium, auctoris sui vi-
ribus et potentia subnixum. Quare omnes animo
congitaliones versans, omnesque coercendi mali
rationes circumspiciens, rem suscepit d'ignissimam
sua& virtutis. Imperatorem qui peccarat, in omnium
oculis excommunical, in ipsum ejusque factum
invehitur, ipsumque omnibus monachis lapsum
denuntiat. Cujus rei fama envulgata ipsius quoque
imperatoris aures atiigit ; qui tametsi acerrima ira
exarserat, serenitatis tamen speciem induendam
sibi existimavit, ut remisisse animum placatus-
que videretur. Cum enim sanctum virum timeret,
utqui primas in animis omnium teneret, suam
statim acerbitatem prodere non placuit ; sed ipsum
potius blande aggredi, si qua forsitan ratione de-
mereri queat ; sic enim facile ceteris potiturum, si
hunc unicum devinceret : stulte id ille prorsus et
valde absurde conjectans.

XXI. Frustra tentatur Theodorus. — — Attamen

NOT/E

(3) Οὕτως ὁ Βοσπόρου, In Vatio. cod. ὁ τῆς
Δογγιθαρδίας "Pit, ὁ τῆς Γοτθίας, ὁ τῆς Βοσπόρου
τοπάρχης. Rex Longobardi, rex Gotihiz, toparcha

Bospori,
(5) ᾿Αποχηρύττει. Non quod episcoporum jura
usurparet Theodorus, sed quod suis denuntiaret,

PATROL. Gn. XCIX,

imperatorem ob tantum flagitium esse a Deo sejun-
ctum, et ab ecclesiastica communicatione separa-
tum, ne quis cum eo ut publice peccante aliqua
communione ecclesiastica jungeretur, ait Baronius,
ad an. 795, n. 57.

139

stra parans, et vitium animi ubique patefaciens.
Quin et conjugem ipsam ad captandum sanctum
virum submisit, quie viri consiliis parens, multo
illum auco muneribusque tentare adorsa est ; el,
quod precum omnium vim bhabere!, generis pro-
pinquitatem opposuit. Postquam vero irrita hec
omnia animadvertit, manente nihilominus firmo ac
stabili, aliud mox promptus mali artifex consilium
excogitat. Proficiscitur ipsemet ad ea loca in
quibus sanctus habitabat, specie quidem utendi
calidis, qu» ibi erant, balneis ; re autem vera, ut
in congressum Patris veniret, eumque sibi adjun-
geret, quocum alios quoque habiturus erat cum
ipso jam animo factisque conjunctos.

XXII. Flagellatur, et. in exsilium mititur. — Ve- B

rum ubi nec Pater ipse nec alius quispiam ex so-
ciis repertus est qui ad imperatorem propius ac-
cederet, vel cum eo colloqueretur, vel usitatam
salutationem impertiret : tunc ille ira incensus
ardentiore, celeriter rediit ad palatium, accitoque
uno ex domesticis, qui scholarum ordincs regebat
flagellis cedi sanctum jussit, et simul e monachis
eos quos constantiores norat, firmioresque in sen-
tentia persistere. Ille autem qui gratificari el pla-
cere cuperet imperanti, nulla santorum nec re-
verentia nec misericordia motus, atrociter eos
flagellavit, ut. carnes passim dissecarentur, et
sanguinis rivi diffluerent. Sic porro vexatos, ver-
beribusque concisos Thessalonicam extemplo rele-
gat, et addicit carceri, prout fuerat imperatum.

S. THEODORI SHUDIT/E

omnia secum agitabat, atque omnes machinas fru- A ταῖς ἀνννύτοις στρεφόμενος, xai τ

Undecim numero erant cum Patre vincti, qui cam C

eo certaminis societatem coeuntes, dura omnia
sereno etalacri animo perferebant.

XXIII. Plures alii Theodorum imitantur. — Ce-
terum quid boni attulerit hec sanctorum concer-
tatio, perspicuum multis postmodum evasit. Et-
enim Chersonesi ac Bospori sacerdotes ae mona-
chi, et quotquot per vicinas circum oras atque
insulas populos regebant, ea que sanctis accide-
rant audientes, et quemadmodum magnus Theo-
dorus intrepido animo nefarie libidini se oppo-
Buissot, emulantur et ipsi beatum virum ; ejusque
exemplum sequentes, imperatorem excommunica-
tum pronuntiant, et a sorte sua alienum, nullis
illius vel minis cedentes, vel muneribus animum
emollientes. Utriusque siquidem eorum constan-
tiam impius exploravit, ct cum flecti posse diffi-
deret, patriis tandem finibus exsulare jussit, hoc
nimirum spectans, ut bonis omnibus remotis, ne-
quitiam suam latius nullo reclamante propagaret.
Quid ergo inde consecutum est ? Fiduciam sumpse-
runt plurimi, et pro veritate adeo fortiter loqui
ceperunt, ut terrorem injicerent 118 qui talia facere
audebant, vel ausi jam fuerant: atque ita paula-
tim minui ac reprimi malum ccpit, damnata palam
ejus turpitudine, multisque jam agnoscentibus que
incaute commiserant.

XXIV. Theodorus scribi ad. Rom. Pont. — Quo

*

D

140
δύσνουν iv πᾶσι
παταδειχνήμενος. Ὅς γε καὶ αὐτὴν τὴν ὁμόζυγον Ónza-
ga: τὸν bros γαθυπιζαλεν" ἢ καὶ ταῖς ἐχεΐνου συμ-
δουλίαις προπθεῖσα, πεῖραν, χαθῆχεν αὐτῷ, δῶρά τε
στείλατα xai γουτίου ἀδρότητα, προδαλλομένη ἄνθ᾽
ἱκιτηοίας wai τὴν συγγένειχν. ᾿Αλλὰ ἐπεὶ πάντα μά-
τὴν ἐτάνη ὁ παράνρων δισχυχῶν, οὐδὲν ἧττον ἀχλ:-

a *

νοῦς τοῦ γενναίου μένοντος * εὐοίσχει καὶ ἄλλνν ὁ
ταχὺς εἰς καχΐαν ΛΔὐτὸς ἐχεῖνος τοῖς ἐχεὶ
τόποις Ὃν ὁ ὅτιος ἦν, δεῖν ἔγνω φοιτῆσχι " πρός τιν
χατά τινα γρείχν τῶν ἐχεῖσε θεομῶν “ τὸ δ᾽ d)v.-
x1) οὕτω συνόμιλος γένοιτΊλ τῷ Πατρὶ, καὶ

AIL UM

TED

e. , , * €" * 4 "^
b 9 2x42 ποιέτῃ, μεθ᾽ οὗ ἄρα xai τοὺς ἄλλους
ἔξει τὰ τα ἤν, σηποΐττοντας.

Ὡς 6 οὐτε ὁ

πλησιάσας ἐφάνη τῷ

I1217,2, οὔτε ἄλλος τις τῶν σὺν τούτῳ
μι , ,
βασιλεί, 5 λύγου ἐχείνῳ μετα-
διδοὺς, T, χἂν τῆς ὀφειλομίνης προσρήσεως * αὐτός
μὲν τότε καὶ πλέον τὸν θυμὸν ἀναχχύσας σπουδῇ
πρὸς τὰ βατίλειχ εἰσελαύνει " tva δὲ τῶν ὕπ᾽ αὐτῷ
2

στευχὼς ἦν μάστιξιν αἰχίσαι τὸν ὅτιον σὺν ἅμα xai
τέοοῖς τῶν μοναστῶν, οὖς xal μᾶλλον ἐγίνωσχς τὴν
παλῥταϊίχν ἔχοντας καὶ τὸ ol20vr μα ἄτρεπτον. ᾽Αμῇ-
λε! χαὶ οὗτος τῷ ἐπιτάξαντ' χασιζόμενος, μὴ αἰδὼ,
μὴ οἴκτον τῶν ἁγίων ὁ αἱαρὸς λαθὼν, οὕτω μαστίξζει
j τελεῖν, xal αἱμάτων
ῥύχχας. Οὖὺς xai μετὰ μάστιγας xai
Θεσσαλονίχῃ παχραχοῖῆμα περιορίζει, xai
I^ - 4 * »
6:903: φυλαχαῖς, xa0x xai ἦν τούτῳ
προπυτετχγμένον, ἕνδεχα ὄντας τοὺς χατειοχθέντας
μεθ᾿ ἀμὰ xal τοῦ Πατρός ^ dp χαὶ συμπάσχοντες οἱ
χαλοὶ οὔτοι ἦσαν, wai μεθ’ οὐ πᾶν ἀλγεινὸν σὸν εὖ-

[ nd

204, ὡς xal σάυχας ὅλας

Q
««ἱ
e
o

θυμίχ Ψψυγῆς ἔφερον.
t

σις Evzt2 32220, 00v μετὰ βραγὺ χατέστη πολλοῖς.
ΟἹ γὰρ χατὰ Χερστῶνα xai Bósmooov ἱερεῖς xal μο-
νάγοντες, χαὶ ὅσοι ἄλλο! τῶν πέοιξ τόπων καὶ νήσων
τοῦ λαγῦ προτεταγμένοι, τὰ τοῖς ἁγίοις cuubiv:a
, . * 5 e ' I^ -
πυθόμενοι" vai ὅπως ὁ μέγας Θεδοωρος Φφρονέματι
ἀπτοήτῳ πρὸς τὸ τοῦ μύσους ἀντιχχτέστη ἀχόλαστον "
ζηλοῦσ' x3! οὗτο! τὸν ἄνδοχ χαὶ τὰ ὅμοιχ διαπιάτ-
1602071», ἐχχήουχτον θέμενο! τὸν πχοανημήταντα βα-
σιλέα, xai τῆς αὐτῶν μερίδος ἀλλότριον * p ἀπει-
L] * , “ ^" ; - ^? 4 M
λὰς τὰς αὐτοῦ δείταντις, αὖτε Ow0020:Q τὰς WoyX
ὑποκλίναντες, ᾿Επεὶ wal δι᾽ ἀμφοτέρων πεῖραν χαθῆχ:
χαὶ τούτοις ὁ δυτσεδὴς, ὧν xxi τὴν μεταδολὴν ἀπ-
ελπίσας, ἀναστάτους τῶν πατοίδων τὸ τελευταῖον
ποιεῖ, τὰ ἴσά χὰν τούτοις δράτας, ὡς ἄν ἔχοι xai
^ 4 Α - ἡ ^!» 4 , -
μᾶλλον ἐπὶ τὰ μείζω τὴν χαχίαν προΐγειν καὶ τὸ
τοῦ τρόπου χαχοηθέστατον, Τί οὖν ἐντεῦθεν ; ολλοι
.* ^y - M 4 . . t M * ,
παῤῥηπιάζοντα! τὴν ἀλάθειαν" ὡς xxb εἰς ἀγωνίαν
4 ^d 2 ^5 - H Ὁ A 4 *-
καὶ δέος ἐμοχλεῖν τοὺς ἐχεῖνχ ποΐᾶττειν ἐπι χειροῦν-
τας, ἢ «αἱ πράξχυτας ἤδη xai οὕτως ἐπέχεται τὸ
χκαχὸν χαὶ ἀνχχόπτεται, χχταφανῶς ἐληλεγμένης τῆς
ἀτοπίας, χαὶ πολλῶν εἰς συναίσθησιν ἐλθόντων ὧν
ἀνοήτως δεδράχασι.

Διὰ ταῦτά τοι χαὶ ἐπιδοξότερος τοῖς πᾶσιν ὁ θεῖος

141

VITA.

142

Πατὴρ γίνεται * ὃς γε οὐδὲ μετὰ τὸ παθεῖν τῆς καλῆς À illustrior apud omnes et clarior divini Patria fama

ὑφίει ἐνστάσεως, ἄλλους τε πολλοὺς πρὸς ἐχδικίαν
τῶν δρωμένων διανιστῶν, καὶ δὴ xal γράμμασι τοὺς
ἐν ὑπερορίαις ἀλείφων, ὡς ἂν μὴ μαλακίζοιντο πρὸς
τοὺς πόνους, ἀλλὰ μειζόνως μᾶλλον ἀνδρίζοιντο. Πέ-
πομφε δὲ καὶ τῷ τῆς Ῥώμης προέδρῳ ἐπιστολάς τε
χαὶ τοὺς ταύτας χομίζοντας, διδάσχων κἀχεῖνον
ἕχαστα τῶν πραχθέντων, καὶ ὅσα ὑπέστη πρὸς τῶν
κρατούντων, ἀνθ᾽ οὗ τούτους ἐπισχεῖν ἐδουλήθη áxo-
λασταίνοντας. Παρ’ οὗ xai τὰς ἀποχρίσεις εἰλήφει,
τὴν μετὰ συνέσεως αὐτοῦ ἔχθειάζοντος ἔνσντσιν, xal
τὸ τῆς γνώμης ἀνάλωτον.

᾽Αλλ᾽ ἐπειδὴ βασιλεὺς θρασὺς ἐμπεσεῖται εἷς χαχὰ,

7| φησιν €

ὁ προφήτης, xal al ὁδοὶ αὐτοῦ σχοτειναί *

facta est ; qui ne tot quidem srumnis afflictus,
egregium conatum remisit, tum alios plures ad
Sceleris ultionem exsuscitans, tum exules litteris
suis confirmans, ne laboribus succumberent, sed
viriles potius animos demonstrarent. Misit etiam
ad Romane urbis antistitem epistolas et labella-
rios, et que gesta fuerant, indicans, et qus ab
imperatoribus pertulerat, cum illorum refrenare
vellet intemperantiam. A quo responsa vicissim
accepit, quibus ipsius prudentiam et constantem
atque invictum animum divinis laudibus effe-
rebat.

XXV. Consiantinus regno et oculis privatur. —
Irene ilerum regnat. — Theodorus ab exsilio revo-

τοῦτο xal ὁ ἀναιδὴς Κωνσταντῖνος ὑπέστη, δίχην ὧν B catur. — Josephus aconomus deponitur. — Paz red-

παρηνέμησεν ἐνδικώτατα εἰσπραχθεὶς, τὴν βασιλείαν
τε θᾶττον ἀφαιρεθεὶς, xai πρὸς ταύτῃ τοὺς ὀφθαλ-
μοὺς, ἵν’ οὖς ἔχων ἑώρα κακῶς, τούτους ἔχοι μὴ βλέ-
ποντας. Οὐ xal τῶν βασιλείων ἀπελαθέντος, γίνεται
πάλιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς ἡ θεοφιλὴς μήτηρ αὐτοῦ, ἢ καὶ
τῆς εἰρήνης ἀντιποιουμένη, χαθὰ χαὶ τὴν χλῆσιν
προείληφεν, οὐδὲν ἔλαττον ἢ πρόσθεν ταύτης ἐφρόν-
τισε. Διὸ xal παραυτίχα λύει τοῖς Πατράσιν ὑπερ-
ορίαν, οὐ τοῖς μὲν, τοῖς δ᾽ οὔ " πᾶσι δ᾽ οὖν καὶ πρό γε
πάντων τῷ πρὸ πάντων τὴν ἀρετὴν, τῷ ἡμετέρῳ,
λέγω, ποιμένι xal διδασκάλῳ " ὃς xal ἀπὸ Θεσσαλο-
νίχης ἐπανιὼν, περιφανοῦς τε, ὡς εἰχὸς, παρὰ πάν -
τῶν τυχὼν χαὶ τῆς ὑπαντῆς, περιφανεστέρας καὶ
μᾶλλον πρός τε τοῦ προέδρου xàl τῆς βασιλίσσης
αὐτῆς τῆς εἰσοδίου τυγχάνει τιμῆς. Ὅθεν xal τῶν
ἄλλων ὁ συναίτιος τῆς διαστάσεως, ᾿Ιωσὴφ ἐχεῖνος ὁ
πρεσδύτερος, ὁ xai τολμηρᾷ γνώμῃ τὰ ἀτόλμητα
δράσας, τῶν θείων ἐξωθεῖται περιδόλων, xal τοῦ
χαταλόγου τῶν ἱερέων ἐχδάλλεται * ὡσὰν τῇ τούτου
διατομῇ xal ἐχπτώσει τὰ λοιπὰ μέλη συνέλθοι xal
τὴν ἕνωσιν δέξοιθο. Τοῦτο γὰρ xal τῇ Αὐγούστῃ
πρῶτον γίνεται σπούδασμα * τὸ ἕν ἑλέσθαι, xxl συμ-
φρονῆσαι ἅπαντας, χαὶ μὴ παραχεχομμένους τυγχά-
νειν καὶ διισταμένους τοῖς σχίσμασιν. Ὅπερ οὖν xal
χαλῶς, ποιοῦν θᾶττον συνέδραμε, πάντων ἐν ταυτῷ
γενομένων, καὶ ἑνώσει συναφθέντων τῇ κρείττονι.

ditur. — Sed quoniam rex ferus incidit in mala,
sicut ait propheta, et vise ejus tenebrose (9) : hoo
ipsum sensit imprudens Constantinus, et ponas
iniquitatis suc squissimas persolvit, imperio
brevi orbatus, atque ante imperium oculis,
ut quibus vivens improbe usus erat, eorum lu-
mine privaretur. Eo autem regia pulso, imperium
iterum ejus pia mater obtinuit, que pacem statim
complexa nomini suo congruentem, nihilo illam
quam antea segnius conservare studuit. Itaque
exsilium Patribus subito relaxat; non his modo
vel illis, eed omnibus in universam ; atque ante
omnes ei qui virtute omnes anteibat, pastori, in-
quam, nostro ac magistro. Quem. Thessalonica
redeuntum, frequens, ut par erat, omnium homi-
num occursus excepit. At longe clarissimus honor
fuit, quo ingredientem patriarcha., et regina ipsa
eum honestarunt. Eam ob rem qui anle alios
dissensionis socius οἱ particeps fuit, Josephus ille
presbyter, qui prefracta temeritate inaudita per-
egerat, sacris septis ejectus, ex sacerdotum albo
expungitur; ut unius ampulatione atque casu
reliqua membra coalescant, et conjuncta cohe-
reant. Hoc enim Auguste summum studium erat,
unum tollere, ut omnes consentirent, neo diseidio
ullo vel schismate dissiderent. Quod ei sane feli-

citer cessit ex animi sententia: brevi enim omnes animis conjuncti ad pacem concordiamque re.

dierunt.

Οὐδὲ γὰρ οὐδ᾽ αὐτὸς ὁ πατριάρχης τό γε ἐφ᾽ ἑαυτῷ ἢ XXVI, — Neque enim vel patriarcha ipse, quan-

ἢ τῷ γενομένῳ συνήνεσεν, ἢ μὴ φαῦλον τοῦτο xal
τῆς Ἐχχλησίας ἔχρισεν ἔχφυλον, ἢ τοῖς Πατράσιν οὐ

, , 4 & e - 4 .
συνέπασχε πάσχουσιν * ἀλλὰ σοφόν τι ἐν ἑαυτῷ olxo-

νομῶν, xal ὃ βαθείας ἦν xal τῆς τούτου φρενὸς, οὐχ
εἶχε τέως τοὺς δεδραχότας ἀμύνασθαι, τοῦ καιροῦ
μὴ διδόντος αὐτῷ πρᾶξαι χατὰ βούλησιν. Διὰ τοῦτο
xal αὐτὴ à βασίλισσα, τὸ εὐσύνετον ἑχατέρων ἀπο-
δεξαμένη, xai ἐν πολλῷ θεῖσα ἐπαίνῳ, πολλὴν ixa-
τέροις ἐμαρτύρει καὶ τὴν ἀρετὴν, καὶ τὴν τοῦ λυσι-
τελοῦντος διάγνωσιν, ᾿Ανθ᾽ οὗ μὲν πατριάρχης μι-
χρὸν τῆς ἀχριθείας καθυφεὶς τοῦ μείζονος ἐντεῦθεν
X3X00, τὸν ἀπονενοημένον ἐπέσχε βασιλέα, διαπει-

* Prov. 1v, 19.

tum in eo erat, au factum id approbabat, aut non
absurdum illud et alienum ab Ecclesia judicabat,
aut Patrum erumnis non compatiebatur : sed
sapiens quoddam consilium, et alta mente, qualis:
ejus fuit, dignum agitans, non habuit tunc faculta-
tem ulciscendi auctores, temporis injuria, que
vellet agere, non permittente. Quamobrem regina
ipsa utriusque prudentiam amplectens, et magno-
pere collaudans, summam utriusque virtutem, et
in utili dijudicandointelligentiam boni consulebat :
quod patriarcha quidem de summo jure nonnibil
remittens, vesanum imperatorem a graviori malo

143

S. THEODORI STUDITE

144

hac ralione revocasset ; minantem jam se, majo- À λοῦντα 12r ἔξαρνον xai αὐτὸν χατὰ τοὺς προλωδόντας

rum exemplo, sacrarum imaginum hostem fore,
nisi quod animo concupierat, peragere sinerelur :
Pater autem, flagitium propalam arguendo, et acri
reprehensione atque objurgatione longius progredi
prohibendo, tum eos qui peccarant, tum ceteros
omnes qui simile aliquid meditabantur, effectibus
suis non intemperantur uti edocuisset. Prorsus
autem et relaxare interdum aliquid de judiocio,
bonum est; et exactum jus non preeterire, utilis-
simum ; unum in finem utrumque spectans, ut
quod melius est, id pro re nata prestetur. Quod
nimirum divini ambo ratiocinantes, altiore quam
captus noster ferat consilio, presentia administra-
bant ita, ut charitatis vinculum nulla ratione sol-
veretur, quod conjuncti semper fuerant, et divino
inter se spiritu colligati. Quod nos certe persuadere
nobis debemus, et opportune de his que opportune
gesto sunt, judicare; ut propositium utrique finem
laudemus et amplectamur, et eos qui aliter sen-
tiunt vel affecti sunt, de sententia dimoveamus.
XXVI. Theodorus relicta regia urbe in Saccudionem
redit. — His ergo in hunc modum transactis, 'T'heo-
dorus regia urbe relicta, in monasterium revertitur,
optimique pastoris instar segregatus oves convocat,
quas se absente predones animarum abegerant, et
in omncs cireum montes disperserant. Accurrit in-
super innumerabilis aliorum tam monachorum
quam secularium multitudo, et magni Patris re-
ditui gratulatur, divulgante illum ubique fama,
Theodorumque celebrante, οἱ Succudionem. Re-

τῶν θείων γενέσθαι εἰκόνων, εἰ μὴ τὸ ἐφετὸν xata-
πράξοιτο * ὁ δὲ γε Πατὴρ περιφανῶς τὸ ἀνόσιον στη-
λιτεύσας, xa! τῇ πολλῇ ἐνστάσει χαὶ τῷ ἐλεγμῷ τῆς
πρόσω φορᾶς εἴρξας, οὐ μόνον τοὺς δράσαντας, d.i
χαὶ τοὺς τοιοῦτόν τι 093v ὑπηγμένους, μὴ τῶν παθῶν
dxoxtà; ἔχειν ἐδίδαξε. Πάντως δὲ xa! τὸ olxovopr,-
gai τι ἐν χρίσει χαλὸν, xxi! τὸ μὴ λιπεῖν τὴν ἀχροί-
δειαν, ὠφελιμώτατον * ἀμφότερα πρὸς τὸ χρήσιμον
νεύοντα, xa! πρὺς τὴν φυλακὴν τοῦ βελτίονος. Ὃ Ci,
μάλιστα καὶ οἱ παρ᾽ ἑαῖν θεοφόροι συνεγνωκότες,
λογισμῷ ἢ καθ’ ἡμᾶς χρείττονι διετίθουν τὰ ἐπιόντα,
ποὸς τῷ μηδὲ τὴν ἀγάπην λιπεῖν, ἣν ἀπαρχῆς εἷ-
λοντο, xai Jj ἀλλήλους θείῳ συνήρμόσαν πνεύματι.
Τοῦτο δὲ πάντως καὶ ἡμῖν στιρχτίον, xal μετὰ 192
χαιροῦ τὰ τοῦ καιροῦ λογιστέγν * ὡς ἂν xal τὸν du-
φοτέρων σχοπὸν ἐπαινεσώμεθά τε xal ἀποδεξιόνλεθα,
χαὶ τοὺς ἀλλο τι ὑπειλημμένους ἢ " ἔχοντες, μὴ οὖ-
τως ἔχειν διδάξοιμεν.

Ὃ τοίνυν [Πατὴρ ἡμῶν Θεόδωρος τὴν βασιλίδα πό-
λιν μετὰ ταῦτα ἀπολιπὼν ἔξεισι πρὸς τὸ ἑχυτοῦ μ'-
ναστήριον, χαὶ συνάγει αὐτῷ οἷά τις ποιμὴν ἄριστος
τὰ ἀπουφοιτήταντα πρόδατα, ἃ xal οἱ τῶν ψυχῶν
ἄρπαγες τῇ αὐτοῦ ἀπουσίᾳ ἔξωσαν τε xx! ἐπὶ πᾶν
ὅρος διέσπειραν. Συντρέχει δὲ xai πλῆθος μοναστῶν
τε ἄλλων xai μιγάδων ἀκιθμοῦ χῥεῖττον, χαὶ τῇ τοῦ
μεγάλου παρουσίᾳ συνήδεται, τῆς φήμης πενταχοῦ
διαθοωμένης, καὶ Θεόδωρον χηρυττούσης, xai Xax-
χουδίωνα. ᾿Εδείχνυ δὲ ἡ πεῖρα τοὺς λόγους, xai τὴν

spondebat autem exitus opinioni, οἱ famam res C φήμην τὰ πράγματα. Οἱ γὰρ παραγενόμενοι, βε)-

ipsa confirmabat. Quicunque enim accedebant,
meliores ab eo fiebant, et prestantiorem inde vi-
tam auspicabantnr. Plurimi ex eo tempore Byzantio
profecti, ad sanctum protinus advolarunt, ejus
tanquam Sirenum minime fallacium vocibus re-
pente capti, redeundi curam penitus abjecerunt,
obtestantes, accidentes, omnia supplicum more fa-
cientes, ut sibi cum illo esse et vivere liceret, me-
lius longe atque utilius id existimantes quam in
ecculo versari. Quos ille cunctos excipiens, eorum-
que fldem amplectens, Deo offerebat, et in virtutis
disciplina exercebat.

XXVIII. Arabum | incursio. — Constantinopolim
venit Theodorus. — Studii monasterio praeficitur. —

τίους τὰς ψυχὰς γινόμενοι, πρὸς βίον ἤδη τὸν χρείτ-
τονα μετετάττοντο. "Ex O3, τούτου πολλοὶ χαὶ τῶν
ἀπὸ τῆς Botaviloo; ἐζήεσαν, xai Jj τάχης τῷ ἁγίῳ
προσή:σαν " οὗ καὶ τῶν λόγων οἵχ σειρήνων ἀψευδῶν
Δ" 3 oj; . - *»^9 $1 . ὲ ἔ
εὐθὺς ἀλισχόμενοι, ὑποστροφῆς ὀὐδ᾽ ὅλως ἐμέμνηντο
ἀλλ᾽ ἠντιδόλουν, προσέπιπτον, πάντ᾽ ἐποίουν ἃ τοὺς
δεομένους εἰκός * ἵν᾿ αὐτῷ μόνῳ συνῶσιν, αὐτῷ καὶ
συμόιοτεύοιεν, χρεῖττον πολλῷ xai λυσιτελέστερον
τοῦ ἀνεστράφθαι χόσμῳ τὸ συμπερ'πολεῖν τούτῳ
κρίνοντες. Καὶ μέντοι! xai δεχόμενος πάντας, καὶ
τῆς πολλῆτὶ ἀποδεχόμενος πίστεως, θεῷ τε προσῆγε
xai ἀοξτὴν ἐξεπαίδευσεν,

Ἀλλὰ τῶν ἀθεωτάτων ᾿Αράδων τὴν “Ρωμαίων
τηνικαῦτα χατατρεχόντων, xal ἀναστάτους διὰ φό-

Verum impiis Arabibus Romanum imperium per ἢ 6»» ἁλώσεως τούς τε πόῤῥω ποιούντων χαὶ τοὺς ἐγ-

id tempus infestantibus, cum sedes passim servitu-
tis metu. verterent, non solum propinqui, verum
eliam remoii ac procul dissiti, necessario facien-
dum Patri visum est ut tempori cederet, nec ma-
nifesto periculo se sociosque (quod amentis erat)
objiceret. Quare in regiam urbem se recipit, pa-
triarche optabilis, et Auguste, quibus adventu suo
letitiam incredibilem attulit. Qui mox summis ab
eo precibus contenderunt, ut Studii moderator cc-
nobii, quod in urbe erat, esse vellet: et in eo mo-
nuslice exercitationis scho]Jam collocare,ut hec ra-
tione a tanto viro civitatug; princeps ornaretur.

γὺς, ἀνα (χαῖον ἐφάνη xal τῷ llavoi δρᾶσχι τὰ τοῦ
χαιροῦ, καὶ μὴ προφανεῖ κινδύνῳ, ὅπερ εὔηθες χο-
μιδῇ, ἑχυτόν τε xal τοὺς συνόντας ὀίπτειν " ὅθεν xai
τὴν βασιλεύουσαν χαταλαδὼν, ἀποδεχτέος τὰ μέλιστα
τῷ τὲ πατριάρχῃ γίνεται xai τῇ Αὐγούστῃ, ἡδονὴν
αὐτοῖς ὅτι πλείστην τῇ παρουσίᾳ ἐνθέμενος. ΟἿγε
καὶ λιπαροῦσιν αὐτὸν, iqxpati τῆς τοῦ Στουδέου
γενέσθαι μονῆς, 7j χατὰ ταύτην τὴν βασιλίδα τυγχά-
γει * κἀν ταύτῃ τὸ τῆς ἀσχήσεως πήξασθαι διδασχα-
λεῖον, ὡς ἂν ἐπὶ τοσούτῳ ἀνδοὶ ὁ πρώτη χοσμοῖτο
τῶν πόλεων. ᾿ Ὑπερφερὴς δὲ πάντως ἐν τῇ μονῇ
ναὸς, xal τῷ τε κάλλει xal τῷ μεγέθει, ὀλίγων μά-

143

VITA.

146

λσττα δεύτερος. Οὐκ ἔχαιρον δὲ ἴσως xal ὅθεν συν- A Magnificum plane ac preecellens ejus cenobii tem-

ἔστη δηλῶσαι τὸ xaxapyác.

plum, sive pulchritudinem, sive amplitudinem

spectes, paucis concedens. Non erit autem abs re fortasse, unde illiud initium sumpserit, ἃ principio

declarare.

᾿Ανήρ τις τῶν εὐγενῶν, xai τὰ μεγάλα δυναμέγων
ἀπὸ Ῥώμης ἐπανήχων, Στούδιος τῷ ἀνδρὶ ὄνομα"
Εὐπρέπειον δὲ τοῦτον ἡ xa0' ἡμᾶς γλῶσσα οἵδε xa-
λεῖν" ὃς xal τῷ τοῦ πατριχίου καὶ ὑπάτου τετίμητο
ἀξιώματι. Οὗτος τοίνυν ἐνταυθοῖ χατεσχηνωχὼς, καὶ
πᾶντα τὰ αὐτοῦ διὰ μέγεθος ἀρετῆς τῷ Θεῷ ἀνατε-
θειχὼς, xal τὸν περιφανῆ τοῦτον σηχὸν τῷ μεγάλῳ
Προδρόμῳ xal Βαπτιστῇ ἀνιστῷ, μονχστῶν χατ-
αγώγιον ἀποτάξας αὐτόν. Ἔν «p δὴ καὶ, ὡς εἰχὸς, ἄλ-
λοτε ἄλλοι τῶν ἀποτασσομένων συνειλεγμένοι κατὰ
χαιροὺς xal ἀρετῆς ἔργα ὅτι μάλιστα ἐπιδεδειγμέ-
νοι, οὐ διελίμπανον ἀλλήλοις συνόντες * ἕως ὁ θεομι-
σὴς Κοπρώνυμος Κωνσταντῖνος πάντας τε ἄλλους
μονάζοντας τῆς Βυζαντίδος ἀπήλασε, xal δὴ μετὰ
τῶν ἄλλων xai τούτους, ᾿Επεὶ δ’ αὖθις ταῖς Ἔχχλη-
σίχις ἐπανῆλθε τὰ πράγματα, xal ὁ διωγμὸς τοῦ
σχίσματος ὃ πέπαυτο, ὀλίγοι μὲν, πλὴν καὶ αὖθις
μοναχοὶ, τὸν τόπον χατῴκησαν, δώδεκα, ὥς φασι, xal
οὐ πλείους τυγχάνοντες.

Τὸν οὖν τόπον ὁ Πατὴρ σὺν τῷ περιφανεῖ ναῷ μο--
ναζόντων ἐνδιαίτημα εὐπρεπέστατον ἀνευρὼν, χαθὰ
δὴ καὶ τῷ πολίσαντι ἔδοξε, τοῦτον εὐθὺς παραλαμ-
δάνει, καὶ τοὺς ἑχυτοῦ χατασχηνοῖ φοιτητάς, Ἔδει
γὰρ ὡς ἀληθῶς τὸν μείζονα πάντων ἐν γεννητοῖς, τῷ
μείζονι πάντων χατ᾽ ἀρετὴν τὸν ἴδιον παραθέσθαι
ναὸν, xai τούτῳ χρήσασθαι xal οἴχήτορι xai ποι-

ἕνι, xal ποιμένων ὅτι μάλιστα τῷ χρατίστῳ, οὐ τὰ
πρόθατα τῷ τε ἀρετῇ ἐπισημότατα, καὶ τῷ ἀριθμῷ
πολυπληθέστατα. Ὧ γὰρ πᾶσα xai ἡ μεγίστη σπουδὴ
ὅσαι ὥραι τοὺς ὑπ᾽ αὐτῷ βελτιοῦν, xai πᾶν εἴ τι
χέάλλιστον xal ὑποτιθέναι xal διδάσχειν, xal ἑαυτοῦ
σωτηρίαν τὸ ἐχείνους σεσῶσθαι νομίζειν, τνύτους ci-
χὸς xal ἐπιδιδόναι xal ηὐξῆσθαι, καὶ βίου ἐπειλῆφθαι
τοῦ χρείττονος. Ἐξ ὧν xai ἡ παρ᾽ αὐτοῖς μονὴ
ὀνόματος λαμπροτάτου τετύχηκε, χαὶ τοῖς ὅλοις
περισημοτάτη γεγένηται. ᾿Αμέλει καὶ πολλούς εἴχεν,
ἐφ᾽ οὕτω δόξης προύᾶσα, τοὺς ἀνὰ πᾶσαν ἡμέραν
[εἰς] ταύτην συῤῥέοντας, τοῦτο μὲν, λαϊκοὺς, τοῦτο δὲ
xai μονάζοντας ἔτι μὴν, xal τοὺς ὅσοι βίου τοῦ
ἁδροτέρου ἦσαν xal ἡδονιχοῦ, καὶ οἷς οὐδείς που

XXIX. Sludii origo. — Venerat ab urbe Roma
vir genere et opibus prestans, Studius nomine (Eu-
prepium lingua nostra vocare solet), qui et patricii
et consulis honorem fuerat adeptus. Hic, cum in
hac urbe domicilium cullocasset, et omnia sua bona
ingenti excelgilate animi Deo consecrassel, precla
rum hoo templum megno Precursori Baptiste po-
suil, monachorum deputans habilationi. Et quidem
nullo unquam tempore defuerunt, qui communem
in eo vitam agentes, preclara virtutis ac religionis
suse argumenta darent: quoad Deo invisus Con-
stantinus Coprorymus, indiclo monachis bello, cum
celeris omnibus hos pariter Byzantio ejecit. Post-
quam vero in pristinum statum res Ecclesie redie-
runt, cessavitque monaslici habitus persecutio,
eumdem loeum monachi iterum, sed perpauci, neo
plures, ut ferunt, numero, quam duodecim, inha-
bitarunt.

XXX . Theodori vita in Studio. — Hoc ergo coeno-
bium Pater cum insigni templo aptissimum et orna-
tissimum nactus, ex conditoris mente scincet, adiit,
discipulosque suos in eo constituit ; sic enim revera
conveniebat, eum qui major est inter natos mulie-
rum, ei qui ceteris omnibus major erat virtute,

C suum ipsius templum apponere, et eumdem ejus

incolam ac pastorem esse, ac pastorem longe pre-
stantissimum, cujus oves et numero plurima et
virtute perinsignes essent. Cui enim et cura omnis
et studium erat fidei sue creditos, meliores in ho-
ras reddere, et quidquid pulchrum ac honestum es-
set, eis proponere alque inserere, eorumque salu-
tem suam salutatem ducere; hos par erat augeri
maximis incrementis, et vite perfectioris apicem
capessere. Quorum sane monasterium propterea
clarissimum nomen obtinuit, omniumque aliorum
celeberrimum evasit. At enim cum multi, crescente
ejus fama, quotidie confluerent, parlim laici, partim
monachi, nonnulli etiam delicate vite dediti, et
voluptuarle, quibus adeo nulla virtutis cura fuisset,

περὶ ἀρετῆς λόγος ἐμέλησεν. O0; δὴ xal πάντας ἢ benigne omnes Pariter excipiebat. et divine Sori-

φιλοφρόνως δεξιούμενος ὁ Πατὴρ, λόγοις τε τοῖς ἀπὸ
τῶν θείων χατήχει Γραφῶν, καὶ παρεδίδου τὰ χρείτο
τονα, μηδενὸς ἄλλου ἢ ἀρετῆς μόνης πείθων ἐξέχε-
σθαι, χτήματος ἀθανάτου xal διαμένοντος. Τὰ γὰρ
τοῦ κόσμου, φησὶν, ἴσα χαὶ εἰρινοῖς * ἄνθεσι διαῤῥεῖ "
παίζοντα ἡμᾶς ταῖς ἀγχιστρόφοις μεταδολαῖς, καὶ
πρὶν ὀφθῆναι ἱπτάμενα. Καὶ ὅτι δεῖ τοὺς ἀποτασσο--
μένους, ἀπερίττους εἶναι xal χχτὰ τὸ ἐνὸν εὐσταλεῖς "
ἵν᾽ ἐξῇ τούτοις χαὶ ῥᾷον εὐθυπορεῖν πρὸς τὰ ἄνω, xai
πᾶν διαλύειν τὸ προσιστάμενον. Ὅς γε καὶ τ[οι]οῦ-

pture documentis instruebat, atque ad meliora du-
cebat, nullius rei preterquam virtutis studio capi
docens, boni immortalis ac perpetui. Res enim
mundana, inquit, perinde ao flores verni dilabuntur
ac celeri conversione nobis illudentes, prius avo-
lant quam conspici potuerint. Oportet autem eos
qui mundo renunliarunt, omni negotio vacuos esse,
et quantum fleri potest expeditos, ut ipsis prom-
ptum sit recta tendere ad colestia, et obvia ques-
que perrumpere. Is igitur amorem virtutis tan-

VARLE LECTIONES.

8 σχήματος, ὁ f. ἐχρινοῖς,

147

S. THEODORI STUDIT.E

448

tum in ipsis excitavit, αἱ absque mora ulla et À τὸν αὑτοῖς ἔρωτα ἐνετίθει τῆς ἀρετῆς, ὡς μὴ ὅκως

cunctatione, prout animi impelus ferebat, ab
jectis rebus omnibus totos se Deo ,dederent,
quoddam anime repagulum esse rati vel respicere
ad divitias. Qui et vitam vita permutantes, mollem
asperiori, humilitatis et fortitudinis temperationem
didicerunt animum ad nullam rerum inferiorum
deprimentes. Neque hoc solum, sed monachos
etiam, quotquot adillum ventitarent, cum eoque
manere, et ipso duce et magistro ;uti cuperent, er-
cipiebat animo paterno, omnemque ipsis curam
impendebat, non aliter ac propriosfilios excolenset
amans, et quecunque velle ipsos sentiret, abunde
prestans: neque anteponens eos qui apud ipsum
comam deposuerunt, nec secundo loco alios habens
quo affectu homines vani et ambitiosi duci solent :

ged unam eamdemque esse viteformam intelligens, B

gens, quocunque tempore illam quis amplectatur :
quemadinodum baptismatis vestis una in omnibus
nec dispar est: unicuique pro ratione virtutis, pro,
que eo quod in singulis erat boni studio, que ne-
cessaria forent impendebat, et honoris mondum sta-
tuebat. Ita ut hoc uno nomine que quisque vellet,
seu plus seu minus, auferret: quo magis illos hac
ratione incitaret ad virtutem, ipsamque precipue
dignam esse honore ostenderet.

XXXI. Ratio gubernandi. — Adeo erat videbatur-
que sublimis hac vita, ut cuncti preclare secum
agi putarent, si vel modicam illius instituti partem
in se exprimerent, indeque ad virtutem formarentur
dirigerenturque. Sed preter incrementum virtutis,
&ugescente etiam ipsorum multitudine, adeo ut
prope ad decem centuriarum numerum pervenis-
set, facile non erat' Theodoro, sed prope impossi-
bile, singulos viritim recensere et cognoscere, eo-
rumque sermones et cogitationes explorare. Quo-
nam enim modo unus tam multos ad minima usque
perspectos haberet ? Rem excogitavit que utilior
nobis, ac ejus magnitudine animi digna, maxime-
que tum ipsi tum monachis foret opportuna. Fra-
trum prastantissimos elegit et quos major virtus
commendabat, eosque oeteris prefecit, ut inspice-
rent si quid non recte ab aliis fieret, et ad commu-
nem magisirum referrent : neque latere posset
quod tam multi cernerent et expenderent. Hos
propriis et idoneis nominibus appellavit, epistemo-

πρὸς ἀναδολὰς xal μελλήσεις, ἀλλ᾽ ὡς εἶχοτ ὁρμῆς,
πάντα ἀποδομένους, Θεῷ προσχωρεῖν, ψυχῆς ὥσπερ
ἐμπόδιον xal τὸ μόνον προσόλέψχι τὸν πλοῦτον νο-
μίζοντας. Οἱ xai βίου βίον ἀμείψαντες, τοῦ ἀπαλοῦ
τὸν τραχύτερον, ταπεινώσεως μέτρα χαὶ ἀρετῆς
ἔμαθον, μηδενὶ τῶν χάτω τὴν ψυχὴν ὑποκχλίναντες.
Οὐ μὴν ἀλλὰ xal ὅσοι τῶν εἰσφοιτώντων μοναχῶν
παρ᾽ αὐτῷ μένειν ἐδούλοντο, xal αὔτῳῷ orsa:
ὁδηγῷ καὶ καθηγεμόνι, καὶ τούτους σπλάγχνοις i2i-
χετο πατριχοῖς, χαὶ προνοίας ἠξίου τῆς πάσης, ἴσχ
τοῖς ἰδίοις τέχνοις χαὶ περιέπων χαὶ στέργων, χαὶ
πάνθ᾽ ὅσα βουλομένους ἑώρα ἀποπληρῶν * οὐ προτι-
μῶν μὲν τοὺς παρ᾽ αὐτῷ τρίχα ** ἀποχειραμένους,
ἐχείνους δὲ τοῖς δευτέροις ἐναριθμῶν, ὅπερ ἄν τις
πάθοι τῶν φιλοτίμων xai περιττῶν, ἀλλ᾽ εἰδὼς ὡς
£v xai τὸ αὐτὸ σχῆμν, χἄἂν ὅποι τις αὐτὸ περιδάλοιτο,
καθάπερ δὴ καὶ ἡ περιδολὴ τοῦ βαπτίσματος ὁμοία
ἐν πᾶσι, καὶ οὐ διαλλχττουσα, κατὰ τὴν ἀρετὴν μό-
νον xal τὴν τοῦ χαλοῦ πρόθεσιν, ἑχάστῳ τὸ δέον ἀπ-
ἔνεμε, χαὶ τῆς τιμῆς τὸ μέτρον προσένεμεν. Ὡς
ἐντεῦθεν χαὶ μόνον πλεῖον ἔχειν ἢ ἔλαττον τὸν βου-
λόμενον, ἵνα xal μᾶλλον σπουδαστὰς ποιοῖτο τῆς
ἀρετῆς, xal αὑτῆς μόνης εἶναι
μιώτερον.

δειχνήύοι τὸ τι-

Ἣν xai ἐπὶ τοτοῦτον ὥφθη ὁ βίος ἀνῳχισμένος͵
ὡς ἀγαπᾷν πάντας, εἰ μιχρὰ τῆς ἐχείνων πολιτείας
ἐναπομάττοιντο, χἀντεῦθεν εἴη αὐτοῖς τὸ τυποῦσθαι
πρὸς ἀρετὴν χαὶ εὐθύνεσθαι. ᾿Αλλὰ τούτων πρὸς τῇ
ἐπιδόσει, xal εἰς πλῆθος χεχωρηκύτων πολυάριθμον,

C ὡς εἰς δέκα ἑκατοντάδας ὑπερταθῆναι μικροῦ δέον"

tóc "ἦν δ’ οὐχ εὐχερὲς τῷ Πατρὶ, ἀλλ᾽ οὐδὲ σχεδὸν
δυνατὸν, xat' ἄνδρα ἕκαστον xal ἐξετάζειν xal icto.
νᾷν, xai λόγους αὐτῶν xal λογισμοὺς ἀκριδοῦν. Πῶς
γὰρ ἂν xai μόνῳ οἱ τοσοίδε δ ἄχρι xal μιχροτάτου
χαταθεῷντο: Ὃ τῶν ἡμετέρων τὸ χρεῖττόν ἐστιν,
ἐννοεῖ τι, τῆς αὐτοῦ μεγαλονοίας ἄξιον * xal ὃ pal.
λον αὐτῷ τε κἀχείνοις λυσιτελεῖν ἔμελλε, τοὺς ἐξ’
ἔχοντας ἐπιλεξάμενος τῶν ἀδελφῶν * xal οὖς ὁ βίος
μείζω τῶν ἄλλων ἐμαρτύρει τὴν ἀρετὴν, τούτους εἷς
ἐπισχοπὴν προὐστήσχτο τῶν λοιπῶν * ἵν᾽ εἴ τι xad
πραττόμενον οὐ χαλῶς τοῖς ἄλλοις ἐστὶν͵ αὐτοὶ xai
ὁρᾷν ἔχοιεν, καὶ εἷς τὸν χοινὸν ἀναφέρειν διδάσχα-
λον" καὶ μὴ ἄν τι δύναιτο λαθεῖν ἐν τοσούτοις ὄμ-
μᾶσιν ἔνδηλον ὃν, καὶ ὑπὸ τοσούτων σταθμώμενον.

narchas, taxiarchas, observalores, exoitatores. D O8 δὴ xal κλήσεσιν οἰχείαις καὶ προσφυέσιν ὠνό-

Tum ex istis eos qui magis progressi erant ac su-
blimiorem vitam sequebantur, alia nuncupa-
tions donavit, hunc quidem a preposito secundum
appellans, alium cconomum, alium subcecono-
mum. Alius cognomen pro ministerii ratione,
el operis tractatione sortiebatur.

pxecv ἐπιστημονάᾶρχας, ταξιάοχας, ἐπιτηρητὰς,
καὶ διυπνίστὰς τούτους χαλέσας. Τούτων δέ γι πά-
λιν αὐτῶν τοὺς διχδεδηχότας, καὶ τὸν βίον ὑψηλοτέ-
ρους, ἄλλης ἠξίωσε κλήσεως * τὸν μὲν, δευτερεύειν
μετὰ τὸν χαθηγούμενον φάμενος * τὸν δ᾽ οἰκονόμου
τὴν χλῆσιν φέρειν * τὸν δὲ παρ᾽ οἰχονόμου 5." τὸν δ᾽
ἑτέρας μεταλαχεῖν, χατὰ τὴν ἑχάστῳ ἀποταχθεῖσαν
xal διακονίαν xai ἔργου ἐγχείρησιν,

VARUE LECTIONES.

δ᾽ al, τρίχας, δ al. τοσοῦτοι, 5 δἰ. παροιχονόμου,

149

VITA.

150

Ἐξέθετο μέντοι xai Παραγγελίας εγγράφους, διὰ A — XXXII. Iambici ad monachos. — Edidit pretera

στίχων ἰάμδων, πῶς ἑχάστῳ μέλλον ἐστὶ τὰ ἐπιτε-
ταγμένα πληροῦν. Μᾶλλον δὲ τῶν στίχων ὑπηγορία ?
ἀπ’ αὐτοῦ ἦρχται τοῦ ἡγουμένου, χαὶ καθεξῆς
ἄπαντας διοῦσα, μέγρι καὶ τοῦ πάντων ὕστατον "
Διωρίσατο δὲ χαὶ τίσιν ἐπιτιμίοις ἢ ἀφορισμοῖς ἢ
γονυχλισίχις τοσαΐσδε, ὁ τῶν θείων ὕμνων καθυστε-
ρῶν ὑπαχθάσεται, ἢ ὁ σκεῦος συντρίόων, ἢ εἰχαΐως
ῥίπτων xal mapausAüv* ἢ ὁ τὸν ἀδελφὸν ἔν τινι
διαπληχτίσας, ἢ ὁ λόγον περιττὸν περιττῶς ὁμιλῶν,
xal μὴ γλώσσης εἰδείη χρατεῖν. Τούτοις πᾶτιν ἀνα-
λόγως τοῖς πραττομένοις, xal τὰς ἐπιτιμίας προσ-
ἐθηχεν" ὥστ᾽ ἔχειν τοὺς παρὰ τοῦ Πατρὸς χαταστάν-
τας ἀρχηγοὺς ἔργον ὅτι μάλιστα τοῦτο χαὶ σπούδα-
σμα, πάντα διασχοπεῖν τὰ τῶν ἀδελφῶν, πάντα ἀν--
ἐρευνᾷν, πᾶσι δεόντως προσφέρεσθαι " συνεφάπτεσθαι
δὲ xal τὸν μέγαν τοῦ κόπου αὐτοῖς, ἅτε xai μᾶλλον
αὐτὸν τὰ πάντων ἐπηχθισμένου " καὶ εἶναι οἷόν τινα
κυδερνήτην ὑψοῦ χαθήμενον, χαὶ τῶν ἀνέμων ἐπι-
τηροῦντα τὰ πνεύματα" ἤ στρατηγὸν ἄριστον, ἀπάν-
των ὑπερπονοῦντα xal χινδυνεύοντα, xa: δοχιμὴν
ἁπάντων λαμόανοντα * ὡς πληροῦσθαι ἐπ’ αὐτῷ xai
τὸ τοῦ θϑίου ἱἱερεμίου, ὅτι Δοχιμαστὴν δέδωχά σε τοῦ
λαοῦ μου, xai γνώσῃ ἐν τῷ δοχιμάζειν σε τὴν ὁδὸν
αὐτῶν.

θαυμάζεται παρὰ πάντας Μωσῆς, ἐπεὶ xal θεοφα-
νείας ἠξίωται, ὅτι δεῆσαν αὐτῷ τὸν ὑπὸ χεῖρα εὖ
διαθεῖναι λχὸν, ἐχατοντάρχους τούτοις, xai m:vtm-
χοντάρχους, xui διχάρχους ἐπέστησεν, ἵν᾿ ἔχοιεν
ἐκεῖνοι τὰ τοῦ πλήθους ἐπανοιθοῦν, καὶ πᾶν εἴ τι
τούτοις ἐστὶ διαλύειν ἀμφιφθητούμενον, ᾿Αλλὰ Μω-
σῆς μὲν οὐ παρ᾽ ἑαυτοῦ, οὐδὲ μόνος τοῦτο ἐφεῦρεν,
ἀλλά τῆς ἑτέρων ἐδεήθη συμόουλίας, ἐξ ὧν ὑπέχθη
πρὸς τὸ λυσιτελοῦν τῷ λαῷ. Κἀὶ Μωσῇ μὲν οἱ κατα-
στάντες ἀρχηγοὶ, μιχρῶν χαὶ περὶ τῶν σωματιχω-
τέρων xai ὧν μιχροπρεπὴς 3j διάταξις, τὰ τῆς ἀρχῆς
διετίθουν - ὁ δὲ παρ᾽ ἡμῖν ὑποφήτης, xal μόνος xa!
παρ᾽ ἑαυτοῦ, xal περὶ τῆς πάντων χρείττονος ἐπ'-
στασίχς - εἴπερ χρεῖττον ἁπάντων ψυχὴν χαθαίρειν,
xai τὸν ἐντὸς ἄνθρωπον * τὰ βεδουλευμένα οὖν ὃρά-
σας, οὐμενοῦν οὐδ᾽ ὅσον εἰπεῖν, μείζονος ἄξιος χαὶ τοῦ
θαύματος, καὶ διαφορωτέρας τῆς ἀναῤῥήσεως.

Ἐπεὶ δ᾽ οὐδὲν οὕτως πρὸς ἕνωσιν ἀριστον ὡς ἰσό-
τῆς xai χοινωνία ἐν ἅπασιν (ἀπείη γὰρ ἐν τοῖς κατὰ
Θεὸν πολιτευομένοις, τὸ ἐμὸν λέγεσθαι xal τὸ σὸν,

Institutiones iambicis versibus conscriptas, quem-
admodum unumquemque imperata facere oporteret.
Quorum versuum contextus initium ἃ preposito
ipso duceret; tum deinde ceteros omnes ad infi-
mum usque percurrens, definit ac statuit, quibus
pomnis, quibusque separationibus aut genuflexio-
nibus affici debeat, qui ad divinas laudes tardius
venerit, qui vas coníregerit, aut. temere projecerit,
ac negligentius tactavit; qui fratrem in re quapiam
offenderit, qui in loquendo modum excesserit, et
lingue frenum non injecerit. Quibus omnibus con-
gruentes pro delicti modo ponas imposuit. lta ἃ

qui sub Patre ipso prefecti erant, ii8 precipua cura
esset et labor prospicere fratum rebus, vestigare
omnia, universis prout res poscebat opitulari. Ipse
autem illorum laborem sublevabat pater, utpote qui
omnium molestias maxime sentiret : ac navarcho
similis erat in specula sedenti, et flatum ventorum
observanti : vel duci eximio majorem laboris ao
periculi partem in se suscipienti, ac suorum ex-
perimentum facienti : ita in ipso impleretur illud
divini Jeremie : Probatorem dedi te populi mei, e

scies, eL probatis viam eorum (h).

XXXIII. Confertur cum Moyse, — Magna est
Moysis apud omnes admiratio, quod postquam Dei
aspectu dignatus esset, quia gubernari ab ipso po-
pulum oportebat, prefeoit ipsi centuriones et quin-
quagenarios et decuriones, qui multitudinem rite
moderarentur, οἱ controversias quecunque oriren-
tur dirimerent. Αἱ istud Moys haud per se neque
solus invenit, sed opus habuit aliorum consilio, 8
quibus ad id quod populo conducibile erat, addu-
ctus fuit. Et quidem qui sub Moyse preeerant, mino-
ribus prospiciebant rebus atque ad corpora perti-
nentibus, et quarum administratio levioris mo-
menti erat. Noster vero antistes hoo et solus, et ex
seipso prestitit, ac sapientia quadam excellenti :
siquidem mentes et interiorem hominem procurare
res est omnium praestantissima. Cum igitur animi
sui consulta perfecerit, admiratione supra quam
diei possit ac singulari preconio dignus est.

XXXIV. Studium communis vite et gqualitatis. —
Quoniam autem nulla res magis ad concordiam fa«-
cit, quam rerum omnium communio et equalitas

xxi τὸ μεῖζον xal ἧττον, τὰ φαῦλα ταῦτα xal τῆς ἢ (nam in ea que secundum Deum est vivendi ra-

ὁμοφροσύνης διαστατικὰ), κοινὰ τὰ πάντα ἔχειν καὶ
τὰ ἐνδύματα διετάξατο" ὡς ἂν ἕχαστος τοῦ χρήζον-
τος γίνοιτο, xal μὴ ἀποχεχληρωμένος τοῦ ἰδιάζον-
τος. ᾿Αποτάξας πᾶσι xal οἴχημα ἕν, ἵν᾽ ὁ βουλόμε-
γος, ἐχεὶ τὸ ἱμάτιον τιθεῖτο 9, εἴτ᾽ ἀποῤῥιφθῆναι
δέον, εἴθ᾽ ὑφανθῆναι καὶ ἀναλαμδάνειν παρὰ τοῦ
ταῦτα ἐπιτεταγμένου χαινὸν ἄλλο χαὶ ἄῤῥυπον. Ὧν
γὰρ ὁ βίος κοινὸς xal δίαιτα xal τράπεζα, xai πάνθ᾽

(h) Jerem. vi, 27.

tione dici non debet meum et tuum, aut majus et
minus, que prava sunt et concordie inimica), con-
stituit ut communia essent omnia, etiam vestes :
quo unusquisque sortiretur quidem ea quibus indi-
geret, proprium autem nihil sibi vindicaret. Unum
voluit et locum esse ubi singuli possent vestem,
give illam prorsus abjici, sive sarciri oporteret, de-
ponere, et novam ab eo oui id negotii commissum

VARLE LECTIONES.

Ἶ al, ἐπηγορίά, * Al, τιθοῖτο,

151

S. THEODORI STUDIT.E

153

erat, accipere. Quorum enim vita et institutum et A ὁμοῦ, f, ἵνα το ὑψηλύτερον φῶ, ὧν al ψυχαὶ κοιναὶ,

mensa una est, et omnia in commune posita, vel,
ut aliquid sublimius dicam, quorum anime ipse et
ad Deum exaltatio οἱ ascensio communis erat, illos
decebat omnia, etiam minima queque, tanquam
communia accipere, ut apud ipsos communitas re-
rum omnium et :&qualitas servaretur, juxta id quod
ab Apostolo dictum cst, quia Multitudo credentium
erat cor unum el anima una : nec quisquam eorum
qui possidebat aliquid suum esse dicebal, sed erant
illis omnia communia (ij. Quare neque[ ipse Pater
penes 80 quidquam habebat proprium aut non de
medio septum : sed in eodem ac ceteri vestiario
tunicam deponens, illam sumebat qua prima oc-
currerel, et quam videret asperriman, ut hac etiam
in re cunctis esset humilitatis exemplar.

XXXV. Laboris studium. — Memor autem beati
Paulis dicentis : Neque gratis panem manducavi ;
sed manus ise. mihi, et iis qui mecum erant, míni-
siraverant (j) ; laborare et ipse constituit, manus
continuo versans in codicibus, operamque suam ad
eos adjungens ex discipulis, qui opus manu facie-
bant. Exstant apud nos ad hunc diem ejus manu
scripta pulcherrima. Composuit et libros alios, quos
propria lingua dictavit, quorum sensus manisfestam
quamdam divine gratie vim ostendunt.

XXXVI. Theodori scripta Catechesis Parva. —
ln his primum locum tenet, qui Parva dicitur Ca-
chesis, quatuor et triginta supra centum distincta
sermonibus, quos quidem fratribus ipse pronuntia-
vit, congruentes cuique diei singulos, lectissimis
sententiis, verbisque ornatissimis, scite admodum
periractans, nunc de animi fortitudine adverso-
rumque contemptu, de monaslice observalionis
perseverantia, et membrorum mortificatione ; nunc
de conslantia in quotidianis certaminibus, et pre-
stanti adversus casus omnes animi contentione.
Ex hoc libro tres sermonum particule prima qua-
que die hebdomadis apud nos in Ecclesia recitari
consueverunt, que nobis rerum agendarum memo-
riam refricant, et ad vitam deinceps instituendam
conducunt.

XXXVII. Catechesis Magna. — Alterum deinde
librum elaboravit. Magnum Catechisticum, tribus
membris seu partibus comprehensum ; qui egregia
ocenobii instituta singillatim declarat, disciplinam
tradens supra quam dici queat, utilissimam. Quan-
tum vero utrique insit grati, coelestisque philoso-
phie, cuivis notum, qui eorum lectionem vel levi-
ter attigerit. Etenim multi sane libros multos,
eosque utiles elucubrarunt, elegantia et sermonis
ornatu excellentes : mihi tamen sio persuadeo,
nullo ex alio tantum lucis, tantumque compunctionis
baurire animam, quantum ex Patris Catechesibus,
que singularem cum suavitate persuadendi vim ha-
bent, et conjunctam cum utili gratiam pre se ferunt.

XXXVIII. Panegyrici. — Scripsit preterea vir

(ἢ) Act. 1v, 32, (J) I1 Theesal. τι, 8.

D

xai ἡ np); Θεὸν ὕψωσις xal ἀνάδασις " τούτους τι
ἄλλο, xxi οὐχὶ μέχρι τοῦ μικρυτάτου πάντ᾽ ἐχρῆν
ἑλέτθα! xowà; ἵνα διὰ πάντων αὐτοῖς xal τὰ τῆς
χοινωνίας σώζοιτο xal ἰσότητος, γατὰ τὸ εἰρημένον
ὑπὸ τοῦ ᾿Αποστόλου, ὅτι Τοῦ πλήθους τῶν πιστευ-
c3vtuv ἦν d καρδία χαὶ ἡ ψυχὴ μία, καὶ οὐδὲ εἰς
τίς τῶν ὑπχρχόντων αὐτῷ ἔλεγεν ἔδιον εἶναι, ἀλλ᾽
ἦν αὐτοῖς ἁπαντὰ xowi. Τούτου ἕνεχχ xai αὐτὸς ὁ
ΠΠπτὴρ, οὔτε τι ἰδιάζον εἶχε παρ᾽ ἑαυτῷ, οὔτ᾽ ἄλλως
ὑπεξηῦη μένον " ἀλλ᾽ ἐν τῷ αὐτῷ ἱμχτοφυλαχίῳ τὸν
χιτῶνα ἴσα τοῖς ἄλλοις ἀποτιθέμενος, τὸ προστυχὸν
χαὶ οἷον μᾶλλον ἑώρα τῶν ἐνδυμάτων τραχύτερον
ἀνελάμόανεν " ὡς ἄν εἴη x3» τούτῳ τύπος τοῖς ὑπ᾽
αὐτὸν ταπεινώσεως.

Μνημονεύων δὲ ἀεὶ τοῦ μαχαρίου Παύλου εξρηκό-
τος, Ott Δωρεὰν ἄρτον οὐχ ἔφαγον ᾿" ἀλλ᾽ αἱ χεῖ-
ρες αὖται ἐμοὶ xal τοῖς σὺν ἐμοὶ διηχόνησαν " i5-
Υλζεσῦχι xal αὐτὸς ἤθελε πάντοτε τὰς χεῖρας ταῖς
δέλτοις χινῶν, καὶ τὸν ἴδιον xómov τοῖς ἐργοχεέροις
συνεισφέρων τῶν μαθητῶν. "EE ὧν καί τινα τῶν βι-
θλίων ἔτι μέσουσι παρ᾽ ἡμῖν τῆς αὐτοχείρου γραφῆς
χάλλιστα ὄντα πονήματα. Συνέταξε δὲ χαὶ βίδλους
ἑτέρας, ἃς οἰκείᾳ γλώσστ, ὑπηγόῤευσε " καὶ τὸν ἐν
αὐταῖς νοῦν θείας εἶναι τὸ πλέον ἔδειξε χάριτος.

Καὶ πρώτη μὲν βίόλος αὐτῷ, ἡ Μιχρὰ λεγομένη
Κατήχησις, τεσσάρυν οὖσὰ xxl τριάχοντὰλ λόγων
πρὸς τοῖς ἑκατόν * ἢ τοῖς ἀδελφοῖς ἐπὶ στόματος ὧμι-
λήθη, καὶ τὰ πρόσφορα ἕχάστῃ ἡμέρᾳ, ἐννοΐαις
ὑπερφυέσι xai ῥήμασι θειοτέροις, εὐσχόπως ἐν αὐτῇ
ἐνεσημάνθη, τοῦτο μὲν, ἀνδρεία ψυχῆς xai τῶν δει-
νῶν ὑπερφρόνησις “ τοῦτο δὲ, καρτερία περὶ τὴν
ἄσχησιν xal τῶν μελῶν νέχρωσις " τοῦτο δ᾽ ἐν τοῖς
xa0' ἡμέραν ἀγωνίσμασ!, στεῤῥότης vou, χαὶ τῶν
ἐπιόντων ἀντίστασις. Ταύτης τῆς βίδλου τρεῖς λό-
γων περικοπαὶ κατὰ μίαν τῶν ἐδδομάδων παρ᾽ ἡμῖν
ἐπ᾿ ἐχχλυησίας ἀναγινώσχονται " ὑπόμνησίν τε ἡμῖν
δηλαδὴ τῶν πραχτέων, χαὶ τοῦ ἑξῆς βίου εἰσηγού-
μεναι τὴν ὠφέλειαν.

Δευτέρα δὲ μετ᾽ ἐκείνην, ἐπονήθη βίδλος αὐτῷ, ἢ
Μεγάλη γχαλουμένη Ἀατηχητιχὴ, ἐν τρισὶ τμήμχτι
διαπλουμένη * ἤ καὶ ἀνὰ μέρος τὰ καλὰ τοῦ xotvobios
διεμφαίνει παραγγέλματα, τὴν διδασχαλίαν ὡς οὐχ
ἂν τις εἴπῃ διεξιοῦσα εἰς τὸ ὠφελιμώτατον. Οσης δὲ
ἀμφότεραι χάριτος xai φιλοσοφίας τῆς ἀνωτάτω,
παντὶ γνώριμον, τῷ xal μικρὸν ἐπιστήσαντι Καὶ
γὰρ πολλοῖς μὲν ἁλλοις βίδλο: πολλαί τε xal ὠφὲ-
λιμοι ἐξεϊργάσθησαν, κάλλει τε xai φράσει ὗπερ-
φερεῖς * ἀλλὰ πείθομαι μὴ τοσοῦτον ἀπ᾽ ἄλλης φωτι-
σμοῦ οὕτω πληροῦσθαι καὶ κατανύξεως τὴν Ψυχὴν,
ὅσον ἀπὸ τῶν τοῦ Πατρὸς Κατηχήσεων, πολὺ τὸ ἐπ-
αγωγὸν μετὰ τοῦ ἡδέος ἐμφαινουσῶν, καὶ μετὰ τοῦ
ὡφελίμου τὸ χαριέστατον.

Καὶ Πανηγυρικὴν δὲ βίδλον συνέταξεν ὁ θεόληπτος,

153

VITA.

454

(£a τὰς περιφανεῖς τοῦ Δεσπότου διέξεισιν ἑορτὰς, À divinus Panegyrioum volumen, in quo insignes Do-

zz λόγοις εὐγενέσι χοσμεῖ " οὐ μόνον δὲ, ἀλλὰ καὶ
τες Θεομήτορος καὶ τοῦ Προδρόμου ὡσαύτως καὶ
Βεετιστοῦ “ οὗ xai τὸ τῆς πολιτείας ἀνῳχισιλένον
ἐξιχαςίτως ἐξύμνησε.

Συνετέθη, δ᾽ αὐτῷ καὶ βίδλος διὰ στίχων ἰάμδων *
τήν τε κλίσιν τοῦ γενάρχου διαλαμδάνουσα καὶ παρά-
ὅχαιν, xzi φθόνον τοῦ Καϊν, xal χεῖρα, φεῦ, χατὰ
τῊἢΖ ἀδελφοῦ ἐπανατεινομένην, xal φόνον ἐογαζομέ-
νὴν τὸν ἀδιχώτατον. Καὶ μέντοι πάλιν xai τοῦ Ἐνὼχ
κρέστησιν, καὶ τοῦ Νῶε xal τῶν ἐξ αὐτοῦ δὲ φύν--
tw» γέννχσοιν, βίον, διαγωγήν. ᾿Απηριθμήσατο δὲ Kv
αὐτῇ xzi πᾶσαν τὴν τῶν Εἰχονομάχων αἵρεσιν οὕς xai
ὡς κακῶν σπουδάρχας, τῷ ἀναθέματι χαθυπέδαλεν.

Αἱ δὲ τῶν Ἐπιττολῶν αὐτοῦ βίδλοι πέντε, αἱ παρ᾽
ἐμῖν οὖσχ' τέως * ἐν αἷς xal τὸ πεπαῤῥησιασμένον
199 Πατρὸς δείχνυται, xai τὸ τῆς ψυχῆς μεμερι-
σμένον καὶ σπουδαϊότατον * xal ὅπως xdv τοῖς πάθε-
σιν ἀνάλωτος ἔμεινε xai ἀήττητος, μηδὲν τῶν δει--
νῶν τρέσας, μηδὲ καθυφεὶς τοῦ φρονήματος tv τοσ-
αὐταῖς ἐπαγωγαῖς τῶν χαιρῶν xxi ἐπαναστάσεσι.

Πρὸς *isztc δὲ xai βίδλος Δογματιχὴ τῷ φιλο-
λόγῳ ἐξείργασται * ἐν ἢ στεῤῥοὶ λόγοι xai ἀντιῤῥη-
-αοἱ ϑηυμασίως τούτων ἐξησχημένοι, χαὶ τὰ τῶν
Ἑξευνομάχων σοφίσματα διαλύηντες ^ άγχοντες αὖ-
te, καὶ οὐδ᾽ ἀνχπνεῖν συνόλως ἐῶντες, ἀλλὰ ταῖς
ἐληϑιναῖς τῶν δογμάτων προτάσεσι τὸ Ψεῦδος αὐ-
τῶν χατχδάλλοντες. Ἔνθα xai χατὰ τῶν δυσσεδῶς
βεδησιλευχότων πολὺς πνεῖ, στίγων χἀχείνους λό-
οπττοῖς πρέπουσι * xal οἷς ἂν διαπαντὸς ὁ βίος αὐ-
τῶν στελιτεύοιτο.

Αὗτει αἱ βίδλοι, ἃς ὁ θεοφόρος Πατὴρ ὑπηγόρευσε,
τοὶ Ἰλώσσῃ σοφωτάτῃ ἐτράνιυσεν. Εἶχε γὰρ ἀεὶ ἐν
£r τὴν ἀληθινὴν σοφίαν xal πρώτην ὑπηχοῦσαν
£r» 13 τὸ φῶς τῆς γνώσεως ἐπιλάμπουσαν * μι-
χρὰ ἢ δὲν τῆς χάτω δεύμενος σοφίας, καὶ ἧς ἦν
κάλει ὑπιριδῶν, ἀφ᾽ οὗ πρὸς τὴν ἄνω διέχυψεν "
ὅϑεν καὶ τῇ χάριτι πλεονάζων, πολλὴν χατὰ πᾶσαν
ἡμέραν τὴν ἐργασίκν ἐπῆγε, γράφων αὐτὸς, ἄλλοις
ὑπαγορτόων͵ tà πραχτέα ὑποτιθεὶς, τοῖς θείοις πεί-
ϑων ἐμμελετῆν - ἑνὶ λόγῳ πάντας ὠφελῶν, πᾶσι
παραδιδοὺς τὰ σωτήρια,

Δλλ᾽ οὐκ ἔμελλεν ὀΐσειν ὁ πονηρὸς, οὐδὲ ἀνέχε-
dan, εἰ μὴ πάλιν τῷ διχαίῳ ἐπίθοιτο, οἵα βασχαί-
μὴ αὐτῷ πέντοτε͵ xal ποιοῦντι χαλῶς ἐγχοτῶν.

γὰρ τῶν σκήκτιρων τηνιχαῦτα ἐπειλημμένον
ἀτεχνῶς ὑκελθὼν, Νικηφόρον φηρὶ τὸν PURMAÉ
τὸν καὶ τὴν θεοφιλῆ Εἰρήνην τῆς βασιλείας ἐξώσαν-

*z χαὶ ἔἐχυτῷ ταύτην ἐπὶ χαχῷ περιθέμενον τῷ
esto, δι΄ ἐκείνου χαχώσειν τὸν ὅσιον, ἔργον ὁ
ἀναιδὴς τίθεται. Ὅτῳ δὲ τρόπῳ, ὁ λόγος ἤδη ἐρεῖ.
Οὗτος τοιγαροῦν ὁ Νιχηφόρος, τῷ " μὲν δοκεῖν Χρι-
στιχνὸς τυγχάνων, καὶ ἡμῖν χοινωνῶν τοῦ ὀνόματος,

mini dies festos enarrat, οἱ preclaris orationibus
exornat; neo Domini solum, verum etiam Deiparee,
οἱ Prescursoris item Joannis Baptiste; cujus etiam
solitudinem, vitamque ab hominum congressu se-
montam, eleganti hymno celebravit.

XXXIX. lambici. — Scripsit et librum iambiois
versibus, in quo et primi parentis ortum lapsumque
descripsit, Cainiqueinvidiam, ac manum, que fratri,
heu! injecta, cedem patraviLiniquissimam. Enoch
deinde gratam innocentiam, ac Noe, ejusque filio-
rum exortum, vitam, conversationem. Recensuit
insuper eodem opere universam Iconomachorum
beresim, quos ut malorum fautores atque auctores
anathematis nota perstrinxit.

XL. Epistol. libri quinque. — Epistolarum autem
ejuslibri quinque sunt numero, qui apud nos hac-
tenus asservantur: in his et singularem Patris li-
bertatem videre est, sollicitudinem ac sedulam
industriam ; et quemadmodum inter calamitates
oreotus semper manserit, et invictus, nullis erum-
nis fractus, nihil remittens de mentis proposito,
in tantis inoursibus et temporum injuriis.

XLI. Dogmaticus liber. — Preter hos omnes, Do-
gmalicum etiam liberum composuit, in quo valide
insunt disputationes refutatorie mirabiliter con-
textse ad dissolvenda Iconomachorum sophismata,
quibus illi sic urgentur et anguntur, ut nec spirare
eos sinat, verisque dogmatum argumentis illorum
mendacia expugnet ac dejiciat. Contra impios au-
tem imperatores multis invehitur, illos pariter con-
gruenti oratione contingens, que illorum vites mo-
ribusque perpetuam notam inussit.

XLII. — Atque hi sunt libri quos deifer Pater
ore suo edidit, ac disertissima lingua explanavit.
Semper enim presentem habuit secum veram 88-
pientiam primam omnium intus insonantem, et
mentis aciem illustrantem ; parum aut nihil peni-
tus egens humana sapientia, quam contemnebat
jamdudum, ex quo ad sublimiorem illam oculos
converterat. Quo flebat, ut abundantis gratie ope
nixus, multa quotidie indefessus preestaret, sori-
bens ipse, aliis dictans, facienda precipiens, divi-
nis rebus incumbere persuadens, atque, ut uno
verbo dicam, omnibus commodans, omnes aptis
ad salutem rebus instituens.

D XLUI.— imperator restitui Jubet Josephum. — Sed

ferre non poterat inimicus, nec tenere se, quin
Theodorum iterum aggrederetur, tanquam invidens
ipsi perpeluo, ejusque reote facilis succensens.
Eum enim qui sceptris per id tempus potiebatur,
Nicephorum dico improbum illum, qui piam [renen
imperio spoliavit, et imperium ipse per vim atque
injuriam invasit ; bunc, inquam, ad oppugnandum
sanctum virum Theodorum impudens excitavit.
Quonam autem pacto, deinceps exponam. Hic ergo
Nicephorus, speoie quidem Christianus, eamdemque

VARLE LECTIONES.

Σ αἷ. τό.

155 S.

autem, factisque ipsis, Christi hostis (quod omnium
pessimum erat) conquiescere nequibat, tanquem
ad malum natus, nisi omnia miscere conaretur, et
quidquid in animum venisset, nihil intentatum re-
linqueret. Cui inter czetera nulla cura, nulla aolli-
citudo fuit, res Ecclesie perturbare, ut ad majora,
et qualia ipsum decebsnt, ejus malitia progrede-
retur. Hac enim pace, quam paulo ante adepta vix
fuerat, frui non ferens, multis nuper agitatam tu.
multibus, alia rursum ratione conatus est in novos
motus seditionesque conjicere. Josephum siquidem
illum, communi Ecclesie calculo a Tarasio, ut
dictum est, jure olim ejectum ob manifestum ab
eo commissum crimen, quod nemini obscurum est,

non dubitavit iterum tyrannice et contra canones, B

heu ! in Ecclesiam revocare, atque ademptum illi
sacerdotium restituere. Quid novus hic dogmatum
&uctor non erat dicens? quid non agens? quod
denique sceleris genus pretermittens, ut cogitata
et inchoata perficeret? adeo ut, quod omnium ab-
surdissimum erat, hec jam dicere non puderet:
Nihil novi, inquit, aut temerarii alioqui fecerimus,
si ab alio pulsum ipsi recipiamus. Quinimo chari-
tatis legem observabimus ; in quo quidem et obse-
quentes universos habebimus, et suffragatores
atque socios. Et legem hoo loco charitatis, (o le-
gum equitas, et sacri sermones !) impudens com-
memorabat, cui nec quid lex, quid charitas sit, ex-
ploratum unquam fuit! Quem si nihil aliud, hoc

certe cogitare oportebat, quamvis amens et vecors δ

in osteris esset : tametsi hunc patriarcha Tarasius
deposuerit, qui a nobis nunc abiit, et ad superas
sedes emigravit ; tametsi suis aliis eum sententiis
damnaverint : at nobis non solum que ab illis sta-
tuta sunt transilire nefas est, sed eadem confir-
mare vel maxime convenit, cum eadem nobis at-
que illis sit gratia : ne Patrum nostrorum leges
mutare videamur, et studio impii esse.

XLIV. Patriarcha restituit Josephum. — Quorum
ille nibil prorsus recogitans, patriarcham vi aggre-
ditur: Nicephorus is erat Tarasii successor : om-
nibus eum machinis oppugnans, ut vel invitus
voluntati ejus obsequeretur, et sacerdotium red-
deret Josepho. Quod ille sane vi tandem segre ad-
ductus prestitit, veritus, opinor, vir Dei, ne atro-

THEODORI STUDIT/E

nobiscum communionem habens nominis, revera Α τῇ δὲ ἀληθείᾳ xai οἷς

156
εἶχε πράττειν, puioÓy piatoz,

xal πολλῷ τούτου γεῖρον, οὐμενοῦν οὐδ᾽ ἐν ἑαυτῷ
μένειν ἐδόχει, ofa τῷ πονηρῷ πραθεὶς, εἰ μὴ πάντε
διαπράττειν ἐπιγειροΐῖν, εἰ χαὶ μηδενὰς τῶν χατὰ
Ἡνώμην ἀπέχοιτο. Ὃς γε πρὸς τοῖς ἄλλοις, xai τὴν
"ExxÀz2iav διαθεῖναι χαχῶς, οὐδὲ μιχῥᾶς ἔθετο τῆς
ροντίδης * ἵνα ἔχοι χαὶ μᾶλλον ἐπὶ (τὰ μείζω τὴν
χακίαν ὁδεύουσαν, xai ἐφ᾽ ἃ τούτῳ πρέπον ἐστίν.
Οὐχ ἐνεγχὼν γὰρ ταύτην μένουσαν ἐπὶ τῆς εἰρήνης
δρᾷν, ἣν μόλις ἀπέλχθεν ἔναγχος, πολλαῖς πρότεξον
χλονηθεῖσαν ταῖς ταραχαῖς, πειρᾶται χαὶ τρόπον
ἄλλον ὁ βάτχανος, στάσιν αὐτῷ xal ταραχὴν ἐμῦα-
λεῖν. Τὸν γὰρ ᾿Ιωσὴ ἐχεῖνον, τὸν πάλαι ψήψῳ xo:vi
τῆς Ἐχχλιη σίας ἐνδίχως, χαθὰ xal εἴρηται, πρὸς τοῦ
ἐν ἁγίοις ἀπωσθέντχ Ταρασίου, ἐφ᾽ ᾧ τὸ περιτανὲς
ἐχεῖνο εἰργάσατο τόλμημα, ὃ τῶν πάντων οὐδεὶς
ἀγνοεῖ, τοῦτον τολμᾷ πάλιν τυραννιχῶς, φεῦ 1 xai
ἀγανονίστως τῇ Ἐχχλισίᾳφ εἰσαγαγεῖν, xal τὴν
ἀφαιοεθεῖσαν δοῦναι ἱερωσύνην * τί μὲν ὁ χαινὸς οὐ
λέγων δογματιστής ; τί δ᾽ οὐ πράττων ; ποῖον δὲ πο-
νηρίας εἶδος μεθεὶς, ὥστε εἰς εἰς ἔογον αὐτῷ χωρῆσαι
τὸ σπουδαζόμενον ; ἔνθα xal τὸ πάντων εἰργχένα:
χαταγελαστότατον, ὡς Οὐδὲν, φησὶ, χαινὸν, ἢ ἄλλως
παραχεχιυδυνευμένον δοάσοιμεν, εἰ τὸν ὑπ’ ἄλλου
ἐξωσθέντα, αὐτοὶ προσλαδοίμεθα. Μᾶλλον μὲν οὖν
xal νόμον ἀγάπης τιμήσαιμεν * ἐφ᾽ dq δὴ καὶ πειθο-
μένους ἔξομιν ἄπαντας, xal ταῦτα ἡμῖν συμφρο-
νοῦντας xai πράττοντας, Καὶ νόμου ἐνταῦθα xai
ἀγάπης, ὦ νόμων εὐθύτης καὶ ἱεροὶ λόγοι, ὁ ἀναιδὴς
μέμνηται, ὁ μηδὲ ὃ τί ποτὲ ἐστι νόμος ἢ ἀγάχη
πώποτε εἰδώς, Ὅς εἰ μή τι ἄλλο, τοῦτο γοῦν διλως
ἐχρῆν συνιδεῖν, τᾶλλα χαίΐίπεο ἀσυνετῶν, ὅτι χὰν ὁ

πατριάρχης Ταράσιος τοῦτόν ἔστι χαθελὼν, ὃς νῦν

᾿ἡμᾶς ἀπέλιπε, xa! πρὸς τὰ ἄνω διέδη, χἂν ἄλλοι

τούτῳ τὴν χκαταδιχάγουσαν ἤνεγχαν, ἀλλ᾽ ἡμᾶς Ye,
οὐχ ὅπως τὰ ὑπ᾽ ἐχείνων παραῦαίνειν, ἀλλὰ xal βε-
βχιοῦν ἐς ὅ τι μάλιστα χρὴ, μιᾶς οὔσης ἡμῖν τε
xàxtlvotq τῆς χάριτος * ὡς ἂν μὴ δόξωμεν Πατέρων

νόμους μεσακινεῖν, καὶ ἀσεδεῖν ἐξεπίτηδες,

Ὧν οὐδὲν ἐκεῖνος ἐννοεῖν ἔχων, ἐπιτίθεται βιαίως
τῷ πατριάρχῃ. Νιχηφόρος δ᾽ ἦν οὗτος ὁ κοῦ Ταρα-
σίου διάδοχος * ἀνάγκην οὐδὲ φορητὴν τούτῳ Ero.
ὡς ἂν πράξοι xal μὴ βουλόμενος, τὸ ἐχείνῳ δοχοῦν,
xxi τὴν ἱερωσύνην ἀποδοίη τῷ Ἰωσήφ. Kai δὴ
πράττει τοῦτο βίᾳ xai μόλις * δείσας, οἶμαι, ὁ τοῦ
θεοῦ ἄνθρωπος, μή τι ἄλλο χεῖρον νεωτερίσῃ ὁ

cius quippiam insanus ille moliretur, Ecclesiam-JD παραπλὴξ, xai τὴν ᾿Εκχλησίαν βλάψῃ μειζόνως,

que vehementius exagitaret, si quod tantopere con-
cupierat, non obtineret.

XLV. Theodorus ideo se subtrahit a patriarcha.
— Verum hec audacia denuo scidit Ecclesiam,
eosque qui antea concordes erant, rursus divisit.
Etenim Paler noster Theodorus indigne ferens
que gesta fuerant, statim ipse cum omnibus mo-
machis abscessit : cum eorum, cui facinus illud
patraverant sententie aut, consilio neque ser-

ἀποτυχὼν οὗ voy ἐφετῶς ἔχει.

᾿Αλλὰ τοῦτο τὸ λῆμμα [10 xal τὴν ᾿Εχχλησίαν πά-
λιν διέτεμε πρὸς ἑαυτὴν, καὶ τοὺς πρὶν ἡνωμένους
ἀπ᾿ ἀλλήλων διέστησεν. Ὁ γὰρ Πατὴρ ἡμῶν Θεό-
δωρος, οὐδ᾽ ἀνεχτῶς ἔχων ἐπὶ τοῖς γεγενημένοις,
ἀφιστᾷ ἑχυτὸν παραχρῆμα, σύναμα πᾶσι τοῖς μονα-
σταῖς, τῆς τῶν δρασάντων xal γνώμης xal βουλῆς
μηδὲν τὸ παράπαν χοινωνήσας αὐτοῖς, μὴ λόγου, μὴ

VARLE LECTIONES.

19 f, τόλμημα,

151

VITA.

158

ἔργου, μὴ ἄλλου τῶν πάντων μηδενός. Συναρίσταται A mone neque facto, neque alia ulla re communica-

αὐτῷ xài τοῦ λαοῦ οὐχ ἐλάχιστον * xal τούτων αὐὖ-
τῶν μάλιστα, ὅσοι τῶν πάντων ἔκχχριτοι, xal τὴν
πολιτείαν ἐξειλεγμένοι. Οὐ γὰρ ἡμέτερον, φησὶν ὁ
γεννάδας xai ἀληθὴς τῶν τοῦ Θεοῦ νόμων ὑπέρμα-
χος, Πατέρων οὕτω μεθιστᾷν ὅρια, xal τὰ χαλῶς
δεδογμένα τούτοις λύειν " xal ἐπὶ βλάδῃ τῇ σφῶν,
περιττά τινα xal τῆς Ἐχχλησίας οἰκονομεῖν ἔχφυλα,
Μὴ γὰρ οὕτω ποτὲ xal φρενῶν σχοίημεν, ἵν᾽ ἐπ-
ἡρεαστὰς ἑχυτοὺς ποιησαίμεθα πράγματος, xal τὰ
τῶν ἀνθρώπων τοῦ Θεοῦ προτιμήσαιμεν, τὰ δο-
χοῦντα τῷ δεῖνι, xal πᾶσιν ἁπλῶς τοῖς καινοτόμεϊν
ἐθέλουσιν, αὐτοὶ πράᾶττοντες " xal ταῦτα πρὸ ὁμμά-
των ἔχοντες καχὰ ἐπενεχθέντα ἡμῖν ἐξ οὐρανοῦ δεί-
pata, ἡνίχχ βασιλεὺς ἐν ταυτῷ xal λαὸς παρηνόμει,

χαὶ αὐτὸς οὗτος ὁ τούτου συνωμότης ἱερεὺς, μικρᾶς p

δόξης χάριν͵ τὸ μέγα τῆς εὐσεδείας ἐξωρχεῖτο μυστύ -
ριον. Ἔτι γὰρ τούτοις σαγευομένην ἔχοντες τὴν
διάνοιαν, δέος ἡμῖν μὴ xai πάλιν τῆς τοῦ Θεοῦ ὁρ-
γῆς πειρασώμεθα, ix τοῦ πάλιν τοῖς αὐτοῖς περι-
πίπτειν, xal ἐχεῖνα συνιστάνειν ἐπιχειρεῖν, ὧν ὡς
βλαδερῶν ἀποστῆναι ἐσπεύσαμεν.

Τούτοις ὁ Πατὴρ xai γνώμης ὅπως εἶχε xal λο-
γισμοῦ διαῤῥήδην ἐμφήνας, ἀποδιίσταται, ὡς ἔφη-
μεν, συνόλως αὐτῶν, μηδενὸς τὸ παράπαν πεφρον-
τιχὼς, μὴ βασιλέως τὰ δεινὰ ποιήσειν αὐτὸν ἀπει-
λοῦντος, μὴ τῶν ἐχείνου συμφρόνων, μυρίαν αὐτῷ
τὴν βίαν ἐπαγόντων, μὴ τῶν ἄλλων τῇ ἀρχῇ συμ-
πραττόντων, ἱερέων τε xai λοιπῶν τῶν ἐν τέλει,
Μόνου γε μὴν τοῦ πατριάρχου ἀπευχτὴν ὅλως χαὶ
οὐδὲ φορητὴν τὸ παράπαν ἐνόμιζε τὴν διάζευξιν
οἴονεὶ διχοτομίας ἑαυτοῦ ἐπαισθόμενος, χαὶ ὀδύναις
ἀῤῥήτοις διὰ ταύτην βαλλόμενος. ᾿Αλλ’ ἐπειδὴ οὐκ
ἦν ἄλλως αὐτῷ τὸ συνοῖσον ἐλέσθαι, ἔμενε φέρων τὰ
λυπηρὰ, πάντα μᾶλλον αἱρούμενός, 5| τι πρᾶξαι τῶν
μὴ δοχούντων Θεῷ, καὶ φανῆναι ἄντιχρυς, ἄλλο τι
πρὸ ἐχείνου τιμῶν.

᾿Αλλ’ ἴσως ἐρεῖ τις Πότερος τούτων τετήρηχε τὸ
χαλὸν, xal τὸν καιρὸν εὖ διατέθειχεν ; ὁ ἐχεῖνα οἶχο-
νομήσας, xal τοῦ πρέποντος καθυφεὶς, ἢ ὁ ἐν πᾶσι
μείνας ἀπρόσχλιτος, χαὶ μηδὲν μηδαμοῦ τῆς ἀχρι-
θείας ὑπεκστάς ; ᾿Αλλ᾽ εἴποιμεν ἂν πρὸς αὐτὸν, ὅτι
Μιχρὰ, ὦ οὗτος, πᾶσχ ἀνθρωπίνη διάνοια πρὸς τὴν
τῶν τηλιχούτων χατάληψιν. Θεὸς δὲ μόνος, d xal
πάντα περιληπτὰ, ὁ χαὶ τὸν 11 βέλτιον ἰδεῖν ἱχανὸς
xxi χρῖναι τοῖς πράγμασι τὸ ἀληθὲς δυνατός. ᾿Ευοὶ

vissel. Abscessit una cum ipso pars populi non
parva, atque ii maxime qui precipui omnium et
siratu aliquo insignes erant. Non enim nostrum
est, inquiebat strenuus ille et verus legum Dei de-
fensor, transgredi terminos quos posuerunt Patres
nostri, et praeclara eorum instituta abrogare, aut
non sine proprio damno quedam supervacanea et
Ecclesie ignota instituere. Nunquam enim sic ani-
mis affecti erimus, ut hujusmodi negotii vindices
velimus esso, et humana divinis anteponamus, ea
facientes quse homini nescio cui, el universim
omnibus nova molientibus placent: cumque hec
ante oculos versentur, nec non pavor coitus no-
bis tunc injectus, cum imperator una cum populo
errabat, et ille ipse, qui cum imperatore conspi-
rabat, sacerdos, tenuis glorie studio magnum
pietatis mysterium pretendit, Animum quippe
rebus istis &dhuc perturbatum occupavit timor,
ne iram Dei ruraus experiamur in eadem prolapsi,
eaque approbare aggressi a quibus tanquam per-
niciosis abscedere studuimus.

XLVI. — Itaque cum "Theodorus, quis esset
ipsius super ea re sensus et cogitatio, plane
aperuisset, ab istis, sicut jam diximus, prorsus
abscodit, minime curana imperatorem quantumvis
gravia comminantem, nec eos qui cum imperatore
consentiebant, cmterosve imperii adminis!ros, vel
sacerdotes, vel alios magistratus. Sed precipue
patriarche detestandum neque tolerabile disci-
dium esse censebat, tanquam si ipse scinderetur
sentiens, indeque incredibili dolore affectus. Sed
quoniam aliter id quod utile erat tenere non pote-
rat, has molestias ferebat patienter, nihil non eli-
gens potius, quam aliquid committeret contra
Deum, aut ullam rem pluris quam ipsum facere
videretur.

XLVII. Ut egerit rectius, Theodorus, an patriar-
cha ? — Sed dicet fortasse quispiam : Uter honestum
servavit οἱ opportunitate recte usus est ? isne qui
ut se accommodaret rebus, aliquid officii sui pre-
termisit, an qui Ínexorabilis in omnibus permansit,
neque de exacta justitia quidquam remisit ? Huio
autem ita respondebimus: Angustior est humana
mens, o bone vir, quam ut res tantas possit com-
prehendere. Solus vero Deus est qui omnia com-

δὲ τοσοῦτον εἰπεῖν, ὅτι ἤδει xal ὁ πατριάρχης μὴ prehendat, atque id quod melius est cognoscat, et

καλῶς ἔχον τὸ πρᾶγμα, μηδὲ τοῖς ἱεροῖς κανόσι στοι-
χοῦν. Πῶς γὰρ οὗ, ὁ τὰ θεῖα ὡς οὐλ οἶδ᾽ εὖ τις ἀλ-
λως 43, μεμαθηκὼς ἄνωθεν ; Οὐχ εἶχε δὲ ὅπως μὴ τῷ
βασιλεῖ γένοιτο χαταπειθὴς, τὸ τούτου δύσνουν ix
μαχροῦ ἐπιστάμενος, χαὶ τὸ τῆς γνώμης χαχὸν ἐπι-
χκαιρότατον, ᾧ xal χαχουργῆσχι πάντα xal συγχέαι,
ἴσον ἐδόχει καὶ τὸ πρᾶξαι μηδέν. Ὁ ὁὀὲ Θεόδωρος
τούτων μὲν ἐφρόντιζεν οὐδαμως " μόνου δὲ τοῦ Θεοῦ
ἐχόμενος ἐν παντὶ, οὔτε τοῖς χαιροῖς μεταδάλλεσθαι,

quid verum sit in rebus discernat. Mihi aulem
satis sit dicere, patriarcham, quam injusta et ab-
horrens a sacris canonibus res esset, non ignora-
visse. Quid enim aliter? cum cclitus divina sio
didicisset ut nemo alius. Non debuit autem impe-
ratori morem gerere, cum jampridem cognosceret
pravam ejus mentem et varium pro tempore inge-
nium, cui pro nihilo erat pervertere omnia et
confudere. At Theodorus Deo uni addictus, cetera

VARLE LECTIONES.

" f. τό,

!3 a]. ἄλλος,

159

S. THEODORI STUDIT.£.

160

non curabat uliatenus, ac prorsus alienum ἃ se Α πολλοῦ γε xai δεῖ, συμφέρειν ἐνόμιζεν ἑαυτῷ, oott

existimabat servire tempori, aut potentiorum gra-
tie quidquam concedere: sed Testimonia Dei lo-
quebatur in conspectu regum (k), non reformidans
diem bominis, ut divinus Jeremias ait !, neque se
potestatibus submittens, aut aliud quidpiam ea-
rum rerum que videntur suspiciens. Cujus excel-
sitatem animi laudabant omnes ac mirabantur.
Patriarcha autem multo etiam magis reverebatur
libertatem loquenti cam sapientia conjunetam, ac
propterea nec remittere quidquam voluit de sua
erga eum propensione, ipso etiam discedii tem-
pore, neque omnino sententiam mutare, nec ob-
servantiam singularem qua eum prosequebatur
imminuit, aut de illa vel mimimum remisit. Neque

toi; χρατοῦσι xzi μιχρὸν ἐνδόσιμος γίνεσθαι ^. ἀλλ᾽
ἜἘλάλει τὰ μαρτύρια τοῦ Θεοῦ καὶ αὐτῶν βασι-
λέων ἔμπροσθεν" μὴ ἡμέραν ἀνθρώπου», τὸ τοῦ
θείου ᾿ἱερεμίου, φοδούμενος, μὴ δυναστείαις ὑπο-
χλινόμενος, μὴ ἄλλο τι τῶν φαινομένων καταπλττ-
τόμενος. Οὐ τὸ τῆς διανοίας ὑπερανεστηχὼς xz
πάντες μὲν δι᾽ ἐπαίνου εἶχον xai θαύματος. Ὁ δέ γε
πατριάργης xai πολλῷ πλίον, τὴν μετὰ συνέσεως
τοῦ ἀνδρὸς ἀποσεμνύνων παῤῥησίαν διχπαντός ^ καὶ
διὰ τοῦτο, μηδὲ τῆς πρὸς αὐτὸν διαθέσεως xa829-
£30a: θελήσας ποτὲ, μηδ᾽ ἐν αὐτῷ τῷ τῆς διαστάσεως
χαιρῷ * μὴ τὴν γνώμην συνόλως μιταδαλεῖν" μὴ τὴν
τιμὴν τὴν 8 ὑπερδαλλόντως ἐχεῖνον ἐτίμα, σμικρὺῦ-
να!, f, καὶ βραχὺ παραπέμψεσθαι. Πλὴν ἀλλ᾽ οὐδὲ τὸ

ullum porro ex communi Ecclesie» discidio fru- B χοινὸν τῆς Ἐχχλησίας πρόσχομμα ὁ τῶν σκανδάλων

etum cepit is qui scandali causa fuerat, et zizanio-
rum sator: sed postquam ipsius defensor obiit,
ipseque amisso sacerdotio sacris septis ejectus
fuit, in fediorem etiam qua antea calamitatem
incidit : ut ipsa re disceret non liceret iniqua pa-
trantibus penam declinare, etiamsi ea non statim
ingruat. Sed ad illa quae dicere instituimus oratio
nostra revertatur.

XLVILII. Theodorus pellitur in insulam prope
ByzaMium. — Ut enim vidit impius imperator,
nulla in re Theodorum virum sanctum flecti, nec
oedere sibi, nec factis suis assentiri, monasterio
illum suo atque urbe pariter extrudit, relegatque
in insulam quamdam er iis que proxime sunt
Byzantio : eadem poena in Josepbum fratrem,
Platonemque sapientem decreta ; haudquaquam
una utrosque custodia includens, sed singulos
seorsum, ita ut mutuus eis conspeotus negaretur,
quod unicum eat in carcere solatium.

XLIX. Imperator Studilas frustra tentat. — Re-
liquam vero discipulorum turbam, ut Patre suo
orbatam vidit, importunis minis aggressus, obscu-
ros etiam in carceres conjecit, addita militum
custodia, qui eos custodirent, quoad ipse de illis
questionem exerceret, Statuta igitur die, adduci
omnes, et coram sisti jubel: tum ipse prior gravi
supercilio oonsidens, oculisque ac vultu, totoque
corporis habitu, latentem animi asperitatem osten-
tans, separari ante omnes illos jubet, atque in
duas partes distribui, majores et judicio preestan-
tes a reliquis secernens, quo faciliorem sibi con-
certationem efüiciat. Atque hos quidem prius ag-
greditur : ita enim expedire sibi existimabat,
quoniam ceteros, ul mentis acie inferiores, secu
turos esse non dubitabat. Hos igitur omnibus ma-
chinis adoritur, partim rationibus, minisque inter-
jectis, partim blenditiis δὰ durissimum quemque
emolliendum idoneis, partim suppliciis cruciati-

(k) Psal. cxvirr, 46. (/) Jerem. xvi, 16,

αἴτιος xai τῶν ζιζανίων σπορεὺς, ἐπὶ πλέον τοῦ ko-
μαίηυ ἀπώνατο᾽ ἀλλ᾽ ἅμα ὁ τούτου συνασκιστὶς
ἀπεδίω ἅμα καὶ οὗτος τὴν ἱερωσύνην ἀφήρητο,
xii τῶν θείων ἀπελήλατο περιδόλων, αἰσχροτέραν f,
πρόσθεν τὴν ἔχπτωσιν ὑποστὰς. Ἵν᾽ ἔργῳ μάθῃ, ὡς
οὐχ ἐνὸν διαδρᾶναι τὴν δίχην, xxv μὴ παρὰ πόδας
ἡμῖν, xiv μὴ εὐθὺς ἀπαντήσῃ, τὰ ἄθεσμα πράτ-
τουσιν, ᾿Αλλ᾽ ἡμῖν γε ὁ λόγος πρὸς tà εἴρημένα
ἐπαναχτέα.

Ὡς γὰρ εἶδεν ὁ παράνομος βασιλεὺς πρὸς μηδὲν
αὐτῷ τὸν ὅσιον εἴχοντα, μήτε μὴν οἷς πράττει συν-
εἐπινεύοντα, ἀπελαύνει τῆς μονῆς τοῦτον πιχρῶς
xai τῆς Βυζαντίδος " xai ἐν νήσῳ ὑπερορίζε: τῶν
πρὸ τοῦ ἄστεος, τὰ αὐτὰ xal πρὸς τὸν ἀδελφὺν Ἰω-
dio δράσας, καὶ Πλάτωνα τὸν σοφόν " οὐ συναλλή-
λους τοὺς ἀμφοτέρους χαθείρξας, ἀλλὰ χωρὶς καὶ
καθ᾿ ἕνα ἵνα μηδ᾽ αὐτὸ μόνον, ὁρᾷν ἀλλήλους
ἔχοιεν, ὃ μόνον τοῖς ἐν φρουρᾷ παραμύθιον.

Τό γε μὴν ἄλλο πλῆθος τῶν μαθητῶν ἐπεὶ γυ-
μνωθέντας ἑώρακε τοῦ Πατρὸς, ἀπειλαῖς οὔτι με-
τρίχις προὐπελθὼν, φυλαχαὶς xai τούτους ἐγκλείει
ζοφώδεσιν, ἐπιστήέσας xal στρατιώτας αὐτοῖς, ἵν
ὑπ᾽ ἐκείνων φυλάττοιντο, εὐχαίρως τὰς κατ᾽ αὐτῶν
ἐρωτήσεις μέλλων ποιήτασθαι, Οὺς xal ἡμέρᾳ ῥητῇ
ἀχθῆναι προστάξας, αὐτὸς πρότερον μετὰ σοδαροῦ
τοῦ φρυάγματος χαθίσας, xal βλέμματι xal mpos-
ὦπῳ, καὶ πᾶσιν οἷς ἑωρᾶτο, τὴν ἔνδον ὑπεμφαίνων
τραχύτητα, διαιρεθῆναι πρό γέ τινος ἄλλοὺ τούτους
ἀπ' ἀλλήλων χελεύει, xai εἰς μέρη ἀποταχθῆναι
δύο, τοὺς μείζω xai λόγῳ προέχοντας ἀποχρίνας
τῶν ἐναντίων ὡς ἂν οὕτω ῥάϑιον αὐτῷ γένοιτο τὸ
ἀγώνισμα. Καὶ δὴ πρῶτα προσθάλλει τοῖς πρώτοις,
λυσιτελοῦν οὕτω δόξαν αὐτῷ ᾿ ἕψεσθαι γὰρ καὶ τοὺς
ἄλλους τούτων χειρουμένων, τῇ διανοίᾳ ἀνέπκλαττεν.
O)c xal παντοίως μετελθὼν, τοῦτο μὲν λόγοις με-
μιγμένοις καὶ ἀπειλαῖς, τοῦτο δὲ θωπείαις, χαὶ τὸν
ἄγαν μαλαττούσαις σχληρὸν, τοῦτο δὲ xai βασάνων

VARLE LECTIONES.

19 f. ἦν,

161

162

προτάσεσιν, ὡς ἂν ἑνί qe τρόπῳ τοῦ Πατρὸς ἔλοι, αὶ busque propositis, si qua tandem via possit a

καὶ πρὸς ἑαυτὸν ἐπισπάσοιτο.

Ὡς εἶδε πρὸς μηδὲν ἐνδιδόντας αὐτοὺς, ἀλλὰ ψυ-
χῆς γενναιότητι πᾶσαν αὐτοῦ τὴν ἐν τοῖς λογισμοῖς
ματαιότητα ἀποχρουομένους, τότε ἤδη πειρᾶται καὶ
τῶν δευτέρων, εὐχύλοις δή τισι κἂν γοῦν τούτοις
ἐλπίζων ἐπιτυχεῖν, xal ὅσον οὔπω ἁλωσίμοις αὐτῷ,
Οἷς καὶ ταῦτα, ὡς εἶχε, φησίν Ὅσοι βούλεσθε βασι-
hei πειθαρχεῖν, καὶ πατριάρχῃ καὶ κλήρῳ συνευδο-
χεῖν, ἐν μέρει στῆτε τῷ δεξιῷ * ὅσοι δὲ xz! γνώμης
καὶ διανοίας τῆς ἀνηκύου ἐστὲ, τὴν εὐώνυμον στά-
σιν ἄπιτε “ v! ἐντεῦθεν qj φινερὸν τό τε συμφρο-
τοῦν ἡμῖν, xxi τὸ ἀπαυθχδίζον * χαχούργως τοῦτο
λογισάμενος ὃ παραλυσιστὴς, wal νομίσας ὡς ἐν
μεταθέσει τῶν τύπων συμμεταθέσει τούτων xal τὰ

tris partibus abdueltos in suas pertrahere.

L. — Quos ubi nulla ratione manus dare sensit,
sed generosis animis omnes ipsius inanes technas
eludere: tum secundos conatus admovet, faciles
se adversarios nacium ralus, ac nullo negotio
expugnabiles. Sie igitur eos alloquitur : Quicun-
que, inquit, imperatori parere vultis, οἱ cum pa-
triarcha et cleroque sentire, transite ad partem dex-
leram. Quolquol vero animis el sententiis obsequi
reeusalis, ile in sinistram ; ut hinc appareat
quinam nobiseum sentiant, δὲ quinam in nos sint
contumaces. Malitiose et vafre id agens fraudu-
lentus cavillator, ut qui bae ratione confideret,
illos loca commutando, ipsas quoque mentes et

φρονήματα, ᾿Αλλὰ ol γενναίοι μηδὲν πρὸς τοὺς λό- D consilia mulaturos. Verum invieti illi nibil his

(09; τούτους παθόντες, μηδὲ τὰς διανοίας ὑποπε-
σήντες, τοιαῦτα πρὸς τὸν ἐν ἐξουσίᾳ πολὺν, ψυχῇ ὃι-
Ὡρημένῃ ἐπήεσαν * Ἡμεῖς, ὦ αὐτοχράτορ͵ καὶ ψυχὰς
καὶ σώματα, καὶ πάνθ' ὁμοῦ τῷ ἡμετέρῳ Πατρὶ
ἀγαθέμονοι καὶ χαθηγητῇ, καὶ μηδὲν, μὴ μέγα, μὴ
μικρὸν ἐκείνῳ μὴ δεδογμένον, μὴ ὅτι qe πράττειν,
ἀλλὰ μηδὲ ἐν διννοίᾳ φέρειν βουλόμενοι " οὐχ ἂν ποτε
p ὑμῖν πεισθησόμεθα τοιαῦτα προτείνουσιν, d) τοῖς
παρ᾽ ὑμῶν πεπραγμένοις προσέξομεν͵ ἥ τινι ὅλως
νῦν χαινοτομουμένων προυθδώμεθα. -- χαὶ μάλισθ"
ὁρῶντες ὁφ' ἡμῶν καὶ τὸν διδάσχαλον ἀποδιιστάμε-
γὴν, ὃς γε καὶ τὴν πὰροῦσαν ἐξορίαν εἵλετο μᾶλ-
λον, fj, ταῦτα προέσθαι, xai τῆς ὑμετέρας μερίδος
γενήσεσθαι, Ἡμῖν δὲ τί ποτε ox τούτου χεῖδον γέ-

ejus verbis permoti, neo de animi sententia tan-
lilum dimoli, uno ore omnes rerum potientem
ita affalisunt: Nos, imperator, et animos, et cor-
pora, et omnia demum in Patris ac magistri no-
slri manu et arbilrio ponentes, nihil minimum
aut maximum, quod illi non probetur, non modo
facere, sed ne animo quidem versare statuimus.

Mpepur Adtiih qui vat Unio Me RE
pleelemur. Precipue cum masgistrum ipsum ἃ
nobis ejunclum viderimus, qui et presens ersi-
lium subire maluit, quam eausam prodere, ef
parles vesiras sequi. Nobis vero quid accidere

wot! ἂν, εἴ γε χανύνων μὲν ἱερῶν χαὶ οὕτω φυλακῆς () gravius possit, quam si canones sacros, quos

δξίων ὑπερίδοιμεν, πράγμασι δὲ ἐπιδλαδέσι xai τὸ
πᾶν χινδυνώδεσιν ἑαυτοὺς ἐπιδοίημεν ; οὐ, μὰ τοὺς
ὑπὲρ ἀρετῆς ἀγῶνας, x1: τὰς τοῦ flarpe ἐντολὰς
αἷς συνετράφημεν, οὐχ εἴξομεν, ob τὴν ἀλήθειαν
προησόμεφα, οὗ μεῦ' ὑμῶν τεταξόμεθα, Δοκχίμιον
γὰρ πάντως ὁ παρὼν οὐτοσὶ χαιρὸς, ὅπως καὶ γνώ-
prs καὶ διανοίας ἔχομεν * ὅν οὐκ ἀποδαλοίμεθα *
οὐδ᾽ ἀγεννές τι χαὶ παιδιῶδες φρονήσαιμεν, ἀδελφοὶ
χατὰ πᾶντα, ὧν πρὸ μιχροῦ τὴν πεῖραν ἔγνως, τυγ-
χάνοντες, καὶ ἀδελφὰ ἐχείνοις καὶ πράττοντες ἅμα
zai διχνοούμενοι.

Τούτων e αὐτοῖς εἰρημένων, χαταπλαγῆναι
e πέδην: τὸν | 3 καὶ τὴν ἔνστασιν αὐτῶν, xai
ἰς θαυμάσαι ἀγάλωτον, ᾿Επεὶ xai
“αὐτοῖς τοῖς ἐναντίοις d ἀρετή.
γόξας εὐχερεῖς δ τινας τούτηυς εὖ-
πρώτης ἐπιχλινεῖς, πολλῷ μᾷλλον ἀνεν-
νέτυχε; τ αὶ στεῤῥηῖς,͵ xa! ὀτρέπτοις τὸ πᾶν.
AN xal τὸ προφανῶς: τούτους πάντας καχῶς
διχθεῖναί, E uu ἀσυμφόρῳ, x1! εὔηϑες εἰδὼς xo-
μιδῇ, φρουρᾷ νὸν τέως ἀσφαλεστάτῃ προστάττει
τοὺς γενναίους x1 a5 dpi dn πάντως, ἢ χαχώ-
σειν πάντας εἰς τὸ ἐπιὸν παντελῶς, ἢ κατὰ σχοκὴν,
οὐχ ἀθρόως, ἀλλ᾽ ἕνα πρὸς ἔνα δρᾷν, ἐπιχειρεῖν ἃ
βούλοιτο * εἰ xal τῆς ὁρμῆς ἐπεσχέθη, ταχὺ τῆς
δίκης μετελθούσης τὸν ἀδικώτατον, οἷα τὰ τοῦ Θεοῦ
κρίματα,

tanto studio servari convenit, aspernemur; et tam
noxiis et periculosis rebus no dedamus ? non, per
sancta virlulis cerlamina, Patrisque precepta, in
quibus educali sumus, non cedemus, veritatem
non deseremus, vobis non adhewerebimus. Spec:-
men noslri, quo animo ac sensu simus, hiec po-
stulat occasio ; quam nos sane minime rejiciemus ;
nec ignavum prorsus aliquid aut puerile ostende-
mus, cum germani eorum simus quorum perictu-
lum paulo ante fecisti, germana cum ipsis et fa-
cere el sentire omnia parati.

LI. Eos im custodiam tradit. — Wc cum illi
dixissent, sbstupescere animo imperator, illorum-
que constantiam, alque in adversis insuperabiles
animos miarri, Admiranda siquidem etiam hosti -
bus ipsis virtus est. Preserlim cum imbecilles se
nactum arbitratus, primoque impetu prosternen-
dos ; fortes contra experirelur, et invictos prorsus
ac cedere nescientes, Sed quoniam hos omnes
palam modo multare, preter quod inutile foret,
slolidi admodum consilii sciebat esse; satis tum
habuit arcte custodis illos addicere, male omnino
postea tractaturus, et per otium, non simul om-
nes, sed seorsum singulos quibus vellet panis
excruciaturus, quanquam, illum conatus suus fe-
fellit; vindicta, inquam, que Dei sunt judicia, il-
lico pereequente.

163

S. THEODORI STUDIT.E

164

Barbaris namque tuac temporis impune gras- α Τῶν βαρδάρων !* γὰρ τηνικαῦτα ἀδεῶς ληΐϊζόν-

santibus, cum adversus ipsos profectus essel,
seque universos equis et armorum virtute debella
turum per summam arrogantiam confideret, sen
sitimpius se arma potius adversus seipsum mo-
visse. Nam in bello misere periit, et imperio Ro-
mano aso exercitui dedecus quantum dici non
potest inussit.

LII-LIII. Hujus interitus a Theodoro prsmuntiatus.
— Nec vero preetermittendum, quod sanguinario illi
eventurum Pater predixit. Hoc ipsum quippe illi
predixit, et imminens periculum denutiavit :
tametsi nec sic quidem amens intellexit. Cum
enim j&m contra Scythas moveret, tumidosque et

elatos spiritus fremens gereret, probrum sibi du- B

cens 80 ἃ sancto vinci, nec ceptum iter insistere
&audens, nisi prius ipsum sibi adjungeret, misit
exiis qui cum magistratu erant aliquot, qui vel
minis, vel blanditiis, viro pereuadeant, et que ab
imperatore acta fuerant, probare compellant. At
divinus ille tum ardentiore quodam zelo suc-
census, οἱ tanquam spiritus numine afflatus, ea
vecordi praedixit, que timore illum ac metu con-
tutere poterant, nisi amens prorsus et rationis
expers fuisset. /Equum erat, imperator, te acto-
rum tuorum ponnitentia duci, et medicinam malo
facere, ne temporis progressu difficile ad sanan-
dum, aut penitus etian, insanabilem redderetur.
Sed quoniam haud ullum morbi tui sensum habes,
ut non solum ipse ultro te in laqueum inducas, sed

alios etiam in eumdem impellere coneris, οἱ rui- ἢ

nam nolentibus ac perniciem pares; hec tibi
omnium vindex ei spectator oculus meis verbis
prenuntiat : scito te quam viam nunc ingrederis,
ex ea nunquamreversurum. Itaque secundum justi
vaticinationem Barbaricis manibus captus, non
solum vitam turpiter amisit, sed caput ipsum am-
putatum, Bulgarorum genti ad ludibrium reliquit,
in quoilli inter potandum propinarent, et cladem
suam et ignominiam in omnibus conviviis misere
exprobrarent. Deo quo quidem apte prochetatum
jllad dici queat: Domus regis, erubescite : quoniam

των, χαὶ τούτου φρονήματι ὑπερόγχῳψ τὴν πρὸς
ἐκείνους φέρουσαν ἀπιόντος, ἵπποις τε xai ὅπλων
δυνάμει αἱρήσειν πάντας ix τοῦ παραυτίχα ἀπειλου-
μένου !*, ἔγνω xav αὐτοῦ μᾶλλον ἢ xzv' ἐχὲέίΐνων
τὸ ξίφος κινήσας ὁ ἁλιτήριος * ἀθλίως ἐν τῷ πολέμῳ
πεσὼν, ἱκαὶ τῇ τε βασιλείᾳ Ρωμαίων xai τῷ στρα-
τῷ αἰσχύνην, οὐδ᾽ ὅσην εἰπεῖν, xal μυρίον προστρι-
ψάμενος ὄνειδος.

Αξιον δὲ μνηδὲ τὴν τοῦ Πατρὸς ἐπὶ τῷ παλαμναίῳ
προῤίησιν παρελθεῖν. ἐπεὶ xal προεῖπε τὸ μέλλον
αὐτῷ xal τὸν χίνδυνον προεμλήνυσεν * εἰ xai μηδ᾽
οὕτω συνῆχεν ὁ ἀσύνετος, Ἐπεὶ γὰρ ἐξώρμα οὗτος
κατὰ τὴν Σχυθῶν, καὶ μέγα ἐπῆρτο xai ἐδρενθύετο,
αἰσχυνόμενος ὥσπερ τὴν παρὰ τοῦ ὁσίου ἧτταν, χαὶ
μηδὲ τὴν ἐχεῖσε βαδίζειν ἔχων, εἰ μὴ αὐτὸν ἕλοι χαὶ
πχραστήποιτο πρότερον * πέμπει τινὰς τῶν ἐπ᾽ ἐξου-
σίας, τοῦτο μὲν πειθοῖ, τοῦτο δὲ xai βίᾳ ἔλξειν τὸν
ἅγιον, καὶ τοῖς αὐτῷ πεπραγμένοις θήσειν ὁμόφρονα.
᾿Αλλὰ τότε χαὶ μᾶλλον ζήλῳ θερμοτέρῳ ὁ θεοφόρος
ληφθεὶς, xai ὥσπερ ἔνθους τῇ ἐπιπνοίᾳ γεγονὼς τοῦ
πνεύματος, ἐχεῖνχλ μηνύει τῷ ἀλαζόνι, ἃ xai δέους
αὐτὸν xai ἀγωνίας ἐνέπλησεν ἂν, εἴ γε μὴ παντελῶς
παράχοπον εἶχε τὸν λογισμόν. ᾿Βχρῆν μὲν xai σὲ,
βασιλεῦ, μετάμελόν τε ὧν διεπράξω λαθεῖν, xai τὸ
χαχὸν ἀθεράπευτον μὴ λιπεῖν, ὡς ἄν μὴ τῷ χρόνῳ
δυσίατον ἢ xal ἀνίατον γένηται παντελῶς. ᾿Επεὶ δ᾽
οὕτως ἀναλγήτως ἔχεις, ὡς μὴ μόνον σαυτὸν τῇ
πάγῃ ὠθεῖν, ἀλλὰ xal ἄλλους ταυτῇ ἁλῶναι ἐπείγῃ,
χαὶ ἀνάγχην τοῖς μὴ βουλομένοις περιϊστᾶν, ταῦτά
σοι ὁ πάντα ἐφορῶν ὀφθαλμὸς, δι’ ἐμοῦ προαγομεύει
τοῦ ἐντελοῦς * ἴσθι ὡς οὐχ ἐπιστρέφων οὐχ ἐπιστρέ--
ψεις ἐφ᾽ ἔν σὺ ὁδὸν πορεύῃ ἐχεῖ. ᾿Αυέλει χαὶ κατὰ
τὸν τοῦ δικαίου λόγον βαρύσριχαϊς ἁλοὺς χερσὶν, οὐ
μότον αἰσχρῶς ἀφήριτο τὴν ζωὴν, ἀλλὰ xal τὴν
ἀποτμηθεῖσαν χεφαλὴν παίγνιον χατέλιπε τῷ Βουλ-
γάρων γένει, φιλοτησιας ταύτῃ προπίνοντι, xai τὴν
ἧτταν xal τὸν ὀνειδισμὸν ἐν παντὶ συμκοσίῳ τῷ
ἀθλίῳ ἐπιχλευάζοντι. "Eo! p ὁ τοῦ προφήτου λόγος
εὐχαίρως ῥηθείη ἂν Καὶ ὁ οἶκος τοῦ βασιλέως,
αἰσχύνθητε, ὅτι ἐν μαχαίρᾳ οἱ χρατοῦντες ὑμῶν
περιπεσοῦντα, ἀνθ᾽ ὧν τὸν νόμον μου ἠσέδησαν
xai τὸν λαόν μου ἐχάχωσαν.

ín gladio principes vestri cadent, eo quod legem meam przvaricati sunt, et. populum | meum vexave-

runt (m).

LIV. Michael Curopalates imperat. Revocat. ab
exsilio Theodorum. Heconcilialur cum patriarcha
Theodorus. — [Ipso igitur indigne et turpiter, ut

4 RA -
Τούτου οὔ», ὡς εἴρηται, ἀναξίως καὶ ἀγεννῶς τὸ
ζὴν χαταστρέψαντος, xai Σταυραχκίου τοῦ υἱοῦ αὖ-
“- » E
τοῦ μεθ᾽ ὧν ἔφερε πληγῶν μόλις τὴν βασιλίδα εἰσ-

dictum est, exstincto, ac Stauracio ejus filio ob ἢ ελάσαντος !9 χαὶ ἐπὶ δύο, ὥς φασι, μῆνας ἐπιδιώσαν-

δοοθρία vulnera onus imperii vix ferente, et post
duos, ut aiunt, menses morte absumpto; ] Mi-
chael, qui Curopalate dignitatem tum gerebat,
sceptra guaceplit: vir imperio plane dignus, et in
ea administratione aquissimus. Cui ante omnia
res Patris cure fuerant, ut ab exsilio eum revo-

(m) Osce vir, 16.

τος, Μιχαὴλ ὁ τότε τὴν τοῦ Κουροπαλάτου περιέπω-
ἀξίαν, τῶν σχήπτριωιν ἐπιλαμδάνεται " ἀνὴρ τῷ ὄντι
βασιλείας ἄξιος, xai πρὸς ἀρχὴν ἐννομώτατος. Ὅς
xai πρὸ τῶν ἄλλων ἐν φροντίδι ποιεῖται τὰ τοῦ Πα-
τρὸς, ἀναχαλέσασθα! τῆς ὑπερορίας αὐτὸν, xai τιμῇ

, . , 4 4 4 - ?
πάσῃ δεξιωσάμενος, Οὐ μὴν, ἀλλὰ xai τῶν διεστώ-

VARLE LECTIONES

14 4]. τὴν θρᾳκῶν. 14* al, ὑπειλημμένου, 15 al, εἰσελαύσαντος,

165

VITA.

166

των μελῶν συναρμοστὴς aütixa χρησιμώτατος 6s[- A caret, et honore omni reducem cumularet. Quin

xvutat, τὸ χαλὸν σῶμα τῆς Ἐχχλησίας εἰς ἕν συμ-
Θιθάσας καὶ τοῖς τε ἱερεῦσι xal μονάζουσιν, ἦν ποτε
ἀπέλιπον νείμας ὁμόνοιαν, τοῦ Ἰωσὴφ δηλαδὴ πρό--
τερον τὴν τῆς ᾿Εχχλησίας ὑποστάντος ἔχπτωσιν, xal
ὥς τι ἀχρηστότατον μέλος, ταύτης νῦν ἐχχοπέντος
περιφανέστερον. Τοῦτο γὰρ μάλιστα καὶ τῷ Ρώμης
ἔδοξε προέδρῳ, γράμμασί τε καὶ οἷς ἐκεῖνος ἀπέστειλε
τὴν γνώμην κυρῶν. ᾿Επεὶ χἀχείνῳ μεσίτῃ xai διαλ-
λάχτῃ ἐπὶ τῇ ἑνώσει τῶν Πατέρων ὁ εὐσεδὴς βασι--
λεὺς ἐχρήσατο. Ἔνθεν τοι xai τὰ πρὸς ἀλλήλους εὖ
θέμενοι πάλιν Ó τε πατριάρχης xal ὁ ὅσιος, φιλίᾳ τε
θερμοτέρᾳ τὸν πόθον ἐπὶ τὸ μᾶλλον αὐξήσαντες,
ἔμενον τοῦ λοιποῦ ἐν ἀλλήλοις, οὐ σώμασι μόνον,
ἀλλὰ πολλῷ πλέον καὶ ταῖς ψυχαῖς ἀδιαίρετοι,
θάτερος θατέρῳ ἡδόμενος, xxi τοῖς ἀμφοτέροις
ἀμφότεροι,

Ἐπεὶ δὲ xav! ἐχεῖνο χαιροῦ xai Πλάτων ὁ ἱερώ-
τατος τὸν βίον ἀπέλιπεν * ὀγδοηκοστὸν ἐπιδιοὺς ἔτος
ἑνὸς δέοντος * ἀνὴρ πολλοῖς ἐνιδρώσας πόνοις, καὶ
μεγάλα τῆς ἀρετῆς ἐπιδειξάμενος ἔργα " ἔδειξε xàv-
ταῦθα ὁ πατριάρχης τὸ περιὸν τῆς ἀγάπης καὶ iv-
διάθετυν * αὐτὸς ἐχεῖνος σύναμα χλήρῳ παντὶ τῷ
μοναστηρίῳ φοιτήσας, xai ἐχλείποντι παραστὰς τῷ
ἁγίῳ, ὅλος ὅλῳ προσφὺς, xai πᾶν πεοιψῶν μέλος,
καὶ ἡδέως χαταφιλῶν ἕχαστον. "Q xai οἵα Πατρὶ
Πατέρων, ὑπὸ μυρίῳ φωτὶ χαὶ θυμιαμάτων προσχύ-
σξι τὰ εἰκότα ἀφοσιωσάμενος, μόλις xal σὺν πόνῳ
τὸ σῶμα τῷ τάφῳ δίδωσι * πολλῶν, ὡς εἰκὸς, συνδρα-
μόντων, καὶ τὴν χατάθεσιν ἐφ᾽ ἱχανὸν 16 χωλυόντων,
ὥσπεῤ οὐδὲ θανόντα λιπεῖν βουλομένων τὸν ὅσιον.

᾿Αλλ᾽ ἡμῖν ὁ λόγος χωρείτω πρὸς τὰ ἑξῆς. Εἰ γὰρ
xxi ἡ διάνοια χάμνει πολλοῖς συνεμπίπτουσα, xal
οὐκ ἔχουσα ποίου πρώτου μνησθῇ, ἑκάστου τὸν λό-
γὸν πρὸς ἑχυτὸ ἕλχοντος " xal τοῦτο πρότερον εἰπεῖν
ἀναγχάζοντος " ἀλλ᾽ ἡμεῖς γε, μικρὰ ἀφ᾽ ἑχάστου,
xai ὡς ἂν τύχοι τόγε νῦν ἔχον διὰ τοῦ λόγου ἐπιμνὴ-

σθέντες, τό τε πάντων μεμνῆσθαι χαὶ τὸ σὺν εὐχρι-

νείᾳ, τοῖς ἄλλοις ἔχειν παρήσομεν. Εἴ γε xai δυσχε-
ρὴς, κατά γε Ep, xal τῷ λίαν ἐντριδεῖ περὶ λόγους,
ἣ τῶν ἀμφοτέρων ἐπίτευξις,

Εἶχε μὲν οὕτω τὰ χατὰ τὸν μέγαν Θεόδωρον. Καὶ
πάλιν ὁ περιώνυμος τοῦ Στουδίου ναὸς εἴσω περι-
ελάμδανεν ἅπαντας * ἐν ταυτῷ συνηγμένων τῶν μα-
θητῶν, καὶ τῷ καλῷ συνηδομένων Πατρί. Οἵς δὴ χαὶ
πάλιν ὃ θαυμάσιος ἐπιχαρίτως ὡμίλει, καὶ τὰ τῆς
ἀρετῆς διεξήεϊΐ ἐπίπονα * πολὺν τὸν ταύτης παριστῶν
κάματον, καὶ μυρίον τὸν ἀγῶνα τοῖς ἀθλεῖν ἐθέλουσι "
καὶ ὅτι, φησὶ, πόνου χωρὶς οὐδὲ ἄλλο τι, σχολῇ γοῦν
ἀρετὴ, ἧς οὐδὲν ἐργωδέστερον, ἀνυσθήσεται ἄν πητε.
Καὶ ὅτι xal ἡμῖν τὰ συμπαθέντα 17 τήν τε ῥοπὴν
ἐφανέρωσε τοῦ θελήματος, xxl πρὸς Θεὸν μείζόνως
ἐπτέρωσε 18. παρ᾽ o0 xal σεσώσμεθα, xxi. μείζω τῶν

etiam dissidentia membra mox aptissime copu-
lavit, pulchrum Ecolesie corpus in unum iterum
connectens, et pristinam sacerdotibus ac monachis
concordiam reddens, Josepho nimirum, qui eje-
eius ab Ecclesia antea fuerat, ab eadem nunc,
tanquam inutili membro, apertius reciso et er-
cluso. Placuit hoc in primis Romano antitisti, qui
per litteras nuntiosque suos sententiam confirma-
vit, Nam et illum scquestrem pacis et conciliato-
rem ad devinciendum Patrum animos, pius impe-
rator adhibuerat. Exinde vero sanclus et patriar-
cha, cresconte inter illos amore mutuo, prestiterunt
de caetero, non tam corporibus quam animis invi-
cem arctissime colligari, ita ut aller alterius, et
ulerque utriusque consuetudine vehementer capa-
retur.

LV. Sancti Platonis obitus et funus. — Cum au-
tem per id tempus ex hao vita excederet sanctissi-
mus Plato, annum octogesimum aetatis uno minus
agens, vir plurimis defunctus laboribus, ogregiis
virtutum editis documentis ; in eo etiam abundan-
tem patriarcha charitatis suse vim, animique recte
compositi specimen exhibuit. Accurrens ipsemet
una cum elero ad monasterium, et. moribundo
sancto astitit, totus in illum defixus, membra
ejus omnia complectens, suaviterque singula de-
osculans. Cui buidem tanquam Patri Patrum, cum
innumeris luminibus et thuris suffitu justa per-
solvisset, egre tandem corpus sepulturae condidit,
multis undecunque confluentibus, ejusque deposi-
tionem pro virili prohibentibus, ut qui ne mortuo
quidem sancto privari vellent.

LVI. — Sed ad ea que porro secuta sunt pro-
grediatur oratio. Laborat quidem animus rerum
qua occurrunt copia, neque quid primum edisserat
satis constituit ; cum singula trahant. ad sermo-
nem et ante alia explicari poatulent. Ego vero
pauca dicam de singulis prout se offerent : atque
id negotii relinquam aliis, αἱ omnia et quidem
distincle commemorent : que duo assequi, meo
quidem judicio, vix quisquam possit, etiam in di-
cendo exercitatus.

LVI[. Theodorus reversus Studium, disciplinam
inslaurat. — Hoc igitur statu magni Theodori res
erant, ac celebre Studii templum omnes occipie-

D bat, cum illuo frequentes convenirent, partim ut

erudirentur, partim ut Theodoro gratularentur.
Quibuscum vir admirabilis jucundissime colloque-
batur, 86 virtutis difticultates enarrabat, ponens
ipsis ob oculos laborem immensum, et innumeras
dimicationes quis decertantibus perferende sunt :
quod labore, inquiebat, ad alia quoque omnia sit
opus, neque unquam possit desidia evadere in vir-
tutem, qua nihil actuosum magis ; et quod e&

VARI LECTIONES.,

1€ al. ἱκανοῦ. 17 8], συμπεσόντα. 15 ἐπέῤῥωσε,

161

Β. THEODORI STUDIT/E

168

quibus conflictamur, propensionem nosire volun- A ἐλπίδων τὴν βοήθειαν τοῦ ἀγαθοῦ εὕρομεν, "Emil δὲ

tatis retegant, et potenlius attollant ad Deum, ἃ
quo protegimur, et auxilium nostra etiam exspe-

Vibe aiefup impelramus. EL quoniam secessus
ac solitudo nonnunquam ingerit cogitationes quas-
dam quibus placemus nobiametipsis, et qum ob
innatum nostri amorem, in corde inlimo defingun-
lur ac resident : has quoque evellebat, ubicunque
occurrerent, agricola egregius amputabatque, et
ne tantillum quidem crescere sinebat, ne germen
nobile et fructiferum interimerent. Inde adeo
cuncti ad unum viri illi prestantes, bonoruimn
operum fruclus eximios proereabant, el in eorde
ascensiones progressumque disponenles, ac virtu-
tum divites facti, recte faeta priora posterioribus
obscurabant. Multi vero ex ipsis studium sermonis
ab bonorum operum studium adjungebant, in lit-
teris occupati quantum par erat, δὶ sermonibus
componendis dediti, qui et opera quiedam elucu-
brati, preclaram memoriam sui post vitam reli-
querunt. Alii in Seripturis divinis magna diligentia
versati, et accuratius earum sensum serulati,
mentem diviniori cognitione dilaverunt, ultra ca-
leros progressi, et que pauci comprehendunt, as-
secutl. Alii rursus hymnis ecclesiasticis, canticis,
psalmis exterisque id genus dabant operam qua
licebat: quod ex his quoque magnam percipi utili-
tatem eompertum sit; siquidem rhythmo, et ordine,
et concinna voce, et modulstione, omnis prope
eeluum in Ecclesia dignitas constat. Quocirca
non tantum sibi ipsis utiles fuerunt, sed et alioa

omnes ulilitatis ejusdem participes fecere. Neque C

hoc solum : sed et reliquas que manu tractantur
aries exercebant opifices egregii, magni facientes
eam qu: Ceteris essel vilior, ut ea re se ipsos de-
primerent magis, dum animus ad operum formam
fingitur: utque res ad vilam necessarias compara-
rent, nee. sepius in publicum prodire cogerentur,
indeque, quod multis accidit, grave aliquod dam-
num coniraherent, dum ea quibus indiget natura
conquirunt. Itaque domi artes generis omnis facti-
labant, archilectonieam, srariam, textoriam, su-
torium ; tum quicunque funibus moliuntur opus,
el quie circa fornaces occupantur: cum interea
singuli manus operibus, ora vero hymnis impende-
rent, et Davidis oraeula concinerent : ut vel. solus

ἢ μόνωσις ἐνίοτε wal ὁ μαχρυσμὸς λογισμούς τινας
καὶ θελήματα ἐμρυτεύει αὐτάρεύχα, ἃ καὶ διὰ τὸ
φίλαυτον iv μυχῷ τῆς χαρδίας ῥιζοῦται χαὶ ὑπο-
κάθηται, xal ταῦτα ὁ χαλὸς ἅνέτπα γεωργὸς, ἔνθα
ἴδοι καὶ ἐξέχοπτε, μηδ' ἐπ᾿ ὀλέγον βλαστῆσαι ἀφεὶς,
ἵνα μὴ τῷ εὐγενεῖ βλαστήματι λυμήνητα: καὶ ἐγχάρ-
πῳ. Ὅθεν καὶ ἀφ᾽ ἑνὸς πάντες χαλοὶ τῶν χαλῶν ἔξγων
καλοὺς προσιᾶσι τοὺς χαρποὺς, τὰς τε χρείττους
ἀναδάσεις ἐν τῇ καρδίᾳ τιθέμενοι, wai πολὺν τὸν
πλοῦτον καὶ αὖθις χομῶντες τῶν ἀρετῶν, τὰ vlüi-
σαντα τῶν κατορθωμάτων τοῖς ἔφεξῆς ἀἄπεχο"-
πτοντὸο, Πολλοὶ δὲ αὐτῶν πρὸς τῇ δι᾽ ἔργων φιλο-
cogla, χαὶ τῆς Ev- λόγῳ ἀντείχοντο, παιδείας τε ὅσον
ἐχρῆν ἐπιμελούμενοι, καὶ λόγων ἐργάται γινόμενοι *
9i xal πονήματα ἐξασχήίσαντες ἴδια, μνήμην πὸόλλοῦ
ἀξίαν τῷ βιῳ καταλελοίπασιν, "Δλλοι δὲ τούτων
φιλοπόνως ταῖς θείαις Γραφαῖς ὁμιλήσαντες, καὶ τὸν
ἐν αὐταῖς νοῦν ἀκριβέστερον διερευγησάμενοι, γνῶ -
σιν θειοτέραν ἐπλούτησταν, περαιτέρω διχδέντες, va!
τῶν ὀλίγοις ἐφιχτῶν Ψψαύσαντες. "Ἕτεροι δ᾽ αὖ πά-
λιν ἄσμασι τῶν ἐν ἐχχλησίᾳ καὶ μελῳδήμασι καὶ τοῖς
ἄλλοις δὴ τῶν ἐν ταύτῃ ψαλμολογήμασι, καθόσον
ἐξῆν, ἐχυτοὺς ἐπιδιδόντες (ὅτι δὴ κἀκ τούτων πολ-
λὴν ἴσμεν τὴν ὠφέλειαν, εἴγε ῥυμῷ xxi τάξει καὶ
φωνῇ εὐσήμῳ xai μελῳδῷ ἡ πᾶσα σχεδὸν τῆς Ex-
κλησίας ἐνορᾶται χατάπτασις), οὐ μόνον taut;
χρησίμως τὴν χαλὴν ταύτην φιλοπονίαν διέθεσαν,
ἀλλὰ xal πᾶσιν ἄλλοις τῆς ἀπ᾽ αὐτῶν ὠφελείας μετ-
ἔδοσαν. Οὐ μὴν δὲ͵ ἀλλὰ xai πᾶσιν ἄλλοις ταῖς διὰ
χειρῶν τέχναις ol χαλοὶ οὗτοι σπουδάρχαι μετῇ:-
σὴν" πολλοῦ ἀξίαν wal τὴν πασῶν εὐτελεστέραν "Ὁ
τιθέμενοι - "v! ἐντεῦθεν xal τὸ τεταπεινῶσθαι με: -
ζόνως ἔχοιεν, τῆς ψυχῆς mt τυπουμένης πρὸς τὰ
πραττόμενα, καὶ ἑαυτοῖς τὰ πρὸς γρείαν πορίζοιντο,
καὶ μηδὲ συχνὰς τὰς προόδους ποιοῖντο, xai μηδὲ ἢ
ὃ σύνηθες τοῖς πολλοῖς πράττειν διὰ τὴν τῶν ἐνδεύν-
τῶν ἀνάληψιν, μεγάλης di 1006 τυγχανούσες τῆς
βλάδης, καὶ τὸν νοῦν ἀττατεῖν "! ποιούτης, ὡς τὰ
πολλὰ τῆς ἔξω βαδίσεως, Διὰ τοῦτο πᾶσα χρέιώδης
τέχνη τούτοις ἔνδον διήσχητο, οἰχοδομιχκὴ, χαλχεὺ-
τικὴ, ὑφάντιχή τε αὖ καὶ σχυτοτομικὴ, καὶ ὅπη διὰ
σειρᾶς ὅχει τὴν ἐργασίαν * καὶ ὅση τῆς θαναύσου
ἐστίν " ἑκάστου αὐτῶν τὰς μὲν χεῖρας τοῖς ἔργοις
κινηῦντος, τὸ στόμα δὲ τοῖς ὕμνοίς διδόντος, καὶ τὰ
τοῦ Δαυὶδ ὑποψέλλοντος λόγια '" ὥστε καὶ τοὺς μό-

eorum aspectus plurimum utilitatis afferret intuen* [) vov ἐπ᾽ αὐτοὺς ἐνορῶντας, πὸλλὴν τρυγᾷν τὴν ὧτέ-

tibus gravitatem, modestiam, morum constantiam,
accuüratum perfectumque ài line modum, quo
manuum etiam opera viri admirabiles administra-
bant. Ac eorum fama simul cum virtute magis
magisque se dilTundens, universam prope terram,
ut initio libri dictum est, implevit. Precipue quia
ex ipsis aliqui ad complura loca profecti;sive quod

λεῖαν, τό τε σεμνὸν xal χύσμιον, γαὶ τὸ ἐν ἔθει
στάσιμον, καὶ ἀκριδῶς εὐπολίτευτον, κἂν τοῖς loy»-
χείροις ἐπιχαρίτως τοὺς θαυμασίους διασώζοντας,
᾿Αλλὰ τούτων σὺν τῇ ἀρετῇ xal ἡ φήμη ἐπὶ μέγα
ἀρθεῖσχ, τὴν σύμπασαν σχεδὸν, ὡς καὶ ἀρχόμενοι
τοῦ λάγου εἰρήκαμεν, περιέλαῦε, Μᾶλλον δὲ ὅτι καὶ
τούτων αὐτῶν ἔνιοι ἐν πόποις φοιτήσαντες πλείοσιν,

VARI LECTIONES.

19 gl. εὐτελεστάτην, 30 al. deest καὶ μηδέ,

71 al. Agar,

169

VITA.

170

εἴτε χρείας οὕτω δενσάσιης, εἴθ᾽ ὑπὸ τοῦ διωγμοῦ À necessitas id exigerel, sive quod persecutione sepe

πολλαχοῦ διασπαρθέντες, ἔνθα ἂν αὐτοὺς ἀρφιχέσθαι
συνέδη, πολλούς τε πρὸς ἀρετὴν ἐποδήγησαν, xal
ἐσ - t ,

ἔδια τοῖς συνειλεγμένοις χαταγώγια χκατεσχεύχσαν *
οἷς χαὶ τὴν ἐπωνυμίαν τοῦ Στουδίου ἐπέθεσαν, ταύ-
τὴν μέχρι καὶ εἷς δεῦρο τὴν χλῆσιν φέρουσι " καὶ
κληθήσεταί γε οὕτω διαπαντὸς, οἵα τοῦ ὀνόματος
τρυφὴ γλώσσης τυγγάνοντος, καὶ πάντας πρὸς ἑαυτὸ
ἕλκοντος.

᾿Αλλὰ γὰρ σχυθρωπά μοι τὰ τοῦ λόγου πάλιν,

« ᾿ ωῳ ἢ ^ e 4 - «
καὶ δεινὰ, οἴμοι xai πέρα δεινῶν τὰ νῦν ἐνθύ-
σεσθαι μέλλοντα * ὧστε με χαὶ λιπεῖν ταῦτα βού-
λεσθαι μᾶλλον, ἢ ὀιάγησιν οὕτω βαρεῖαν δοῦναι τῷ
λόγῳ, καὶ μηδὲ φορητὴν ἀχοαῖς. ᾿Αλλ’ ἐπειδὴ τὸ
μηδὲν τούτων εἰπεῖν, τῷ μηδενὸς ἤδη τῶν xaut2tte-
τέρων ἔφθαι τὸν λόγον ἐστίν ^ ἀλλ᾽ ἐντεῦθεν καὶ
μᾶλλον μνήμην τε τούτων ποιήσεσθχ! πέλλοντα,
Καὶ δὴ xai τοὺς μεγίστους τῶν ἀήλων ὁϊεξελῃεῖν
τοῦ πατρὸς, ἀναγχαία μοι, εἰ χαὶ σχυθοωπὴ 0232,
ἡ διήγησις " ὡς ἢν μὴ ἐλλείπων ἡμῖν ἐν τοῖς μεγί-
στηῖς ὃ λόγος φαίνοιτο. Τοῦ τοίνυν θεσπετίου πα-
τοὺς ἐν τῷ μοναστηρίῳ, ὡς ἔφαμεν, τοῖς μαθηταῖς

- ^ . 4
συνδιάγοντος, xal αὐτοῦ τε χἀχείνων εὐθυμίας ἀπο-
λχυόντων τῆς κρείττονος, χαὶ ἡδονῆς οὐδ᾽ ὅσης χαὶ
ῥηθῆναι, τὰς ψυχὰς πληρουμένων, ἐξαίφνης ἔτ-
ίσταται καταιγὶς πονηρὰ χαὶ ὀλέθριος, αὐτοῖς τε τὴν
εὐθυμίαν ἀναχόπτουσα, χαὶ πᾶσαν ταράττουσα τὴν
περὶ τὸ Θεῖον εὐσέδειαν.

Λέων γὰρ 6 δυυσεδὴς ᾿Αγμένιος, στρατηγὸς πρὸς
ποῦ τὐτοχράτορος Μιχαὴλ τῆς Ἑῴας προχειρισθεὶς,
xz: τὶν Gpqxuv παροδεύειν ἐπιτραπεὶς, διὰ τὸν
τηνικαῦτα συῤῥαγέντα πόλεμον τοῖς Βαρθάροις,
μεῖζον ἔπυτοῦ ὁ ἀλαζὼν ἐπαρθεὶς, καὶ ἀπόνοιαν
ὠδινήσας ἐσχάτην, ὑποποιησάμενός τε δόλῳ xal τὸν
ὑπὸ χεῖρα στρατὸν, xal ἀλλοὺυσ oU; εὖρε τῶν χοὺυ-
φοτέρων, τοὺς μὲν δώροις, τοὺς δ᾽ ὑποσχέσεσιν
ὑπελθὼν, βασιλέα ἑχυτὸν ἀναδείχνυτ', xal τὸ τῆς
ἀρχῆς κράτος ὁ τοῦ Θεοῦ, φεῦ ] καὶ τῆς εἰρήνης πο-
λέμιος πρὸς ἑαυτὸν μετατίθι, σιν * ὃς χαὶ παρχγρῆμα
πλησίον τῶν βασιλείων γενόμενος, ἐπεὶ οὐδένα εἶχε
τὸν ἀντιπράττοντα, ἅτε τοῦ εὐσεθύοῦς Μιχαὴλ, μὴ

* εν 4 , e ÁN ^?
μόνον τὴν βασιλείαν ἑᾷστα ἀποθεμένου, ὡς ἂν μηδένα
ἴδ αἵματι ὁμοφύλων τὴν δεξιὰν μολύνοντα, ἀλλὰ καὶ
τῆς πορφυρίδος τὸν τρίχινον ἀλλαξαμένου χιτῶνα,
xai βίον τὸν μονάδα ἀμειψαμένου, ἐγχρατὴς τῶν
ὅλων, ὦ Θεοῦ χριμκάτω» ! ὁ ἀναιδὴς γίνεται.

Παραλαδὼν τὴν ἀρὴν οὐ πᾶσαν εὐθὺς ἀπογυ-
e i Á/h í
μνοῦν ἔγνω τὴν θηριωδίαν * ἀλλὰ χαταλλάξας mz25-
πτερὸν αὐτῷ τε xai ἀλλήλοις τοὺς στασιάζοντας,
ἐπεὶ καὶ πολλοὺς ἑώρα τούτῳ διὰ τὴν ἐπίθεσιν
δυσμεναίνοντας, oix εὔνους τῷ προτοῦ βασιλεῖ,
xai τοὺς ἐν τέλει xai τοὺς ἐν ἀξιώμασι πανούργως
οὕτω καὶ ὑπούλως ὑπαγαγὼν, καὶ πάντας πρὸς
ἑχυτὸν, ὡς ἐδόχει, ἐπισπατάμενος, τότε xai τὴν ἔνδον
ἤθειαν ἐξενεγχεῖν i& Eoobz, τὴν λτν ὃ
κακοήθειαν εγχεῖν ἕρμαιον ἔδοξε, τὴν ὅλην
ἀσεδὶς ἀναχαλύψας ἀσέθδειαν * xal Λέοντ' ἴσχ Óuto-
νύμῳ τὴν ἐναγῆ ταύτην φωνὴν ἐτευξάμενος ὁ
ἐνχγής ^ Οὐ δέον ἐστὶν, ὦ πιστὸν ἐμοὶ θερχπευμα,

Ῥλτκοι,.. Ga, XCIX.

dissiparentur ; quocunque illis venire contigit, ibi
el multis virtutis viam ostenderunt, et propria iis
quos cooptabani constituerunt domioilia, quibus et
Studii imposuere cognomen, quod illa ad hanc
usque diem retinent : atque ita prorsus appella-
buntur, utpote nomine suavissimo et. quod omnes
ad se alliciat.

LVIII. — Sed tristia mihi rursum οἱ acerba
hei mihi ! dicenda sunt, et quae omnem etiam exce-
dant acerbilatem, adeo ut ea pretermittere mal-
lem, quam ita luctuosam et gravem auditu narra-
tionem contexere. Sed nihil eorum commemorare,
est ab iis que magis ad rem faciunt, sermonem

D abstinere. Quin potius ob hanc ipsam causam

mentio rerum illarum fieri debet. EL sane maximos
palris labores, quantumvis admodum tristis hi-
sloria sil, mihi necesse est recensere, ne sermo
noster in maximis rebus deficere videatur. Cum
itaque divinus pater in monasterio, sicut diximus,
cum discipulis ageret et utrique maxina securi-
tate fruerentur, ac ipsorum animos quanta dici non
potest voluptas compleret, subito tempestas in-
gruit miseranda ac perniciosa, qua» et eorum leli-
tiam compressit, et omnem in divino cultu pieta-
tem conturbavit.

LIX. Leo Armenus invadit. imperium. — Impius
enim Leo Armenus, cum ἃ Michaele imperatore
prepositus militie esset in Oriente, cumque ob

C bellum Barbaris tunc illatum, potestas ipsi facta

esset itineris per Thraciam habendi, vir superbus
mojorem in modum elatus, cum summam inso-
lentiam animo concepisset, sibique per dolum
conciliavisset exercitum cui preerat, aliosque le-
vioris ingenii hominea quoscunque reperit, hos
donis istos, promissis captans, regem se ipsum re-
nuntiat, ac imperatoriai dignitatem, heu ! Dei pa-
cisque hostis transfert ad sese, confestiumque ad
palatium accedens, cum neminem ibi obsistentem
invenisset (quippe Michael vir pius, non modoim-
perium baud egre deposuit ne gentilium suorum
sanguine pollui dexteram cujusquam cerneret, sed
et purpuram cilicio mutavit, ac monasticam vitam
est amplexus), o Dei judicia ! homo impudens om-

D nium rerum potius est.

LX. Consilium capil de everlendis sacris imayini-
bus. — Sumpto imperio, haud omnem subito profe-
rendam censuit immanitatem ; verum conciliatie
prius sibi atque inter se iis qui dissidobant, quorum
multos sentiebat infesto et alieno a se animo esse
ob usurpatam tyrannidem, ut qui erga imperato-
rem suum benevoli ac fidi essent ; cum proceresac ma-
gistratus clam ac callide sensim seduxisset, omnes
que, ut sibi videbatur, in suas partes pertraxisset;
tum demum latens animi vitium prodere, in lucro
posuit : omnem protinus impietatem ostendans, in
hanc vocem detestandam, quam cognominis sui Leo

6

41|

δι. THEODORI STUDIT/E

usurparat, sceleratus erupit : Non decet, o fidi mihi A τιμᾶν ἢ σέδειν ἢ συνόλως προσίεσθα!, ἢ nxpo

comites, colere, aut venegari, vel recipere prorsus,
aut retineret imaginum effligies, sed tollere illas,
atque humo allidere, ut que manifesta sint idolo-
rum simulacra. Atque hec vesana lingua effutiebat
impudens, non domesticis tantum, sed omnibus, si
posset, propinare cupiens impietatem illam.

LXI. Adhibet administrum consilii sui Joan.
Lecanomantium. — Quare quos videbat sententie
sue mordicus esse, atque ab eo omnino pendere ;
quos quidem non immerito vasa ire, ac nequitie
principes dicere liceat, Paulum imitando ; hos ille
consilii sui socios, malorumque omnium presides
constituendos existimavit. Quorum omnium cory-
pheus atque ductor Joannes ille fuit, cui Leca-
nomantis cognomentum a suis inditum ; quod va-
ticiniis, ut ego arbitror, aliisque turpissimis rebus
deditus erat: cui cum lingua esset prompta et
exercita mendacio, multaque et varia sophistica-
rum artium, externarumque disciplinarum cogni-
tio ob eam causam in pretio erat apud imperato-
rem, cujus ille velut os vulgo habebatur, omnibus-
que negotiis rebusque gerendis adhibebatur.

LXII. Nécephorum patriarcham tentat, sed frustra.
— Que cum illi preclare, atque ex animi sententia
fluere viderentur, ipsum etiam Ecclesise archipasto-
rem aggrediendum sibi putavit : non aspere qui-
dem initio, nec arroganter, sed blande potius,
atque adulantis in morem. Quo cum solo solus
congressus, postquam omnes machinas illiberali
simulatione admovens, re ipsa perspexit, non modo
expugnari non posse verissimum recte fidoi pre-
conem : sed ipsum etiam ut numini adversum
conviciis non levibus appetere, stygiamque ejus
audaciam proscindere; tom a divino viro penitus
abscessit : majore mox apparatu, et illum, et ad-
versantea simul omnes oppugnaturuse.

LXIII. Convocatis PP. disserit adversus imagi--

nes. — Cum igitur die quadam cum incredibili
fastu consedissel, nequissimorum hominum corona
cinctus, qui impietatis tutelam ac patrocinium
susceperant: convocan!uür una omnes eodem 88-
cerdotes patriter el monachi ; atque ipse adeo san-
etissimus patriarcha, magnusque Theodorus. Qui-
bus audientibus, irridere demens ccpit, atque
intemperanti ore subsannare sacrarum imaginum
adorationem ; vecordes, sensusque expertes, eos vo-
cans, qui illas erexerant nescientes quid facerent :
Lex enim, inquit, quam magnus Moyses Dei di-
gito scriptam olim accepit, diserte ac perspicue pror
sus vela! ne manu factum quidquam colatur, neve
imago ulla,ejusve similitudo statuatur; diris eos de-
vovens, qui tale aliquid facere presumpserint : cum
idolici cultus et stolide illud amentis inventum sit,
imagines fingere, divinumque nomenillis imponere;
quod non modo indecorum, sed absurdum etiam

B

σθαι τὰ ἐν εἰχόσι τυπώματα, ἀλλὰ χαθαιοεῖ
εἰς γῆν ῥίπτειν εἰδώλων ἄντικρυς ὄντα ἀφομο!:ώ
Καὶ ταῦτ᾽ ist γλώσσῃ παοχρφόύρῳ ὁ ἄνα
P^ A , ^ * , » , Ἀλλ. ,
σπεύόων μὴ εἰς τοὺς Οἰχειοὺς μόνον, ἄλλα X'
. «ὦ» 3 LE d
πάντας, εἰ δυνατὸν, δοθῆναι τὴν ἀσέδειαν.

᾿Αμέλε: xal οὖς ἑώρα συμφωνοῦντας τὰ
3 d s , » L 4ν»» T^ * , --?
αὐτῷ xal ὅλης ἠρτημένους τῆς γνώμης
* -- , — LY * ' 4 -
ἀτεχνῶς σχεύη ὀργῆς «al πρὸς χαχίαν ἐντελεῖ
ὡς xal Παύλῳ δοχεῖ, τούτου
χαχῶν λχύεῖν ἐπίστορ

λέσοιεν ἂν τ'ς,
συνωμότας χαὶ
ἐθουλεύσατο, Ὧν τῆς συμμορίας, ᾿Ιωάννης ἐξ
ἐχεῖνος, Λεχανομάντις 33 οὕτω παρὰ τῶν οἰχείων
θεὶς φυλετῶν * τῷ μαντεία!ς, ὡς ἐγῴμαι, καὶ ὁ
αἰσχίστόις προστετηχέναι * ὃς χαὶ γλῶσσαν

χατησχημένην τῷ ψεύδει, πολὺς ἦν xai mtt
τοῖς σοφίσμασιν, ἐντριδὴς τῇ θύραθεν γεγονὼ
ὀξὺ βλέπων περὶ τὰ μάταια c δ'᾽ ἃ χαὶ τιμῆς ἠΐ
πάσης, χρωμένου ὅσα γλώσσῃ τοῦ τυράννου,

χαὶ τῶν πραχτέων συλλήπτορα ἔχοντος.

τῶν

Ἔφ᾽ χαὶ
τὰ πράγματα,
προπόαλεῖν ἀργιποίμενι " οὐ τραχέως χαὶ αὖθ
e , EY -

ὑφειμένως δὲ μᾶλλον, χὰ
χῶς ὑπελθών. Ὃ xài μόνος μόνῳ διομ:λέσας
τούτῳ πᾶσχν πεῖραν ἀνελευθέορως χινέσας, ὡς

,» 4 Dol » € ;. p»
ὁξὰς χατὰ νοῦν αὐτῷ £^0tO1
εἶν ὠήθη xai τῷ τῆς Ἐχχλ

M MJ

t κὰ ποῶτα κοῦτων X0

οὐχ ἁλώσιμον, ἀλλὰ xxl τῆς ὀρθῆς πίστεως ^
ἀληθέστατον, οὐ μὴν ὃὲ, ἀλλὰ zal αὐτὸν ὦ
θείου ἐχθρὸν ὀνειδισμοῖς οὔτι μετρίοις βαλλοντ
τὸ ὑπόγειον 3 αὐτοῦ χαχίζοντα τόλμημα, τό!
τοῦ θείου διΐσταται ἀνδρὸς, μετὰ μείζονος αὖθι
παρασχευῆς͵ αὐτῷ τε xal πᾶσιν ὁμοῦ τοῖς ἀντιτετ
νοις μέλλων προσενεχθήσεσθα:.

"Oc γε xai ἐν μιᾷ προχαθίσας μετὰ πολλοῦ
τοῦ φρυάγματος, ἔχων χύχλῳ xai τοὺς τῆς ἀσ
ὑπασπιστὰς, καὶ τὴν χαχίαν ὀμόφρονας, συν
ζοντα! πάντες χὐτῷ ἱερεῖς τε ἅμα χαὶ uova
καὶ αὐτὸς οὗτος ὁ θειύότατος πατρ' 5γχη,.:, χαὶ ὁ

ἰδ. ν 4 , T
Θεοόωρος. Ὧν xat παρόντων στ
ἀθύρῳ ὁ παραπλὴξ, χαὶ ἐχλεύχζε τὴν τῶν ἁγίο
κόνων προσχύνησιν * ἀνοήτους vul τὴν ΝΛ
διαστρόφους τοὺς ταύτας ἐστηλωχότας ἅποχ

* La!
DEA OETITIPERI

D καὶ μὴ εἰδότας ὁ πράττοιεν. 'O Ὑχ0 vóuo;, «

ἄνωθεν ὃν Μωσῆς ὁ πάνυ γρυφέντα Θεοῦ Ox4
ἐδέξατο, σαφῶς οὑτωσὶ xai διαῤΓ ἠδην anuo
pote χειροποίητόν τι λατρεύειν, μήτε εἰκόνα 10p
χαὶ ταύτης ἔχειν ὁμοίωμα * ὑπὸ κατάραν τιθεὶς
τοιοῦτόν τι πράττειν ἐπιχειροῦντας *. εἰδωλικῆς
σχείας ὃν xal τῆς ἐχείνων σχαιότητος εὔξῃ:
πλάττειν εἰχόνας, xai τὸ θεῖον ὄνομα ταύταις
φημίζειν * ὃ πρὸς τῷ ἀπρεπεῖ, καὶ ἐναντιώτ
περίγεγρχφθαι τὸν ἀπερίγοαπτον οἴεσθχι, χαὶ

VARIE LECTIONES.

3? 4], συνίστορας. * al. Aax^p. 8 al. ὑπόγυιον

VITA.

savig: τὸν μηδαμοῦ χωρητὸν περιχλείειν, A est, el plane pugnans, incureumsc riptum cireum-

ὃς
? (2p καὶ τοὺς πρὸ ἡμῶν βασιλέας οὐ καλῶς
διχσχεψαμένους, Λέοντα, φημὶ, xal Κωνσταν--
', αὶ τὸν τούτοις ἀπόγονον, τάς τε εἰχόνας
ἐρέήσειν, καὶ τὴν τούτων διώσασθαι προσχύνησιν.
ταῦτα μὲν ὁ ἁσεδὴς, καὶ τὰ ἔτι τούτων ἀτο-
ρα ἐληρώδει xai ἐξέπτυε, xal ὥς τι ἄξιον λέ-
τῷ αἰσχίστῳ τῶν ῥημάτων ἀπεσεμνύνετο * τοῖς
λεδρίοις ἐχείνοις οἷς συνεχρῆτο τὰ πάντα προσ-
ὑμένος, xai πρό γε ἐκείνων, τῷ ἐχείνων ὑφ-
r5 xai τ-ροστάτῃ, οὗ xai μᾶλλον τοῖς λόγοις, ὡς ὁ
X εἰρήκει, προὐπέποτο.

AA $ θεία τῶ; Πατέρων ὁμήγυρις, οὐδὲν πρὸς
zzoóvtz παθοῦσα, οὐδὲ τὴν τοῦ τυράννου πο-
εἰρίαν εἶναί τε ὅλως θεμένη, τήν τε ἐν λόγοις
5 διέλεγχε ματαιότητα, xal τὸ τῆς διδασχαλίας
“τον, πολλαῖς ταῖς ἀπὸ τῶν θείων Γραφῶν μαρ-
u:; διέδαλεν * ἀνατροπὴν τοῦ ὀρθοῦ δόγματος,
τῆς πρὸς ἡμᾶς τοῦ Δεσπότου ἐπιδημίας ἄρνησιν,
σφαλερὰν ταύτην χαὶ ὀλέθριον χαλοῦσα διδασχα-
4) ἅτε “μυρίαν ἔχουσαν, xai τὴν ἀτοπίαν καὶ τὴν
λύττα. Εἰ γὰρ τῶν ἁγίων, ἔλεγον, εἰκόνων τὸ
ὡς ἐξομωσόμεθα, χενὴ ἄρα ἡ πίστις ἡμῶν, χενὸν
κήζομα. Μάτην δὲ ἡμῖν xai τὰ θεῖα οἱ πάλαι
ἔδοσαν Πατέρες, οἰχήσετα' ἡμῖν καὶ πᾶσα πρᾶ-
χαὶ ἀρετὴ, xai τοῦ θείου ἐπίγνωσις, καὶ πάντα
|. Εἴπερ $, τῆς Δεσποτιχῆς εἰχόνος ἀθέτησις, οὐ
'ν τῶν τοῦ Θεοῦ ἐντολῶν ποιεῖ ἀθέτησιν, ἀλλὰ
Ξξρό γε εἰχόνων, αὐτοῦ τοῦ lo) τοῦ Θεοῦ " ὃς
vavi2 σιρχὸς ἧ μῖν ὁμιλήσας, ἄνθρωπός τε γέγονε
' ἡμᾶς, καὶ τῆς αὐτοῦ θείας μορφῆς ἐγνώρισε C
| χαραχτῆρα Bui, οὔ ἔξαρνος σὺ οὐχ οἷοα ἀνθ᾽
Ὁ πιουὼς, οὐ μόνον σαυτῷ ἐθουλεύσω τὰ xá-
mz, ἀλλὰ xai πολλῶν ἁπλουστέρων ψυχὰς, εἰς
» ὅμοιον ὑπνηγγου ὄλισθον, ἵν᾽ 7 tot xai μᾶλλον
τς χαχίας περιφανέστερα. 'Huüiv δὲ xai τὸ μόνον
waktXw ὑμῖν τοιούτοις οὖσι ἐν τούτῳ συνιέναι,
ihe 11 χαὶ O7, πρὸς κχαλοῦ ἂν θήσοιμεν ᾿ Δαυὶδ
dp à Ax νῦν ἡμῖν συμφθεγγέτω μὴ δεῖν συν-
δρίῳ λίγων χαθίζεσθαι ματαιότητος, μηδ᾽ slotpys.
Bat uut τερτνομούντων " μηδ᾽ αὖ ἐχχλησίᾳ πονη-
repe τοιτῆν ἢ συναγείρεσθαι. Καὶ οὕτω μὲν οἱ
ἱατέρες, ταὶ μετὰ τοιούτων λόγων, χοινῇ ἅμα καὶ
υναλλήλο:ς, τὸ τοῦ ἀποστάτου δόγμα Ex πρώτης
κροδολίσαντο, κολλῆς ὃν xal ἀπάτης xai φαυλότη-
5 αὐτόθεν παραστησάμενοι,

Αλλ᾽ ὁ Πατὶρ ἡμῶν Θεόδωρος οὐδ᾽ ἐν ἑαυτῷ
νεῖν ἔχων, εἰ μὴ xo! μείζω xal διασημοτέραν
w παῤῥησίαν ἔνδείξοιτο“ xal πᾶσαν ἐπίνοιαν
d κάντὰ λογισμὸν ***, φανεράν τε xai λανθάνουσαν,
Ὁ ἀλαζόνος εἷς τὸ παντελὲς χαταδάλοι. Ἐπεὶ xdi
b πρῶτα τῶν συνειλεγμένων διὰ μέγεθος" λόγου
X ἀρετῆς ἔφερε, ταῦτα ὁιανοίᾳ στεῤῥοτάτῃ, καὶ

ἱόγων ἐπήει θαῤῥαλεότητι.

ὯὮ βασιλεῦ, τὴν Ἐχχλησίαν τοῦ Θεοῦ
W* f, πάντα λογ. xai πᾶσαν ἐπίν,

(n) Psal. xxv, 4.

εἰρηνεύου-

414

scribi putare et. cubiti unius tabulis eum quem
locus nullus capiat, includere. Hec enim qui ante
nos regnarunt imperatores, perperam fleri cum
cernerent. Leonem dico, et Constantinum, et qui
ex iisdem natus eis successit, imagines dejici, ea-
rumque cultum explodi jusserunt. Hec impius,
atque his absurdiora delirans evomebat, et quasi
preclarum quiddam diceret, turpissimis dietis glo-
riabatur; pessimis illis, quorum consuetudine ute-
batur, usquequaque fretus, illorumque ante omnes
preside ac magistro, cujus maxime verbis, ut
dictum est, imbutus fuerat.

LXIV. Resislunt ejus impielati PP. — Αἱ divinus
Patrum cottus nihil ad hee commotus, multipli-
cemque lyranni manum ac potentiam nihili faciens,
ejus orationis vanitatem redarguebat ineptamque
et insanam doctrinam multis sacrarum Litterarum
testimoniis confutabat : orthodoxi dogmatis ever-
sionem, et Domini ad nos adventus negationem,
banc ejus fallacem et |perniciosam doctrinam vo-
cans; ut que infinitam absurditatem erroremque
et improbitatem contineret. Etenim si sanctarum;
aiebant imaginum venerationem ejuramus, inanis
utique fides nostra, inanis predicatio. Frustra nobis
divina olim Patres tradiderunt. Evanesoet nobis
omnis actio et virtus, Deique cognitio; ac denique
eimul omnia concident, et pessum ibunt. Dominice
siquidem imaginis abrogatio, non solum Dei man-
datorum abrogationem affert, sed ipsiusetiam, ante
imagines, Filii Dei; qui communione carnis nobis-
cum conversatus, et homo similis nostri factus, et
divine sus forms characterem nobis ostendit ;
quem tu, nescio quam ob causam abnegans, non
tibi tantum pessime consuluisti ; sed simpliciorum
quoque animas, ut improbitas tua notior esset, in
parem fraudem et exitium induxisti. Nos vero vel
assidere vobis solummodo, cum tales sitis, aut in
unum coire, longe abest ul decere arbitremur.
Suffragetur enim nobis divinus David (n), non se-
dere docens in concilio vanitatis, et cum iniqua
gerentibus non introire, etin ecclesiam malignan-
tium non ire, nec cum illis congregari. Atque in
hunc modum Patres uno simul ore talia loquentes,
apostate senlentiam prima velut acie impugna-
bant, summam ejus fraudem et nequitiam osten-

D dentes.

LXV. Theodorus prior alloquitur imp. — At pa-
rens noster Theodorus tlenerese non potuit, quin
majorem et apertiorem dicendi fiduciam | demon-
straret, totumque insani hominis consilium, et oc-
cultam ejuscogitationem penitus patefaceret. Quare
ul primas intereos qui convenerant et eloquentia
et virtute facile tenebat, hec animo constantis-
simo, summaque verborum libertate dicere ag.
gressus est.

LXVI. Cullum sacrarum imaginum probat ex sacra

115

nune el tranquillam Dei Ecclesiam turbare ac per-
vertere ausus es ? nec tibi illa ques iis acciderunt,
qui illam ante te persecuti sunt, quorum tu modo
nomina commemorasti, in mentem venerunt ; nec
impetum tuum retardarunt ? Qui cum paria tibi fa-
cerenl, sacrasque imagines contumeliose tracta-
rent, dici non potest quam graves penas dederint,
ul testata litteris eorum improbitas ad posteros
transmitteretur. Nec te diuturna, ac longis tempo-
ribus eonfirmata divinarum imaginum veneratio,
deiferorumque Patrum constans de ea consensus
et conspirans sententia movet, novorum dogmatum
propugnator, ut a perversis istis et exitiosis rebus
abstineas, et meliora secteris, sententiam mutes, et
veritatem agnoscas? Nunquam audisti quid B.
Paulus dicat. Timotheo scribens ? pam et hoo ali-
quando te tractasse arbitror, quamvis nuncilla ex
animo ejeceris : Sí quis aliter docet, el mon acquie-
scil. sanis sermonibus et ei qug secundum pielalem
est doctring, superbus est, nihil sciens, sed lunguens
circa quaestiones et pugnas verborum (o), ad seubver-
sionem audientium. Et rursus idem: Denuntia illis
ne aliler doceant negue intendant. fabulis intermi-
nalis (p), et quaestionibus, vanis, que a recia via
aberrare eos faciunt, et ediflcationem Dei, que
est in fide destruunt.

LXVII. Argumentum ez veteri lege sumplum re-
fellit. — Quod et tibi prorsus accidit, qui futilibus
sermonibus animum adjiciens, et Sacras imagines
idola vocare non erubescens, tanquam in arcem

quamdam, ad legem veterem te converlis, utque C

inde argumenta tibi desumas, quod nihil creatum,
nihil manufactum, nihil denique aliud ex his quse
similitudine effinguntur, amplectendum, aut ullo
penitus honore colendum sit. 1n quo illud primum
te cogitar oportebat, imperator, adveniente gratia
legem cessasse; quam observasse nuno, summe
dementis foret : alioquicircumcidi nos convenit,
et sabbata colere, et alia que sunt scripta facere,
ne legem videamur dimidiatam tantum observare.
Deinde hoc etiam cogitandum erat, legem homini-
bus datam fuisse, qui ex /Egypto nuper egressi,
ad JEgyptiorum emulationem propenso studio fe-
rebantur /Egyplii autem omnium qui idola finxe-
runt, infelicissimi fuerunt, ut qui vilissimis rebus,

et aliarum gentium sensu turpissimis, divinos ho- D

nores tribuerunt. Unde propheta cum leges daret
jis qui apud iilos educati fuerant, omnis forme
similitudinem interdixit, tanquam hominibus ad
deceplionem paratissimis, et manufactarum cultui

S. THEODORI STUDIT/E

tradilione. — O imperator, quo consilio pacatsm Α τὰν, πόθεν ao. ταράξαι vov ἐπήε! χα:

110

διαθεῖναι
χαχῶς ; οὐδὲ τὰ συμδάντα τοῖς πρὸ σοῦ διώκταις
ὧν xal πρὸς ὄνομα ἤδη͵ ἐμνήσθης, ἐπὶ νοῦν ἦλθε,
χαὶ τὴν ὁρμὴν διεχώλυσεν ; Οἷς τὰ ὅμοιά σοι δρά-
σασι, xii τὰς ἱερὰς εἰχόνας ὑδρίσασιν, οὐδ’ ἔστιν
εἰπεῖν ὅσην οὗτοι χαὶ τὴν τιμωρίαν ἔτισαν, πρὸς
τὸ λιπεῖν τὴν χαχίαν ἀνάγραπτον μεθ’ ἧς βεδιώ-
κασιν. Οὐδ᾽ ἢ μαχρὰ χαὶ τοῖς μαχροῖς χρόνοις
ἐπίδηλος τῶν θείων εἰχύνω; τιμὴ, τῶν τε θεο-
φύρων Πατέρων εἰς ἂν περὶ τούτου ὁμολογία xai
σύμπνοια πείθει σε, ὦ χαινῶν δογμάτων ὑπασκιστὰ,
τῶν φαύλων τούτων ἀπέχεσθαι xai λοιμωδῶν, xai
τὰ βελτίω ἑλέσθαι, καὶ γνωσιμαχῆσαι, καὶ κατιδεῖν
τὴν ἀλήθειαν : Οὐχ ἤχουσας τοῦ μαχαρίου Παύλου
τί γράφων Τιμοθέῳ λέγει ; Οἶμαι γάρ σε xal τγύτοις
ὡμιληχέναι ποτὲ, εἰ χαὶ νῦν τῆς διανοίας ἐξέδαλες "
Εἴ τις ἑἕτεροδιδασχαλεῖ χαὶ οὐ προσέρχεται
ὑγιαίνουσι λόγοις, xal τῇ xat! εὐσέδειαν δι-
δασχαλίᾳ, τετύφωται ὁ τοιοῦτος λόγος διακένοις
ἠπατημένος, καὶ λογομαχίαις σχολάζων ἐπὶ κα--
ταστροφῇ τῶν ἀκουόντων. Καὶ πάλιν οὗτος" Παρ-
ἄγγελλε αὐτοὺς μὴ ἑτεροδιδατχαλεῖν " μηδὲ προσέχειν
μύθοις ἀπεράντοις vx! ματαίχις ζητήσεσιν, ἃ χαὶ
αὐτοὺς τῆς εὐθείας ἀφιστᾷ, καὶ οἰκονομίαν θεοῦ τὴν
ἐν πίστει ἀθετεῖ,

Ὃ δὴ πέπονθας xal αὐτὸς, λόγοις φθόροις τὴν δια-
voiay ὑποθεὶς, xal εἴδωλα, οἵμοι, τὰς ἱερὰς εἴχόνας
καλέσαι ἐξενεχθεὶς, ὡς ἐπί τινα ἀχρόπολιν, ἐπὶ τὸν
παλαιὸν χαταφεύγων νόμον, καχεῖθεν ἐπισυνάγων
αὐτῷ τὸ μηδεῖν P χτιστὸν, τὸ μηδεῖν χειροποίητον,
τὸ μὴ ἄλλο τι δεῖν τῶν ἐντυπουμένων f] περιέπειν,
ἢ συνόλως τιμᾷν. Καὶ ἐχρὴν πρῶτα μέν σε λογί-
σασθαι, βασιλεῦ, ὅτι τῆς χάριτος ἐλθούσης, ὁ νόμος
χατήργηται " ὃν νῦν φυλάττειν εὔηθες χομιδῇ " ἐπεὶ
οὕτωγε, ναὶ περιτεμούμεθα χαὶ σαδδατίσομεν ^ καὶ
τἄλλα τὰ ἐν τῷ γράμματι πράξομεν, ἵνα μὴ δό-
ξωμεν ἐξ ἡμισείας τὸν νόμον τηρεῖν " ἔπειτα χαχεῖ-
vo συνιδεῖν ὅτι ὁ νόμος ἀνθρώποις διομίλει 35, Ev-
αγῴὸς ἀπ’ Αἰγύπτου ἐξιοῦσι, xxi ζηλοῦν τὰ τῶν —
Αἰγυπτίων σπουδὴν ἔχουσιν. Αἰγύπτιοι δὲ πάντων
τῶν εὑραμένων εἴδωλα καχοδαιμονέστεροι, μέχρι —
xai τῶν τοῖς ἄλλοις α᾽σγίττων, τὸ σέθας ἐχτεί- —
γναντες. Ὅθεν xai τοῖς ἐν ἐχείνοις ἀνατραφεῖσιν
ὁ Προφήτης νομοθετῶν, παντὸς εἴδους ὁμοίωμα
ἀπηγόρευσεν " οἵα πρὸς ἐξαπάτην εὐχόλοις, xal χε-
χηνόσι περὶ τὰ χειρ)ποίητα, "Ozoo γὲ οὐδὲ πανταχοῦ
τοῦτο τηρήσας φαίνεται. τὰ ἐν τῇ σχηνῇ Χερουδὲμ
χατασχευάσας, χαὶ ἐν τῷ ἱλαστηρίῳ ἀπαιωρήσας.
Αὐτοῖς τότε πολλῆς ἦν χαὶ τιμῆς καὶ ἐχπλήξεως.

inhiantibus. Neque tamen id semper observasse visus est, cum in tabernaculo Cherubim fabrieatus
sit, eademque in propitiatorio collocarit. Et iliis quidem magoo in honore erant et admiratione.

LXVIII. Ex novz legis mysterio sanam fidem

(o) Tim. vi, 3, 4. (p) I Tim. 1,3.

᾿Δλλ᾽ ἑαῖν ἡ χάρις ἐπιφοιτήτασα ἐχείνων τε πάν-

VARLE LECTIONES.

$29 f, μηδέν, 36 f. διωμ,

VITA.

118

ἀπήγαγε, xii πρὸς τὰ χρείττω καὶ πολλῷ A confirmat. — Nos voro superveniens gratia ab om-

ὅτερα ἤγαγε. Τί γὰρ μεῖζον xai περιφανέ-
ὄν, τοῦ σαρκὶ ἐμφανισθῆναι ἡμῖν τὸν προαιώ-
Θεὸν χαὶ ἀπερίληπτον, χαὶ τῆς ἐνδόξου αὐτοῦ
PES ὑποδεῖξαι ἅπασι τὴν ἐμφέρειαν ; Μᾶλλον δὲ,
ιὸ πτερὰ τούτου παραστήσω ἀνωθε;, ἐπειδὴ
λάστης ἡ μῶν xai Θεὸς, ἐπ᾽ ἀγαθοῖς χτίσας τὸν ἄν -
τον, εἶδεν αὐτὸν τῇ χαχίᾳ ὑποσυρέντα, xai τὸ
εἰκόνα ἀπολέσαντα, εὑδόχησεν αὐτὸς ἀῤῥήτῳ
νομίᾳ τὴν ἡμετέραν σάρχα ἀναλαδεῖν - ἵνα xa
πιξόντα ἀνπχκαλέσηται, xal τὸ ἀχρειωθὲν τῆς
'νὲς κέλλος ἀναμορφώτηται. "Ὅθεν xai τὸ χαθ᾽
ἰς ὅλον ἑαυτῷ οὐσιώσας, ἀσύγχυτα τῶν ἑχατέ-
! Ξὕδεων, τῆς τε θείας, φημὶ, xal τῆς ἀνθρωπίνης,
znst τὰ ἰδιώματα, ὑπὲρ λόγον οὔσῃς τῆς τε συν-
ὅπεως τούτων, xal τῆς ἀναχράσεως, ᾿Εντεῦθεν
τῆς ἁγίας αὐτοῦ σαρχὸς τὴν μορφὴν ἔδωχεν
^» τιμᾷν καὶ σέδειν, καὶ προσχύνεϊν, ὡς ἂν ἐν τῇ
jw καὶ τὸ παράδοξον τῆς οἰχονομίας αὐτοῖς ὄμ-
r καϑορῶμεν, xal ἀπὸ τῆς ἐν εἴχόνι περιγραφῆς
| Χριστοῦ, ἐπὶ τὴν νοερὰν xal ἀσχημάτιστον
"τὴν τοῦ Θεοῦ τοὺς τῆς διχνοίας τρέπομεν 57 ὄφ-
ἱμοὺς, πρὸς αὐτὸν νεύοντες ἀνενδότως, καὶ μηδενὶ
"αἕτω περιπλανώμενοι.

Ἰνς ξὶ ἥμιν ἀριδήλως xai ὁ θεῖος πιστεύοιτο χα-
mio, αὐτὸς ὁ τοῦτον ὑποδὺς Σωτὴρ ἡμῶν, τὴν
; οἰκείου προσώνου μορφὴν ἐτύπωσξέ τε xai
ἐπόνιτεν ἐν χρῷ τοῦ ῥάχους ἁψάμενος * xal
λυγάρῳ αἱἰτήσαντι (ἀνὴρ δὲ οὗτος πιστὸς, xai
" Ἔδεσσαν πρῶτος) ἐχπέπομφεν. Ὃς xai τῇ θεία
ὑξώσει ἐκείνῃ προσφὺς, τήν τε ἄῤῥητον δύναμιν
mk δέγνω, καὶ λευχῶς τὴν χάριν πᾶσι διήγ-
At γρονίας οὕτω xal ἀθεραπεύτου ἀπαλλαγεὶς
we. ἧπερ κχατείληπτο χαὶ πρὸς τῷ σώματι,
μι τοὶ τὴν Ψυχὴν γεγονώς. Καὶ Λουχᾶς δὲ ὁ τὸ
ἐὸν ττάξας Εὐαγγέλιον, τὴν τοῦ Κυρίου ἱστορή-
ας Gee, ἔργο πολλοῦ ἄξιον τοῖς μετ᾽ αὐτὸν χα-
κλέλοιει αὶ ἄλλοι πλεῖστοι τῶν χαθεξῆς, πολλὰς
wv ἁγίων ἐχόνων τυπώσαντες, ἀνάγραπτον πᾶσι
Y περὶ gni τιμῆνν διεσώσαντο. Kal οὐχ ἔστιν
τόπος, €) χώρα, οὐ τῶν πανταχοῦ τις οἰχία,
ΙΧ μὴ εἰχόνες θεῖαι λαμπρῶς ἀνεστήλωνται *
C xai τὸ τρῆγμα τοῖς πᾶσιν αἰδέσιμον, τῷ τε χρό-
. xx τῇ αὐθεντίᾳ λαὸν τὸ ἐπίτιμον. Τὴν οὖν
'ayfeisew τῶν εἰχόνων τιμὴν ἐπὶ χρόνοις ὀχτα--
fe; vai πλείοσι, καὶ ὑπὸ πάντων βεδαιωθεῖσαν,
μετα τοῦ Χριστιανισμοῦ ἤδη συναυξηθεῖσαν
i xai ἄμφω συνέδραμε, Χριστιανισμός τε xal
wu, ἀνατύκωσις), σὺ Ev ἀχαρεῖ οὕτω xai μόνῃ
logs τοῦ θελήματος καθαιρέσειν διέγνως καὶ axt-
ς τὰ τίμια ἐξορήσασθαι ;

ἕηδ᾽ αὐτὸ φρίξας τὸ σωτήριον ὄνομα, ἀλλ᾽ εἴς-
λε (ὦ τῆς τῶν λόγων σχαιότητος l) τὰς θείας xai
de χαλέσας εἰχόνας - Πόθεν ἢ παρὰ τίνος τοῦτο

nibus illis abduxit, et ad meliora multoque pre-
stantiora traduxit. Quid enim majus illustriusque
esse possit, quam in carne apparuisse nobis eter-
num et incomprehensum Deum, et gloriose formo
sua speciem omnibus representasse? Quinimo, ut
tibi rem altius explanem, potsquam Conditor et
Deus noster, qui hominem bonis omnibus ornatum
creavit, vidit ipsum peocato abreptum similitudi-
nem suam amisisse, libuit illi inenarrabili dis-
pensatione carnem nostram ussumere, ut lapsum
erigeret, immaculatamque imaginis pulehritudinem
repararet. Idcirco naturam nostram totam sibi
uniens in substantia, inconfusas utriusque nature,
divine seilicet et humane, retinuit proprietates,
orationem omnem excedente admirabili earum
concursu et conjunctione. Hine et sacre carnis
sus figuram nobis honorandam, et colendam, et
adorandum dedit, ut in imagine stupendum inoar-
nationis mysterium ipsis oculis cernamus, et a
Christi descriptione quae in imagine cernitur, ad

' intellectualem, et omnis figure expertem Dei for-

C

mam mentis oculos convertamus, in eum aspi-
rantes perpetuo, nullique caduce rei animum
obstringentes.

LXIX. Ex facto Ghristi suam ad Abgarum miltten-
tis imaginem. — Quo autem divini characteris fi-
des nobis certior fleret, idem ipse qui eam gerit
Salvator noster gue ipsius faciei et oris formam,
admoto, ad faciem linteo, expressit atque effinxit
petentique Abgaro (vir erat fidelis, et inter Edes-
senos primarius) misit. Qui divinam illum effigiom
complexus, incredibilem ejus vim mox sensit, om-
nibusque patefecit, diuturno atque incurabili mor-
bo, quo tenebatur, liberatus, nec inagis corpore
quam animo corroboratus. Lucas vero qui sacrum
composuit Evangelium, cum Domini pinxisset
imaginem, pulcherrimum et plurimi faciendum
opus posteris reliquit : aliique deinceps quam plu-
rimi imagines sacras affatim, efüngendo, publice
consignatum earum cultum conservarunt. Nec lo-
cus ullus est, non regio, non domus, in qua divi-
ni imagines affixee non sint : quippe omnibus ve-
neranda res est, cui temporis lapsus et auctoritas
honorem conociliarunt. Annis igitur octingentis et
eo amplius promulgatam, et ab omnibus receptam,
atque confirmatam imaginum venerationem, jam-
queuna cum Christianismo auctam et propagatam
(uno siquidem parique gressu incesserunt, Chri-
stianismus, et imeginum efformatio) ; tu nunc,
temporis momento, solaque pro animi tui libidine
tollendam e medio censuisti, et cum dedecore ex-
plodenda, quae laudem honoremque merebantur ὃ

LXX. Discrimen inter imaginem et idolum. — Ne-
que ipsum salutare nomen reveritus es, ut idola (o
verborum perversitatem !) sacras imagines appel-

VARLE LECTIONES.

P al. τρίπωμ.

119

lares ? Unde, οἱ ἃ quo doctus? aut quisnam est À μαθών ; ἢ
qui te docuit imaginis atque idoli unam esse vo-

cem ἢ Hoc enim nec Patrum ullus unquam sensit,
nec vero res ipse ferunt ut dicatur. Qui enim?
cum infinito spatio inter se dissideant, non no-
minis solum appellatione, sed multo magis arche-
typi substantia. [dolum enim est et appellatur
quod demonis aut alterius cujuspiam ex iis que
gentiles turpiter pro diis coluerunt, specimen re-
presentat, fedi fedius, et mali deterius. Qualis
enim causa, tale prorsus est causatum ; et cujus
abominandum est prototypum, nihilominus abomi-
nanda est imitatio. Imaginis autem et honorandum
est archetypum ; saneti enim alicujus, aut sancto-
rum Domini figuram depingit ; et que in tabula
depicta est affigies, digna item animadversione.
Hec siquidem siacerum veritatis simulacrum ;
illud vero mendacii, fallacisque doli similitudo.
Sic enim harum rerum peritis visum est haec no-
mina distinguere, qui idolum falsi imitationem
esse dixerunt, imaginem, veri expressam similitu-
dinem.

LXXI. Qui crucem colat, spernere non posse ima-
gines. — Sed quoniam ἃ vobis, imperator, ima-
gnis quidem honor odio est, crux vero veneratione
digna censetur, primum illud capere non possum,
cum jam utriusque honor conjunctus sit (simul
enim imago et simul crux ; quandoquidem Domini
adventus utrique gloriam attulit), nunc a vobis
alterum ab altero scernitur, ita ut alteri sors
melior obtigerit, allerum repudietur et contemna-
tur. Deinde queram, o veteris Scripture interpres,
quomodo cum Lex exsecratione dignam crucem vo-
cet : Maledictus enim, ail, qui pendet in ea (4); tu
qui crucem colis, legem vilipendere non videare?
imo vero duobus inter se contrariis obnoxius te-
neris ; qui neo legi usquequaque consentias, cujus,
tu custos perpetuus, et in hoc nobiscum media ex
parte sentias, quo omnibus modis inseolari deore-
veras. Cum oporteret te, quando impius esse sta-
tuisti, neo crucem, neo imaginem confiteri ; ut sio
posses et. consentanea tibi facere, et congruentia
legi quam obaervas. At enim ratiocinari nescit
improbitas, ipsa secum pugnans, et quos imperio
suo submiserit, ab omni honestate procul avocans ;
cui tu quoque semel mancipatus, nullam postea

officii neo decori rationem habuisti; ab iis solis D

qui tua observant, inductus adulatoribus, scurris,
uni voluptati ventrisque commodis servientibus.
LXXII. Consorlium cum hzreticis damnosum. —
Mihi vero mirari venit in mentem, quomodo nos
δά judicium vocaveritis, qui sic animo et consilio
comparati estis. Ecquis enim erit, qui inter utros-
que dijudicet ? Quis de victoria sententiam feret ?
cum occupati a vobis omnes potentiaque perculsi
fuerint, suppliciorum metu. Mina siquidem, et
tormenta iis proponuntur qui partibus vestris non
favent. Recle sane quidam e majoribus nostris
(q) Deut. xx1, 23.

S. THEODORI STUDITJE

τίς ὁ παραδούς σοι τὴν χΛῆσιν μία
τὴν αὐτὴν, ἐπί τε εἰχόνος xai εἰδώλου λέγειν ;
£0 YXo οὔτε τινὶ τῶν θείων Πατέσων ἔδοξέ

οὔτ᾽ ἄλλως συμῦθαίνει τοῖς πράγμχτιν. Πῶς.
τὸ πολὺ χαὶ οὐδ᾽ ὅσον εἰπεῖν διχλλίττων, οὐ |
χατὰ τὴν ὀνοματιχὴν χλῆτιν, ἀλλὰ πολλῷ πλέον
κατὰ τὴν τοῦ ἀρχετύπου ὕπαρξιν. Τὸν μὲν γὰ
δωλον ἔστι τε χαὶ ὀνομάζεται, δαίμονος 7, τινος ἃ
τῶν παρ᾽ Ἕλλησιν αἰσχρῶς θεοποιουμένων, παρι
τὴν ἐμφέρειαν, αἴσχιον χἰσχίστου, xa! oxo)ou qa
τερον. Κατὰ γὰρ τὸ αἴτιον, καὶ τὸ αἰτ'χτὸν πᾶν’
x3! οὐ τὸ πρωτότυπον βδελυχτὸν, οὐδὲν ἕττον
σητὸν χαὶ τὸ παραγόμενον. Elxóvoq ὃὲ wa: τὸ €
τύπον, τίμιον * ἁγίου γά τίνος, Tj xxl τοῦ τῶν :
Ἐεσπότου, τὸν χαραχτῆρυ διαζωγραφεῖ κα
ἐν πίναχ!' γραφόμενον ἀξιοθέχτον. Ἐπεὶ τοῦτο
ἀτεχνῶς ἀληθείας ἴνδαλιλα * ἐχεῖνο δὲ, Ψψεύδου
ἀπάτης ὁμοίωμα, Οὕτω γὰρ χαὶ τοῖς περὶ ’

δεινὸϊς ἡ τῶν ὀνομάτων ὑπαλλαγὴ ἔδοξε, ᾧ
ΕΝ . - , v
τὸ εἴδωλον ἀνειποῦσι μίμημα "

ἀλνθοῦς ἀφομοίωμα.

s ^s J
τὶν ὁ Q4) εἰχόνο

Ἐπεὶ δ᾽ ὑμῖν, ὦ βασ!λεῦ, ἡ μὲν τιμὴ τῆς εἰ
ἐχτρέπεται, ὁ δὲ σταυρὸς σεδασμοῦ δῪ}όοχεῖ |
πρῶτον μὲν συνιδεῖν οὐχ ἔχω, oot 730v d,
ἑχατέρων τιμὴ ἐν ταυτῷ συνελθοῦσα (Xua
εἰκὼν xai ἅμα σταυρός, εἴπερ ἡ τοῦ Δισπότου
δεμία δόξαν ἀμφοτέροις ἐπέθητο) . νῦν γὰρ
τῶν δύο τὸ ἕτερον ἀποχρίνεται, χαὶ τὸ μὲν τὴν »
σω μοῖραν ἀπείληγε, τὸ δ᾽ ἐκδέόληται καὶ 06s
Ἔπειτα προσερήσομαΐ σε, ὦ τοῦ παλαιοῦ lean.
ὑφηγητὰ, πῶς ὁ μὲν νόμος χατάρας ἀξιον ἀπο
τὸν σταυρὸν (Ἐπικατάρατος γὰρ, φησὶν, ὁ
ἄναρτηθεὶς), σὲ δ᾽ dà περὶ τούτου τιμὴ οὐχ à
ζειν τὸν νόμον ποιεῖ : Μᾶλλον δὲ δυσὶ τοῖς
τιωτάτοις ὑπόδιχον βαθιστὰ * τοῦ τε μὴ συμ
δι᾽ ὅλου τῷ νόμῳ, οὗ σὺ φύλαξ ἀπαράύαχτος
τοῦτο ἡμῖν ἐξ ἡμισείας συμὔαίνειν * οὖς δι
ἐδουλεύσω παντάπασι * δέον ἐπείπερ ἀσεόεῖν É
μήτε σταυρὸν, μήτε εἰχόνα ὁμοληγεῖν c ἵν᾽ Y
ἐξῇ σοι ἀχόλουθα πράττειν σαυτῷ, xal τοῦ :
χτηρίου νόμου συμύατιχά. ᾿Αλλ᾽ ἀσυλλόγιστον :
μα ἣ μοχθηρία, αὐτὴ ἑχυτῇ περιπίπτουτα, xai
ῥω παντὸς ποιοῦσα χαλοῦ τοὺς ταύτῃ ἁλισχομι
7| καὶ ἰαὐύτὸς καθάπαξ ἁλοὺς, οὐδὲν τῶν δεόντων
ψω" μόνοις τοῖς τὰ σὰ θεραπεύουσι ὑπαχθεὶς x
xxi τὰ πρὸς χάριν ὁμιλοῦσι, καὶ τὸ ἠδὺ
καὶ τὸ πρὸς ἡμέραν διώχουσιν.

Ἐμοὶ δὲ καὶ θαυμάζειν ἔπεισι, πῶς ἐπὶ ox,
ἡμᾶς κεχλήχατε, οὕτω xal γνώμης xxi δι:
ἔχοντες. Τίς δ᾽ ὁ μέλλων ἀμφοτέροις διχάσειν
ὁ τὴν νιχῶσαν ἐποίσειν ; πάντων ὑμῖν ποοπὲπ
νων, καὶ τῇ ἐξουσίᾳ ἐχδεδιῃτημένων, διὰ
χολάσεων, ᾿Απειλαὶ γὰρ vai βάσανοι τοῖς ὑμ
συμπράττουσιν ἕπονται. Καλῶς γάρ τις τῶν
ἡλῶν πρῶτον ἀγαθὸν τὸ παντάπασιν ὑμῶν ἃ
ἵστασθαι ἔφησε" θηρία τοὺς αἱρετικοὺς xalésa

VITA.

182

119221, καὶ τοὺς tt λόγους αὐτῶν xai τὰ ἐπι- A primum hoc bonum esse dixit, a vobis longissime

* - . 1 a^ s ED «
ἁττα, vÜxpovixà ἀνειπὼν xai ὀλέρια t οὺς χαὶ
&» 019» ὅτι μάλιστα, χαὶ εἰ δυνατὸν, μηδὲ
τῷ." τούτοις οὖν χαὶ τὸ ὁπωσοῦν ὁμ!λεῖν οὐ πε-

) ἀλλὰ xal ἀτεχνῶς ir
"μόνον, ἀλλὰ xat ἀτεχνῶς ἐπιζήμιον.

recedere ; humana apecie feras, hrreticos vocans,
eorumque sermones atque instituta perniciosa esse
docens, ac penitus exitiosa, quos devitare omni
ope oporteat, ac ne occurrere quidem illis, si fieri

t Ex quo sequilur, cum eis colloqui quoque modo, non solum supervacaneum, sed damnosum

, valdeque noxium esse.

Ew ὡς rLxoosav ὁ βασιλεὺς, παρὰ τοῦ 04:0)
iw, καὶ τὴν ἐν αὐτῷ χατενόνσ: δύνχαιν,
ἢ κα' ἀγωνίας ἂν ταυτῷ πληροῦτα!, τὴν μὲν
" ἐνεχείων τοῖς “ήμασι, καὶ oí; παρ᾽ ἐχείνου
irs Τὸν ὃ᾽ ἀγῶνα τῇ τῶν λόγων μερίζων
ἰ πλλήν τῖνΣ καὶ ἅμαχον ταύτην ὁρῶν. Ὅπως

LXXIII. Imperator alterum poll icetur colloquium.
— Hec illo dicente, ira simul et timor imperatoris
animum agitabat, viri sancti vim facultatemque
considerantis ; iram accendebant verba, quibus
perstringi se sentiebat; metum creabat dicendi vis,
quam in eo insuperabileim esse cernebat. Sed ire

kgo3 μᾶλλον γενόμενος, ᾧ xai μᾶλλον χατεί- B potius cedens, qua vehementius impellebatur, in-

x λόγοις τε ἀτερπέσι διελοιδορεῖτο, χαὶ ὁνμασι
mieu; xzz' αὐτοῦ ἐχέχρητο, ἐπὶ τὸ καταπλη-
Wm μᾶλλον τὴν φωνὴν ἐξαλλάσσων. Οἷδα
wg», ὦ οὗτος, τοὔνομα προσειπὼν, ὡς ἄἅπο-
tieu; ἀεὶ καὶ λέγοντι xdi φρονοῦντ' πολύ
ἰδὲ va» τὸ καθ᾿ ὑμῶν δύσερ' xal ςιλόνεικον *
ix τι ἑυᾶς χαὶ ἐλιθίους τὴν πρᾶξιν ἄπο-
Eck, χαὶ πᾶν ὅ τι βλάσφημον ἡμᾶς ἐξυδρί-
ἧς γε xxi τὸ μόνον ἡμῖν προσομιλεῖν πε-
χαὶ ἐπιζήμιον, ὡς οὐ πρὸς βασ'λέα
τῶν πολλῶν τοὺς λόγους ποιοῦ -
'DÀ, ὡς ἔοικε, μάρτυρα σεαυτὸν ἐπίφη σειν
- ἡμᾶς τε εἰς τὸν χατὰ σοῦ προχαλοῦ-
ἔματον, ταῦτα ὀπέχθης fev χατειπεῖν, A227
ἂν ἠκόλως τὸ ἐφετόν got πληρώσωμεν, δόξαν
hav: sot οὐδὲ ὑπερορίᾳ ἢ ἄλλῃ τινὶ τ'-
Rowov ἐκδοίημεν, ἕως ἂν xai αὖθ'ς ὑμῶν τε
male, xz! ἐπὶ σχολῖς τὰς ἑχατέρων πίστεις
Pag, ἵν᾿ ἢ χαὶ τὸ νιχῶν δόγμα ἀναμτισδή-
mi buts d) ἧττα ἀναπολόγντος. Ταῦτα 7
αἰ δυσσεδὶς, τῷ τῆς ἐξουσίας ὄγχῳ ciüal-
mid ἑτοίμου ἔχων xal ἀθρόους xx! xa0' fva
πεκώσειν * πρὸς δὲ, xal ἵν’ αὐτῷ πιθανὸν
zü τὸ ἐγχείρημα, ὡς tiq κρίσιν πρῶτον
καὶ οὕτω τὴν χαταδιχάζουσαν ἤδν͵ λχθόν-

Mii τοῦ συλλόγου τῶν Πατέρων μηδὲν ἄλλο
1 th τύραννον ἀποχρίνασθαι πρὸς ἀλλήλους δ:-
«ἁλυσιτελὲς γὰρ ἡμῖν, φασὶ, τοῖς ἤδη, χατ-
Weboz xat αὖθις προσομιλεῖν * ἐχχεχωρφτ μέ-
Vio; πρὸς καρχδογὴν τοῦ βελτίονος, χαὶ Gw:i-
Xt πάντα ἔχουσιν. Ἄλλως τε, οὐδὲ πρέπον
5 ἦν 223 ἀνθρωπίνης ἡμέρας ἢ ὑπὸ γυτμικῶν
λύνοης ἀπαιτεῖσθαι τῆς πίστεως. Πάλιν ὁ μέ-
Étíiuoo; τὸν λόγον ἀναλαδὼν, τῇ ὁμοίᾳ xai αὖ-
τεῤ' ντίᾳ ἐχρῆτο, ταῦτα δεζιών Οὐχ ἐχρῆν

ὦ βασιλεῦ, ἀπαραδέχτως ἔχοντί co: περὶ
mi f λίγειν τι τοῦ λοιποῦ, ἢ ἀντιφθέγγεσθαι,
P χτὐτὸς πρὸς πεύσεις vai ἀποχρίσεις καὶ νῦν
k τρυσκαλῇ, τοῦτύ σοι πρὸ τῶν ἄλλων ἀπο-
ala, ὅτι τὰ τῶν Ἐχχλησιῶν τοῖς ἱερεῦσιν
χα: διδασχέλοις, βασιλεῖ cR jd, τῶν ἔξω
ἀνεῖται διοίχησις. Τοῦτο γὰρ χαὶ ὁ ᾿Απύ-

α

decoris illum contumeliosisque verbis asperius
excepit, ad terrorem maxime vocem suam, et verba
componens, Scio quidem, heus tu, inquit, nomine
appellans, te prefracte adeo amentie esse, ut nobis
quidquid dicamus, aut sentiamus, maximopere
semper adverseris, injustos nos et stolidos vocans,
omniaque in nos convicia ingerens ; ut qui collo-
qui nobiscum supervacaneum esse dicas atque
demnosum; quasi non cum imperatore tibi, sed
cum infimo quopiam e vulgo res esset. Martyrem
te, ut video, celebrari cupiens, ut nos ad mortem
Ip te decernendam provoces, hec contra nos loqui,
nobisque ausus es reluctari. At non facile adeo
libi gloriam hanc venanli concedemus. Quin nec
exsilium, nec pormam aliam prius decernemus,
quam iterum vos audianius, singulorumque fidem
exploremus ; ut rectiua ac verius dogma sine con-
troveraia cognoscatur, et vobis devictis nullus su-
persit fugs» aut defensionis locus. Hiec autem eo
dicebat impius, quod potentie amplitudine fretus,
in promnptu haberet omnes, vel seorsum singulos,
vel simul universos multare ; deinde ut ea ratione
probabilius facti sui consilium redderet, quasi in
judicium prius perducti, atque ita damnati jam
fuissent.

LXXIV. Sacrarum rerum judicia ad sacerdotes,
non ad imperat, pertinere. — Cum vero Patrum
chorus nihil amplius tyranno respondere statueret ;
inutile quippe, aiebant, nobis jam condemnatis,
loqui, ad eus presertim qui obcacatis animis me-
liora capere nequeant, et insanabiles prorsus facti
eunt. Nec vero decet nos ab humano die, vel ἃ
secularibus interrogatos, rationem fidei reddere.
Magnus iterum Theodorus pari fiducia ac libertate
sic exorsus est. Haud sane operlebat, imperator,
tibi a rectis omnibus sanisque averso, aut dicere
quidquam amplius, aut respondere. Sed quoniam
ad interrogationes etiamnum ao responsiones nos
provocas, hoc tibi ante omnia respondemus (r):
Res ecclesiasticas ad sacerdotes doctoresque per-
tinere; imperatoris vero exterarum rerum admi-
niStraliunem propriam esae. Hoc enim sanctus

ἢ Hane (Theodori responsionem habet et Leo Graminaticus, pag. 416, ad calcem Theophanis.

183

apostolos, deinde propheta, terito Joctores (s) ; et
nusquam imperatorum meminit. Hi de dogmatibus
et de flde statuere debent. Te vero illis obsequi
oportet, et nullo modo munus usurpare. Ait illi
imperator, nomine rursus compellans : Num igitur
hodie meex Eocclesia ejicis? Non ego, inquit san-
ctus, sed illius paranymphus, divinus apostolus.
Quin tu illum antevertes, tu te ipsum factis tuis eje-
cisti. Quod si redire ad illam, iterumque ingredi
est animus ; persta nobiscum qui veritatem predi-
camus ; Christique imaginem veneramur, sanctissi-
mum sequens, e£ communem omminum Patrem,
patriarcham, oujus, ut vides, oratio :&que ac mo-
res, uti litatem plane spirant atque gratiam.

LXXV. Imperator PP. dimittit, indicitque silen-
tium. — Ad hec tyrannus, quod diceret, non ha-
bens, cum clamore, animique perturbatione a con
5 peclu suo omnes depulit ; ne propius accederent,
neve amplius loquerentur, magna voce minisque
interdicens : quod, unum recte, diroque animo suo
congruenter facere norat. Egressi ergo beati omnes
una cum patriarcha, msgnumambiunt Theodorum;
hominem labris simul atque animis deosculantes,
ejusque in dicendo libertatem pariter et gratiam
collaudantes, quod tyrannum tam fortiter tantoque
pudore affecisset. Ceterum vix domum quisque re-
dieret, cum afferuntur ad singulos prefecti urbis
edicta, quibus continere se jubet unumquemque,
nihilque prorsus cum allis tractare, neo inter se
conferre, aut docere, aut de fide prorsus loqui:
Ita enim, inquit, ab imperatore decretum est.

LXXVI. Theodorus silendum negat, et. confirmat
$u0s ac praecipue patriarcham Nicephorum.— Ut vero
ad sanctum venerunt qui missi fuerant: /Equumne,
illis ait, sit vobis, au Deo parere; vos ipsi rem ra-
tione estimantes, dicite. Nobis vero scitote cer-
tum esse, linguis potuis amputatis hinc abire, quam
ut fidei nostre testimonio desimus, nec illam qua
possumus verborum ope propugnemus. Quis enim
ratio est, vos deteriora defendere conari : et nos
in multo meliore causa silentio uti ? Quare non
committemus, ut vel ad horam sermonem abdituin
teneamus, et populum presenti ejus utilitate frau-
demus. Unde congruentias omnibus incunctanter
suggerebat, hos vocans, illos adiens, alios Jitteris
confirmans, abjectosque et prostratos animos eri-
gens, verbisque excitans pro virili. Patriarcham in
primis maxime frequentabat, consiliarium se illi ad
oinnia prebens. Cumque illum afflictum admodum,
et pre doloris magnitudine sui pene oblitum vi-
deret, saluberrimis monitis recreabat, et ad Dei
optimi benignitatem recolendum hortabatur. Non

(s) I Cor. xi1, 28.

D

S. THEODORI STUDIT/E

- ^?
χλησίᾳ, πρῶτον ἀποστόλους, δεύτερον
- , M $^ -
τας, τρίτον διδασχάλους * xai οὐδαμοῦ f
μέμνητα.. Οὗτοι γὰρ xal τὰ περὶ δογζιατων i

στειυς νομοθετεῖν ἐποφείλουσι, σὲ 02 ἐπισθαι τ
xii μηδαμοῦ τὴν τάξιν λαμθάνειν. Οὐχοῦν ἐκ
με σήμερον τῆς Ἐχχλησίας φησὶν ὁ βασιλεὺς m
ὅσιον ἐξ ὀνόματος xai πάλιν χαλέσας αὐτόν. Οἱ
φησὶν ὁ ἅγιος * ἀλλ᾽ ὁ ταύτης νυμφοστόλος xa
᾿ΑἈπόστολος, μᾶλλον OR xai τοῦτον ?5 σὺ προ
αὐτὸς ἑχυτὸν οἷς εἰργάσω ἐξήγαγες. E? δὲ
ἐντὸς πᾶλιν γενέσθχι αὐτῆς, στῆθι μεθ᾽ vu
τὴν ἀλήθειαν πρεσόευόντων, xxl τὴν εἰχόνα |
προσχυνούντων * ἐπόμενος χατὰ πάντα τῷ ἀγ
πατριάρχῃ χαὶ χοινῷ πάντων Πατρί" 05, ὧι
ὁ λόγος ἅμα xal ὁ τρόπος ἐπωφελὴς ὅλος xii
στατος.

ῬΕντεῦθεν τοῖς ὅλοις
βοῇ πάντας xai ταρχχ T,
μὴ δεῖν αὐτῷ πλησιάσαι, ἢ ὅλως τι φθὲ"
μετὰ πολλῆς τῆς χραυγῆς ἐπαπειλησάμενος
γὲ μόνον καλῶς ποιησάμενος, va! ἀξίως τῆς
μεμισημένης ψυχῆς. ᾿Εξελθόντες οὖν οἱ μ
πάντες συνάμα τῷ Πατριάρχῃ, τὸν μέγαν τ
χλουν Θεόδωρον " χείλεσιν ὁμοῦ xal ψυχαῖς
χατασπαζόμενοι,͵ χαὶ τῆς τε παῤῥησίας wai τ
λόγων ἀποσεμνύνοντες γάριτος, ἄνθ᾽ οὐ τὸν τ
πολλῷ τῷ περιόντι χατύσχονεν. ᾿Αμέλει χὰ
τὰ ἴδια ἀπιόντων, πρόσταγμα ἕχάστῳ πά
ἐπάρχου τῆς πόλεως ἀποστέλλεται, συνεστάλθ
ἑαυτοὺς παρεγγυῶν ἕχαστον, xxl μηδὲν ur,
ἀλλήλοις συνομιλεῖν, μήτε παραδάλλειν ἐφ᾽
μήτε διδάσχειν, ἢ τοπαράπαν λαλεῖν περὶ 7
οὕτω γὰρ, φησὶ, τῷ βασιλεῖ δεδογμένον ἐστίν

Ὡς δὲ χαὶ πρὸς τὸν ὅσιον οἱ σταλέντες
δίχαχιόν ἐστι, πρὸς αὐτούς φησιν, ὑμῶν ἢ τ'
ἀχούειν, αὐτοὶ ὑμεῖς λογισμῷ χρησάμενοι
Αἱροίμεθα γὰρ, ἔστε, τὰς γλώσσας πρότερον
θήσεσθαι, ἣ πίστει τῇ καθ᾽ ἡμᾶς “ἡ ὡς £)
ηγορεῖν, καὶ τὴν κατὰ δύναμιν τῶν λόγων €
βοήθειαν. Ποῦ γὰρ εὔλογον ὑμᾶς μὲν τὰ yt'p
δειν κρατύνειν, ἑαυτοὺς Oi σωπῇ χαθῆσθα! ὁ
πολλῷ χοείττοσιν ; Οὔχουν οὐδ᾽ ἀνεξόμεθα, οὐ"
ὥραν τὸ βραχὺ χεχρυμμένον τὸν λόγον x
χαὶ τοὺς πολλοὺς ζημιοῦν τὴν ἀπὸ τούτου (y
Ὅθεν xai ἀνυποστόλως πᾶσιν ὑπετίθε! τὰ
τοὺς μὲν καλῶν τοῖς δὲ εἴχων, τοὺς OR Wt
θαῤῥύνων, xal τὸ τῆς ψυχῆς πεπτωχὸς ἁ
καὶ λόγοις παραχαλῶν ὡς ἐνῆν. Τῷ μέντο! m
4*» καὶ συχνότερον προσεφοίτα, σύμόουλος
τυγχάνων ἐν πᾶσι xal τῶν πραχτέων bom
ξιώτατος. Ὃν χαὶ περιπαθῶς ὁρῶν ἔχοντα, X
xal ἑαυτῷ μένειν δοχοῦντα, λόγοις τε ἀνεχτᾶ’
στοῖς, καὶ τοῦ ἀγαθοῦ Θεοῦ τὴν χρηστότητα
μνησχεν, Οὐ γὰρ ἀνέξεται, φησὶν, ὁ οἶχτίομ

e

ὁ τύραννος ἐξαπορυ
τῶν αὐτοῦ ἀπήλασεν

VARLE LECTIONES.

38 f. τοῦτο,

| VITA.

186

ἱξαϑίστατος͵ ὑπὲρ ὃ δυνάμεθα πειραθῆναι ἡμᾶς, A enim sinel, aiebal, miericora et clemens Deus ten-

& τὴν χληρονομίαν αὐτοῦ τοῖς ἐχθροῖς ἔχδοτον χα-
εἶνχι. Οὐδ᾽ ἐπὶ πλέον οἱ καθ᾽ ἡμῶν τεκταίνοντες
καρΐνομα δράσουσιν " ἀλλὰ xil ταχινὴν χαὶ ἐπί-
9» τὴν χαταστροφὴν λήψονται, εἰ xa! νῦν ἀναισ--
ως περὶ ἑαυτοὺς ἔχουσι.

ἔιχροῦ τοῦ ἐν μέσῳ χαὶ τοῦ θρόνου ὁ πατριάρχης
βϑεῖται ?* παρὰ τῶν δυσσεδῶν * ἀπελαθεὶς ἐν ταυ-
ταὶ! τῆς Βυζαντίδος, ἀνθ᾽ οὗ προέστη τῆς dÀm-
ἐς. Σὺν αὐτῷ δὲ καὶ ὅσον τῶν ἱερέων ὀρθόδοξον
φορὶς καταδιχάζεται " ἔγχλημα τοῦτο μόνον ἐπ-
'asvow, τὴν εὐσέδειαν 99, Ἣν οὖν τότε τοὺς παρα-
ἰοὺς ἰδεῖν ἔργα πράττοντας, ἃ μόνης ἣν τις ἐχεί-
; διανοίας xai ἀνόμου ψυχῆς. Τὰς γὰρ ἱερὰς, οἵ-
» καὶ ἁγίας εἰκόνας χερσὶ κατέχοντες μιαραῖς, (ὦ
ς ἐνέγχω σου, Χριστέ μου, τὴν τότε μακροθυ-
m), ἐπ᾿ ἐδάφους ἀναίδην ἐῤῥίπτουν, τὰς δὲ αὐ-
v χαὶ xopi παρεδίδουν͵ καὶ ἄλλας τιτάνῳ 3: ἐπ-
po», χαὶ πάντα ἔδρων ὅσά ἂν οἱ τοιοῦτοι δρά.
"v.

Ὁ τοίνυν Πατὴρ ὑμῶν Θεόδωρος στένων πικρῶς
ἐτὴν ψυχὴν ἐπὶ τοῖς γινομένοις ἀπολεγόμενος διαῤ-
TH 7 οἱ τὴν γῆν ηὔχετο, ἵνα μηδ᾽ ὠσὶν ἔχῃ ταῦ-
$ ἀχούειν ἢ ἐνωτίζεσθαι. Ὅμως ἵνα μὴ δόξῃ
υχῆ μόνον τὸ πάθος θρηνεῖν, μηδὲν δὲ τοῦ χαχοῦ
ἄεμα ἐφευρεῖν, ἐκεῖνο ποιεῖ, ὃ xal τοὺς ἐχθροὺς
τιλυκεῖν εἶχε, καὶ τοὺς οἴχείους μείζόνως χροτεῖν.
μακελεύεται γὰρ πᾶσι τοῖς ὑπ’ αὐτὸν μοναχοῖς,
me; λαδεῖν ἐν χερσὶ, xal ταύτας βαστάζειν ὑψοῦ *
: τὸν ὅλον διοδεῦσαι περίπολον τῆς μονῆς, Τὴν
prev sixóva σου προσχυνοῦμεν, ἀγαθὲ, καὶ
AX τοῦ ὄμνου ὑποψάλλοντας, xal ὕμνους ἄλλους
πραίοος τῷ νιχητῇ Χοιστῷ ἄδοντας. Ἦν γὰρ τη-
mu χαὶ ἡ λλμπρά ἑορτὴ τῶν Βαίων, ἣν πρὸ τοῦ
νης xr: τῆς ἀναστάσεως τοῦ Δεσπότου σύμπαντες

πεν Ἰορτήζομεν͵

'Eo' ᾧ τὴ ὁ τύραννος χαλεπήνας (οὐ γὰρ ἡγνόησε
vv πρεχπων οὐδὲν, διαδραμόντος ἤδη τοῦ γεγο-
τος εἷς ἕκεντας), δόρεις εὐθὺς xai ἀπειλὰς, χαὶ
ὡς cx» χομιοῦντας τῷ ἁγίῳ ἐπαποστέλλει * ἢ
ἐν αὐτὸν τεύσειν ὅλως τὰ τοιαῦτα ἀντιτεχνάζοντα,
ἀπειθοῦντα x1: μὴ μεταδαλλόμενον, πληγὰς ἕξει 33

᾿ϑάνατον τὰ ἐπίχειρα. Ὁ δὲ οὐ μόνον οὐχ ὑφίησιν,

tari nos supra id quod possumus; neque heredi-
tatem suam inimicis potiundam relinquet. Nec diu-
tius qui adversus nos machinantur, impie agent ;
sed velocem ac repentinum finem accipient, quam
vis nunc sine sensu hebetes, sortisque sue ignari
vivant.

LXXVII. Nicephorus Pair. ejicitur in. exsilium.
Sacri imagines everluntur. — Haud multo post eji-
citur e sede sua ab impiis patriarcha ; pulsus iti-
dem &b urbe ob veritatis defensionem. Damnantur
pariter exsilio quotquot erant in presbyteris ortho-
doxi, quibus unicum crimen pietas fuit. Videres
tum impios ea patrantes, qua sola ipsorum exco-
gitaret οἱ caperet improbitas. Sacras enim, proh
dolor! et sanctas imagines impuris manibus ra-
pientes (quam fuisse dicam tuam, Christe mi, tum
lemporis longanimilatem ?), solo impudenter ali-
debant et frangebant, alias flammis dabant, alias
luto et sordibus obliniebant, nihil denique omitLc-
bant, quod ipsorum similes facere conveniret.

LXXVIII. Theodorus in. solemni supplicatione sa-
cras imagines gestari jubet. — Noster itaque Thco-
dorus acerbe plangens, animumque despondens in
tanta rerum atrocitate, dehiscere sibi terram op-
tabat, ne vel audire talia, vel cernere cogeretur.
Verumtamen ne dolorem solum silentio ferre ac
lugere videretur, nullumque mali remedium inve-
nire, rem excogitavit, qua et hostes simul [ulcisci
posset, et nos magis magisque confirmare Mona-
chos omnes qui in ejus monasterio erant, imagines
accipere jubet, easque manibus sublimes gestare,
totumque cenobii ambitum circumire, hymnum
illum dicendo : Immaculutam imaginem tuamadora-
mus, 0 bone, et qua sequuntur hymni sacri, atque
alios pariter victori Christo triumphales hymnos.
Agebatur enim tum dies festus Palmarum, quem
ante passionem resurreotionemque Domini fideles
omnes celebrare consuevimus.

LXXIX. Talia fieri imperator vetat sed [rustra.
—Quamobrem indignatus tyrannus (neque enim
illum res latuit, fama jam ad omnes pervagante)
injurias statim, minasque, et qui eas inferret, ad
sanctum mittit; aul desinere illum prorsus talia
comminisci; aut, ni pareat unimumque mutet,
ponas dare, morlemque referre pro premio. At

,ézi μείζονος τῆς παῤῥησίας γίνεται, πίστιν τε ἢ ille non modo nihil remisit, sed majorem etiam

ὀρθόδοξον, ὡς ἤδη εἴχεν, εἷς ἅπαντας ἐξαπλῶν,
ἔργῳ xal λόγῳ τὴν περὶ τὰς εἰχόνας ὃτ μοσιεύων
ἂν, μιχρὰ φροντίζων τῶν ὑδριστῶν. Ὅς γε καὶ
ἰλοῖς τῶν ἀφιχνουμένων αὐτῷ τηνικαῦτα μοναστῶν,
| οἷα πατὴρ πατέρων τὰ ἑαυτῶν ἕχαστα διαθεμέ-
w, καὶ τί δεῖ πράττειν περὶ τῶν παρόντων πυν-

νομένων κῶς τε ἄρα τὴν ἐν τῷ πατριαρχείῳ

fiduciam sumpsit, fldem orthodoxam omnibus qua-
lis esset, exponens, et imaginum venerationem ver-
bis factisque deolarans; quid contumeliosi convi-
ciatoressui dicerent parvi ducens. Multi e mona-
chis ad illum eo tempore confluebant, sua quisque
tanquam apud communem patrem deponentes, et
quid in re presenti facere debeant, interrogantes :

VARLE LECTIONES.

* Vat Éremplar. paulo aucltius, κατὰ τὴν εἰκάδα τοῦ Μαρτίου. 39 al. ἡ εὐσέδεια, 38 al. πηλῳ,

ὑιαρῥαγῆναι, 85 f, ἕξειν,

187

defugere ac vitare possint. Vocabat enim illos im-
pietatis duces, ut in erroris sui societatem pertra-
nerent. His ille omnibus utilia pariter et congruen-
tia persuadebat, optimum kucens penitus absti-
nere, neque coire, ac ne sermonem quidem con-
ferre cum haereticis, unde nulla esse posset utilitas :
litterisque excusationem proferre, cujus rei gratia
vocatis adire non liceat.

LXXX. Theodorus suos monet ne vocati ad pseu-
dosynodum veniant. Formam epist. qua 56 excusent,
praescribit, —Rogabant autem illum ut litteras ipse
dictaret, et quod vellet, suis verbis exprimeret. Ita-
que prescribit ipsorum nomine epistolam, duobus-
que monachis deferendam tradit, his verbis :

Nos legibus divinis, ecclesiasticisque canonibus
obsequentes, qui manifeste sic sanciunt, nihil pre-
ter episcopi sui sententiam dicere aut agere opor-
tere, aut de his que ad fidei dogma, vel ad aliam
quampiam divinam controversiam spectent, inve-
stigare, aut penitus inquirere; nec venire, absente
patriarcha, possumus" nec vocantibus vobis parere,
ne reos nos ipsi faciamus, violateque legis culpam
gustineamus. Est enim lalium vindex Deus, minime
inultossinens eos qui ejus mandata despiciunt.Quare
ignoscite nobis, quod adventum refugimus, quem
noxium nobis fore scimus. Quid enim respondere
vobis, aut omnino loqui possimus, proprio capite
destituti? cui tanquam membra copulati omnes
sumus, et sine quo reliquum corpus operari non
potest. Parvus enim pariter et magnus, in univer-
sum omnes, 86 singuli privatim, patriarche nostro
colligati sumus, ab eoque pendemus, et pendebi-
mus perpetuo.

His ad tumultuariam turbam perlatis, effrenatus
omnes furor invasit, adeo ut in latores, ipsos iram
effunderent, gravissimasillis plagas infligentes. Ve-
rumilli quidem redeunt a conspectu impiorum gau-
denles, eo quod digni babiti sint pro nomine Do-
mini hec pati.

LXXXI. Exsulat Theodorus, et. in carcerem de-
trudilur. — At rectee fidei propugnator Theodorus,
haud destitit ab instituto, lingua simul manuque
opportuna docens, veritatisque dogma liquido de-
clarang. Quamobrem nesciens quo se verterel ty-
rannus, cum hominis libertatem ac fiduciam ferre
amplius non posset, Byzantio expelli atque in
exsilium duci, carcerique tradi jussit. Hanc enim
unam quasi vitalem scinlillam superesse videns,
illam ipsam orthodoxis eripere properabat, ne quem
postea sententie δὰ repugnantem haberet. Acce.
pto igitur vir sanctus hoc decreto, discipulos ad
ge omnes vocat ; quibus cum vale dixisset, et apta-
cuiquesigillatim monita prebuisset, hoc ante omnia
universis injunxit, ne quis post dicessum in mo-
nasterio remaneret, sed abirent omnes, quo via

! Vide hanc Theodori epistola lib. 11, epiat. I.

C

D

S. THEODORI STUDIT.E

quavc ratione ad patriarchium vocati. vocationem À ἀφοσιώποιντο πρόσχλη σιν.

Ἔχχλουν γὰρ αὖ
τῆς ἀσεύείας σπουδάρχα!, τοῦ παρ᾽ αὐτοῖς
ἐξοντὰς δόγματος. Κἀχείνοις ὁμοίως τὰ
Àovta συνεδούλευε. Καλὸν q32, φησὶ πρὸς
ἀπροίτους μένειν, καὶ μήτ᾽ ἐχεῖίσε φοιτᾶν,
λόγους τοῖς αἱρεσιώταις, ἰέναι,
πρᾶγμα λυσιτελοῦν ^ γρᾶάμμασί
παραιτίαν, «al ὅτου γάριν οὐδὲ χλυθεῖσ'ν οἵ

ἕχιστα αὐ
πε 612
ἀπαντύήσεσθαι.

Oi xai ἐξελιπάρουν αὐτὸν ἐχεῖνην xai τὰ
ματὰ ὑπαγορεῦσχ', καὶ τὸ δοχοῦν τοῖς λόγο
σημᾶνα'. Τοίνυν xal γαράττει ἐχ προσώπου
ἐπιστολὴν, xai δυσὶ τῶν μονα ψῶν ἀποχομίζε
σιν, ἔχουσαν ἐπὶ λέξεων οὕτως *

e - , , Α , t , .
Ημεῖς νόμοις θείοις xat κανύσιν Ξπόμενο!
- — . ΠῚ "- ' *
σιαστιχοῖς, Ou οὑτωσὶ ὀιεμφαίνουσι, τὲ

4 hd , *X
παρὰ γνώμην τοῦ οἰχείου ἐπισκόπου ἢ )
πράττειν, ἢ τι τῶν ὅσα περὶ
* 1 , 4 -
νὸς θειοτέρας ἔχεται διαστάσεως, ἀνερευνᾷν
ὀλως ζητεῖν, οὗὐτε ἀπαντῆσαι τοῦ πατριᾶρ

ὀύγματος, ἢ 2)

παρόντος δυνάμεθα, οὔτε ὑμῖν χαλοῦτ' πειθύ
ἵνα μὴ xal ἕχυτοῖς εὐθύνην ἐπάξοιμεν, χαὶ
παραδάτειυς ἑυπεσοίμεθχ χρίμχτ'. Ἔστι Y
ὁ τῶν τοιούτων ἐχδιχητὴς, μὴ ἀτιμωρήτους E
τῶν αὐτοῦ ἐντολῶν ὑπερόπτας. Διὸ σύγγνω
ἀναδαλλομένοις τὴν ἄφιξιν, ἣν ξχυτοῖς β
σύνισμεν. Τί γὰρ χαὶ ἀποχρινούμεῆχ T, mp
ἐροῦμεν, τὴν οἰχείαν μὴ ἔχοντες χεφαλήν; ἦ
λη ἕκαστος συνηρμόσμεθχ, «xi ἧς ἄνευ, c
λοιπῷ σώματι ἐνεργεῖν τι ἔξεστι, Μιχρὸς γὰρ
γας, xai πάντες ἀθρόο: xal χαθ᾽ ἕνα, τῷ
συνδεδέμεθα πατριάρχῃ ᾿
διαπαντὸς ἐξόμεθα.

Ταῦτα ἐνώπιον τῶν συρῳετῶν ἐχείνων π
σθέντα τὰ γράμματα, ὀργῖς αὐτοὺς ἀχατ
ἐπλήρωσεν * ὡς xal ταύτην ἐπαφεῖνα! τοῖς
σασ', πληγὰς αὐτοῖς ἐπιθέντες
οὗτοι μὲν ὑπέστρεφεν ἀπὸ προσώπου τῶν
pov ἀνδρῶν χαίροντες, ὅτι χκατηξιώθησαν ὑ
ὀνόματος Κυρίου ταῦτα παθεῖν.

'O δὲ τῆς ὀρθοδοξίας ὑπέρμαχος, οὐ
ὡσαύτως τὰ συνήθη ποιῶν, γλώσσῃ, ἄμα ν
τὸ δέον ὑποτιθεὶς, xal τὸ τῆς ἀληθείας o
αὖθις κηρύσσων διχφανῶς. Ἔνθα χαὶ μὴ ἔχ
πράξοι ὁ τύραννος, ἐπεὶ μηδξ φέρειν οἷός τε
τοῦ ἀνδρὸς παῤῥητίαν, προστάττει τοῦτον
σθῆναι τῆς Βυζαντίδος, xal ἐν ἐξορίᾳ amt
εἰρχτῇ τοῦτον γεγονότα χατάσχετον. Τοῦτον
νον ζωτιχὸν σπινθῆρα ὑπειλημμένον ὁρῶν,
μηδ᾽ αὐτὸν τοῖς εὐσεδέσιν ὑπολελεΐφθαι ^ ὡς
δένα ἔχοι τῆς γνώμης ἀντίθετον. 'O γοῦν 6
περὶ τούτου ἀπόφασιν λαδὼν, συγκαλεῖ πάντ
ἑχυτὸν τοὺς μαθητὰς, οἷς καὶ τὰ ἐξιτήρι
φθεγξάμενος, τὰ ὀφειλόμενα τε ἑκάστῳ ἂν
εἰπὼν, xai τοῦτο πρὸ τῶν ἄλλων λέξας xo:
τὸ μηδένα μετὰ τὴν αὐτοῦ ὕποφοίτησιν τῷ

τ
L]

M , - , , i
χαὶ αὐτοῦ ἐχόμεθ2

οὐ Q0211X

VITA.

190

πριλειοθῆνχ! " ἀλλ᾽ ὡς ἔχει ἕχαστος ἐλέσθαι A cuique salutem oslenderet : dies enim malos esse,

wp33zv. Ὁ χαιοὸς γὰρ, φητὶ, πονηρὸς, καὶ oi
um τερανομούντων ὁξήτατοι. Καὶ τελευταῖον
fM. καὶ τοῖς ἐπιση μοτέροις τῶν ἀδελφῶν
ἥμενος, ἕξεισ: τοῦ μοναστηρίου, δακρύων ὃα-
πες, χαὶ ὁδυνωμένους At. ὀδυνώμενος. Ὃν
πειγοῖμα ὃ χατὰ τὴν ᾿Απολλωνίαν τόπος πε-
We, cp ἀντιπέραν τῆς λίμνης χάστρῳ, ὃ
m* χηλεῖται͵ δοθέντα ἔμφρουρον.
ἐῶν ἄνετος μὲν ὧν, ἄνετον εἶχε μάλιστα xa!
ἢ πρισχούδαστον τὴν διδασχαλίαν, εἰοχτῇ δ᾽
B ἢ ἀλσπουδὴς ὥφθη, f ἀμελῶς εἶχε τοῦ
mr, ὡς Xv τις τῷ τόπῳ στενοχωρούμενος,
ἀξτοστο τὴν γλῶσσαν ἐπέχων, οἵχ πεὸδνθεῖσαν
bx) πόματος ; Οὐμενοῦν. ᾿Αλλ᾽ ὡς οὐδὲ μίαν
μπτεδηλτὴν, οὕτω διέχειτο, xal ὅλος τοῦ δόγ-
ἕν οἷς μὲν δ᾽ ὰ γλώσσης ὁμιλῶν τὰ σὺυν-
T οἷς δὲ διὰ μέλανος χαὶ χειρὸς χινῶν τὴν
ὡς ἐκ κυξίου τοῦ νοῦ οἷς δὲ ἄλλως, xai ὡς
hawk ἐδίδου - πᾶσι δ᾽ ἁπλὼς τὴν παρ᾽ αὐτοῦ
ἀγέλειαν ^ ἵν᾽ ἔχῃ πάντας xdv τῷ χαθεῖρχθαι,
Bae μετέχοντας τῶν αὐτοῦ, χαὶ διδαγῆς τῆς

x δ' οὐχ ὧν οὕτως λόγους διαπεροιτηχότας

gh καὶ μέχρι τῶν βασιλείων φοιτῆσαι,
RiróZXouc τῷ κρατοῦντι γενέσθαι, 'Eo' d
ki. χαλεπήνας οὗτος, ἐπεὶ χαὶ ἀνὰ μέρος
IExupz ἤσθετο, ἀπουτέλλε: Νιχύήταν ἐκεῖνον
ἐδιεξου * ᾧ καὶ τὰ πάντα, ὡς (ito, ἐθχδέε',
Mop ἀτ-- χγλγεῖν τόπῳ προστάξας τὸν ἅγιον"
2 Βόνιτα. ᾿Ισχυρὼς 535 τε ἐν ἐχείνῳ χα-
x x αήθ᾽ ópXv vx συγχωρῆσαι, uf£Ü' ὁμι-
ἐκαρὸν μὴ μέγα᾽ μὴ ἀλλο τῶν πάντων μη-
i giis: ἔχειν πράττειν αὐτόν. Ὡς δ᾽ ἦχεν
em τῷ ὁσίῳ ἀπαγγέλλων, τὴν μὲν τῶν τό-
jo μάλα προθύμως rogat, ὁ πατὴρ
" οὐδενὶ γὰρ ἐγὼ τόπῳ περιγραπτός * xai
e ἐπὴν εἷς ἣν ἂν ῥιφῶ xxi ἐπὶ μ'σθοῦ

τῆς μεταδάσεως. Τὸ δ᾽ ἐπισχεῖν τὴν Ὑλῶτ-
M, οὔκουν ἐμαυτῷ οἷδα λυσιτελές ᾿ οὐτ᾽ οὖν
ἀδγο τοτὲ, οὔθ᾽ ὅλως παραδεξαίμην, ἢ ἄπει:
"is f συμθουλεύουσιν εἴξαιμι. Πῶς TÉ

7:0 χαὶ τὰ παρόντα εἱλόμην, ἵνα μὴ λ'-
ΣΤ ἔστερξα, xal τῆς χάλῆς ἐκχεχόφηχ!

"w zr τχύτν,ν τοῦ οιχαίου τὴν παῤῥησίαν ὁ
ik τσ: τὸ ἐν ἅπασιν ἀταπείνωτον. "Auile
πῶᾶλτν, ὡς εἶχεν ὁρμῆς, τὸν Ν'χήέταν πρὸς
πἔμπει, πληγὰς νῦν σφοροτάτας ἐντεῖ-

P ταρατχευασάμενος * xal χατὰ μέρη xai
E uiruti διαξᾶναι, χαὶ ὅλον αἰχιτμῶν θεῖϊ-
πίον Οὐ xat τὸν ὅσιον καταλαβόντος, ὅτου
χῖριν ἀναγγείλαντος * ὁ δὲ τοῦτον ἅμχ τῷ
X» e: γιτῶνα σὺν εὐθυμίᾳ ψυχῆς ἀποδυόμε-

pedeaquo iniquorum veloces. Ad extremum Deo ac
precipuis fratribus omnes commendans, monaste.
rio digreditur, Qens flentes, et tristis tristos relin-
quens. Quem vox vicinus Apollonialocus in castro,
quod e paludis regione, Metopa nuncupatur, custo-
die traditum excepit.

LXX XII. Inde suos litteris consolatur. — ΔῊ vero
qui liber cum esset, liberum atque indefessum
docendi studium ostendebat, inclusus nuno carcere
pristinam curam intermisit, statimque obmutuit,
tanquam si angustiis loci oppressus, linguam id-
circo compesceret, velut ung cum corpore vinctam
et prepeditam ἢ Minime gentium. Quin perinde ac
si novi nihil accidisset, ita totus in docendo erat,
partim hos coram allocutus et erudiens, partim ad
illos atramento, manuque stylum exserens, et tan
quam ex mentis tabulis dicta promens : aliis de-
mum aliter, prout temporis ratio dabat ; omnibus
autem suum fructum utilitatemque tribuens ; ita ut
ex ipso carcere omnes usitata ejus colloquia do-
ctrinamque poerciperent.

CXXXIIH. Ercilii locus mutatur. — Fieri ergo
prorsus non potuit, quin ultro citroquecommeantes
in hunc modum littere ac sermones, ad ipsam
quoque aulam pervenirent, aique ipsi imperatori
innotescerent. Quibus ille, ut credi par est, incen-
8us ; quippe miniina omnia que gerebantur perdi-
dicerat, Nicetam mittit, illum Alexii fllium, cui
fidere omnia solebat, ut sanctum longius abducat
ad Bonita (id loco nomen), ibique clausum ita
coerceat, ut neminem videre, neminem alloqui pos-
sit, non paucis, non pluribus, nec quidquam de-
mum aliud libere prestare. Que ille Theodoro cum
detulisset, Locum, inquit, mutabo haud gravate ;
nulli enim addictus sum; meamque scio 6886 ter-
ram, quocunque devehar: atque in lucro mibi
fore ipsam migralionem. Ceterum silere, linguam-
que inhibere, mihi, sat scio, non expedit ; nec vero
inhibebo unquam, nec adducar ut, suadentibus id
vobis, consilio vestro obtemperem. Qui eniin ? qui
propterea sortem hanc malui, ne deserere viderer
qua adamaram, preclarumque ac laudabile insti-
tutum abdicasse.

LXXXIV. Ad flagella damnatur. — Audavit hano
viri justi liberutem, erectamque in omnibus et
excelsam mentern imperator. Quare ipsum rursus
Nicetam, ut erat in procinctu, ad sanctum able-
gat, diras plagas illi inferre jubens, et carnem ver-
beribus minutatim concidere, ac tolum vibicibus
oppelere. Qui cum ad sanctum pervenisset, adven-
tusque sui causar aperuisset, e vestigio ille tuni-
cam alacriter exuit, corpusque ad excipienda ver-

VARHIE LECTIONES.

ἥάρρη͵ codez. καλουμένῳ Μετώπῳ.

55 Vatiran. codex auctior,

ἐν τῷ τῶν ἀνχτολῶν θέματι.

191

exspectatum fuisse jampridem. At compatiens vir
ille, ac repente misericors, ut venerandasillascarnes
nudas vidit, quas etas et jejunia ad summam
maciem perduxerant, intimis sensibus indoluit:
itaque commotus est, ut nec attingere, nec propius
de cetero accedere auderet, nedum manibus
flagrisque dilaniare. Unde et secum callidum quid-
dam comminiscens, quo et imperatoris jussa ex-
plesse, et sanctum verberasse astanlibus videretur,
ovis pellem recens detractam accipit, virique hu-
meris imponit; atque in eam sic verbera distringit
cum hoc ante providisset, αἱ solus cum solo relin-
queretur, propter viri ut aiebat, reverentiam,
ejusque corporis extenuationoem et maciem. Quin
ut guttas eliam ex plagarum cruore profusas osten-
dere liceret: ipse sibi (o animi benignitatem !)
sanguinem ex brachio, lanceola ictu elicuit; eoque
manante flagrum imbuit, forasque progressus,
carne simul ac cruore tinctum ostendit. Ipse porro
anhelitu citato fatigationem simulabat. Ita pius
ille benedictionem a sancto referens, ejusque preci-
bus comitatus rediit, maxima puleherrimi operis
mercede honestatus.

LXXXV. Pergit suos per litleras hortari. — Nec
vero divinus pater mollior deinceps, aut verbis re-
missior propterea fuit: quod iis fortasse accideret,
quos supplicii metus deterret. Quin ille, quo gra-
viora se oculis objieiebant, tanto animator erat

atque constantior: tum aliis plurimis ut res fere- C

bat, prefutura documenta impertiens; tum maxime
discipulis per quascunque terrarum oras dispersis:
quibus ille potissimum salutaria suggerebat, atque
hoc in primis, ne ullo presentium malorum sensu
flecti animos suos permitterent : sed intrepidis pe-
otoribus confessionem unius rectzque fidei conser-
varent. Etei enim gravis, aiebat, hac tentatio, at
tanto major que illam excipiet remuneratio, inef-
fabilis illa οἱ abdita, Deoque largitore digna ; ul
quamvis quotidie moreremur,longe minimam eorum
partem inferre nobis liceat, qua accepturi sumus.
Et quoniam nonnullos illorum acceparat infleoti
nonnihil cepisse animo, et manus dare; quos ni-
mirum carceris diuturnitas, visque illata perturba
rat; hos congruentibus verbis adhortans, ad futu-
ros casus iterum confirmavit, eorumque pusillani-
mitatem penilus abstersit: adeo ut ipsimet veniam
euis responsis eo nomine postularent, quod ces-
sisse aliquantum, et animi statum exiguo tempore
immutasse viderentur. Hic Patris erga omnes animi
sensus erat; heec in mediis periculis atque adver-
818, de omnibus cura atque sollicitudo.

LXXXVI. Scribit ad quatuar Patriarchas (u).
— Misit etiam vir egregius quatuor patriarchis
epistolas, prudenter admoedum atque opportun :

(u) Epistolarum lib. 1, epist. 11, 14, 15.

S. THEODORI STUDIT.E

bera composuit. Hocenimaiebatoptatum sibi, atque À vov, xa: τὰς σάργας πρὸς τὸ

ματτίζεσθ
γάρ μοι, φησὶν, ἐκ

^
mpocoózxtuov. ᾿Αλλ᾽ ὁ c»
αὐτόγρημα ἐλεήμων, ὡς

τρεπίζοντα. Τοῦτο
χαὶ ἐφετὸν χσὶ
ἐχεῖνος ἀνὴρ xai
»^ 4 ,
ἴδοι τὰς τιμίας
, M , 4 . , »t r
χρόνος xai νηστείχ ἐσχάτως ἐξέτη ξεν,
ὅλως xal τὴν ψυχὴν ἔπαθε δὲ oTye
ς χα' τὴν Ψυχὴν ἐπαῦξ, μηὸξ mposge!
^ *- ,
μηδὲ ψαῦσαι τχύταις τὸ χαθόλου τολμήσας,
γε χαὶ δὴ χερσὶν αἰκίται ὃ μάστιξιν, “Ὅθεν
φόν t: ἐν ἐχυτῷ βουλευσάμενος ὡς ἂν xal τ
Az ^^t 9 - M 1 ,
βατιλέως δόξῃ ἀφοσιοῦν, xxi τοὺς συνόντας δ
er * » ,
τετυφὼς εἴη τὸν ἅγιον, ποούχτου

ἐχείνου σάρχας Ὑυμνὰς,

t es.

δορὰν ἐ
καὶ ταύτην ἐπὶ τῶν ὥμων θεὶς τοῦ ανδρὲ
ἐχείνης, ὡς εἶχε, τὴν τῶν μαστίγων ποιεἴτο
qopiv' τὸ μόνος χαταλειτθῆνχ! μετὰ μόνου
χονομησάμενος, διὰ τὴν περὶ τὸν ἀνδρα, φησὶ"
xal τὴν τῶν σχρχῶν ἔχτηξιν, Ἵνα ὃὲ xai ῥανίδ
ὀειχνύειν ἔχῃ τοῦ ἀπὸ τῶν πληγῶν αἵματος
ἐχεῖνος (ὦ γνώμης εὐγνώμονος ἢ) τὸν οἰχεῖον
ctt βραχίονα, σιδηρίῳ ἐχχεντήτας, χαὶ τὸ
ἑεῦταν τὴν μάστιγα ἐπιδάψας, οὕτω ταύτην
δείχνυσι, ga2x: φοινιχθεῖσαν xai αἵματι, AU]
θεν ἀσθμαίνων, χαὶ ὑποχοινύμενος τὸν xat
Καὶ εὐλογηθεὶς παρὰ τοῦ 03109 ὁ θεοφιλὴς
xai εὐχαῖς ταῖς κὐτοῦ προπεμφθεὶς, ὁδοῦ εἴχε
σθὸν οὕτως ὑπερφυᾶ καλλίστου ἔργου δεξάμενι

Οὐ μὴν ὁ θεῖος πατὴρ, ἢ μαλαχώτερος tuf
τὸ ἑξῆς, ἢ τὸν λόγον χαὶ πρὸς ὀλίγον ἐνὲ
ὡς εἴ τις σῷ δέει χατασεισθεὶς τὴν διάνοιαν
ὅσῳ μᾶλλον τὰ δεινὰ ἐπ᾽ ὄψιν ἑώρα, τοτοῦταᾳ
αὐτὸς θχῤῥαλεώτερος ἔμενε, Πηλλοῖς τε ἀλ
που xatpoó λάῤδοιτο, ὑποτιθεὶς τὰ συνοίτον"
πρός γε τοῖς ἄλλοις, καὶ τοῖς ὅπη γῆς διαστ
αὐτοῦ φοιτηταῖς᾽ οἷς δὴ xal μᾶλλον ὑπεμέμνι
σωτήρια, xai τοῦ μηδενὶ τῶν παρόντων jT
τοὺς λογισμοὺς, ἀλλὰ ψυχῇ ἀπτοήτῳ τὴν ὁμ
τηρεῖν, xai τὴν ἑνότητα σώζειν τῆς πίστεως,
xai μέγας, φησὶν, ὁ χαταλαδὼν πειρχτμὸς, à)
μείζω τοῖς πάσχουσιν dj ἀπὸ τούτου ἀντίδοι
ῥητός τις οὖσα xal ἀπόῤῥητος, καὶ τοῦ Gt
πλουτοδότου ἐπάξιος * ὥστε εἰ χαὶ χαθ᾽ ἡμέ
θνήσχουσι, τὸ πολλοστὸν εἰσενεγχεῖν ἐξεγέν
ὧν ἀντιλαδεῖν ἔχοιμεν. Ἐπεὶ δὲ τινας τούτω"
σοι ὀχλάσαι τε μιχρὸν, χαὶ τοὺς λογισμοῦ.
δοῦναι, οἷα ἐν προνίᾳ χαθείρξε: xx! Biz τοῦ
θοῦσι * xai τούτους λόγοις ἀναλαδὼν τοῖς προσ
πρός τε τὰ ἐπιόντα πάλιν ἐπέῤῥωσε, χαὶ i]
μικροψυχίαν ἰάσατο - αὐτῶν ἐχείνων δι᾿ avt:
συγγνώμην αἰτησαμένων, ἀνθ᾽ οὐ χαὶ πρὸς
τοὺς λογισμοὺς παρετράπησαν. Οὕτω γνώμι
πρὸς ἅπαντας ὁ Πατήρ᾽ οὕτω χἀν τοῖς OELVI
σοις, τὴν περὶ πάντας ἔσωζεν ἐπιμέλειαν

Πέπομφε δὲ ὁ γεννάδας xal τοῖς τέσσαρσ: m
χαις ἐπιστολὰς, σοφῶς ἄγαν τοῦτο χαὶ εἰ
διαπραξάμενος * τῷ τε τῆς πρεσθυτέρας

VITA.

Ute Ἱεροσολύμων, ᾿Αντιοχείας τε, χαὶ τῷ Α antiquioris dico Romo,

᾿λεξενδρείας 39, δηλούσας ἀνὰ μέρος ἑκάστῳ,
;* $ τοῦ Χριστοῦ εἰκὼν πεπαρῴνηται τοῖς
m; ταὶ ὅπως τὸ ὀρθόδοξον ἅπαν, εἱρκτῇ συν-
τι καὶ ὑπερορίᾳ - δυσωπίαν ἀμφοτέροις ἐπ-
so διαναστῆναι πρὸς ἰχδιχίαν, xai βοηθῆσαι
“ πδονευουστ, xai ἀληθείᾳ ὑπὸ ψεύδους οὕτω
meis.
bi ὃ xal κατὰ πάροδον πολλοὶ προσεφοίτων
δ €i τοῦ ὀνόματος διαδεδοημένου ἐν nas,
δ τῶν φυλάκων διὰ τὴν περὶ τὸν ἄνδρα αἰδὼ
ἀνουμένους εἰργόντων, ἢ xal χρήμασι τὴν
b ἐνιέντων" χαὶ χληριχύς τις τῶν ἀπ᾽ ᾿Ασίας 7
φέρουσαν διιὼν, ἐντετυχήχει, ὡς εἰχὸς τῷ
L ἴεύτου γὰρ ἦν xxi πρόσθεν προχατειλημ-
$ ξρετῇ. Ὃν καὶ ἰδὼν χα! ὁμιλήσας, xai ὧν
ἐχυλχύσας, δόγμα τε πρὸ τῶν ἄλλων τὸ
ἣν ἀναντίῤῥιη τον ἐν ψυχῇ χατασχὼν, xai τοῖς
mc προσοχθήσας ἐσχάτως, οἴχαδε ἱ δόμενος
p. μεταδώσων καὶ ἄλλοις τῆς ὠφελείας. “Ὃς
κιλλοῖς ἄλλοις, καὶ φίλῳ αὐτοῦ καὶ gov Ott,
ἢ sop ἐκείνῳ βαθμῷ xtxovovrxózt, τὰ χατὰ
biis ἅπαντα ^ ὡς ἴδοι τε xal καθειργμέ-
á», xil ὡς ἀκριδέστερον τὰ τῆς ἀληθείας
[ipo πἴθοι, καὶ ὡς μεγάλην καὶ πολλοῦ ἀξίαν
ὦ αττῶν εἰχόνων γνοίη προσχύνησιν. Ὃν
᾿ τῆς γνώμης λαδὼν σύμφρονα, οὐκ
ὡς εὐδὲ μελλήσει τὸ πράγμα οὗτοι δόντες
& εἶχον συντίθενται ἐν ἀλλήλοις, τὸ μὴ
α τῷ οἰχείῳ συνελθεῖν ἐπισχόπῳ, ἢ χοινὼ-
τῷ τοῖς εἸχονομάχοις εἰδότες αὐτομολήσαντα,
: τὸ συμδὰν αἰσθόμενος ὁ ἐπίσκοπος, τῷ
jov φοιτᾷ διαγγέλλων τὰ τῶν χλη γιχῶν
m ghe αὐτοῖς ἡ αἰτία τῆς διαστάσεως γέ-
fk τοὶ μηδ᾽ ὥρας ὑπερθέμενος τὸ 89275,
i τεχίων καταμηνύει τῷ ὕασιλεϊ, λο!δο-
Bam τὸν ὅσιον, xxi μυρίαν δυστροπίαν αὖ-
Jan. Ἐν ταυτῷ δὲ xai τῷ τῆς ἙἭ ας στρατ-
Bio: ἐνδίχως αὐτὸν μετελθεῖν ^ ὡς μόνος
με, τῆς τῶν χληριχῶν χαταστροφῆς αἴτιος,
il ληφθεὶς μή τινος ἐντεῦθέν παραπολαύ-
ἃ ἐχοστέλλει ἕνα τῶν ὑπὸ χεῖρα, πεντή-
"e τῷ ἀγίῳ μάστιγας δοῦναι, καὶ ταύτῃ

Xu-

"ns! ἀφικομένου, ἐφ᾽ ᾧτε Tjxot μηνύσαντος,
i» καραυτίχα τὴν ζώνην ὁ ὅσιος, μηδὲ τὸν
τες ἀναμείνας. Καὶ τὴν ἐτθῆτα ἀποῦα-
Typ» τὸ σῶμα τύπτειν προτρέπεται, Σὸν
T μοι, φησὶ, xal ὁ τοῦ σχαρκίου αἰκισμὸς,
wo παντελὴς ἀπόθεσις " ὡς ἂν θᾶττον,
"yf τῇ ψυχῇ φοιτήσω πρὸς τὸν ποθούμενον.
|i z2909:aÀsiq ἐκεῖνος γνώμης ὦ φιλοθέου
Xxx. τῷ προτέρῳ, οἰχτείρει ti ἀπὸ gv.
ἔκαιον, καὶ τὰ χατεῤῥινωμένα τῶν σχρχῶν
εἰ ὀρδαλμοῖς αἰδεῖται ἀθρῆσαι, μήτοι γε
ἰδαλεῖν, Z τι ἄλλο ὧν προσετάλθῃ ὁρᾶσχι,

194

et Hierosolymorum,
Antiochie, et Alexandrie. Quse singule comme-
moraábant, quemadmodum Christi imago con-
tumeliose a persecutoribus tractata esset, et ortho-
doxi omnes in carcerem et exsilium missi. Tum
deinde unumquemque excitabat ab defensionem,
opemque ferendam periclitanti fidei ac veritali,
quam faleitas sic opprimeret.

LXXXVII. Ob clericum conversum verberatur.
— Cum autem multi ad aum obiler venitare sole-
rent, utpole sparsa jam passim ejus fama et no-
minis celebritate, custodibus vel propter viri re-
verentiam aditum non prohibentibus, vel peounis
premio custodie curam relaxantibus : accidit ut
clericum quidam ex Asía ilIac iter facions, in Pa.
tris congressum veniret. Ejus enim virlute captus
jam antea fuerat. Ut igitur illum vidit, ejusque
colloquio fruens, tum alia que usui erant, tum in
primis catholicum dogma certissimum animo peni -
tus hausit, οἱ eüummum hereticorum odium seusce-
pit: domuni letus rediit, in alios etiam utilitatis
commoda derivaturus. Qui primum omnium amico
ac familiari suo, eumdemque ordinis gradum obti.
nenti, omnia de sancto fideliter exposuit ; quem-
admodum in vinculis clausum viderit, ab eoque
accuratius de veritate institutus atque edoctus sit,
preclaramque et eximiam venerandarum imaginum
adorationem perdidicerit. Quem cum in sententiam
suam mox perduxisset, nullam cunctationem, neo
moram interponentes, ambo inler se constituunt,
nec adire amplius episcopum suum, nec commune
cum illo quidquam habere, quem scirent cum Ico-
noclastis consentire. Quod cum subolfecisset epi-
scopus, ad Asie prefectum clericos defort e vesti-
gio, el quenam illia causa fuerit discessionis. At
ille confestim, ne hore quidem spatio diífrens,
omnia per expeditos nuntios refert imperatori,
conviciis sanctum onerans, aliaque addens perversi
ingenii sui moribus corsentanea. Simul autem ma-
gisiro militum Orientis edicit, ut jure suo agat ;
hunc enim unum clericorum exitii causam et aucto-
rem esse. Qui quidem veritus ne quid mali hoc
nomine pateretur, e suis unum mittit, qui san-
ctum czxdat, et quinquagenis flagris poenas reposcat.

LXXXVIII. Ab Anastasio dire ceditur. — Tradi-
(ur in specum carceris cum Nicolao. — Quo adven-

[ tante, et adventus sui causam exponente, Theodo-

rus zonam ipse solvit illico, famuli operam minime
prestolans, positaque veste nudum corpus offert
ab verbera. Voluptati enim, inquit mihi, est cor-
pusculi hujus flagellatio, atque ista demum ejus
guprema depositio ; quo citius nuda anima evolem
ad eum quem desidero. Verum ille qui missus ad
verberandum venerat, pio ac miti animo, et
priori similis, justi penitus miseretur, adeo ut
confecta corporis membra ne contueri quidem

VARLIE LECTIONES.

δ΄λλεξένδρου. 9! Vac. cod. ἀπὸ vi; τῶν Θρακησίων πόλεως γὲ Μασταύσας.

193 S. THEODORI STUDIT/E

oculis auderet, nedum manus admovere, aut alia A Μᾶλλον uiv οὖν xal συγγνωμὴν (ὦ Vus ἀγαξ

facere imperata. Quin potius veniam, (0 bonam
mentem !) ab illo petit, ejusque pedibus advolutus,
et lacrymas profundens, quod semel horum index
futurus advenisset. Cujus Pater egregiam fidem
complectens, precibusque vicem reddens, atque
votis, illuc unde venerat, placide remisit. Nondum
ille ad magistrum pervenerat, cum ab imperatore
nuntius alios alia via venit ; nomen impio Anasta-
sius: qui conviciis non levibus, minisque homi-
nem incessit, quod negligentius remissiusque offi-
cio fungeretur, qui apertum imperatoris hostem
nondum dignis suppliciis affecisset. Cumque ille
misisse se affirmaret, et flagris cecidisse ; quasi
sanguinis sitiens, eo ubi sanctus custodiebatur,
approperat, suis oculis plagas conspecturus, De-
tractisque ei vestibus, rogabat ubinam recentia
essent stigmata et vibices ? Et cum nusquam appa-
rerent, qua videre optabat. profuse cachinnans,
eumque subsannans qui flagellatum fuisse dixerat,
ipsemet suis manibus sanctum virum crudeliter
flagellat, centum illi verberum ictus incutiens,
semianimem humi jacentem destituens. 'Tum ob-
scuro tetroque carcere inclusit, unaque ejus disci-
pulum Nicolaum, qui magistro assiduus comes
erat, et nunquam ab ejus latere discedebat ; cu-
stodibus precipiens ut fame ambos, aliisque in-
commodis vexarent; ut sei quid vite illis adhuc
superesset, hoc ipsum brevi absumeretur. His ex
animi sententia peractis, sceleratus duos alios san-
cii discipulos abducens, inde abiit, alios alibi in
carcerem pariter conjeclurus.

i
παρ᾿ αὐτοῦ ἐξαιτεῖται c ποδῶν τε ἁπτόμενος"
ἐχείνου, xal δάχουχ ῥχίνων τῶν ὁ:
οὗ μόνον ἀφίκετο μηνυτὴς τοῦ τοῖο
Ὃν xai πολλῆς ὁ Πατὴρ ἀποδεξάμενος πίστ᾽
εὐχαῖς τε, ὡς εἰκὸς, ἀμειψάμενος, τὴν ὅθεν ἦχε ^
" * Ων 3 T-
ἐπεμψεν. Οὗπω δὲ τὴν πᾶσαν τούτου ἀνχδαδίζα:
b] Pl 4 » * db. NE * - -
χαὶ πονηροὺς ἀπ’ ἄλλης ὁδοῦ πρὸ; τοῦ βασιλέως -
ἐλαῦεν ἀγγελος, ὄνομα τῷ μιχοῶ ᾿Αναστά
» ΠῚ LI ^
ὕδρεσιν οὔτι μετρίαις τὸν στρατηγὸν διαλοιδε “’
ἅενος, καὶ ἀπειλαῖς ταῖς παρὰ τοῦ χοχτοῦντοςτ-
μὲ ^ "Ox 4 ς θ: P - : ». ἃ 4 -
δειμχτῶν, t, φησὶ, ῥᾳθύμῶς περὶ τὰ ἐν χ-
ἔχεις * xai ὅτι μηπω xal νῦν τὸν ἐχθρὰ τῷ a.
φρονοῦντα, τιμωρίαις ἠμύνω ταῖς προσηκχοῦ
Τοῦ δὲ, xai ἀποστεῖλαι, xal τετυφένχι τὸν τοῖν.

0
»
ῷ

* , M * “- ' "^ - et
εἰπόντος, αὐτὸς οἷα τοῦ ἐχείνου διψῶν αἵἴματοι.-.
χαθειργμένος 6 0310; ἦν, δοομαῖος εἰσήλασεν, m..
τὰς πληγὰς θεασόμενος ^ ὃν vai περιδύσας χα.
μνὸν στήσας, l]o9, φησὶ, διερεύνα, τὰ πρὸ μ.-
στίγματα. χαὶ οἱ ἀπ’ αὐτῶν μώλωπες ; Καὶ
μηδὲν εὖροι ὧν ἐρετῶς εἶχε, μέγα ἀναχαγχ.
ν ΕΝ
χαὶ τὸν εἰρηχότα τετυφένχι χχαταμωχησάμενος,
τὸς ταῖς ξχυτοῦ “ερτὶν ὁ τὴν ψυχὴν θηριώδης,
Grim: τὸν otov, ἑχατὴν ἐπισχλὼν αὐτῷ μεγ
4 4 tp , * ^s 9$ 8 ti
xataz00X;, χαὶ ἄπνουν ὅλον χαὶ wno imi f
πυξῖν, χείμενον ἐργασάμενος, Εἴτα εἰοχτῇ Lot
M ^ [4 , * x [ ,
xii δυτοσμίας πλήρε' ἐπιδχλὼν, xaüiio vost
αὐτῷ xal τὸν μαθητὴν Nixólao,* τοῦτον γὰ ^
4 4 * - 5
συνεπόμενον ὃ μέγας εἶχε, χαὶ υνδαμοῦ ágta
[4 M i] Α ^— ^8
vov. Παραγγείλας xai τοὺς φϑουροὺς λιμῷ
μ M 2 2 5 PPM e "n7
ἀμφοτέρους, xal τῇ ἄλλῃ ἐχπιέσχι καχώσει
tt χαὶ ζώπυρον αὐτοῖς ὑπελείφθη, καὶ τοῦτο 07

ἐχλεῖψαν ἐπίδοιεν, Οὕτω τὰ κατὰ γνώμην ὃ δυσώνυμος πράξας, ἐχεῖθεν ἐξώρμησεν ἄγων μεθ᾽ ἑαυτοῦ χα

μαθητὰς τοῦ ὁσίου ἄλλους, οὖς ἐμρουρους ἀλλαχοῦ ποιήσει» ἔμελλεν."

LXXXIX. Flagris ceditur qui Theodorum non
flagellarat. — Ut ergo ad magistrum militum ve-
nit, et jurejurando exprobravit, quod Theodorum
ante non verberasset; metuens ille ne infensum
sibi redderet imperatorem, bonum illum virum
quem ante miserat, in medium producit, atque in
oculis nefarii, flagris cedit duplo quam fuerat im-
peratum. Ita insatiabilis voto satisfaciens, eum abs
ge dimisit muneribus οἱ blanditiis delinitam. Pror-
sus autem tamelsi egregii facinoris usurpate in
justum misecicordie ponas auctor suo corpore
luerit; at majorem revera mercedem nactus est, et
&b iis que passus est, dissimillimam.

XC. Quanta in. carcere passus Theodorus. — Sed
transeat oratio ad Patris nostri in eo carcere ca-
lamitates. Quas enim wrumnas, quas molestias in
tenebricoso illo et angustissimo ergastulo pertule-
rit, sola nicere possit experienti», nec ulla ad de-
clarandum satis esse queat oratio. Quis enim tum
frigus describat, quo tenuigsimum, et aranei instar
corpusculum illud heime vexabatur ? Quis flagran-
tes stus, quibus per estatem suffocabatur, ar-
dentem ducens spiritum, et cum aliis incommodis
colluctans ? Qui pediculorum, pulicumque examina,
et pusilla id genus animalia, que caliginosus hic

δὴ»
DM

Ὡς δὲ χαταλάδοι τὸν ἐπὶ τοῦ τόπου ctpat^
xal τοῦτον ὄρχοις τὸ χάθαρμα βεδαιώτοι, μὴ C773
οὖν ἢ μὴν πρῶτον παρ᾽ αὐτοῦ τυφθῆναι τὸν ὁ
δείσας ἐχεῖνος μὴ τὸν χρατοῦντα ἐχπολεμώσ".
τῷ, ἄγει τὸν χρηστὸν ἐχεῖνον ἄνδρα ὃν ἔτυχε πιξ:
φὼς, καὶ μαστίζει ἐνώπιον τοῦ παλαμναίου, δ᾽ Ξ
cix τοῦ ὀρισθέντος, Καὶ οὕτως ἡσθῆναι ποιήσαι: --
ἀπληστότατον, δώροις ἐχπέπομφε xal μειλίγ.
Πάντως δὲ εἰ καὶ πράγματος οὕτω καλοῦ τῆς-:
τὸν δίχχιον, φημὶ, συμπαθείας πληγὰς ὁ φράξι.
τῷ σώματι ἔτισεν, ἀλλὰ μείζονα ὄντως καὶ.
μισθὸν εὕρατο, xal χαταπολὺ ὧν πάθοι διαφορ-
τον.
Ἡμῖν δὲ ὁ λόγος, τὰς ἐν εἰοχτῇ τοῦ Πατρὸς
φορὰς διεξιέτν. “Ὅσην γὰρ ταλαιπωρίαν xal x.
σιν ἐν τῷ ἀφεγγεῖ ἐκείνῳ xal στενοτάτῳ ὑπέστι,
χίσχῳ, αὕτη ἂν dj πεῖρα παραστήσοι μόνη. ὡς
λόγου ἡττωμένου πρὸς τὴν ἐνάργειαν. Τίς γὰρ 0
ἐν χειμῶνι περιψύξεις τοῦ ἀραχνώδους αὐτοῦ —
ποι σαρχίου, xal τὰς ἐκεῖθεν ἀναδιδομένας cec
τάτας ὀδύνας, διὰ τὴν τοῦ θερμοῦ τῶν ἄκρων b.
ρησιν; Τίς τὰς ἀπὸ τοῦ θέρους φλογώδεις ἐχκαύ. ᾿
καὶ τὸ ἐχεῖθεν πνΐγος, καὶ τὴν αἰθαλώδη πνοὴν ᾿
τὴν ἄλλην ἐν ψυχῇ κάκωσιν ; Τίς τὸν ἐσμὸν '
φθειοῶν καὶ ψύλλας, καὶ τὰ μιχρὰ ἄλλα ζωΐφι

--

VITA.

193

εὖ "οτῶδης ἐκεῖνος μυχὸς ἀνεδίδου καὶ ἔτρεφεν, À recessus pulvere ac sordibus obsitus parturiebat et

peor ὧν καὶ χώματος πλήρης χαὶ χύνεως
(« ἐξείπω τὸ βαρύτατον, χαὶ ὃ τοὺς πάντας
;9acuw xcwi), τὴν ἀπὸ τῶν πληγῶν φλεγμονὴν,
dm ὅλων μελῶν περιοἶδησιν, χαὶ τοὺς ἐχεῖθεν
m, ἑνὰ μέρος λέξοι xa! παρχττήσοιτο; Καὶ σω-
wax τῶν ευλήχων χχταγέλωτας xai μυχτηρι-
K EX: τὸν ἐπενεχθέντα παρ᾽ χὐτῶν τῷ ὁσίῳ λιμόν"
ἰτως οὐδὲν κακίας οὐδ᾽ οὔτοι ἐνέλ'π
piae διωσάμενοι. Τοσοῦτον γὰρ αὐτὸν ἀφῆκαν
ἰδδᾳ zzi τῷ λιμῷ ἑχταχῆνχι, ὡς μόλις ἄοτου
φϑος οὐ καθ᾽ ἑκάστην, ἀλλὰ παρὰ μίαν
iniix-s, διὰ βραχυτέτης ὀπῆς, ἣν αὖνον
"nee
72109 1:1371V.
Wa xx: τὸν Πατέηχ φασὶ τῇ πολλῇ Exsivr χατ-
ἀσιτίᾳ, εἰρηκέται τηνιχοῦτλ τῷ μα-
"Ὡς ὁρῶ, τέκνον, ὅτι οἱ ἄνθρωπο! οὔτο', 720;
E ar μῶν δυσμενείᾳ, xil τῷ δ7᾽ὶχ λιμοῦ
ὧν ἰεύδουσιν 85 ἀνχλῶσχ! ἡμᾶς, 0v ἁπάντων
Bore οἰδασιν. ᾿Αλλὰ θώμεθα χἀν τῷ παρόντ'
& τὴν ἐλκίδα, ὃς οὐχ ἐπ᾿ ἄρτῳ μόνῳ τρέφειν
Ὧλ' ἐξὶ χρείττονι ἀλλῃ τροφῇ ^ ἐπεὶ xal πνοὴ
τ μόνου διαχοαττεῖται τῷ νεύματι. Καὶ
z29 τῶν ἄλλων ἡ τοῦ Δεσποτιχοῦ σι-
mpi. xa! σώματος γίνεται σύστατις xii
: TI rà πανταχοῦ $ Ππτὴ “τ᾿
2 τωποῖοῦ spaces,
Ero αὐτοχζωγίαν, ὅτε xai ποτῶς Duis

4 tT, v 9 231v

29192) ni-

, χα; αὐτὺς τὶν

bal ἦν, 25:09 δὴ χαὶ αὖὐνοῦ μετχληπτίυς

3c Ξὰράπαν ἀλλου γευύμενος. Σοὶ δ᾽ ἃ τοῖς

dz: Ξρὸς Tgog, μόνῳ ἔστω
κεὶ σοὶ, διὰ τὸ ἄγαν» 8. χγύτχτου.
αἰχρὰν τοῦ πιοχίοῦ λάζοις
εἴτ ς τῷ Sí, xai τὴν ἐμὴν δηλιώτοις,

δ υρνύμεμ xai τοῖς ἀδελφοῖς ἔξοῦον, εἰ πεῦ

Ks τοῦ ἀγαθοῦ.

δ ὁ ἱμκιπλῶν πᾶν ζῶον τῆς αὐτοῦ εὐδοχίας,

*ozxv) θεράποντα ἢ παρεῖδεν, [,

E» Ez: A tov παραχατέσιε d tun ἀλλὰ καὶ

an o» - / . » -
v f, nn Ata
[555

πχοχνυχὴν,

ἽἼ07-
τῷ az^ 2r -

Pu ziv — Aeugips "
Wir τὰ πρώτα 2703:
Kk x3: μαϑὼν τὰ i
iara, x2: ὅπως ku
σ)νείλτπται, ἔλτον
'Scwc αὐτὸν πρὸς οἴχτον χινήσανπος, 7292-

*,
εἰν

^ ^ .
ουναμξν 0G $t

5 53109» 1421:1 ,;

ποπούτῳ χαὶ X)hu:i

πούτου λαχὼν, τοῦ
βιττι Ξξχοὰ τῖς ἐξουτίας ἔχων τὸ θχ9:
ἈΠ oz Τὸ» τῷ αὐϑηττ, δίδοσθα:, καὶ
ἀὐτττίας τυγχάνειν, xii «ἡ :
ἀτνπέλντον. Καὶ οὕτως εὖ
Uu τἦφον ἐκεῖνον διΐδηατε, στιν θεὶς
7:2».

alebat ? Quis (ut quod acerbissimum omnium erat,
quodque omnibus miserationem moveat, comme-
morem) plagarum inflammationes, omniumque
membrorum intumescentium dolores et oruciatus
explicet, et pro rei gravitate representet ? Mitto
custodum ludibria et subsannationes, famemque
ab illis irrogatam ; omnia denique acerba adhi.
bita quibus naturam penitus prosternerent. Sic
enim illum siti atque fame cruciarunt, ut vix fru-
stulum panis, non quotidie, sed alternis diebus in-
jicerent per angustum foramen, quod unicum
apertuin reliquerant.

XCI. — Solu Eucharistia vescitur. — Quo tempore

B fama est, Patrem summa illa inedia pressum, di-

scipulo hec dixisse: Conantur, ut video, flli, ho-
mines isti ad ceteras acerbitates, quas in nos
exercent, etiam fame nos exstinguere, quam om-
nium miserrimam mortem esse norunt. Sed collo-
cemus etiamnum spem nostram in Deo, qui non in
solo pane alere potest, sed alio longe prestantiore
cibo, quandoquidem spiritus omnis ejus solius nutu
sustentatur. Et quoniam mihi pre ceteris Domi-
nici corporis participatio, corporis eimul et anime
alimentum esset solet (habebat enitn ubique Pater
secum partes aliquas viviflei corporis, perogebatque
divina niysteria quandocunque celebrandi facultas
erat), hune ego solum eibum capiam, alium pe-
nitus nullum degustans ; tibi vero uini ad victum
cedant, qu: duobus preberi sulent ; quanquam id
egre tibi suffectururn sit, utpote perexiguum. Sed
sic fortasse corpusculum sustentabis hoc levi 82-
latio, et vituin produces, excessumque meum 0960-
nomo οἱ fratuibus nuntiabis, si quidein ita statuet
Dominus.

XCII. Sublevat utriusque egestlralem | in carcere
vir pius. — Verum qui implet omne animal bene-
dictione, haudquaquam famulum suum despexit,
aut intolerabili fame illum diutius exercuit : sed
providentia sua illum dignatus est, victumque pre-
ter exspeciationem transmisit. Ex illustribus enim,
primasque apud imperatorem obtinentibus, quidam
via illa iter faciens, cum de sancto cognovisset,
quem in statum relactus esset, quemadmodum
fame aliisque gravioribus torqueretur, ejus vicem
dolens, Deo scilicet ad misericordia: illum com-
movente, fiduc/am prebente potentia, victum alffa-
(πὰ illi ac discipulis preberi jussit, aliaque omnia
eubministrari, nec contemptos in posterum ne-
glectosque sine cura destitui. Atque ita Dei be-
nignitate, viribus confirmatis, mortem illam ef-
fugit.

XCIII. Herum cum Níécolao flagellatur. — Triennio
autem integro posl id tempus, in eo carcere perse-
veranas, perml*is i:cornmo lis ^ontlietatue e«t, prz-

VARI E LECT!ONES.

199

S. THEODORI STUDIT/E

200

cipue ob stomachi intumsscentis dolores, qui ei A προσπάσχειν" oia σύντροφον τὸ περὶ αὐτὸν ἔχων mà-

morbus assuetus, ac velut collactaneus erat. Nec-
dum vero ab his malis respirabat, cum acrioribus
rursum aliis, o Dei judicia 1 exsucco ac solis os-
sibus herente corpusculo exercetur. Inciderant in
manus imperatoris, nescio unde, littere, quas
sanctus dictarat, el immanemillum immenso furore
accenderant, ut quse illius amentia, stuporisque
notaui, indiciumque continerent. Has ergos mittite
vestigio ad eum quem diximus magistrum militum
Orientis ; addito mandato, ut ad sanctum ipsemet
proflciscatur, litteras ostendat, eumque ad extre-
mum usque spiritum acerrime diverberet, ut tan-
dem, inquit, desistat & contumacia. Qui simul ac
advenit, primum illud interrogat, ejusne littere
vel alterius essent quas manibus gerebat. Patre au-
tem suas esae nec alterius affirmante, nullum aliud
verbum addens, Nicolaum, prius ejus discipulum,
tanquam epistola notarium, in oculis magistri nu-
dum extendi, cedique imperat. Deindeque sanctum
ipsum exuens, centam illi verberum plagas impo-
nit, omnia propemodum membra dissecans, os-
siumque ipsorum nexus et colligationes destruens,
que sole illi supererant. Transit inde rursus ad
Nicolaum, ratus illum propter verbera molliorem
factum, verbisque asperrimis ad sacrarum imagi-
num, magistrique ejurationem instigat. Ut vero for-
tiorem illum quam antea esse sensit, cum loris in-
textis, viminibusque recens exoisis, manus ac pedes
reliquumque corpus dilanians, iteratis plagis exul-
cerans, sub dio sic affectum reliquit, duplici tor-
mento vexandum frigoris ac verberum doloris ; tum
enim Februarius mensis agebatur.

XCVI. Mulier energumena Theodori procul dissiti
res aperit. — Quo autem tempore hao sanctus il-
lic cum discipulo patiebatur, mulier in Bithynia,
quam demon obsederat, vehementius ab infesto
spiriti agitari ccpit, oculos indecore torquens,
spumasque ore despuens, atque hujusmodi verba
intercisa voce proferens : Leo meus verbera iterum
misit ad Theodorum, ejusque carnes laceravit.
Sed ite, inquit, et afferte mibi responsum. Verum-
tamen nolite ad eum propius accedere, ne vos
flamma exurat, quam ore gerit. Deinde interposito
brevi silentio, iterum vociferubatur : Quid hoc rei

est? nihil eorum factum est, que volebamus. Scie- D

bam illum propter plagas minime flectendum : ut
qui auxilio habet presentem, humerisque auis in-
sidentem virtutem. Et hec quidem mulier energu-
mena, procul licet posita, longeque ab illo distang,
enuntiabat ; indicans, opinior, eximiam qua sanoto
inerat, virlutam atque gretiam, eumque in omní-
bus tormenlis insuperabilem fore ; ipso adeo in-
festos spiritus frustra infrementes, cladem suam
cognoscere, et ministros suos adversus invictum
athletam armare.

θος. Μήπου δὲ μιχρὸν Aveve (iiv, ἢ ἑαίσας, Extoev
αὖθις χειρόνων, ὦ Θεοῦ χριμάτων! ἐν οὕτω σαρχίῳ
ἐχτετηγμένῳ, xai μόνοις ὀστέοις διηοτισμένῳ πε-
πείραται, Εἰς χεῖρας γὰρ τοῦ λυμεῶνος γράμματα,
οὐχ οἶδ᾽ ὅθεν, τοῦ ὁσίου ἐμπεσόντα, xai τὸν ἄγριον
ἐκεῖνον ἐσχάτως ἐχμήναντα oia στήλη xal ἐἔλεγχο-
τῆς αὐτοῦ παραπληξίας ὑπάρχοντα. Πέμπει παρ᾽
εὐθὺ ταῦτα, τῷ μνημονευθέντι στρατηγῷ τῆς 'Ἑῴας,
αὐτὸν ἐχεῖνον ἱκέσθαι πρὸς τὸν ἅγιον παραχελευτσά-
μενος " χκαὶ tÀ τὸ γράμματα ἐπιδεῖξαι, xal πνοῖς
ἄχρι xal τῆς ἐσχάσης, σφοδροτἄτως τοῦτον μαστίξαι,
ἵνα μηκέτι, φησὶ, ἐπὶ πλέον ἀπανθαδίζοιτο. Ὃς xa!
θᾶττον παραγενόμενος, πρῶτα μὲν πυνθάνετα', εἰ
αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἄλλου του, ἣ ἐπὶ χεῖρας τυγχάνει: ἐπι-
στολή. Τοῦ δὲ Πατρὸς, αὐτοῦ xai οὐχ ἑτέρου εἶναι
φάντος, οὐδὲ λόγου ἀξιώσας ἑτέρου 99, ποοστάττει
παραυτίχα τὸν μαθητὴν Νιχόλαον πρότερον, οἷα ταύ-
τὴς γραφέα, ἐν ὀφθχλμοὶς τοῦ διδασχάλου γυμνὸν
διαταθέντα τύπτεσθαι, Εἴτα καὶ τὸν ἅγιον ἀποδύσας,
ἑκατὸν ματτίγων καταφορὰς δίδωσιν, ὅλα μιχροῦ τὰ
μέλη χατατεμὼν, καὶ τῶν ὀστῶν αὐτῶν πε ριθραύσας
τὸς ἁρμονίας, αἱ μόναι αὐτῷ ὑπελείφθησαν. E't' αὖ-
θις πρὸς τὸν Νιχόλαον μεταῦαίνε:" οἰόμενος τούτῳ
μαλαχωτέρῳ, διὰ τὰς ἐπιτεθείσας πληγας ἐντεύξε-
σθαι, καὶ καταναγχάζει λόγοις τραχυτέροις τῶν τε
ἱερῶν εἰκόνων xzi τοῦ διδασκάλου γενέσθαι ἔξαρνον.
Ὡς δ᾽ εὖρε τοῦτον νῦν ἢ πρόσθεν στεῤῥότερον, ἱμᾶσι
πλεχτοῖς καὶ λύγοις νεοτμήτοις χεῖρας xal πόδας αὖ-
τοῦ xal λοιπὸν καταξάγας σῶμα, xal δευτέραις πλη-
γαῖς κατατραυματίσας, αἴθριον μένειν ἐπὶ σχήματος
εἴασε, διπλῇ τιμωρεῖσθαι τῷ τε ψύχει καὶ τῇ τῶν
μαστίγων ὀδύνῃ" ἦν γὰρ τότε τῶν μηνῶν Φευρουά-
pios 95.

Ἔν ὅσῳ δὲ ταῦτα μετὰ τοῦ μαθητοῦ ἐν ἐχείνῳ τῷ
τόπῳ ὁ ὅσιος ἔπασχε, χαὶ γυνή τις ἐν τῇ Βιθυνῶν
στρεφομένη, δαιμονίῳ τε οὖσα χάτοχος πνεύμχτι,
ἤρξατο τηνιχαῦτα ὑπὸ τοῦ ἐνεργοῦντος σπαρᾶττε-
σθαι - ὄψεις τε ἀσέμνως στρέφουσα, xal ἀρρὸν τοῦ
στόματος ἀποπτύουτα, καὶ τοιαῦτα ἀττα παραχεχομ-
μένα ἐχφέρουσα. Ὁ ἐμὸς Λέων πάλιν ἀπέστειλε πρὸς
τὸν Θεόδωρον μάστιγας, xal τὰς σάρχας τούτου χατ-
ἐξανεν, ᾿Αλλ᾽ ἀπέλθετε, φησὶ, xai φέρετε μοι ἀπό-
χρισιν, Πλὴν ἐκείνῳ μὴ πλησιάσητε, ἵνα μὴ κατα-
καύσῃ ὑμᾶς φλόγα χατέχων τῷ στόμάτι. Εἴτα ot -
πήσασα μετὰ μιχρὸν, ἐδόα πάλιν, Τί τοῦτο ; οὐδὲν
ὧν ἐδουλόμεθα γέγονεν " ἤδειν ὡς οὐδὲν ὑπὸ τῶν πλη,.-
γῶν πείσεται, ἔχων παρισταμένην αὐτῷ τὴν βοηθοῦ.-
σαν, ἔγχαθεζομένην δύναμιν. Καὶ ταῦτα μὲν τὸ ἕνερ-
γούμενον γύναιον, καίτοι πόῤῥω που ὃν, καὶ μαχρὰν
ἐκείνου ἀπέχον, ἐξέφερέ τε καὶ ἀπεφθέγγετο, δηλοῦν,
οἶμαι, ὅτι μεγάλη ἡ ἐνοῦσα τῷ ἁγίῳ χάρις xal δύνα-
pie, xal ὅτι ἀκαταγώνιστος μείνοι ἐν πᾶσιν οἷς ἔπα-.
θε’ καὶ ὅτι xai αὐτὰ τὰ πονηρὰ πνεύματα, τὴν ol-
κείαν ἔγνωσαν ἧτταν, μάτην φρυαξάμενα, καὶ τοὺς
ἑαυτῶν θεράποντας xatà τοῦ ἀναλώτου ὁπλίσαντα.

VARLE LECTIONES.
?? f, δευτέρου, 49 Vatican. codex, τρίτῃ xai εἰκάδι τοῦ Φεδρουαρίου μηνός.

VITA.

402

ài ὁ θεῖος Πατὴρ ὀδύνας οἶμαι δυσχαρτερήτους A — XCV. Plagis confectum discipulus curut. — At divi-

p χελεπὼν ἐχείνων πληγῶν μετὰ ταῦτα παθὼν,
8 ir' ἐδάφους, νεχρὸς ὅλος, καὶ μηδὲ μικρὰ
s kmausvoc^ si μὴ ὅσον μόνον τῶν πόνων αἷ-
εὔκι οὐ τροφῆς, οὐ πόματος, οὐχ ὕπνου καὶ
japri:o2 μετασχεῖν οἷός τε ὧν, οὐχ ἀλλοῦ -:-
9 τοὶ τοῖς ἐκλείψειν μέλλουσι διδομένων. Ὦ
κως ἔχοντι ὁ μαθητὴς ἐνορῶν, τὸ χατ᾽ αὐτὸν
(EEEZO ὧν οὕτως χατειογασμένος, τῆς
εἰρἀπείας. Καὶ δὴ πτισσάνης αἰτήσας χυλὸν,
S» τὴν χατεξνραμένην γλῶσσαν τοῦ Πατρὸς
Mme, S02/::xv τε τοῦ στόμχτος ἐνιεὶς πότ'ν,
Uu χατὰ ἰχοῦν, xai τὸν δ τούτο ἀνεζω-
πο. Ὡς δὲ ἑώρα xal ὀλίγον τὴν Lotus
Exrzuv ἐπανιοῦσαν, χαὶ τῶν χατασχπέντω"
Βιὼν ποιεῖτα: τὴν ἐπιμέλειαν" πολλὰ vio τού-
d τοχὺς αὐτῷ εἰς ἄχρον ἐξωδηκυίας, μελα-
στε γὶ σῆψιν" ἃ καὶ ἐχχρεμῆ τῶν λοιπῶν
€ 1/2753:0:a:z, ὅθεν xai μαχαιρίῳ μικρῷ
ἐπ Σ 2 καὶ τῶν ὑγιεινοτέρων ἀποσπᾷ, εἵπως
3 τιρριλειφθέντα πρὸς συνούλωσιν ἔλθο!: xai

ἔχειν)

ἱμενήχοντα οὖν ὅλαις ἡμέραις τῇ δυσοίστῳ
πριρδυνίᾳ τοῦ Πατρὸς βαλλομένου, καὶ μηδὲ
bbsmeyiv δεξαμένου, ἐν μέσοις ἤδν͵ τοῖς πὸ-
"o; ἱπέρους χαὶ βιαιοτέρας χαθείοξεις χαὶ
Mx ἔλλες ὁδοιπορίας, ὁ xai τὸν οὐδὸν τῆς
W):; δυνάμενος ὑπερύῆναι, ἐφεύρισχεν, οὕτω
Meuwtz:ou βασιλέως τὰς συμφορὰς αὐτῷ
vro. χε γὰρ τάχει πολλῷ Tap! ἐχείνου
» τι βάρδαρον xal δυσπρόσιτον, δοῦλον ὃν
. καὶ ταῦτα χρυσὸν φανταζόμενον.
ἔε: εἶναι τοὺς τῷ παρανόμῳ bz,
t» ἤδη, ἐπιστῆναι, πρῶτον ἔργον ποιεῖται,
εις ἐρευντσαι τῆς φυλαχῆῇς, χαὶ τοίους
πὶ χώματος ἅψασθαι " dino) εὕρο! γρουσὸν
E» ἱκαφώμενος. "Qsto γὰρ τὸ χάβθχομα,
i Ἂς ἀτιχνουμένους τὴν διδασχαλίαν ὠνεῖσθα:,
ἔχειν τοῦτον ἀπόθετον τὸν Πατέρα, «ai τὸ
ψυχῆς ἄπληστον χἀν τοῖς ἀλλοῖς ὑπολε-
Ὡς δ᾽ ἐφάνη ἀνηνύτοις ἐπιχειρῶν, «a
ὧδ & μόνον παραπληκτῶν (ποῦ γὰρ ἐκεῖ σχιὰ,
kx, χρυσίου ;), τότε τὴν χαχίαν Ey i)hAo'Q
᾿ὕδρεων γὰρ καὶ πληγῶν τῆς εἰοχτῆς
ἣν μετὰ τοῦ μαθητοῦ ἐχδαλὼν, τοῖς ἔφεπο-
i top €X2222:003tV ὑπηρέταις, ἀγεῖν Xuvuzi-
tai πολλῆς xai οὐδ᾽ ὅσης εἰπεῖν τῆς ἐπεί-
Ἂν ἑκὶ Σμύρναν ὁδόν" ἐχεῖσε γὰρ τούτους
3 προσετέτακτο.

'é θεῖος Πατὴρ ἐχλείπουσαν 707, παντελὼς
τι δύναμιν, ὅμως γοῦν τῷ νεχροῖς πνοὴν
εὐξέσας, τοῖς ἀνημέροις ἐχείνοις πηρείπετο,
γξφ μὲν τοῦτον ἀπανθρώπως ἐλχύνουτι»,
W ὡσεί τινα δραπέτην τῷ ξύλῳ δεσμεύουτσιν,
ἐῶν πόνῳ καὶ μόλις τὴν Σμύρναν κατέλαῦε,
Mei. συνάμα τῷ μαθητῇ, τῷ ταύτης προέδοῳ

To: tja

ρξετοῦντας.

^
t-

£y

B

nus ille Pater intolerabiles dolores ex acerbissimis
illis verberibus sustinens, humi jacebat exanimis
prorsus, omnisque sensus expers, nisi quatenus do-
lores ipsos sentiebat ; non cibum, non potum, nec
brevissimum somnum accipere poterat, nec aliud
demuin ex lis que moribundis ac deflcientibus dari
solent. Quem sic affectum cernens discipulus, sui
ipsius curam omittens, quanquam et ipse pessime
habebat, totus in illius curam convertitur : ac pti-
sane aliquantulum deposcens, rigare arentem Pa-
tris linguam capit, modicoque in os infuso potu,
nonnihil eum refocillavit, ac veluti mortuum vite
restituit. Ut vero vitalem ei vim rediisse sensit, ad
marcida jam membra medicanda se convertit ; ple-
raque enim carne penitus corrupta, et graveoulente
tabo ac sanie confecta, putruerant ; et cernere erat
partes alias ab aliis pendentes, omnes ad usum
jam factas inutiles; quam ob causam cultello eas
detruncat, el a eanioribus avellit, si hoc forte pacto
reliqua cohaerere possint cicatricemque obdu-
cere.

XCVI. Smyrnam transferelur cum. discipulo. —
Nonaginta totos dies intolerabili dolore perfunctus
Pater, nulla prorsus vel temporis puucto percepta
requie, in mediis adhuc laboribus labores alios, et
duriores carceres, et longiora itinera ipse, qui ostii
limen egredi vix poterat, nanciscitur; sevissimo
lyranno novos ei cruciatus affatim suppeditante.
Mox eniin ab illo citatis itineribus adfuit barbarus
homuncio, ferox atque intractabilis, pecunie man-
cipium, pecuniamque aninio et voto sibi preesagiens.
Tales enim esse oportebat, quiimpii jussa ex seque
rentur. Qui siruul ac ad locum pervenit, hoc sibi
primum proposuit, rimas el angulos omnes car-
ceris perscrutari, parietes effodere, terram egerere,
&icubi aurum reperiret, manibus explorans. Existi-
mabat enim scelestus adventantes doctrinam pe-
cunia redimere, Patremqne magnam auri vim re-
positum habere, animoque insatiabili esse, quam-
vis ceteris rebus indigeret *!*. Ut vero sensit se fru-
stra laborare, ac stulte sibi persuasisse (ubi enim
illic auri, quod dicitur, umbra?), tum malam men-
tem in aliis explet. Injuriis enim plagisque afífe-
clum cum discipulo sanctum e carcere ejiciens,
ambos asseclantibus famulis tradidit, Smyrnam

D (illuc enim destinarat) omni festinatione ducen-

dos.

XCVII. Carcere. ulerque. includitur. αὖ episcopo
Smyrnensi. — Divinus ergo Pater, cui vires jam
penitus exhausta, illo nihilominus fretus, qui spiri-
tuin dat mortuis, immites illos sequebatur,qui eum
interdiu quidem inhumaniter impellebant, noctu
vero tanquam fugitivum cippo alligabant.Postquam
vero maximis cum laboribus vix tandem Smyrnam

VARLE LECTIONES.

'[ οὐ, 81:5 Verte, δὲ cum. ipse (barbarus) animo esset. insatiabili, alios. eodem morbo laborure pu-

K Edit.
Paraot, Ga. XCIX.

1

203

S. THEODORI STUDIT/£

attigit, ejus urbis antistiti una cum discipulo tra- A ἀνδρὶ, προστάτῃ τοῦ xaxob, xai τῆς ἀσεδείας

ditur, viro inter heresis patronos principi, impie-
tatieque magistro. A quo in obscurum sub terra
carcerem retrusus, in eo mansit, uni omnium
imspeclori Domino intendens; quem unum ἴη
erumnis consolatorem habebat, et custodem;
quando et propter ipsum solum tot suppliciis afe-
ctas fuerat.

XCVIII. Uterque virgis ibidem lertio ceeditur (v). —
Brevi post heo tempore supervenit iterum ipse
Anastasius ira fervens, martyrisque sanguinis siti-
bundus; qui verbera prioribus acríora sancto
inflixit, laetusque rediit ad imperatorem, cum jam
tertio Theodorum cecidisset, ita ut centenos per
vices iclus pertulerit; discipulo ejus pari pona
decertante. Gratiasque pro his omnibus etiam agens
vir patientissimus, Apostoli verba leto animo
secum occinebat : Non sunt condignzm passiones
hujus temporis αὐ fuluram gloriam, quz revelabitur
in nobis (x). Et : Sicompatimur, et conglorificabimur
procul dubio. Et, patientia nobis necessaria est,
quam nobis non licet amittere, propter eam quam
speramus beatitudinem, cujus adeptio exsuperat
omnem sermonem et sensum.

XCIX. Bardam Smyrnz zgrolanlem ad paniten-
tíam horlatur. — Eodem tempore Bardas ille impe-
ratoris propinquus, quem et militaribus illic copiis
prefecerat, gravi morbo correptus, Smyrne in
lectulo decumbebat, exiguum spiritum ducens,
animamque, ut videbatur, brevi exhalaturus. Is
cum remedia undique tentasset, quod in tanto
periculo fleri par erat; quidam ex ejus familia,
qui orthodoxorum partium erat, mentionem intulit
Theodori, quantamque ἃ Deo gratiam consecutus
sit, exposuit. Et vis, inquit, ad eum confugere,
eumque advocare, ut tibi opem ferat in extremis
laboranti? Quo mox annuente (flexibiles enim
sunt quos urgel necessitas) festinanter abiit ad
sanctum, oratque ut aegro salutem dare velit. At
ille de infirmo ut cognovit vis et qualis esset,
curationem quidem tunc differt, graves dudum et
atroces viri mores haud ignorans, eique utiliorem

&dhuc morbum esse. Ceterum ea illi denuntiat, .

qua, si vel minimum sapiat, plurimum illi ad vite
emendationem profutura sint. Vide, inquit, in die
obitus quid responsurus sis, vita sic transacia, tot

τῇ. Παρ’ o5 xai εἷς τι δωμάτιον χατώτατον ᾿
φῶδες ἐγχαθειρχθεὶς͵ ἔμενε μόνῳ τῷ πάντα ἐς
ἐνατενίζων Δεσπότῃ * ὃν xal μόνον ἐν τοῖς δεῖν
παραμύθιον εἶχε καὶ φύλακα, ἐπεὶ xai δι᾽ αὐτ
δύτοις παθήμασιν ἐξεδίδοτο.

Borgo τὸ ἐν μέσῳ, καὶ ὁ προλεχθεὶς 'Ava:
πάλιν ἀφῖκτο, θυμοὸ πνέων, χαὶ τοῦ μαρτυριχ
ψῶν αἵματος " ὃς καὶ πληγὰς τῶν προλαθουσᾶ
ρους ἐπιθεὶς τῷ ἁγίῳ, ἐπανῆχεν ἡδόμενος mp
ἀποστείλαντα, τρίτον ἔδη τὸν ἅγιον τετυφὼ
x10' ἐχάσττην ἑχατὸν μαστίγων χατχφοραῖς
αθλοῦντος τούτῳ τοῦ μαθηττῦ. Met! εὐχαριστί
xai τὰ παρόντα ὁ πολύαθλος ὑπομείνας, τὰ τοῦ
στόλου ἑαυτῷ ψυχῇ εὐθύμῳ ἐπῇδεν, Ὡς οὐ:
τὰ παθήματα τοῦ νῦν χαιροῦ πρὸς τὴν μ
σαν ἡμῖν φανεροῦσθαι δόξαν. Καὶ, ὅτι Ei «
σχομεν, καὶ συνδοξαςθησόμεθα πάντως. K:
ὑπομονῆς χρείαν ἔχομεν, ἣν οὐχ ἔξεστιν ἡμῖν
λεῖν, διὰ τὴν ἐν ἐλπίσι μαχαριότητα, ἧς ἐτ
ὑπὲρ λόγον xal ἔννοιαν.

Τότε τοίνυν Βάρδας ἐχεῖνος ὁ τοῦ βασιλέα
γενὴς, ὃς καὶ στρατηγεῖν ἐπετένραπτο τῶν ἐκεὶ
βαρείᾳ πὲριπεσὼν, κλινοπετὴς ἔχειτο τῇ Σμύρ'
χρὰ πνέων, xxl τὴν ψυχὴν ὅσον οὔπω μέλλω
θαλεῖν. ᾿Επεὶ δ᾽ ἐξήτει πανταχόθεν ἐπιχουρίι
ἐν πάθει τοσούτῳ χάτοχος ὦν, εἷς "3 τις τῶν
τούντων αὐτῷ, μοίρας τῆς τῶν ὀρθοδόζων ὑπ
μνήμην πρὸς αὐτὸν τὸν ὅσιον ποιεῖται" χαὶ
ὑπάρχει οὗτος, πολλὴν ἔχων τὴν χάριν map:
Καὶ εἶ γε βούλει, φησὶ, τούτῳ προσχπελθεῖν, x
ραχαλέσαι τὸν ἄνδρα, βοηθῆσαί σοι ἐν ἐσχάτο
σαλεύοντι ; "Ov xai ἅμα τῷ λόγῳ λαδὼν ἐπι'
(ἐπικλινὲς γὰρ ἅπαν τὸ πιεζόμενον), ἀφικνεῖται
δῇ πρὸς τὸν ἅγιον, δεόμενός τε αὐτοῦ, καὶ τὴν
τῷ κάμνοντι ἐξαιτούμενος. Ὡς δὲ ἔγνω περὶ τ
ῥωστοῦντος ὁ ὅσιος, καὶ ὅστις οὗτός ἔστ), T
θεραπείαν τέως δοῦναι αὐτῷ ἀναδάλλεται, τὸ τ
δρὸς ἐχ πολλοῦ εἰδὼς δύστροπον, καὶ ὡς λυσιτε
μᾶλλον τῷ τοιούτῳ τὴν νόσον, Ἐχεῖνα ὃξ τοῦ
λοῖ, ἃ καὶ ποσῶς ἐπὶ φρενῶν ὄντι πολλὴν
παρέξειν αὐτῷ xal τὴν ἐπὶ βίου διόρθωσιν,
φησὶ, τί ἐν ἡμέρᾳ ἐξόδου ἀπολογέσῃ οὕτω f

malis in orthodoxos irrogatis. Tu enim ille os, qui [) καὶ τοσαῦτα τοῖς ὀρθοδόξοις κακὰ διαπράξας. Σ

inter cetera monachos meos nefandis modis dive-
xa0s, suppliciisque mactans, magnum et admira-
bili virtute Thaddeum (y) sustulisti ; quem duplex
et vite οἱ confessionis corona exornavit. At beatus
nunc Thaddeus cum sanctis, eternis gaudiis
fruitur. Te vero instantibus ponis quis eripiet,
cum tot tantisque scelerum notis hinc abeuntem ?

(v) Utrius

εἶ ὁ πρὸς πολλοῖς ἄλλοις, καὶ τοὺς ὑπ᾽ ἐμὲ po
συμφοραῖς ἀνηκέστοις περιδαλὼν, ἀνελών τε o
καὶ τὸν μέγαν "καὶ θαυμαστὸν ἐν ἀρετῇ Θαδδα
ὁ βίος xai 4j ὁμολογία διπλῶς ἐταινίωσε τῷ στ
Ἂλλ᾽ ὁ μαχαρίτης Θαδδαῖος τοῖς ἀπ᾽ αἰῶνι
ἁγίοις συνήδεται. Eb δὲ τίς ὁ ἐξχιϑησόμενος τὶ
λάτεων ἔσται, μετὰ τοιούτων στιγμάτων ἀπαί

ue agones fuse describuntur et in Vita Nicolai, quam edidit Combefisius in. Aist. Mo

pag. 889. (x) Rom. viri, 18. (y) De illo epist. 5, 21 et 37, libri τι.
VARI LECTIONES.

^* Vatican cod. Διογένης.

VITA.

- "^ -— b] .
A νῦν χἂν ἂν τῷ τέλει σαυτὸν, καὶ ἀπολόγη-

& 9 δΒέλλεις

z τοῦ &yioo τῷ ἀῤῥωστοῦντι δεδηλωχότος,
τε αὐτοῦ τὴν διάνοιαν χατεσείει, xal ἐπιγνώ-
ὧν παρὰ τὸν βίον ἔσφαλε ποιεῖ, Ὁ γὰρ στύφων
δῷ λόγος, τοῦ Σπαλωτέρου κατὰ πολὺ βελτίων͵
x3: καραυτίχα οὗτος πέμπει τὸν ὅσιον λιπαρῶν
(anzi τε αὐτῷ οὕτω πεπράχότι καχῶς, xal
νυν τοῦ iw ὀφθαλμοῖς ἀπαλλᾶξαι. “Εξεις (4p
οὶ, τοῦ λοι ποῦ xat' ἐντολὰς βιοῦντα τὰς σάς "
| αὐτὸς pot τὴν χάριν ἐπίνευσον. Ὁ οὖν συμ-
πατὸς ἔλεον τοῦ αἰτοῦντος λαδὼν, τήν τε νόσον
S:zzawttt,

τὰς εὐθύνας ὑφέξειν τῶν πρά-

δεήσει τῇ περὶ τὸ Θεῖον συχνῇ, καὶ
τῷ σώματι ὅζον xal τὴν ψυχὴν χαθιστᾷ ' πέι-
$t εἰχόνα τῆς Θεομήτορος, xal ταύτην ἔχειν
δίου παντὸς παρεγγυνσάμενος φύλαχα. Ταύτην
φησὶ, περιέπων, καὶ αὐτὸς ἔσῃ ὁὀεξιῶς πράττων
σι" διωθῶν δὲ, τὰ ἀνήχεστα ἔσῃ πάθη 2), xoi
παθεῖν ἀπεύξαιτο.

.A' ὁ ἄφρων ἐχεῖνος xai ἰσχυρῶς ἀνόητος, ὥσπερ
ὃς κερὶ αὐτὸν χαινοῦ γεγονότος, μεταδάλλεται
,» ταὶ τῆς προτέρας γίνεται δόξης " χαχῷ συμ-
y τῷ χατὰ τὴν Σμύρναν χρησάμενος ἐπισχόπῳ "
οὐ xal ἔλαιον εἴς τι ἄγγος εἰληφὼς, εὐλογίας
' χάριν χαὶ ἀναῤῥώσεως χρείττονος :“ ἅμα τε
& αὐτῷ ἐπιχρίει, xal ἅμα xai αὐτῷ d νόσος
μὰς γίνεται, καὶ ἐπιστρέφει πάλιν ἐπὶ τὴν
ἐν αὐτοῦ χεφαλιίν. Ὦ καὶ παραυτίχα τὸν θάνα-
ὑκέδήλωσεν ὁ Πατὴρ, καὶ τὸ ἐξ ἀπιστίας πρό-
α Οὐ yip ἀζήμιον, φησὶ, χρῆμα, τὸ κολλᾶσθαι
πονηροῖς. Ὅθεν xai τὴν ψυχὴν ὁ ἄθλιος τά-
z ἀσούσήξας, χαὶ χάχιστον τέλος χαχίστης συμ-
ες ἐφεύρατο. Kai αὐτῷ μὲν τοιοῦτον τὸ ἐξ
M ἐξίτευγμα * ὁ OE τοῦ Χριστοῦ θεράπων ἐπὶ
we bi χαὶ ἡμίσει τῇ ἐν Σμύρνῃ χατεσχημένος
ποῦ, χαοίστως ἔφερε πάντα, τὸ τῆς ψυχῆς
ww κιδενὶ ὑποχαταχλίνων τῶν λυπηρῶν. Τότε
τῶν μϑιτῶν ἔνιοι χρόνιοι ἀφιχνοῦνται αὐτῷ, ὦν
ἡ ἐκ πειδὸς ἀσκήσας τὴν ἀρετὴν, θαυμαστὸς Δω-
Oc, Bassus τε xxi Ιἀχωῦος, Δομετιανὸς, xai
ἧς, καὶ ἄλλοι gu voi, ὧν ἀπάντων xal ἡ πολιτεία
ἣμος, τὶ ἡ περὶ τὸν Πατέρα πίστις ἀπροσ-
ἧς.

kj δὲ ὁ τοὺς ὑπεναντίους ἐξαίρων Θεὸς, ἦ οη-
Προφήτης, ἐμνήτθη τοῦ στεναγμοῦ τῶν ἁγίων

» καὶ τὸν ἀποστάτην xal ἀλαζόνα xal ὑπερήφα- D

ἵν αὐτοῖς οἷς ἐταύλισε τόποις τὴν τοῦ Δεσπότου
E τὴν τιμωρίαν εἰσέπραξεν ἐνδίχως τοῦ ἀδι-
τοῦ, χατὰ τῶν σπλάγχνων τὴν πληγὴν δεξάμενος᾽
τὴν μὲν βασιλείαν ὁ τοῦτον διαχειρίσας Μι-
kl, ἔσυτῷ λαιλδάνει εὐθύς. Λύοντα. δὲ ἤδη xal
Πατράσι παραυτίχα αἱ συμφοραί" πᾶντως ἀχω-
ὃς προστάξει τοῦ χρατοῦντος, πρὸς τὰ οἰκεῖα
πόντων. El γὰρ xai μοίρας τῶν χαχοδόξων xal

) De illius Jacobi Martyrio epist. 100, lib, tr.

206

À Agnosce nunc tandem ultimo in fine teipsum, Deo-

queresponde cui anteactorum tuorum ponas da-
lurus est.

C. Panitentem sanat. — Hec egroto sanctus cum
signifioasset, hominis mentem terrore peroulit,
permovitque, ut preterite vite culpas agnosceret.
Stringens enim in tempore sermo multo melior est
sermone molli. Itaque ad sanctum mittit e vestigio,
veniam petens tantorum facinorum, oransque ut se
presenti periculo eripiat. Habebis me, inquit,
deinceps obsequentem tibi, atque ex legibus tuis
vitam moderantem : tantum hoc mihi beneflcium
impende. Orantis commiseratione tactus Theodo-
rus, el. morbum sanavit, crebris precibus Deum
exorans, el cum corpore ul anime simul melius
esset, offecit, missa ad eum Deipare imagine,
quam totius vite custodem haberet. Hanc enim,
inquit, si amplectare colasque, recte ac feliciter
ages in omnibus ; sin rejeceris, gravissima senties
et cuivis abominanda mala.

CI. Bardas ad heresim reversus moritur. —
Verum amens ille, ac supra modum stupidus,
quasi nibil novi accidisset, repente animum mutat,
reditque ad pristinam heresim et errorem, pessi-
mo consiliario usus, Smyrnensium episcopo, &
quo olei vasculo donatus, eulogie nimirum nomine
et valetudinis confirmande ; simul ac illo se unzit,
morbus illico invasit, nefandumque caput lecto
iterum affixit. Cui mortem statim predixit Pater,
ac perfidie prejudicium : Neque enim impune, ait
ferunt, qui malis consociantur. Unde animam in-
felix subito ejiciens, pessimi consilii pessimum
finem invenit. Atqueille quidem hunc temeritatis
sue questum cepit. Christi vero famulus annum
iniegrum ac dimidium Smyrna degens in carcere
alacriter omnia cum gratiarum actione perferebat,
generosum animum nullis molestiis frangi sinens.
Quo tempore ad eum venerunt nonnulli ex anti-
quis discipulis, in quibus erat, virtutem & puero
complexus, admirabilis Dorotheus, Bessarion
item, et Jacobus (2), Domitianus, ac Tithoes(a", alii-
que plerique, vita insignes singuli, fldeque erga
Patrem inconcussa.

CII. Michaele Balbo imperante redit. Theodorus.
— Postquam voro qui adversarios aufert Deus,
sicut ait Propheta, recordatus est gemitus ser-
vorum suorum, et asuperbo et arroganti apostata
ponas exegit ; impio iisdem ia locis in quibus
imaginem Domini despexerat, in visceribus per-
cusso ; tum imperium quidem qui eum necave-
rat, Michael statim corripuit: Patrum vero ca-
lamitates finem illico acceperunt, imperatoris edi-
cto reditum omnibus indulgente. Etsi enim hereti-
carum partium is erat; haudquaquam tamen im

(a) De Tithoe epist. 10, lib. rr.

VARLE LECTIONES.

3f. παθών.

201

quod el obsequi nollent; que vellet agere sinens
unumquemque. Cum ígitur solutus exsilio cum ce-
teris divinus Pater fuisset, post septimum annum
quam ejectus fuerat, age, qualís ejus reditus, qua-
les omnium, quam illustres, quacunque transibat,
occursus honoris et gratalationis ergo fuerint, in-
lueamur, Per familias etenim sodalíitatesque dis-
tributi, certatim omnes contendebant, quis prius
eum tecto exciperet, quis ei prius lautia prepara-
rel; probrum ducentes, idque maximum, ín hoc
officio posteriorem videri. Ut vero ad lacus locum
pervenit, cui Metata nomen est, ibí multo celeber-
rimus atque honorificentissimis occursus fuit ;
Leone illo adtnirabíli, ac flinitimus Xerolophí acco-
lis su& propemodum omnia ad ejus adventum pro-
fundentibus. Nihil enim antiquius illís erat, quam
Patrem magnifice honorare, illiusque preces obti-
nere, quibus pretiosius nihil ducebant. Postquam
vero ibi exceptus, habitusque pro dignitate fuit,
profectus índe est ad Pteleas, quo in loco dies non
paucos egit, tum propter loci situm elegantem,
tum qued multorum adventantium capax esset. Ibi
cum alios ex discipulis confluentes excepit, tum
germanum fratrem suum Josephum Thessalonice
archiepiscopum ; quorumomnium aspectu non me-
diocriter recreatus, diuturnamque absentiam pre-
senti congressu compensans, eximio leetitie sensu
perfundebatur.

CIII. Miracula a Leone, qui postea monachus, re- C

cita/a. — Sed quando huc progressa est oratio, li-
bet quedam ex miraculis a Theodoro patratis ex-
ponere. Multam enim in ea etiam re gratiam vir
magnus accepit a Deo, queum nempe omni honore
cumulare voluit. Mibi vero simplex erit et compen-
diarius de his sermo : siquidem quod per se et re-
bus ipsis illustre est, peregrinis ornamentis et
longa verborum circuitione non eget. Leo enim ille
de quo mentionem paulo antea feci, qui monasti-
cam vitam postea amplexus, eodem ac Theodorus
nomine insignitus fuit, sanctum virum omni stu-
dio coluit superstitem, idque satis demonstravit,
etiam progressus obviam redeunti : nec minus be-
ne affectum se erga defunctum ostendit, ejus tu-
mulum assidue invisens, ac lapidem superpositum
deosculans, quando ipsum ejus corpus complecti
minime poterat. Cum igitur ad sacram thecam
aliquando pro more venisset, ibique et alii ades-
sent, ac de sancto Theodoro sermonem haberent,
disserentes, qualem inter ipsos vite rationem te-
nuisset, et quantos labores in corpore adeo debili
et exsucco tolerasset; tum ipse, quasi sagitta cor
jpsius conflxisset statim atque Theodori nomen au-
dlerat, Quandoquidem, astantibus ait, Theodori
magni memoriam injecistis, de ipsius rebus uper-
tius disseram, et qu: ipse vidi, que sum exper-

xponam. Sic enim licebit et ad eam quam de

incepistis existimationem aliquid adjicere,

8. THEODORI STUDIT/E
pudentía símilis priori; nec molestas ulli erat, Α οὗτος ἐτύγχανεν" ἀλλ᾽ οὐχ ἣν ἀναιδὴς κατὰ τὸν mpÓ-

τιμώτερον, τὰ τῆς ὑπαντῆς

τερον οὔτε δὲ λυπεῖν ὅλως τοὺς αὐτῷ μὴ πειθομέ-
γος ἐδούλετο" ἕχαστον διαφεὶς πράττειν ἃ πράττειν
εἶχε καθ᾽ ἑχυτόν. Ἐπεὶ δὲ μετὰ πάντων καὶ ὃ θεῖος
Πατὶρ τῆς ὑπερορίας ἀφείθη, ἐν ἑπτὰ ὅλοις ἕτεσι
τότε κατάσχετος γεγονὼς, ἴδωμεν

208

χἀνταῦθα, οἵας.

τυγχάνει τῆς ἐπανόδου, καὶ πῶς χὐτῷ πάντες διιόντι.

λαμπρὰν ἐποιοῦντο τὴν ὑπαντὴν, οἷα τοσοῦτον ἄν-
Opa τιμῶντές τε xai χαριζόμενοι. Κατὰ γὰρ συγγε-
νείας διχιρεθέντες xai ἑταιρίας, ἕκαστοι πρὸς ἕαυ-
τοὺς ἡμιλλῶντο ποῖος ἄρα φθάσας, τοῦτον εἰσδέξη-
ται τῆς οἰχίας" xai τίς πρῶτος αὐτῷ ἑτοιμάσει τὰ
πρὸς δεξίωσιν * ζημίαν ὥσπερ χαὶ τὴν ἐσχάτην vopl-
ζοντες, τὸ πρὸς ὑπάντησιν ἐλθεῖν δεύτεροι. Ὡς δὲ
xai παρὰ τὸν τόπον οθάσοι ὁ γεννάδας τοῦ λάκχου,

Μιτάτα χαλεῖν αὐτὸν σύνηθες, ἐχεῖ χαὶ μᾶλλον φιλο-

αὐτῷ γέγονε" τοῦ θαυ-

μαστοῦ ἐχείνου Λέοντος χαὶ τῶν συνομορούντων ;

αὐτῷ Ξν ῃρολόφων πὰ ἑχυτῶν μικροῦ πάντα τῇ εἰσόδῳ
τούτου προϊεμένων, Οὐδὲν γὰρ αὐτοῖς τοιοῦτον ἐδόκει,
οἷον τιμήσαντας μεγαλοπρεπῶς τὸν Πατέρα, καὶ εὖ.

χὶ,» πορισαμένους τὴν παρ᾽ αὐτοῦ, ἧς οὐδὲν ᾧοντο tte. —

μιώτερον. Ἐπεὶ δ᾽ ἱχανῶς αὐτῷ τὰ τῆς ἐχεῖ δεξιώ- ᾿

.-8

σεως εἶχεν, ἀφικνεῖται ἤδη γαὶ τῷ ἐν Πτελέαις τό- ᾿

πῳ, ἐν ᾧ καὶ ἡμέρας οὐχ ὀλίγας διαγωγὼν, τῷ τε ^
θέσεως εὖ ἔ ἔχειν τὸν τόπον, xai τῷ εἰς πολλῶν συν. ^

ἔλευσιν εὐχώρητον εἶναι, ἐχεῖ καὶ ἄλλους μὲν τῶν μα- —

θητῶν δέχεται συνιόντας, πρὸς δὲ τοῖς ἄλλοις, καὶ “᾿
τὸν ἴδιον ἀδελφὸν, Ἰωσήφ φημι, τὸν τῆς Θεσσαλονί- ^
X7, ἀνειλημ μένον τοὺς otaxaq: οἷς δὴ xai πᾶσιν οὐχ ἕκιστα συνησθεὶς, xal τὸν ἐκ μαχροῦ χωρισμὸν -΄

τῇ νῦν παραμυθησάμενος συνελεύσει, εὐθυμίας τοῦ λοιποῦ τὴν ψυχὴν ἐπληροῦτο,
"Αλλ' ἐνταῦθα τοῦ λῦγου γενόμενος, βούλομαί τινα ^

τῶν θαυματουργηθέντων τῷ Πατρὶ διεξελθεῖν. Πολ- ^

λὴν γὰρ κἀνταῦθα τὴν χάριν ὁ μέγας ἐπλούτησε mapi-
Θεοῦ, o!x τοῦ Θεοῦ τοῦτον τετιμηχότος ἐν ἅπασιν, :

«πλοῦς δέ μοι ὁ περὶ τούτων λῦγος ἔστω xal σύντο᾽ -

μος ὅτι μηδὲ τῆς ἔξωθεν οὗτος χρήζει περιεργίας, -
ἢ μαχρᾶς περιόδου ἄλλης, ἔχων τὸ περιφανὲς ἐν τοῖς:“.:

πρίγμασιν. Ὁ γὰρ πρὸ μιχροῦ μνημονευθεὶς Δἕων,

ὃς χαὶ τὸν μονάδα βίον μετελθὼν ἐν ὑστέρῳ, καὶ ὄμω.-.- -
νύμως τῷ Πατρὶ ἐπικληθεὶς, οὗτος xai περιόντα μὲν. ᾿

στοργῇ πάσῃ, ἐτίμα τὸν ἅγιον" xai τοῦτο ἔδειξε, κὰι.-.-.
τῇ περὶ τὴν ἐπάνοδον ὑπαντῇ οὐδὲν ἧττον, xal μετα...

στάντ' τὴν ἵση7ν τούτῳ ἐδείκνυ διάθεσιν "

περιψῶν λίθον, ἐπεὶ μὴ οἷός τε ἦν γυμνοῦ ἐφάψασθαι .

τῷ τάφῳ...

τε ἀδιαλείπτως φοιτῶν, καὶ τὸν ἐπιχείμενον τούτῳ. .

τοῦ σώματος. Τούτῳ οὖν, καθὸ εἰθισμένον, τῷ θήκῃ.

D ποτὲ ἀφιγμένῳ, ἐπειδὴ εἰ καὶ ἄλλοι ἐχεῖ συμπαρ-.
ἦσαν, τοῦ λόγου ὑπόθεσιν ποιοῦντες τὸν ἅγιον, ὅπως ὦ |

τε TN ἐν αὐτοῖς διεξιόντες, xal οἵους ávévÀm πό
γους ἐν οὕτω ἀραχνώδει σαοχίῳ, αὐτὸς οἱονεὶ βέλει C
τὴν καρδίαν τρωθεὶ ς, ὡς μόνον τὸ ἐχείνου ἄχούσοι͵
ὄνομα, ᾿Εγὼ, φησὶν, ὑμῖν, πρὸς τοὺς παρόντας, ἐπεὶ ἢ
μνήμην τοῦ μεγάλου ἔθεσθε, σαφέστερον τὰ κατ᾽ αὖ.
τὸν παραστήσω" ἅ τε εἶδον, xai ὧν πεπείραμαι τῷ —
λόγῳ διεξιών, Οὕτω γὰρ ἐξέσται τοῦ λοιποῦ xal Ópgiv
μείζω τῆς ἐναποχειμένης πεοὶ αὐτοῦ ταῖς ψυχαῖς
ἀποθέσται δόξαν,

εἷς

VITA.
τῆς ὁ περορίας τηνικαῦτα x A — CIV. Leonis filia. sanatur. — Redeunti, inquit,

τε, φησὶ,
ι παραχρῆμα καὶ αὐτῷ μοι, ἅμα τῷ

ἐμς, πΡοκξελθεῖν οἰκίας, χόρην τῶν ἐγ-
αἴ ἀπεό eut op! γάμου ἤδη ἔχοντι
τος περιπετείας λαῦρος xata-
t τοῦ Ὑάμου συνεστῶτος, xal τῶν
ὥμβνων, τά τε ἔνδον ἅπαντα ἐν-
ue κε ένατον ταύτῃ διηπείλει τὸν οἴχτι-
τῳ ἀπευκτῷ πούτῳ διπλῇ ὠδυνώμεθα,
γαμήλιον συγχεχεῖσθαι εὐφροσύνην, xai
AY οὕτω xa γέαν πρὸ ὥρας οἴχεοθαι
- γοῦν, ὡς εἶχον, ἐπεί μοι τοῦ πάθους
ento παραμόθιον, ἀποστέλλὼ σπουδῇ
ον, OU μακρὰν τοῦ ἐμοῦ ἀπέχοντος οἶκι-
nat Àexacey τῷ παιδὶ, xal πρό γε ἐχείνης
ἐρύτερα πάσχοντι, Ὃς καὶ παραυτίκα ἔλαιον
ς εϑλογυθὲν παρ᾽ ἐκείνου, καὶ χρίσαι τούτῳ
"wy προστάξας. Αὐτὸς μὲν εὐθὺς τὸ χεέλευ-
oum, σῶμα τῆς χόρης ἐπαλείφων τῷ
| δέ γε παὶς ἅμα τῇ ἀλοιφῇ ῥᾷων τε γίνεται.
ὑποτύφοντος ἐχείνου πυρετοῦ ἀπαλλάσσεται,
ὀλέγον τούτῳ ἐνοχλουμένη, ὃ τοῦ ὑγιασθῆ-
ασιώτερον.

Φν» ἔτι ?CXOn.
2 PE VOV
κόρης,

τε δὲ ἐν χώμῃ τῇ ἀπωτάτῳ μοι μόνῳ βα-
χρείας οὕτω δεησάσης, πάρδαλίς ποθεν ἥχου-
τέχει ἔστη po: κατὰ πρόσωπον * ἢ xal βλο-
ματι ἐνιδοῦσά με, ἐποίει μονονοὺ χαὶ λαδέ-
oo, χαὶ θοίνην ξαυτῆς τὰ ἐμὰ, ocu! κρέα ποιΐ-
. Ἐγὼ δ᾽ ὡς ἐν ἀφύχτοις καχοῖς οὐχ ἔχων ὃ τι
ἔσω, ἐπὶ τὸν μέγαν ἑτραπόμην Θεόδωρον, αὖ--

-

τῳ τὸς ἐλπίδας ἀνάψας τῆς σωτηρίας - ᾧ καὶ

ize; θαῤῥήσας, λέγω ἀπτοήτῳ φωνῇ τῇ παρ- G

᾿ἍἌκιτι, ὦ θηρίον, ἀπ’ ἐμοῦ, καὶ μὴ τολμήσῃς
τροσψαῦσαί μοὺ “ πρὸς γὰρ τὸν θεράποντα τοῦ
οὖ θεόδωρον ἄπειμι, οὗ δοῦλος ἐγὼ, καὶ ὃς διὰ
K οὐλαξ ἐμοῦ, Τὸ δὲ θηρίον, ὡς μόνον τὴν χλῆ-
Pipe) ἀκούσοι, πτῆξαν εὐθὺς xal εἰς γῆν νεῦ-
Wi uot δίδωσι καὶ παραχωρεῖ τῆς ὁδοῦ, λό--
ὃ ἱειαλίναν, καὶ πόῤῥω γενόμενον.

mp3 τίς ἐστιν ᾿Αειραὼ χαλουμένη. Ἐν ταύτῃ
px Ame ἐχεῖνος ὁ δυστυχῶς γυναιχὶ συναφθεὶς
μα ipe» ἀκάθαρτον, Ἢ τοσαύτην βίαν ὁ
as ἐξῆγεν, ὡς xal τὰς ἰδίας ἔστιν ὅτε σάρχας
ἵν beso xal ταύτας ἐσθίειν ^ μήτ᾽ αἴσθησιν
ὔϑοος λαμδάνουσαν, μήθ᾽ ὅλως ἀλγοῦσαν. Ταύ-

210

ab exsilio, cum iter hac esset Theodoro, contigit
αἱ paulo postquam domo mea aberat, puellam
quamdam e vicinis filio meo, quippe jam maturo,
et nuptiis apto, desponderem : quam in nuptiarum
celebritate, canticis hymnisque perstrepentibus,
vehemens repente febris invasit, luctuque omnia
complevit, mortem illi ostentans miserrimam, Mo-
rentibus ergo nobis ob duplicem calamitatem : tum
quod nuptialem hilaritatem turbari videbamus,
tum propter tenere atque immature virginis obi-
tum quem limebamus, ego, cum aliud solatium
nullum esset, ad sanctum misi festinanter, non-
dum enim procul admodum ab edibus nostris pro-
cesserat : opem implorans puelle, mihique impri-
mis, qui multo gravius divexabar. At ille confe-
stim oleum abse benedictum remittit, eoque jacen-
tem ungi jubet. Quod simul au peregi, puella me-
liuscule habuit, febrisque ardore liberata est; ila
ut, quod curatione ipsa mirabilius est, nunquam
amplius illam vel minimum infestarit.

CV. Leo servalur a. pardali. — Alias vero cum
solus, re ita poscente, remotum ad vicum proflci-
scerer, repente obviam, nescio unde advolans,
facta et pardalis, que terribili aspectu in me coon-
versa, tantum non irruebst, et. membra mea mi-
sere despacebatur. Ego vero qui in tanto tamque
cerlo disorimine quid agerem non habebam,
animum refero ad magnum Theodorum, in illo
uno spem omnem ocollocans salutis, cui minime du-
bia fide nixus, intrepida voce pardalim compello :
Abscede a me, fera bellua, nec me propius at-
tingere aude; quoniam ad Christi famulum Theo-
dorum pergo, cujus ego servus,qui tulor ac cu-
βίοβ meus estin omnibus. Mirum dictu, nomine
audito, bellua extemplo conterrita, terram-
que contuens, terga dedit, et viam «quasi studio
deolinans, longissime ab ea recessil.

CVI. Puella obsessa liberatur. — Vicus est,
Achirao nomine, in quo habitabat Leo ille, in-
felici conjugio femine copulatus, quam immun-
dus spiritus obsederat. Hano demon tam atro-
citer agitabat, ut suas ipsa carnes laniarel ac
devorare!t, nullum interim sensum doloris capiens,

su λαδὼν ὁ ἀνὴρ, συναντᾷ τῷ ἁγίῳ ἐπὶ ὄνου ἢ nec misere conditionis. Cum ergo per eas oras

καϑημένῳ, χαὶ τὴν ἐκεῖσε φέρουσαν διιόντι "
τῳ vip xai εἴθιστο ἐν ταῖς μαχροτέραις ὁδοῖς
νειν σχήματι ^ οὗ καὶ ἐδεῖτο, χατηφιῶν ὅλος
MBaxoonívoc, βοηθῆσαι xatx τὸ ἑνὸν τῇ πα-
74, χαὶ δαίμονος οὕτως ἀπαλλάξσι βιαιοτάτου.
ὧν ὅσιος ἐπιχλασθεὶς τῷ uva, καὶ ταύτην
πτείρας τῆς συμφορᾶς, τὴν χεῖρα, ὡς εἶχε, τῇ
ἧς ἐπιτίθησι χορυφῇ ἐπισφραγίζων τε τοῦ
poo τῷ σημείῳ, xai εὐχὴν τὴν χατὰ τῶν πο-

transiret senetus, asello insidens (hoo enim in
longioribus itineribus vehi solebat), obviam cum
uxore Leo occurri lacrymis profusus, vultu dejecto
ac moerore prostrato, precibus imis obtestans, ut
afflicte suceurreret, atque violentum adeo infestum.
que demonem profligaret.Cujus misericordia taotus,
gravique erumnee compatiens sanctus, manum illi-
co vertici mulieris imponit, crucis signum impri-
mens, et notas adversus pravos spiritus precesad

VARUE LEGCTIONRES.

Vatic. cod. Διονυσίῳ.

« TWEopont STU yr

212

Aens, qnibns p&rachs, finem simol egit ἔλθ δά, A nm e 2 πωμάτων “ (p καὶ τέλος τῆς εὐχῆς

enia itas, infeate A^m^on^ fnga penitus 19545,

iarneque sanam nc &ni ^ofhpotarn γΑ4}} 2 4 π΄». 86. Pine
porro fhiraenlo alind in«nper πδόϑ54.} eh infesto.
[δ ipse ^ni Vrpuri πρὶ πα exeegen, aeniel nri
etus tnri ΤΏ ΒΟ ΗΓ luf p^darm maliaris ong pro-
lapsi nunt, fnagno &pesetantinr stnpore, at n^ in

eradihilium obsidantis virium In4ieio.

CVIf, Alia miracula. Mihi. vore salis orat,
etiamsi sliud nihil adjicororn iis (ns jar diri,
ostendiseo, (quali ornatas gratia "Theodorns fuerit
ad paíranda miracula : qnorom in aliis qnidem δ...
leritatóm,' in aliis vero. mnagnitndinem aádrnireris,
tam etiam utrorno magis benignitatem humanita-
tomqueomni sermone et sd mirationes majorem :1deo
variis mrodim benefacere consueverat. Et qnoniara
cetera, uantumvis nola sint rnultis, hand tarnen
convenit non explicari, ad ea quoque oratio nostra
convertatur.

CVII.. Fluvius reprimitur. - - Fluvius est Ptelea-
rum agrum percurrens, qui agresti vocabulo diei-
tar Onopnictes ; ob eam,opinor, causam momen id
sortitus, quod multa ejus generis jumenta, nempe
asinorum, suis undis absorbeat ac prsmfocet. 1s non
raro intumescens, exundantesque fluctus alveo ef-
fundens, non solum armenta aliaque animantía
rapit, sed totum fere Pteleensium agrum cum in-
colis nonnunquam obruit, ac penitus devastat.
Cum lgitur eo adventantem aliquando sancturn
incole vidissent, pari omnes sludio preces obtule.
rant, uti calamitatem hanc eximere vellet : quam
perniciem ruinamque suam appellabant ; quaque
perseverante, injucundam sibi, nec vitam fore,
vitam ipsam affirmabant. Quorum vota nullo mo-
mento differens. festinut ad fluvium Theodorus :
vespertinos hymnos Dco persolvit; crucem ligno
efformatam in ripa qua exundare solebat, deligit:
quam ex. eo tempore contuens fluminis cursus,
nunquarn effluens, suos alveo fluctus compescuit,
nec damnurn amplius ullum intulit eluvione.

CIX. Miracula a Sophronio relata. -— Jain. vero,
his oris, qus apud Pteleas facia sunt miraculis,
uorum »ingula non obscureenarrata, tum ab illo
admirabili: Leone, tum ab aliis pluribus fuerunt,
sicut jam dictum est; nunc a me commemorari
oportet quss aliis in locis facta sunt : atque illa in
primis qui nobis diserte retulit divinus plane vir
Bophronius, (b), qui et diutissime vixit, οἱ huic cc-
nobio pr»fuit. Sic autem ea se habent :

CX. ,Egroto facilem vil exitum. impetrat. —
Dum Theodorus, inquit, in monasterio degeret,
cura ipsi et studium erat nosocomium crcbro adire,
turn ut inviseret egrotos, tum ut aliacuraret. Qua-
darn die oum eo venisset, hominem conspexit gravi
m rbo jactatum, qui ob magnitudinem dolorum

(b) D^ co multa in Vita Nicolai Studitae,

pvo, , ti» ^e TÀy τῆς τυμφορᾶς καὶ d ἄνθρωπος
1 5), σ

T4» πρνηϑὸὴ παρχυτίχα δραπετεύσαντος
νέος, καὶ λιπόντος τῇ, ἄνθρωπον σωφρονοῦσαν,
Kv υ;κκά τὶ κατ᾿ darts τὴν ὥραν τῳ θαύματι

ἐπι θρ», Τῇ rro labs) T, τοῦ ἀκαθάρτου συναπεδλή-
5257» uz {πὶ τῆν χειρῶν καὶ ποδῶν ὄνυχες τῆς
τυτρηύσης, XT ^ τἷς “9 ἔπετον, ἔχπληξιν ἐνθέμενοι
“οἷς 2, ναὶ παραξοξοτάτεν τοῦ ἐνερ-

eft yt s -
à

2 aan

^ -» - 2 - 4 , ^ *
"ikv. καὶ unt) Δλλ9 εἰπόντα δεῖξαι ix
5770,22 χὰ» τοῖς θαύμασιν ὁ Πατὴρ
τὸ, μάτι.» ἐπλρούτητι, “ὡς μᾶλλον μὲν τὸ ἐν ἐχείνοις
52712505 πάγ,ης μᾶς» δὲ τὸ ἐν ἐχείνοις θαυμά-
fus avpÜsl axes 2᾽ ἀμφοτέρων τὸ τοῦ διδόντος
v ipai ὃ χοεῖττον λόγου xal

£o

e" 1
^^y) 5 Vei.

257 43555 e 4A.

t1224/75: 5 9a χαὶ aoi , ἔχο: τὸ διαφορώτατον.
τι δ' οὐκ ἀπό ον, 2:ἃ τοὺς εἰδότας μὴ δηλῶσαι καὶ
13 γη πὰὶ hu, χαὶ ταῦτ διεξιέτω ὃ λόγος.

Π: -ἰς τῶν, ξν Πτε)έζις τόπῳ παράχειται
ἀν φοϊκ σῶς ate χαγληύμενς ὈΟνοπνίχτης " τῷ

T5222, 1!,
L»rLBsl τὴν προσ 1s; 17. Οὗτος πολλάλις οἱδαίνων
425 5 ποῦ) 475; ἀποπτόων, οὐ μόνον ζῶα
συνρπάγει, ἀλλὰ καὶ “τὸν
Σ, Ππτ|γλέχις αἰχτὸν T1403 70004, αὐτοῖς οἰκήτορσι
καὶ imu vs. Ὡς οὖν ἐχεῖσε τὸν ἅγιον
E «2t ἄν 97 . » e YT
- , - »
“τανχήότα ἐν τῷ τόπῳ xactióov οἱ χάτοιχοι,
πίπες ἀπὸ oux δέησιν τούτῳ ἀνέθεσαν,
τούτοις ἐχλιπηροῦντες τὴν συμφορὰν, ἣν λύ-
᾿ xa:120521» ἔφασχον * καὶ ἧς ἐπι-
- . '- . ' - , "
ἀπὰς αὐτοῖς ὁ Bei ἀδίωτος " ὃς xal
τὸ βραχὺ, σπουδῖ, χατα-
zo:1uów. 'Eo' ᾧ καὶ τοὺς ἑσπερίους
esp, σταυοῦν ἐν ξύλῳ συναρ-
διεξόδοις. ᾿Αμέλει χαὶ

- 2/9 2520 Ἐνχποπνίγειν, ταύτην

-90 itu

43! 21)^423 t») ὑπὸ tef

“τὸ αὐτῶν Καὶ
κοατοῦτες.
ὥρας ὑπερθέμενος

"»
«
t5"

RA
ura
- δ.
ῥαμοῖνε!
juo ἀποδοὺς τῷ
μοήθεέντα, ταῖς αὐτοῦ πήγνυσ! ὁ
2 τῶν ὑδάτων ooi τοῦτον θεωμένη τὸν τύπον,
περιδινήέσει, μὴ περαι-

"- « 1 4 ᾿
z25i9232, u£8' ὡς τὸ πρὶν βλά-

" , » ,
ἀπροσγοτος ἔξω μέενε!

24!

^52

πρῶ 155
R15,92 τῇ π

'Euo: 4t τῶν ἐν Πτελέαις ἀφεμένῳ
θχυμάτο, ὧν χαὶ d, Lun 09x ἀνέγγυος, τοῦ
θαυμαστοῦ Λέοντος ἐκείνου xa ἄλλων συχνῶν, ὡς
ὃ λόγος εἰρήκει, ἔλαστα παραπστηπαμένων, καὶ τῶν
ἐν ἑτέροις ἤδη γεγενημένων μνησθῆναι. Καὶ πρό γε
ἄλλων, ὧν ὃ θεῖος Σωφρόνιος (ἀνὴρ δὲ οὗτος πολὺς
τὸν βίον), xai χκοινοθίου τοῦδε χαθηγησάμενος, σα-
φῶς ἡμῖν διέγγειλεν, Ἔλε!: δὲ οὑτωσὶ τὰ περὶ αὐτῶν"

nine.
Y»)? ἔχον,

"^
4

*
“2

Τοῦ Πατρὸς, φησὶν, ἐν τῷ μοναστηρίῳ διάγοντος,

—-

ἣν ἔσγον τούτῳ χαὶ 220202342, ἐν τῷ νοσοχομείῳ
δυίναι συχνὰ, ἐπισχέψνεώς τε γάριν τῶν ἀβῥω-
σ“τούντων, χαὶ θέὲραπείας τῆς ἄλλης. Ἐφ᾽ ᾧ xai ἐν

TIE ἀνελθὼν εἶδεν ἕνα τούτων ἀῤῥωστίᾳ συνειλημ-
μένον δεινῇ, καὶ τὸν θάνατον ξχυτῷ διὰ τὸ πολὺ τῶν

ι3 VITA.

214

Myetvare ἐπευχοόμενον * Ov καὶ ὁ τὴν διαχονίαν πεπι- À vehementer morlem exoptabat. Cumque ex ipso

τευμένος, sl ἐφετὸν αὐτῷ τῆς παρούσης ὑπεξελ-
d» βιοτῆς διηρώτα. Τοῦ δὲ xal ἡδονὴν ψυχῆς καὶ
δομίας τὸ ἀχρότατον τὴν ἀπὸ τοῦ σχήνους odvros
ττάστασιν, οὕτω πονηρῶς αὐτῷ xal λυπη-ῶς τοῦ
ἰ:χΐου ἔχοντος * αὐτὸς ὡς εἶχε διαπορθμεύει τῷ
τῳ τὸν λόγον, καὶ φράζει ὧν δέοιτο ὁ νοσῶν " d
X παραυτίχα ἢ ψυχὴ συγχυθεῖσα, xal τὸν πά-
(ντς χατοιχτείρασα, εἰς ἱχεσίαν τε ἔστη σπουδῇ,
V τὴν τοῦ ἀδελφοῦ μετάθεσιν διεζήτει, διανοίας
M χαὶ λεπτῷ θρήνῳ τὰ πλεῖστα φθεγγόμενος
es εὐχῆς. Ἣν xzi συμπεράνας, ἼΔπελθε, φησὶ τῷ
«xot: ὁ ὅσιος, ἑτοιμάσων τὰ πρὸς χηδείχν τοῦ
14990 * χεχοίμηται γὰρ, καθὰ ἤτησεν. Ὃν καὶ
πὼν εὔρεν ἤδη ἐχπνεύσαντα, xal τὴν ψυχὴν πα-
δόντα.
Καὶ τοῦτο δὲ περὶ ἑαυτοῦ ὁ θεῖος διηγεῖτο Σω-
ἤἥνιος. Χρεία μοι, φησὶ, ποτὲ γέγονεν ἐν τῇ τῶν
ιφλαγόνων φοιτῆσαι, συνάμα τῷ μαθητῇ Νιχολάῳ,
ἱ ὁκαδῷ τοῦ Πατρὸς, καὶ συναέθλῳ. Οἱ xai ἄμφω
τ τὶ πεδίον ἑσπέριοι χατελύσαμεν, ἐν d χόρτου
χρῆμα ἀμύθητον ἔχειτο. "Hv δὲ ἐν ἐχείνῳ τῷ
Ty x3! στρατὸς τηνιχαῦτα συνελθὼν ὁπλοφόρος *
xi: πυρὰς ἄψαντες, τὰ δεῖπνα ηὐτρέπιζον. Τοῦ
" Ξξορὸς οὐχ οἶδ᾽ ὅπως δραξαμένου, xal οἷα εὔπρό-
δὸ ὕλης τὰ σὺν αὐτῷ πάντα διαγενομένου, θροῦς
Noc καὶ χίνησις ἀτάχτως παρὰ τοῦ στρατοῦ ὃι-
πίρετα: “ ἀτάχτως ἡμῖν ἁπάντων ἐπιδραμόντων,
r ξισχχειρίσασθαι μονονοὺ ἐφορμώντων, μὴ λόγου
νὸς, μὴ ἐρωτήσεως, μὴ ἄλλης μεταδόντων ὁμιλίας"
AA f, μόνον σιωπῇ τὴν αἰτίαν πᾷσαν τοῦ ὑποχαιομένου

quereret is qui ministrabat, num ipsi gratam foret
ex presenti vita migrare, iste autem respondisset,
commutationem tabernaculi summam sibi volupta-
tem animi et jucunditatem fore adeo graviter et
acerbe laborabat corpore : alter hunc ejus sermo-
nem. Theodoro refert, et quibus rebus egrotus indi-
geret, renuntiat. Qui confestim graviter commotus
animo, et dolores agroti miseratus,ad pre candum
8e convertit, ac fratris migrationem flagitavit, cum
ingenti motu animi multoque luctu preces fundens.
Quibus peractis, I modo, ait homini qui rem nun-
tiaverat, et qu» ad fratris sepulturam necessaria
sunt comparato. Jam enim obdormiscit sicut ipsi
fuit in votis. Reversus itaque hominem jam expi-
rasse reperit.

CXI. Incendium restinctum. — Ac de se ipso di-
vinus Sophronius istud narrabat. Opus mihi, inquie-
bat, aliquando fuit in Paphlagoniam proficisci una
cum Nicolao, Theodori discipulo et vie ac laborum
socio. Vesperi autem ambo quievimus in. campo
ubi magna erat feni copia. Eodem in loco erat exer-
citus, qui illuc cum armis se contulerat : atque hi
coenam igni accenso parabant. Cum igitur nescio
quomodo ignis grassatus esset,ac tanquam in ma-
teria inflammatu facili omnia comprehendisselt,
confestim rumor et tumultus ingens in exercitu exor-
tus est : cum omnes in nos confusi incurrerent,
nosque tantum non apprehendere tentarent, neque
verbum ullum facientes, neque interrogantes, aut
alio ullo nos modo alloquentes, sed tantum silen-

ax ἐπκιγραψάντων ἡμῖν. 'Eo' ᾧ xai, ὡς εἰχὸς, τὴν C tio nobis omne incendium, tanquam ejus auctores

X ἡμῶν ἐπιδουλὴν δείσαντες, πάντων ἀπογνόντες,
o μέγαν ἐπιχαλούμεθα Θεόδωρον ὡς ἂν αὐτὸς
ive) ἀπροόπνου χινδύνου ἡμᾶς ὑπεξέλῃ, καὶ πό-
w ϑωτηρίας παράσχοι. Σοῦ γὰρ μόνου, ἐλέγομεν,
sx Πχτερ, τὸ παῦσαι τοὺς ἀδίχως ἡμῖν ἐφ-
tpe, καὶ φόνον xa0' ἡμῶν μέλλοντας δράσειν
rv ἀδαυτατον. Καὶ, ὦ τοῦ τάχους τῆς εὐποιίας
τι γὰρ t γλώσσης στρεφόντων τὴν δέησιν, καὶ
ετὸς ὕφνω ξαγδαῖος κχκαταῤῥαγεὶς, τό τε ἐπιπολά-
rv ἐχεῖνε ἧπερ χατέσδεσε πῦρ, καὶ εἷς θαῦμα με-
εθαλεῖν τοὺς στρατιώτας ἐποίησε * τοὺς πρὶν φόνιον
βὲν ἐνορώντας, ταπεινοὺς καὶ χάτω νεύοντας ἐργασά-
ξυνὸς,

Καὶ γυνὴ δὲ τις τῶν εὐὔπατρίδων, τὸ περὶ αὐτὴν

[ovx θαῦμα τῷ θείῳ Σωφρονίῳ ἀπήγγειθεν, ob- D

€i τοῦτο διεξιοῦσα. Ἐμπρησμὸς, φησὶ, xarà τὴν
ἦν ποτε ἐγεγόνει οἰχίαν, τὴν ἐν τῇ Ῥάδδῳ * ἣν
ἐ τὸ πῦρ ἐχύχλωσε ἅπασαν περ'σχὸν * ἐκινδύνευον
χροῦ πάντα μο: τὰ προσόντα τῆς φλογὸς ἰδεῖν
ἰϑανάλωμα, μήτ᾽ ἐπιῤῥοίας ὑδάτων, μήτε τινὸς
"στη ρίου ὁργάνου χαταστορέσαι δυναμένων τὸ πῦρ,
τῷ ῥοιζη δὸν τὰ πάντα διαλαθόν. 'Ev τοσούτῳ οὖν
᾿ἰγισμός μὲ τις ὑποδραμὼν, τὸ ἐπὶ μάλης 95 ἐπι-

essemus, imputantes. Quapropter insidiarum, uti
apparebat, metu perculsi, et omnia desperantes,
magnum inclamamus Theodorum, utille nos impro-

viso periculo liberet, ac viam salutis aperiat. Tuum

enim unius est, inquiebamus, sanctissime Pater, in-

juste in nos ex insidiis irruentes, et injustissimam

nobis cedem illaturos, reprimere. Tum vero, o
beneficii celeritatem ? cum adhuc precationem hanc
lingua versaremus, subito effusus imber copiosus
et ignem illum sevientem restinxit, et militibus
stuporem injecit, effecitque ut ii qui nos neci de-
dere parabant, humiles jam prono vultu terram
gpectarent.

CXII. Aliud incendium injecta Theodori epistola
exslinctum. — Narrabat preterea divino Sophro-
nio mulier quaedam genere nobilis miraculum quod
sibi acciderat, in hunc modum. Invaserat, inquit,
domum meam, quae in Rhabdo esl, incendium :
quam circum tolum complexo igni, propius nihil
erat, quam ut omnes meas facultates flammis ab-
sumi viderem. Nec injecta vis aque, nec machine
ulla ad restinguendum apte, domare flammas pote-
rant: tanto impetu cuncta compréhenderant. [n

VARL/E LECTIONES.

* Ἰὰ est, πήρας.

215 S. THEODORI STUDIT.£ 916 -

hoc rerum articulo subiit animum, Patris episto- À στόλιον ἐξαγαγεῖν ὑπέθετο τοῦ Πατρός * ἦν γὰρ ,
lain quam ad me nuper miserat, e pera tollere, atque πρὸ μιχροῦ τοῦτο πρός με ἀπεσταλχώς * ὃ xai χερσὶ H
in ignem injicere, si forte illam reveritus, vehe- λαδοῦσα δεῖν φήθην ῥίψαι χατὰ τοῦ πυρός * εἴπως ^
mentem illum impetum aliquo modo repelleret. τοῦτο αἱδεσθὲν ἐπίσχῃ τὸ πολὺ τῆς φορᾶς. Ὡς οὖν 2
Ut ergo ad rem veni, et venerandas litteras flam- ὠ ἔργου εἰχόμην, xai τὸ τίμιον ἐχεῖνο γραμματεῖον, Ξ
m: injeci, hoo simul inclamans : Sancte Theo- τῆς ἀνωφελοῦς ἐχείνης ἐπεῤῥίπτουν φλογὸς, ἐπι- B
dore, adjuva periclitantem famulam tuam ; videre ὄοῶσα xal τὸ, Ἅγιε Θεόδωρε, βοήθησον τῇ xwbu--

mox fuit atrocem illam vim ignis restinotam Subito νευούσῃ δούλῃ σου * Tv ἰδεῖν παραχρῆμα τὴν ἄγριον m

languere, ac cinerum solum fumumque post se re-
liniquere. Quis nostra aut ulla unquam memoria
tantum ex parva epistola miraculum audivit ? Ni-
hil est, si cum hoc conferatur, quidquid uspiam
miraculorum ἤηρὶ aut excogitari potest. Quare
equum non est, ut rei magnitudinem deterat tenui-
tas orationis. Omnem enim dicendi vim atque ar-

tem vincit, longeque superat operum dignilas et p δεινότητα, καὶ πᾶσαν ὑπεξαίρει διηγηματικὴν σύμ-.

amplitudo.

CXIH. Theodori carmina sacra. contemnens puni-
tur. — Sed jam tempus est illud, quod in Sardinia
insula in cujusdam indigens gratiam editum est,
miraculum narrare, atque id piis auribus gratifi-
cari. Par enim est rem terribilem certe, et que
non modo admirationem sed et horrorem injiciat,
audire. Erat in insula vir quidam scripta Theodori
mirifice amans ac devenerans, precipue carmina
magni faciens, que is in sanctem Quadragesimam
composuerat, et que Triodia nominari consuevere.
Iste igitur cum monachos quosdam iter facientes
hospitio excepisset, apud ipsum jejuniorum dies
transegerunt. Hi discipuli erant Gregorii illius Sy-
racusani. Cumque haud sana mente essent, et arro-
gantia pleni, poemata Theodori deridere;coperunt,
barbara quadam et contra orationis leges constru-
cta denotantes. Quibus et eorum hospes nescio quo
modo se adjungeons, ao repente mutatus, eorum
sententiam amplectitur, non j&m magni faciens,
ut ante, Theodori poemata, neque illa inter matu-
tinas Dei laudes, uti consueverat, decantans. Qui
cum sic animo affectus esset, astitit ipsi per noctem
Theodorus procera siatura, vultu pallido, vertice
capitis calvo. Quem et alii quidam comitabantur,
virgas manibus gestantes, spectaculum visu hor-
rendum et prorsus intolerabile : his ille precepit,
continuo quod ipse statueret exsequi, ac virgis ca-
dere hominem adeo inconstantem ac mutari faci-

ἐχείνην δύναμιν τοῦ πυρὸς, ἐσθεσμένην καὶ ἄτονον, “

el; τέφραν μόνην καὶ καπνὸν ὑπολήξασαν. Τίς ἔγνω.

ὧν νῦν ἢ τῶν πώποτε τοιοῦτνν ἐχ μιχροῦ γρᾶμ-
ματείου τεράστιον ; Οὐδὲν πρὸς τοῦτο πᾶσα θαυμά-

των περίνοια. Ὥστε ἡμῖν οὐδὲ τὸ ἁπλοῦν τοῦ λόγου.

τὸ μεγαλεῖον τοῦ πράγματος λυμανεῖται. Αὐτὸ γὰρ

olóv ἐστιν ἐπὶ τῶν ἔργων φαινόμενον, xai λόγου -

φρᾶσιν.

᾿Αλλὰ γὰρ ἡμῖν χαιρὸς καὶ τὸ κατὰ τὴν Σαρδὼ
νῆσον συμδὰν, ὑφ᾽ ἑνὶ τῶν ἐχεῖ θαῦμα δοῦναι tip,
λόγῳ, καὶ φιλοθέοις χαρίσασθαι ἀχοαῖς. Οἷον γάρ͵
ἔστι, φοδερὸν μὲν ἀχοῦσαι, ἔχον σὺν τῷ παραδόξῳ

P
"P

.

.*
24

xal τὸ ἔχπληχτον. Ἣν τις ἐν τῇ νήσῳ ἀνὴρ στέρ- .

ων διαπαντὸς xai τιμῶν τὰ τοῦ μεγάλου συγγράμ-

ματα ἔχων, πρὸς τοῖς ἄλλοις διὰ πολλοῦ, xal τὰ t3 —
ἁγίᾳ τούτῳ πεποιημένα Τεσσαραχοστῇ, ἃ Tpupbu
χαλεῖν σύνηθες, Τούτῳ οὖν κατὰ πάροδον ἐπιξενω- —
θέντεσ ποτὲ μοναχοὶ, ἐφ᾽ d τὰς τῶν νηστειῶν ἡμέρας —

τελέσαι * οἱ καὶ Γρηγορίου ἐχείνου τοῦ Συραχούσης
φοιτηταὶ ἦσαν, ἄφρονι οὗτοι χρησάμενοι λογισμῷ,

xai τύφου τὰς καρδίας ὑποπλησθέντες, ἐπικερτομεῖν

τὰ τοῦ ἁγίου ποιήματα ἐπεχείρουν * σόλοιχά τινα

xai οὔ xatà λόγον συντεθειμένα ἀποχαλοῦντες. Οἷς

δὴ καὶ ὁ ἐπιξενωσάμενος ox οἵδ᾽ ὅπως συνχπαχθεὶς ^
(α

μεταδάλλεται θᾶττον, xal τῆς ἐχείνων γίνεται γνώ-᾿
μης, μήτε τιμῶν ὡς τὸ πρὶν, μήθ᾽ ὡς αὐτῷ sic

σμένον, ἐν ὀρθριναῖς ταῦτα ὑποψάλλων δοξολογίαις, "
καὶ οὕτως ἔχοντι, ἐφίσταται νυχτὸς ὁ Πατὴρ, ΄

-

μακρὸς τὴν ἡλιχίαν φανεὶς, οἵός τε ἦν ποτε, τὴν ᾿

«ὄψω ὠχρὸς, τὴν χεφαλὴν ἐπὶ τοῦ ἄκρου ἐψιλωμένος. 7
ΠΠχρείποντο δὲ αὐτῷ xal τινες ἄλλοι ῥάδδους ἐπὶ -

4

χειρῶν ἔχοντες * oi xai μόνον ὁραθῆναι θέαμα φρι- -.

χτὸν, xxl οὐδὲ φορητὸν ὅλως " οἷς xai παρεκελεύετο.

πράττειν ὡς τάχος τὸ ἐχείνῳ δοχοῦν, xal παίειν ταῖς.
ῥάδδοις τὸν εὔχολον οὕτω καὶ τὴν γνώμην εὐόλισθον"..

ᾧ καὶ παιομένῳ ἔτι παρεστὼς ἐδόα ὁ Πατήρ" Ἵνα «ly,

lem: qui dum ita cederetur. Theodorus adhuc pro- ἢ ἄπιστε, τὰ ἐμὰ διώσω ποιήματα, καὶ παρ᾽ οὐδὲν. ,
ἐλογίσω, καίτοι πρὸ μιχροῦ στέργων αὐτὰ xx.

pe astans clamabat: Homo perfide, quid cause
fuit cur carmina mea negligeres ao nihil faceres,
tu qui eadem antea amabas, et in honore habebas ?
Annon id saltem tibi persuasum fuit, nunquam
futurum fuisse ut illa reciperent Ecclesie Dei at-
qua alie aliis traderent, nisi fructum ex ipsis re-
dundaturum intelligerent ? Non enim verborum
eranditas, neque concinnitas locutionum corda con-
terere solet, sed sermo humilis atque ad utilitatem
compositus, et omnino sanus : qualem ego omni
eruditioni antepono, ac longe potiorem censeo eo
sermone qui solas aures delectat. Hominem porro
eic abunde verberibus cesum, atque hac sue in

τιμῶν ; οὐδ᾽, si μή τι ἄλλο, τοῦτό γε παρ᾽ ἰαυτῷ. !

συνιδεῖν ἔχων, ὅτι οὐκ ἂν αἱ τοῦ Θεοῦ "ExxÀwolai ..

ταῦτα ἐδέξαντο xai ἀλλήλαις διέδοσαν, εἰ μὴ τὴν.

μάτων καὶ λέξεων τορεία καρδίαν οἵδε συντρίδειν,

ἀπ᾿ αὐτῶν συνῆχαν ὠφέλειαν. Οὐ γὰρ κόμπος ῥη-.

ἀλλὰ ταπεινὸς λόγος, χαὶ ἐπ᾿ ὠφελείᾳ συντεθειμένος, ..

xai τὸ πᾶν ὑγιής " ὃς γε καὶ ὑπὲρ πᾶσαν ἐμοὶ δόξας

παίδευσιν, ἄξιος λελόγισται τοῦ παντὸς, χαὶ τοῦ

διῃγημένου καὶ μόνην τὴν ἀχοὴν τρέποντος, πολλῷ
φαίνεται τιμιώτερος. ᾿Αλλ' ἐχεῖνον μὲν ἱκανῶς
οὕτω τυφθέντα, «x! ταύτην δίκην τῆς ἐπὶ τὰ χείρω

μεταδολῆς δόντα, xai ἡ ἡμέρα ἤδη κατέλαδεν " ὅς

VITA.

218

λλόμενο ς τῶν ἔχων, τῆς κλίνης ἀν- Α deterius mutationiB p»na affectum, dies jam exce-

*aoS lay, xci τὸ σώμα
ἃς χαὶ παραυτίχα
πε f €Tt" αὐτῷ περιπαθῶς
asc aes τοὺς φθορέας βάλλων
στα. "Ἂς πεόνθει, χαὶ τῆς οἰκίας
z. πλετον Yt *Oi εὐμενίσειν βυυλό-
τίστιν dxoa ὁ “πτρόσθεν τραποτοῦδε
ποιν RA CUOVE * στέργων ἐντίμως
ἧς, καὶ quum e ED ὅσης ἂν εἴπῃς

υιίς ἅιτευνῶς ποιούμενος

RO: καὶ
.

μενον,
' πεοξ

θασμιάτοων ἄλλων τὸν λόγον
ονεσταλμένην ὅτι μάλιστα
Ὧν τούτοις ἐς dirus rd ὡς
hon το Yos παρακατέχοιτο.
ατείαν oz. εἰσέτω ὁ δαιμονῶν ἐκχεῖ-
pid *tovw λδαδὰν, ὃν *5 ἀπέχρη-
Xp προσέλευσις, χαὶ νυχτερινὴ τοῦ
ste πάθους τοσούτου ἀπαλλαγήν. Σω-
93 λοιποῦ xxi Ἐφ᾽ ἑαυτῷ μένων obtoc
Ὁ γε δὲ τοῦτο, ὁ τὸ δηλητηριῶδες
ὸὰ βρῶμα, τῷ λόγω δοθήτω, ὃς τὰ ἔνδον
τνοῖς τετροχευμένος, καὶ ὅσον οὔπω
δούναις , ἀφήσειν, ἔλχιον τὸ ἀπὸ γῆς
"τῷ στόματι ἐγχεάμενος, τόν τε ὁλέ-
Ἢ ἀπήμεσεν ióv, xal τὴν σωτηρίαν tau-
ἡ εῖνας ὅλος ἀδλαδὴς χαὶ ἀνέπαφος. Ὁ
$urfov ExeívOtc τοῖς ἔσοις χατεργασθεὶς
νος μοχθηροῦ πάθους ἄρα μὴ βραδεῖαν
ἀπορρῶπταν τὴν ἴασιν ἐχομίσχτο, οὐμενοῦν
ἱτιχυτέραν πῶν ἄλλων, καὶ τῆς ἐλπίδος
Ἠδ Ὑὰρ τῷ εἰκόνι: τοῦ Πατρὸς οὗτος ἐμ-
SÉ τὸ αὐτοῦ ἐτπεικαλεσάμενος ὄνομα, εὐθὺς
|» τίνων ἀνεῖθυν,, καὶ πρὸς ὑγίειαν ἀνέδλεψεν,
ἃ τρὸς τούτοις, οὐδενὸς ἧττον εἰς τάχους
sn*u, xxi ὁ τὸν ἐπιπροσθοῦντα λίθον τοῖς
παν μορίοις ἐν χπτοῤῥίψας, πόσει τε τοῦ ἁγίου
w»Üme, χαὶ ἐπικλυίσει τοῦ θείου ὀνόματος.
τὸν δὲ οἱ τῶν ἄλλων εἰς μνήμην ἐρχέσθω καὶ ὁ
WX ἐπετγυ μένος τῆς δειλίας " xai πάντα διὰ
᾿αρεκήσσων ἀλόγιστον" ὃς τῷ αὐτῷ ἐπιχρίσας
» τὸ mur ἐλαίῳ, καὶ τῷ τάφῳ μιχρὸν προσ-
xu) -& δεινοῦ ἐχείνου πάθους ἀπήλλαχτο,
πϑαῤῥηκὼς ὥφτθε ἐν ἀπασι. Καὶ τί δεῖ με πάντα

perat : cum adhuc male, hahens, et acerbum dolo-
rem sentiens, locto exsillit, metu conoussus, et cor-
pore tumefacto ex plagis: quas statim omnibus
ostendit, et id omne quod sibi acciderat, vehementi
cum affectu narravit, gravia ingerens convicia in
corruptores illos propter quos talia perpessus fuc-
rat ; eosque domo sua quam primum ejecit. Theo-
dorum vero placare cupiens, suam de ipso fidem
exinde corroboravit, magni viri carmina veneratione
et amore prosequens, ac supra quam dioi potest
honore eadem afficiens : atque ita veram animo suo
medicinam attulit.

CXIV. Varim egrotationes ope Theodri depulsm.
— Sed quoniam et alia mihi commemoranda esse
miracula video : ea ego brevi, et quantum fleri po-
terit contracta narratione complectar, ne in istis
rebus oratio diutius immoretur. Àc primum qui-
dem de illo dicamus quia demone vexatus abspue
mora sanitatem recepit, cum ad Theodori tumulum
preces fudisset, ac Theodorus ipse, tantam egritu-
denim depulsurus, noctu videndum se illi prebuis-
sal. Sanus quippe in posterum, et sui compos ap-
paruit. Post istud porro dicamus de eo homine,
qui cum venenatum quemdam cibum sumpsisset
et gravissimis intus doloribus tocqueretur, ita ut
118 liberari posse vix orederes, oleo ex terra prope
Theodori feretrum accepto, et sibi in os ter infuso,
letale illud virus evomuit, ao valetudinem recupe-
ravit, plane sanatus et omni dolore solutus. Sed
et alius quidam non minoribus stomachi doloribus
pressus, gravi morbo minime tardam neque diffi-
cilem medicinam invenit, imo celerrimam omnium
et omni spe majorem. 8olam enim Patris imaginem
intuens, ac ejus nomen invocans, confestim omni
egritudine levatus est, et sanitali restitutus. Sed
mihi preter illa miracule videtur et istud curationis
celeritate non inferius, quod quidam sacri ejusdem
olei haustu, ac nominis divini invocatione, lapidem
qui partes genitales occludebat, ejicit. Insuper mihi
interaliaredeat in memoriam is, qui pavoris morbo
constrictus, et omnia per insanam formidinem ex-
timescens, mox ut corpus omne eodem oleo inunxit,
uc sepulcro aliquandiu assedit, gravi illa animi per-
turbatione liberatus est, irmumque deinde in omni-
bus rebus animum ostendit. Sed quid opus est a me

xÜpiw; ἐνὸν ἐκ τῶν εἰρημένων, καὶ τὰ πα- D cunola enumerari? cum liceat ex iis que ἀἰοία sunt

wAbra σχοπεῖν, καὶ τὴν χάριν ἐννοεῖν τοῦ δι--
ὃς" ὥστε με ταῦτα τοῖς εἰδόσ' παρέντα, ἐπεὶ
πολλοὶ τούτων συνίστορες, ἐπὶ τὰ ἄλλα τρέψειν
λύγον, καὶ ὧν αὐτῷ κοθ᾽ εἱρμὸν ἡ διήγησις.

ρόνον οὖν, ὡς ἀνωτέρω μοι εἴρηται, συχνὸν τῷ ἐν
Mew τόπῳ ἀναστραφεὶς ὁ ὅσιος, μετοδὰς ἐχεῖ-
τὴν Προῦσαν χχαταλαμῦὔάνε!. Ob xal τὴν ἄφιξιν

ea etiam qua pretermisimus estimare ao eius, qui
illa prestitit gratiam perspicere. Hec igitur relin-
quens iis qui jam noverunt ;siquidem illa multis
cognita sunt; ad illa convertam orationem, et ad
ea quorum narratio ordine rerum connetza est.
CXV. Iter Theodori Prusam versus. — Diversa-
tus ergo in Pteleis aliquo temporis spatio Theodo-
rus, iter deinde Prusam versus intendit. Quo simul

VARUE LECTIONES.

219

verunt, accurrerunt protinus omnes visendi illus
cupidi et audienti; charus enim illis jampridem
erat et acceptus. Quos ut congruenti singulos ser-
mone affatus, est multisque oharitatis officiis pro
viribus impertivit, relicla Prusa Chalcedonensem
viam ingressusest : Theoctistum illum visurus, qui
olim magistri dignitate honestatus, nunc vero mo-
nasticum institutum, ipso institutore ao pastore
complexus est; cujus haud parum aspectu recrea-
tus est, tantum in eo virtutis, tantum cernens re-
cte vite studium et exemplum.

CXVI. Congreditur cum. Nicephoro patriarcha. —
Pergit deinde ad patriarcham, Nicephorum dico,
ejus certaminis socium et amicum, in conobio suo
ad fretam sito commorantem, cujus congressum in
summa depultans voluptate, totus, toti inbsrescit :
exquisitis verbis euam in illum voluntatem affe-
ctumque conslestans : pristineque separationis te-
dium presenti nunc conjunctione abstergens Post-
quam igitur optatis abunde potitus est, et alios
quoque adire virtutis disseminande causa suade-
bat, illo ad breve tempus relicto, Crescentis, uti
vocant, loca petiit, in quibus a multis tum mona-
chís tum, secularibus officii gratia confluentibus,
salutatus, omnibus utilia et salutaria exundanti
divinarum rerum ubertate lingua pandebat.

CXVII. Consilia Petro menacho data. — Adtuit
inter ceteros Pelrus ille celeberrimus incompara-
bili virtute, tum alia plurima cum Patre tractatu-
rus, tum de sinistra fama, quam ipsi conflabant
emuli, ejus vitam et aota reprehendentes. Erant
enim nonnulli qui hominem vellicarent, eo quod
vitam illum ἃ communi lege remotam agere, et
miraoulis non exiguis florere cernebant. Quem qui-
dem de singulis accurate interrogans Pater, cum

8. TREODORI Song

atque eum qui Olympum inoolunt venisse cogno- À ot ἐν τῷ Ὀλύμπῳ αἰσθόμενο! μοναχοὶ, πάντες ἅμα

συνέθεον - ὄψιν τε τὴν ἐχείνου ποθοῦντες ἰδεῖν, καὶ
γλώττης ἄμα χαλὸν φθεγξαμένης ἀχοῦσαι. "Hv γὰρ
αὐτοῖς ix πολλοῦ ὁ ἀνὴρ ἐπέραστος τὰ πάντα xal
χαριέστατος. Οἷς δὴ xai πᾶσι τὰ εἰκότα διομιλύήσας,
καὶ τὸ τῆς ἀγάπης, ὡς ἐνῆν, ἀποδοὺς ὄφλημα, λιπὼν
τὴν Προῦταν, τὴν μέχρ! Χαλχηδύνος ἀφικνεῖται ὁδόν"
Θεόχτιστον ἐχεῖνον ὀψόμενος, τὸν πάλαι μὲν τῇ τοῦ
μαγίστρου τετιμημένον ἀξίᾳ, νῦν δὲ τὸν μονάδα
βίον ἀνῃρημένον ὑπ᾽ αὐτῷ χαθηγητῇ καὶ ποιμένι" ᾧ
xai οὐχ ἤκιστα συνησθεὶς, οὕτω μὲν ἀρετῆς ἔχοντι,
οὕτω δὲ βίου ὀρθοῦ.

Φοιτᾷ ἤδη xai τῷ πατριάρχῃ. Νιχηφόρῳ, φημὶ,
τῷ συνάθλῳ καὶ φίλῳ, ἐν τῷ ἰδίῳ σεμνείῳ, ὃ ἐχόμενα
παράχειται τοῦ στενοῦ ἀναστρεφομένῳ᾽ οὗ xal. τὴν
συντυχίαν ἡδονῆς θέμενος τὸ ἀχρότατον, ὅλος ὅλῳ
προσφύεται " λόγοις ἀῤῥήτοις τὴν περὶ αὐτὸν ὑπεμ-
φαίνων διάθεσιν * xai τὸν πρὶν χωρισμὸν τῇ νῦν συν-
der παραμυθούμενος. Ὡς δ᾽ ἱχανῶς τοῦ ποθουμέ-
νοῦ ἀπέλαυσεν, ἔμελλε δὲ xai τοῖς ἄλλοις ἐπιδημή-
σειν, ἵν᾽ ἔχῃ τὴν ἀρετὴν ὑποσπείρειν, ἐχεῖνος πρὸς

220

βραχὺ τέως ἀφεὶς μὴ ἀφιέντα, τοῖς τοῦ Κρίσχεν- '

τος *5'* οὕτω λεγομένοις παραθάλλειν τόποις * ἔνθα xal
πολλοὺς μοναστὰς χαὶ μιγάδας αὐτῷ συνιόντας, πο-
λὺς ἦν ἑκάστῳ νέμων τὰ πρὸς ὠφίλειαν, xal τὴν
τὰ θεΐχ πελαγίζουσαν γλῶσσαν τούτοις ἐπαφιεὶς.

Τότε μετὰ πάντων ἐκείνων, xai Πέτρος ὁ περι-

βόητος, ὁ τὴν ἀρετὴν ἀπαράμιλλος ἐχεῖνος, πρὸς τὸν '

μέγαν ἀφίκετο, περί τε ἄλλων ἀναθήσων αὐτῷ πολ-
λῶν, καὶ περὶ ὧν δόξαν αὐτῷ προσέτριθον πονηρᾶν,
τὸν τούτου βίον ἐπιμωμούμενοι, καὶ τὰ παρ᾽ σὐτοῦ
δι᾿ ὀνείδους ποιούμενοι. Ἦσαν γὰρ οἱ τὸν ἄνδρα xa-
χίζοντες, ἀνθ᾽ ὧν τοῦτον ἑώρων βίῳ τε χρώμενον

ἀνῳχισμένῳ, καὶ σημεῖα οὐχ ἐλάχιστα ἐπιδειγμέ- .
νον. Ὃν δὴ xài ὁ Πατὴρ ἀνὰ μέρος περὶ τῶν καθ΄.

ἕχαστον ἐρωτήσας, καὶ ἐν πᾶσιν ὀρθῶς ἀνευρὼν ppo- -
νοῦντα, τῇ τε ἀρετῇ xal μᾶλλον ὑπερανεστηχότα, ἐξ -
ἧς γε αὐτῷ xal ἡ χάρις προσεπεφύχει" Τὸ μὲν ἐξηλ- -

in omnibus recta sentire deprehendisset, ao virtu-
tem, gratie ope, consecutum esse excellentum :
Novum hoc, inquit, si me audis, ac penitus inta-

ctum vite genus paululum remitte ; malisque si-
milem aliis rationem tenere, que prosit simul at-
que expediat; pane hoc quo ceteri vescuntur, ad
victum utens, et vino interdum, oibisque aliis
quantum libet : ut et his vesci videare, fastumque
ex inedia cibique abstinentia devites, et iis qui tibi
nuno detrahunt, os claudas, nullaque in re carpi

possis. Deinde quoniam tibi inter oetera mos est ἢ

nudis pedibus ingredi; mea quidem sententia id
minime necessarium videtur ; quia satius duxerim
te integumento aliquo pedes munire, eosque per
hiemem illesos servare. Que cum ille in hunc mo-
dum suasisset, ejus vicissim aocusalores verbis
admonuit ne tantum virum temere proscinderent,
necjudicium sibi accerserent, contraria illi sen-
lentes; qui laudare potíus, admir&àrique talem
virum debeant.

λαγμένον τοῦτο τοῦ βίου xal παντελῶς ἄθικτον, φησὶ :
πρὸς αὐτὸν, ἐμοὶ πειθόμενος, ὑπάνες μιχρόν " ἑλοῦ δὲ -

μᾶλλον τὴν τοῖς ἄλλοις ὁμοίαν διαγωγὴν, ἧς μετὰ

τοῦ ὠφελίμου, xai τὸ λυσιτελές" ἄρτῳ δὴ τούτῳ τῷ .

παρὰ πᾶσι χρώμενος εἰς τροφὴν, καὶ οἴνῳ

ὅτε, καὶ ἐδέσμασι δὲ τοῖς ἄλλοις, ὅσον εἰχὸς, ἕνα χαὶ !.

μετέχειν δοκῇς, καὶ τὸν ἐπὶ ἀσιτίᾳ τύφον ἐχφεύξῃ
χαλῶς, xai τοὺς τὰ σὰ διαδάλλοντας, πεπαῦσθαι
ποιήσῃς, καὶ οὐδενὶ γενήσῃ ὅλως ἁλιώσιμος. Πλὴν
ἐπεί σοι μετὰ τῶν ἄλλων χαὶ γυμνοποδεῖν εἴθισται,
ἐμοὶ δοκεῖν, ἥκιστα τὸ πρᾶγμα ἀναγκαῖόν ἔστιν, ὡς
τὸ ὑποδεδέσθαι μᾶλλον xai τοὺς πόδας ὁπὸ σκέπην
ἔχοντος, xxl ἀδλαδεῖς ἐν ὥρᾳ φυλάττοντος χειμε-
pp. Καὶ αὐτῷ μὲν οὕτω τὰ -λύσιτελῆ παρηγγύησε "
τοῖς δ' αὖ ἐγκαλοῦσιν ἐχείνῳ, λόγοις παρήνεσε τοῖς
προσήκουσι, μὴ τοσούτῳ προσκόπτειν ἀνδρὶ, μηδὲ
χρῖμα ἑαυτοῖς τηνάλλως ἐπισυνάγειν, τἀναοτία τοότῳ
ὑπειλημμένοις " ἔχειν δὲ μᾶλλον δι᾽ ἐπαίνου τὰ τοὔ-
του χαὶ θαύματος τοιαῦτα ὄντα, χαὶ πρὸς ἀλήθειαν.

VARLE LECTIONES.

4426 al, Koc.

VITÀ.

M ὃξ καὶ τοῖς λογάσι τῶν ἐπισκόπων συγγένοιτο A ΟΧΎΣΙ. Theodorus aliique Patres ecclesias suas

4i» dv ἀλλήλοις συνάμα τῷ πετριάρχῃ βουλεύον--
εἰσελθεῖν πρὸς τὸν τὰ σχῆπτρα χρατοῦντα, xal
» t3 περὶ dx) δέοιντο ἀναθέσθαι, ὡς ἂν γένοιτο
vw: τῆς τε ἰδίας ἀπολήψεσθαι ἐχκλησίας, καὶ
ς ταύτας πεχτυη μένους χαχοδόξους ἀπώσασθαι. OT
Ξρὸς λόγον ἕκαστα διομιλησάμενοι τῷ γῤῥατοῦντι,
& τε αὐτοὶ βιαίως πρὸς τοῦ πρὶν βασιλέως ἠλά--
T», χαὶ ὅπως αἱ θεῖαι εἰχόνες, ὧν ἡ τιμὴ ἀνω--
, ἰσχρῶς πεπαρῴνηντα:, ἄλλα τε πρὸς τούτοις
ἔχρῖν σαφῶς καὶ διαῤῥήδην παραστησάμενοι,
ὄχνον 152 xw ὑπηχοῦντες, xal ἀσυνέτῳ τοὺς
vo; ὑπέἔχοντες. Θεΐου γὰρ λόγου ἐξέτι οὗτος ἀν-
τος τυγχάνων παντάπασιν, οὔτε συνιέναι οἷος
ι εἴοντο προὸς ἐχείνων, οὔθ᾽ ὅλως τούτοις xai
τ προσέξειν τὸν νοῦν * πῶς γὰρ ὁ μηδέπω μη-
βέλτιον, μήτε παρ᾽ ἑαυτοῦ συνειδὼς. μήτ᾽ ὑπ᾽ ἀλ-
δεδιδαγμένος ; Ὅθεν μακρῷ λόγῳ τῶν Πατέρων
: πίστεως διεξιόντων, τοῦτο μόνον ἁλογίστως
σι Ξρὸς αὐτοὺς, ὅτι El xal χαλοὶ οὗ παρ᾽ ὑμῶν
?:, ἀλλ᾽ οὐχὶ καὶ παραδεχτέοι ἐμοὶ, οὔπω μέχρι
v3» εἰχόνα ἢ σεδασθέ,τι, ἢ προσχυνήσαντι, Ὥστε
uiv δίχαιον ἔχειν, ὡς ἄν ποτε ἔχω - ὑμᾶς δ'
tme; Tots οἰκείοις ἐμμένειν, xal τὴν σφῶν πε-
τοῖν δόξαν - οὐδένα γὰρ ὑμῶν τοῦτο πράττειν χω-
Ὁ Πλὴν μὴ ἐν τῇ βασιλευούσῃ εἰκόνα τοπαράπαν
πτλοῦν ὑμᾶς βούλομαι, ἀλλ᾽ ἀπωτάτω xai
1Ξτν βούλοισθε. ᾿Αμέλε: καὶ τὸ εὔγθες τούτου οἱ
d γνόντες, ἐξήεσαν παραυτίχα τῆς δΒυζαντί-
εὑ τοῦ ὁσίου τοῖς Κρίσχεντος πάλιν φοιτήσαντος
"ες, χαὶ ἔχε: σὺν τοῖς μαθηταῖς τὸ τῆς ἀσχήσεως
ὅιον ὑξεοχομλένου.
ἔαρον τὸ ἐν μέσῳ, xal Θωμᾶς ἐχεῖνος ἀποστα-
Ὑ xri Ῥωμαίων ὠδίνει - ληϊζων τὰ πάντα xal
πεόχων, ὡς ἂν ὑφ᾽ ἑαυτὸν τὴν ἀρχὴν μεταγά-
«Wy οὖν τοῦ μὴ ἁλῶναι τοῦ ἔξῶναι, πάντες
2 πτλίῶχ εἰσήεσαν - oi μὲν αὐθαίρετοι, οἱ δ᾽ bo!
ime Lebe: Τότε μετὰ πάντων xal ὁ θεῖος
πληλθι δατὴρ, ἐν ταύτῃ διάγων, ἕως ἂν ἡ ἐπι-
1:959 Tis; λυθῇ καὶ ὁ τῆς ἀρχῆς μερισμός.
ἰλὰ τοῦ epica; δονάμεις ἀθρόον περιχωπέντος,
ἀλωσίπο τῷ βασιλεῖ γενομένου, ἔξεισι πάλιν
| Bax, οὐχ ἐν τοῖς Κρίσχεντος ἀφιχόμενος,
J ἐν τὸ χιτὰ τὸν ᾿Αχρίτα χερσονήσῳ, τῇ τοῦ
02 οὔσῃ Τρύρωνος τὴν παροιχίαν θέμενος y ἀφ᾽
xi! τῷ πιτρίάρχῃ, συχνὰ παρουσιάζων, τά τε

petuni; ab-imp., sed frustra. — Cum autem una cum
seleolis- episzopj& Theodorus convenisset, omnes
inter se cum patfarchg'cenajlium inierunt abeundi
imperatorem, eique preveà vfieréndi, ut et ipsi pro-
prias eeclesias reciperent, et' qui eq8. opguparant,
heretici pellerentur. Sic igitur euni -ecnseninptes,
omnia commemorantes, quemadmodum ipsi vib4
lenter ab ejus decessore ejecti fuissent, ac divine
imagines quarum cultus e colo, turpiter ac con-
tumeliose tractate, aliaque id genus, que res po-
sceret diserte planeque representantes, non agno-
verunt se surdo canere, verba fandere non intelli-
genti. Divini enim verbi expers ad eam diem,
prorsusque rudis, neque intelligere poterat, si
quid recti ab eis diceretur, neque animum illis ullo
pacto intendere. Qui enim, qui nondum quidquam
sacri vel ex seipso viderat, vel ab aliis fuerat
edoctus? Quare prolixe Patrem, quam de fide ha-
buerunt : orationem, hoc solum absurde stultique
respondit : Tametti, inquit, egregia et honesta
sunt quedixistis; at mihi nequaquam amplectenda,
qui hactenus imaginem nullam colui vel adoravi.
Quocirca et me equum est eum manere, qui fui,
et vos pariter pristinum statum retinere, opinio-
nesque vestras sequi. Per me enim licebit, nec
cuipiam obsistam. Nisi quod imagines in regia urbe
ἃ vobis erigi prorsus nolo, sed extra eam procul,
et ubicunque volueritis. Quo audito, statim exie-
runt Byzantio, Theodoro ad Crescentis loca
redeunte, ibique vite stadium cum discipulis
decurrente.

CXIX. Theodorus Thomz tyranni metu Constan-
tinopolim se recipit : ad patriarcham crebro ventitat.
— Haud longum tempus intercessit, cum Thomas
ille defectionem & Romanis instiuit, et populari
circum omnia ccpit, atque infestis armis perva-
gari, transferre ad se nitene imperium. Tum ne in
ejus manus venirent, qui foris habitabant, regiam
urbem omnes ingressi sunt, alii quidem sponte,
alii ab aliia impulsi. Rediit cum ceteris divinus
Pater, in eaque vixit, quoad orta seditio reprime-
retur, divisequeimperii partes coalescerent. Thoma
vero copiis suis repente destituto, etin potestalem
imperatoris redacto, urbem Constantinopolitanam
mox iterum reliquit : non tamen amplius ad Cre-

n[xowez διωμίλει, xai τὸν πόθον ini τὸ μᾶλλον D) scentis loca profectus est, sed in Acritorum penin-

Ett, οἷα χχχείνου τοῖς ἴσοις τὴν ἀγάπην ἀμει-
Doo, xxi τὴν ἐν ψυχῇ διάθετιν ἐν πολλοῖς παρ-
εἴνοντος.

sula, sancto Tryphoni saora, sedem fixit ; ex qua
sepius ad patriarcham ventilabat : eL cum eo pro
re nata disserens, desiderium magis magisque in-

jebat; patriarcha vicissim amoris officia reddente, animique studium multis argumento decla-

le.

X γε καὶ iv μιᾷ τὸ περιὸν τῆς ἀγάπης παρα-
7n βουλόμενος, ἄλλοις τε ἐπαίνοις εἰς ἐπήχοον
λὼν ἐπισχόπων περὶ τοῦ ὁσίου ἐχρῆτο, xal ἃ
στη παθήματρ, ὑπερ ἅπαντας διεξήει oc ἐξορίας
εὐ τοῦτου xai φυλακὰς ἀριθμῶν * xai παντοίας
λᾶς καχώσεις ἐν σώματι. Ὡς δὲ καὶ συνεστιαθῇ-
: ἀμροτέρους ἐδέησε, xal τραπέζης χοινωνῆσα!

CXX. Patriarchg veneratio erga Theodorum. —
Qui aliquando abundantem amoris vim patefacere
cupiens, audientibus multis episcopis, tum alias
sancti laudes commemorabat, tum erumnas quas
pertulit, super, omnes extollebat ; exsilia ejus et
carceres enumerans, vel alia omnia corporis
supplicia. Ut autem oonvivari simul ambos opor-

e. *53HV0b08RI 8TUDITAE
ai. (te. Aero “Ὁ. Ae, πορόντος

qe en a Mens avt ff
Men an sodorn jnmait, Δὲ prnj, iWero shes
Mit sutor sanetufn 4s, nb. ARAM qne
pulsri. lHevetoatiun "pj *niebat, tnihi,
iners df ifr reir n blis hie, cvi enr
priv ΣΤ pro ejus merito feceris
foret *jus virtntem, imeotnpsrabilemos
m; neue, vel si otmnes. faortaliom ho-
onas, illum unquam sh atiroi modestia
sut abjectutn modicummque de s^ sensum
»rsuadess ; quo homine Jonge & nobis
us in honore, longeque in amore pre-
sat lis «ni rne comitantur. Tanta erat
» ery&. Inagnutn "Theodorum veneratio,
19f, οἱ charitas ; sic 11i. omnes primas
nt, preclare secum agi existimantes, si
censerentur. Procul absit livor pulcbris
sucocensere solitus, rmmaculasque inurere
»; κί] δι lingua futiles nugas garriens,
»pudenter deblaterans. Quis enim borum
vinorum virorum benevolentiarn, concor -
iusmque conjunclionem, non calumnia-
írrideat, in rebus adeo notis cavillari
st veritatem solis luce clariorem obscu-
| confundere, quasi non habeant ubi aua
Ll unde aliter placere possint, pisi ceteris
r? Verum illi suo ingenio utantur ; nos
atis ubique studiosi, in ea nunc vel
consistemus, qua videlicet freti, res Pa-

fuerunt, exposuimus, el sinceram ac
icatam benevolentiam factis ipsis compro-

"heodorí mors. — Sed jum nos tempus
beati viri finem. Refugit quidem oratio
)dere : accedet tamen, quanquam sit
jiarratio. Exoptabat igitur omnibus votis
em, ul qui spes suas omnes in ea positas
ieque aliud vivens assidue meditabatur,
| flagrans desiderio, totusque in futuro-
&tiones defixus, nec sic quidem extremis
ari linguam voluit, aut tantillum cessare
; sed lis quidem qui adventabant, verbis
886 conabatur, utilia tradens, supremas-
atliones reddens. Absentibus autem et
jitis, manu οἱ atramento, colloquii vices
Deo illos commendans, animeque salu

ibus exposcens. Cure enim sanoto erat ἢ μεγάλῳ μηδ᾽ ἐχλιπόντα μηδένα καταλιπεῖν “ ἀλλὰ c

preterire, sed communem et privatam
us sollicitudinem huic secum efferre.
lem magni ducebat, et hinc cure studio-
ri gesticbat.

Ad eum morientem concursus ingens. —
vero ejus obitus (ama, innu:rerabilis fuit
iccurrentium. inultitudo. Quos partim ex
| venientes cerneres, partim ex vicinis

$Àr “αὶ τοῦ Πατρὸς, τοὺς μὲν ἄλ-
Mog ὁ H2:2:32/*« ὑφέρους ἑαυτῷ εἶχε, καὶ μετ'
αὐτὴ τὰς χλισίας ἡαγόντας “ μόνον δὲ τὸν ὅσιον xai
ἐπ: μιᾶς καθέδρας ἐποιεῖτο συνέστιον. Αἰδοῖος γάρ
xal τῆς

J^. Vr3: πρὸς αὐτοὺς͵ X θχυμάπτιος οὗτος,

$9 9*9
πάσ,ς Tus ἄξιος, ᾧ πάντα τὶς ποιῶν, οὐδὲν οὐ-
Ago, οὐ' Gr) εἰχὸς ποιήσει, διά τε τὸ ὑπερδάλλον

-ἧς ἀρετῆς, X3; τὸ ὃν ταπεινώσε: ἀσύγκριτον " οὐδὲ
432, οὐδ᾽ εἰ πᾶσλ, τις τὴν ἐν ἀνθρώπυις προσαγάγοι
Tu, f, αὐτὸν ποτε τοῦ μετρίου μεταχινήσει, ἣ
πείσι, ὅδως τοῦ καταδεδλν μένου μεθέσθα! φρονήμα-
.2ι᾽ ἃ xai μᾶλλον προτιμητέος τῶν παρόντων
τίν ἀγάπην διχφορώτατος. Οὕτω τιμῆς
τὸν μέγαν ὁ πατριάρχης * οὕτω διαθέσεως
καὶ σπτορζῆς t οὕτως αὐτῷ πάντες τῶν πρωτείων
παρε ώρουν, μέγα ἑαυτοῖς xai τὸ μετ᾽ Ἐχεῖνον τε-
t1/03. Τγούμενο!. Ἔῤῥέτ τω φθόνος ὁ τοῖς χαλοῖς ἀεὶ ΄
νἐμεσῶν, x23: μώμους ἀεὶ προστρίδων τοῖς χρείττο-
T. Σιηάτω γλῶστα φληναφοῦσα τὰ μάταια, xal
ἀναΐδεν τὰ μὴ, ὄντα ἐχφέρουσα, Τίς γὰρ ὁρῶν τῶν

τος
ip, xa
εἴ,,ε ποὺς

θείων τούτων ἀνδρῶν τὸ εὔνουν τε xai ὁμόγνωμον,..

καὶ τὸ ἐν ἀλλήλοις συνδετιχὸν, οὐχ ἂν τῶν φιλαιτίων
ν᾿» , e? 4 ^
χατχγελάσοιτο, πραγμαᾶσιν οὕτως ἐχόήλοις ἐπηρεά-

γε.» θελόντων, καὶ ἀλήθειαν ἴσχ xal ἡλίῳ λάμπου- -
22» ἀμαυρηὺν καὶ συγχέειν ὥσπερ οὐχ ἔχοντες ὅποι .

τὰ ἐχυτῶν χρύψγειν, ἢ Ἐξὸν δ ἄλλως εὐδοχιμήσειν,.
᾿Αλλ᾽ οὗτοι μὲν ἐχέτωσαν..

εἰ μὴ ἑτέροις ἐπίθωντα: ;
. » . - ^ - *
ὡς ἔχοιεν, μεῖς δὲ πανταχοῦ τὴν ἀλήθειαν προτι--

μήσαντες, vov καὶ μᾶλλον ταύτης περιεξώμεθα " i

χαὶ θαῤῥήσαντες, ὡς ἐνῆν, τὰ τῶν Πατέρων παρ-
ἐστησάμεθα, χαὶ τὸ νῆς εὐνοίας χαθαρὸν καὶ ἀδόλω-

τον, αὐτοῖς πράγμασιν ἀπεδείξαμεν.

᾿Αλλ᾽ ἡμᾶς γε ὁ καιρὸς ἐπὶ τὸ τέλος τοῦ μακαρίου.
καλεῖ * ᾧ προσδῆνα: μὲν ὁ λόγος ὀχνεῖ *
δ᾽ ὅμως, εἰ καὶ σχυθρωπὸν τὸ διήγημα. ᾿Επόθει μὲν

οὖν τὴν ἀνάλυσιν, ὁ μηδενὶ ἄλλῳ T) ταῖς ἐχεῖθεν ζή-

προσδήπεται |

σας ἐλπίσι, καὶ τοῦτο θέμενος μελέτην διαπαντός. —

Οὕτω δὲ πόθου ἔχων, xai ὅλως 47 dv τῶν μελλόν-᾿

των, οὐδ᾽ ἐν ταῖς τελευταίαις ἐδούλετο ἡμέραις τὴν

γλῶσσαν xa: μικρὸν ἐπισχεῖν, T, σχολάζουσαν συν-

ὄλως ἰδεῖν * ἀλλὰ τοὺς μὲν αὐτῷ προσιόντας λόγοις

ἔσπευδε τοῖς παρ᾽ ἑχυτοῦ ὠφελεῖν, παραδιδοὺς τὸ"

συνοίσοντα, xai τοὺς ἐξιτηρίους ἀποδιδούς *

σωτηρίαν ψυχῆς ἐπευχόμενος. "Hv γὰρ σπουδὴ τῷ

ταῖς ἁπάντων μεριμναις συναπελθεῖν, Ὅ καὶ ἐτίθει"

πολλοῦ, χαὶ τῆς πάντων ἐποιεῖτο φροντίδος.

Ὥς δ᾽ dj τούτου περιηγγέλη τελευτὴ, ἦ ἰδεῖν

πλῆθος οὐδ᾽

ἀπὸ τῶν πέριξ τόπων, ἄλλους ἀλλαχόθεν συνηθροι--

VARIA LEGTIONES.

ob, 4] al, ὅλος.

τοῖς δὲ —
μαχρὰν xai ἀφεστηχόσι, γειρὶ χαὶ μέλανι, τὰ τῆς
ὁμιλίας ἐπλήρου, Θεῷ tt παρατιθεὶς τούτους, καὶ ^

ἀριθμῷ ληπτὸν, ἐχείνῳ συνθέοντας. —
Οὖς μὲν ἐπὶ τῆς βασιλευούσης φοιτῶντας, οὖς δ᾽

VITA.

426

ως. O32 ἀρχιερέων οἱ πλεῖστοι ἀπελιμπάνοντο À circum locis, alios ex aliis flnibus congregatos. Neo

αὐτὰ "οἵ τε αὖ προεστῶσες τῶν χοινοῦδίων, xal
τ΄ αὐτοὺς ταττόμενο: μοναχοὶ, πάντες ἅμα
j5 ἔϑεον - ὡς ἂν ἢ ὁμιλοῦντος τοῦ Πατρὸς ἀκού-
,, ἢ λόγου χατηχητιχοῦ ἀπολχύσωσιν ^ [f ἐχδη-
τ θεάσωνται, ἢ ἵνα τι πάντως ῥάους τῇ προσ-
*: γένωνται. ᾿Ἔπεὶ xai τὸ μόνον τοῦτο γενέσθαι
^», μέγιστον ἐνόμιζον εἷς ὠφέλειαν. Ἦν γὰρ ὃ
ἅτιος δὺς τὸν λόγον, ἡδίων τὸν τρόπον, τὴν
δίαν ἀδύτερος * τὸ ἦθος χόσμιος, γαληνὸς,
αϑὴς πρᾶος, ἀόργητος, ταπεινὸς, xal ἄλλα
| xztà Θεὸν πκλουτήσει ἄνθρωπος.

Ξτὰ τοιγαροῦν xal ἔξήχοντα βεδιωχὼς ἐνιαυτοὺς,

defuerunt numero episcopi complures, nec ocno-
biorum rursus antistites, qui una cum subjeotis
sibi monachis adesse festinabant; ut vel loquen-
tem Patrem audirent, ejusque documentum aliquod
perciperent, vel abeuntem ipsum conspicerent ; ot
aliquam demum adventus sui fructum referrent.
Maximum siquidem emolumentum censebant, vel
ad ipsum tantum propius accessisse. Erat enim
admirandus Theodorus, sermone dulcis, moribus
suavior, congressu jucandior, animi habitu hone-
stus, serenus, misericors, lenis, ire expers, humi-
lis ; et si quid aliud est, quod in perfecto et secun-
dum Deum homine laudari aut suspici debeat.

CXXIIT. Theodori δίας εἰ morbus ultimus. —

jT» Bxpsíq περὶ τὰς doy X; τοῦ Νοεμόρίου mtp:- p Septem igitur ac sexaginta natus annos, in gravem

εἰ πηνός * ἢ τὸ τοῦ στομάχου πάθος σφοδρότερον
χατεπαν:στε * xa! «3 χλίνῃ ὅλον πεδῆσαν, xal
i£x5€ σχεξὸν ἔθετο. ᾿Αλλ᾽ ἐχεῖνος xal πόνου οὕ-
ἔχων, καὶ ὀδυνῶν ὅλως πεπληρωμένος, τοῖς
puru δλως ἐπιστρεφὴς ἦν ^ ὡς ἂν εἴπου xai γέ-
Ὁ τοῦτο Ξαΐσαν βραχύ ^ xal μόλις ἀνεθέντι μιχρὸν,
ὃς ἀπὸ χειλέων εὐθὺς, χαὶ 4j συνήθης πάλιν ὃι-
καλία, Πλὴν ἣ γλῶσσα τούτῳ πονηρῶς εἶχε, τῷ
τῷ ἤδν καταφρυγεῖσχ᾽ μόλις χαὶ μιχρόν τι
rriv xal ἄτονον - ἑνὶ τῶν γραφέων τὰ τῆς
jug ἐχείνης ὑπαγορεύσας, δι᾽ ἐχείνου τοῖς ἄλλοις
διάλεξιν ὑπήχει, Ἔχει δὲ αὐτῷ xaz' ἀρχὰς ὁ λό-

οὐδ᾽.

λδελοοὶ χαὶ Πατέρες, ἠσθένησα, xal πάλιν εὐὖ-
ς ὑμῶν ἀναχέχλημαι. Ἴστε δὲ ὅπως ὑπὸ τοῦ
boo ταὶ ποῦ πυρετοῦ χατεσχέθην, xal μηδ᾽ ἐπ᾽

rro) εἶναι δυνάμενος. ᾿Αλλ᾽ ἕως πότε μέλλομεν
τὸ Ξάλιν ἔρχεσθαι τοῦτο ; Ἥξει γὰρ πάντως ὁ
we χωρίζων με ἀφ᾽ ὑμῶν, xai πρὸς τὰ ἐκεῖθεν
zw. Τὰ δέ γε λοιπὰ τοῦ λόγου, ἐν ταῖς ἀμφοτέ--
τς τῷὸῪ Πατρὸς χατυηχήσεσιν, εἴσεται ὁ βουλό-
Hv«.

Τοίνυν τὰ τὸ τὴν παροῦσαν ὁμιληθῆναι κατ-
yis, Ux xal ὦ νόσος ἀνῆχεν αὐτῷ 649, ῥάω
| γεγονὸς ὅλον, xai Emi ποδῶν βχίνοντα, καὶ τὴν
iz» ἐν τῷ Ευρ'ακῷ τελοῦντα μυσταγωγίαν, δι’
, καὶ pow αὐτῷ τὴν ὑγείαν ἐδωρεῖτο ὁ Θεὸς,
᾿ ἔχοι τοῦτο xxi τὴν θυσίαν προσαγαγεῖν ἐν
tt2ep.

Ὅδεν xst τοῖς συνοῦσι Πατράσι τε xai τοῖς ἄλλοις
εἰχότε συνομιλήσας, χοινωνήσας τε αὐτοῖς xai
ἐξίζνυς, πάλιν ἀ απίπτει τῷ χλινιδίῳ, Καὶ δὴ
ἡπκαλεῖτα: τὸν οἰχονόμον (1). Ναυχράτιος δ᾽ ἦν

morbum incidit, Novembri mense ineunte : qui
stamochi dolorem vehementius auxit, ipsumque
lectulo alligavit, ac mortui similem reddidit. In
hoc tamen mali estu, cum urgerent undique cru-
ciatus, totus in discipulos ferebatur. Cum autem
refocillari nonnihil videretur, dolorisque vis paula-
tim remitti, statim ex labris oratio et consueta
rursum doctrina profluere. Sed cum febris ardore
adusta lingua offlcium negaret, egre submissum
quemdam et inconditum edens sonum, accito no-
tario, dictatis que volebat, ad alios verba trans-
misit. Ejus autem sermonis hoc fuit initium :

CXXIV. Morientis oratio ad suos. — Fratres,
Patresque; egrotavi, et precibus vestris convalui.
Scitis autem quam violento morbi &stu, quam acri
tenerer, ita ut mei pene compos non essem. Sed
quousque tandem eo venire differimus ? Veniet
enim mors omnino, que a vobis me separet, et
ad loca illa perducat. Cetera vero, si cui nosse
est animus, in utrisque Palris catechesibus repe-
riet.

CXXV. Morbo remitlente sacrum in Ecclesia
facit. — Peracto hoc sermone, morbus continuo
remisit. Quare viribus confirmatus, suisque pedi-
bus incedens, Dominicum petit, et sacram in eo
mystagogiam peregit, cujus maxime gratia sanita-
tem illi dederat Deus ut sacrificium offerre posset
in tempore.

CXXVl. Iterum lapsus in morbum, Naucratium
cconomum advocat. — Unde post habitam ad Pa-
tres, aliosque qui convenerant, congruam oratio-
nem, et post communem cum illis mense parlici-

VARLE LECTIONES.

9 Vat. cod. δώδεχα τῆς ὑπὲρ ἀληθείας Χριστοῦ τρίτης αὐτοῦ ἐξορίας. Duedecim. ipsius pro Christi. veri-

de, exilii tertii. ** f αὐτὸν.

NOTE.

(1) Vatic. cod. Kai δὲ τὴν ἀναΐμαχτον θυσίαν
: v» τῷ Θεῷ xai μεταδοὺς πᾶσι τοῖς map-
σι 109) ζωοποιοῦ σώματος xai αἵματος τοῦ Ko-
ios ἡμῶν χαὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ !0la:;
t25!v, ete. Cumque incruentam Deo hostiam obtu-

lisset ac omnibus qui aderant. vivificum corpus et
sanguinem Domini nostri εἰ Servatoris nostri Jesu
Christi propriis manibus tradidisset, elc. Videsis et
Naucratii epistolam de obitu 9. Theodori, aditam a
Franc. Combefisio in Hist, Monothel., pag. 871.

221

S. THEODORI STUDIT/E

228

pationem, lectulo iterum decubuit, alque ccono- Α οὗτος, ὁ xal μετ᾽ αὐτὸν τὴν προστασίαν ἐγχειρι-

mum advocavit. Naucratius is erat, qui et preefe-
cturam post eum gessit, quem cum de omnibus
perdocuisset, multisque qua ratione fratribus rite
preesset, optimis documentis informasset ; inter-
rogabat denuo de iis que audire maxime avebat.
Nunquid, Pater, ail, aut Frater, aliquid ὁ nobis
pretermissum in officio? Num aliquid remissius
aut negligentius quam par erat, actum sooordia»
aut facilitate nostra ? Num si quid fuit, quo melio-
res effici possent qui nobiscum erant,eorum salu-
tem prodidimus, utilitatis tante commoda negli-
gentes? mihi enim estuat angiturque animus, reco-
gitans omnium sibi subeundum esse judicium : et
quaenam illi ad tantum tribunal oratio sufficiel, cui

sisti tantummodo formidandum est, et penitus into- B

lerabile ?

CXXVII. Rursum. decumbil. — Hac ille Naucra-
tio cum dixisset, postero die, qui sextus erat. No-
vembris. Pauli confessoris memorie sacer, Eccle-
siam rursus petit, tum sacris operaturus,tum verba
facturus ad [íratres. Vespere autem, cum solitos
cum illis hymnos Deo persolvisset, solus cellulam
ingreditur, et paucula ore, plura mente cum, solo
collocutus, profunda jam nocte ingravescere mor-
bum sensit, acrioresque quam antea dolores au-
geri ; quorum laborem ferre amplius tacitum non
valens eum, qui pro celle foribus dormiebat, ac-
cersit; eique vim et acerbitatem explicat dolorum.
Illo autem pro magnitudine moeroris flebiliter excla-
mante, a&ccurrerunt illico discipuli flentes, ejulan-
tesque, ut qui Patrem jamjam exstinctum iri arbi-
irabantur. Biduo igitur his doloribus excruciatus,
ut sensit instare obitum sibi, perfusus manantium
lacrymarum rivulis, excessum suum discipulis an-
nuntiat,

σεὶθ ὅλως τῷ χωρισμῷ τῶν συνόντων δαχρύων, ὡς

μαθηταῖς "

CXXVIII. Eztrema Theodori verba ad suos. —
Patres, inquit, et fratres mei, jam adest, ut vi-
delis, vite mes finis, quem semper exspectari.
Commune enim est omnibus hoc poculum, citius
alii licet, tardius alii bibant. Ex quo enim in hano
vitam producti sumus, vite flnem capiamus ne-
cesse est optimo Domino ita statuente, ut qui vita
fruuntur, mortem quoque sustineant. Mihi vero
eadem cum aliisineunda est via, eoque abeundum,
quo palres mel antecesserunt, ubi vita sempiterna,
imo ubi Deus et Dominus meus, quem dilexit ani-
ma mea, quem cor concupivit, cujus famulusdictus
fui, quamvis obsequium neglexerim ; cui totam
vitam meam concredidi. Vos vero, fllii, manete in
sermonibus nostris, servantes que accepistis,
vitamque simul et fidem vestram illibatam custo-
dientes. Utrumque enim necessarium vobis est;si
in utroque placere et accepti esse vultis. Soitis quo-
modo nihil subtraxerim vobis, quominus annuntia-
rem veritatem, sed publice et privatim omnibus
congruentiaindicarim; que utinam mentibus vestris

D

σθεὶς, ᾧ xai χοινωσάμενος περὶ πάντων, ὅὁπῶς τε
ἐν πᾶσι τοῖς ἀδελφοῖς γένοιτο δεξιὸς πολλὰ παραινέ-
σας. Πυνθάνεται αὖθις xai περὶ ὧν πυθέσθαι τούτῳ
ἡ μείζων σπουδή. Μή τι, φησὶ ὦ Πάτερ καὶ ἀδελ--
gt, ἐλέλειπτό τι τῶν ὀφειλόντων ἡμῖν ; Μή τι τῶν
δεόντων παρεῖται ἢ παρημέληται ἄλλως διὰ ῥχθυ-
μίαν ἡμετέραν xal γαύνωσιν ; Μὴ ἀρα [ἐξ ὧν βελ-
τιοῦσθαι οἱ μεθ’ ἡμῶν ἔμελλον, τὴν σωτηρίαν αὐτῶν
προεδώχαμεν, ὠφελείας ὑπεριδόντες τοσαύτης 5 -—
ἐμοὶ γὰρ συνέχεται dj ψυχὴ xai ἀγωνιᾷ ὅλη, ἐν- -
νοοῦσα ὅπως μέλλει τὰς ἕχαάστου εὐθύνας ὑφ-
ἐξειν * xal τίς αὐτῇ Ó ἐν τοσούτῳ λογοθεσίῳ ἃρ-
χέσω λόγος, ᾧ xai παραστῆσαι μόνον, φριχτὸν xal
ἄνόποιττον ;

Οὕτω διομιλήσας τῷ Ναυχρατίῳ, τῇ ἑξῆς πάλιν,
ἕχτην τοῦ Νοεμύρίου ἔχοντος, καθ’ ἣν wai ἣ τοῦ
ὁμολογητοῦ μνήμη Παύλου ποιεῖται, τῇ Ἐχκλη.σίᾳ
φοιτᾷ, τήν τε θείαν ἐχτελέσων μυσταγωγίαν, xal
λόγον μεταδώσων τοῖς ἀδελφοῖς, Τῆς δ᾽ ἑσπέρας
χκαταλαδηύσης, xal ὕμνους συνάμα τούτοις ἀποδοὺς
τῷ Θεῷ τοὺς συνήθεις, εἴσεισι μόνος ἐν τῷ χελλίῳ,
γλώσσῃ ὃὲ ὀλίγα, διανοίᾳ δὲ τῷ μόνῳ προσομιλῶν "
xai δὴ περί mou νύχτα βαθείαν, τὰ τῆς νόσου αὐτῷ .
ἐπιτίθεται αὖθις, βαρυτέρας ἢ πρόσθεν αἰσθομένῳ
τῆς ἀλγηδόνος * ὃς γε xal μὴ οἷός τε ὧν ὑποφέρειν
τοὺς πόνους, φωνεῖ τὸν πρὸ τῆς χέλλης χαθεύδοντα" —
xii αὐτῷ ἀπαγγέλλει τὰ τῆς ὀδύνης. Οὗ xal τῇῷῇὟ
ὑπερδολῇ τῆς λύπης, μέγα τι xai περιπαθὲς ἄφνω
βοήσαντος, συντρέχει ἅμα τὸ πλῆθος τῶν μαθητων,
δεδαχρυμένοι ἅμα καὶ ἀνοιμώζοντες " ἐχλείψειν γὰρ -
xav ἐχείνην τὴν ὥραν τὸν Πατέρα ἐτόπασαν. ᾿Επὲ
δυσὶν οὖν ἡμέραις τῷ πάθει τετρυχωμένος, ἐπεὶ
ἔγνω τάχιστα αὐτῷ xal τὴν τελευτὴν ἥξειν, συγχυ- ᾿
εἶχε, καταφοραῖς, τὰ τῆς ἐξόδου ἀπαγγέλλει τοῦ ^

Πατέρες, λέγων, ἔμοὶ xai ἀδελφοὶ, ἤδη πάρεστιν ^
ὡς ὁρᾶτε, τὸ τοῦ βίου μοι τέλος, ὃ καὶ πάντοτε προῦ--
δόχιμον εἶχον παρ᾽ ἐμαυτῷ. Κοινὸν γὰρ πάντων τουτὶ
τὸ ποτήριον * χἂν οἱ μὲν θᾶττον αὐτὸ, οἱ δὲ βραδύτε- :
pov πίνωσιν. Ἐπεὶ γὰρ ἐν τῷ βίῳ παρήχθημεν, ^
πάντως χαὶ τοῦ χίου πεῖραν ληψόμεθα" οὕτω τοῦ :
ἀγαθοῦ οἰχονομήσαντος, ἵν’ οἱ ζωῆς μετασχόντες, ^
καὶ θανάτου μετάσχοιεν. Λοιπὸν ἀνάγχη κἀμὲ τὴν
αὐτὴν βαδίσαι τοῖς ἄλλοις, χαὶ ἀπελθεῖν, ἔνθα οἱ.
προωδευχότες πατέρες poo * ἔνθα ἡζωὴ ἣ ἀΐδιος οἱ
μᾶλλον δὲ ἔνθα ὁ ἔμὸς Δεσπότης xal Κύριος, ὃν Ὺγά- -
πησὲν ψυχή μου, ὃν ἐπόθησα ἐν χαρδίᾳ" οὗ δοῦλος :
ἐχλήθην, χἂν τὴν δουλείαν ἠθέτησα " πᾶσαν τὴν -
ἐμὴν ζωὴν ἐνεπίστευσα, Ὑμεῖς δὲ, ὦ τέχνα ποθει- .
νὰ, μείνατε ἐν τοῖς ἡμετέροις λόγοις, φυλάττοντες ἃ
παρελάδετε, τηροῦντες ἑαυνοῖς τόν τε βίον xal τὴν
πίστιν ἀνόθευτα, Χοεία γὰρ τῶν ἑκχτέρων ὑμῖν, -
εἴπερ βούλοισθε δι᾽ ἑχατέρων εὐδοχιμεῖν, Οἴδατε γὰρ
πάντως, ὅτι οὐδέποτε ὑπεστειλάμην ὑμῖν, τοῦ μὴ ἀν-
αγγεῖλαι τὴν ἀλήθειαν * ἀλλὰ καὶ χοινῇ xai χαθ᾽ fva
τοῖς πᾶσι τὰ ἀφειλόμενα διεμαρτυράλην " ἃ καὶ εὖ-

VITA.

230

εἰ ταῖς ὑμετέραις διανοίας μένειν ἀμεταχίνητα. A fixa οἱ immota hereant! Spondeo autem vobis,

τὸ ὑμῖν διεγγοῶμαι, ὡς εἴπερ τινὰ παῤῥησίαν
ξ τοῦ Κυρίου ἡμέρᾳ ὃ ταπεινὸς εὕροιμι, αἰτεῖν
; ὑμῶν xai δεῖσθαι οὐ παύσομαι " ὡς ἂν ὑμεῖς
τὶ τὸ βέλτιον ἅἄγοισθε, xai χοινόδιον δὲ τὸ ὑμέ-
v μείζω ἀεὶ λαμδάνει τὴν προχοπὴν, ἕνα καθ᾽
προσλαμδανόμενος ἀφ᾽ ὑμῶν, xal προσάγων
τῷ σώζοντι. Ταῦτα τοῦ Πατρὸς διεξελθόντος
μαθνηταῖς, xai τοῦτο τελευταῖόν φησι" Τοὺς
ἱειφθέντας τῶν Πατέρων προσείπατε παρ ἡ μῶν"
ἀςχιερεῖς xal ἱερέων τοὺς μὴ παρόντας, τὰ
rz προσφθέγξασθε * τοῖς ἐν παντὶ οὖσιν ἀδελ-
,xzl πᾶσιν ἄλλοις οἵ τὴν ὁμολογίαν ἐτήρησαν,
τελευταίαν ἐξ ἡμῶν ἀπόδοτε πρόσρησιν. '"Epu-
ἧς δὲ πρὸς τοῦ θείου Ναυχρατίου περὶ τῶν ἐν
λοις μυναχῶν τε xxi λαΐχων, ἄπεχρίνατο " Ὁ
; δυγγωρήσει πᾶσι, μηδενὶ λογισθείη τὰ παρα-
στα.
ὕτως οὖν ἔχων, δύο ἄλλας ἡμέρας διέμεινεν, εὐ-
ὧν τε τοὺς προσιόντας, xai τῷ σημείῳ σφραγίζων
-τυροῦ. Συχνοὶ γὰρ αὐτῷ ἀνὰ πᾶσαν διέθεον
r^ ἄλλοι ἀλλαχόθεν ὡρμημένοι, καὶ τοὺς ἀπιόν-
; €i παραγενόμενοι φθάζοντες. Τῆς δὲ Κυριαχῆς
-ιλεθούσης, ἐν ἢ xxi ἡ τοῦ μεγάλομάρτυρος
νῷ ἐτελεῖτο μνήμη, ἐνδεχάτην τοῦ μηνὸς ἄγοντος,
ἅππτὸ ἔαυτον μιχρὸν ὅσον οὔπω ἐκλείψειν μέλλον -
. Ὅδεν xal προστάσει τὴν συνήθη γενέσθαι δοξο-
y^ εἶτα xai τῶν θείων μεταλαμύάνει μυστη-
w, ἦν ἔχῃ ἐφόδιον xal ψυχῆς ἀγαλλίαμα τὴν
τῆληψιν (2). Παρχυτιχα δὲ xai τοῖς μαθηταῖς
αχελεύετα:, τῶτα ὑπανάψαι, xal ὕμνων τῶν ἐξ-
- ἀπάρξασθαι. O3 xal χύχλῳ περιστάντες, καὶ
Mrxioto: οἱ ἄμωμοι, ὑποψάλλοντες, ἅμα τῷ τού-
o; εἰσγχέναι, Εὶς τὸν αἰῶνα οὐ μὴ ἐπιλάθωμαι
m ἑασιωμάτων Goo, ὅτι ἐν αὐτοῖς ἔζησάς, με’
ai mi αὐτὸς παρέδωχε τὴν ψυχὴν, ἀρεὶς τὰ
wmm, τοὶ διαδᾶς πρὸς τὴν ἐχεῖθεν μαχαριότητα,
Kr τρισέδται τὸτς ὁσίοις ὁ ὅσιος, τοῖς ἱερεῦσιν ὁ
ot, $ μάρτυς τοῖς μάρτυσιν, τοῖς κήρυξιν d
ιεγήλη ow, xxi μιχροῦ πᾶσαν τὴν οἰκουμένην
zo: yisme * τοῖς ὁμολογηταῖς ὁ τὴν ὁμολογίαν
ἀμποὸς, mi ταύτην ἔξόγως τὴν κλῆσιν λαχών. O2
ὃ πανίετην σῶμα μετὰ τιμῆς οὐδ᾽ ὅσης xal ῥηθῆναι
$ νέφῳ χομιτθὲν τῆς Πριγχίπου, μόλις τῷ τάφῳ δί-
οταᾶι " τοῦ συῤῥεύσαντος πλήθους ἐφ᾽ ἱκανὸν χωλύον-
ς τὴν χειάθεσιν.
& μετεστὰς, vov by οὐρανοῖς χομίζῃ τὰς ἁμοιάὰς,
wit» μεγέλῳ παριστάμενος, καὶ ταῖς αὐγαῖς τῆς
x12; καὶ ἀργιχῆς Τριάδος ἐλλαμπύμενος, τρα-
ὑτερον τε χαὶ καθαρώτερον, ὅλην ὅλῳ vol τὴν αἴς-
λην δεχόμενος τῆς θεότητος, καὶ τῇ ἑνώσει ταύτης
ιούμενος. Mipvz,ao δὲ xai τῆς ποίμνης σου, ἣν λίαν

(e) Psal. cxvim, 1. (f) ibid. 93.

8) Vatic. cod. : Kat ἐπαλειψάμενος κατὰ τὸ ἔθος
ἰὰ μέλη αὐτοῦ, εἴο. Et inunctus membra pro more.
Bic οἱ Naucratii epistola, Εἴθ᾽ οὕτω μετασχὼν
τῶν ἁγιασμάτων τῶν ζωοποιῶν εχείνων, καὶ κατὰ

Β

si quam in die Domini fiduciam humilis nanciscar,
me pro vobis postulaturam precaturumque inces-
santer; ut et ipsi ad meliora provehamini, et cono-
bium hoc vestrum majora semper incrementa ca-
piat; singulos ex vobis, ordine unumquemque Deo
viventi oblaturus assumam. His discipulos aífatus
Pater, adjecit ad extremum : Absentes Patres ver-
bis meis salutate : episcopos presbyterosque, quo
par est alloquio impertite, omnibus ubique fra-
tribus aliisque omnibus, qui in eadem confessione
perseverant, supremam ex me allocutionem red-
dite. Interrogatus deindeadivino Naucratio de mo-
nachis et laicis qui penitentiam agebant, respon-
dit : Ignoscet omnibus Deus ; nemini imputentur
errata.

CXXIX. Vialico munitus obit, in. insula Principis
sepelitur. — Duosalios dies in huno modum exe-
git, accedentibus benedicens, crucisque signum
imprimens; frequentes enim in horas adventabant,
hinc inde profecti, adeo ut digredientes alii semper
intervenientes occuparent. Die autem Dominico, qui
undecimus erat mensis, et Mene martyris memo-
rie dicatus, cum sensim deficere se animadverte-
ret, supremumque tempus advenisse; consuetas
laudum preces inchoari jubet ; deinde mysteriis
divins, ut anime viaticum ct munimen essent,
participat. Mox etiam luminaria succendi, et exo-
dioa, qui in funeribus cantantur, hymnos cani in-
nuit. Discipulorumque corona circumstante, ac
psalmum : Beati immaculati (e), decantante, in illig
verbis : In. zternum mon obliviscar | juslificationes
tuas, quia in ipsis vivificasti me (f): animam reddi-
dit, infima hec deserens, evolansque ad summam
illam beatitudinem. Appoeitusque est ad sanctos
sanctus,ad sacerdotes,sacerdos, ad martyres mar-
tyr, ad divinos precones vox ingens, totum pene
orbem suo sono pervagata : ad confessores confes-
sione illustris, et nomen hoc precipuo titulo con-
secutus. Cujus sacrum corpusad Principis insulam,
quanto cum ;honore dici nequeat translatum, vix
tandem tradi potuit sepulture; inhibente, quoad
poterat, confluentis turbe multitudine, ac deponi
velanlte.

AAÀR σὺ μὲν, ὦ ἱερώτατε Πάτερ, οὕτω καὶ βιοὺς ἢ CXXX. Oratio ad sanctum Theodorum. — At tu,

sanctissime Pater, tam laudabilis vite mortisque
premia in colo nunc percipis, lumini immenso
astanB, beateque ac sempiterne Trinitatis radiis
clarius sinceriusque collucens ; totum tota mente
splendorem excipiens deitatis, atque ipsa ejus con-
junctione Deus factus. Memento autem et gregis

τὸ εἰωθὸς ἐπαλειψάμενος, xai κχατασφραγισάμε-
νος, etc. Deinde vivificorum illorum parliceps sa-
cramentorum faclus, ac pro more inunclus, consigna-
tusque, etc.

231

S. THEODOR] STUDIT/E

232

quem intime adamasti, pro quo animam posuisti, À ἠγάπησας, xai ὑπὲρ ἧς τὴν ψυχὴν τέθεικας - ἦ καὶ

cui subventurum te, et pro eo intercessurum pro-
misisti. Te ipso enim freti, opem tuam et tutelam
deposcimus. Nota nobis est tua in nos cure, Patrum
optime, ac flliorum amantissime ; ut et in omnibus
δὰ meliora nos ducas, et ad portum tandem tranquil-
lissimum appellas ; hancce nobis assidui offloii mer-
cedem tribuens, ut vitam inoffenso pede claudamus;
teque patrono ac duce in Deum omnium eveoti,
immensa illa claritate perfruamur.

CXXXI. Ejus translatio. — Quoniam vero sacrum
ipsum sanctumque corpus precipuo quodam ho-
nore affici parerat; post annos decem et octo,
cessante jam adversus Ecclesiam bello, quod po-

stremum Theophilus excitarat;in regiam urbem B

clara et celebri pompa devehitur, illustri Methodio,
piaque Theodora illud ab insula expoctantibus,
atque in Studii monasterio collocantibus : in quo
et magni Platonis, et beati quoque Josephi dives
arca pariter asservatur. Quod cum inferretur, di-
vinus ipse patriarcha, clerusque universus, cum
ingenti monachorum ac populi multitudine, cum
facibus varioque suffitu extra urbem obviam effusi
supinis manibus illud exocipientes, salvum, inte-
grum, sanumque, ac miro fragans odore repere-
runt, laudemque Deo omnium Regi referentes, in
Patrum torum intulerunt. Illi honor et gloria cum
unigenito ipsius Verbo, et viviflco Spiritu, nuno et
semper et in secula seculorum. Amen.

ἐπηγγείλω ἐπαμύνειν ἀεὶ καὶ ἀντιλαμβάνεσθαι. Σοὶ
γὰρ θαῤῥοῦντες, τὰς σὰς πρεσδείας εἷς βοήθειαν ἐξ-
αἰτούμεθα. Οἴδαμεν γὰρ τὴν περὶ ἡμᾶς σου διάθε-
σιν, ὦ Πατέρων ἄριστε καὶ φιλοτεκνότατε, ὡς ἂν τά
τε ἄλλα xai ὁδηγοίης ἡμᾶς πρὸς τὰ κρείττονα, xal
εἰς λιμένα ἐγχαθορμίσας τὸν γαληνόνατον, ταύτην
διδοὺς ἡμῖν τὴν ἀντιμισθίαν τῆς προεδρίας, τὸ τὴν
παροῦσαν ἀπροσχόπως ἀνύσαι ζωήν " xai ὑπὸ σοὶ
μεσίτῃ καὶ πρεσδευτῇ τῷ τῶν ὅλων παραστῆναι θεῷ,
xai τῆς ἐχεῖ μετασχεῖν λαμπρότητος.

Ἐπεὶ δὲ xai αὐτὸ τὸ πανίερον σῶμα καὶ πανάγιον
ἔδει τιμῆς κατευμοιρῆσαι τῆς χρείττονος, ἐτῶν δια-
γεγονότων Otxa χαὶ ὀχτὼ, παυσαμένου ἤδη xai τοῦ
κατὰ τὴν 'ExxÀnciav πολέμου, ὃν τελευταῖος ὁ στυ-
γητὸς Θεόφιλος ἀνεῤῥίπισε, λαμπρῶς τῇ βασιλίδι
ἀναχοιλίζεται, Μεθοδίου τοῦ ἀοιδίμου xal τῖς εὐσε-
δοῦς Θεοδώρας τοῦτο ὑπὸ τῆς νήσου εἰσαγαγόντων,
xai τῇ τοῦ Στουδίου χαταθεμένων μονῇ ᾿ ἔνθα 1
πολύπλουτος σορὸς Πλάτωνος τοῦ μεγάλου καὶ
Ἰωσὴφ τοῦ παμμάχαρος. Οὐ χαὶ ἐν τῇ εἰσόδῳ αὐτός
τε ὁ θειότατος πατριάρχης, χαὶ χλῆρος ἅπας, καὶ
μοναστῶν πλήθη χαὶ μιγάδων, μετὰ λαμπάδων καὶ
θυμιαμάτων προ[σ]χυθέντες τῆς πόλεως, xal τοῦτο
χερσὶν ὑπτίαις δεξάμενοι, xai ὅλον σῶον εὑρόντες
καὶ ἄρτιον, ἀῤῥήτου εὐωδίχς πληρούμενον, τῇ θήκῃ
τῶν Πατέρων κατέθεντο, δόξαν τῷ παμῦὔασιλεῖ Θεῷ
ἀναπέμποντες. "Ωὡπέρ ἐστι τιμὴ xal προσχύνησις,
σὺν τῷ μονογενεῖ αὐτοῦ Λόγῳ χαὶ ζωοποιῷ Πνεύματι,
vOv xai ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. ᾿Αμήν.

DE SEQUENTI S. TIIEODORI STUDITJE£ VITA

MONITUM.

(Ang. Mai Biblioth. nov. t. VI, p. 292.)

Quam nos in sequentibus paginis vulgamus sancti Theodori Studite Vitam, ea in duo-
bus bibliothece Vaticana codicibus 608 et 4256, diserte inscribitur Michaeli monacho, ut
diximus p. 158 * in adnotatione, utque Allatius nos ibidem commode admonuit in ca ,*
98 de Theodoro. Ergo illa que in Sirmondi volumine legitur Vita, non Michaelem au
rem habet, sed vel anonymum, vel fortasse quemdam Joannem, prout suspicatur, Allatius
loc. cit. Causam erroris (cut nos quoque credidimus, cum Studi(e nova scripta ederemus)
scrutari curiosius non vacat, quandoquidem testes duo Michaeli vindicant, et Allatius id
confirmat. Proemium quidem totum novum est : elocutio in reliquis semper ab i(la edita
Vita differt ; sed tamen res narrat vir variant. Nos hanc luculentam Studite (quanti
viri!) biographiam $n codicibus diutius latere non patimur : atque ut ea utilior fiat,
Latinam quogue ejusdem interpretationem, quanquam scripti satis prolizi, elaboravimus.

* Vide supra Notitiam ex Allatii diatriba de Theodoris.

VITA.

BIOX KAI IIOAITEIA

TOY OZIOY HATPOE HMQN ΚΑΙ OMOAOTHTOY

JAQPOY HTOYMENOY MONHX TON XTOYAIOY

ZYTTPA*PEIZ [ita uterque codex] APA MIXAHA ΜΟΝΑΧΟΥ͂.

VITA ET CONVERSATIO

SANCTI PATRIS NOSTRI ET CONFESSORIS

HEODORI ABBATIS MONASTERII STUDII
A MICHAELE MONACHO CONSCRIPTA

at. 608. f. 124. a.] α΄. Πολλοὶ piv t&v A

z διαφόρους χώρας τε xal πατῥιὰς ἐν τοῖς
λαμψαντες χρόνοις, δίχην ἡλίου ταῖς τῶν
τῶν ἀκτίσι τοὺς παρατυγχάνοντας χατ-
ιαὶ πρὸς ζῆλον ἐνθέου πολτείας τοὺς ἐρα-
αλῶν͵ f καὶ τοὺς ἄλλως ἐξ ἀπροσεξίας ἔχον-
ἰασάν τε καὶ πρὸς τὸ χρεῖττον ἠρέθισαν.
vto» xa! ὁ τοῦ xa0' ἡμᾶς συλλόγου πεφη-
νίρχτης, καὶ τῆς Χριστοῦ ὁμολογίας πυρ-
στύλος Θεόδωρος, ἐν τοῖς ἡμετέροις
e; ΟΖ τις πολύφωτος ἀστὴρ τόποις xai
ἦν οἰχουμένην πᾶσαν μιχροῦ ὃδῪεῖν ταῖς
ἰλάμψεσι, καὶ τοῖς τῆς ἀθλητιχῆς ὁμολο-
ὅελεν ἀγωνίσμασι " χαὶ τοσοῦτός γε ὥφθη
wwo-ioo:; διατπρεψάντων χαρτερίᾳ τε βίου
i; ἀνδ;εἰςφ ἐκθυμότατος ζηλωτὴς, xxi εἰς ξαυ-
ὅτων z2ÀÀs (ÀAc] χὼς ἀριστεύματα, ὡς μέχρις
| νότου, ἑσπέρας τε xai τῶν ἀρχτιχῶν δια-
τοὺς τῆς διδασχαλίας αὐτοῦ φθόγγους
ὁ κὴν ἀλλὰ xal τῆς ὑπὸ Θεοῦ χατευλογη-
τοῦ πνευματιχῖῆς τῶν μαθητῶν φυτουργίας
obe ἔκταῦζναι τὰ χλύματα καὶ παραδεί-
[ὧν sip ὄντι ἀμφιλαφεῖς, καὶ ἀρετῆς ἐντεῦθεν
Ovx πειδευτήρια ^ xal οὐκ ἔστι τὸ παρά-
c οὗ τὸ ὄνομα τῆς πολιτείας αὐτοῦ xai τὸ
οὖκ üáoíixtto * ἀλλ᾽ ὅπως [f. 131 b.] μὲν ὁ
ἐκεῖνος χαθνγνητὴς χαὶ Πατὴρ τῆς καθ᾽ ἡμᾶς
Rc, χαταπόδας τῆς αὐτοῦ χοιμήσεως, ἔνιοι
5 φοιτητῶν διχῶς ὁπῃνίξαντο, χεφαλαιώ-
; πολυμερῆ τῆς χατὰ πλάτος ὑψηλοτάτης
λιτείας ἀνδραγαθήματα ἐν ὀλίγαις ἐπέων
Μεθ οὖς xa! ἕτεροι τῶν τῆς ᾿Εχχλησίας
ὧν ἕν συγγῥαφῆς εἴδει χαὶ ἐγχωμίων
"μῷ γλαφυρῶς ἄγαν χατ᾽ ἐπεχτάδην συνέτα-
gvruz, εἰς γῆρας θησαυρίσαντες λήθης
v Καὶ ἦν ἀκόλουθον τοῖς φιλοπόνοις xal
| ἀναπεπτωχόσιν ἐξ ἀμαθίας τὸν νοῦν, τοῖς
πιϑεῖσι χατεντυγχάνειν, χἀχεῖθεν ἐχδιδάσχε -

PaTROL, G&, XCIX.

1. Saneti complures viri per diversas regiones
ac patrias superioribus splendentes temporibus,
solis instar, suarum virtutum radiis obvios quos-
que illuminarunt, atque ad exquisitz virtutis stu-
dium, tum recti amatores, tum etiam illos qui in-
curiose se agebant, exstimularunt, et ad melioris
vite propositum exacuerunt. Enimvero haut secus,
nostre quoque nupere congregationis supremus
pastor, et Christi contessionis luminosa columna
Theodorus, tanquam late relucons stella, exortus
etate ac regione nostra, mundo pene universos
ascetice ν᾽" splendoribus et athletice confessio-
nis certaminibus innotuit :ac tantopere visus est
et vite constantia et virtutis robore animosissimus
priorum emulator, corumque in se ipso collecta
preclara gesta representare, ut usque ad orientem
el austrum, occaeum et terras arcticas, magiste-
rii ejus vox pervenerit : quin etiam sati ab eo et a
Deo benedicti digcipulorum viridarii propagines
usque illuc proserpserint : ita ut uberrimus vere
animarum hortus, et virtutis schole conflerent.
Prorsus nullus est orbis angulus quo vite» ipsius
fama et instituti denominatio non pervaserit. Sed
quomodo inclytus ille dux atque Pater vitam
apud nos exegerit statim post ejus obitum nonnuli
ejus discipuli carmine panxerunt, multiplicem su-
blimium ejusdem virtutam amplitudinem paucis
versiculorum dictionibus comprehendentes. Post
quo alii Ecclesie sacerdotes historico more et
panegyrica specie lucide admodum et prolixe com.
mentarium composuerunt, senescenti etati parantes
oblivionis remedium. Et sane pronum erat studio-
sis, vel sallem mentem haud obrutam inscitia ge-
rentibus, scripturas illas perlegere, atgpe illinc
ediscere universam sacratissimi Patris multisque -
precellentem vite rationem, utilitatemque ex ea
percipere, siquidem vellent, altamque ejus sapien-
tiam admirari, et conobitice vite institutum,

8

235

S. THEODORI STUDITJE

236

nec non accuratas ejus traditiones etupendasque À σθαι τὴν ἅπασαν τοῦ mavipoo Πχτρὸς ὅπερανεστη-

leges, quas suis tulit servandasque commisit di-
scipulia quarum causa tanquam alter Basilius
etate sua celebrabatur. Sed quia fratrum commu-
nitas, et multorum mens arcto plerumque spatio
constricta, pedestre potius atque simplicius dic-
tionis genus expetere solet, quod experrectam de-
tineat ad dicta attentionem, sitque ipsorum ani-
mabus utilius qum difficiles et sublimi stylo pro-
lati sensus ; agesis vestris obtemperantes manda-
tis, reverendissimi Patres, de divo hoc patriarcha
nosiro, ac magistro orbis sapientissimo nos quo-
que humilesnulla queestimatione digni, pro viribus
verba faciamus ; longo equidem infra rei meritum
intervallo, sed quantum nostra infirmitas tulerit, fa-
cilitatis atque perspicuitatis rationem habentes.

κυῖαν τῶν πολλῶν βιοτὴν, καὶ τὸ ὠφέλιμον δρέπε-

σθαι, εἴπερ ἐθέλοιεν, θαυμάζειν τε τῆς σοφίας αὐτοῦ

τὸ βάθος, καὶ τὸν τρόπον τῆς χοινοδιαχῆς &vactpo-

qc, τάς τε ἀχριδεῖς αὐτοῦ παραδύσεις καὶ θεοπρε-
πεῖς νομοθεσίας, ἃς ἐχεῖνος τοῖς αὐτοῦ νομοθετήσας

καὶ παραδεδωχὼς μαθηταῖς, ἄλλος τις Βασίλειος

ἐν τοῖς κατ᾽ αὐτὸν ἔφημίζετο χρόνοις. ᾿Αλλ᾽ ἐπεὶ τὸ

χοινὸν τῆς ἀδελφότητος, xal ἡ τῶν πολλῶν διάνοιά
i φότητος,

μικρὰ βλέπουσα ὡς τὰ πολλὰ, τὸ πεζὸν xal ἁπλοῖς

κώτερον τῆς φράσεως προτιμᾷν ἐπίσταται, ὡς ἀνύ-

σταχτὸν συντηροῦν τὸν ἐπόπτην τῶν λεγομένων νοῦν;

καὶ ὄνησιν ἐμποιοῦν ταῖς σφῶν αὐτῶν ὑπὲρ τὸ σχλη-
ρὸν καὶ βαθύγλωσσον τῶν νοημάτων ψυχαῖς, φέρε
ταῖς ὑμετέραις πειθαρχήσαντες ἐντολαῖς. Πατέρων
B αἰδεσιμώτατοι, τοὺς περὶ τοῦ θείου τούτου προπάτο-

ρος ἡμῶν καὶ πανσόφου διδασχάλου τῆς οἰχουμένης λόγους, xui ἡμεῖς οἱ ταπεινοὶ xal οὐδενὸς λόγου
ἄξιοι, ὡς οἷόν τε, καταθώμεθα * πολὺ μὲν κατόπι» τοῦ πρὸς ἀξίχν [f. 136 a.] ἰόντας, ὡς ἐνὸν δὲ τῇ ἀσθενείᾳ
ἡμῶν πρὸς τὸ εὔληπτόν τε καὶ χχαταφανὲς μεταποιουμένους.

2. Magni hujus et invicti orthodoxe fidei herois,
et monastiee familie celeberrimi rectoris, Theo-
dori, inquam, patria nutrixque fuit urbs in uni-
verso orbe precellens, in qua tunc imperium te-
nebat impio patre scelestior fllius Constantinus Co-
pronymus, antichristiang hewreseos renovator am-
pliatorque, qui ceu illud olim ZEgyptii Pharaonis
ingenium luto ac lateritio opere, novum Christi [8-
raelem affligebast, dum iconomachicam fabricam
per suos acerbos operis hujus prefectos urgeret,
quem cernebat evangelice in terris adherere vite,

et Domini sublimiter instituta sectari. Parentes C

Theodori fuerunt pii ac nobiles, qui impositam sibi
a genitoribus appellationem actibus suis palam
confirmarunt : ex quibus pater quidem, lux vere,
secundum loquacium Atheniensium linguam a Deo
creatus, Photinus (Lucidus) moritus et nomineexsti-
tit, vitam optimam sectatus, et honestatis splendore
eiregie exornatus; sicut etiam posthino religiose
ejus erga Deum et res divinas anime demonstra-
vit affeclus. Nam cum non vulgare apud impera-
torem munus gererel, erat enim regiorum vecti-
galium quaestor, hoc et aliud quodlibet mundi oble-
etamentum flocci faciens, cum tota domo ad uni-
versalem regem Deum se contulit, liberamque vi-
tam pre aulica adamavit : imo mundana hec fu-
mi instar somniique evanida sepernons, perpetuo
mansura bona, firmumque statum habentia, sibi
acquisivit, dum se consecratorum Deo virorum
catalogo, adjunxit. Et quidem jam quinquennio
antea & conjugis consortio ob eximium religionis
studium semet fortiter removerat. Ipsa vero mater
spectatissima et illustris femina, egregiis mentis
dolibus instructa, suisque liberis et dotnui pre-
esse gnara, ulpote ἃ Deo creata, et parem aucti-
bus appellationi sortita : nam cum commune
divine creationem nomen 8ibi proprium haberet,
propter rectam suam vite rationem, Theocti-
ste et erat et nominabatur, laudem utrimque
ab morum sanctimoniam nacta. Sed cujusmodi

ὀρθοδόξου πίστεως
τάγματος διχθόητον κυδερνήτην ἐνεγχαμένη τε καὶ
ἐχθρέψασα Θεόδωρον, ἣ τῶν πανταχοῦ γῆς πόλεων
προχαθημένη πέφυχε πόλις, xa0' ἣν ἐχράτει τῆς
ἀρχῆς τηνικάδε, ὁ ἐξ ἀσεδοῦς ἀσεθέστερος ἐχραγεὶς

β. Ἢ τὸν μέγαν τοῦτον xai ἀχαταγώνιστον τῆς
ἀριστέα, καὶ τοῦ μοναδιχοῦ

γόνος, Κωνσταντῖνος ὁ Κοπρώνυμος, xal τῆς Χριστο»
μανικῆς αἱρέσεως δευτερωτὴς ἀνχφανεὶς γενικώτα-

τος, ἐκθλίδων τὸν νέον Χριστοῦ Ἰσραὴλ, χαθάπερ

ποτὲ ὁ Αἰγύπτιος νοῦς Φαραῶ τῷ πηλῷ καὶ τῇ
πλινθείᾳ τῆς εἰχονομαχιχῆς πυργοποιίας διὰ τῶν
πιχρῶν τῆς τοιαύτης οἰχοδομίας ἐργοδιωχτῶν, καθ᾽
ὅτε ἔδλεπεν αὐτὸν πρὸς τὴν γῆν ἐπειγόμενον τῆς
εὐαγγελικῆς πολιτείας, καὶ ἀνυπερθέτως τοῖς Acomo- .
τικοῖς ἐξαχολουθοῦντα θεσμοθετήμασιν. Γονεῖς δὲ
αὐτῷ εὐσεδεῖς τε καὶ εὐπατρίδαι, xai. τῆς ἀποχλη-..
ρωθείσης αὐτοῖς πρὸς τῶν φυσάνχων προσηγορίας,
διὰ πραγμάτων τὰς σημασίας ἐπιδήλους ἔχοντες " ὧν
ὁ μὲν πατὴρ, φῶς ἀληθῶς κατά τὴν λάλων τῶν ᾿Αθη-.
ναίων γλῶτταν, παρὰ Θεοῦ γεννηθεὶς, φωτεινὸς τοῖς
τρόποις xal τῇ κλήσει γεγένηται, καλοχαγαθίας.
μεταποιούμενος, xal σωφροσύνης αἵἴγλῃ ἀξίως κα΄
ταχοσμούμενος" χαθὼς χαὶ ὁ μετὰ ταῦτά γε πρὸς
τὸν Θεὸν xal τὰ θεΐα τῆς θεόφρονος αὐτοῦ ψυχῆς
ἔδειξεν ἔρως" τὴν γὰρ οὐ πολλοστὴν ἀπὸ βασιλέως
διέπων ἀρχὴν, καθ’ ὅτι ταμιείας ἐμκρημάτιζε τῷ

D βασιλικῶν φόρων, ταύτην τε καὶ τὴν ἄλλην ἅπασαν,

βίου παρ᾽ οὐδὲν λογισάμενος τέρψιν πανοικῖ ἂν θεῷ
xal παμύδασιλεῖ προστρέχει, καὶ τὸν ἄζυγα τῆς iv
βασιλείοις αὐλῆς ἀπαλλάττει [f. 135 b.] βίον " μᾶλλον
δὲ τὰ καπνοῦ τρόπον xai ὀνείροα διαλυόμενα παρ-
ἰδὼν, τῶν ἑστωτων χαὶ εἷς ἀεὶ τὸ μόνιμον ἔχόντων
ἀγαθῶν τὴν μετουσίαν πορίζεται" καὶ γίνεται τοῦ
χαταλόγου τῶν τῷ Θεῷ χαθωσιωμένων, ὁ καὶ πρὸ
πέντε ἐτῶν τὴν τῆς συνεύνου γνῶσιν δι᾽ εὐλαδείας
περιουσίαν ἀνδρείως ἠθετηχώς. Καὶ αὐτὴ δὲ ἢ μήτηρ
ὡς περιφανὴς xai ἐπίδοξος, πυχνότητι πυχαζομένην
xal καλῶς εἰδυῖα τῶν τε ἰδίων τέχνων xal τοῦ olxoo
προΐστασθαι, ἅτε ὑπὸ Θεοῦ χτισθεῖσα, καὶ τὴν ὁμοίαν
προσηγορίάν τοῖς ἔργοις σφραγισθεῖσα. τὸ γὰρ κοι-

VITA.

238

θεοχτιαίας ὄνομα ἰδιάζον αὐτῇ παρυπάρ- A vilee cursum veneranda hec semper femin& tenue-

τῆς xxt ἀρετὴν εὐζωΐας, Θεοχτίστη xai ἦν
uxgco, τὸν ἐξ ἀμφοῖν ἔπαινον διὰ τῆς σεμνῆς
ὅσα πολιτείας " ἀλλ᾽ ὁποῖον δὲ τοῦ βίου δρό-
εισέδαστος αὕτη πεποίηται, αὐτὸς ὁ ἐχεῖνος
τος αὐτῆς καρπὸς, τοῖς ὑπ᾽ αὐτὸν ἀδελφοῖς
χήσεως εἴδει τηνικαῦτα ὑπηγόρευσεν (1),

rit, ipsemet ejus a Deo datus fructus, coram subje-
ctis sibi fratribus catechesim perorans jam exposuit,
facunda quippe lingua divinitus donatus. Quam-
obrem Theoctiste notitiarum cupidos illuc ablega-
mus: dum nos interim de Patre nostro, prout
par est, sermonem prosequemur.

ἰς γλῶτταν θεόθεν πεπλουτηχώς " ὅθεν τοὺς βουλομένους τὰ κατ᾽ αὐτὴν εἰδέναι, ἐκεῖσε παρα-
ες, ἡμεῖς τῶν περὶ τοῦ Πατρὸς ἡμῶν λόγων ὀφειλομένως ἐχόμεθα.

|» μὲν οὖν πρώτην τῆς ἡλικίας ἐπταετηρίδα
τως τῆς φύσεως διηνυχὼς, ταῖς εἰσαγωγι-
στοιχειώδεσι τῶν μαθημάτων ἐνασχολεῖσθαι

3. Primo itaque xtatis septennio iudoli sus con-
venienler exacto, isagogicis atque elementaribus
disciplinarum artibus admovetur : nam pueriles

αι τέχναις - αἱ γὰρ ix παίδων μαθήσεις B institutiones cum anima aucta, ipsi coherent, fir-

)3xt τῇ ψυχῇ, ἐνοῦνται αὐτῇ xai παράμονοι
τ μένῳ γίνονται. Ἐπεὶ δὲ προδὰς xa0' ἡλι-
H γραμματιχῆς ἔμπειρος ἐγεγόνει τέχνης,
| διαλεχτιχῆς, ἣν δὴ φίλοσοφίαν καλεῖν ol
εἰνοὶ γινώσχουσιν ^ πρὸς δὲ τοῖς εἰρημένοις
ἐν δήτορσι φράσεως τὸ χάλλος, ὡς [f. 186
τε ἦν, ἀπηνθίσατο, φύσεως τάχει xal γνώ-
οπονίᾳ τοῖς πᾶσι περίσχεπτος (2) ὧν ἐγνω-
οὐ μόνον δὲ διὰ ταῦτα αἰδέσιμος ἦν τοῖς
t τοῖς ἤδη προδεδηχόσιν, ἀλλὰ γὰρ καὶ ix
«ou τῆς ἀγωγῆς μᾶλλον, οὐχ ἀθχύμαστος
νμίζετο “ ἀρετῆς ἅτε ἐρῶν, καὶ τὴν ἁγνείαν
| ἐπαγόμενος, τῶν τε φχύλων τὰς συνουσίας
ἴσχων, χαὶ τοῖς σώφροσιν ἀεὶ συναρτώ-
s, δὲ xai τοῖς οἶχοις τῶν εὐχῶν, οὐχ ἤχι-
ἐν ταῖς συνάξεσι μολὼν, καὶ τοῖς βίοις τῶν
ιλαμψάντων ἁγίων ὡς ἕν τισιν εὐωδεστάτοις
zxz8xxtp τις φιλόπονος μέλιττα τῷ λογι-
drew» καὶ περιιπτάμενος " xal τοῦτό τε
, Siva δὲ μᾶλλον συλλήδδην ἐρανιζόμενος
ὃς χρήματος χατασχευὴν, λέγω δὴ τῆς ἀει-
» x3! σεθασμίας ἀρετῆς ὑπὲρ μέλι καὶ κη-
& τῆς ψυχῆς γλυχαινούσης αἰσθητήρια" ἦν
κ τεοῦὺς ἀρτίφρων xai Χριστομαθὴς ὁ θαυμά-
τοὺς τῆς ἐνυποστάτου τοῦ Θεοῦ xai Πατρὸς
» τῆς εῆσεν ἔννοιαν xai βουλὴν ἐπιχαλεσαμέ-
f» ix τοῦ μὴ ὄντος ὑποστάσης, χαθάπερ
ὅν τι ὀῶώρον τὴν κυριωτάτην τῶν γενιχῶν
ϑὼς ἀρετῶν, ἦ παρέπεσθαι xal τὰς λοιπὰς
λύτος, τοῖς γε μὴ ψιλὴν ἔχουσιν αὐτῆς τὴν
Km», ἄλλ᾽ ἐμπεδοῦσι διὰ τῶν ἔργων αὐτῶν
ὀνομάζονται παρωνύμως. "Yo ἧς ἐντελῶς ὁ
οὗτος υνόμενος Θεόδωρος τὴν εὐθεῖαν καὶ
d» διώδευσε τρίδον, καὶ μαχρὰν ἐγεγόνει τῶν
ροσύνης ποδῶν, ἢ τοὺς χρωμένους αὐτῇ ὅπο-
tv. πέφυκεν, χαὶ εἰς ἄδην ἀπωλείας χαταδιθά-

miterque in instituto homine manent. Tum cre-
scentibus annis, grammatice regulis imbutus fuit,
et mox etiam dialecticae, quam philosophiam ma-
gistri appellapt. Preterea rhetorice quoque elo-
cutionis venustatem, pro viribus, degustavit, na-
tureque acumine et voluntario labore cunctis emi-
nentior apparebat, neque ob hec solum coetaneis
imo et provectioribus venerandus erat, sed raagis
etiam ob morum formam admiratione dignus illis
videbatur; quippe virtutis studiosus, et. innocen-
tiam comitem habens, improborum consortia vi-
tans, et cum probis semper conversans ;sacris item
oratoriis ac synaxibus assiduus; et ad sanctorum
ante se virorum leclitandas vilas, apis instar labo-
rifere, intellectu incumbens; et modo hoc, modo
illud, imo cuncta simul deflorans ad unius confe-
rens operis confeclionem, laudatissimam, inquam,
et venerandam virtutem, quae pre melle ac favo
anime sensum dulcissime efficit. Fuit enim hic a
pueritia mirabiliter prudens et Christi discipulus,
ἃ consubstantiali Dei Patris sapientia, que men-
tem omnem voluntatemque imbuit, et e& que non
sunt facit subsistere, ab hac inquam ceu eximio
dono precipua omnium virtute donatus, quam re-
lique subsequi solent, in iis certe qui haud nu-
dum habent Christianorum nomen, sed huic con-
sonos actus exserunt. Sio prorsus a religione exi-
mius hinc manuductus Theodorus rectam regiamque
viam terebat, et procul insipientie vestigils ince-
debat, que sectatores suos subvertere solet, et

D ad inferorum preditionem deducere. Talem vide-

licet 86 ab initio optime ac prudentissime confor-
mavit, vel potius a divina conformatus fuit gratia,
que auxiliarem manum iis, qui virtutis studium
elegerunt, porrigit, cum iisque operatur, ac vires
ad majorem consequendum profectum suppeditat,

λλὰ γὰρ οὕτω τὰ πρῶτα διαπλάσας ἑχυτὸν [f. 1366] ἄριστα xal πανσὄφως, μάλλον δὲ διαπλασθεὶς ὑπὸ
ἕας χάριτος, ἢ χεῖρα βοηθείας ὀρέγει τοῖς ἀγαθὸν αἱρουμένοις, xai συνεργεῖ καὶ σθένος δίδωσι

ἣν τῶν χρειττόνων ἐπιτυχίαν.

Θκηνίχα τοῦ πονηροῦ τυράννου xai Φαρχο-
νὸς ἄναχτος χαταποντισθέντος οὐ τῷ ᾿Ερυθραίῳ
Q τῷ δὲ περὶ τῆς γεέννης, ἧς xal τὰ ὑπεχχαύ-
Cha δηλαδὴ xai χόρτον xai χαλάμην τὰ τῆς

jExetat hac inedita in Metaphraste codice
siaco, ot dixi, t. V, part. 11, p. 77 in adn.

&. Interim scelestus tyrannus, et Pharaonis regis
mentem gerens, haud Rubro mari demersus fuit,
sed igne gehenne, cujus ille incendio, ligna nimi-
rum et fenum et calamum, impie vite fructum,

(2) Cod. 608 περίππυος, cod. 1256 περίπατος,
uterque mendose, αἱ puto, Substituo περίσκεπτος.

239 S. THEODORI STUDIT.£ 240.

toto etatis sue tempore, tanquam sterilis terraac A μοχθηρᾶς ἐχρόρια ζωῆς παρὰ πάντα τὸν ἑαυτοῦ βίον,

dumosa, pabulum attulerat. Subinde post hunc Leo
Junior fllius ejus, naturalis heres, brevi tempore
imperio prefuit, et mox mortem obiit ; quando-
quidem Davidis illud vaticinium intelligere noluit;
nempe ex Davide ortum esse cornu fortissimum,
quod cornua contrivit peocatorum ac demonum
hominumque impiorum. Nimirum pacis princeps
Christus, magnus et Bolus sternusque rex, susci-
tavit cornu salutis simul ac pacis Ecclesie sum,
illam dico nomini suo congruam, magisque operi-
bus quam appellatione, vere Irenem. Tunc autem
divius quoque Theodorus omni se vanitate seculi
expedivit, et quasi domitus sponte pullusad virtutis
habenas decurrit, annos tunc natus viginti duos.

Cum ergo religiosissima Irene, a Deo ad monar- B

chis apicem sublimata, orthodoxie qui superfue-
rantao monasticee vite igniculos ex longinquis exsi-
liis aut etiam carceribus revocaret, quos lanquam
sal terre, mundique illuminatores, vite doctrinam
gerentes, observabat ac venerabatur, ceu qui artus
Ecclesie diro morbo corruptos salire poterapt, in-
superque orthodoxe fidei luce mentium oculos
illustrare; tunc in urbem reversusest, direlieto suo
ad Olympum nemore, predicte inclytae frater
Theoctista Plato venerabilis (de cujus laudibus
splendidam elaboravit orationem magnus Theodo-
rus, vitam ejuscondigne exponens), ut pro sua virili
parte opem ferret et allaboraret cum ceteris Pa-
tribus, qui ob destruendam funditus heresim, et

sacrarum imaginum cultum restituendum, Nice C

convenerant trecendi et quinquaginta : quo-
rum congregalio merito appellata est septima
synodus, que requiem prioribus motibus, attulit,
eL orthodoxam fidem nostram postremo obsignavit
Plato siquidem conjunctis viribus cum Tarasio
recte fidei defensore, et cecumenico luminari, qui
convenienter suo nomini totam impietatis procel-
lam exturbavit, et Ecclesie pacem Deo favente re-
stituit ; huic, inquam, conjuncius Plato consiliarius
ad omnia dexterque auxiliator erat ; quia reveren-
tía viciesim omnique honore prosequebatur Tara-
suis sanctissimum virum, propter ascetice vite
soliditatem et generis nobilitatem.

ὥσπερ τις γῆ χεχερσωμένη xal ὁλομανοῦσα ἐξήνεγ»
xtv, Εἶτα μετ᾽ ἐχεῖνον ἀμέσως τοῦ νεωτέρου Λέοντος
καὶ υἱοῦ αὐτοῦ ix προγόνων διαδηχῆς, εἰς ὀλίγον τοῦ
καιροῦ τῇ βασιλείᾳ διαρχέσαντος καὶ θανατωθέντος,
ἐπεὶ μηδ᾽ ἐδούλετο συνιέναι τὸ διὰ τοῦ Δαυϊδ προφη--
τευόμενον, ἐκ Δαυῖς ἀνατεταλχέναι ἰφθιμότατον χό-
ρας, ὃ συνέθλασε τὰ κέρατα τῶν ἁμαρτιυλῶν δαιμόο-
νων τε καὶ ἀνθρώπων ἐναγῶν ὁ ἄρχων τῆς εἰρήνης:
Χριστὸς, ὁ μέγας καὶ μόνος ἀΐδιος βασιλεὺς ἐξήγειρε
χέρας σωτηρίας ὁμοῦ xal εἴρήνης τῇ αὐτοῦ "ExxÀw-
σίᾳ, τὴν φερώνυμον δὲ λέγω καὶ τοῖς ἔργοις μᾶλλον͵,
Εἰρήνην fj τὴν προσηγορίαν, Τότε δὴ, τότε xal ὁ θεῖος.
Θεόδωρος πάντη διέδρα τὴν χοσμικὴν ματαιοπονίαν,
xa! οἷόν τις αὐτογύμναστος πῶλος πρὸς τὸν τῆς dot-
τῆς ηὐτομόλησε χαλινὸν, ἀπὸ γενέσεως ἄγων εἶχο-
στὸν xai δεύτερον ἔτος ᾿ τῆς γὰρ θεοφιλεστάτης Εἰ.
ρήνης ὑπὸ Θεοῦ προσχθείσης εἰς τὸ τῆς povoxpato- |
ρίας κῦρος, χαὶ τοὺς ὑπολελειμμένους σπινθῆρας τῆς
εὐσεδείας τε καὶ μονήρους διαδιώοεως ἐκ τῶν ἐσχα».
τιῶν καὶ ὑπεροριῶν ἢ καὶ χαθείρξεων ἀναχαλεσαμέ —
νης, οὖς xai ὡς ἅλα τῆς γῆς καὶ ὡς φωστῆρας κόσμου
λόγον ζωῆς Ἐπέχοντας, περιεῖπε χαὶ ἀπεσέμνυνεν, ὧς
ἁλίζειν εἰδότας τὰ τῆς Ἐχχλησίας διεφθορότα τῇ
πιχρᾷ νόσῳ τῆς αἱρέσεως μέλη, πρὸς δὲ χαὶ τῆς ὁρ-
θοδόξου πίστεως [f. 137 a.] τῷ φωτὶ ἐναυγάζειν αὖ
τῶν τοὺς τῆς διανοίας ὀφθαλμοὺς, εἰσελάλυθε την!
καῦτα ἐν τῷ ἄστει, τῆς xarà τὸν “Ὄλυμπον ἀφορμη-
θεὶς λόχμης, καὶ ὃ τῆς προχατονομασθείσης ἀοιδίμοοἩ —
Θεοχτίστης ὁμαίμων Πλάτων ὁ σεδασμιώτατος, περὶ
οὗ καὶ λαμπρὸς ἐσπουδάσθη τῷ μεγάλῳ θεοδώρῳ
ἔπαινος τὴν αὐτοῦ ἐχτιθεμένῳ ἀξιοπρεπῶς πολι- —
τείαν (3), συναγωνισόμενος, τό γε εἰς αὐτὸν ἦχον, καὶ
συμπονήσων τοῖς ἄλλοις Πατράσιν, εἴς τε τὴν κατὰ
τῆς αἱρέσεως ἀνχτροπὴν xal καθαίρεσιν, χαὶ εἰς —
τὴν τῶν θείων εἰκόνων προσκύνησιν, τοῖς συνελθοῦσι
τῇ Νιχαέων τριαχοσίοις xai. ν΄" dv ἡ ἄθροισις πρε-
πόντως ἰύδόμη σύνοδος ὠνόμασται, κατάπαυσις τῶν
πρὸ αὐτῆς γενογένη xal σφραγὶς καὶ τέλος τῆς Op»
θοδόξου ἡμῶν πίστεως " xal δὴ Ταρασίῳ τῷ προμά. ᾿
χῳ τῆς εὐσεόείας xal οἰκουμενικῷ πεφηνότι φωστῆρι,
τῷ φερωνύμως ἐχταράξαντι πᾶσαν τῆς ἀσεδείας τὴν -
ἅλμην, καὶ γαλήνην τῇ '"ExxAnsi4 σὺν Θεῷ πρυτα-
νεύσαντι, ἑνωθεὶς, σύμδουλος αὐτῷ τὰ πάντα καὶ (-

συλλήπτωρ δεξιὸς χαθίσταται" ἐχείνου δι᾽ αἰδοῦς πάσης καὶ τιμῆς ἔχοντος τὸν πανόσιον διά τε τὸ βεδηχξ —

τῆς ἀσκήσεως, xai τὸ τοῦ γένους ὑπερτενές.

5. Hanc igitur ob causam morasadmirabilis Plato ἢ

Constantinopoli trahens, cum alios multos fami-
liares ad presentium periturarum rerum contem-
ptüm incendit, tum prrecipue sororem suam, neo
non pia mentis Theodorum nepotem, qui ambo
multo jam ante coelestis vite desiderio flagrabant,
ad majus monastice perfectoris professionis stu-
dium concitavit. Qui Theodorus sancti viri montis
fiducia repletus, matre secum couspirante, per hano
galutaria et utilia consilia patri suggerit ; atque ita

19) Hanc Theodori de Platonis avunculi ae ma-
gistri sui laudibus orationem exstare apud Bollan-

€. Ταύτης οὖν s'vexa τῆς προφάσεως τὰς διατρι-
θὰς ó θαυμάσιος Πλάτων ἐν Κωνσταντινοπόλει voto) -
μενος, xal ἄλλους μὲν πολλοὺς τῶν συνήθων πρὸς
καταφρόνησιν ἀνεπτέρωσε τῶν παρόντων xal φθεῖι-
ρῥομένων, μάλιστά γε μὴν τὴν ἰδίαν ἀδελφὴν, καὶ τὸν
ὁσιόφρονά ἀδελφιδοῦν Θεόδωρον, πολλῷ πρότερον τῷ",
πόθῳ τῆς οὐρανίου ζωῆς τὰ ἐντὸς ἔχοντας πυρπολού-
μένα, πρὸς πλείονα ζῆλον τῆς ἀμείνω διΐγειρε τῶν .
μοναστῶν πολιτείας. Ὅστις Θεόδωρος θάρσους
[f. 137 ἢ.] ἐπίμεστος ταῖς ὑποθήχαις τοῦ ὁσίου γ.

dianos, diximus jam in hac collectione t. V, pari,
it, p. 77 in adn.

VITA.

ais

“Ξομδούλῳ τῷ μητρὶ χρησάμενος, δι᾽ αὐτῆς τὰ Α hunc capit cum tribus sororibus, ut per virtulis

m καὶ ἀνήκοντα τῷ πατρὶ ἀναφέρει * xa) ταύτῃ
ἐτοῦτον σὺν τρισὶν ἀδελφοῖς πρὸς τὸν ἴσον τῆς
| φονθέσθαι πόθον, ἐφυστερίζοντα τοῖς ἐξ αὐὖ-
πὸς γὰρ ἑαυτοῦ δύο συναίμονας μετὰ τῆς μιᾶς
(i αὐτῶν προεζωγρήκχει ταῖς χρησταῖς τῆς um-
mpaxÀZgsst * καὶ οὕτω συμφωνησάντων πάν-
rab ἀποτάξασθαι τοῖς τοῦ χόσμου, xai Θεῷ
παωθῆναι διὰ τοῦ ἀποστολιχοῦ σχήματος,
υλοῦσι σπουδῇ πάντα τὰ τῆς χοσμιχῇῆς ζωῆς,
βεσιλιχοῖς ἀξιώμασιν ἐπιτήδεια c ἔτι δὲ xai
τὴν otxiav * καὶ τὸ ἐξ αὐτῶν συγχομισθὲν γου-
Wires: διανείμαντες, ἀξιοῦσι τοῖς κατ᾽ οἶχον
μινυμένοις οἰχέταις τὴς ἐλευθερίου ζωῆς,
ὧν ἐκιδαλλόννων αὐτοῖς λεγάτων * xal δὴ τῶν
᾿ὶ ἀμοδυραδὸν ἀναστάντες ἀπαίρουσιν εἰς τὸν
μυμένυον αὐτοῖς τοῦ Σακχουδίωνος χῶρον, ol-
ng αὐτῶν, xai πάνυ ἐπιτήδειον slc μονχστῶν
WD καὶ ἀνάπαυλαν ^ χάταλσον γὰρ ἐστ' τὸ
Rgperibexc τε περιχυχλούμενον, xai δι᾽ ἑνὸς
fin τὴν εἴσοδον ἔχον - τὸ δὲ μεσαίτατον αὐτοῦ
lun, iv dp πεφύχασι δένδρα διάφορα, κάρπικά
inpes - καὶ ὁ περικαλλὴς τοῦ Θεολόγου ναὸς»
dran αὐτάρχειαν, μηδὲν ἄλλο πρὸς ὡραϊσμὸν
τοῖς οἱκήτορσιν ἐμπαρέχον, ἢ τὸν οὐρα-
πὶ τὰν ἀρχτικὴν θάλασσαν ^ ὅστις ἐξ ἐχείνο"υ
M σήμερον ἀνθεϊ xal βρίθει τῷ πλέθει τῶν

πιρερομένων ἀδελφῶν *

Wf οὐ 23, ἐναυλιζόμενος κατ᾽ ἀρχὰς [f. 138 a.]
ϑιόδωρος σὺν τοῖς μετ᾽ αὐτοῦ, xai ταῖς τοῦ
im ἥλαάτωνος χερσὶν ἑαυτὸν ὅλον ἐχδεδωχὼς,
! εἰποῦ τὴν τοῦ ἁγίου σχήματος ἀναλαδὼν
ον, οὖς ἦν τὸ παράπαν ὁ μὴ ταῖς ἐχείνου
ἱπόμενος, ἤἄθελέν τε xal ἔπραττεν, Τὴς γὰρ
τὸν κίνδυνον ὑφορώμενος, μαχρὰν τῶν
δλιμάτων εἶναι ᾧετο δεῖν, τὴν ἀποστολιχὴν
μερτύριον ἔχων τὴν λέγουσαν. Ζῶ δὲ οὐχ-
f$ δὲ ἐν ἐμοὶ ὁ Χριστός. Ac οὕτως ὑπ-
τῷ ἐοιδίμῳ Πλάτωνι, συστολὴν ἤθους καὶ
, 96 μόνον εἰς αὐτὸν͵ ἀλλὰ καὶ πρὸς τοὺς
μἶζονάές τε καὶ ἐλάττονας ἐπιδειχνύμενος,
Maréo τις ὧν καὶ ἀδούλητος ἄνθρωπος, ὃ
Ὦχος, τῷ φόδῳ τοῦ Κυρίου τὰς σάῤκχας
νεδλωμένας, χαὶ ἄπραχτος διαμένων πρὸς
καὶ ζῆλος, καὶ φθόνος καὶ θυμὸς, καὶ
WE ἱριϑεία, διὰ νῆς τοῦ νοὸς ἀπροσεξίας οἶδεν
* τὴν δέ γε μεγαλοψυχιαν xal σπουδὴν
-ἰχύτητα ιετὰ τῆς ἐθίμου εὐσχημοσύνης
ἐν χιρσὶ διχκονίαις, οὕτω 0 ἐπιμελείας
ὡς εὐθέως μὲν τὸ προχείμενον αὐτῷ ἔργον
ἔχειν " διαθέει δὲ ὧδε χἀχεῖσε πρὸς ἕχαστον
ὧν͵ καὶ τοῖς ἣ δι᾽ ἀσθένειαν ἢ xai ὁχθυ-
ἡμδεντκόσιν ἐπαμύνειν, xai τὰ τούτων ἐλ. λείμ-
τῷ zzo' ἑαυτοῦ ἀναπληροῦν βοηθείᾳ, ὃς οὐδὲ
"n σχαπένῃ χεχρῆσθα', χαὶ χη πεύςξ ιν, τὴν
τῷ ἀσθενείᾳ τροὴν ἀπηυδόκησέν πω c

ἡ Gilet, τα, 30.

xxi περιδόητός Yt χαθέστηχεν διὰ τὴν χάριν βαλλόντων εἰς
πὲ θεμέλιον ἀγγελομιμήτου ζωῆς, θεοφόρων xxi ὁμολογητῶν Πατέρων ἡ μῶν,

C

D

studium sequatur, et postremus ad suorum nume-
rum accedat. Nam jam antíea Theodorus fratres
duos unamque sororem lucratus fuerat per pias
matris adhortationes. Atque itaconsentientesomnes
ut mundanis rebus valedicerent, Deoque, sumpto
apostolico indumento, adhererent, alacri animo
cuncta divendunt mundana vite ornamenta, re-
giis muneribus gerendis idonea : insuper et ipsam
domum, et confectam inde pecuniam pauperibus
elargientes, domesticos quoque famulos libertate
donant, adjectis unicuique legatis. Tum vero illinc
simul omnes digressi, ad predestinatam migrant
Saccudionisstationem, quodipsorum praedium erat,
et monachorum claustro et quieti prorsus accom-
modatum. Est enim nemorosus locus, et in lune
figuram curvatus,atque unatantum ex parteaditum
habens : intra vero campestris est, ubi diversi ge-
neris arbores fructifere pariter et infructuosz. Ibi
quoque pulcherrimum Theologi (Joannis) templum,
et aque copia sufficiens; nullusque alius incolis
delectabilis aspectus patet, quam colum et mare
arcticum. Qui locus nunc etiam floret atque abun-
dat multitudine qui illic versantur fratrum ; cele-
brisque est, proptera quod ibidem primum diri-
nitus instincti etconfessores Patres nostri angelice
vite fundamenta jecerunt.

αὐτὸν

6. 101 scilicet tirocinium agens magnus Theo-
dorus cum sociis suis, et sanctissimi Platonis
manibus totum se tradens, susceptsque ab eo
sancli schemalis armatura, nihil non ad ejusdem
nutum volebat aut agebat. Nam proprii libiti pe-
riculum metuens, longe a sua& votuntate rece-
dendum putabat apostolici effati testimonio fre-
tus: « Vivo ego jam non ego, vivit vero in me
Christus (a). « Sic igitur Platoni inolyto subjectus
erat, morisque sui ac mentis modestiam non erga
illum tantummodo, verum otiam erga reliquos
omnes majores minoresve ostendebat, ceu homo
voluntate omni carens vel inanimis statua, carnes
simul habens timore Domini conflxas, cavens-
que semper quidquid arrogantia, emulatio, et in-
vidia, et odium οἱ ira, atque contentio, in incau-
tis mentibus parere solet, Animi vero alacrita-
tem et sedulilatem, et impigrum studium cum con-
sueta sibi gratia in quotidianis exercitiis exprome-
bat, que tanta diligentia obibat, ut propositum
sibi opus omni cum celeritateexpleret. Discurrebat
autem haoc illac ad singulos fratres, et infirmos aut
gegnes adjuvans, defectus illorum ope sua supple-
bat;ita ut ne ligna quidem portare, aut ligone
uti, et hortum colere, et congruam infirmitati ali-
moniam exhibere abnueret; sed sponte heec etsi.
milia faciens, stercora etiam jumentorum, dormien -
libus fratribus, nocturnis aut meridianis horis,

343

s. THEODORI STUDIT &

clam sepe exportare compertus est Quibus rebus ἃ ἄλλ' αὐθαίρετος ταῦνά τε xai τὰ παρόμοια ὃρῶν,

dicitur sodales quoque monachcs admiratione per-
culisse; evidentem scilicet magnamque edens, per
ea que faciebat, demonstrationem ardentis suem
perfectzeque erga Christum charitatis : Quí cum in
forma Dei esset, non. rapinam arbitratus est. esse
aequalem Deo, sed. semel ipsum exinaniens forma. servi
assumpta, factus est obediens usque ab morlem, mor-
tem aulem crucis (b).

εἶναι ἴσα Θεῷ, ἀλλ᾽ ἐαυτον ἐπένωσεν μορφὴν δούλου
σταυμοῦ,

7. Hec et alia omnia, que de illo scripta sunt, di-
vina atque humana, vigili secum volvens conside-
ratione, illuminabatur et anima, compungebatur
corde, incendebatar in mente, ut omnino Christi
placita faceret, eumque imitando quantum licet
exprimeret. /Edifioavit eliam oratorium sub theo-
logi tonitruique fllii Joannis nemine, morem
quoque in hoc gerens magno Platoni, coli formam
habens, cum pictura florida; neque solum parlem
ejus sublimen elaboravit, ita ut esset stantibus in
eo gratum edificium et undique ornatum,verum et
pavimentum ipsum variis auratisque calculis stra-
vit, ut pedes quoque calcantium splendoribus lapil-
lorum delectarentur: quo inloco dum preces Deo
cum sodalibus faceret, magis tamen divini amoris
compunctionisque fulgore radiabat, primus Dei
domum ingrediens, postremus recedens; quan-
quam et nonnulli alii diligentissimi essent, qui illic
per Dei gratiam in sancto secessu degebant.

8. Sed preter supradictas aliis quoque privatim
indulgebat precibus, semet clam sodalibus subdu-
cens, diebus presertim quibus of(cia vacabant, quo
tempore lacrymarum rivulis genas inundabat atque
pavimentum cui insistebat. Etenim compunotionis
donum abundantera Deo acceperat, a quo nimi-
rum omne donum perfectum datur dignis eique
semet comparantibus. Continentiam autem tanto
impensius colebat, quanto eam utiliorem compe-
riebat iis quo Christo pure et immaculate servire
volunt. Jam ratiocinium tanquam judicem incor-
ruptum inter spiritum carnemque constituens, sic
pec illud utriusque officium explebat, ut neque ni-
mio jejunio partem sui visibilem tantopere debilita-
ret ut Christi famulatui inepta preter fas evaderet ;
neque item propter nimiam esculentorum ingurgi-
tationem, animee facultatibus scedie passio subre-
peret, ex qua generaliter monachis mors contingit.
Profecto in his perseverans beatus vir, archetypi
locum in agendis rebus tenebat : quanquam non-
dum manifeste singularum virtutum nominibus
accuratos efficiebat in participantibus characteres.
Ad quem spestantes ascete condiscipuli, precipue-
que mirabilis Josephus, qui et sanguineet vit pro-
posito proxime illum attingebat, animam suam
Mius pulchritudine exornabat, parem alacritatem

(5) Philipp. τι, 7.

καὶ χόπρον ἐχχομίξων τῶν βοσχημάτων χρύδδην..

καθευδόντων τῶν ἀδελφῶν, ἐν νυχτεριναῖς τε καὶ

μεσημδριναῖς ὥραις ἐφωράθη πολλάκις * ἐφ᾽ p λέγε. -
ται χαὶ τοὺς συνασχουμένους [f. 138 b.] ἐχπλήττειν, ’
ἐναργῆ καὶ μεγάλην διδοὺς τὴν ἀπόδειξιν δι᾽ ὧν ἔδρα, -
τῆς προσοσύης αὐτῷ κατὰ τὸν ἔνδον ἄνθρωπον δια- ,
πύρου mal τελείας πρὸς Χριστὸν ἀγάπης. Ὅς ἐν.
μορφῇ θεοῦ ὑπάρχων, οὐχ ἁρπαγμὸν ἡγήσατο τὸ ,
λαδὼν, γενόμενος ὑπήχοος μέχρι θανάτου, θανάτου δὲ,

ζ. Ταῦτα γὰρ χαὶ τὰ ἄλλα πάντα τὰ περὶ αὐτοῦ

γεγραμμένα θεῖά τε xal ἀνθρώπινα, νήφοντι ἄνα-

θεωρῶν λογισμῷ, ἐφωτίζετο τὴν ψυχὴν, κατενύσσετο

τὴν χαρδίαν, ἐπυρπολεῖτο τὸν νοῦν, διαπαντὸς τῷ.
ἐφέσει τῆς πρὸς αὐτὸν εὐαρεστήσεως, xxl κατὰ τὸ .
ἐγχωροῦν ἐχμιμήέσεως. Ἐξεδωμάτωσε μέντοι xal |
εὐχτήριον ἐπ᾽ ὀνόματι τοῦ Θεολόγου ἸΙωάννου χαὶ

υἱοῦ τῆς βροντῆς, ταῖς τοῦ μεγάλου Πλάτωνος πειθ-

24 .

αρχῶν ἐντολαῖς, οὐρανότυπον σχῆμα προδεδλημέ- ᾿

νον, εὐανθῇ ποιχιλοεργίαν, οὐ μόνον κατὰ τὸ μετέω-

ρον αὐτοῦ τεχνησάμενος, καὶ τοῖς οἰκοῦσιν ἐνδιαί- ᾿
τῆμα ξένον xal χαλλοπρεπὲς περιποιησάμενος, ἀλλὰ ^

xai αὐτὸ τοὔδαφος ταῖς ποιχίλαις καὶ διαχρύσοις ΄᾿
ἐγκαταστράψας ψηφίσιν, ὡς ἂν καὶ οἱ πόδες αὐτῶν ᾿

ταῖς αὐγαῖς τῶν λίθων χατατρυφῷεν *

ἐν ᾧπερ τὰς ᾿

ἐντεύξεις τῷ Κυρίῳ μετὰ τῶν συνόντων ἀποδιδοὺς ^

μᾶλλον φιλοθεῖας καὶ κατανύξεως ἤστραπτεν ἀμαρύ-
γμᾶσιν "

Δ €

τάτων ὄντων ἐνίων τῶν Θεοῦ χάριτι αὐτόθι λοιπὸν

ἀποταξαμένων.

γ΄. Πρὲς δὲ τοῖς εἰρημένοις, xai τινας ἰδικωτέρας ᾿
ἐποιεῖτο δεήσεις, ἑαυτὸν ἀποδιαστέλλων τῶν ἄλλων ^:

πρὸ πάντων εἰσιὼν ἐν τῷ οἴχῳ τοῦ Θεοῦ, ᾿
χαὶ ὕστατος ἐκεῖθεν ἀπογινόμενος * καίτοι σπουδαϊιο- ᾿

χατὰ τὸ λεληθὸς, xal μάλιστά γὲ χαθ᾽ ἃς ἡμέρας -

ἦγον ἀργίαν, ἐν αἷς καὶ λιθᾶσι δαχρύων τὰς παρειὰς : :
χατέχλοζεν xal τοὔδαφος ἐν ᾧπερ ἐτύγχανεν ὧν" τὸ -

γὰρ [f. 139 a.] τῆς χατανύξεως χάρισμα πλουσίως .
εἰλήφει παρὰ Θεοῦ, παρ' οὗ πᾶν δώρημα τέλειον -

δίδοται τοῖς ἀξίοις xxl πρὸς τοῦτο ηὐτρεπισμέγοις *

i

ἐγκράτειαι δὲ τοσοῦτο μᾶλλον ἐξήσχησεν, ὅσῳ καὶ .
πλέον αὐτὴν συμδαλλομένην tüpev τοῖς τῷ Χριστῷ .

χαθαρῶς τε xai ἀρυπάρως λατρεύειν ἐθέλουσιν * τὸν .

γὰρ λοσισμὸν ἐπιστήσας ὥσπεῤ δικαστὴν ἀδέκαστον

ἢ ἢ ' t * à czAM - -"
πνεύματι xal σαρκὶ, οὕτω δι᾽ αὐτοῦ ἐποιεῖτο ἑκατίε:
ἢ Ρ90 τὸ δέον, ὡς μήτε διὰ τῆς ἄγαν ἀσττίας τὸ, ὀριρέὸν
αὐτοῦ ἐχλύεσθαι, καὶ πρὸς τὰς ἐν Χριστῷ διακονίας.
ἄπρακτον παρὰ τὸ εἰχὸς χαθίστασθαι, μήτ᾽ αὖ διὰ
τὸν χόρον τῶν εἴσχῤ:ιθέντων τὰς ψυχικὰς ἕξεις ἀχη- |
δείας ἐνέχεσθαι πάθεσιν, ἐξ ἧς ὁ περιεχτικὸς τῷ
ἐν τούτοιςἩ

μοναχῷ συνάγεται θάνατος. ᾿Αμέλει
ἐγχρονίσας ὁ μακαρίτης, ἀρχετύπου τάξιν ἐπεῖχεν
τοῖς πράγμασιν " εἰ xai μηδέπω σαφῶς τοῖς ὀνόμα-
σιν πάσης ἁπλῶς ἀρετῆς * τοὺς ἀχριδεῖς ἐμποιῶν
τοῖς μεταλαμδάνουσι χαραχτῆρας * πρὸς ὃν δὴ βλέ-
ποντες οἱ συνασχηταὶ, xal μάλιστα ὁ θαυμάσιος
Ἰωσὴφ, ὁ καὶ τὴν φύσιν αὐτῷ καὶ τὴν προαίρεσιν
πρηοσφυῶς οἰκειούμενος, ἐμορφοῦτο τὴν ψυχὴν τῷ

5 VITA.

246

ἐνοῦ κάλλει, τοιουτοσθενῇ προθυμίαν τῇ τῶν πρα- A 80 fortitudinem similitudine morum ostendens :

ὧν ἐνδειχνόμενος ἑξομοιώσει " διὸ χαὶ ἄλλος τις
ε: Θεόδωρος παρ᾽ αὐτοῖς εἰχάζετο, πολὺς ἀρετῇ
ωϑε: γεγονώς " ὃς χαὶ θείᾳ ψήφῳ τῆς ἐν θεσ--
ἰονίχῃ ἁγίας τοῦ Θεοῦ Ἐχχλησίας ἐν χαιοῶ ἰδίῳ
T: οἴακας ἐγχειρισθεὶς, πλείστας ὑπερορίας καὶ
»pzc ὅπὲ; τῆς ὀρθοδόξου ἐχαρτέρησε πίστεως *
V 95 καὶ ᾿Αντώνιος, xal Τιμόθεος, ᾿Αθανάσιός
καὶ Ναυκράτιος͵ καὶ πλεῖστος ἄλλος ὅμιλος ἐφ-
'ς, 9t διὰ τῆς ἀσχητικῆς τηνιχάδε (f. 130 b.]. ζωῆς
ἢ τῆς ἀθλητιχῆς ὕστερον ἐνστάσεως ἐνέχρωσαν τὰ
λη τὰ ἐπὶ τῆς γῆς, χαὶ τοῦ ἀντιπάλου πᾶσαν τὴν
ᾶμν χατεπάτυη σαν.

V. Ὁ γοῦν Πατὴρ ἡμῶν Θεόδωρος πάντων μὲν
ν θεοφόρων Πατέρων μετήει τοὺς βίους xxl τοὺς
τοὺς ἐν συντετριμμένῃ καρδίᾳ καὶ πνεύματι τα-
νώσεως, μίαν ἐπιζητῶν εἴς τὸν προχείμενον αὐτῷ
ὑπὸν λυσιτέλειαν, τὸ πῶς δεῖ εὐαρεστῆσχι θεῷ
ὃς τὴν ἐπὶ τὸ αὐτὸ ζωὴν ἑλομένους " διαφερόντως
ἐραστὴς xal μιμητὴς λέγεται γεγονέναι τοῦ οὐ-
νοφάντορος Βασιλείου * τούτου γὰρ ταῖς ἀσχητις
ἐς νομοθεσίαις (4), xai ταῖς ἄλλαις μάλιστα τῶν
axotv βίδλων ἐμφιλοσοφῶν δογματοθεσίαις, καὶ
πλάτος τῆς σοφίας τε xai φρονήσεως αὐτοῦ με-
ac ἀποθαυμάζων, ὅλον ἑαυτὸν ἐμπαρεῖχεν εἷς
μροίωσιν τοῦ μεγάλου, τῆς ἐπ᾽ ἀγαθοῖς ῥᾳθυμίας
τῷ λοιπὸν χώραν οὐκ ἐχούσης * παρεωραμένην
p εἰρὼν xac' ἐχεῖνο χαιροῦ τὴν τῶν ἀσχητικῶν
ποῦ διατύπωσιν πὸ τῶν ἐν χοινοδίοις διαιτᾶσθαι
ἐχομένων, τῷ δούλους, φημὶ, καὶ βοσκημάτων vo-
Bec καὶ θήλεια περιποιεῖσθαι χτήνη, πλήττεται

quare οἱ alter quidam Theodorus spud monachos
videbatur, in eximiam virtutem ao scienliam pro-
vectus: qui divino suffragio sancte Dei Ecclesie
Thessaloncensis idoneo tempore gubernaculo pre-
positus, plurima exsilia et custodias pro orthodoxa
pertulit flde. Cum quo et Antonius, et Timotheus,
et Athanasius, et Naueratius, et alii deinceps plu-
rimi qui tuno quidem ascelico vite genere, postea
vero constantia athletica, membra sua in terris
mortificaverunt,et universam adversarii potentiam
conculcaverunt.

9. Igitur parens noster Theodorus sanctorum
omnium Patrum vitas atque sermones contrilo in
corde participabat et in spiritu humilitatis, unicam
hanc querens in proposito sibi scopo utilitatem,
quomodo scilicet placere Deo oporteat illos qui hu-
jusmodi vitam elegerint. Praecipue tamen amator
fuisse dicitur atque imitator delapsi illius de ocelo
Basilii : cujus asceticas constitutiones, aliasque
theosophorum librorum doctrinas meditans, sa-
pienteque amplitudinem atque prudentiam magpo-
pere admirans, totum se ad illius magni similitu-
dinem conformabat, nullusque jam pigritie ad bo-
num locus in eo reliquus fuit. Et cum comporisset
neglectum per id tempus asceticorum ejus ecapitu-
lorum precriptum, ab iis qui in cenobiis vitam
degere elegerant, nempe quia servi, et pecudum
greges, acfeminini generis jumenta acquirebantur.
valde doluit legum harum violationes. Ausus est

» xr; τὴν χαρδίαν ἐπὶ ταῖς τοιαύταις τῶν νό- C igitur ad senem Platonem justo cum consilio ac.

εν ὑπεροψίαις * ἀνδρειοῦται δὲ αὖθις xol πρόσεισι
mcwo τῷ πρισδύτῃ Πλάτωνι, μὴ δεῖν φάσχων
ποσὰ τὴν τοιαύτην τῶν πολλῶν ἀθεράπευτον
ῥπνη ἀλλὰ τῷ καθ᾽ ἑαυτοὺς ὑποδείγματι τὴν ἐξ
izwis; τὸ ςφ:λοκοσμίας συμθαίνουσαν τοῖς πολλοῖς
ἀνεστεῖλξι ταινοτομίαν καὶ γὰρ ἀκαλλὲς ἁγίοις τὸ
τεραχερδεῖεῖν ζητεῖν, ἃ τοῖς ἐν χόσμῳ πρέπει,
mi ξολιτιίον ἐπιτνδεύουσιν τὴν οὐχ εἰς ἅπαν
γιασμένην o δὴ xal θᾶττον ἢ λόγος ἐπεραίνετο,
ρ΄3τ0οῦ συνεργοῦντος xai τοῦ πανοσίου Πλάτωνος
τοσρονντος τὸ τῆς ἀξιώσεως [f. 140 8.] σωτηριῶ-
c τὸν μὲν γὰρ ἐσμὸν τῶν οἰχετῶν ἐλευθερίαις
ῃρέϑοις ἰξοδιάσαντες αὐτεξουσίῳ ποδὲ πολιτεύε-
εἰ εἴασε. * τὰ δ᾽ ἄλλως ἔχοντα τῶν πραγμάτων
ἷς ἐνδεῖσιν ἔσχόρπισαν -
hera: eod; αὐτοὺς ἐπιδηλοτέρους ἀχουστὰς τῶν
raw παραδόσεων, xai μοναχικῆς, εὐχοσμίας
ἀξηλεύτους ζωγράφους, περιηθείσης πανταχοῦ
i ἀγαθῆς τοιαύτης τῶν ἀειμνήστων πράξεως * 7
ὃς μὲν τῶν χαλῶν ἐραστὰς, πρὸς τὸν ὅμοιον τῆς
ετὴς διήγειρε ζῆλον - τοὺς δὲ τὴν ἀληθῆ τῆς
viste. παραχαράττειν συνεθισθέντας τρίδον,
ἧς φθόνον ἐῤῥίπισε τὸν μισόθεον - ἀλλ’ οὔτε τοῖς

(ἃ) Idcirco etiam de S. Basilii asceticis minori-
u$ lucobratiunculam edidit Theodorus, genuinum
unc divi Patris foetum esse defendens ; quod nos

cedere, non oportere dicens hune dissimulare in-
sanabilem multorum morbum, est proprioexemplo
hanc infidelitatis et mundani amoris flliam apud
multos cohibere novitatem. Nam sanctis indeco-
rum esse lucra querere, quod faciunt mundani, qui
non prosus sanctum vite genus susceperunt. Quae
sane res citius verbo peracta fuit, Christo adjuvante,
et sanctissimo Platone salutare postulatum ratum
habente. Et servorum quidem turbam data missione
instructamque viatico, arbitratu suo vivere permi-
serunt: res ceteras egenlibus largiti sunt : alque
it& semet constituerunt manifestiores paternarum
traditionum observatores, et monastici ordinis bene
compositi sincerius speculum, dum ubique hoc

xal τούτῳ τῷ τρόπῳ p egregium memorandorum semper virorum facinus

celebratur : quod recti quidem amatores ad parem
virtulis zelum excitavit; illos autem qui haud ve-
ram asceseos terere viam consueverani, ad Deo
odibilem invidiam commovit. Verum nostri neque
priorum elati laudibus, quasi aliquit magnum fe-
cissent, ad vanam gloriam delapsi sunt; neque
aliorum despectu victi, religiosum preceptum omi-
serunt;sed intra recti judicii claustra se continentes,

breve Studite scriptum ex codice Vaticano edidi-
mus t. V, part. tt, p. 91-03.

347 S. THEODORI STUDITJE 248

imminens sibi ab utrisque detrimentum prudenter A ἐκείνων ἥδομενοι λόγοις, ὡς μέγα τι χατορθωχότες “
declinaverunt. πρὸς κενοδοξίας ἐξεχυλίστη ὄλισθον, οὔτε τούτῳ τῷ
φαυλισμῷ ἡττηθέντες τῆς θεοφιλοῦς ἔχεσθαι χατολιγώρησαν ἐντολῆς, ἀλλ, ἔσω τῶν τῆς ὀρθῆς χρίσεως ἑαυτοὺς
πιριφυλάσσοντες χλείθρων, τὴν ἐξ ἑχατέρων βλάδην φρονίμως ἐξέχλιναν,

10. Rebus itaque sic in melius fluentibus, οἱ re- v. ᾿Αμέλει τούτων οὕτω προῦάντων, xal τῆς
ligiosa familia aucta, que instar uberis fertilisque κατ᾽ αὐτοὺς ἀδελφότητος αὐξηθείσης, καὶ δίκην λι- :
arvi,ab egregiorum agricolarum peritia bene exco- παρᾶς xai εὐγείου χώρας, τῇ ἐμπειρίᾳ τῶν εὐφυῶν
lebatur, fructumque multiplicem Domino ferebat, κχαλλιεργηθείσης φυτοχόμων, xal xapmóv ἀποδιδού-
recte judicavit sapiens abbas Plato, hominem qui — σης τῷ Δεσπότῃ πολυπλασίονα, χρῆναι χαλῶς ὑπει--
jamdiu divine Triadi per omnimodam membrorum ληφὼς Πλάτων ὁ σοφὸς ποιμνιάρχης, τὸν πολλῷ -
mortifleationem digne sacrificabat, et sanctitatis πρώην ἕξαυτὸν τῇ Τριάὸόι διὰ τῆς παντελοῦς τῶν -
puríssimum templum erat, sacerdotem βίπηαϊ esse μελῶν νεχρώσεως ἀξίως ἱερουργήσαντα, xal τῆς
faciendum incruenti ac splendidissimi sacrificii; ἀγνείας χαθαρώτατον ὄντα τέμενος, ἀποφῆναι xal
ideoque pergit cum ipso ad venerabilem patriar- θυηπόλον τῆς ἀνχιμάχτου xxi παμφαοῦς θυσίας, εἶσ. .
cham Tarasium, valde, quidem moerente propter ελαύνει σὺν οὐτῷ πρὸς τὸν θεόληπτον πατριάρχην
susceptum de se consilium a sancto viro, cedente Ταράσιον * ἀχθομένῳ μὲν ὅτι μάλιστα διὰ τὴν εἷς |
tamen obedientie causa, atque ut ne videretur me- B αὐτὸν γνώμην τοῦ ὁσίου, εἵχοντι δ΄ ὅλως δι᾽ εὐπεί-
lius sapare quam Pater suus. Quos divus pontifex θείαν [f. 140 b.], xai τοῦ μὴ δόξαι φρονεῖν τοῦ
tanquam exoptatos thesauroslibentissime excipens, Πατρὸς βελτίονα " οὕς ὁ θεῖος ἱερεθέτης χαθάπερ —
imposuit Theodoro manum, et sacerdotali conse- τινὰς θησαυροὺς ἐπιθυμητοὺς μετὰ πολλῆς προσ.
eratione donavit, ab infimo subdiaconatu usque δὰ ηχάμενος τῆς θυμηδείας, ἐπιτίθησι τῷ θεοδώρῳ
ordinem presbyleratus. Cum vero actutum ad pro- τὴν χεῖρα, καὶ τελεσιουργεῖ ἐπ᾿ αὐτῷ τὴν τῆς ἱερω- —
prium monasteriumtrajectofretonavigassent,haud σύνης τελείωσιν, ἀπὸ τῆς ἑλάττονος τῶν ὑποδια-
existimavit divus Theodorus sibi in prioribus tan* κόνων, ἀρξάμενος, xai μέχρι τῆς τοῦ πρεσδυτέρου
tum exercitiis morandum, quia virtutem incessante τάξεως ἐληλυθώς. 'Exci δὲ ταχέως πρὸς τὸ οἰκεῖον
motu ciereisciebal ; sed veluti pugnacissimus miles, ἐξέπλευσαν μοναστήριον, οὐχ ᾧετο δεῖν ὁ θεῖος θεό-
qui multo ante hostes suos jam devicerit,et de illig δωρος τοῖς προτέροις ἐμπεριέχεσθαι ἀγωνίσμασι, τὸ
victorie gloriam retulerit, majus deinde roburatque τῆς ἀρετῆς ἀεικίνητον εὖ εἰδώς * ἀλλ᾽ ὃν τρόπον ᾿
alacritatem postea pra se fert; sic etiam Theodo- στρατιώτης μαχιμώτατος πρώνη πολλῷ τοὺς ἀντ- ^
rus, egregius virtutis athleta. sacre ordinationis — αγων!ζομένους αὐτῷ τροπωσάμενος, xal τῆς κατ᾽ ade"
gradum,ceu premium suaccontrainimicas cupidi- τῶν νίκης τὸ κλέος ἀράμενος, πλείονα ῥώμην xe:
tates viclorie retulisse reputans, majorumque cer- C προθυμίαν εἰς τὸ ἑξῆς ἐπιδείκνυται " οὕτω δὴ xai
taminum argumentum, hunc sibi honorem fore θεόδωρος ὁ τῆς ἀρετῆς ἀθλητὴς, τὸν τῆς χειροτονᾶς '
indicans, non dabatsomnum oculis, neque palpebris βαθμὸν βραδεῖον νίχης τῆς χατὰ τῶν πολεμίων πα-᾿
guis dormitationem, neque requiemtemporibus, αἱ θῶν ἄρασθαι λογισάμενος, καὶ μειζοτέρων ἀγώνῳν᾽
Psalmi verbis utamur, sed carnes suas nocturnis ὑπόθεσιν τὴν προτίμησιν κρίνας, οὐχ ἐδίδου ὕπνον-
sacrarum Soripturarum meditationibus, macerans, τοῖς ὀρθχλμοῖς, οὐδὲ τοῖς βλεφάροις αὐτοῦ νυστα--
ipsam prope naturam vincebat, ηθ6 ηἶδὶ οἱ ϑυηηυπι γμὸν, 7j ἀνάπαυσιν τοῖς χροτάφοις, Ῥαλμικῶς εἰκεῖν,:
debitum mirabiliter persolvendum monstrabat,ita ἀλλ᾽ ἐχτήκων ξχυτοῦ τὰς σάρκας ταῖς παννυχίοις :
ut ne integra quidem hora diu simul noctuque μελέταις τῶν ἱερῶν Γραφῶν, ἐκράτει μιχροῦ χαὶ τοῦ:
somnum caperet : reliquas vero horas bonis operi- κχατὰ τὴν φύσιν ὀφλήματος, xxi τὴν ἀνα γχαιοτάτην.
bus insumeret. ἔχτισιν τῆς οὐσίας ὑπερφυῶς ἐδείκνυ ἐνδεχομένην,
ὡς οὐδ᾽ αὐτῆς ὅλης ὥρας διὰ τοῦ ἡμερονυχτίου μεταλαγχάνων τοῦ ὕπνου * τὰς δὲ λοιπὰς ταῖς ἀγαθτεργίαις.
χαταναλίσχων. .

11. Age vero cum adeo virtutibus unctum Theo- ἢ ιΔ΄. Οὕτω νοίνυν μεγεθυνόμενον ταῖς ἀρεταῖς ᾧσ-.
dorum cerneretsanotissimus Plato, molitus est non ημέραι τὸν Θεόδωρον βλέπων ὁ τρισάσιος MÀ detev,
semel hominem, qui jam egregium et singulare ἠδουλήθη πολλάχις. ὡς ἤδη τὴν εὐφυᾶ éxó-
vite genus agebat, abbatem declarare tendentis λεχτὸον ἐξησχηκότα ζωὴν, καθηγούμενον αὐτὸν ἄνα-
8ub ejus regimine ad colum familie, qua ad cen- δεῖξαι τῆς πρὸς [f. 141 8.] οὐρανὸν τρεχούσης bx'
tenaríitum numerum Chrieti gratia pervenerat. Sed αὐτὸν ἀδελφότητος, εἷς ἁπλῆν ἑκατοντάδα τῷ τοῦ
non persuasit ei, qui cateroqui mollior cera erat Χριστοῦ ἐπεκταθείσης χάριτι * ἀλλ᾽ οὐκ ἔπειθε τὸν
ad obediendum ;sed tamen probe sciebatimpendens ἐπὶ πᾶσιν ἄλλοις κηροῦ μαλαχώτερον πείθαρχοῦντα "
illis judicium qui temere ad hujusmodi prelationes εἰδότα σαφῶς τὸ Ἐπηρτημένον κρὶμα τοῖς τῷ τοιαύτῃ
accedunt, quarum difficultates magnus illi theo- ἀρχῇ ῥιψοχινδύνως προσθαίνουσιν * ἧς xal τὸ δυσχατῖ-
logus descripsit dicens : Cum diíficile sit scire pa- ὀρθωτον ὁ πολὺς ἐν θεολογία (δ) ὑπέγραψε φά-

(c) Psal. cxxx1, 4,5.

(8) Gregorius Naz. in orat. 2, 10 Consonat autem Grogorius PP. Reg. past. 1, 1 : « Arsest artium
regimen animarum. »

VITA. 350
' Συλεποῦ ὄντος τοῦ εἰδένχι ἄρχεσθχ', «:v02- A rere, tum multo difficibus videtur scire hominibus

πολλῷ χαλεπώτερον εἶναι τὸ εἰδένα! ἄρχειν
χων. Πλὴν οὐχ ἔδει μέχρι παντὸς χρύπτεσθα!
ortà» λύχνον ὑπὸ τὸν τῆς ὑτεδρείας μόδιον,
Gi τὴν λυχνίαν τιθῆνχι τῆς ποιμαντιχῆς ava-
“, πρὸς τὸ φαίνειν πᾶσι τοῖς ἐν τῇ obez τῇ
φυτοξοιῶν αὐτοῦ πράξεεων ἐχπρεπεῖ λαμπα-
4 νόσῳ ὙγὙὰρ ληγθεὶς ἐν μιᾷ ὁ ὅσιος Πλάτων,
22 πυρετῷ τὰ ἔνδον περιχαιόμενος ἐν’ ixa-
ἀέρας, ὡς καὶ δόξα: πολλοῖς τῶν προσχχίσων
3αϑαι, ἐπείπερ εἰχὸς ἦν τὸν μέτ᾽ ἐχεῖνον
ἀσόμενον τῆς ποίμνης, ψήφῳ τῆς ἀδελφότητος
syto τάξεως ἐλθεῖν, σύνοδον ποιεῖται πάντων
b» πνεύματι υἱῶν αὐτοῦ, xxi τούτοις βραχέα
περὶ τῆς δρωμένης αὐτοῦ διεξελθὼν νόσου,
διενθυμηθῆναι χαὶ εἰπεῖν τίνα αἱροῦντα χατα-
παύταϊς εἷς ποιμένα ᾿ τῶν δὲ ὥσπερ μιζ φωνῇ
Mix» Θεόδωρον ὀνομαστὶ προχειρισαμένων»
πλεῖται αὐτὸν εἰς τὸ μέσον ἐλθεῖν, καὶ ὀὴ λό-
τ χαὶ σχήμασιν ὡς θανατηφόρος πέλει ἡ νόσος
; αὐτὸν βεδαιωσάώμενος, εἴτα xai τοῦ πνευμα-
δ φυλλόγου τῶν ἐν Χριστῷ ἀδελφῶν τὴν εἰς
αἰξενεχθεῖσαν προσειπὼν ψῆφον, καὶ ὡς θέλημα
ἰΖροηγούμενον τὴν αὐτῶν ἀναδέξατθχ! φροντίδα,
b (f. 141 b.] μόλις ποτὲ εἰς τοῦτο ἐλθεῖν, τρ'σ-
ἔκστον ἀνάγοντχ ἔτος τῆς ἀνοθεύτου αὐτοῦ ἐν
» ἱπκοταγῆς, τῆς ὃδέ γε πάσης ἡλικίας πέμπτον

* οὕτω τοιγαροῦν ἔρχετα: εἰς τὴν τῶν
ἐπῶν προστασίαν, φόδῳ μὲν xai τρόμῳ συνεχό-
X hà τὸν παρεπκόμενον ἐξ ἀδουλίας ταῖς τῶν

γενομένων ψυχαῖς ὄλεθρον.

Kf. Ὅρως οὖν διανίσταται, χαὶ τῆς φίλης ἀπρα- C

Nomc τὸ περιὸν ἀφειδήσας, ἐναγώνιος γίγνεται,
| περαπκευάζεται πρὸς τὸν καταρτισμὸν τῆς ποί-
“καὶ δὲ, τῷ μόνῳ πανσόφῳ xal δυνατῷ Θεῷ τῷ
p ἀαδενεῖς περιζωννύοντι δύναμιν, xai αὐτοὺς
WP τοὺς τυφλοὺς τεθαῤῥῃχὼς, ἀναλαμθάνει τὰ
6x33 φωτὸς, τὲς Γραφιχὰς, φημί, εἰσηγήσθις "
πβίσταται ἐν μέσῳ τῆς ἱερᾶς ἐκείνης συγχλή-
δῇ τις ἐμπειροπόλεμος xa! χραταιὸς ὑπερτίναξ
τῆς διδασχχαλίας διχχειρισάμενος τὴν διαπρύσιον
xS, δποφωνεῖ τοῖς συνασπισταῖς τὴν πρὸς
& wacouq δυσμενεῖς ἐπ'στημονιχὴν παράταξιν,
διότοις xal δόρατα, θυρεούς τε xai Xoivr xai
BE τοοπαιοφόρων ἀλαλαγμῶν διεσμιλευμένως
* χαὶ στερεοὶ οὕτω γε σὰς τούτων
ἐς χατὰ τῶν ἀφανῶν Μαδιηνέων, καὶ δείχνυσιν
ἕς τὸ ποῖα ποίοις, xai τίνα τίσι, χαὶ πῶς xai
| ἀεχρίαθαι προσήχει τῶν ἐνθυμημάτων xai
Spr: καὶ λόγων τε xai πραξεων, 0t ὦ, σὺν Θεῷ
σονται τῶν νοητῶν ἀλλοφύλων τοὺς λόχους ὑπεχ-
Ui», καὶ τὰ χατ᾽ αὐτῶν τῆς νίχης σύμδολα πε-
visc ἀναστήσασθαι.
. Ἐχεν μὲν οὖν ὁ ἱερὸς Πανὴρ ἡμῶν χαὶ τὸν
ὃν βίον ἀληθῶς σιωπῶσαν παραχίνεσϊν᾽" χαὶ τὸ
ἀμφοῖν δὲ χατάστημα τῶν ἠθῶν [f. 142
στὸν προὐδάλλετο πρέσδυν, ὃ δυσωπῆσαι οὐ τοὺς
βενον πρὸς ἀνάληψιν τῶν ὑπὲρ ἀρετῆς πόνων"

ἐπμδὰ πρὸς τὸ ἄγαν ἐξασκῆσαι σοφίαν θείαν τε

imperare. Verumtamen haud perpetuo celari opor-
tebat spiritalem hano lucernam sub humilis 8611}
modio, sed supra candelabrum ponenda erat pa-
sloralis apicis, ut luceret omnibus qui domi erant,
splendidorum suorum actuum insigni fulgore. Igitur
aliquando correptus morbo sunctus Plato, vehe-
mentique febre ad plures dies intus exestuans,
ut multis quoque videretur hac temporali vita pro-
pediem abiturus; quia opus erat eum, qui post
ipsum familie prefuturus erut, communi fratrum
suffragio ad hujusmodi gradum accedere ; conci-
lium convocavit Plato suorum omnium spiritalium
filiorum,etcum his breviter de suo presente morbo
locutus, rogavit ut deliberarent ac dicerent, quem-
nam sibi eligerent constitui pastorem. Illis autem
una veluti voce magnum Theodorum nominatim
eligentibus, accersivit eum in medium Plato, ver-
bisque et gestibus mortiferum esse morbum euum
affirmans, tum et spiritatis fratrum in Christo
cetus decretum de eo editum signi(lcans, et quod
omnino opus esset eum abbatem constitutum illo-
rum curam gerere, egre ei persuasit ut rei demum
assensum uccommodaret, cum jam tertio decimo
anno sinceram in Christo obedientiam profiteretur,
etatis aulem quintum supra trigintaannum ageret.
Sic ergo ad fratrum prefeoturam accessit, metu
sane et treinore perculsus, ob periculum quod sub-
ditorum animabus ex rectorum imprudentia solet
accidere.

12. Nihilominus animum reeumpsit, et dilectam
quietem deinceps omittens, δὲ actuosus, οἱ ad
gregis sui rectam constitutionem accingitur : soli-
que sapientissimo ac potenti Deo, qui infirmis
vires suppeditat, el cecis ipsis dat sapientiam,
confidens, assumit arma lucis, Scripturarum, in-
quam doctrinas, consistitque, in medio illo sacro
coetu tanquam veteranus se fortis propugnator :
magisterique erripiens vocalissimam tubam, vocat
concertalores suos ad bene compositam adversus
intellectuales bostes acism, arcus illis et lanceas,
scuta et galeas, et triumphantium clamores accu-
rale subministrans et aptans. Atque ita horum
&nimos contra invisibiles Madianitas confirmat ;
demonstratque illis, qualia qualibus, que quibus

D quo modo et quando adhibenda sint, in cogitando

sive deliberando vel loquendo vel agendo, ita ut,
cum Dei ope, intellectualium Philisteorum insi-
dias effugere possent, et victoria contra illos tro-
pea splendide erigere.

13. Habebat ergo sacer parens noster vitam pro-
priam tacite reapse instar &adhortationis, suorum-
que morum exactum conformationem, tanquam
fide dignissimum oratorem pre se mittebat, qui
illos pudore veluti adigeret ad suscipiendos virtutis
ergo labores. Sed quia, prater quam quod in divina

ÜHe——— κα P c -——— e
- ge
— τὰ ὦ. ἀπ ὦν ὦν απ -—
- * - - ν᾿
e— M — ὦ -.. ———

— ho a 9 009 o τὖν΄
qoc -— -- « - «-..

2 m
A n
am 43 -
x

251

S. THEODORI STUDIT.E

252

humanaque sapientia exercitus, didascalicam etiam A xai ἀνθρωπίνην, xai τὸ διδασχαλικὸν ἀπειλύφει πα-

facultatem ἃ perennibus Spiritusscatebris hauserat,
unde prepetuo rationalem mentis pacem deriva-
bat fluenta quoque viviflce doctrine effundebat :
aliumque ardente cupiditatum flamma jam consu-
mendum rore veluti refrigerabat, et anime exitio-
sos voluptatis carbones in cinerem redigebat:
alium pravis cogitationibus interne laborantem,
atque ab his ad peccati mortem impulsum, ceu
quidam colestis medicus invisens, et medicidalem
salutarium verborum laboranti calicem propinans
a&b insidente peste rnirabiliter expediebat. Atque
ita utrimque, opere inquam et doctrina, utilis
fiebat; dum ad se venientibus Theodorus modo
singulis pro confessionis qualitate antidota infir-
mitatum suppeditaret ; modo communiter in Ec-
clesia, post matutinos hymus expletos, cunctis
simul utilem homiliam diceret; hancque ter in
hebdomada spiritalem alimoniam, tanquam beni-
volus cconomus oonservis suis distribueret ; cum
timore scilicet atque amore erga communem Do-
minum et Salvatorem omnium Christum.

14. Sed jam tempus nos.vocat ut ad lucte
stadium, in quo magnus hic religionis pugil! certa-
vit, accedamus. Regnabat illa «state, solus in
imperio, Constantinus religiosissime Irenes filius,
qui in luxuriosa ot effreni juventa ardentibus car-
nis moribus victus, priore legitima dimissa con-
juge, et per vim tonderi jussa, aliam adulterino
modo, ceu olim Herodes, libere duxerat, nomine
Theodoten : quo infelici flagitio scandalum non
Dei Ecclesie tantummodo, verum etiam gentium
principibus et toparchis intulerat. Et divus qui-
dem patriarcha Tarasius conoubinatum huncimpro-
bans, nuptialem coronam his imponere recusave-
rat, οἱ illegitimam copulam comprobare; etenim
impurie animabus non fit. conoiliator Christus, ut
Bit alicubi nescio quis ante non vir sanctus. Sed
' Josephus quidam presbyter, et ejusdem sanctis-
sims Magne Ecclesie cconomus, qui adulteris
familiaris erat, negotium hoc sibi sumpsit auda-
cter, et preevaricatores illos coronavit, divini
humanique juris fines. pretergrediens. Contigitque
dilatari hujusmodi malum non in regia solum

G σχιρτήμασιν, ἀθετήσας τὴν

ρὰ τῶν ἀεννάων ὑδάτων τοῦ Πνεύματος, ὅθεν συν-
εχῶς τὴν λογικὴν ἀνεστόμου τῆς διανοίας εἰρήνην,
καὶ τὰ ῥεῖθρα τῆς ζωηφόρου ἐξέδλυζε διδασχαλίας *
xxl τὸν μὲν χαταπιμπρᾶσθχι μέλλοντα τῇ πυρι-
φλέχτῳ τῶν παθῶν χαμίνῳ χατεδρόσιζε τε xal ἀπ-
ετέφρου τοὺς τῆς ἡδονῆς ψυχοδλαδεῖς ἄνθρακας " τὸν
δὲ νοσοῦντα χατὰ τῶν ἔνδον ἐκ πονηρῶν λογισμῶν
ἄνθρωπον, καὶ πρὸς τὸν τῆς ἁμαρτίας ὑπὸ τούτων
ἐπειγόμενον θάνατον, ὥσπερ τις οὐράνιος ἀχέστωρ
ἐπισχεπτόμενος, χαὶ τὴν ἀλεξίχαχον τῶν σωτηρίων
λόγων ἐπιδιδοὺς τῷ χάμνοντι χύλιχα, τῆς κατεγού-
σης λώδης παραδόξως ἀπήλλαττεν * xal οὕτως ἀμ-
φοτέρωθεν πράξεως δὴ, λέγω, xal θεωρίας ὠφέλιμος
ἦν, ὅτι τοῖς φοιτώσι Θεόδωρος, πῇ μὲν ἰδίᾳ ἑκάστῳ
πρὸς τὴν ἐξαγγελτιχὴν ποιότητα xxi τὰς ἀντιδόσεις
ποιούμενος τοῖς χαχοσίτοις " πῆ δὲ χατὰ χοινοῦ ἐπ᾽
ἐχκλησίας μετὰ τὴν συμπλήρωσιν τῶν ἐωθινῶν
ὕμνων, πᾶσιν ὁμοῦ διαλεγόμενος τὰ συμφέροντα,
χαὶ τοῦτο τρὶς τῆς ἑύδομάδος τὸ πνευματικὸν τοῦ
λόγου σιτηρέσιον ὡς εὐγνώμων ἐπίτροπος τοῖς
συνδούλυις οἰχονομούμενος, φόθῳ τε xal πόθῳ τῷ
πρὸς τὸν χοινὸν Δεσπότην χαὶ Σωτῆρα τῶν ὅλων
Χριστόν.

ιδ΄. ᾿Αλλ᾽ ἱτέον λοιπὸν, τοῦ χαιροῦ καλοῦντος
ἡμᾶς, ἐπὶ τὰ τῆς ἀθλήσεως σχάμματα τοῦ μεγάλου
τούτου τῆς εὐσεδείας παγχρατιαστοῦ. Kat! ἐχεῖνον
τὸν καιρὸν ἐδχσίλευσεν μονοχρατορήσας Κωνσταντῖ-
νος ὁ τῆς φιλοχρίστου |f. 142 b.] Εἰρήνης υἱὸς,
ὅστις τὸ τῆς νεότητος ἀνειμένον τε xai ἀπαιδαγώγη -
τον ἔχων, καὶ τοῖς τῆς σαρχὸς διαπύροις ἡττηθεὶς
πρότερον αὐτῷ κατὰ
νόμους γεγαμημένην, καὶ ταύτην ἀποχαρθῆνα! βε-
διασμένως ποιήσας, ἑτέραν μοιχιχῷ τρόπῳ, κατὰ
τὸν πάλαι Ἡρώδην, à νυποστόλως ἠγάγετο, ἧς τὸ
ὄνομα Θεοδότη, σχάνδαλον παρεισάξας ὁ δείλαιος
μέγιστον, οὐ μόνον τῇ τοῦ θεοῦ ᾿Βχχλησίᾳ, ἀλλὰ xal
πᾶσι τοῖς τῶν ἐθνῶν ἀρχηγοῖς καὶ τοπάρχαις " ὁ
μὲν γὰρ θεῖος πατριάρχης Ταράσιος τὸ τοιοῦτον
ἀπευδοχῶν συνοιχέσιον, τὴν εἷς αὐτοὺς στεφανιχὴν
ἀποστρέφεται χειροθεσίαν, τῷ παρανόμῳ τῆς μίξεως
οὐ συναινῶν ἐνεργήματι " ψυχαῖς γὰρ βεθήλοις
ἀσυναφὴς ὁ Χριστὸς, ὥς πού τις ἔφη τὠν πρὸ
ἡμῶν ἁγίων" Ἰωσὴφ δέ τις πρεσδύτερος xal olxo-
νόμος τυγχάνων τῆς αὐτῆς ἁγιωτάτης Μεγάλης Ἐχ-
κλησίας, τῶν μούχωμένων τε συνήθης Gv, ἀναδόχε-

urbe, verum etiam in longinquis valde regionibus. ἢ ται τολμηρῶς τὸ ἐγχείρημα, xai στεφανοῖ τοὺς

Sic enim Longobardie rex, sic ille Gothie, sic
Bosphori princeps, hujus legis violationi confiden-
tes, adulterinis amoribus οἱ incontinentibus cupi-
ditatibus semet implicuerunt, Romanorum impera-
toris facinus speciosse loco defensionis habentes-
quasi &icut ille hoc patraverat,ita etiam patriarcha
aliique cum eo episcopi idem flagitium comproba-
vissent.

ἀθέσμους, ἔξω θεσμῶν ἀποσχιρτήέσας θείων καὶ
ἀνθρωπίνων * καὶ γίνεται προδολὴ τοῦ τοιούτου χα-
χοῦ οὐ μόνον ἐπὶ τῆς βασιλευούσης, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ
ταῖς ἐξωτάτω χώραις" οὕτω γὰρ ὁ τῆς Λογγιδαρ--
δίας ῥὴξ, οὕτως ὁ τῆς Γοτθίας, οὕτως ὁ τῆς Βοσπό-
ρου τοπάρχης, τῇ λύσει ταύτης τῆς ἐντολῆς ἐπερει-
δόμενοι, μοιχικαῖς ὀρέξεσι xal ἀχράτοις ἐπιθυμίαις
ἑαυτοὺς περιέπειραν, τὴν τοῦ βασιλέως 'Poualov

πρᾶξιν εὐπροφάσιστον ἔχοντες ἀπολογίαν, ὡς ἐκείνου μὲν τῷ αὐτῷ περιπεσόντος͵ ἀποδεδεγμένου δὲ παρά τε τοῦ

κατριάρχου καὶ τῶν σὺν αὐτῷ ἀρχιερέων.
15. His nequitiis cognitis, vir Christi charactere
signatus, et omnimode justitia semper aperteque

ιε΄. Ταῦτα οὖν τὰ παράνομα διαγνοὺς ὁ κατὰ Xpi-
στὸν Ιησοῦν χαραχτηριζόμενος ἄνθρωπος [{. 143 a.],

2

P.

VITA.

234

zsi z393v ὡς δυνατὸν iazetecs iuxeeJ)€x» x2€- ἃ demazx, et homogeneo sibi populo pateragis viscer-

serve; XrocAr2we, 92 τε Óusegiloo vtl r3
τρίπο:ς zo0;»Üoouswo: sXÀAZygwo-: dvo. ἐδοσοῦ-
X: παϑ᾿ ἱἐπξυτὸν, τὴν ἐπάντων 3203 ἐτωδύρετο
ἐξώλειαν τῶν τε vow? καὶ τῶν μετὰ ταῦτ -ἐξεδις:
τὰρ εἰχότως εὐ Gul εἰς νόμον τοῖς Xvorlo: ἡ τοῦ
τρετοῦντος ἀληγιστία πυραδεγθεῖςσ, ἕνίστον Ξαοῦ-
Tias ταῖς ὕστεξον Ὑενεζῖς τὸ πεοαχτίον δ: vo:
10079 02 παραϑιωξξ 193 μὲ ἑλέυξε: τὸ πες, ἀλλ᾽
ἐκεῤξέγνυσιν ἑἐπυτὸν σὺν τῷ ἰδίῳ πατρὶ τῆς Dui
των εὐθὺς κοινωνίας " "Axoosth δὲ γίνετα: ἢ κατὰ
θεὸν αὑτῶν τῆς μοιχείας ἀποστροτὶ εἰς τὰ τὸ βα-
εὐλΐως ὦτα - ὁ δὲ πρῶτε μὲν ἐπιειχεύετα: οὐχ ἄἀναν-
«τῶν πρὸς τὸ χαχόφημον" χαὶ δι᾿ ἐτέων τοῦτο
arbéev καὶ ὑπ᾽ αὐτῆς τῆς μο:χαλίδος, τρόπον τινὰ
πετεπτηχὼς τὴν τὼν μαχαρίων διάζευξιν, ὡς τὸ
ἀσύγκριτον ἐχόντων xal περίόλεπτον ἐν τῇ τῶν μο-
ναγῶν πολιτείη 7 ἔπει: δὲ χινεῖται πέντοίως um-
Ἰπνώμενος τοὺς ἀχειρώτους χειρώσασθαι εἷς τὸ
αυνϑίσῦτ: τῷ κατ᾽ αὐτὸν μύσει, μάλιστα τοῦτ᾽ ἐλ-
ττας, διὰ τὸ συγγενίδα αὐτῶν εἶνα: τὴν εἰς τὰ
jert:z προσειλη μμένην ^ ὅτι ἐξαδέλφη ἐτύγχανε
τ. Πατρὸς ἡμῶν Θεοδώρου 3 συστεφανωθεῖσα τῷ
Κωνσταντίνῳ. Ὅθεν xai προετρέψατο αὐτὴν χρυσίον
ατοῖς ἀποστεῖλαι, μετὰ τῆς ἑπομένης ἐξ αὐτῶν
τοοεχονέσεως - ὡς δὲ ἐψεύσθη τῆς ἐλπίδος, ἀνωτέ-
ἕϑὺς αἰσθηθεὶς τῆς ἑαυτοῦ χόλαχείας τοὺς θεοφό--
μος, ἱτεροίως τὴν πρὸς αὐτοὺς ἐπιτηδεύει πάλην"
ποτοιχσέμενος Xo τὴν τῶν αὐτομάτως γῆθεν
ἐνεδιδομένην θερμῶν ἀπόλαυσιν, τὴν εἰς Προῦσαν
uii ἄφιξιν ἀνακτοριχὴν, οἰηθεὶς ὡς πάντως

bas consolere solitus. angzebatur. egre. ferebat, οἱ
universalem pariter peraüiciem deflebat preseotium
ac posterorum. Merito enim timebat ne, ei leis
instar ab insipientibus regnantis insania exeipere-
tor, inemendabilis hac norma «agendi poeleris
generationibus fieret. [dcirco hoo damuuw silentio
non dissimulavit, sed se cum patre suo (Platone)
ab illoram communione secrevit, Ecce autem
istorum secandum Deum adulterii deteetatio. ad
imperatoris aures defertur : qui initio equanimiter
tulit, neque illi oblocutioni succensuit. Verumta-
men ab aliis rursus rem intelligens et ab ipsa
adulters, territas aliquantum a beatorum viro-
rum seoessione, quorum summa et incomparabilis
eret in monastica vita laus; coepit dare sedulam
operam ut inviotos vinceret, quo suo flagitio
consentirent ; sperans se id maxime conseouturum,
per ipsorum affinem quam in regium fastizium
assum pseret : eret quippe ex sorore Theodori l'a-
tris nostri nata Theodote heo qus» nupserat Con-
stantino. Quare eamdem hortatus est, ut monachis
aurum mitteret cum utriusque reverenti saluta-
tione. Sed postquam spe sua falsus, excelsiores
sensit esse divos illos assentetione sua, alitec
pognam instruit. Simulans enim se ad oalidas
equas, que sponte de tellure scatent fruendas
pergere, Prusam cum regio comitatu venit, fore
omnino putans, ut duumviri inolyti cum oseteris ad
se salutandum de more venirent. Sed postquato
nihil eorum que sperabat accidit, iram mente

Δείσοντλι πρὸς αὐτὸν ol ἀοίδιμοι, τὴν ἐξ ἔθους [f. C concept, reversusque quantocius ad regiam sedem,

1B b.] μετὰ τῶν ἄλλων ἀπονεμοῦντες προσχύνη-
ev: i? δὲ τῶν δοχηθέντων αὐτῷ οὐδὲν εἰς πέρας

megnopere oontra innocentes cedem minasque
spirabat.

&rÉs, ϑομαίνεται μὲν xarà φρένα, παλινοστεῖ δὲ ὡς τάχιστα εἰς τὰ βασίλεια, μεγάλα φυσῶν κατὰ

«ue δώ.

i$. Ei δὴ μεταπεμψάμενος τὸν ἐπὶ τῶν σχολῶν
δομέσταυν͵ ἐκοστέλλει σὺν αὐτῷ xal τὸν στρατηγὸν
τοῦ ὀφαιίιυ πρὸς τοὺς ὁσίους τὰ τῆς καχώσεως
ἐνεργέσοντ:: " οἵτινες καταλαῦύόντες τὸ μοναστήριον,
μεστίζοοσι μὲν βοννεύροις εἰς χόρον τὸν ἀεὶ τοῦτο
διὰ Χριστὸν διψῶντα, xai ἑτέρους τρεῖς τῶν τὰ
πρῶτα φιρόντων ἀδελφῶν ᾿ ἐξορίζουσι δ᾽ αὐτὸν σὺν
ἕλλοις δίχα τῶν ἐπισημοτάτων τῆς ἀδελφότητος ἐν
θεεσαλονίκῃ, προστάξαντες τοῖς ἀκάγουσιν αὐτοὺς
ἐπακλεισμένους παραφυλάττειν ἀσφαλῶς, οὐχ ἅμα
πέντας κατὰ τὸ αὐτὸ, ἀλλ᾽ ἀνὰ μέρος ἕκαστον καὶ
ἐξοστάδην ἀλλίλων ἐν διαφόροις οἰχίσχοις, πρὸς τὸ
πὰ ἐξεῖναι τὸν τυχόντα πρὸς τὸν ἕτερον ἀπελθεῖν"
τὸν μέντοι μαχάριον Πλάτωνα ἐν τῇ τοῦ ἁγίου Σερ-
T^» μονῇ ἐχπέμπουσιν ἀπρόϊτον, val αὐτὸν ἐκεῖσε
εἶπεν Ἰγκελευσάμενον * ἀλλ᾽ otov καὶ ὅσον χατόρθω-
με τῇ οἰκουμένῃ πάσῃ ἁ τοῦ θεοφόρου Πατρὸς ἡμῶν
ἱκτετέλεχεν ἄεθλος, ἕξεστιν εὐθὺς συνιδεῖν * οἱ γὰρ
ἣν τοῖς χλίμασι τῆς χατὰ Χερσῶνα xal Βόσπορον
προιχίας ἐπίσκοποι wai πρεσδύτεροι, πρὸς δὲ καὶ
"ww μονχστῶν οἱ θεοειδέστεροι, τὴν τοῦ θείου Πα-
τὸς ἡμῶν ἐκαχούσαντες πρᾶξιν, wal συνηγοροῦσαν

16. Accitum igitur schole palatine domesticum
mittit cum opsicii prefecto, ut sanctos homines
cruciatibus vexarent : qui ad monasterium profe-
cti taureis abunde flagellant eum qui diu id opta-
verat Theodorum, tresque alios in dignitate con-
stitutos fratres : illumque, cum decem aliis mo-
nasterii notabilioribus, Thessalonicam exeulei pel-
lunt, mandantes iis qui ducebant, αἱ tuta custedia
observarent, neo simul omnes uno loco, sed
seorsum singulos, et invicem dissociatos in variis
domunoulis, ne cui ad alios liceret accedere. Et
quidem.beatum Platonem ad sancti Sergii monu.
sterium absque ullius accessu relegurunt, lbiquo
manere jusserunt. Age vero quale quantumque hoo
exemplum inspireti & Deo Patris nostri mundo
universo extiterit, statim — cognoscere licuit. Kcce
enim in partibus Chersonis et Bosphori regionum
jllarum episcopi, ao presbyteri, etl monachorum
religiosiores, divi Patris nostri acta audientes,
sanetisque Evangeliis consona judicantes, preclare
constantiam ejus in hoc bono opere crmulari
ceperunt: ut tunc quoque adimpleretur illud?:

855

S. THEODORI STUDITJE

Vestra z2mulatio provocavit plures in. bonum (d) ; À εὐρηχότες τοῖς θείοις Εὐαγγελίοις, ξηλοῦσιν ἐν χαλῷ

ideoque slatim coperunt rejicere omnium illorum,
qui juniori Constantino paria agebant, dona
ecclesiis Dei oblata ; eosdemque a sanotis et
immaculalis Christi mysteriis excluserunt. Dixe-
runtque ipsi quoque consona religioso Theodoro
iis qui Christianissimam traditionem flocoi facie-
bant: Non licet vobis habere mulieres preter
latas ἃ Christo leges. Sed postremo et ipsi pro-
priis ecolesiis cdibusque pelluntur, et alia pro
persecutorum libito patiuntur ; ira scilicet bellige-
rante maxime, ceu atroce milite, οἱ violentam
manum intendente.

τὴν αὐτοῦ παῤῥησίαν - ὡς πληροῦσθαι χἀνθάδε τὸ»
'O ζῆλος ὁμῶν ἠρέθισε τοὺς πλείονας εἷς «ὁ
ἀγαθόν * xal παραυτὰ μὲν ἀπρόσδεχτα τίθεντα!
τὰ προσφερόμενα δῶρα τῶν τὰ αὐτὰ τῷ νεωτέρῳ
Κωνσταντίνῳ πραξαμένων ταῖς τοῦ Θεοῦ ᾿Εχχλησίαις "
ἀφορίζουσι δ᾽ αὐτοὺς xal τῶν σεπτῶν xai ἀχράντων
τοῦ Χριστοῦ μυστηρίων " λέγουσι καὶ αὐτοὶ συνῳδὰ
τῷ ἱερόφρονι Θεοδώρῳ πρὸς τοὺς φαυλίσαντας [f.
144 a.] τὴν Χριστιανιχωτάτην παράδοσιν" Οὐκ
ἔξεστιν ὑμῖν ἔχειν γυναῖκας παρὰ τοὺς τεθέντας Χρι-
στόθεν νόμους" τέλος ἀπελαύνονται xai αὐτοὶ τῶν
ἰδίων ἐκχλησιῶν xal χατασχηνώσεων * καὶ τἄλλα

δὲ πάσχουσιν, ὅσα τοῖς δρῶσίν ἐστιν καταθύμια " θυμοῦ στρατηγοῦντος μάλιστα τοῦ δεινοῦ ὁπλίτου καὶ

χειρὸς βιαίας ἐπιτιθεμένης.

17. Abhino tamen timor per universum prope- B

modum Romanorum imperium oecupavit talia
agentes, fllque incontinentibus frenum, piorum
persecutio ; atque ita inhibetur hujus mali cursus,
quominus ulterius procedat. Etenim cupiditates,
nisi castigentur, continuo in pejus more anguis
serpunt; cor mentemque pervadunt, et quem cor-
ripiunt prorsus enecant. Quod ne forte eveniret,
sanctissimi Spiritus gratia in predictis pugilibus
elucene, publice ooarguit nequitie opus. Atque iia
celebrior magnus Theodorus evasit, Precursoris
imitator visus οἱ Elie Thesbits, non in proximis
tantum regionibus sed ubique terrarum. Nam toto
imperantis Constantini tempore in urbe Thessalo-
nica delentus, ad remotissimas usque regiones,

suorum recte factorum prerogalivas diffundebat. C

Soripsit eliam δὰ papam senioris Rome, per suos
discipulos que acta fuerant significans : exce-
ptumque fuit id viri officium magniflce, tanquam
ejus qui chara Deo nuntiare non omisisset : re-
scriptumque ab eo recepit, quo ipsius pro tuenda
honestate constantiam ao decertationem lauda-
bat, qua divi Precursoris animositatem nobiliter
exequaverat.

18. Sed quoniam ait Scriptura : Rex audeas in
mala incidet. Et viz impiorum tenebrosa (e), nesciunt
quomodo offendunt (f), haud diu post, seditionem a
proprio exercitu paseus Constaniinus, uiroque
oculo privatur, ipsoque regno ejloitur, ceu invisum

ιζ΄. "Ex δὲ τούτου φόδος ἐπιπίπτει xa0' ὅλην μι-
χροῦ τὴν ὑπὸ τῶν Ῥωμαίων ἀρχὴν ἐπὶ τοὺς τὰ
τοιαῦτα πράσσοντας * xal γίνεται τοῖς ἀχολασταί-
γουσι χημὸς ὁ τῶν εὐσεδῶν διωγμὸς, καὶ ἀναστέλ-
λεται ταύτῃ τοι d τοῦ χαχοῦ τοῦδε φορὰ, τοῦ μὴ
πρόσω προθαίνειν * τὰ γὰρ ἀνε [κί] πληχτα τῶν καθῶν
ἔρπει μὲν ἀεὶ πρὸς τὸ αἴσχιον ὡς ἔχις ' χαταδράττε-
ται δὲ χαρδίας καὶ νοῦ, καὶ εἰς ὄλισθον ἄγει παντελῆ
τὸν ἁλόντα" ὅπερ ἵνα μὴ γένηται, ἐν τοῖς mpotipn-
μένοις ἀθληταῖς d χάρις τοῦ παναγίου ἐκλάμψασα
Πνεύματος, ἤλεγξεν ἀναφανδὸν τῆς παρανομίας τὸ
ἔργον" xal οὕτω μᾶλλον ὁ μέγας Θεόδωρος διαδοη-
τότερος χαθίσταται, μιμητὴς τοῦ Προδρόμου δεικνύ-
μενος, χαὶ Ἠλίου τοῦ Θεσδίτου, οὐ μόνον ἐν τοῖς
περιοίχοις, ἀλλὰ xal πανταχοῦ τῆς οἰχουμένης " dv
γὰρ τῇ θεσσαλονιχέων τὸν ἅπαντα χῤόνον τῆς Kev-
σταντίνου βασιλείας περιφρουρούμενος πόλει͵ εἰς τὰς
ἐξωτάτω χώρας τὰ τῶν ἰδίων κατορθωμάτων ἀπ-
ἐπεμπε προτερήματα. Γεγράφηχε δὲ χαὶ τῷ κάπᾳ
τῆς πρεσδυτέρας Ρώμης Bi οἰκείων αὐτοῦ μαθητῶν
δῆλα ταῦτα χαταστησάμενος " χαὶ ἀπεδέχθη wrp*
αὐτοῦ μεγάλως, ὡς μὴ ὑποστειλάμενος ἀναγγεῖλαι
τὰ φίλα Θεῷ" παρ᾽ οὗ καὶ ἀντίγραψα ἐδέξατο χκατα-
γεραίροντα αὐτοῦ (f. 144 b.] τὴν ὑπὲρ τοῦ καλοῦ ἔν-
στασίν τε xal ἄθλησιν, ὡς ἐξισουμένην τῇ τοῦ θείου
Προδρόμου ἀξιοπρεπῶς παῤῥησίᾳ.

ιγ΄. ᾿Αλλ᾽ ἐπειδὴ, φησὶν ἡ Τραφὴ, Βασιλεὸς θρα-
σὺς ἐμπεσεῖται εἰς xaxd: καὶ αἱ ὁδοὶ τῶν ἀνόμων
σκοτειναὶ, οὐχ οἵδασι πῶς προσχόπτουσιν, οὐ μετὰ Ἁ,
πολὺν χρόνον ἐπανάστασιν πρὸς τοῦ ἰδίου ὁπο-"

στὰς στρατεύματος ὁ Κωνσταντῖνος, ἀπαρφαθήδουαι

pondus et intolerabile : rursusque elevatur mater D μὲν ἀμφοτέρων τῶν ὀφθαλμῶν, ἐκρίπτεται xal

ejus religiosa Irene, quam ipse antea, libidinosis-
sime vivens, regali palatio oblegaverat. Hec igitur
religiosissima femina, statim ac regni gubernacula
cepit, magnum ab exsilio revocavit Theodorum,
eumdemque sanctissimo patriachee Tarasio recon-
ciliavit ; Josepho, post Constantini depositionem,
sacerdotali dignitate spoliato. Dixitque ambos illos
reote, et quod Deo placitum fuerat egisse ; Theodo-
rum quidem, quia evangelicorum dogmetum usque
ad oruciatus οἱ sanguinem assertorem se prebuis-

αὐτῆς τῆς βασιλείας, ὥσπερ τι φορτίον εἰδεχθὲς xa
δυσδάσταχτον, καὶ ἀνίσταται πάλιν ἡ τούτου μήτηρ καὶ
Χριστοφιλὴς Εἰρήνη, ἣν ἐχεῖνος πρώην, ἄσω [τό]τατα
διαπραττόμενος, τῶν βασιλιχῶν ἀλλοτρίαν ἀπέφτ,νεν
ἐνδιαιτημάτων. Αὕτη οὖν ἢ θεοφιλεστάτη ἄνθρωπος,
ἅμα τοῦ ἐπειλῆφθαι τὰ τῆς βασιλείας πηδάλια, ἀνα-
χαλεῖται μὲν τῆς ἐξορίας τὸν μέγαν Θεόδωρον, ποιεῖ
δὲ αὐτὸν ἐνωθῆναι τῷ ἁγιωτάτῳ πατριάρχῃ Ταρα-
σίῳ, τοῦ Ἰωσὴφ μετὰ τὴν ἐχδολὴν Κωνσταντίνου τῆς
ἱερατιχῇς ἀπογυμνωθέντος ἀξίας " καλῶς πεπραχέναι

(€) 11 Cor. 1z, 2. (e) Proy. xiu, 17. seo. υχχ. (f) Prov. 1v, 19,

351

VITA.

t273& καὶ θεαρέστως τοὺς ἀμφοτέρους * τὸν μὲν, ὡς A, sed, ideoque posteris puram animarum salutem

τῶν εὐαγγελικῶν δογμάτων μέχρις αἵματος xal ποινῶν
ἐναφψηνέντα συνίστορα, xal διὰ τούτου τοῖς μεῖαγε-
νστέσοις τὴν χαθχρὰν πραγματευσόμενον τῶν ψυ-
je» ϑωταηρίαν" τὸν δὲ, ὡς οἰκονομήσαντα συμφερόν-
τως, χαὶ τοῦ οἱστροῦντος ἄνακτος τὴν αακότροπον
᾿μοχλεύσαντα γνώμην, τὰ χείρω τῶν πρὸ αὐτοῦ βε-
ξχειλευκότων ἑπαπειλοῦντος ποιήσειν εἰς τὴν τοῦ
Σοιστοῦ Ἐκκλησίαν, εἰ τῶν χατὰ νοῦν ἀποπέσοιεν "
τΖτα Ck xal ὁ θεῖος Ταράσιας ἐδεδαίωσε, συναφθεὶς
τῷ καθ’ ἡμᾶς Πατρὶ, ὡς ἀνεγράψατο αὐτὸς οὗτος ὁ
ἐδλετὴς τοῦ Σωτῆρος Θεόδωρος * oic [f. 145 &.] xai
ἐμεῖς στοιχήσωμεν, καὶ μηδέτερον μέρος χαχίσω-
ap, ἀλλ᾽ ἑκατέρους ἀποδεχόμενοι, ταῖς εὐαγγελιχαῖς
φωναῖς πειθαρχεῖν εἰσέτι μὴ παραιτησώμενα᾽ τὰ

proouravisset ; Tarasium autem, quia utili dispen-
satione egissel, et furentis principis perversam
declinasset sententiam, qui pejor& superioribus
prineipibus, se facturum minabatur adversas Christi
Ecolesiam, si sue mentis conceptibus obsisteretur,
Heo divus quoque Tarasius confirmavit, cum Patri
nostro se adjunxit, ut hic ipse Salvatoris athleta
scripto tradidit Theodorus. Cui sententie nos quo-
queaccedemus, neutramque partem improbabimus ;
sed tamen dum ambos admittimus, evangelicis ni-
hilominus verbis deinceps obedire non recusabi-
mus. Nam que dispensative geruntur, legis loco
non Sunt, neque ea omnia reprehensione carent.
Si quidem et Paulus dispensative Timotheum cir-

τὸ οἰχονομικῶς γινύμενα, οὐ νόμος “ ἀλλ’ οὐδὲ p cumcidit, nequeid tamen vimlegis obtinuit: etenim

tiv: τὸ ἄψεχτον χέχτηνται ἐπεὶ xai Παῦλος ᾧχο-
uas περιτεμὼν τὸν Τιμόθεον, καὶ οὐχ εἰς νόμου
zb» τοῦτό γε χεχρέτηχεν αὐτὸς γὰρ xal ταύτην
ξνέτρεψεν. διωλύγιον ἐχδοῶν * Εἰ περιτομὴν χηρύσσω,
*: ἔτι διώχομαι ;

4. Τοίνυν πνευματικῆς εὐφροσύνης συναπολαύσας
- raw Ταρασίῳ ὁ Πατὴρ ἡμῶν Θεόδωρος, ἔξ-
ux ii τὸ κατ᾽ αὐτὸν φροντιστήριον, xai συντρέ-
pae ἱπὶ τὸ αὐτὸ ἔνθεν χαχεῖθεν τὰ διασχορπίσθέν--
sx τὸ αὐτοῦ ἀπουσίᾳ πρόδατα. ᾿Ανεῖται δὲ τῆς
«οὐρᾶς καὶ ὁ τῶν Πατέρων Πατὴρ Πλάτων ὁ ὁσιώ-
τος καὶ ἀρχιτέκτων ταύτης τῆς θεοσυστάτου τῶν
ἐδιλοῶν ἱερᾶς σκηνοπηγίας " xxi συναγείρῥεται πλεῖ-
τὸς ὅμελος ὡς αὐτυὺς ἔκ τε τῶν πέλας xal τῶν
, οἷά τινᾶς προμάχους γενναιοτάτους ἀπὸ
τῆς ὑπὰρ suesOelac πολεμικῆς ἐπανελθόντας θεάτα-.
dm παρατάξεως - διαφη μίζεται δὲ κατὰ τὸ μᾶλλον
i: ὁ τοῦ Σαχιουδίωνος πρασηγορία, xal Θεόδωρος ἐν
«οἷς ἀεξετών ἐμεγαλύνετο στόμασιν * xal τὸ ἔργον
zz» τῆς διὰ Θεὸν ὑὁπερορίνς εἰς πᾶσαν διατρέχει

viv ρενόν" καὶ διδάσχει πάντας ὁμοῦ τοῖς εὐαγ-

“λας ἔσεσθαι παραγγέλμασιν, τὸν μὲν ἄνδρα

μιᾶς εἶνε: τονζικὸς κύριον, τοῦ θείου Λόγου θεσπί-
ϑεντος " ὡσεύτως δὲ xal τὴν γυναῖχα, ἑνὸς ἀνδρὸς
τύνοιιον" χαὶ ταῦτα ἐννόμως, ἀλλ᾽ οὐ νόθῳ τινὶ xal
μοιχιχῷ συνοασααίῳ * πορνεία γὰρ xai τὰ σαρκὸς πά-
f», χαταειδδελεύει μὲν [f. 145 b.) τὸν ἄνθρωπον, τῆς
πρὸς Ou» συναφείας προδήλως ἐξίστησιν " ix δὲ
τούτου τολλοὶ τῆς μεγαλωνύμου πόλεως οἰχήτορες,
εεὶ μένιω xml τῶν ἱξωτέρων πολιχνῶν xal ἀστυ-

“08
La io e
a.d

ipse ritum illum abstulit magna voce clamans :
Si circumcisionem pradico,cur adhuc persecutionem
patior (g)?

19. Igitur spiritali gaudio fruens cum sacratis-
simo Tarasio parens noster Theodorus, perrexit ad
monasterium suum, ocperuntque concurrere un-
dique dieperse post ejusabsentiam oves. Emittitur
custodia Pater quoque Patrum Plato sanctissimus,
et hujus divinitus concreti fratrum coenobii archi-
tectus : confluebatque plurima turba ad illus, tam
de proximo quam de longinquo, ut tanquam
generosissimus milites, de bellica pro religione
acie redeuntes spectaret : magisque augeba-
tur Saeccudionis fama et omnium ore Theodorus
magnifleatur : ejusque proptee Deum exsilium
quaqueversua in orbe innotuit. Atque omnes ab eo
edocti fuerunt evangelicis obedire mandatis : quod
nempe vir unius mulieris sit dominus, juxta divini
verbi statutum ; pariterque mulier cum, uno viro
cohabitet ; et quidem legitime, et non notho aliquo
et adulterino contubernio. Etenim scortatio, et
carnis passiones, hominem depravant, et a Dei
consortio manifeste avertunt. Atque ex eo tempore
mulii celeberrime hujus urbisincole, et exterorum
quoque oppidorum vel suburbiorum viri, neo de
nostro cctu tantummodo, verum etiam de profana
institutione valde illustres, ad huno magnum con-
fluebant magistrum, monastios discipline experi-

πιόνων ἔνδρες. οὐ μόνον τῶν ἡμετέρων, ἀλλὰ xal ἢ mentum capere volentes: quos divus recte pietatis

«ἧς ἀπὸ τῶν ἔξωθεν ὁρμωμένων παιδείας ἐπισημό-
στο, πρὸς τὸν μέγαν τοῦτον συνεῤῥύησαν παιδο-
zw μοναχιοκῆς φιλοσοφίας ἐν πείρᾳ γενέσθαι
τρυδέμενοι" οὖς ὁ θεῖος τῆς εὐσεδείας διὸάσχαλος
éabwec ὑποδαχόμενος, τοῖς τῆς ἐμπράκτου σοφίας

doctor, libenter exceptos, eífflcacis sapientie sut
fluentis irrigabat, herentes animabus illorum pec-
cati sordes purgans, et in sanctitatis atque justi-
tie via, eorumdem secundum Deum gressus stabi-
liens.

sz. χατήρδευε νάμασι, τὸν ἐντετηγμένον ταῖς ψυχαῖς αὐτῶν ἐξ ἁμαρτίας ἀποχαθαίρων μολυσμὸν,

X.'AÀÀà τῶν ἀθέων ᾿Αγαρηνῶν χατὰ τοῦτο τοῦ

V) Galat. v, 11.

ri πρὸς ὁσιότητος καὶ δικαιοσύνης ὁδὸν τὰ κατὰ Θεὸν αὐτῶν χαταρτίζων διαδήματα,

20. Sed enim impiis Agarenis per id tempus sue

(6) Confer in editione Sirmondiana Theodori epistolam 53 libri r.

259

S. THEODORI STUDIT/£

200

periores regiones vastantibus, mortisque metu Α χαιροῦ τὴν καθύπερθεν aporxiav ληϊσαμένων, xal

proximorum locorum incolas percellentibus, neces-
Barium visum est Patribus tempori utiliter se ao-
commodare, et in regiam urbem sine cunctatione
migrare : quod dum oeleriter agunt, excepti
amantur fuerunt et a venerando pontifice Tarasio,
el a pientissima Augusta; quibusetiam magnopere
hortantibus, perinsigne Studii monasterium, quod
&ab hujus nominis viro olim ediflcatum, et eancto-
rum virorum fuerat habitaculum, sed Constan-
tinus Copronymus ne ἃ decem quidem monaohis
incoli siverat, hoc inquam pergunt occupare; capax
nimirum recipiende illi numerose Nazareorum
multitudini. Nam plane oportebut eum qui se magni
Pracursoris imitatorem ostenderet, et adulterii
morbum palam improbaverat, apud templum de
illius nomine dictum habitare, atque hoc veluti
terrestre oclum suis propeluis erga Trinitatem
laudibus efficere. Quis autem hic angelicas veluti
Patris constitutiones et communiter utiles regulas
verbis comprehendere poterit ? quas ille ad se un-
dique concurrentibus condiscendas iradebat, ut
multorum mentes ad unam Evangelii concordiam
traheret, prout mos est ui quisque similem sui
amet. Neque vero venientes tantummodo ex mun-
danis deliciis suscipiebat, sed et jam in asceticis
exercitatos laboribus, si qui accederent, subdito
sibi coetui aggregabal, Domini effato morem gerens:
Venientem ad me non ejiciam foras (b) ; àb se tongos
haut anteponens illis quos alii aliquando totondis-
senl, sicut plerique hominum irrationabiliter fa-

φόδηον θανάτνυ ταῖς τῶν πλησιοχώρων ἐντεχόντων
ψυχαῖς, ἀναγχαῖον ἐφάνη τοῖς Πατράσιν τὰ τοῦ χαι-
ροῦ δρᾶσαι συμφερόντως, καὶ τὴν βασιλεύουσαν mó-
λιν μὴ χατοχνῆσαι καταλαῦδεῖν" ὃ xal διὰ τάχους
ποιήσαντες, ὑπεδέχθησαν φιλοφρόνως παρά τε τῷ
θεσπεσίῳ ἀρχιερεῖ Ταρασίῳ, xal τῇ εὐσεδεστάτῃ
Αὐγούστῃ ὑφ᾽ ὧν καὶ προτραπέντες λιπαρῶς, τὴν
εὐαγεστάτην μονὴν τοῦ Στουδίου, πάλαι πρὸς αὐτοῦ
οἰκοδομηθεῖσαν, καὶ ἐνδιαίτημα ὁσίων ἀνδρῶν γεγο-
γυΐαν, ὁ Κοπριώνυμος Κωνσταντῖνος οὐ᾽ εἴς δέκα τὸν
ἀριθμὸν ἐάσας τε ἔσεσθαι, παραλαμδάνουσιν, ἱχανὴν
οὖσαν πρὸς διαδοχὴν τῆς πολυανθρώπου ἐχείνης τῶν
Ναζιραίων πληθύος - ἔδει γὰρ, ἔδει τὸν τοῦ μεγάλου
Προδρόμου μιμητὴν ἀναφανέντα, xal τὴν νόσον τῆς
μοιχείας ἐχφάνδην ἀποχηρύξαντα, τῷ ἐπωνύμῳ aó-

τοῦ χατοιχισθῆναι ναῷ xai τοῦτον οὐρανὸν ἐπίγειον
ταὶς ἀπαύστοις ἀποφῆναι πρὸς τὴν Τριάδα δοξολο-

γίαις " καὶ τίς γὰρ τὰς ἐνταῦθα τοῦ Πατρὸς [f. 146 a.)

ἀγγελομιμήτους καταστάσεις xai χοινωφελεῖς διατυ-

πώσεις κατὰ λόγον εἰπεῖν ἐξισχύσειεν ; ἃς ἐχεῖνος
τοῖς πανταχόθεν ὡς αὐτὸν ἀφιχνουμένοις προεδίδου
τε xai ἐδίδασκεν, πρὸς μίαν ἐνάγων τὴν τῶν πολλῶν
φρονημάτων τοῦ Εὐαγγελίου σύμπνοιαν, καθ᾽ ὅτι φί-
λον ἀεὶ παντὶ τὸ ὅμοιον " οὐ γὰρ μόνον τοὺς ἄρτι τῆς
χοσμιχῆς ἀποφοιτῶντας παρελάμδανεν χλιδης, ἀλλὰ
xai τοὺς ἤδη γεγυμνασμένους τοῖς τῆς ἀσχήσδως πό-
νοις τῇ ὑπ᾽ αὐτὸν προσιόντας κατέταττεν ὁμηγύρει,
τὸ τοῦ Κυρίου πληρῶν λόγιον τὸ φάσχων ’ Τὸν ἐρχό-
μενον πρός με οὐ μὴ ἐχδάλω ἔξω - μὴ προτιμῶν
τὸν ὑπ᾽ αὐτοῦ χεχαομένον ποτὲ, τοῦ ὑφ’ ἑτέρου τοῦτο

ciunt, proprii animi affectibus victi; sed omnes () παθόντος, χαθάπερ οἱ πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων ἀφιλο-

pariter charitate complectens et curans, ac singulo-
rum virtuti reverentiam honoremque tribueus : it&
ut exin multiplicaretur discipulorum numerus ma-
gnopere in hac nova Jerusalem, in tantum ut mil-
lenariam prope quantitatem exequaret.

21. Quos quidem cernens alacri animo jugum
Christi obedienter subire, disposuit ipse quoque,
ritu illiug excelsi Moyeis, educavitque populum Dei,
sapientie verbis, οἱ morum puritate, ad spiritalem
perquam optime manuducens promissionis requiem.
Porro legislatoris virtutem esse aiunt, que suni
optima pervidere, atque ut constitutis uti velint
populis persuadere ; multitudinis vero officium est
in decretis permanere, et neque in prosperis neque
in adversis rebus quidquam immutare; que est
deserviendi Deo ratio sanctissima. Fit ergo eis le-
gislator, proponens ipsis a Deo tradita judicia,
qua& ipse consceugo sublimis politie monte, tene-
brasque ingressus divine beateeque notitim, a Deo
&cceperat, et quasi in cippis lapideis, in sui fir-
missimi cordis tabellis, Spiritus impressa digito
fuerant. Atque ut ille Dei contemplator consulenti
BOcero obtemperans chiliarchos, centuriones, quin-

(b) Joan. vi, 37.

σόφως ποιοῦσιν, ἰδίοις πάθεσι ψυχῆς δουλούμενοι,
ἀλλὰ τοὺς πάντας ἐπ᾽ ἴσης ἀγαπῶν καὶ προμηθούμε--
νος, χαὶ πρὸς τὴν ἀρετὴν ἑκάστου τὴν τιμὴν καὶ τὸ
γέρας ἀποδιδοὺς, ὡς ἐκ τούτου πληθυνθῆναι τὸν
ἀριθμὸν τῶν μαθητῶν ἐν ταύτῃ τῇ νέᾳ Ἵερου-
σαλὴμ. σφόδρα, καὶ μικροῦ τὴν χιλιοστὸν ἐπιφθᾶσαι
ψῆφον.

κα΄. Οὺς δὴ xai χαθορῶν προθυμίᾳ ψυχῆς τὸν ζυ-
γὸν τοῦ Χριστοῦ πειθηνίως ὑπερχομέοους, διατίθε-
ται xai αὐτὸς xata τὸν ὑψηλὸν Μωῦσέα, καὶ δημ-
αγωγεῖ τὸν λαὸν τοῦ Θεοῦ σοφίας λόγοις xal ἠθῶν
καθαρότητι πρὸς τὴν νοητὴν ὡς ἄριστα χειραγωγῶν
τῆς ἐπαγγελίας κατάπαυσιν" χαὶ γὰρ ἀρετὴν μὲν
φασὶν, νομοθέτου, τὸ τὰ βέλειστα συνιδεῖν, καί ἀκ
σαι τοὺς χρησομένους περὶ τῶν ὑπ᾽ αὐτῶν συντεθει-
μένων * πλήθους δὲ, τὸ πᾶσι τοῖς δόβασιν ἐμμεῖναι,
xal μήτ᾽ ἔν εὐτυχίαις, μήτ᾽ ἐν συμφοραῖς αὐτῶν, -
μηδὲν μεταδάλλειν - ὅπερ ἐστὶ Θεοῦ θεραπείας τρό--
πος ὁσιώτατος * τοιγαροῦν καθίσταται νομοθέτης ἐπ’
αὐτοὺς ἐξαπλῶν (f. 140 b.) τὰ θεοπαράδοτα xplpa-
τα, ἅπερ αὐτὸς πρὸς τὸ ὅρος ἀναδὰς τῆς ψηλῆς mo-
λιτείας, xai τῷ γνόφῳ ὑπεισδὺς τῆς θείας xal μαχα-
ρίας γνώσεως, πρὸς θεοῦ ἀπειλήφει ὡς ἕν τισι πλαξὲ
λιθίναις, τοῖς τῆς ἑαυτοῦ στεῤῥοτάτης καρδίας πὺυ-
ξίοις, τῷ τοῦ Πνεύματος ἐνση μανθέντα δαχτύλῳ (7):

(7) Constitutiones Theodori Studitanas edidimus nos in hao bibl. t. V,

VITA.

202

σπερ ὃ θεόπτης ἐχεῖνος τῷ κηδεστῇ συμύόου- A quagenarios, et decuriones elegit, quorum opera

vtt πειθαρχήσας προὐδάλλετο χιλιάρχους xai
ντάζχους xxi πεντηχοντάρχους xal δεχάρχους,
ἃ τυχόντα τῶν πραγμάτων ἀναφερόμενα δεξιόν
ἄμβανον τέλος, καὶ αὐτὸς τῆς ἐντεῦθεν ἀπηλ-
τὸ φροντίδος - οὕτω xai ὁ x10' ἡμᾶς Μωύυσῆς
,᾿λαδὼν ἔχεῖθεν τὰς ἀφορμὰς, εἰ καὶ μιχρόν τι
ἦν χλζσιν διαφέρεται " προχειρίζεται μὲν γὰρ
πῶν χες λᾶς, τίθησι δὲ τὰς ὀνομασίας οἰχείας
πεηξδεύματι, ἐπιστημονάρχας χαὶ παιόευτὰς xai
2ιιτὰς τούτους ἀποχαλέσας “ χαθίστησι δὲ xai
ἱζις πξοσηγορίαις τοὺς ἀπάσης τῆς ἀδελφότητος
»ν ὑπερεξέχοντας, οἷον τὸν τὰ δεύτερα φέροντα,
χονόμον, τὸν παροιχονόμον, xal τοὺς ὡς ἄλλως
ταμένους - ἐχανόνισε μέντοι xal πᾶσι τοῖς πε-
γαένοις τὰς διχφόροος διαχονίας ἀνὰ μέρος, διὰ
ν Ex μέτρων ᾿αμδιχῶν (8). Μᾶλλον δὲ σαφέστε-
ἱπεῖν χπὸ τῆς χυριωτάτης χαὶ πρώτης, φημὶ δὴ
72 ἡγουμένου ἀρξάμενος, xai μέχρι τῆς τελευ-
τοῦ ὀψοκχοιοῦ χαταπαύσας᾽ ποιήσας ἐν ἑχάστῳ
* ἐξιδαλλόντων xai τῶν μηδαμῶς προσηκόντων
r1 ὑπόθεσιν εἴδη σεν" διωρίσατο δὲ συνεχδοχι-
m τοῖς διαμαοτάνουτ' τῆς ὀφειλομένης [f. 147
mo)? xai χαθυστεροῦσι͵ χατά τινα γοῦν ἀπ-
πένγτν αἰτίαν, ἐπὶ τῆς τῶν θείων ὕμνων συνάξε-
E: γε μὲν xai τοῖς ἐπὶ πᾶσι τῶν ἀδελφῶν

occurrentia negotia expeditum exitum conseque-
bantur, dum ipseinterim hujusmodi cura vacabat,
sic et noster Moyses se gessit, sumpto illinc exem-
plo, nominibus licet paululum immutatis. Nam mi-
nisteriorum decretis classibus, nomina officii pro-
pria imposuit, epistemonarchas, et magistros seu
correctores, el observatores, appellans. Sub aliis
quoque appellationibus in toto fratrum cctu con-
stituit eminentiores aliquot; veluti secundum gra-
dum tenentem, ceconomum, et subeconomum,
aliosque aliis nominibus. Atque his omnibus ad
varia minislera deputatis regulas perscripsit am-
bicis versibuscomprehensas. Imo potius capto initio
& precipua primaque hegumeni dignitate, et in ul-
timo desinens coqui officio : tradens singulis con-
venientium el minimeconvenientium officiorum pro
re proposita notitiam. Decrevitque simul castigatio-
nem, debitam sedulitatem omittentibus, et quam-
libet ob causam minime legitimam ad divinorum
hymnorum synaxim sero concurrentibus. Item fra-
tribus quocuaque ministerio statuta hora non fun-
gentibus, aut vas frangentibus, aut excessum ali-
quem vel contumeliam proximo suo inferentibus,
congruam ponam constituit.

ὑπηρεσίᾳ συντεταγμένης ὥρας ἀποτυγχάνουσιν, ἤτοι

ἧς φοντρίδουσιν, ἢ παροινίαν τινὰ xal φαυλισμὸν πρὸς τὸν πέλας ποιουμένοις, ἀνάλογον ἐπιτίμησιν

ax; (9).

f. Τὴν δὲ γε τῶν ἐσθημάτων χρῆσιν οὐχ ἀποτε- (;. 22.Vestiumquoqueusum non aingulis assignatum,

ibm», οὐδὲ χχατὰ τὸ βουλητὸν ἑχάστῳ προχεῖσθαι
Xys»* dÀÀà χἀν τούτῳ ἀποπτολιχὸν αὐτοὺς
u» ξεξοίηχε χαραχτῆρα, χαθὼς ἡ τῶν Πρᾶάξεων
zx βίβλος, ὡς Πάντες οἱ πιστεύσαντες
ν ἐπὶ σὸ αὐτὸ, xai εἶχον ἅπαντα χοινά. Καὶ
'πι Too δὲ πλήθους τῶν πιστευσάντων ἦν ἡ
dz ταὶ ἣ ψυχὴ μία xai οὐδὲ εἷς τι τῶν ὑπαρ-
wow εὐτῷ ἔλεγεν ἴδιον εἶναι, ἀλλ᾽ ἦν αὐτοῖς
rrr» τὰ, Διὰ τοι τοῦτο ἠφόρισεν αὐτοῖς
xim, ἐφ᾽ ἦ συλλίόδην ἀποτιθέμενοι τὰ δεδουλευ-
zz, χῶϑ' ἵν Σάδδατον πέπλη ἀντελάμθανον ἕτερα
᾿ χειρὸς τῶν εἰς τοῦτο χαθυπουργεῖν τεταγμένων
ἀφῶν" τοῦτο δὲ τάξας αὐτοῖς, οὐχ ἀπέχρινεν τὰ
22 ὃ στηρ τῆς χοινῆς ἱματοδόχου ἑστίας, ἀλλ᾽
παντσ οῦ καὶ ἐν τούτῳ τύπος ἐγεγόνει τοῦ ποι-
i02" δύο sspe; εἰδὼς πάσης εἶνα: παιδείας τρόπους,
τῆς zwi τὰ ἤθη κατασκευῆς “ ὧν ὁ μὲν λόγῳ
uz cep, ὃ ἕτερος δὲ διὰ τῆς ἀσχήσεως τῶν ἠθῶν
γρθοῦται - διὰ τοῦτο διδοὺς καὶ αὐτὸς xatà τὴν
iur» τὸν ὁπκοξύτην, ἀντεδέχετο ἕτερον, οὐ διοῖσον
πολλῶν, ἀλλὰ τῆς αὐτῆς ὧν ἐχείνοις ἀδρότητος
ἄχτι γε xai τῆς χείρονος μνημονεύων δὲ ἀεὶ τοῦ
93:959 λέγοντος, ὅτι Δωρεὰν ἄοτον oOx ἔφαγον,
αἱ χεῖρες αὗται διηχόνησαν xai ἐμοὶ xal τοῖς σὺν
&, ἀργίας ὑπομεῖναι τάξιν ἀχίνητον [{. 147 b.]

(ὃ Act. τι. Δ4. (7) Act. iv, 32.

(8 Leguntur bec carmina in Sirmondi editione
ab tomi finem.

neque ad cujusque libitum prelo essse voluit, sed
in hoc etiam apostolicam ipsos formam servare
mandavit, sicut in Actuum libro proposita est,
nempe quod omnes qui credebant, erant pariter,
el. habebant. omnia communia : Et mox : Mul-
titudinis aulem credentium erat cor unum el anima
una; nec quisquam eorum, qui possidebat, aliquid
suum esse dicebat, sed erant illis. omnia com-
munia (j). Propterea ipsis assigaavit edium par-
tem ubi quisque, qua gestaverat vestimenta depo-
nens, singulis Sabbatis alia recipiebat a fratribus
huic ministerio prepositis. Quam legem cum ferret,
non gecrevit sua propria Pater ἃ communi vestia-
rio cubiculo, sed ut in reliquis omnibus sic in hoc
etiam, regula sui gregis esse voluit : duos videlicet
esse sciens cujuslibet magisterii modos, Θέ, morum
informandorum rationes ; nempe et verborum do-
ctrinam, et ascetice vite exemplum. Quare et ipse
tradita hebdomadaria veste, aliam recipiebat, mini-
me a communibus differentem, sed teque aoc alio-
rum detritam vel etiam prejorem. Memor denique
semper Apostoli dicentis, quod Gratis panem non
comedi, sed manus ipse ministraverunt et mihi et
his qui mecum sunt : otiari nunquam poterat, sed
laborabat ipse propriis manibus, libros deseribendo,

(9) Hac itein Epitimia, sive poenas monasteriales,
nos edidimus in tomo citato.

203

S. THEODORI STUDIT.E

264

eosque fratrum operibus adjungendo ; quorum li- Α οὐχ ἠνέχετο, ἀλλ᾽ ἐχοπία αὐτὸς ταῖς ἰδίαις χερσὶ γρᾶ-

brorum nonnulli adhuo apud nos servantur, pre-
tiosi admodum et omni estimatione digni.

23. Composuit etiam plurimos marte proprio li-
bros, ob sapientie talentum,eximie sue puritatis
merito, desuperacceptum. Et primo quidem librum
illum, ter adhuc in hebdomada in communi cotu
legi solitum, Parvarum, inquam, Catecheseum cen-
tum triginta et quatuor dictarum ab eo subitanea
diotlone in consuetis ad fratres allocutionibus. Se-
cundum autem et tertium quartumque liberum Ma-
gnarum Catecheseum non subito dictarum, sed
quas meditatius compositasedidit.In utrisquetamen
manifeste agnoscitur diffusa in labiis ejus ccelestis
gratia facundie. Certe ex nullo alio inspiratorum
Patram libro poterit parem utilitatem conobita
quisquam precipere, qui intelligenter legat. Quam-
libet enim virtutem speciem sermones illi continent,
et remedium quodvis variorum nequitie ac multi-
plicium morborum sapiendissime tradunt, et lumen
atque compunctionem legentium animabus inge-
runt. Est etiam elaboratum ab eo panegyricarum
orationum volumen de nonnullis Christi 80 Deipare
solemnitatibus, nominatimque de omnibus magni
Baptiste ac Precursoris, aliorumque aliquot illu-
striorum sanctorum, in quibus primariis panegyri-
stis haud inferiorem se prebet. Confecit et aliud
melricum separatum volumen plane utilissimum,
ubí creationem et lapsum descripsit primi hominis;

φων δέλτους, καὶ ταύτας τοῖς τῶν ἀδελφῶν συνεισφέ-
ρων ἔργοις " ἐξ ὧν καί τινα μέχρι τοῦ δεῦρο σώζον--
ται παρ᾽ ἡμῖν σεδασταὶ τυγχάνουσαι, καὶ πάσης ἀπο-
δοχῆς ἄξιαι.

χγ΄. Συνέταξε μέντοι xal πλείστας ὅσας βίδλους
οἴκοθεν χαὶ ἐξ αὐτοῦ, τὸ τάλαντον τῆς σοφίας διὰ
χαθαρότητος ὑπερδολὴν, καὶ αὐτὸς ἄνωθεν εἰληχώς "
xai πρώτην μὲν τὴν xai μέχρις ἡμῶν τρὶς τῆς £650-
μάδος ἐχκλησιαζομένην τῶν Μιχρῶν λεγομένην Kaz-
ηχήσεων (10), ἑκατὸν οὐσῶν πρὸς τριάκοντα καὶ
τεττάρων, σχεδιασθεισῶν αὐτῷ κατὰ τὸ σύνηθες τῆς
πρὸς τοὺς ἀδελφοὺς ὁμιλίας " δευτέραν καὶ τρίτην καὶ
τετάρτην τῶν Μεγάλων Κατηχύήσεων, ἃς οὐ σχεδια-
στιχῶς, ἀλλὰ νουνεχέστερον χαθ᾽ ἑαυτὸν συντάξας
ἐχδέδωχεν (11) πλὴν ἐν ἑκατέραϊς δείκνυται σαφῶς
3 ἐν τοῖς χείλεσιν αὐτοῦ ἐκχυθεῖσα θεία xal οὐρά.
νιος χάρις τοῦ λόγου " οὐδὲ γὰρ ἔστιν οὕτως ἀπώνα-
σθαί τινος ἑτέρας βίδλου τῶν θεοσόφων Πατέρων τὸν
συνετῶς μετιόντα, ὡς οἶμαι, τῆς ἐν χοινοδιαχαὶς τά-
ξεσι θεωρουμένης ὠφελείας, ὡς Ex τῶν μνημονευ-
θεισών ἡμῖν τοῦ Πατρὸς χατηχήσεων πᾶσαν γὰρ
περιέχουσιν ἀρετῆς ἰδέαν, val πᾶν ἄχος τῶν χατὰ
xaxlav ποικίλων καὶ διαφόρων νοσημάτων ἐπιστημο-
νικώτατα διδάσχουσιν, xal φωτισμὸν xal κατάνυξιν
τἀϊς τῶν ἀναγινωσχόντων ἐμποιοῦσι ψυχαῖς. "Ἔστι δ᾽
αὐτῷ πεπόνημένη καὶ πανηγυρικὴ, δι᾽ ἧσπερ ἐνίας
τῶν Χριστωνύμων ἑορτῶν xal τῆς θεομήτορος, καὶ
πάσας δὲ τοῦ μεγάλου Βαπτιστοῦ χαὶ Προδρόμου, καί
τινων ἄλλων ἐπιφανεστέρων ἁγίων, οὐδὲν ἧττον
λαμπροτάτας τῶν ἀρχικωτέρων ἀπέφηνεν πανηγυ-

ibidemque peccatum et conseculam inde corruptio- G ριαρχῶν (12). Συντέταχεν δὲ καὶ ἑτέραν ἔμμέτρον

nem lugubriter cecinit. Mox sejunctim Cainum, et
invidiam erga. Abelem,et ciedem convicio traduxit.
Postea Enochum et Noe et ab eo genitos Deo cha-
rissimos tres patriarchas seorsum et ex ordine sin-
gulos; nec non illorum venerandas uxores, prout
par erat, celebravit. Denique cunclas hereses se-
riatim numeravit, et anathemate perculit, versibus,
inquam, trimetris ac puris; nonnullas etiam ple-
nissime refutavit.

ἰδιαζόντως ἰαμδικὴν χρησιμωτάτην [f. 148. 8.] πάνυ,
καθ᾽ ἣν τήν τε διάπλασιν xal τὴν ἔχπτωσιν ὑπηγό-
βευσε τοῦ γενάρχου" πρὸς δὲ xal τὴν ἁμαρτίαν xal
τὴν φθορὰν ὡς θέμις ἐξετραγῴδησεν εἶτα διῃρημέ-
νως τοῦ Καϊν τὸν χατὰ τοῦ "Αδελ φθόνον καὶ φόνον
κατεχωμῴδησεν" καὶ μέντοι xal. τὸν 'Ewoy, xal. τὸν
Νῶε, καὶ τοὺς ἐξ αὐτοῦ φύντας θεοφιλεστάτους τρεῖς
πατριάρχας διεζευγμένως χαὶ ἀχολούθως ἑχάστῳ "
xai τὰς σφῶν ἀοιδίμους συνεύνους χατὰ τὸ εἴχὸς

ἀπεσέμνυνεν (13). Ἔτι γε μὴν καὶ πᾶσαν αἵρεσιν ἀπηριθμήσατο, xal τῷ ἀναθέματι χαθυπέδαλεν, στίχοις,
ὡς ἔφην, τριμέτροις καὶ χαθαροὶς " τινὰς δὲ αὐτῶν καὶ παντελῶς ἀνέτρεψεν,

24. Epistolarum vero ejus libri quinque ad hanc ἢ

usque diem apud nos servantur. He autem ob sen-
suum altitudinem et elocutionis nitorem, summum
exactumque habent epistolarem characterem cum
venustate, ut nullam sine lacrymis legerit quicun-
que cor lapideum non habet. Est et alia ejusdem
prosa oratione condita lucubratio, in qua tribus
antirrheticis sermonibus, ceu alter David alienige-

(10) Exstant he minores catecheses Latine tan-
tum, Livineico interprete. Nos vero etiam Grece
edere optamus, quandoquidem pervenusta et vetera
illarum exemplaria in codicibus Vaticanis eunt.

(11) Inedite adhunc sunt he majores catecheses,
neque in bibliotheca Vaticana occurrunt, sed Patri-
giis alibique in codicibus, sigillatimque recensentur
in Gr. Biblioth. Fabricii ed. nov. t. X, p. 451 seqq-
— Vid. supra.

κδ΄, AV δ’ ἔτι τῶν ᾿Επιστολῶν αὐτοῦ βίδλοι πέντε ;
μὲν ἕως τοῦ παρόντος σώζονται παρ᾽ ἐμῖν (4) '4
τοσούτῳ γε μὴν τῇ τῶν ἐννοιῶν σέμνύότητι καὶ τῷ
καθαρότητι τῶν [λέξεων ὑπερήμέχον ἔχουσι τὸ κάλ-
λος xzi τὸν ἐπιστολιμαῖον χαραχτῆρα δι᾽ ἀχριδείας
ἠχονισμένον, ὡς μηδεμίαν ἀδαχρυτὶ μετιέναι τόν γε
μὴ λιθίνην πάντη τὴν χαρδίαν ἔχοντα. Ἔστι δὲ πρὸς
ταύταις xal ἑτέρα δογματιχὴ διὰ πεζῆς λέξεως πρᾶ-

(12) Octo ex his panegyricis in predícto tomo Ὡ08᾽
recitavimus.

(13) Est in deperditis hoc Studite opus de pa-
triarchis etc. Item quod sequitur de heresibus.

(14) Duo tantum exstant libri in Sirmondiana"
editione. ''ota tamen epistolarum collectio in Pari-
siensibus incolumis est codicibus, eaque pariter:
recensetur apud Fabricium tomo oit. p. 439 seqq.

VITA.

ευθεῖσα. xa0' f, ἐν τρισὶν ἀντιῤῥητιχοῖς λόγοις, A nam Goliam, id est alienam à veritate Iconomacho.

ὃ τις ἄλλος Δαυίδ τὸν ἀλλόφυλον Γολιὰθ, ἤτοι
χοῦλον τῆς ἁληθείας τῶν εἰχονομάχων ἐχσφεν--
x; χατέδαλεν αἴρεσιν (15), xal τὸν δεινότατον
᾿σμὸν τῆς Ἐχχλησίας ἐξῆρεν * ἀλλὰ γὰρ καὶ τοὺς
» βασιλεῖς ὡς τῆσδε εἰρημένης βλασφήμου αἱρέ-
χεταλὰς, φημὶ δὲ τὸν Κοπρώνυμον Κωνσταν-
,.Xx2: τὸν θηριόγνωμον, μᾶλλον δὲ θηριώνυμον,
πλοῖόν τισι δόρασι τοῖς [f. 148 b.] στηλιτευτι-
ὑψοῦ μετεωρίσας λόγοις ἐθριάμθευσέν τε xal
ξετγμάτισεν, χαὶ τὰς αὐτῶν ἀνοσιουργίας τοῖς
τοῦτα διῃρημένως προφανεῖς χατεστήσατο *
1299» πᾶσαν τοῦ νοὸς ἔμφυτον tole θε;οις ἔνασχο-
- δύναμιν, καὶ διὰ πάσης ἡμέρας xal νυχτὸς τὸν
ν τοῦ Κορίου ἐχμελετήσας, λαὶ τὴν βασιλείαν
νὐξανῶν ἐντὸς ἑαυτοῦ τε xal τῶν ἑπομένων ὡς
τι χαταστησάμενος, μᾶλλον δὲ βασιλείαν οὐρα-
ατιυτότητι τῆς πολιτείας, τὴν περιώνυμον τοῦ
uoo ἐχτετελεχὼς μονὴν, ἦν αὐτὸς oid τις
x tv πέσῳ τοῦ πλήθους τῶν νοητῶν ἀστέρων, τὰς

Zu ἀρετῆς xai σοφίας ἀχτινοδολῶν ἀστραπὰς, χαὶ

δυῶν χαὶ μεταποιούμενος.

{. Αλλ᾽ οὐκ ἤνεγχεν ὁ ἀεὶ χαιρέχαχος xal πα-
πῷ 289vov, ὅ μελαντάτης ὄντως xai βαθὺς xó-
$z00Àog τὴν τοσαύτην τοῦ Πατρὸς ἀρετὴν xac
εὐξείμονα διαφημίζεσθαι, οὐδὲ τὴν τῶν ὑπ᾽ αὖ-
φυομένων χαλῶς xal διϊθυνομένων πληθὺν ἀν-
αστον Ἐπρεᾶσαι, xal τηλιχοῦτον ἀσχητιχῆς
ςβϑιώσεως, ἐν μέσῃ πολυανδρούσῃ ἐπιδείκνυσθαι
2* χαὶ τοι πολλάχις xal διαφόρως ταῖς τοῦ με--
Ὁ χαταδλνγθεὶς στρατηγίαις * ἀλλ᾽ οἵα xav! αὐτοῦ
ἔλξτηχεν, καὶ νῦν ἐπιτηδεύειν οὐχ ἀναθάλλεται "
ὙΣΡ xzt ἔχεῖνο χαιροῦ τὰ τῆς βασιλείας ἔπει-
tubos πκήπτρα, Νιχυηφόρος δ᾽ ἦν οὗτος, ὅς τὸ
» laxi οὖ τόῤῥω τῶν εὐσεδῶν βεδασιλευχότων
έργον, τῷ ὃ ἀληθείᾳ μαχρῷ τῶν τοιούτων ἀπο--
wepuzco " εἶπε; ἢ τίστις χωρὶς τῶν ἔργων νεχρὰ
να: χεϑωμολόγεται " τοῦτον τοιγαροῦν εὑρηκὼς
αϑὸς τ σοδαρόγνωμον xai πονηρίας μεμεστωμέ-
ν, 6 τοῖς ἀγαθοῖς [f. 140 a.] ἔργοις τῶν διχαίων
| ἐξιματνίμενος, ὑποδάλλει αὐτοῦ τῇ χαρδίᾳ τοῦ
vov &zoghz: τὸν τὴν μοιχοζευξίαν πρώην αὐὖ-
κότα, xx: τῷ ἱερχτιχῷ βαθμῷ ἐγκχαταλέξαι,
; παρχίτον γεγονόαα εἰρήνης, φησὶ, xal τοῦ λυ-
τελοῦντος οροντίσαντα ^ χαὶ δὴ τῷ ἱερόφρονι' συν-
rée χυτριίάρχτῃ, ὁ τὴν ὁποθήχην τοῦ ὄφεως παρα.
ἵμενος ἄνχξ, ἀντιδολεῖ xat βιάζεται λυθῆναι τὸν
H9 τοῦ χωρισμοῦ, τοῦ δήσαντος αὐτὸν ἁγιωτά-
Ἰχρασίου οὕτως ἐάσαντος, xal πρὸς τὸν Θεὸν
κμέσαντος * ὑποσχόμενος αὐτῷ ὡς βασιλικαῖς
ἐουοίαις συνελάσεισν ἅπαντας εἰς τὴν τοιαύτην
wottvat οἰκονομίαν “ οὕτως οὖν πείθει ἄχοντα
πῇ χαὶ μὴ βουλόμενον χατὰ νοῦν τὸν τῆς νίχης
weuov πετριάρχην πρὸς τὸ δέξασθαι συλλειτουρ-
| τὸν ἀνίερον. Καὶ γίνεται πάλιν διαφωνία χαὶ
ὑμῶν σύγχυσις xal ποοσώπων διαίρεσις ἔν τε
Ἐπράρχαις xai τοῖς μονάζουσιν, τῶν μὲν μὴ προσ-

C

rum funda prostravit heresim, et hoc gravissimum
dedecus ab Ecclesia exterminavit. Sed οἱ ambos im-
peratores, ceu dicte blaspheme haereseos antesigna-
nos, Copronymum, inquam, Constantinum, et ferine
mentis, imo potius et appelationis, Leonem, quasi
lanceis infamis alte elatos, sermonibus tuis,trium-
phalitercircumgestavit, publicequetraduxit, eorum-
que impia opera posteris singillatim explorata fecit
Ergo omnes menti sue inditasin divinis rebus vires
exercens, et diu noctuque indesiaenter legem Do-
mini meditans, celorumque regnum intrase suosque
asseclas constituere, quantum pote, conatus; imo
potius quasi altero ecelorum regno, ob acte vile
similitudinem, celebri illo Precursoris monasterio
effecto; erat ipse tanquam sol id multitudine spi-
ritalium siderum medius, propriequevirtutis atque
gapientie radios vibrabat, contubernales suos illu-
minans, et ad meliora commutans et transfe-
rens.

τοὺς περὶ αὐτὸν χαταφωτίζων, xa! πρὸς τὸ χρεῖττον

25. Sed enim qui semper malo gaudet, ἰην
pater, nigerrimus inferorum corvus diabolus, non
tulit tantam patris nostri virtutem in opulenta me-
tropoli celebrari : neque servatorum ab eo preclare
et in rectam viam reductorum multitudinem inco-
lumem esse sivit, nec tale tantumque ascetics vitae
speculum in numerosissima civitate spectari; pre-
sertim cum sepe multumque a magni viri militia
vulneratus fuisset. Que ergo adversus illum machi-
nabatur, nuno in rem conferre diutius non distulit
Qui perid tempus regni sceptrum tenebat Nicepho-
rus, specie quidem haud procul aberat ab ortho-
doxis ante eum imperatoribus, re tamen vera longe
lis dissimilis erat, siquidem fidem absque operibus
mortuam esse in confesso est. Cum ergo hoc inve-
nisset tetricum et nequitie plenum vas is qui ju-
8torum bona opera semper odit diabolus, cor ejus
permovit, ut innocentem declarari vellet hominem
illum qui adulterinum conjugium antea ratum fe-
cerat : eumdemque sacerdotali rursusordini adjun-
gi, ceu qui paois auctor publiceque utililatis fuisset

p Itaque religiosum conveniens patriarcham princeps

hic, qui serpentis Suggestionem admieerat,orat co-
gitque ut excommunicatione Jesephum absolvat,
qua eum sanclissimus patriarcha Tarasius ligave-
rat; et sic eo relicto, ad Deum migaverat. Pro-
miitebat autem ei princeps, curaturum se regali
adjutorio, ut ceteri omues dispensationi huic con-
sentirent. Sic ergo adducit invitum prorsus ac mente
dissentinetem patriarcham, victorie eponymum
(Nicephorum), ut exsecratum illum ad Ecclesie
ministerium revocet. Fit igitur novum dissidium
et opinionum confusio, et personarum secessiotam
episcoporum quam monachorum, aliis quidem pu-
tantibus,negotii hujus causa non esse offendentum

(15) Legitur hoc luculentum contra Iconomachos opus in editione Sirmondiana.

ParRoL, Gm. XCIX,

301

S. THEODORI STUDIT/E

imperatorem,magno tamen Tbheodorocontradicente, A χροῦσαι tip ἄναχτι tvexa τούτου χαλῶς £j:

equum non esse ut sententia a venerabili Tarasio
in Josephum publice causa utilitatis prolata, nunc
abrogaretur : etenim bec dispensatio, aiebat, adul-
terinum conjugium manifeste defendit. Insuper ju-
stam quoque ultionem adversus juniorem Constan-
tinum jam peractam, pre oculis habendam esse,
non oblivione premendam : atque hino potius di-
vins legis voluntatem esse intelligendam, non vero
rudi opinione et libero mentis impetu, doctrinam
dispensationis confingendam, que neque alias au,
dita est, neque ullam utilitatem mundo attulit, imo
noxía prorsus snimabus nostris est. Exin itaque
in judicii diversitate manentes, invicem dissidebant;
sicut olim Paulo et Barnabee contigit, in dissidio
propter Joannem cognomento Marcum uti scriptum
est : Facia est autem dissensio, ita ut. discederent ab
invicem et Barnabas quidem assumpto Marco navi-
garel. Cyprum : Paulus vero electo Síla profectus est,
traditus gratie Dei a frairíbus (Ὁ. Quem locum tra-
ctansdivus Chrysostomusin Actuum splendidissima
interpretatione, sio ait : Uter vero eorum melius de-
liberaveril, non est nostrum pronuntiare.

νοούντων, τῶν δὲ περὶ τὸν μέγαν Θεόδωρον

σχόντων, ὡς οὐ δίχαιόν ἐστ' τὴν ἐξενεγθεῖ:
τοῦ θεσπεσίου Ταρασίου ἐπὶ τῷ Ἰωτὴ zz!
τραπῖνναι, ἐπὶ λυσιτελείᾳ τοῦ παντὸς ττνῖχ
γένη μένην * $ γὰρ ἐπὶ τῶν τοιούτων οἴχονομ
Giv, τὴν μοιχοζευξίαν προφανῶς συνίστη τ'ν
δὲ xal τὴν διχαίαν χρίσι» τοῦ Θεοῦ τὴν x
νεωτέεου Κωνσταντίνου ζῶν προελθοῦσαν, ἀξ
ἰδεῖν, xai μὴ λύθη, ταύτην παραπέωνψα' cow
στοχάσασθαι τὸ βούληυα τῆς θείας νομοθετίας
μὴ ἀποιχίλῳ γνώμῃ vai ἀχαλινώτοις δ: αν!
μαῖς, οἰχονομίας λόγους [f. 149 b.j aar m
τοὺς οὗτε γεγονότας πω, οὔτε τὴ ὄνησιν ἀπ
ὑφηλίῳ ἐχποιήσαντας, πρὸς ὄλεθρον τῶν d.
ψυχῶν - Ex δὲ τούτου ἀσύμόατο: μείναντες π
χρίσεις, ἀλλήλων διέστησαν, xx0i ποτε [la
xai Βαρνάδας ἐν τῇ περὶ τὸν Ἰωάννην τὸν v:
νον Μάρχον διαφωνίᾳ, χαθὼς γέγραπτα: "

ὃὲ παροξυσμὸς, ὥστε ἀποχωρισθῆνα! αὐτο
ἀλλήλων, τόν τε Βαρνάθῦα, παραλαῤόνι
Μαρχον ἐχπλεῦσαι εἰς Κύπρον * Παῦλος ὃ
λεξάμενος Σίλαν ἐξῆλθεν, παραδοθεὶς τῇ

τοῦ Θεοῦ ὁπὸ τῶν ἀδελφῶν. Ὅπερ ἐφθαχὼς ὁ θεῖος Χρυσόστομος ἐν τῇ τῶν Πράξεων θεοθεγγεῖ ium
φησί * Τίς μὲν οὖν αὐτῶν ἐδουλεύσατο βέλτιον, οὐχ ἡμῶν ἀποφήνανθαι.

20. Jam nos super hoc argumento dicimus, am-
bos bene se gessisse ; sicut etinm illustris Tarasius
ia sur se gessit dispensatione. Namque et hic ve-
ritustunciracandiam principiset excandescentiam,
sciensque quantopere ad maleficia pronus esset,

ejusque ad peccandum proclivitatem, ne quid acer- C

bius adversus Dei Ecclesiam faceret, laxavit rigoris
babenas, et tolerato minore ao particulari malo-
rem universalem sapienter conservavit, implens
eíffstum illud : Redimentes tempus, quoniam dies
mali sunt. Sic etiam nunc existimandum est
dispenaative egisse beatum Nicephorum, nolentem
quidem, sed a principe adactum. At vero parens
noster Theodorus, exactum divinarum legum reti-
nuit prescriptum,divinitus motus, non malo aliquo
aíTectu victus : nolens scilicet illegitimam copulam
Jegis locura occupare apud eos belluinos homines
qui indomitis cupiditatibus indulgent; atque ut
ostenderet sine ullo cujusquam respectu eos agere
solere qui Deo omnino confidunt; neque personas

cum animes sues detrimento subvereri, ut Domini D

preceptum prodant, propter principis potentiam
injustissimejubentis. Nempe juxta Davidis carmen :
Et loquebar in testimoniis tuis coram regibus, et non
erubescebam (k). Sane quod in prosperum statum
Ecclesie regimen sub his duobus principibus haud
deveunerit, ipsi quoque manifeste aynoverunt divi
patriarche. Neque enim maznum Theodorum Thes-
salonica& reversum, recte egisse dixisset orthodoxis
unlesignanus Tarasius, nisi ipsum scivisset vera
Evangelii vite absque errore institisse. Neque ilem
cum admisset victorie eponvmus (Nicephorus)

(ἡ) Act. xv, 39.

xq. Ἡμεῖς δὲ περὶ τῶν “πρὸχειμένων aL
ἀμφότερο: χαλῶς πεποιήχασιν * χαθὰ δὴ xx
σιος ὁ ἀοίτιμος ἐν τῇ xat! αὐτὸν ἀπεφίένατο
μίᾳ καὶ γὰρ δὴ καὶ αὐτὸς τότε τό θυμιχὸν καὶ
τοῦ ἄναχτος ὑφορώμενος, καὶ εἰδὼς ὡς λία'
εὐπάροιστος ἐπὶ τὸ πεφυχὺς ἀδικεῖν, wai v
εἰς ἁμαρτίαν εὔχολον, ἵνα μή τι δριμύτερι
τοῦ Θεοῦ χατεργάσηται Ἐχχλησίχ, ὑπενοίδα
τῆς ἀχριδείας ἡνίας * xai παρασχὼν τὸ Tc
μεριχὸν, τὸ χαθολιχώτερον φιλοσόφως ἐνεπος
πληρῶν τὸ, ᾿Ἐξαγοραζόμενοι τὸν χαιρῦν,
ἡμέραι πονηραί εἰσιν. Οὕτως οὖν χἀνταῦηα
λυγίσασθαι, ὅτι ῳχονόμγσεν ὁ μαχάριος Noc
μὴ βουλόμενος, ἀλλὰ βιασθεὶς ὑπὸ τοῦ ἄναχτο
γε πατὴρ ἡμῶν Θεόδωρος |f. 150 a.] τὴν ἀκρι
θείων νόμων φυλάττει χατάστασιν, θεόθεν χ'
xal οὐ πάθει χακίχς χρατούμενος * ὡς ἂν
ἄθεσμον τῆς χοίτης χώραν μὴ λάδοι νόμου
ἔχουσι τὸ ἐν ἀθραύστοις ὁρμαῖς ὁρεχτιᾶν Bo
τώδεσιν ἀνθρώπο!ς, καὶ τὸ ἀπροσωπόληπτ
τῶν εἰς Θεὸν ὀλιχῶς πεποιθότων χαὶ μὴ λαμ'
τῶν πρόσωπα χατὰ τῆς ἑχυτῶν ψυχῆς, tt 1
τολὴν τοῦ Κυρίου προδιδόνχι γάσιν χράτους
λέως ἀδιχώτατχ δυναστεύοντος * κατὰ τὸ τοῦ
« Καὶ ἐλάλουν ἐν τοῖς μαρτυρίς
ἡ πγυνόμτν.

£^
μελώδημχ΄-

*, , JULI A^ *
ἐναντίον βχσιλξων, XX! οὐχ
ὅτι γε μὴ χχαλῶς εἷς τοῦτο τάξεως ἦλθε τὰ “

- ^ * - -
χλυηπσιαστιχῆς διοιχέσεως ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τ

- ^ - * . -

τοῖν ὁυοῖν βασιλέων, καὶ αὐτοὶ σαφῶς ἤδεισαν c
ληπτοι πατρ'άῦχαι * οὐδὲ 1ὰρ ἂν χαλῶς 5:0;
͵ M

* , , - ,
τὸν μέγαν ἔλεγεν Θεόδωρον ix Θθεσσαλονίχη ς

ἐλθόντα ὁ τῆς ὀρθοδοξίας πούμος Ταράσιος,

(ἢ Ephes. v, 16. (k) Psal. αχνχι, 16.

VITA.

ποῦ εὐαγγελίου ἀπλα-- A pontifex, nec laudibus ceu veritatis pugilem ornas-

not: τὴν ἀληθῆ τρίδον
Φ * ^9 " , 4 ^ 3 4 ε --
εὐοντα ^ οὐδ᾽ αὖ πάλιν ἀπεδέχετο αὐτὸν ὁ τῆς
ἱπώνυμος ἱεοοθέτης, xal ὡς ἀθλητὴν ἀληθείας
zairotQ χατέστεφεν, εἰ μὴ ὀρθοτομοῦντα δι-
πὸν λόγον τῆς πίστεως. Πρὸς δὲ τοῖς εἰρη-
xi! ποῦτο θετέον, bz: εἰ οὐχ εἶγεν ἕχαστος
» ᾿ . NJ» 3. 4 ,
μὴ εὖ πεποινχέναι τὸ δέξασθαι εἰς ἱερωσύνης
τὸν μοιχοξεύχτην διὰ βασιλ'χὸν φόδον, οὐχ
:3 θάνατον τῶν ἀνάχτων, xai τὴν παρὰ Θεοῦ
τοὺς γεγονυῖαν τοῦ ἱεροῦ Θεοθώρου παρὰ πό -
τὸν τολμητίαν
τοῖς φιλοθέοις

SXL3t», ποῦ χοροῦ τῶν ἱερέων

,

. - D d - »
cv Ἐντεῦθεν oov σχοπεῖν ἔστι

»v πραγμάτων οὔσεις, xal μηδ᾽ ἕτερον μέρος

*^,

ιοιαν

φ -— . [4

ὡς ἴδεν ὁ ὑψηλόφρων μέδων τὴν
- . - - ,

τῶν ἡμετέρων βδελυχθεῖσαν πατέρων,
ἰδενὸς λόγου ἀξιωθεῖσαν, χελεύει μετ’ ὀργῆς
μέναν Θεύδωρον, xai |f. 150 b.] τὸν τούτου
21 χαὶ Χριστοῦ ἱεράρχην Ἰωσὴρ ἅμα τῷ
τοτῶν xal χαθηγεμόνι Πλάτωνι, τὰς πρὸ τοῦ

οἰχεῖν νήσους, οὐχ ἅμα καὶ χατὰ τὸ αὐτὸ,
- M - , et 4 1) À : ἀλ
τχευναΐξνως τούτων Exxgtov εἰς ἄλλην xai ἀλ-
α:απυλίττεσθαι - τὸ δὲ τῆς ἀδελφότητος πλῆθος
ἐν τῳ ἰδίῳ μοναστηρίῳ τηρεῖσθαι
μετά τινας ἡμέρας παραγενό-

-χτιωτιχῦ ς

* * μι
mol" X250. ὁἐ

ἐν τοῖς τοῦ Ἐλευθερίου βασιλικοῖς μελά-
46), προσχαλεῖτχι ἅπαντας ἱστορίας ἕνεχα *

317-2314 πούτων τοὺς μειζοτέρους, πειρᾶται
;ous πιθανότητος, τῆς πατριχῆς τούτους
πῆτα: βουλῆς " ὡς δὲ τὴν προδολὴν εἶδεν τῶν
ἐτμάτων χαθάπεο τι βέλος ἀχιὀνὸν τῇ ἀντ'-
ι τῆς ττερεμνίας ἀποχοουσθεῖσαν ἀἂν-
ius; πρὸς τὸ πλῆθος γίνεται τῶν ἀδελοῶν xat
- πρὸς ττούς " Ὅσοι ταῖς ἡμετέραις βούλεσθε
δυλετιν πιρανέσεσιν, χαὶ χοινωνιχοὶ εἶνχ! τοῦ
ται» ον ux τῆς χαθολιχῆς. Ἐχχλησίας, ἐν
ἧς διξιοῖς uos ἀτορίσθν τε * ὅσοι δ᾽ αὖ τῇ προχατ-
(5375 ὑμᾶς γνώμερ ἐμμένειν χεχρίκχτε, τὴν ἐξ
νόμων ἐτάϑιν ἐχλέξασθε * σοφιζόμενος ἐν τούτῳ,
ἐψετο, τῆς ἁπος'στους μὲν λόγων παρασχευαῖς
ἃς πὐτῶν ovn, ϑίου ὃξ xal γένους xai τοῦ ζῆν
92 χατατονοῦντας ἅπαντας ὑπὲρ τῆς xaÜ' ὑπ-
Wo» Üstm Σνεπιλέπτου τότε δὴ πάντες
za: τὸ, εὐώνυμον κατειληφότες χώραν, λέ-
jx πρὸς αὑτὸν μετὰ παῤῥησίας “ Ἡμεῖς ἀχριδῶς
vans ὦ βασιλεῦ, ὅτι οἱ πατέρες ἡμῶν ἐχ
ϑιοτνεύπτου Γραφῖς ἅπαντα μουνθέντες, xai
juzt: ἁγίῳ φερόμενοι, τὰ χοείττω xal σωτηρίας

αὐτῶν

Σ ΩΝ. 45
ΟἿ᾽ ᾧ

' ὃ , 1 3^2 » ^N 4 . *
ὡς χα! περῥονήχασι X21: £010x60v * Ot0 κα' αὐτο!
4 » - -
ἡπάστως τοῖς αὐτῶν
? » - - , [i ^r
παρ᾽ μῶν χαινοτομηθεῖσαν οὐ ποοσιέμεθχ οόξαν.
ἢ χχταπλαγεὶς ἐπὶ τῇ τοιαύτῃ τῶν ὁσίων ἀνδρῶν
ἐἐτπιατμένῃ ἀπολογία, πρηστάσσε: χατανεμὴ-

ἐξαχολουθοῦτες ἴχνετιν,

910

set, nisi rectam in fide doctrinam habere cognovis-
set. Dictis hactenus addam, quod nisi utrique pa-
triarchee persuasum fuisset, non recte factum quod
ad sacerdotii honorem metu principum, adulterini
conjugii copulatorem receperint, haud profecto post
principum obitum, peractamque a Deo adversus
eos pro sacro Theodoro celerem ultionem, haud,
inquam, audacem illum sacerdotali chero rursus
expulissent. Ergo hinc pii homines rerum actarum
naturas cognoscant, neutramque partem veneran-
dorum horum presulum nostrorum dament.

ἐκτρέπεσθαι τῶν θεσπεσίων τούτων ἡμῶν χαθηγε-

27. Verumtamen ubi superbus regnator senten-
tiam suam a nostris rejectam patribus vidit, nullo-
que in pretio habitam, jubet iracunde, magnum
Theodorum eique consentientem Christi episcopum
Josephum, cum ipsorum avunculo et duce Platone,
in insulis, que sunt e regione urbis habitare, nec
simul nec uno in loco, sed separalim singulos aliis
atque aliis custodiis teneri: fratrum vero reliquam
multitudinem itra proprium monasterium militari
manipulo obsideri. Ipse vero post aliquot die pro
gressus ad Eleutherii regium palatiu:n, cunctos
interrogandi cauea vocavit. Deinde prepositos illo-
rum seorsum ductos, conatus est suasoria oratione
& patris abstrahere voluntate. Sed ubi verba in-
cassum se projicere ageovit, ceu debile telum ab
illorum contradicente firmitate retusum, ad multi-
tudinem fratrum conversus ait: Quotquot nostris
obtemperare hortatibus vultis, et cum patriarcha et
catholica Ecclesia communicare, ad dexteram meam
secedite. Quotquot vero in priore manere sententia
censetis, sinistram partem eligite ; callide sic deci-
piens, ut existimabat, homines quorum pars qui-
dem verborum artificii ignara erst, sed tamen om-
nes mundum et prosapiam οἱ vitam ipsam contem-
nebant, propter agendam sub Dei obedientia vitam
irreprehensibilem. Tunc ergo omnes sinistrum ejus
latus turmatim occupantes, fiducialiter illum sio
alloquuntur: Nos accurate scimus, o imperator,
Patres nostros a divina Scriptura omnia edootos,
et sancto Spiritu ductos, meliorum dootrinam et
saluti propinquiorem tenuisse, ac omteros docuisse.

D Quare et nos illorum vestigiis indubitanter insisten-

tes, vestram nuper excogitatum opinionem non ad-
mittimus. Ille autem libera hujusmodi sanctorum
virorum responsione exterritus, mandat ut illic
dispersi, nec non in proximis urbi monasteriis deti-
neantur, sub tutissima nimirum custodia ceu reatui
obnoxii et adversus regia atque episcopalia man-
data contumaces.

1: χύτοὺς εἰς τὰ αὐτόθι, χαὶ πρὸς σύνεγγυς τοῦ ἄστεως μοναστάριχ φυλαχθησομένους δηλαδὴ ὑπὸ ἄσφα-
πῖτγν φρουρὰν ὡς χρ'τοὺς xai ἀνηχόους βασιλικῶν τε καὶ ἱεραρχικῶν διαταξεων.
ἂ

[151 8.] xz'. 'AXX οὐχ εἰς μαχρὰν αὐτῷ τὰ τῆς

16) Palatium Eleutherii appellatum, quod portui
uslm nominis ad Propontidis littus adjaceret,

28. Αἱ enim haud diu ipsus insania deseviit.

edificavit Irene imperatrix Leonis Chazari conjux.
Cangius Const. Christ., ed. Paris. p. 130.

211

5. THEODORI STUDITE

212

Brevi enim divina ultio hunc quoque cum universo À ἀπονοίας ἀπέδη * συντόμως γὰρ ἣ θεία δίχη xal τοῦτον

exercitu in extra regione pessumdedit. Namque
adversus Scythas stultus hic Nicephorus expedi-
tione suscepta, hostili manu coufoditur : ut ex hoc
etiam manifestum fleret, quod divi Patris nostri
pro veritate obluctatio, neque temeraria neque im-
provida essel, sed ex Dei testimonio et olim et
nunc firmitatem haberet. Sic ergo infelix princeps
occumbens, grande evasit tragcedie argumentum,
et majorem comadiam Romanorum imperium lusit.
Completumque in eo est Oscem prophete vatici-
nium : Et vos, domus regia, auscultate, quia vobis
judicium est ; quoniam laqueus fucti estis specula-
tioni, et lanquam rete expansum in itabyrio (T), quod
veneratores defixerunt. Et cadent principes eorum
propter imperitiam lingug. ipsorum. Hzc subsannatio
ipsorum in lerra ,Egypli in sinum ipsorum: quia
irritum fecerunt. [edus meum, οἰ adversus legem
meam impie egerunt (m). Jam vero ei quod magnus
Theodorus contra eumdem váticinatus fuit, preedi-
ctis subjungere opere pretium est. Namque in su-
perbiam elatus tum a propriis stipaloribus, tum
suopte ingenio Cesar Nicephorus, et contra Scy-
thas eífreni impetu procedens, sacrum nostrum pa-
rentem Theodorum in suburbanum locum advo-
oans, orabat eum et per quosdam proceres vehe-
menter urgebat, ut excogitate ab se dispensationi
demum consentiret. At vir sanctus divino quasi
Spiritu instinctus sic illi respondit: Te potius opor-
teret factorum tuorum ponitere, non autem ad mali
cumulum nos8 quoque ad parem lapsum pertrahere.
Nunc quia nullo hujusmodi consilio admisso, hinc
discedis, hec dicit Dominus omnipotens: Non re-
verteris per hanc viam qua cunc illuc proficisceris (n).
Reapse incredulo hoc principe, secundum divi pa-
storis nostris prophetiam, in Bulgarorum regione
occiso, filioque ejus Stauracio, graviter vulnerato,
δὰ regiam urbem egre reverso, et vix bimestre im-
perium tenente, et mox moriente ; sororis ejus con-
jux, archangeli nomen gerens, dignitatecuropalata,
imperium capessivit. Michael, inquam, cum Chri-
alianissimus esset, οἱ Domino fidelis, revocavit
statim ab exsilio magnum Theodorum ; pariterque
dimitti jussit quotquot in monasteriis sub custodia
erant ejusdem discipuli : fitque . legatue - Christi
exemplo, et mediator inter dissidentes, suffragante

μετελθοῦσα πανστρατὶ ἐπὶ τῆς ξένης παρέλυσεν * ποὸς
Σχύθας γοῦν ὁ μάταιος στρατόπηδεύσας Χιχηφόρος,
πολεμιχῆς αὐτοθι ἔργον γίνεται χειρός - ὅπως οἴμα:
χἀν τούτῳ προφανῶς ἀποδειχθῇ, ὡς dj τοῦ θεοφόρου
Πατέρος ἡμῶν ὑπὲρ ἀληθείας ἔνστασις, οὐχ εἰχαία
οὐδ᾽ ἀπρονόητος, ἀλλ᾽ ὑπὸ Θεοῦ μαρτυρουμένη xai
πάλαι xai νῦν xai τὸ βέδαιον αὐτόθεν ἔχουσα - οὕτως
οὖν πεπτωχὼς ὁ δείλαιος ἄναξ, μεγάλης μὲν τρα-
γῳδίας ὑπόθεσις, μείζονος δὲ χωμῳδίας 7, ᾿Ρωμαϊχὴ
γέγονεν ἀρχή " xal πεπλήρωται ἐπ᾽ αὐτῷ ἣ τοῦ προ-
φήτου Ὡσηὲ πρόῤῥησις * Καὶ ὁ οἴκος τοῦ pac:-
λέως, ἐνωτίσασθε, διότι πρὸς ὑμᾶς ἐστι τὸ χοῖ-
μα ὅτι παγὶς ἐγενήθητε τῇ σχοπιᾷ (17), xai ὡς
δίχτυοον ἐχτεταμένον ἐπὶ τὸ ἰταδύριον, ὃ οἱ
ἀγρεύοντες τὴν θήραν χατέπηξαν, Καὶ πεσοῦνται
οἱ ἄρχοντες αὐτῶν διὰ ἀπαιδευσίαν (18) γλώσσης
αὐτῶν * οὗτος ὁ φαυλισμὸς (40) αὐτῶν ἐν γῇ Αὐ-
Ὑύπτῳ εἰς χόλπον αὐτῶν, ἀνθ᾽ ὧν παρέδη σαν
τὴν διαθήχην μου, xai χατὰ νόμου μου ἠσέθη-
σαυ. Ὅπερ δὲ εἰς ἀὐτὸν προεφήτευσεν χαὶ ὁ μέγας
οὗτος Θεόδωρος, τοῖς εἰρημένοις ἄξιον ἐπίσυνάψαι"
ἐπειδὴ γὰρ ἐπῆρτο μέγα φρονεῖν, [f. 151 b.] xai ὑπὸ τῶν
ἰδίών ὑπασπιστῶν χαὶ ὑπὸ τοῦ φυσιχοῦ φρονήματος
ὁ Καῖσαρ Νιχηφόρος, χαὶ τὴν ὁρμὴν εἶχεν χατὰ τῶν
Σχυθῶν ἀνεπίσχετον, μετασττιλάμενος τὸν ἱερὸν
πατέρα ἡμῶν θεόδωρον ἐν τοῖς πρὸ τῆς πόλεως
κόποις, ἠξίου καὶ χατεδιάζετο αὐτὸν διὰ μέσου τινῶν
μεγιστάνων ἐπιδοῦναι ξαυτὸν τῇ ὑπ᾽ αὐτοῦ ἐφευρε-
θείσῃ ὃξθεν οἰχονοιλίᾳ" ὁ δὲ ὅσιος ἔνθους ὥσπερ τῷ

C Πνεύμχτι γενόμενος, δηλοῖ αὐτῷ τάδε * Σὲ μὲν χρεὼν

ἐφ᾽ οἷς πεποίηχας μεταμελεῖσθαι, xai μὴ προστιθζναί
: i peca u. ; X&* μὴ T2027 107v
—- ^ ^ 4 * , 4 LL * Y
τι τοῦ xai ἡμᾶς πρὸς τὸν ὅμοιον ἐφέλχειν 0À:00v* ἐπεὶ
δὲ μηδὲν τοιοῦτον βεδουλευμένος τῶν ὧδε ἀποτρέχεις,
E , , " * ἢ
-40s λέγει Κύριος παντοχράχτωρ᾽ Ὡς ἐπιστρέφων
οὐχ ἐπιστοέψεις τῇ ὁὸῷ J| σὺ πορεύῃ σήμερον
ἐχεῖ, ᾿Αμέλει τοῦ ἀπειθοῦς τούτου μέδοντος χατὰ
τὴν προφητείαν τοῦ θεοφόρου ποιμένος ἡμῶν, ἐν τῇ
τῶν Βουλγάρων χώρᾳ τὸ ζῷν μεταστοέψαντος, χαὶ
Σταυραχίου τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ μόλις ἐχεῖθεν τραυματία
πρὸς τὴν βασιλεύουσαν ἀναχάμψαντος, χαὶ ἐν ὅλοις

δύο μησὶ τῆς ἀρχῆς κρατήσαντος καὶ παρελθόντος,

,0 τούτου ἐπ᾽ ἀδελφῇ γαμῆρὸς (20) ἀργαγγελώνυυος
τὴν τοῦ χουροπαλάτου ἀμφέπων ἀξίαν, τὸ βασίλειον
διεδεξατο" Ὅστις Μιχαὴλ Χριστιανικώτατος ὑπάίρ-

senioris Roms papa. Dantque ambo operam, hic p X?" καὶ πιστὸς ἐν Κυρίῳ, ἀναχαλεῖται τῆς ἐξορίας

quidem per litteras monitorias, ille personali allo-
quio et adhortatione, ut sanctissimus patriarcha,
et divus parens noster, honestissimo concordia
vinculo jungantur: denique adulterini conjugii co-
pulatorem sacro ministerio interdicunt, juxtalatam

([) Osee. v, 1. (m) Osee. vii, 16, et vir, 1.

(17) Theodorus Mopsuestenus in Commentario
ad Os. & nobis edito : Σχοπιὰν τῶν προφητῶν τὸν
σύλλογον λέγει. Speculationem (seu speculum) dicit
prophetarum collegium.

(18) Mopsuestenus explicat : Ὑπὲρ ὧν ἀπα!:δεύ-
νως ἐφθέγγοντο xaz' ἐμοῦ" Ob ea qum impcrite ad-
versus me loculi sunt.

εὐθὺς τοὺς περὶ τὸν μέγαν Θεόδωρον" ἀνεῖσθαι ci
κελεύς: καὶ τοὺς xarà τὰ μοναστήρια ὑπὸ φρουσὰν
ὄντας αὐτοῦ μαθητάς " xai γίνετα!: πρέσδυς χριστο-
Mlpztoc «al μεσίτης τῶν διεστώτων, σὺν τῷ παπὰ
^- , »

τῆς πρεσθυτέρας Ῥώμης xal συνελαύνουσιν ἄμφω,

(n) III Reg. xir, 9.

(19) Mopsuestenus explanat: Oi χατὰ τὴν Αἴγυ-
vtov ἐφαύλιζον τὰς εἰς αὐτοὺς γεγενημένας παρὰ
τοῦ Θεοῦ δωρεάς * Quin ín /£gypto contempserunt col-
lata ipsis a Deo dona.

(20) Michael hic habebat uxorem, Nicephori (i-
liam Procopiam, Stauracii sororem. Erat ergo Nice-
phori, non Stauracli, γαμόρός.

713

VITA.

24

. * ^» 9 - A , 4 . . . .
ὁ μὲν δι᾽ ἐπιστολῶν παραινετιχων, o δὲ δι᾽ αὐτοποοσ- A aniea in illum sententiam ab inolyto et magno Ta-

wzoo συνομιλίας xx! παραχλήσεως, τόν τε ἁγιώ-
τατον πατριάρχην καὶ τὸν θεσπέσιον Πατέρα ἡμῶν
ὃς ὁμονέας πρεπωδεστάτην συνάφειαν * τὸν Ot uo:-
Ἱηχευξίαν [f. 152 a.] τετολμηχότα τῆς λει:τουργείας

ἐπείξξαντες χατὰ τὴν ἔμπροσθεν ἐπ’ αὐτῷ γεγονυῖαν

rasio. Atque ita denuo, per Christi clementis Dei
nostri gratiam benignitatem, fit pax stabilis in
sanctissima et catholica ipsius Ecclesia, scandalis
de medio ablatis.

κρίσιν τοῦ ἀοιδίμου xa! μεγάλου "Tapaclov.

Καὶ οὕτω πάλιν Χριστοῦ τοῦ ἀγαθοῦ Θεοῦ ἡμῶν χάριτι xal φιλανθρωπίᾳ, γίνεται σταθερὰ γαλήνη
tv τῇ αὐτοῦ ἁγιωτάτῃ xzi χαθολιχῇ Ἐχχλησίᾳ, ἐκ μέσου τῶν σχανδάλων ἀφανισθέντων.

zW. Ὃ τοίνυν πατὴρ» ἡμῶν Θεόδωρος αὖθις τὴν
εἰχείαν μονὴν τοῦ Στουδίου παραλαδὼν, xai τῶν
ξιασπαρέντων αὐτοῦ φοιτητῶν αὐτόθι συνδεδρχμη-
κότων, εἴχετο τῆς τε πρὸς τὸν πανίερον πατοιάρχην
ςἰλαιτάτης ὁμοφροσύνης τε xai συνδιαθέσεως, καὶ
^E: πρὸς τοὺς ἑαυτοῦ μαθητὰς ἐξ ἔθους διδασχαλίας,
τὰ τούτων ἤθη τῷ διδαχτιχῷ λόγῳ
Was ῥυθμίζων διάθεσιν, xai τὸν

ποὺς ὑπαχόῆς
πασεισπεσόντα

τοῖς Ex τοῦ χρόνου τῆς αὐταρεσχείας ῥύπον, τῇ τῆς D

ουϑεσίας ἐμμελῶς ἀπαλείφων σπογγίᾳ xai οὕτω
πόλιν ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ ηὔξανεν, χαὶ τὸ στίφος
τῶν μαθητῶν ἐδελτιοῦτο αὐξανόμενον σφόδρα. Καὶ ἦν
ἔλιθῶς ὃ εὐπρεπέστατος οὗτος χῶρος οἷά τις ποιχίλος
ταὶ εὐθαλὴς παράδεισος, ἐχ παντὸς γένους φυτῶν λο-
γῶν ἐν ἑαυτῷ περιέχων, ἐνοῖς πᾶν εἶδος ἐπιστήιλης
ὦτξερ τις χαρπὸς πέπειρος χοησίμως ἐθεωρεῖτο "
μετὰ γὰρ τῆς εἰς ἄχρον κοινοδιαχῆς εὐταξίας καὶ
τῆς πρακτικῆς ὡς ἔνι φιλοσοοίας. οὐδὲ τῶν λογικῶν
ἀμέπογοι χκαθεστήχεσαν τεχνῶν ἀλλὰ xal γραμμα-
τ᾽χῖς πο αὐτοῖς ἐφιλοπονιῖτο χατύρθωσις, OU ἐς τὶ
τε πρὸς τὸ γράφειν ὀρθῶς ἐγγίνεται τοῖς πεπονη-
πόσιν εἴδησις, xxi ἢ πρὸς τὴν ἀνάγνωσιν ἐντυποῦται
αὑτοῖς ἠθικότης [f. 152 b.] xai φιλοσοφίας δὲ τε-

χνολογία xal δογμάτων πατεριχῶν ἀποστήθησις, δι᾽ C

ὧν πάσης αἱρέσεως φληνάφους ἀνατρέπειν εἴχυν
ἰσχνομυθίας, συλλογισμοῖς ἀληθείας xai συμπερά-
σμασι χρώμενοι" ἐξ ὧν σοφώτατο! τε χαλλιγράφοι
xxi ἱεοοψάλται, χονδαχάοιοἱ τε χαὶ ἀπτωματογράφοι,
ποιηταί τε xal ἀναγνώσται πρώτιστοι, μελισταί τε
χαὶ ἀοιδόπολο: ἐν Χριστῷ ἐξεφάνθησαν ὁμοίως δὲ
ui αἱ τῶν βαναύσων τεχνῶν ἐπιτηδεύσεις καθ᾽ ὁλου
ὡς εἰπεῖν παρ᾽ αὐτοῖς ηὐθίσχοντο * ὅθεν ὑφάᾶνται τε
zi ῥὁχφεῖς, σχυτοτόμοι τε xal σχηνοποιοὶ, λεπτουρ-
τοῖ τε xa! οἰκοδόμοι, κανοποιοί τε xai μαλαχοργοὶ,
xai οἱ διὰ πυρὸς xal σιδήοου τὰ λειτουργιχὰ χατὰ-
σαευάζοντες σχεύν, παρὰ τῷ ἐπιγείψ toot: ἐθεω-
ροῦντο οὐρανῷ " πάντων μετὰ εὐταξίας καὶ ῥυθμοῦ
ἐν τοῖς τόποις χαθεζομένων τῶν διαχονιῶν αὐτῶν,
xil τὰ θεῖα τοῦ Δαυϊὸ τῷ τῶν χειρῶν ἔργῳ ἀναμ!:-
γνόντων τεῤετίσματα (21) * xai ἦν ἰδεῖν τὸν ἀμπε-
Ἰῶνχ Κυρίου Σαδχὼθ εὐκλημχτοῦντα, καὶ ὄρη χο-
σμιχῆς δυναστείας ὑπὸ τὴν σχιὰν χαλύ-
πτοντα * ἀλλὰ καὶ τὰς νοητὰς αὐτοῦ ἀναδενδοχῦας
ὑπερτιομένας τῶν κέδρων τοῦ Θεοῦ, χαὶ ἕως θαλάσσης
τὰ χλέυατα αὐτοῦ ἐχτεταμένα, xxi ποταμῶν ἄχρι τὰς
παραφυάδας αὐτοῦ" ἔνιοι γὰρ τῶν προδεδη κότων mó-
νων τε ἀρετῆς xal ἡλιχίᾳ γήρως τῆς αὑτοῦ μεγί-
σττς μαθητείας. ἀφορμὴν ξενητείας τὴν ὑπόθεσιν

* -
αὐ τὺ}

(21) Confer apud nos in tomo quinto epitimia et
constitutiones monasterii Studii. Sapienter sane

29. Ergo parens noster Theodorus rursus in Stu-
dii monasterium se recipiens, et dispersis ejus disci-
pulis illuc confluentibus, fovebat cum sacratissimo
patriarcha amicissimam concordiam et unanimita-
tem, et docendis tore solito discipulis suis operam
navabat, mores eorum didactica oratione ad perfectae
obedientie habitum informans, et incidentes illis,
lapsu temporis, proprii amorie sordes, adhortatio-
num spongia diligenter abstergebat: atque ita rursus
Dei Verbum crevit, et discipulorum turba magno-
pere proficiebat augebaturque. Eratque vere hic
decentissimus locus varii instar atque uberis horti,
omne genus rationalium plantarum habens, in qui-
bus quelibet scientie species, quasi maturus fru-
ctus utiliter spectabatur, Etenim una cum summa
conobitice disciplina practiceque quantum licet
philosophie perfectione, ne liberalium quidem ar-
tium expertes erant. Sed et grammatice apud eos
accurata doctrina tradebatur, qua recte scribendi
forma studentibusimprimitur, et legendi usus inge-
ritur: insuper philosophie artificium, et paterno-
rum dogmatum memoriter recitatio : quibus adju-
mentis ad cujusvis hereseos nugas evertendas acu-
men disserendi acquirebant, veracibus syllogismis
utendo et conclusionibus. Ex qua disciplina scilis-
simi calligraphi, hieropsalte, contaciarii, et canti-
corum auctores, poete, lectores eximii, melodi, et
versificatores in Christo emerserunt. Similiter ar-
tium quoque plebeiarum exercitia omnium prope-
modum apud ipsos reperiebantur ; unde textores,
sariores, sutores, tabernaculorum vel stragulorum
factores, minutorum operum artiflces, architeoti,
canistrorum, et. delicatarum rerum opiflces ; item
qui igne ac ferro vasa utensilia operantur, in
hoc terrestri coelo conspiciebantur ; qui omnes bene
composito ordine ac regula in officinis quisque suis
sedebant, et divinas Davidis cantilenas manuum
abori admiscebant. Eratque videre vineam Domini
Sabaoth late frondentem, et mundane potentie
montes umbra sua cooperientem ; sed οἱ spiritalia
ejus arbusta cedros Dei superare, et usque ad mare
palmites ejus extensos, et propagines ejusdem us-
que ad flumina. Nonnulli enim ex iis, qui eximio
Theodori magisterio exculti, et virtutum labore
inveterato exerciti, occasionem peregrinandi ex
predictis Publice rei perturbationibus nacli sunt,
postquam custodiis emissi fuerunt, imo et antea per
diversa orbis climata discurrentes, ibique habitan-

prisci monachi corporali etiam labori instandum
censebat ; nihil enim deterius otio est.

215

S. THEODORI STUDITJE

tes, pulcherrima sancto Spiritu cooperante mona- À τῆς προειρημένης ἐπιδραξάμενοι διατάσεως

steria condiderunt, qu: Studitani nostri appellatio-
nem adhuc gerunt.

tà ἄφεθῆναι αὐτοὺς τῶν χαθείοξεων, ἢ ?
τούτων διεσπάρησαν χατὰ διάφορα τῆς ὑπ᾽

χλίματα, ἐν oic xai σχηνώσαντες, χάλλιστα τῇ συνεργείᾳ τοῦ ἁγίου Πνεύματος συνεστήσαντο μον
τὴν ἐπωνυμίαν τοῦ Στουδιώτου μέχρι τοῦ νῦν ἐπιφερόμενα.

30. Sic igitur Christi ovili felici statu utente, et
orthodoxis fidei dogmatibus Ecclesiis Dei preclare
rectis et auctis, quidam de silva suas pessimus,
Armeniorum de trunco erumpens pullulavit, subi-
loque vineam tanquam aper ferus depopulatus est.
Leo scilicet orientis prefectus, ditionis proprie
fines egredi permissus, facta exercitui suo pecu-
nie distributione, ducibus autem majorum graduum
promissione in suam sententiam adductis, contra
religiogum Michaelem imperatorem rebellat, et in
thracicas partes haud procul urbe regia progressus,
ibi ab iis qui macedonicum presidium constitue-
bant, Augustus proclamatur. Indeque digrediens,
nemine resistente, regium palatium occupat, prin-
ceps Iconoclasta 8 suis ipsismet stipatoribus
publice famigeratus. Sie igitur occupato imperio
violentus hic Thrax, cum esset totus hypocriseos
lorica munitus; verax est enim qui dixit : « Haud
simplex esse comperio genus Armeniorum, sed
valde arcanum et subdolum a initio suc tyrannidis,
non enim regni dicam, orthodoxiam simulat. Mox
rerum politicarum, ut volebat, potitus, hypocriseos
persona abjecta, impudenter nudat pravi cor.is sui
morbum reconditum : seque furoris exsecrandi
Constantini Copronymi, impietatisque et adversus

Christum odii, successorem ostendit ; dicens, non C

oportere Christi imaginem venerari, neque ejus
que illum immaculata ratione peperit sancte sem-
perque Virginis, neque ceterorum justorum atque

sanctorum, quoniam es idolorum similitudinem
gererent.

[f. 153 a.] λ΄. Οὕτω τοιγαροῦν εὐδρομιοῦύ:
τοῦ Χριστοῦ ποίμνης, xai ᾿Εχχλησιῶν τοῦ Θ
ὀρθοδόξοις τῆς πίστεως δόγμασι καλῶς ἰθυ'
xai αὐξανομένων, ὗς τὶς χάχκιστος Ex δρυμ
᾿Αρμενίων φύτλης ἀποῤῥαγεὶς ἐκώμασε, χαὶ
ταύτης ὡς οἷα μονιὸς χατενεμέσατο ἀγρίιος
γὰρ ὃ τῆς ᾿Ανατολῆς στρατηγὸς, ἐκτετιμηχὰ
λον τὸ ἔξω φέρεσθαι τοῦ καθήχοντος, τὸν ὑπ
αὐτοῦ δωροδοχήσας στρατὸν, χαὶ τοὺς τοῦ
χηγοὺς ταῖς ὑποσχέσεσι τῶν μειζόνων c
ἑαυτοῦ χαταστησάμϑνος ἀξιωμάτων,
ὠδίνει χατὰ τοῦ φιλοχριστοῦ ἀναχτος 3
ἐλθὼν δὲ ἐπὶ τὰ Θρᾳχῶα μέρη οὐ πόῤῥω τὶ
λευτύσης, ἀναχηρύττεται ὑπὸ τῶν ὅθεν M
χὴν εὐστάθειαν ἐπιδειχνυμένων, Αὔγουστος "
τε ἀπάοας, μηδενὸς ἀντιπράττοντος εἰσελα

b ,
τὰ βασίλεια, βασιλεὺς εἰχονοχλάστης πῇ

tot ὃ ὸ 3 Góv φηιζόμενος
ἰδίων δορυφόρων ἀναφανδὸν φημιζόμενος
τοίνυν ἐπιδραξάμενος τῆς βασιλιχῆς ἀρχῆς

οὗτος θρὰς (22), ἅτε ὅλως τῷ τῆς ὑποχρί:
θωραχισμένος προύλήματι * ἀψευδὴς γὰρ

χὼς, «Οὐχ ἁπλοῦν γένος εὑρίσκω τοὺς ᾿Α;
ἀλλὰ καὶ λίαν κρυπτὸν xai ὕπουλον (23), »

τῆς ἑχυτοῦ τυραννίδος, Οὐ γὰρ εἴποιμι p
εὐσέθειαν ὑποχρίνεται " ἔπειτα μετὰ τὸ περ
τῶν πολιτιχῶν, ὡς ἐθούλετο, πραγμάτων,
ὑποχρίσεως ἀποῤῥιψάμενος προσωπεῖον,
ἀπογυμνοῖ τῆς πονηρᾶς αὐτοῦ xopólaz τὴν

νόσον * ὃ τῆς τοῦ ἀἁλιτηρίου ἐμπληξίας Κων:
τοῦ Κοπρωνύμου, θεοεχθείας [f. 153 b.] xai
μανίας, διάδοχον ἑχυτὸν ἀποδειχνὺς, xai φά

- —- - «^ . ' φ 3 1
δεῖν προσίεσθαι viv εἰχόνα τοῦ Χριστοῦ, μήτε τῆς ἀγοάντως αὐτὸν τεχούσης ἁγίας ἀειπαρθένου,
λοιπῶν δικαίων xal ὁσίων, ὡς τῶν τοιούτων ἀφομοιωμάτων εἰδώλοις προσεοιχότων.

31. Nesciebat nimirum stultus, quod quorum
prototyporum contrarium subjeetum est, horuin
sine dubio etiam adjectiva contrarias habent appel-
lationes : et quarum rerum bonarum nomina usur-
pamus in prototypo, ea pravarum in archetypo
adhibitarum appellationum destrucliva omnino
sunt. Quamobrem et horum adjectiva, ratione ho-
monymie prolotypis assimilata, ipsorum videlicet
appellationem gerent, bonorum bonam, malorum
malam. Cum igitur Dominus ac Deus noster Jesus
Christus, falsi idolorum polytheistmi exstinctor fue.
rit, hujus profecto rloriosa imago idolico subjecto
aliena erit: neque boni prototypi adjectivum, rei
mala unquam subserviet, Sicut vice versa fit. Illa
enim qua contraria est physice archetyporum
qualitali pictura, congruam trahet elaccommodabit

22) Cur dicitur Thrax Leo gente Armenius ? Quia
scilicet relietusa Michaele πῆρ. in Thracia ob eam
provinciam tutandam, ipse seditionem molitus inde
se cominovit adversus legitimum — principem, et
Constantinonolim cum exercitu veniens, imperium
occupavit, Cedrenus ed. Paris. t. 11, p. 484. Id

λα΄. Οὐχ εἰδὼς ὁ παράφρων, ὡς ὧν τὰ πὶ
4 e » ,
ἀντιχειμένην ὑπόληψιν ἔχουσιν, τούτων 1

^ * '
44i τὰ παράγωγα προσηγορίας ἀποίσετα! ^
τίας " xxi ὧν περ ἀγαθῶν τὰ ὀνόματα λα
πρωτοτύπως, ἀναιρετιχὰ πάντως
. , , --
ἀρχετύπως λαμδανομένων πονηρῶν Óvojias!
* “Ὁ '
τοίγαρτοι xal τούτων παράγωγα τῷ λόγῳ τ
νυμίας τοῖς πρωτοτύποις παρεοιχότα, τὴν
bl 4
ἕξουσιν ὀνομασίαν δήπουθεν, ἀγαθὴν aya
“ ? , - 3 " ^4 [4 Κύ

πονηξοῦ πονηράν" οὐχοῦν ἐπειοὴ ὁ Κύρις
χαὶ Θεὸς Ἰησοῦς ὁ Χριστὸς ἀναιρετιχὸς
ἧς πολυθέου τῶν εἰδώλων πλάνης, ἀλλότρ'
τίς πολυθέου τῶν εἰδώλων πλάνης, :
Ór,Àovótt xal τὸ τούτου εὐχλεὲς ἐχμαγεῖον τῦὶ

,
πιο ) "
L]

4T, ὑπολήψεως " xxl οὐχ ἂν ποτε ἀγαθοῦ

«o9 παράγωγον, γένοιτ᾽ ἂν χαχίας 9G.

027. ὧν Xxi £umaÀ:v^ Td, YXO XXX ἐναντ'
(3T. £9 [o1 «Xt εμ " i Y e - -

ipsum aliis verbis noster quoque biogre
nuit. Thrax igitur hoc loco quasi contem
tur, propter seditionis originem.

(23) S. Gregorius Naz. orat. 43, 17.

(24) Summa ratiocinii hsec est: bonaru
bone sunt imagines et reverende ; malaru

VITA.

218

ποιότητος τῶν ἀρχετύπων γραφὴ, tiv xatxÀ- À adjectivo suo apppellationem ac vim ; nam neque

Ὥλξει xal προσαρμόσει τῷ ἰδίῳ παραγώγῳ
τὸ xai ἐργασίαν " οὐδὲ γὰρ ἂν ποιότης πυρὸς
| Ξοτὲ χαταδέξοιτο, οὐδὲ πάλιν μέλιτος ἐνέρ-
παφότνη τὰ ἐμποιήσει τῷ χεχρημένῳ" χαὶ τούτου
ουξεῖς πῶ τῶν ἐχόντων σύνεσιν xal λογισμὸν
ξένων τἀναντία τοῖς ἐναντίοις χκατηγορήσειεν,
ἀνλαίΐίτια ταῦτα προσείποι τὸ σύνολον " ἐνὸν δὲ
; αὐτῆς τῆς ἐτυμολογίας τὴν διαίρεσίν τε xai
πτὸὰ τῶν το:ούτων συνιδεῖν πάλιν, εἴδωλον μὲν
ξυτα! [{, 154 a.] ὡς εἶδος δόλου - δόλος γὰρ
K χαὶ ἀπάτη, Ψευδώνυμος τῆς εἰδωλολατρείας
t2, ποῤίῥω βάλλουσα τοῦ κατὰ φύσιν ὄντος
xi! τὴν χτίσιν ἐπανιστᾶσα χατὰ τοῦ δημιουρ-
πος αὐτὴν Δεσπότου" ὅθεν οὐχ ἂν τὸ τοιοῦτον,
τρὺς τῶν ὑγιῶς ἐχόντων τὸ φρονεῖν ὀνομα-
T3:7 χαὶ πῶς ἔσται ταυτὸν εἴδωλον xai εἰχὼν,
p» 03x ἔχω᾽ εἰκὼν δὲ λέγεται παρὰ τὸ ἐοιχέναι
ἐετύξκῳ, εἴτε ὁσίου '"Ocía, cite ἁγίου ᾿Αγία"
αϑουτόν Yt ἔχουσα τὸ εἰχὸς ὡς xal τῇ τοῦ πα-
Tiros ταυτίζεται προσηγορίᾳ " πολλάχις γὰρ
π|ου γραοῖις δένδρων ἢ ὀρνέων εἰκόνας ἰδόντες,
zz ὅτι φοίνιχος εἰχὼν τόδε, ἢ ὅτι γεράνου
ἐκτύόπωμχ τὸ δρώμενον" χαίπερ τοῦτο (οὐ)
.δλὰ φοίνιξ xai γέρανος" οὕτω γοῦν xai
οὗ τύπον ἰδόντες, σταυρὸν ὀνομάζομεν ὡσαύ-
: κτὶ ἐπὶ τῶν ἁγίων εἰχόνων, ἢ xai τῶν ἑτέρως
ww* 7, γὰρ εἰχὼν τοῦ Χριστοῦ Χριστὸς ὀνομά-
κατὰ τὸ ἀνάλογον * xai dj τοῦ ἁγίου Γεωργίου,
εἰξεῖν, ὁ ἅγιος Γεώργιος χεχλήσεται" ὥσπερ
καὶ ἢ -99 βασιλέως εἰχὼν, βασιλεὺς ὀνομάζεται,
οὐδεν διενηνοχυῖα OD ἔστιν εἰχὼν, ἢ κατὰ τὸ
ποπίας ὁμογενὲς.
$. Ὧν δὲν ὁ θυμολέων ἐχεῖνος xal τὴν φρένᾳ
Jc Vzvmigre, εὑρὼν σχεύη ὀργῆς χατηρτι-
&vi τὰς amma, ἥλιχάς τινας ἀπεῤῥωγότας
qWaz χαὶ ἰδτδις Ἰαχν, μειραχείων τε ὡς ἀληθῶς
ἐστεῶνς, χα! 73 Out πρὸς χάλλος ἀσχοῦντας,
μδαίνοντας τοῖς αὐτοῦ θελήμασιν, προσφθείρεται
οἷς (25)! δι᾽ αὐτῶν τὸ ἀθέμιτον καὶ θεοστυ--
διαγγέλλι τοῖς πᾶσι χήρυγμα " ἐν οἷς ἐζῆρχεν
ὃς τις i154 b.] ᾿Ιαννὴς, ἀλλ᾽ οὐχὶ ᾿Ιωάννης
εἶσθαι Ex, ὡς ἐν τῷ λαύδυρίνθῳ φέρεται mpi
s, *ESE ἰσσυοίου ἀναρυεὶς ἐχ γῆς ἄνθρωπος,
ἣν οὐκ ἐλεθείᾳ, πρωτοπαγὴς αὐτοῖς ληρῳδού-
κ, ὁ ἀκαίως ἐπιχληθ2ὶς λεχανόμαντις ’ ἅτε
ἱματιχῖς ἔμπειρότατος ὦν ὑπὲρ τοὺς λοιποὺς,
τὸς πότων ἀφτυξστάτου ψευδολογίας δαιμονιώ-
νὄργανον" τονηρότατός τε πεφυχὼς ἄνθρωπος,
ττρῖξαι μεγάλα πράγματα js: ἔχων (26).
πρῶτα μὲν προσδάλλει ἀμέσως τῷ ὀχυρωτάτῳ
τροπαιωνύμῳ πύργώ τῆς ὀρθοδόξου πίστεως,
τιιοῖν ποιούμενος τῆς αὐτοῦ γνώμης, δειλὸν

ia idolorum) imagines quoque male sunt et de-
ande. Hec autem multo uberius et enucleatius
eatapud nos S. Nicephorus in Antirrhetico I,
ΙΒ et seqq. Et videsis etiam adnotationes nostras
lat. ejusdem auctoris interpretationem.

25) Sic loquitur de Leonis Armeni moribus

ignis qualitas unquam refrigecabit, neque mellis
natura amaritiem utentiingeret. Proptereaque nemo
intellectu ac ratione praeditus, coutraria de con-
trariis presdicabit, neque heec sibi invicem oausas
fleri prorsusdioet. Potestinsuper exipsa etymoiogia
differentia eorum ac diversitas cognosci. Etenim
idolum dicitur quasi idea doli: est quippe dolus
et fraus, falsus idololatrie polytheismi cultus, longe
& veri Dei natura recedens, οἱ creaturam Domino
ipsius creatori opponens. Quamobrem res hujus-
modi ab iis, qui sana mente sunt, nunquam imago
appellabitur. Et quomodo idolum idem eit atque
imago, intelligere nequeo : namque imago dicitur,
quia hino imaginamur archetypum, sive Veneranda
venerandi, sive Sancta sancii. Que quidem tantam
habet congruentiam, ut exemplari suo appellatione
equiparetur. Sepe enim pictarum in pariete arbo-
rum aut avium imagines intuentes, haud dicimus,
Hac est palme pictura; aut quod gruis, puta,
figura sit quae spectatur: sed quanquam heo íta
re vera sint, attamen palmam gruemque dicimus.
Sic itaque crucis etiam typum spectantes, crucem
eam appellamus. Pari ratione utimur etia circa
sanctas imagines, vel diversum quodlibet: nam
Christi imago, Christus nominatur propter analo-
giam; et sancti Georgii, exempli gratia, imago,
sanctus Georgius appellabitur: veluti regis quoque
imago, rex nuncupatur, quia nihil ab eo differt
cujus est imago, nisi quod substantia constat haud
homogenea.

32. Quorum nihil reputans rabidus ille Leo et
mente crassus, nactus etiam vasa ire ad perniciem
abrefacta, comtaneos aliquot dissolutos, otiosos,
et vitiis assuetos, atque adolescentulorum ut vere
dicam deceptores, corpora sua ad venustatem com-
ponere solitos; hos, inquam, voluntatibus suis ha-
bens obnoxios, cum iisdem corrumpitur, perque
ipsos illicitum et Deo odibilem doctrinam publice
proponit. Inter quos erat Iannes alter, non vero
Joannes vocari dignus, veluti in labyrinthum pri-
mus ingreditur, homo terre filius, Assyria octundus,
fabularlus potius quam verax, novus apud istos
scurra, et merito dictus Lecanomantis (patinarius

D vates) :pre ceteris grammaticae peritus, et pessime

omnium falsitatis demoniacum apprime organum ;
improbissimi denique ingenii homo, et magnis tur-
bandis rebus idoneus. Ac primo quidem (Leo) recta
aggredilur munitissimam et victorie homonymam
(Nicephorum) turrim orthodoxe (idei, sententiam
ejus explorando ; ut eum timidum atque elinguem

etiam Georgius monachus in novis imperatoribus,
num. 12.

(20! Ita etiam Simeon magister in Annalibus ed.
Paris. p. 403. Ἰωάννην τὸν λεγόμενον γραμματιχὸν,
ἄλλον Ἰαννὴν μᾶλλον etc. Hinc etiam patriarchatum
aliquandiu tenuit: Ephremius Chron. v. 10012.

279

S. THEODOHI STUDIT/E

inter consectaneos suos effcerel, modo munda- A αὐτὸν xz: ἄστομον πρὸς τῶν ἰδίων cuire:

narum rerum promissiones, non tamen secundum
Deum viventibus gratas, objiciendo ; modo autem
tentationum nimbos, et vite hujus laboriosas
erumnas. Postquam vero constantiam preclar!
presulis sensit, eumque spem suam supereminere
experimento cognovit ; imperator in throno resi-
dens, sancto patriarcha ad se vocato, supercilio
ritu leonis adducto, eruclavit abditam impuree ani-
me suse fecem, aberrasse a fide dicens veritatis
sacerdotes, et divinarum rerum doctores ; ideoque
nunc de dogmatibus sermones eommoveri opor-
tere: ut dissentium opinionum facta ventilatione.
rectum a pravo, suffragiis dinumeratis discernatur
ratumque habeatur. Post hec, prout quisque pa-

4p:x0tQv, πῆ μὲν ὑποσχέσεσι χοσμιχαῖς
χατὰ Θεὸν ζῶσιν αὐτῷ προτεινόμενος “ cT
πειρασμῶν νιφάδας xai τὰς βίου τοῦδε πο
ἐπιφοράς " ὡς δὲ τὸ ἀχράδαντον ἤσθετο τοῦ
ἱεροφάντορος, καὶ πολὺ τῶν ἐλπισθέντων
£3trxóta τοῦτον τῇ πείρψ χατέμαθεν, χαθ
θρόνου, xai ἀμτὶ τὸν ἅγιον πατριάρχην |
πτους ποιησάμενος, ἠρεύξατο λεοντιδὸν i
ὁφρόϊ τὰ περιττὰ xal ἀπόῤῥητα τῆς ἐναγοῦς y
τοῦ, ἐσφάλθαι λέγων τοὺς τῆς ἀληθείας μύι
τῶν θείων εἰσηγητὰς χατὰ τὴν πίστιν xai ὃ
χρῆναι τοὺς περὶ δογμάτων ἐπὶ τοῦ παρόν
χινεῖσθαι λόγους “ ὅπως τῇ ἐποπτίᾳ τῶν (
δοξῶν, τὸ χρεῖττον ἀπὸ τοῦ “χείρονος τῇ τῶν

ratus erat, ex his qui vocati fuerant, imperatori p ἐγκρινόμενον ψήφῳ τὸ χύρος Ad60:* πρὸς |

respondit, absurdas refutans fabulationes, testi-
moníisque de sacra Scriptura petitis, et dogmati-
cis Patrum doctrinis, sacrarum imaginum cultum
defendens. Postquam vero, his auditis, in medium
produxit homines malorum horum auctores, et
mendacii studiosos, adhortans ut disputatio ab
utraque parte coram se de proposita questione
fieret, Patres nostri insanabilem ejus mentem satis
cognoscentes, in colloquium venire hominibus
cavillari per jocum solitis non oportere judicarunt,
presertim incorrupto judice non interveniente,
Contra quos indignatum cernens crudelissimum
tyrannum, ignea orthodoxis columna Theodorus,
sic cum adamussim fidenterque allocutus est:

33. Cur vel quam ob causam, o imperator, in
pacifica Dei Ecclesia turbinem ac tempestatem
concitare voluisti ? Cur egregie exstirpata impietatis
zizania, tu quoque plantare in medio Domini po-
pulo pretioso et electo temere studes ? Non audisti
beatum Paulum "Timotheo scribentem : Precipe
ne aliter doceant, neque intendant fabulis et genea-
logiis interminatis, quz quazstiones. stultas presiant
magis quam dispensationem Dei. quz est in fide. Et
rursus : δὲ quis aliter docet. et non. acquiescit. sanis
sermonibus, el eiquz secundum pietatem est. doctri-
ng, superbus est, nihil sciens, sed languens circa
quaestiones et pugnas verborum : ex. quibus oriusttur
ínvidis, contentiones, blasphemiz, suspiciones ma-
lx, conflictaliones hominum mente corruptorum, et

ὡς ἕχαστος ἦν παρεσχευασμένος τῶν εἰσχ)
ἀπελογεῖτο τῷ βασιλεῖ, τὰς αὐτοῦ ἐχτόπο
σχευάζοντες μυθολογίας γραφιχαΐς (f. 155 :
τυρίαις xai πατριχαῖς δογματοθεσίαις τὴν τῶν
εἰκόνων παριστῶντες προσχύνησιν" ἐπεὶ δὲ
ἀχοῦσαι ταῦτα, τοὺς ἐφευρετὰς τῶν χαχῶν
ψεύδει χαίροντας ei; μέσον προὐδάλλετο, ma
διάλεξιν ἀμφοτέρων ἐπὶ αὐτοῦ περὶ τῶν τ
νων γενέσθαι, οἱ χαθ' ἡμᾶς Πατέρες τὸ
αὐτοῦ τῆς γνώμης προγινώσχοντες, MT, Otiv
γους ἐλθεῖν μετὰ τῶν ἔρεσχελεῖν ἡδέως συ'
νων ἔχριναν, μάλιστα χριτοῦ μὴ μεσάζοντο.
στως (27): πρὸς οὖς ἀγαναχτιχῶς — cepópu
ὠμότατον, ὁ πυρίπνους θεωρῶν στύλος τῆς o!
Θεόδωρος τάδε φησὶ πρὸς αὐτὸν ἀποτόμως.
AY. Τί δήποτε καὶ ὅτου χάριν, ὦ βασι;
ἘΕχχλησίας τοῦ Θεοῦ εἰρηνευούσης, χκλύδο
ζάλην ἐν αὐτῇ ἀναῤῥιπίζειν προήχθης ; τί
λῶς ἐχριζωθέντα τῆς ἀσεύείας ζιζάνια
τεύειν xal αὐτὸς ἐν μέσῳ τοῦ περιουσίου x
χτοῦ τοῦ Κυρίου λαοῦ, ἀδιαχρίτως ἐπείγ
ἤκουσας τοῦ μαχάρίου Παύλου τοῦ amoct
μοθέῳ γράφοντος " Παράγγελλε αὐτοῖς μὴ
διδασχαλεῖν μηδὲ προσέχειν μύθοις xai
γίαις ἀπεράντοις, αἵτινες ζητήσεις ματαίι
ρέχουσε μᾶλλον ἢ οἰχονομίαν (28) θεὲ
ἐν πίστει. Καὶ πάλιν ^. El τις ἐτεροδιὸς
καὶ μὴ προσέρχεται ὑγιαίνουσι λόγοις
xat' εὐσέθειαν διδασκαλίᾳ, τετύφωται μῃ;
στάμενος, ἀλλὰ νοσῶν περὶ ζητήσεις x

qui veritate privati sunl, existimanlium quaestum D γομαχίας, ἐξ ὧν γίνονται φθόνοι, ἔριδες,

esse pietatem. Hzc tu fuge (p). Et denuo: Hzc com-
mone, lestificans coram Domino, ne contendant verbis,
qua ad nihil utilia sunt, nisi ad subversionem audien-
tium. Sed et profanas vocum | novitates devita, sciens
quod pugnas gignunt (9). Astipulatur his divus quoque
Ignatius: « Cavendum, inquiens, vobis a belluis

(o) | Tim. 1, 3. (p) I Tim. vi, 3,5, 11.

. (27) Reapse publicarum cum hereticis disputa-
tionum raro aliquis fructus exsistit ; quia hi prmju-

dicatam emulamque mentem gerentes, veritatis ar-
"umentis sunt impervii. Privata utilius colloquia

πονηραὶ, διαπαοατριθόὶ

φημίαι, ὑπόνοιαι
πὸν νοῦν, xal dmi

ἐφθαρμένων ἀνθρώπων
μένων τῆς ἀληθείας, νομιζόντων παρισμὸν
τὴν εὐσέδειαν * ἀφίστασο ἀπὸ τῶν τοι
Καὶ αὖθις: Ταῦτα ὑπομίμνησχε διαμαρτυ
[f. 135. b.] ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, μὴ λογομα)

(4) II Tim. 11, 14.

cum eis miscentur, aut didacticis libris igit
(28) Vulgatus Latinus legebat οἰκοδομίαν 2
lionem.

VITA.

' χρήσιμον ἐπὶ καταστροφῇ τῶν ἀκουόντων * A infigurahominumheereticis, quos nedum ad consor-

| καὶ τὰς βεδήλους καινοφωνίας περίστασο,
: ὅτ: γεννῶσι μάχας. Συνέπεται δὲ τούτοις
ὁ θεοξόρος Ἰγνάτιος (29) « Προφυλάσσω ὑμᾶς,
m, ἀπὸ τῶν θηρίων τῶν ἀνθρωπομόρφων αἷρε-
"* οὖς οὐ μόνον οὐ δεῖ ἡμᾶς παοχδέχεσθα!:,
᾿εἰ δυνατὸν μηδὲ συναντᾷν. » Τούτων τοιγαροῦν
" διωρισμένων, καὶ τῆς πρὸς τοὺς δυσσεδεῖς al-
πὸς ὄμιλίας ἡμᾶς ἀπαγόντων͵ n. λοιπὸν πεῖ-
ἅμῆς δυνήσεται ἐλθεῖν εἰς λόγους μετά τῶν
ππότων χανόνας xal στάθμας τῆς ἀργαίας πί-
K, καὶ τὰς θείας Γραφὰς ἁφόδως εἰς πολλῶν
ἔλάν σιν ῥερᾳδιουργηκότων ; ὃν γὰρ τρόπον ᾿1αν-
αὶ Ἰαμδρὴς ἀντέστησαν τῷ θεράποντι τοῦ
ὃ Ἐωύσεϊ, οὕτω χαὶ οὗτοι ἀνθίσταντα! τῇ ἀλη-
h δελεαξόμενοι τῇ τε παρά σφισι προχαθεδοίᾳ
(XA πλείστους ἀπολλυούσῃ αἰσχροχερδείᾳφ. ᾿Αλλ᾽
πριεκόψουσιν ἐπὶ πολὺ, ὡς ὁ λόγος φησίν * ἢ
(Ew αὐτῶν ἔχδηλος ἔστχι πᾶτιν ὡς χαὶ
mw ἰγέσετο. ᾿Αλλ’ οὖν γε τοῦτο ἔξω τοῦ mzi-

tium admittere, ne in conspectum quidem nostrum
venire, si possibile est, oportet » His ita constitutis,
et colloquio cum hereticis nobis interdicto, quis
de cetero nobis persuadere poterit, ut. sermones
seramus cum canonum et priscarum fidei regula-
rum violatoribus, et divinis Scripturis audacter
ad multorum deceptionem abutentibus ?Nam quem-
admodum lannes ac lIambres obstiterunt famulo
Dei Moysi, sic et isti veritati contradicunt proprio
ambituinescati,et illo, quod plurimorum pernicies
est turpi lucro. Sed non ultra proficient, ut ait
Scriptura; insipientia enim eorum | manifesta eril
omnibus, sicut. eb. illorum fuit (r) Verumtamen hoo
ipsum hactenus extra debitum officium fecimus,
deillorum scilicet insipientia vel modicum hodie
coram tedieserendo. Nam de eo, qui contrariam
multitudinis sensui sententiam pre se fert, solli-
citum esse, stultum est, sicut etiam in profano
proverbio est.

A 4 r1 ΟῚ -- - ^
WOC πεποιήμεθα, τὸ περὶ τῆς ἐχείνων φημὶ ἀξυνεσίας χἂν ποτῶς γοῦν ἐπὶ σοῦ τήμερον ὀπολογήσα-
δ." τὸ TXp τοῦ τυχόντος ἐνχυτίχ ταῖς τῶν πολλῶν δόξαις ἀποφαινομένου σροντίζειν, εὔηθες, ἢ φησιν

ὁ ἐτῶν ἔξω παροιμία (30).
ἰδ Τὸν δὲ τούτων ὑπακούσαντα τῶν λόγων: καὶ
WIiAez δυσχεράναντα φάναι ^ Καὶ περιττὸς
δ πὶ δοχῶ, χύρι Θεόδωρε ; μιχροῦ καὶ πείθεις
Wem σοι εἰπεῖν περιττὸν ἀληθῶς, ἵνα μηδαμῶς
πῃ: δυνηθῇς εἰς εὸ χατὰ σὲ μονχστήσιον *
ἣν τῷ ὑπερόριον ἀπόφασιν, ἢ xal τὸν ὁπωτοῦν
; yt 156 a.] τῶν τοιούτων πλαγίως ὑποτι,--
Ῥραχ:"οὔλη μάτων * ἀλλ᾽ οὐ πείτεις με, φησὶν,
| Sm δρᾶσαι τὸ σοὶ χαταθύμιον "
DOE m ἀπρτυρήσεις ti; τοῦτο τὐτρεπ'ταΐνος *
ως δὲ μαχροθυμήσω xa χατας τονούμενος
ἡ γῶν. μόνον εἰ ὁιαλεχθῆναι μὴ παρα τέσεσθς
qui ὧν ᾿νζιαδαλλόντων ὑμᾷ,» τὸ xaX τὴν χοινὴν
S soir μα " εἰ δὲ τοῦτο οὐ βου λεσῆς, ποόδηλο!
lu τὴν ἐσυτῶν χαθομολογοῦντες ἡπταν " ὑπὲρ ἀν-
Wm ὑμᾶς τοῖς ἐχείσων ἀχολουθῖτα' μὴ
ἰβξεμένοις θελήμασιν. Τοῦ δὲ σολλόνηου παντὸς
ἷν ἐκισχίπων σὺν τῷ θεοειῦξὶ ποιλξν: συμφώνως
Νεγουμένων τὴν τοὺς χατευνωτμένους
Wadizy, χαὶ τὰ τοῦ μαχαρίου Παύλου λεγόντων,
εἰς ἐλάχιστόν ἐστιν Ux ὑπὸ τῶν ὀηλου-
Ἂν προσώπων ἀνακριθῶμεν, ἢ ὑπὸ ἀνθοωπί-
“ας " τῶν μὲν, ὡς οὐχ ἐχόντων ἱεοατιχὸν
Ew -ὖὸ παράπαν τοῦ δὲ, ὅτ' m£0 οὐδὲ ἑχυτοὺς
WowoHfy, τῆς εἰλιχρινοῦὺς ζ λῶν εἴνεχα πίστεως,
τίσωπον ἐνιξαμένων t xx ἀναχτῆς
ππένων μὴ συνιόντος τὴν δύνχιλιν, πάλιν ὁ μέγας

MM ὡς
925€ τξ

Α
*24X.

*
πρὺς

a5) τῶν

ἡ Π Tim. rmn, 9.

Bi phus Sirmondianus non dixerat hoc
! [gnati martyris dictum, sed cujusdam antiqui.
66 noster vero nomine Michael biographus citat
iinatim Ignatium. Videtur autem Theodorus in
0006 suO respexisse ad verba Ignatii in epistola
Ephesios, m. 7, ubi de hareticis : Oo; δεῖ ὑμᾶς
ipla ἐχκλίνεν * εἰσὶν 4232 κύνες λυσσῶντες, λα-
βήκται, οὖς δεῖ ὑμᾶς ουλάτσσεσθα', Coteroqui

(s) I Cor. iv, 3.

C

D

31. At vero tyrannum his auditis magnopere
indignatum aiunt dixisse : Ergo inutilia facere
videor tibi, domne Theodore? Prope mihi persua-
des, ut verbum aliquod tibi sane non utile profe-
ram, ne omnino in monasterium reverti queas.
Quibus verbis oblique jactis vel exsilii sententiam,
vel quodlibet necis genus innuere voluit. Sed non
persuadebis mihi, prosecutus est, ut inconsiderate
quod in optas faciam ; neque de me testifleaberis
prout tu jam animo comparatus es. Patienter ita-
que adhuc perferam, a vobis licet contemptus :
tantum disputare ne detrectetis cum his qui ve-
stram fidei communi contrariam opinionem crimi-
nantur. Quod si renuitis, satis patet vosmet victos
jam confiteri ;id quod vos vel invitos coget illo-
rum voluntatibus abherere. Tunc enimvero totus
episcoporum ectus cum divo pastore nostro, una
voce, disputationem cum jam damnatis abnuit, et
Pauli verba dicebat : Nobis autem pro minimo est, ut
a designatis hominibusjudicemur, aut ab humano die;
ab illis quidem, utpote sacerdotali dignitate pror-
sus carentibus; ab hoc autem,quia neque nosmet-
ipsos judicamus, propter nostre fldei puritatem ;
sic hominem dicto verberantes. Sed verborum vim
imperatore nequaquam intelligente, rursus ma-
nus Theodorus, eumpto Spiritus gladio, vehemen-
tiusrespondet, audaciam hominis, quise in judicis

nos Script. vel. t. VII, p. 22. locum Ignatii recita-
vimus ex epistola ad Tarsenses, qui in editis non
apparebat. Hoc autem adnotamus propter renatam
nuper apud Anglosde varietate epistolarum Ignatii
in codicibus editisque libris controversiam.

(30) Horatius I. Sat. ir, 66. Communi sensu plane
caret. Inguimus : Eheu!

283

S. THEODORI STUDITJE

284

gradu constituebat, compescere volens, aitque ; Α Θεόδωρος ἀναλαθδὼν τὴν τοῦ Πνεύματος μάχαιραν,

Audi imperator, quee divinus Paulus ore nostro
tibi dicit de ecclesisstica constitutione ; cognoscens-
que non licere regi semet judicem ac definitorem
rerum hujusmodi obtrudere, subscribe tu quoque,
si recte credere consentis, apostolicis regulis. Sic
enim ait : Posuit Deus in. Ecclesia primum quidem
apostolos, secundo prophelas, terlio doclores. En
hi sunt qui rex fidei disponunt, non autem rex:
et que sunt Deo placita inquirunt: neque enim
memorat sacer Apostolus quod Ecclesie negotia
rex tractet, Ad hac Cesar respondit : Ergone
hodie me ecclesia ejicis, o Theodore? Et vir san-
ctus δὰ illum : Non ego, inquit, sed supradictus
Ecclesie pronubus divusque apostolus Paulus.

Quod si tanquam filius Ecclesie vis esse, nihil B

obstat; tantum obsoquere in omnibus spiritali
patri tuo, dextera simul manu sanctissimum in-
dicans Nicephorum. His eatenus disceptatis, mente
veluti alienatus scelestus ille, sanum ullum pro-
nuntiare sermonem pre nimia iracundia jam ne-
quibat ; sed in furiosum verbum cum clamore,
impetu proprio, indecore erumpens, elata voce
dixit : Exite hinc. Sic ergo ad patriarchales edes
simul reversi orthodoxie pugiles, cireumstabant
magnum recte fidei antesignanum Theodorum,
laudum preconiis eum munerantes, ceu qui cum-
munem hostem, Deo favente, vi suorum acutissi-
morum confodisset sermonum, etin ejusdem pre-
cipue nomine, ad nihilum redegisset adversarios
ipsorum.

ἐμδριθέστερον ἀποχρίνεται, τὴν αὐθάδειαν τοῦ ἕαυ-
τὸν εἰς χριτοῦ τάξιν χαθιστῶντος ἐντρέψαι βουλό-
μενος, xxi θησιν * Βασιλεῦ, πρόσχες τοῖς παρὰ τοῦ
θεσπεσίου Παύλου δι᾽ ἡμῶν σοι λεγομένοις περὶ
ἐχχλησιαστιχῆς εὐταξίας, xal μαθὼν ὡς οὐχ ἔξεστιν
βασιλέα ἑαυτὸν χριτήν τε xai δικαστὴν ἐν τοῖς
τοιούτοις παρεισφέρειν, στοίχησον χαὶ αὐτὸς, εἴπερ
εὐσεδεῖν συνέγνωχας, τοῖς ἀποστολιχοῖς χανόσι *
λέγει yàp οὕτως * Ἔθετο ὁ θεὸς ἐν τῇ ᾿Εχχλησίᾳ
πρῶτον ἀποστόλους, |f. 156 b.] δεύτερον προ-
φήτας. τρίτον διδασχάλους - ἰδοὺ οὗτοί εἶσιν [οἱ τὰ
περὶ πίστεως διατιθέντες χαὶ ἀνερευνώμενοι χατὰ
πὸ τῷ Θεῷ δοχοῦν, xai οὐ βασιλεύς * οὐδὲ γὰρ ἀπ-
ἐμνημόνευσεν ὁ ἱερὸς ᾿Απόστολος βασιλέα διοιχεῖν
τὰ τῆς Ἐχχλησίας. Πρὸς ταῦτα ὁ Καῖσαρ ἀπεχρί-
νατο " Οὐχοῦν ἐχδάλλεις με σήμερον τῆς "ExxAnolac,
ὦ Θεόδωρε ; Καὶ ὁ ὅσιος πρὸς αὐτόν * Οὐχ ἐγὼ,
φησὶν, ἀλλ' ὁ μνημονευθεὶς νυμφοτόλος αὐτῆς xxi
θεῖος ἀπόστολος Παῦλος " εἰ δὲ ὡς τέχνον ἐθέλεις εἰ-
ναι ταύτης, τὸ χωλύσον οὐδέν " μόνον ἕπου χατὰ
πάντα τῷ πνευματιχῷ πατρί σου, τῇ δεξιᾷ γειρὶ τὸν
ἁγιώτατον χσθυποδείξας Νιχηφόρον. Τούτων οὖν
ἕως τοσούτου γυμνασθέντων, ἀλλοιιυθεὶς ὥσπερ τὰς
φρένας ὃ ἀλιτήριος, ἐξάξχ! λόγον εὐθῇ τῇ ὑπερδολῇ
τῆσ μανίας οὐχέτ: οἵός τε ἦν * ἐχρήξας δὲ φωνὴν
Χολερὰν μετὰ χραυγῆς αὐτὸς δι’ ἑαυτοῦ παρὰ τὸ
εἶχος ἐχφωνεῖ τὸ, ᾿Εξέλθετε ἔνθεν. Οὕτω τοιγαροῦν
πρὸς τὸν πατριαρχιχὸν οἶχον ὁμοθυμαδὸν οἱ τῆς
ἀρθοδοξίας ἐπανελθόντες ἀλεῖπται, περιεχύχλουν

Ὁ τὸν μέγαν τῆς εὐσεδείας παοαγωνιστὴν Θεόδωρον,

τοῖς διὰ λόγων γεραίροντες ἐράνοις * ὡς ἅτε δὴ τὸν χνινὸν ἐχθρὸν ἐν τῷ Θεῷ, τῷ κράτει τῶν ὀξυτάτων
αὐτοῦ ἐχχεντήσαντα λόγων * xai ἕν τῷ ὀνόματι αὐτοῦ χατὰ τὸ μᾶλλον ἐξουδενώσαντα τοὺς ἐπανισταμένους

αὐτοῖς.

35. Protinus urbis prefecto δὰ suas quemque
Btationes reverti jubente beatos viros, neque ulte-
rius illio audere versari, inconcussum oconfes-
sionis domilicium Theodorus, intimantes antever-
tens, Si parens noster, inquit, et communis con-
sentientium in fide dominus, haud nos advocabit,
absque etiam vestro mandato, hoc agere non ag-
grediemur: secus vero, vestrum ἃ nobis prece-
ptum nullo modo observabitur; sed ego et veniam,
et prout res postulabit, oolloquar.. Quod reapse
beatus vir faciebat, omni humano timore seposito,

Opsrécas

λε΄, ᾿Αμέλει πρὸς τοὺ ὑπάρχου τῆς πόλεως τοὺς
ἰδίους θᾶττον χαταλαμόανειν προστασσόμενοι τόπους
οἱ μάχαρες, καὶ μηχέτι τολμᾷν αὐτόθι παῤ΄ησιαζε-
σθαι, ὁ ἄθοχυστος τῆς ὁμολογίας οἶχος Θεόδωρος
πρὸς τοὺς λέξαντας ὑποφθάς * Εἰ μὲν ὁ πατήρ ἡμῶν
xai χοινὸς τῶν ὁμοφρόνων δεσπότης, φησὶν, 0
προσχάλέσεται [f 157 4.1] ἡμᾶς, καὶ δίχα τῆς
χελεύσεως, τοῦτο ποιῆσαι οὐχ ἄναδυό-
μεθα "εἰ. δὲ μή γε, παρ᾽ ἐμοὶ d ὑμετέρα πρόσταξις
οὐ φυλαχθήσεται τὸ παράπαν.". ἀλλὰ xal ἐλεύσομαι,
xai τὰ ἁνήχοντα συμφράσω * ὅπερ οὖν xai ἑποῖει ὅ

et omnino ad patiendum paratus. Etenim ad suum Ὦ μακαρίτης πάνλα φόῤον ἀνθρώπινον ἐξ ξαυτοῦ ἀπ-

reversus monasterium, et discipulis adhortatorio
sermone ad imminens certamen confirmatis, ere-
ctisque illorum mentibus ad defendendum usque
ad verbera et necem orthodoxe fidei dogma, post
dies aliquot ad sacratissimum patriarcham rursus
venil consolandi illum causa, qui in moarore ver-
sabatur propter Ecclesie subversionem ac dissolu-
tionem: eique demonstrabat maximam ipsimet
gloriam ob id a Deo reservari. Quid porro dicebat
aut agebal venerandus Nicephorus, quod Theo-
dorijudicio non regeretur, firmitatemque ab eo
acciperet ? idque sive ob presentis temporis utili-

ωὡσάμενος, καὶ πρὸς τὸ παθεῖν ὅλος ηὐτρεπισμένος *
εἷς γὰρ τὸ ἴδιον ὑποστρέψας μοναστήοιον, xal τοὺς
μαθητὰς παραχλέσεως λόγοις πρὸς τὸν προκείμενον
θωραχίσας ἀγῶνα, χαὶ διεγείρας αὐτῶν τὰ φρονή-
ματὰ μέχρι θανάτου xal πληγῶν ἀντιποιεῖσθαι τὸ
δόγμα τῆς ὀρθοδόξου πίστεως, μετᾶ τινας ἡμέρας
πᾶλιν ἀπήει πρὸς τὸν πατριάρχην,
παραμυθούμενος αὐτὸν συμπεπτωχότα ἤδη τῇ θλί-
ψει διὰ τὴν τῆς Ἐχχλησίας ἀνατραπήν καὶ κατάλυ-
cw * καὶ ὅτι μέγιστον χλέος ἐντεῦθεν αὐτῷ παοὰ
Θεῷ ἀποχείσετα! * xai τί γὰρ ἣν λεγόμενον ἢ πρατ-
τὸμενον παρὰ τῷ θεσπεσίῳ Νικηφόρῳ, ὃ μὴ τῇ χρ'-

ἱερώτατον

285

VITA.

286

σε: τοῦ Θεοδώρου ὑπήγετο xai τὸ ἔμπεδον αὐτόθεν A tatem, sive eliam ex qualibet causa. Adeo illi ve-

ἐλάμδανεν ; site ὡς τῆς συμφερούσης μοίρας ὃπ-
ἄρχον, εἶτε xai ὡς ἄλλως ἐχούσης τοιούτως ἦν
αὐτῷ αἰδέσιμος ὁ θεῖος Πατὴρ ἡμῶν, καὶ τὰ δευτέ-
δῖα μετ᾽ αὐτὸν ἐν τῇ συνόδῳ τῶν ἐπισχόπων φέρων,
συςἴᾳ τε καὶ τῇ περὶ τὸ θεῖον εὐσεδείᾳ πάντων ὑπ-
εἰλη μμένος " xxi γοῦν μετὰ βραχὺν χρόνον τοὺ ἀοι-
ὀΐμον πατριάρχου τοῦ ἱεραρχιχοῦ θρόνου κατὰ τὴν
εἰχάδα τοῦ μαρτίου νύχτωρ κχατενεχθέντος, xai εἷς
πὸ οἰχεῖον ἐξορισθέντος σεμνεῖον, ὅπερ αὐτὸς ἐδεί-
ματὸ ἐν τοῖς τῆς ᾿Ασίας ὀρινοῖς τοῦ στενοῦ μέρεσιν *
ὁμοίως δὲ χαὶ τῶν λοιπῶν ἱερομυστῶν τὰς αὐτὰς
ἐξοφάσεις χομισαμένων, xal κατὰ διαφόρους χώρας
τε xai πολίχνας παραπεμφθέντων (f. 157 b.], καὶ
τῶν δυσωνύμων Χριστομάχων τὰς ᾿Εχχλησίας κατα-

nerabilis erat divus parens noster, ut etiam se-
cundus ab eo in episcoporum synodo, sapientia et
pietate in Deum ab omnibus reputaretur. Reapse
post breve tempus inclytus patriarcha pontificali
sede die martii vicesima dejectus noctu fuit, et ad
proprium qonasterium seu sanctuarium relegatus,
quod ipsemet in Asie montibus ediflcaverat in
freli partibus. Reliqui pariter sacerdotes eadem
sententia perculsi, alii ad alias regiones et oppida
missi fuerunt; infaustis interim Christomachis
Ecclesias occupantibus, et sacras que in ipsis
erant imagines, o auditu horrendum] impavide
subvertentibus ; vel etiam denuo sacerdotes ungen-
tibus, novaque et stulta circa reliquos orthodoxis

σχόντων, xai τὰς ἐν αὐταῖς ἱερὰς τῶν ἁγίων εἶχό- B alumnos excogitantibus.
νας, ὦ τοῦ φοδεροῦ dxojsuatoc! ἀφοδητὶ χαταστρεφομένων, ἢ xal ἀναχριόντων καὶ μελετώντων χενὰ xal

ματαια χατὰ τῶν ὑπολοίπων τῆς ὀρθοδοξίας τροφίμων.

Aj. Ἐπείπερ ἧκεν ἡ τῶν alo» νικηφόρος τοῦ
Σωτῆρος ἡμῶν ἑορτὴ, ὁ πατὴρ ἡμῶν Θεόδωρος τὴν
τυνήθη͵ τῷ Χριστῷ ἀπαντὴν μετὰ τῆς συνούσης
τῷ Ἐχποιούμενος ὁμηγύρεως, προσέταξε τοῖς τὰς
πετὰς εἰκόνας φέρουσιν ἀδελφοῖς, ὑψοῦ τοὺς πίνα-
τς ἀνέχειν, χαὶ οὕτω γε περιοδεύειν τὸν ἔγγιστα
τῆς μονῆς ἀμπελῶνα, μηδένα φόδον ἔχοντας χάριν
τῆς ἐνσχηψάσης Χριστομανίας " ὅπερ παρὰ τῶν. πο-
νηξζῶν γειτόνων ἐποπτευῦξν, χαὶ χατὰ τὸ μέσον τοῦ

ἄστεως θριαμδευθὲν, ἦλθεν xal μέχρις αὐτῆς τῆς

τυραννουγνώμονος ἀχοῆς “ ὁ δὲ τοῦτο μαθὼν, xai
Aixv χατὰ διάνοιαν χινηθεὶς, δηλοῖ τῷ ἱερῷ Πατρὶ
ἡμῶν δι᾽ ἑνὸς τῶν μεγιστάνων" Οὐχ ἠρεμεῖς ; οὐ
καδέζῃ μεθ᾽ ἡσυχίας, ἀλλὰ τοῦτο χἀχεῖνο εἰς ἐμὴν

ὅπθεν ἐπίπληξιν περινοεῖς ; Ἴσθι τοίνυν, ὡς εἰ μὴ (

τοῦ φρονήματος λωφήσας, xal ὑποσταλεὶς τοῦ διδά-
ew ἔτι τὰ περὶ πίστεως, τάχιστά σε μόρῳ καθ-
υτοδηλὼν τοῖς ἐν ἄδου ὁμέστιον χαταστήσω. Ταῦτα
&xasi, ὁ ἀχλόνητος πύργος τῆς ὁμολογίας, οὐ μό--
τον €x τυνξδωχεν τοῦ τῆς πίστεως ζήλου, ἀλλὰ xal
τοὺς ἀνὰ τὸ ἄστυ χαθηγουμένους παραδαλόντας αὐὖ-
τῷ μετὰ τὴν ἀγίαν xal λαμπροφόρον τοῦ Σωτῆρος
ἡ μῶν Χριποῦ τριήμερον Ex νεχρῶν ἔγερσιν, γνώμης

[ d —-
ἔνεχεν περὶ T,Q χατεπειγούσης αὐτοὺς συνηθείας

τὴν ἄφιξιν πρὸς τὸν πα-ο'αρχικὸν οἶχον ποιήσασθαι,
ταὶ ὑξιδίξατο χαὶ τὰ χρηστὰ xal Θεῷ ᾿ἐράσμια
συνεδούλεοσὲν [158 «.] τε xal διεπράξατο, χαράξας
ὀκισιοδὴν πρὸς τοὺς παραδραδεῦσαι τὴν ἀλήθειαν
ἐγχεχειρηκότας, ἧς ἡ ἀρχή (34)" « Νόμοις θείοις xai
χαγονίχοῖς ἐπόμενοι θεσπίσμασι τοῦ μὴ δεῖν παρὰ
τὴν τοῦ οἰχείου ἐπισχόπου γνώμην πράττειν τι ἢ
λέγειν τῶν ὅσα εἰς ἐχχλησιχστικὴν φέρει εὐταξίαν,
πολλοῦ γε εἰπεῖν εἰς δογματιχὴν ἐξέλχει συζήτησιν "
τούτου χάριν τῆς ὑμετέρας ἐξουσίας xai ἅπαξ xa!
δὶς ἐχχαλεσαμένης πρὸς τὰ τοιαῦτα τὴν χαθ᾽ ἡμᾶς
εὐτέλειαν, οὐχ ἐτόλμησεν ἔξω τί τῶν νενομισμένων
πράττουσα παραγενέσθαι, ὡς ὑπὸ τὴν ἱερὰν χεῖρα
Νιχηφόρου τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου Πνεύματι
θείῳ τελοῦσα, » xai τὰ ἑξῆς, Ταύτην δυσὶν ἀδει--

36. Jam postquam advenit Palmarum Salvatoris
nostri triumpbalis solemnitas, parens noster Theo-
dorus consuetam pompam, cum presente sibi
turba ducens, mandavit sanclas imagines gestan-
tibus fretribus, ut sublimiter erectas haberent
picturas, atque ita proximam monasterio vineat-:
circumirent, nihil verentes ob ingruentem adversus
Christum persecutionem. Qua res ab improbis
vicinis observata, et media in urbe famigerata, ad
tyranni quoque aures pervenit ; qui re cognita,
nec mediocriter animo commotus, sacro Patri
nostro per quemdam e proceribus ita significat:
Non cessas ? non in silentio quiescis,sed hoc et
illud in offensionem meam exocogitas ? Scito igitur,
nisi hunc mentis tumorem deprimas, et res fidei
docere desinas, quantocius tle neci addictum con-
tubernalem ad inferos meo jussu demissum iri.
Hec audiens immobilis confessionis turris, non
modo nihil de fidei zelo remisit, sed etiam urba-
nos hegumenos (qui ad eum venerant, post san-
ctam et splendidam Servatoris nostri Chrsti tri-
duanam a mortuis resurrectionem) petendi consilii
causa, circa urgentem ipsos consuetudinem eundi
ad sedes patriarchales; ille eos recepit, et bona
Deoque chara consilia suggessit, et re ipsa peregil,
scribens epistolam ad eos qui veritatem falsare
sugcoper&mt, eujus initium est; « Divinis legibus
canonicisque decretis obsequentes, que preter
episcopi proprii sententiam in iis quee ad eccle-
siasticam disciplinam pertinent, nedum que ad
dogmaticas quaestiones deducunt, nihil agi vel dici
oportere ; propterea, quamvis semel et iterum
vestra potestas humilitatem nostram ad res hujus-
modi evocaverit, haud ausisumus quidquam preter
constituta agentes, isthue venire, quandoquidem
sacre manui Nicephori sanctissimi patriarche a
divino Spiritu suppositi fuimus ; » et reliqua. Hanc
epistolam duobus ex his qui convenerant animo-
sioribus traditam, an furibundos Christomachos

(31) Est hec epistola prima libri II in editione Sirmondiano.

287

miserunt ;
mentius excanduerunt, et alapis/eos, qui attule-
rant, exceptos, cum ignominia et conviciis de
Secreti aula pepulerunt, dira omnia preter preter-
ita eisdem interminati. Itaque Ai quidem ibant
gaudenies a conspeciu concilii, quoniam digni ha-
biti fuissent. pro nomine Christi contumeliam
pati (t0).

37. Αἰ vero parens noster Theodorus non cessa.
vit posthinc, quominus alias aliis cumularet epi-
stolis; atque ad fortitudinem proximos et longin-
quos excitando, maxime se conspicuum furenti
heretico fieri volebat, et quod flocci miras ejus

faceret neque mortem vere religionis causa me- p

tueret : cui vehementius succensens prave mentis
Leo, exsilium huic quoque decernit. Ergo sacer
parens, noster, qui orthodoxie magisterium nuna-
quam erubuerat, diu optato decreto ejusmodi ac-
cepto, convocate discipulorum multitudini precifit
duos supra septuaginta moderatores, atque ut sub
iis spontanea voluntate fratres omnes distribueren-
tur, adhortatus, mandansque illis, ut post ipsius
discessum nemo illic remaneret, qui veram vitam
vellet, et diligeret dies viderebonaos, sicuti sanctus
canit David (v); ipse a regio misso susceptus, in ad-
jacentem Apolloniadis lacui arcem, cui nomen
Metopa, letus retruditur. Verumtamen ne ibi qui-
dem vinclus Christi custoditus, pares omisit reli-
gioBos actus ; sed denuo per suas litteras, cunctos,
qui ubique terrarum rectam pietatem retinere ma-
luerant, in hac ipsa confirmabat, atque ad bonam
frugem cohortabatur. Quod denuo cognoscens se-
vus Leo, alium mittens aulicum Nicetam, cogno-
mento Alexium, pium prorsuset Christianissimum,
quanquam belluo talem esse ignorabat, ministerio
ejuesacrum preconem ad anatolicum thema traus-
ferendum curat, in aliam arcem Bonetam, dictam,
districto precepto mandans patri, per ministros
ΒΌΟΒ, ut neminem omnino videret, neminem per
epistolas in fldei causu doceret. Quibus vir et
mente et vila apostolicus, sic apostolicis verbis
respondit: δὲ justum est, inquiens, 3n conspectu
Dei, vos polius audire quam Deum, fidicate. Non
enim nos possumus que vidimus et audivimus non

S. THEODORI STUDIT/E

qui lecta contextus sententia, vehe- A λάντοϊῖς μᾶλλον τῶν συνελθόντων,

288

ἐγχεχειρηχότες
προσώπων, πρὸς τοὺς Χριστομαγεῖν δεδιψνηκότας
ἐχπέμπουσιν" οἱ δὲ τῶν ἐγχειμένων ἀναμαθόντες
τὸν νοῦν, χαλεπαίνουσιν ἔτι σφοδρότερον " χαὶ ῥαπί-
σμασι τοὺς χκεχομικότας περιδαλόντες μεθ᾽ ὕδρεων
καὶ ἀτιμιῶν, τοῦ Σεχρέτου ἐξελαύνουσιν, τὰ πάν-
δεινα αὐτοῖς πρὸς τοῖς φθάσασιν, ἐπαπειλησάμενοι.
Οὗτοι μὲν οὖν ἐπορεύοντο χαίροντες ἀπὸ προσώπου
τοῦ συνεδρίου ὅτι κατηξιώθησαν ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος
τοῦ Χριστοῦ ἀτιμασθῆναι.

λζ΄. Ὁ δέ γε Πατὴρ ἡμῶν Θεόδωρος οὐ διέλειπεν
ἔχτοτε, ἀλλ᾽ ἐπαλλήλους χαράττων ἐπιστολὰς, καὶ δι-
ἐγείρων πρὸς ἀνδρείαν τοὺς ἐγγὺς xal τοὺς πόῤῥω-
θεν, ἐμφανῆ ἑαυτὸν τῷ λυσσῶντι τὴν αἵρεσιν ἐντεῦ-
θεν μᾶλλον καταστῆσαι βουλόμενος " xal ὡς οὐ ποιεῖ-
ται λόγον τῶν αὐτοῦ ἀπειλῶν, οὔτε μὴν δέδειεν τὸν
ὑπὲρ εὐσεδείας θάνατον - εἷς ὃ, xal μανεὶς περισσο-
τέρως ὁ καχογνώμων Λέων, ἐξορίαν καὶ αὐτὸν καταδι-
κάζει" δεξάμενος τοίνυν [f. 158 b.] ὁ ἱερὸς Πατὴρ ἡμῶν
καὶ τῆς ὀρθοδοξίας ἀνεπαίσχυντος εἰσηγητὴς τὴν περι-
πόθητον αὐτῷ xal ἔχ πολλοῦ ἐφετὴν ἀπόφασιν, προσ-
χαλεσάμενος τὸ πλῆθος τῶν μαθητῶν, χαθίστησιν ἐν
αὐτοῖς δύο xai ἑδδομήχοντα ἀρχηγοὺς, ὑφ᾽ οὃς χατα-
μερισθῆναι τὴν ἀδελφότητα αὐθαιρέτῳ γνώμῃ προς
τρεψάμενος, δεδωχώς τε αὐτοῖς Ἐντολὴν ὥστε μετὰ
τὴν ἔξοδον αὐτοῦ μὴ ἐναπομεῖναι αὐτόθι τινὰ τῶν
θελόντων τὴν ἀληθῆ ζωὴν, xal ἀγαπώντων τὰς ἀγα-
θὰς ἡμέρας ἰδεῖν, χαθὼς ψάλλει ὁ ἅγιος Δαυὶϊδ, αὐτὸς
πρὸς τοῦ ἀποσταλέντος βασιλιχοῦ παραληφθεὶς, τῷ
ἐγχειμένῳ φρουρίῳ χατὰ τὴν ᾿Απολλωνιάδα λίμνην,
χαλουμένῳ Μέτωπα, γεγηθὼς περιορίζεται. ᾿Αλλὰ
καὶ ἐνταῦθα δέσμιος Χριστοῦ φρουρούμενος, τῆς
ὁμοίας οὐχ ἀφίστατο θεοφιλοῦς πράξεως " ἀλλ᾽ αὖθις
δι᾿ οἰκείων συλλαδῶν τοὺς ἀπανταγοῦ γῆς εὐσεβεῖν
προαιρουμένους, εἴς τοῦτο αὐτὸ ἀπεστήριζεν, καὶ
πρὸς τὸ ἀγαθὸν παρώτρυνεν * ὅπερ πάλιν διαγνοὺς ὃ
ἀνήμερος Λέων, ἕτερον βασιλικὸν πεπομφὼς Νιχή-
ταν τοὔνομα χατ᾽ ἐπωνυμίαν τοῦ ᾿Αλεξίου λεγόμενον,
τὰ πάντα μὲν εὐσεδῇ xal χριστιανιχώτάτον, ἠγνοὴ -
μένον δὲ τῇ θηρὶ τοιοῦτόν γε ὄντα, μετατίθησι δι᾽
αὐτοῦ τὸν ἱεροχήουχα ἐν τῷ τῶν ἀνατολῶν θέματι,
εἷς ἕτερον ὀχύρημα τὴν προσηγορίαν Βόνηταν, δια-
στειλάμενος τῷ πατρὶ διὲ τῶν ἐξυπηρετουμένων αὖ-
τοῦ τοῖς προστάγματιν, μηδένα μηδαμῶς ὁρᾷν, μήτε
μὲν ἐχδιδάσχειν διὰ γραμμάτων τὰ περὶ πίστεως ud
οὺς ὁ ἀποστολιχὸς ἀνὴρ xal τὴν φρένα xal τὴν ssli-

loqui, quia obedire oportet Deo magis quam homini- ἢ τείαν, ἀποστολιχοῖς ἀντημείδετο λόγοις * El δίκαιόν

bus (x).

ἐστι, φάσχων, ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, ὑμῶν ἀκούειν

μᾶλλον, ἡ τοῦ Θεοῦ, (f. 159 a.] χρίνατε * οὐ δυνάμεθα γὰρ ἡμεῖς ἃ ἴδομεν xal ἀχούσαμεν μὴ λαλεῖν᾽ καθότι

πειθαρχεῖν Get Θεῷ μᾶλλον ἢ ἀνθρώποις.

38. His auditis, imperator: objurgato Christ;
&mante Niceta, quod illico sententiam majestatis
sue exsecutus non fuisset, mittit eum secundo,
ut loris sancto martyri imponat plagas omnino
centum. Qui iterum veniens, postquam principis
mandatum athlete Christi significavit, urgetur imo
a saneto viro, ut indubitanter dominatoris volunta-

(u) Act, v, 41. (0) Psal. xxxii, 13.

λη΄. Ταῦτα ἀχούσας ὁ ἄναξ, xai ἐπιμεμψάμενος
τὸν φιλόχρίστον Νικήταν, ὡς μὴ πεποιηκότα αὐ-

τῆς τὴν ἐχοίχησιν τῆς βασιλείας αὐτοῦ, ἀποστέλλει
αὐτὸν lx δευτέρου βουνευρίσαι τὸν ὁσιομάοτυρα ἕχα-
τὸν μάστιξι δωρισμένος * ὃς ἀναθαδίσχς xai τῷ
ἀθλητῇ τοῦ Χριστοῦ τὴν ψῆφον τοῦ βασιλέως ἀπογυ-
μνώσας, προτρέπεται μᾶλλον παρὰ τοῦ ὁσίου dvtv-

(“) Act. 19 ; v, 29.

) VITA. 390

Z3-«w ποιῆσαι εἰς αὐτὸν τὸ τοῦ χρατοῦντος θέλη- À tem adversus se exsequatur. Qui cum justum virum

* ἑωραχὼς δὲ τὸν δίχαιον ἑτοίμως ἑαυτὸν σχημα-
rv-z, χαὶ ἄνευ τῆς ἑτέρων βίας πρὸς ὑποδοχὴν
, μαστίγων εὐτρεκισθέντα, ἐχλάσθη πρὸς ἔλεον ὃ
τιλὴς xal τῆς νίχης ἐπώνυμος ἄρχων, μάλιστα
αταμαρανθείσας ὑπὸ τῆς ἀσχήσεως τοῦ θεσπε-
9 χατιδὼν γεγυμνωμένας σάρχας * xai ἐξουδενώ-
|; χατὰ διάνοιαν τὸ τοῦ λυμαιῶνος μισάτιον πρόσ-
μὰς ἐνέγχας δορὰν προδάτου, καὶ ταύτην τοῖς
9*4 τοῦ πατρὸς περιθεὶς, εἰς αὐτὴν ποιεῖται τὰς
v μαστίγων ἐπιφορὰς, ᾿μονώτετος μετὰ τοῦ ἀοιδί-
9 ἀπολειφθεὶς ἐν τῇ χέλλῃ τοῦ πατρός * xai τῇ
λόντ, τὸν ἑχυτοῦ αἱμάξας βραχίονα, τὸ ἄχρον τῆς
στίγος τῷ ἰδίῳ χαταφοινίσσει αἵματι " εἶθ᾽ οὕτως
ἀθὼν ἐχεῖθεν πνευστιῶν, ἐχεῖνο μὲν πρὸς γῆν ἀπ-
ἔψεν, αὐτὸς δὲ ὡς χεχοπιαχὼς δῆθεν ἐπὶ coU εὑ-
ἐπισθέντος αὐτῷ χαθισματίου ἐγένετο. Τοῦτο τὸ
τίμα χκαταθρήσας ὁ Πατὴρ ἡμῶν, ὑπερηγάσθη
» τήν τε πίστιν val φρόνησιν τάνδρὸς, οὐ μὴν δὲ
m τυρβαννιχῶν ἀπειλῶν χάριν ἀπέσχετο τοῦ χατερ-
ζεσῆχ: πρὸς τὸ ἑξῆς τὸ ἔργον Κυρίου ἐνδελεχῶς θερ-
viza:s [f. 159 b. ] ψυχῆς προθυμίαις, καὶ σφριγώ-
y διανοίᾳ xai νῷ διέγηγερμένῳ *. ἀλλὰ xal αὐτόθι
(bé δοματίῳ περιοριζόμενος, τοὺς ἐν διαφόροις ἐπ--
mew πόποις χαθειργομένοος πατέρας xal ἀδελ-
zx, χαὶ μέν τοι xal τὰ πνευματιχὰ αὐτοῦ νέχνχ
ἀ τῆς ἐνούσνςς αὐτῷ θεοπαρόχου ἔπεστύήριζε διδα-
αλίας, παρακαλῶν, νουθετῶν, παραμυθούμενος ἔτι
ἐμμένειν τῇ ὁμολογίᾳ τοῦ Χριστοῦ, xal μὴ ἐχχαχεῖν
ταῖς ἐν γερσὶν ὑπὲρ ἀληθείας θλίψεσιν, ἀλλὰ xal
ι:2δοχεῖν τὸ λύτρον ix τοῦ Θεοῦ * ὅτι οὐχ εἷς τέλος
τιλησϑήσεται ὁ γχατὰ Θεὸν πτωχὸς, xal ἡ ὑπομονὴ
ὧν Ξενήτων οὐχ ἀπολεῖτα: εἷς τέλος * χαθότι οὐ λε-
εἦδεσι τὸν Θεὸν οἱ τὰ δέοντα πράττοντες, οὐδὲ ἀν-
τεασύσῖτο: ὑπ᾽ αὐτοῦ ἐαθήσονται * πολλοὺς δὲ xal τῇ
Ἱξτές ὑτερορίᾳ λειποταξίου γραφὴν ἀπενεγχαμέ-
νος tà τιλλαδῶν ἀποτρίψασθαι τὸν τοιοῦτον ὄνει-
$m τῆς σφετέρας ψυχῆς πεποίηχεν, δι᾽ ἐξαγορεύ-
erc αὐτὸς ταὶ μετανοίας τῆς προσηχούσης δεξάμε-
νὸς νοερῶς καὶ τῷ χόρῳ τῶν διὰ Κύριον συντεταχὼς
διδιωγμέκον " γὙεγράφηχε δὲ xai πρὸς τοὺς τέσσαρας
πετριάσχα ὅμα μὲν τὸ τῆς αἰοέσεως ἀναδιδάσχων
βίαιόν τε πὶ φορτιχὸν, ἄμα δὲ xai ἀξιῶν πρὸς ἐπι-

cerneret semet sponte accommodantem, et absque
aliena vi ad verbera excipienda paratum, flexus est
ad misericordiam pius ille victoris eponymus (Ni-
celas) aulicus; videns presertim attritas ab asce-
tica vita venerandi illius nudatas carnes : spreto-
que mente 588 exitiosi principis irreligioso mandato,
sumptam ovis pellem patris humeris circumponens,
in hano verberum ictus intorsit, solus cum inclyto
intra cellam relictus patre: mox acu brachium
suum cruentans, summitatem flagelli proprio san-
guine rubefecit. Sic mox angelus inde exiens. fla-
gellum humi abjecit, ipse autem tanquam defessus
in parata sibi sella resedit. Hoc cernens artificium
parens noster, magnopere miratus letatusque est

B ob ejus viri fldem atque prudentiam; neque tamen

propter minas tyrannicas abstinuit deinceps, quo-
minus opus Domini faceret assidue ferventiore
animi alacritate, vivido studio, et mente concitata.
Namque et illic arcto domicilio cireumscriptus, de-
tentos in diversis provinciarum locis patres fratres-
que, nec non 8008 spiritales filios per suam a Deo
datam doctrinam confirmabat, docens, adhortans,
monens, consolans, ut in Christi confessione per-
severarent, neque ob presentes pro veritate aflli-
ctiones animis desponderent, sed redemptionem a
Deo exspectarent ; quia non in finem oblivio erit
pauperis propter Deum, neque spes pauperum per-
ibit in fine : quatenus non obliti Dei fuerint qui
officio suo defunguntur, neque auxilio ab eo desti-
tuentur. Multos enim qui diutini exsilii tedio, de-
fectionis crimen contraxerant, litteris gcriptis tale
dedecus de animabus suis abluere fecit, ad confes-
sionem eos ac ponitentiam intellectuali ratione
recipiens, et cetui pro Christo patientium adjun-
gens. Ad quatuor etiam patriarchas scripsit, signi-
ficans simul] hereseos violentiam et gravem inse-
ctationem, simulque rogans ut pro viribus auxi-
liarentur iis qui devii fuissent : quoniam et ipse
magnus parens noster ad se venientes cum gaddio
excipiebat. Studebat enim impense cunctis prod-
esse, et ad vitam Deo gratam revocare. Áccidit
vero inter alia res hujusmodi.

wospüre τὴν ἐνδέχομένην τῶν μεταποιουμένων τῆς ὁδοῦ, σφᾶς αὐτοὺς ἐπιδοῦναι " ἐπεὶ Ot χαὶ τοὺς ἀρ-
ανουμένος ὡς αὐτὸν, μετὰ χαρᾶς ὁ μέγας πατὴρ ἡμῶν ὑπεδέχετο" ἤρα γὰρ καὶ ἐθούλετο πάντας
ὑρελεῖν mi πρὸς Βίον ἐπανάγειν θεόδεχτον * συνέδη δὲ καί τι τοιοῦτον γενέσθαι.

λθ΄, Κλγριχός τις τῶν ἐπισήμων ἀπὸ τῆς τῶν Θρᾳ- D 39. Clericus quidam nobilis, ex Thracesiorum

ἀσίων γώρας (32) ὁρμώμευος, πόλεώς γε μὴν τυγ-
ἴξνων Μασταύρας, ἀνῆλθεν ἐπὶ τὰ πλησίον μέρη τῆς
πριεχούσης τὸν Τλιον τοῦ Εὐχγγελίου |f. 160 a.|
ἸΣοοιχίας: τοὺς συγγενεῖς ἑαυτοῦ χαθὼς εἰώθει ὀψό-
ivo; * μαθὼν δὲ ὀὁτι ὁ θεῖος πατὴρ ἡμῶν Θεόδωρος ὁ
ἑτουδιώτης αὐτόθι τὴν ὑπερορίαν χατεψηφίσθη, ὡς
ἔχων ἔχπαλχ: τῆς αὐτοῦ ὁγιωσύνης ἔναυλον τὴν ἀχοὴν,
Burt: τοῦτον προσχυνῆσαι * ὡς δὲ τῆς ἐφέσεως
(Ὁ) διήμαρτεν, ἐρωτνθεὶς ὑπὸ τοῦ ἁγίου εἰ τὴν óp-

(32) Biographus Sirmondianus dicit ex Asia.

conterminum.

regione oriundus, civisque urbis Mastaure, venit
prope parecium, solem Evangelii habentem, cogna-
tos suos prout solebat invisurus. Edoctus autem,
quod divus parens noster Theodorus Studita ibi
damnatus ad exsilium maneret, cujus sanctitatis
famam jamdiu audiverat, ipsi obsequium exhibendi
eopiam petiit; votoque potitus, rogalus a sancto
viro num orthoxam fidem teneret, idque affir-
manter confessus, audivit etiam accuratiores se r-

Respse thema thracesium in Asia, et anatoli o

201

S. THEODORI STUDIT.£

292

mones de pura et irreprehensibili fide illorum, qui A θόδοξον ἀσπάσαιτο πίστιν, xai τοῦτο συγκαταθέσει

Christum in ejus sanctissime carnis sacra imagi-
ne adorant. Atque impetrata precum ejus benedi-
ctione in patriam rediit. Mox illic cum sodalibus
clericis versans, non dubitavit uni precipue sibi
familiari narrare que ipse vidisset, celebrem vide-
licet patrum patrem Theodorum, ipsumque audisse
disserentem de vere fidei dogmatibus. Tum vero
clerici illi inter se conspirantes decreverunt, ne-
quaquam ultra ministrare cum proprio epispoco ;
seque a publica communione absciderunt. Cum igi-
tur sero licet profanus ille episcopus causam cleri-
corum secessionis cognovisset, statim nulla inter-
posita inora ad pretorem decurrens, predicta
omnia significat. Erat hic Orabius, homo vere pec-
cator, et malorum dierum plenus, qui etiam impia
lingua adversus sacras imagines blasphemando,
pretoriam fortunam obtinuerat. Hio audiens ab
episcopo que de beati Patris nostri doctrina retu-
lit, primo quidem scribit ad orientis, id est anato-
lici thematis, prefectum, non esse tolerandum ut
imperatoris leges negligerentur; neque 608 qui pre-
varicantur, impunes vitam transigere. Deinde ip-
sum principem, de episcopo et clericis facta rela-
tione, edocet. Porro receptis litteris orientis pre-
fectus, et prioribus rebus etiam cognitis, veritus
principis indignationem, mittit unum de comitatu
suo, qui sacrum Theodorum quinquaginta taureis
castiget. llle ad eum locum veniens, sancto viro
decretam adversus eum nequitiam significat parens
&utem noster Deum ob id laudans, prompte admo-
dum carnis suz velamenta detrahit, seque homini
exhibens, Quod tibi, inquit, fili, de me imperatum
est, exsequere. Ille autem repentino timore cor-
reptus spontanei athlete aspectu, reverentiamque
Christianis congruam erga Dei famulum ostendens,
pronum se abjicit ad sancti viri pedes, benedictio-
nem ab eo consequi pelens ; qua digne impetrata,
ad eum qui se miserat reversus est.

προαιρέτου ἀθλητοῦ, xai αἰδῶ τὴν πρέπουααν Χριστιανοῖς εἷς τὸν δοῦλον τοῦ Θεοῦ ἐπιδειξάμενος, ῥί- ᾿

C

διομολογησάμενος, ἀχροατὴς γίνεται xai τένων év-
τελεστέρων λόγων περὶ τῆς χαθαρᾶς χαὶ ἀμωμήτου
τῶν προσχυνούντων Χριστὸν ἐν τῇ σεπτῇ εἰχόνι τῆς
παναγίας σαρκὸς αὐτοῦ πίστεως * xal οὕτω τρυγή-
σὰς τὴν τῶν εὐχῶν αὐτοῦ εὐλογίαν, ἐπανῆλθεν εἰς τὰ
ἴδια * xal δὴ τοῖς συγχληριχοῖς ξαυτοῦ συναυλιζόμε-
νος, θαῤῥεῖ ivi. τῶν μᾶλλον αὐτῷ προσχειμένων, τὰ
τῆς ὀπτασίας, ὅτι τε ἑωράκει τὸν περίφημον πατέρα
τῶν πατέρων Θεόδωρον, καὶ αὐτήχοος αὐτοῦ γεγέ-
νηται διεξιόντος τὰ περὶ τῆς ἀληθοῦς πίστεως δόγ-

, , e '
μᾶτα * οἵ xai συνθέμενοι πρὸς ἑαυτοὺς συλλειτουρ-.

γῆσαι τῷ ἰδίῳ ἐπισχόπῳ, ἀποτέμνουσιν ἑαυτοὺς τῆς
καθολικῆς βοινωνίας * ὡς δὲ τὴν αἰτίαν ὀψὲ γοῦν με-
μαθήκει ὁ ἀνίερος τῆς τῶν χληριχῶν ἀποῤῥήξεως,
εὐθέως xal ἀμελητὶ πρὸς τὸν στρατηγὸν ἀναδραμὼν,
καταμηνύει αὐτῳ τὰ προειρημένα ἅπαντα. Ἦν δὲ
οὗτος 'OpaÓt ἀνὴρ τῷ ὄντι ἀλιτήμων xal πλήρης
ἡμερῶν πονηρῶν, ὅστις xal τὸ δυσφν μεῖν ἀθέῳ
γλώττῃ εἰς τὰς ἱερὰς εἰκόνας τὴν στρατηγιχὴν ἐχλη-
ρώσατο εὐδαιμονίαν * οὗτος ἀχούσας παρὰ τοῦ ἐπι-
σχόπου τὰ περὶ τῆς διδαχῆς τοῦ μακαρίου Πατρὸς
ἡμῶν, πρῶτα μὲν γράφει τῷ στρατηγῷ τῶν ἀνατο-
λιχῶν, ὡς οὐχ ἔξεστι πατουμένους τοὺς τοῦ βασι-
λέως παρορᾷν νόμους * οὔτε μὴν [f. 100 b.] τοὺς εἷς
αὐτοὺς προσχρούοντας νηποινῆ τὸν βίον παραθέειν "
ἔπειτα δὲ xal αὐτῷ μέδοντι δι ἀναφορᾶς τά τε
κατὰ τὸν ἐπίσχοπον xal τοὺς χληριχοὺς ἀναδιξάσχει “
ὡς δὲ τό γράμμα ἐδέξατο ὁ τῆς ἑῴας στρατοπεδάρ-
χης, καὶ διεπείθετο τὰ φθάσαντα, φοδηθεὶς τὴν ἀγα-
νάχτησιν τοῦ χρατοῦντος, ἀποστέλλει ἕνα τῶν τῆς
τάξεως αὐτοῦ καχῶσαι τὸν ἱερὸν θεόδωρον ἐν πεντή-
xovta βουνεύροις * ὅστις γενόμενος χατὰ τὸν τόπον,
προφανῆ ποιεῖναι τῷ ὀσίῳ τὴν χατατεθεῖσαν χατ᾽ αὖ-
τοῦ σχαιωρίαν * ὁ ὃδὲ πατὴρ ἡμῶν δοξάσας τὸν Θεὸν
χαὶ ἐπὶ τῇ προφάσει ταύτῃ, προθύμως ἀποδύεται τὰ
τῆς σαρχὸς ἐπικαλύμματα, xal προσχὼν τῷ ἀνδρὶ,
Τὸ χελευσθέν σοι, φησὶν, ὦ τέχνον, ποίησον εἰς ἐμὲ"
ὁ δὲ φόδῳ συσχεθεὶς ἐξαπίνης τῇ θεωρίᾳ τοῦ αὐὖτο-

πτει ἑχυτὸν ἐπὶ στόμα πρὸς τοὺς πόδας τοῦ ὁσίου, δεόμενος τῆς Tap! αὐτοῦ εὐλογίας τυχεῖν * ἧς καὶ
ἀξιυύλόγως μετασχὼν, πρὸς τὸν ἀποστείλαντα αὐτὸν ἐπανένευξεν.

40. Adhuc eo loquente, et missionis sue ra-
tionem reddente, ecce alius nequitie nuntius 8
principe ad eumdem praefectum venit, Anastasius
nomine, de gente Martinaciorum, qui crudelis ad-
modum fervidusque regie impietatis sectator, non
leviter increpuit orientis preefectum, ceu qui impe-
ratoris religiosam opiniomen non sequeretur, ne-
que ejusdem decretis obtemperaret. Quo respon-
dente, missum a se fuisse qui resistentem Cesari
Theodorum verberaret, Anastasius illinc consur-
gens recta ad justum virum decurrit, eique vesti-
mentis detractis, nullaque vibice reperta, cachinno
sublato, Übinam, inquit, taurearum nuper adhibi-
tarum stigmata ? Statimque centum sanctum virum
acerbissimis ictibus cadens, sicut ipis fuerat im-
peratum, reclusit illum in exiguo cubiculo cum
uno ex discipulis ejus, etate quidem juvene, sed

μ΄. Kai ἔτι τούτου λαλοῦντος xai τὸν λόγον τῆς
ἀποστολῆς ποιουμένου, ἕτερος πονηρίας ἄγγελος ἐκ
τοῦ βασιλέως πρὸς τὸν αὐτὸν στρατηγὸν παραγί
ται, ᾿Αναστάσιος ὄνομα, τοῦ γένους τῶν
χίων λεγόμενος, ὃς ἀπηνὴς λίαν ὑπάρχων χαὶ τῆς
βασιλικῆς δυσσεθείας ὁμόζηλος, οὐχ ἁπλῶς τοῖς
ὀνείδεσι τὴν τῆς ἑῴας ὑπέύαλεν, ὡς τὰ τοῦ βασιλέως
μὴ φρονοῦντα μηδὲ τοῖς αὐτοῦ ὑπείχοντα θεσκίσμα-
σιν * ἐχείνου δὲ xal πεπομρέναι ἀντερίσαντος καὶ
τετυφέναι τὸν ἀπεναντίας τοῦ Καΐσαρος διαπραττό-
μενον Θεόδωρον, αὐτὸς ἀναστὰς πρὸς Olxatov εὖθυ-
δρόμησεν, xal ννῦτον ἀοιματώσας xal μὴ εὐρηχὼς τὸ
οἱονοῦν σπάραγμα εἰς αὐτὸν [{. 101 a.], ἀναχαγχάσας
μέγα καὶ πλατὺ, Ποὺ, φησὶ, τὰ πρὸ βραχέως στίγ-
ματα τῶν βουνεύρων ; ᾿Αμέλει ἐπενεγκὼν τῷ ἁγίῳ...
ἑκατὸν χαταφορὰς δριμυτάτας, καθὼς ἦν αὐτῷ
προστεταγμένον,

ἀποχλείει αὐτὸν ἔν τινι δοματίῳ..

VITA. 294

ἑτέρου ἕνος μαθητοῦ αὐτοῦ, νέου μὲν ὄντος τὴν À perfecla mentis sententia ac fide. Erat hic Nico-

ix», τελείου δὲ τῷ φρονήματι xai τῇ πίστει.
λαος δ᾽ ἦν οὗτος ὁ πολύτλας ἀριστεὺς ἀναφα-
xx! αὐτὸς τῆς εὐσεδείας, ὅστις ἐξ ἐκείνου καὶ
sz ἡμῶν πῶν ταπεινῶν, ἐν τοῖς τῆς ὁμολογίας
Ξέψας ποικίλοις παθέμασι, τέλειος ἄνθρωπος
| £v τῇῷ χαθ᾽ ἡμᾶς χεχρημάτιχε γενεᾷ τοῦτον
“ροῦν σὺν τῷ ἀθλητῇ χαθείρξας Θεοδώρῳ, καὶ
πύραν τοῦ γελλίου ἐπιμελῶς ἀναφράξας, μίαν τε
rvwxvóv παρεάσας ἐν αὐτῷ, δι᾿ αὐτῆς προσέταξεν

laus, qui οἱ ipse patientissimus religionis pugit
evasit, atque ex eo tempore, usque ad humilita-
tis mee etalem, variis pro confessione cruciatibus,
perfectus Dei homo, seculo nostro inclaruit. Ergo
hoec, cum pugile Theodoro in carcerem conjecto,
et celle janua sedulo munita, unico lucis relicto
spiraculo, per hoc jussit suppeditari sanctis mise-
rabilia vite subsidia, constitutorum ipsis custodum
manu.

^

Ὑξῖσθαι cot ὅσιοις τὰ ταλαιπωρα τῆς ψυχῆς ἐφόδια, διὰ χειρὸς τῶν χατασταθέντων αὐτοῖς φυλά-

. -- φ » a Α “ lj
1r. Ταῦτα ὁ ἀσεδὲὴς εἰς τοὺς ἀγίους ὀιαπραξάμε- B

σπουδαίως προς τὸν στρατηγὸν μετὰ δύο μαθη-
ποῦ θεοφόρου ὑπέστρεψεν, φιλοπονήρως ἰσχυρι-
tog πρὸς αὐτὸν μὴ πετυφέναι τὸν ὅσιον " ὁ δὲ
y τυσχεθεὶς τοῦ μὴ διαόληθῆναι ὑπ᾽ αὑτοῦ πρὸς
χυχχτα, ἐνέγχας τὸν φιλόχριστον ἐχεῖνον Oto-
n» χατὰ πρόσωπον τοῦ Μαρτινάχι μαστίζει
ὧν ἐν διπλῇ ποσότητι ὧν προστέταχε δοῦναι τῷ
» Πατοὶ βουνεύρων᾽ ἐφ᾽ οἷς ἐπιτερφθεὶς ὁ aÀa-
ἐκεῖνος, ἐπιδὰς τοῖς δημοσίοις ἵπποις, πρὸς
ἐποστείλχαντα αὐτὸν ὠχυτάτως ἀνέλυσεν ^ ἀλλ᾽
ς xai ὅσας ἀνᾶγχας τε χαὶ χαχώσεις διὰ τῆς
mono ὑπέμειναν oi ἀε'σέδαστοι πατέρες φρου-
ἐεὐξὲ ἔστι Ξζδιον τῷ λόγῳ διαλαῦεῖν " £v τε γὰρ
| χειμῶνος ὥρᾳ τῷ κρύε: χαταπηγνύμένοι, τὴν
ζ:ο9ν ἀποδολὴν (f. 161 b.] τοῦ θερμοῦ ὑπὸ τῆς
ις ὑξομένειν εἴχον, τῆς ἐχ τοῦ πυρὸς ἀπούσης
Wouoo παρτ, γορίας " πάλιν δὲ τῇ ἀντικειμένῇ τῷ
χε: ὧξτ ὑπὸ τῆς ἄγαν τοῦ φλογμοῦ πυραχτούμε-
"σεως, οὐὖξν ἧττον χαμιναίας ολογὸς ὑποφέρειν
ἤσουν X1-3X2:3:w * ἀλλὰ γὰρ καὶ αἱ τὴν σύστασιν
κτοῦ foo; ἔλουσαι Ψύλλαι, οὐ μετρίαν αὐτοῖς παρεῖ-
qe τὴν ἐκίδοσιν τῆς βασάνου, τῆς £x τῶν ἐσθημά-
ww τελεῖς ἀπορουμένης τοῖς ὁμολογηταῖς τοῦ
στοῦ τοῦς γε μὲν τοῖς εἰρημένοις καὶ ἕτερον
Ξουταῦν τοῖς ἔπισυνῆῖψεν ὁ τοῖς πόνοις τῶν
irws EX τιτροευσκόμενος ἀγχυλόμητις ὄφις " τοὺς
ri; xvi παρὸν ἄρχοντας ἐχύαχχεύσας πρὸς τὰ τῷ
βασιλεῖ don φ'λοτίμως συντίθεσθαι, ὑπούάλλει
αὐτοῖς σα! αὐτὴν τὴν οἰχτοὰν χα! ἡμερησίαν τῶν
δύο τροτῆν, ἐς ἑνὸς συστεῖλα! " ἔν aig ἡμέραις et-
TE λέγεις τὸν μέγαν Θεόδωρον πρὸς τὸν συνδέ-
SR» τυτῦ χα: πσοναθλητὴν Νιχόλαον ᾿ῶὩς ὁρῷ, τέ-
πον, ἐκοκεῖναι μᾶς βούλονται οἱ ἄνθρωποι οὗτοι
Ἔ ἀεανδοωπ' 2 Ἢ νῦν ἐχρήσαντο ἡρὸς ἡμᾶς " δεῦρο
ἂν ἐπιῤῥίζωμεν πᾶσαν τὴν μέριμναν ἡμῶν πρὸς
ὧν Κύριν" xai ἐγὼ μὲν ἀοχεσῆήσομχι τῇ θείᾳ

“αν ΄ Mi L
τῶν βρωμάτιον δεχόμενος Ezhz, εἴ πως περ!σώ -
v9 τὸῦ παρεδρεύοντος ἡμῖν διὰ τῆς ἐνδείας θανά-
v)" χα! ἀπαγγελεῖς τῷ τε οἰχονόμῳ xal τοῖς ἐν
» "“κκἯχιχ » - . - * M * 4 -" ,
iip ἀδελφοῖς ἡμῶν τὴν ἐμὴν ἐχ τοῦ σώματος
P^ Li 1 z ; " , 2 “ΓΝ - ! '" ^
ξοδου x2! συνέθν͵ ἂν τοῦτό vs τῷ χαρτερ'χῷ πύχτῃ
τῷ Χριστοῦ, εἰ μὴ Θεοῦ ποομηθείᾳ τοῦ ἐμπιπλῶν-
00 8.210). Et um Dd UT e'q μ ν

- - —-— 0 Ld -
Ὃς πᾶν ζῶον εὐδοχίας τῇ διανοίξει τῆς προνουητιχῆς

41. Hisadversus sanctos patratis, reversus est cele
riter impius Anastasius ad prefectum cum duobus
divi discipulis, malitiose apud illum affirmans
sanctum non vapulasse ; qui metuens ne a prazdicto
apud principem accusaretur, vocatum ad seTheo-
phanem illum, coram Martinace, duplo flagrorum
numero verberat, quam sacro Patri infligi man-
daverat. Qua re delectatus superbus ille, publicis
equis incensis, ad eum qui se miserat ocissime
rediit. Sed enim quales quantasque per hujus
custodie tempora venerandi semper patres necessi-
tales et afflictiones pertulerint, verbis comprehen-
dere arduum est. Nam hiemali tempore, frigore
constricti, summam caloris penuriam pati debue-
runt, desiderato ignis solatio. Vicissimque in con-
trario frigori anni tempore, fervente veluti flamma
adusti, fornacis propemodum supplicium susti-
nere videbantur. Sed et illi qui ex pulvere creantur
pulices, non modicum ipsis cruciatus additamen-
tum prabebant, quia mutatoria vestis confessori-
bus Christi deerat. Preter hactenus dicta, aliam
quoque tentationem suscitavit is qui sanctorum
laboribus semper invidet versutus anguis. Nam
cum illius temporis proceres vehementer incen-
disset, ut quidquid gratum esset imperatori certa-
tim facerent, suasit illis ut miserabilem ipsam duo-
rum alimoniam, diurnam ad unum redigerent : quo
tempore dixisse aiunt concaptivo suo et compu-
gnanti Nicolao sic : Ut video, fili, hibomines in-
hu:nanitate, qua in nos utuntur, perimere nos

volunt. Agesisigitur nostramomnem sollicitudinem

io Dominum jactemus. Equidem divin& commu-
nione contentus ero, quandiu Christus vires vi-
teque spiritum huic corpusculo conservabit. Tu
vero datam ab his cibi portiuneulam comede, si sic
forte instantem nobis a fame mortem vitare potue-
ris: et economo ceterisque in Domino fratribus
meum de corpore exitum nuntiabis. Ac sane ita
evenisset constanti huic Christi pugili, nisi Deo
respiciente, qui providam manum suam aperiendo
replet omne animal benedictione, principalior qui.
dam satrapa illac iter faciens, et de illorum statu
percontans, diabolicum hoc facinus inhibuisset,
gravi cum increpatione peenaque jubens ut propter
Christum inclusis quod salis esset cibi ministra-
retur.

. - Lj ' 4 e. M * ^ . , -
γειρὸς αὐτοῦ, ἡγεμονχώτερός τις (f. 162 8.} σατράπης δι᾽ ἐχείνης ὁδεύων, xal τὰ κατ᾽ χὐτοὺς πυθύμε-

295

S. THEODORI STUDITJ.E

voc, ἀνέστειλε τὸ διαδολιχὸν τοῦτο ἔργον, xal τὴν αὐτάρχη δίδοσθαι τοῖς διὰ Χριστὸν χαταχλείστοι

σφοδρᾶς προσέταξε τῆς ἐμύριμήσεώς τε xal ἐπιτιμίας.

42. Cum sic itaque triennio integro corporalite A μό6΄. Οὕτως οὖν ἐν ὅλοις τρισὶν ἔτεσι ovp

in custodia habitus fuisset, is qui mente perambu-
labat cceli spectacula celeberrimus Pater Theodorus
cum discipulo, suo, nostro autem patre Nicolao,
et multimodis vexatus ; habuit enim preter supra
dicta incommoda, stomachum quoque valde fasti-
dientem ; nescio quomodo in manus incidit incle-
mentis tyranni catechetica epistola doctoris mundi
Theodori, in qua generosius 608 alloquebatur
qui propter Dominum persecutionem patiebantur,
vel quomodolibet carceribus inclusi erant Chri-
stiane pietatis ergo, οἱ ad fortitudinem excitabat,
simulque infamis imagines comburentium secte
fraudes vitaperabat. Qua epistola lecta tyrannus
excanduit, fervente in precordiis sanguine; sta-
timque epistolam, cum interversa illa, mittens
ad Orientis preefectum jubet, ut si fleri possetipsemet
manu propria religionis athletam centum taures
flagris excarnificatum dilaniaret : si minus, comi-
tem cohortis mitteret, qui id omnino preestaret.
Ergo sacra recepta Orientis prefectus Craterus,
ad sanctissimum festinanter accessit οἱ ambobus
custodia eductis, ostendit venerando Patri impera-
torislitteras, cum missa ab 60 epistola, aitque :
Hancine agnoecis ? Illo suum, non aliorum id esse
dictatum fatente, jussit prefectus beatum primo
nudari Nicolaum ; quo affatim flagris excruciato,
&d magnum venit Theodorum; quem postquam
centum lororum ictibus inhumane crudeliterque
admodum excoriavit, denuo juvenem paugilem
aggreditur Nicolaum, cogens illum sacrarum ima-
ginum cultui nuntium remittere, nec non perti-
naci sus erga proprium patrem atque magistrum
consensioni. Sed immorigerum constanterque re-
sistentem comperiens suggestionibus suis, flagellis
eum abunde cruentatum, frigori nudum constrin-
gendum exposuit : nam vicesimo tertio Februarii
mensis die haec adversus inclytos viros acta fue-
runt. Deinde his in carcere inclusis, scelestus hic
infernalis Cesaris minister, domum reversus est.

γεγυμνωμένον πάρείασεν * τρίτῃ γὰρ xal εἰκάδι τοῦ

φρουρομένου τοῦ περιπολοῦντος νοερῶς tX χαὶ
νὸν θεάματα πανευφήμου Πατρὸς Θεοδώρου, ὁ
φοιτητῇ x«i x«0' ἡμᾶς Πατρὶ Νιχολάῳ, za!
πωροῦντος διαφόρως εἶχεν γὰρ λοιπὸν μετὰ
ρημένων δυσπετημάτων xal τὸν στόμαχον !
ἀνορεχτοῦντα, οὐχ οἵδ᾽ ὅπως εἰς χεῖρας TÀ
ἱταμοῦ ἄναχτος, ἐπιστολὴ χατηχητικὴ (33) :
δασχάλου τῆς οἰχουμένης Θεοδώρου, γεννικ
ἔχουσα πρὸς τοὺς διὰ Κύριον δεδιωγμένους, ἢ
λως πως χαθειργμένους τυγχάνοντας διὰ τὴν €
στὸν εὐσέδειαν, τά τε τῆς ἀνδραγαθίας ἐπαλε
xai τοὺς τῆς δυσφήμου τῶν εἰχονοχαυστῶν fp
ψόγους xal δόλους " ἣν xal διαναγνοὺς ὁ 72
ἀφόρητος ἦν τῇ τοῦ περιχαρδίου αἵματος ἀν
xai δὴ αὐτίχα γράμματα στειλάμενος σὺν t:
σῃ ἐπιστολῇ τῷ τῆς ἑῴας στρατηγῷ κελεύει,
οἷόν τε, αὐτὸν ἐχεῖνον σχυλέντα ἐν ἑχατὸν βο.
χαταιχίσασθαι τὸν ἀθλητὴν τῆς εὐσεδείας᾽ εἰ
ἄπαντήσοι τοῦτο, τὸν γοῦν χὅμητα τῆς χόρτ᾽
ἐξ ἅπαντος τοῦτό γε ποιήσοντα ἐξαποστεῖλα!
μενος οὖν ὁ τῆς ἀνατολῆς στρατοπεδάρχης '
κῤαν, Κοατερὸς δ᾽ ἦν οὗτος, ἠπειγμένως πὶ
πανόσιον ἀφίχετο᾽ xai ἐξαγαγὼν ἀμφοτέζο᾽
φυλαχῆς ὑποδείχνυσι τῷ σεθασμίῳ Πατρὶ τά
βασιλέως γράμματα καὶ τὴν σὺν αὐτοῖς ἀποστ
αὐτοῦ ἐπιστολήν * xa! φησι πρὸς αὐτὸν, "Ert:
ταύτην; τοῦ δὲ διομολογησαμένου (f. 162 b
τοῦ εἶναι xal οὐχ ἄλλου τὴν τοιαύτην ἔχδοσιν,
προηγουμένως τὸν μαχαρίτην γυμνωθῆναι
λαον, xal τοῦτον διαρχῶς χαχώσας coU M

C ἐπὶ τὸν μέγαν ἔρχετα! Θεόδωρον, ὃν δὲ xai

καταφοραῖς βουνεύρων ἀπανθρώπως ἄγαν xa
χαταξάνας, πάλιν πρὸς τὸν νέον μέτεισιν ὁ
Νικόλαον, χαταναγχάζων αὐτὸν ἀπείπασθα:
τῶν ἱερῶν εἰχόνων προσχύνησιν, χαὶ τὴν m
οἰχεῖον πατέρα τε x3! διδάσχαλον ἰσχυρογνωμ’
ὡς δ᾽ ἀπειθοῦντα xx! εὐσταθῶς ἀνθιστάμενι
ὑπ᾽ αὐτοῦ ἑώρα προτεινομένοις, ταῖς ZExztQ
ἀποχρώντως αἱμάξας, τῷ χρύει χαταπή
φευρουαρίου μηνὸς d πρᾶξις αὕτη τῶν ἃ!

συνέδαινεν " ἀμέλει καταχλείσας αὐτοὺς πάλιν ὁ ἀνοσιουργὸς τοῦ χάτω Καίσχρος ὑπηρέτης εἰς τὸ 90

οἴχαδε leto.

43. Interim dum hec adversus fortes Christi ἢ μγ΄. Ἐν ὅσῳ δὲ ταῦτα εἰς τοὺς γενναίους

confessores Theodorum atque Nicolaum in orien-
tali plaga (id est in anatolico themate) gerebantur.
mulier quedam in Opsicii themate pythonicis spi-
ritibus arrepta, cepit more solito ab his agitari,
et coram presentibus loqui cum insidentibus sci-
licet sibi demonibus : Leo meus improbus nunc
quoque fasciculum flagrorum ad Theodorum misit,
αἱ carnes ejus horum ictibus cedat. Sed festinale
ad videndum quid eventurum sit, et mihi cito ferte
responsum. Neque tamen cellam ingredi ausitie,

(33) Quatuor exstant catechetice hujusmodi epi-
stole in Sirmondi editione lib. 11, ep. 8, 21, 37, 62.

γητὰς τοῦ Χριστοῦ Θεόδωρόν τε xai Νικόλχο'
τὸ ἀνατολιχὸν διεπράττετο χλίμα, γυνή τις
θέματ' τοῦ ὈΨιχίου τυγχάνουσα, πνεύμασι
νιχοῖς χεχρατημένη, ἤρξατο χάτὰ τὸ εἰωθὸς
ἐνεργεῖσθα! ὑπ᾽ αὐτῶν, χαὶ λέγειν εἰς ὑπήχοι
παρευρεθέντων πρὸς τοὺς ἐν αὐτῇ ὄῆθεν
τευσάντας δαίμονας: Ὁ Καχολέων uoo x
ἀπέστειλεν δεσμὸν μαστίγων πρὸς τὸν Θεί
ἵνα τὰς σάρχας αὐτοῦ ἐν αὐτοῖς χαταχόψῃη
σπεύσατε χαὶ ἴδετε τὸ γενησόμενον, xx

34) Sic ipse Studita loquitur lib. i, ep. 3
videsis Cangium.

VITA.

c).ov5- A ne forte vos ille flammivomus et iguifluus exurat

vevígUz:, να μὴ χαταχχύσῃ ὑμᾶς ὁ
ξχετνως xai πυρίστομος " ἀλλ᾽
ἐς, τ τὸ μξλλον γενήσεσθαι [f. [63 :
μετὰ δύο ἢ καὶ τριῶν 2v δια-
βατταοίζειν χαὶ

8. κατὰ.

ξοξατο ἐν
Lion * ^4 , » e , 5ς( .
T: ἐστιν οὐδὲν γέγονεν ὧν ἐοουλόμεθα ;
ωὡροπιχὴ (39) παοασταθύ-
αὐτοῦ,
πλνγῶν χκατεργαπθῦνα! " ix
δαρμοῦ

ἑαυτῇ

,
zy » τοῦτο, ὅπ: d, γῇ
ἴς ὦ χαὶ

μοἷς οὐκ EXT!

“αἰς ὁδύναις τῶν
τοῦ πτϑοῦρξοτατου
. τὸν μέγαν ἄσιστέα τοῦ Ἀριίστοῦ uno.
a»

πῶς TÀLnqàl ἂπ τοκυλήσαντες, πὰ τε τῆς 4240;
Ξεντὰ
|*w2ux ἀνέσεως, ὑπομονῇ τὴν ἔστ 9"

í0*ron

τιθνᾶνα! μ:.Χ29}

φὡλευμαχίναντες vào οἵ μώλ ὠπες χαὶ 95-

λακίππατα, οὐχ ὑπελείοην ἐν αὐτῷ
T2637:-
τοι νέδημος UTuo$ ἐπείν, XXXRWOtuilew
- " - * Lu]
SWR: τλεγμηνῆς προτγιγνόμενα αὐτῷ ἀν, ἢ
T * « —- εξ , er S^ ^r A ,
αἰ εν, τοῦ O:basÜa: vt τῶν εἐσωλίμων..
[hio:o» ἐπιτηδεύτας ὁ πανάριπτος
zal T zT z

uo mi c2i2k20a: αὐτὸ ἔποίξ', iv
m τοῦ txiscz ^ ἀλλὰ

, ,
"Tz Ts

αὐτοῦ χαὶ σονέχδηλης )r12/mu

uon *xso-
L]

432 *3i τῆς ἐξ axi20w

£-xeoclaz ἐπετοάπι, παρὰ τοῦ [᾿χτοὺς ἐν

ἍἌ , *
Σίλας ἢ Τιμόθεος, πεοννὼς

vitai ἄλλος
αὐτοῦ
χα-
ὃς τοῦ σώματος ὄγκος νἱς ὁλαλισὴν

τὰς
χϑιρουξγτισα!:, εἰ

Sw περ στατιχῶς νενεχοιηλξνας

Xx Ἰποχοειλάτης

bl. 0...

13256 6 15:7:
- - Γ - ἧς Π

| xS γόνῳ ἐπαναδράμοι.

A nue) ὁδυρῶν

TU “τς ὃς θοδοξίας Θ: 05 δωρος -ὸ 2435 ! (y

"US

Ἐν γοῦν τῇ -0tX2-

,

διατελῶν ἀντ χη, ὁ Tu2-

poit uíza; ἀποχατατήξντος τοῦ σιύθλατος,
un A) λὰ μὴ πω τῆς τῶν
ς τυονουλσε

toi. ἵτερος ἄγγελος
- 2^ ,
i ug αὐτὸν 0} "£00 vt0; X17:25'-75iw,

ξπχῦ-
L]

? τῶν Σμυρναίων μεταστίίσιων χυτὸν
"ἧς oui τῖῆῦς
ἐξ σκυλάκων (30) ἐπιστὰς συλησίας, τὴν
δωματίου χατστρενε

ἐπομένυς αὐτῷ τῶν χη) Xs,

Tw» τοῦ o 22v,

w o7

τς Ἐζοὺς ἐξχγαγὼν Πατέρας, ἐπεζήτει παρ᾿

- * ΜΝ
Eznyc£ualo: ὧν, ἀπε οὐχ ilyow» τοῦ ua-

πὐανὰ * (oz δὲ τοῦ σχοποῦ δι λχυνανεν, εἴσω
“ττονότας ποὺς πινσοὺς 721 τὰς ὀπὰς
ἐερεὺν 382: πεπογχεν “ ἐπεὶ ὃς μᾶτην

4
is ἐγχειρήσεως μετεπράττετο, εἰς nax-

M

οἵ τάλανες, τοὺς ἁγίους ἔχεσθα! τὴ-

iue :λέχτως ἄγαν ᾿ χχὶ ἐψυηοῶς χατύπεις

ὅλως ἐνδειχνύμενο! εἰς αὐτοὺς τπλάγγνα
αάλιστα ὁγῶντες

τῷ sua.

τὸν zen 4
P à

ac 5t)20N
. » a * N* * . "uu
ἈΞ ὁ "X2 *X' Ων) ἀτξο FAX

- - - bd * . , ^t
αὶ “οὔτως οὖν ἔχεῖθεν μ'χοῦν ἡνυχότες διάστημα,

ω , "a
"CI o$uzunl εἰς ^ xa12).2027* y2tiw. 4 t) ποὺς
ES Χριστοῦ Ms Suy εἰς τὸ τῆς νυχτὸς εὖχος

: « - , ' Q^
2 αὐτοὺς διελθεῖν TulsTAf0X3339 * Ἑωθεν 6i

ὃ, Vocabulum mihi novum, deditaque fortas«e
125 oraculo diemonizeo amlh'rze sdhi bium.
vem sum interpretatus, etymolizianm er ΤΟΣ

w debito quin illa ovina pellis hic innuatur,

PATROL. Gn. XCIX.

τατον (αὶ

sed in vicinia assidenles, quod futurum est spe-
ctute. Et post duarum fere triumve horarum inter-
vallum, co»pit denuo secum ipsa hlaterare ac di-
cere: Quid est? nihil eorum que volebamus acum
est ? Equidem noveram fore ut pallidum humerale
iterum dorsum cjus proterat, neque plagarum do-
lore confici eum sinat. Attamen ex hac vehemen-
tissima excorialione pene exstinctus magnus Chri-
tian: confessionis heros Theodorus dicitur vibi-
cibus enim inflamrmiatie, et horrendas plagas evol-
ventibus cum corruptis carnium frustulis, nullum
ei prupemodum reliquum erat solatii spiraculum,
qol patenlis vires instauraret; vel suavis som-

us, qui inflanmationis dolores consopiret ; vel-

B sppetilius aculior parum quid alimonia sumendi.

Quamobrem cgiegius ejus minister et cerlaminua
curcerisque socius Nicolaus decoctum ei quoddam
exhibendum curabat, vix unum quotidie cyathum.
Porro deliciente rnedicorum adjumento, permisit
Pater spiritali filio, qui se alterum Silam vel Timo
theum pr:zbebat, emortuas ipsius cutis partieulas
gladiolu cirenmceidere, ut sic reliquus corporis tu-
mor paulatim mitigarelur, et sanitas per moras tem-
poris redderetur. In pie ergo corporalium dolorum
angustiis, ienea orthodoxie columna Theodorus
totum sacre Quadragesime, et ultra, stadium de
currit; vixque postremis sancte Pentecostes die-
bus corpus ejua plenae valetudini restitutum fuit.

τὰς διήνοσε Τευσσχοαγηοστῆς 4x! ἐπίχευχ μόήλ'ς εἰς ὀλυχληρίας iti. πεοὶ τὰς ὑστάτως τῆς ἁγίας

Ai. Ecce autem nondum harum plagarum cica-
tricibus extis obductis, maleficus alius nuntius a
principe missus ad prefectum venit, jubens ut ad
Suivrnensium provinciam Theodorum transferret :
qui cum assentatorum suorum comitatu, vel potius
catuloruin factionem ducens, obseratam eubiculi
januam reclusit, atque illine sanctos Patres edu-
cens, poscebat ad ipsis vir avarus, quas reapse non
habebant opum reliquias. Qua spe frustratus, ab
introductis in cellam ministris muros atque fora-
mina diligenter scrutari curavit. Sed cum nihil
scrutatores comperissent, in rabiem versi calami-
tosi hi, sanctos iter ingredi inclementer admodum
fervideque compulerunt, nullam ipsis misericordie
partem impertientes ; cum presertim viderent
divum Theodorum corpore omnino attrito, et plane
ἃ morluo non dissimili. Sic itaque illinc digressi,
brevi emenso spatio, hora vespertina δι] quemdam
pagum perveniunt, ubi pedes vinctorum Christi
in reorum equuleis constrinzentes, totam quam
longa fuit noctem in cruciatibus transigere coege-
runt. Mane vero illinc digredientes pari itineris

qua protexit humeros vapulaturi Theodori pius
Nicetas cap. 38.

(30) Argulia quadam fiL sive consonantia in vo-
cabulig χολάχων et σχυλάγων,

10

dolores incedere valente: qui tamen Deo confisus
slbique vim faciens, naturs infirmitatem spe re-
positorum justis bonorum roborabat. Atque ita
paucos intra dies Smycnensem diccesim ingressi,
bujus episcopo hseresianrche traduntur: quí ani-
mam impietatis mero ebriatam gerens, intra me-
tropoleos septa confessores Christi ín uno cubiculo
conclusit, hoc uno illis concesso loco, ubi panis
tantum et aqui quotidianam alimoniam accipe-
rent, omni humano consortio sub gravissima in-
terminatione interdicto. Dum itaque ad hujusinodi
carcerem divus Pater illic damnatus esset cum
discipulo Nicolao, cruentus homicida Leo, aliquanto
transacto tempore, misit rursus sanguinarium il-
Jum Anastasium cognomento Martinacem, ut Theo-
dorum taurearum cruciatu crudeliter dilaniaret:
qui reapse Smyrnam celeriter veniens, et immitis
principis mandato multa cum vehementia adver-
sus victorlosissimum Patrem nostrum Theodo-
rum perfecto, ad regiam urbem reversus est. His
exercitus propter veram religionem certaminibus
ürma atque immota confessionis turris Theodo-
rus, ipse sibi beati Pauli accinebat doctrinam: Si
compatimur, omníno etíam conglorificabimur cum
Christo (y), qui pro nobis passus est, ut nos ab igno-
minie passionibus pro sua bonitate redimeret.

8, THEODOHI STUDIT/E
genore usi sunt; viz Paire nostro propter pedum A τῶν αὐτόθι ἀπάραντες, τὴν ἐπὶ

| τὰ πρόσω
, , 4 - * - .
ὠπυχύπως ἐποιοῦντο * μόλ'ς μὲν τοῦ Π{ατροῦὺς
διὰ τῇ» χάχωσ» τῶν ποδῶν βαδίζειν Osho
ὅμως οὗ» τῇ ποὺς Θεὸν πεποιθήσει ξαυτὸν
ζομένου, καὶ τὸ τῆς φύσεως ἀσθενὲς τῇ ἐλπ
ἀποχειμένων τοῖς O:xxíotQ ἐπιρωννύοντος ἃ
καὶ οὕτως ἐν ὀλίγαις ἑμέραις τὴν Σιμυρνχίω
οἰκίαν χαταλαθόντες, τῷ ταύτης aipssidoym
TES - - ^ .D.! XAR r

δίδονται * ὅστις τῷ τῆς δυσσεῦείας ἀκοΐτῳ |f.
ψυχὴν μεμεθυσμέξνος, ἐντὸς τῶν τῆς jn
λεως περιδόλων τοὺς ὁμολογητὰς τοῦ Xg:
εν δωματίῳ χαθείργνυσιν, ἕν xal μόνον ;
τοῦτο παρεάσας πρὸς τὸ ἐχεῖθεν ὀέχεσθα:
τὴν δι᾽ ἄρτου xal ὕδατος μόνυν ἡμερησίαν.
συντυχίας τε πάσις ἀνθρωπίνης ἀπηλλάχθαι

*
tT

* "o , - 4
p “2 σφούρᾶς προστάξας τῆς ἐπιτιμήσεως "-"

αὐτὴν 099 χκαθειρξιν τοῦ θεοφόρου χἀχεῖσε
χριθέντος Πατρὸς σὺν τῷ μαθητῇ Νιχολάῳ, :
66pos xai φόνιος Λέων μετά τινα γούνον
τὸν αἰμόχαρῖ, ἐκεῖνον ᾿Αναστάσιον τὸν ἐπίχλγ
πινάχιν, πρός αὐτὸν ἀποστέλλει χαταξᾶνα:
ἀφειδῶς ταῖς διὰ βουνεύρων αἰχίαις * ὃς xai τ
Σμύρναν ἐτθαχὼς xai τὸ προόστιγμα τοῦ ἃ
μετὰ πολλῆς τετελεχὼς τῆς στοῦρότητος
, , e —- ΩΣ ᾿ * *
πένταθλον Πατέρα ἡμῶν Θεόδωρον, πρὸς πὶ
λ , LA ) ^^f - , ,

εὐουταν ἐπαλινηδόμησεν. ἔν τούτοις τ'

r - ^ ., t! » e. .

ἐταζόμενος τοῖς OV εὐσέόειαν ἀύλοις ὁ ἀχ;

fc ὁμολογίας ἀχλινὴς πύργος Θεόδ X τοῦ οἷσυ [1α΄λοὺ χατεπῖοεν ido: διόχγματα, ]
tfc ὁμολογίας ἀχλινὴς πύργος Θεόδωρος, τὰ τοῦ μαχαρίσυ [1α΄λο0 χατεπῖιοεν ξχυτῷ διδάγματα,
πάσχομεν, καὶ συνδοξασθῶμεν πάντως τῷ 0t ἡμᾶς σαρχὶ πεπονθότι Χριστῷ, ἵνα ἑμᾶς τῶν παθῶν τῆς

ὡς ἀγαθὸς ἐκλυτρώσηται,

45. Interim qui illic militari rei preerat Bar- ( με΄. ᾿Δμέλει ὁ τῆν αὐτόθι

das imperatoris gener et consectaneus, repente
in es regione corporis infirmitate contracta, ad
metropolim confugit, et in lecto decumbens exspe-
ctabat Providentie judiciuui. Quidam autem ex
officialilius ejus, cui nomen Diogenes, nobili ge-
nere, fide orthodoxus, pro suo erga Christiane
fidei &athletas amore, magnopere optavit videre
sanctum Theodorum, ejusque precum benedictio-
nem impetrare. Cum ergo noster et religiosus Dio-
genes in conspectum colloquiumque venissent, vir
ille optimus divo Patri ducis sui morbum signifi-
cavit. Magnus vero noster ait: Hec domino tuo di-
668: Vidosis quid !e agere oporteat; nam vita ter-
minum fortasse attipgie, npemoque te juvabit aut
redimet. Quamobrem, quid in prospero dignitatis
tum sia!u adversus Christi confessore egeris re-
pula, persertim vero contra monasterium meum:
nam inclylum quoquo Thaddeum crudeliter taurcis
verberaturn necasli. Sed ille quidem martyrio splen-
didum finem consecutus, nunc in colis Dei omni-
potentisglorin fruitur cum omnibus sanctis : tu vero
pereatorum tuorum catenis hic interim partim con
»tringoris, in futuro autem plenam, invitus licet,
referas condemnationem. Quod si temporanea adeo
molesta οὐ intolerabilia sunt, cogitandum est de
relernis impiorum poenis, et illorum qui Servatoris

(y) lom. viii, 17.

στοχτι γἰ τὸ
(Βάρδας δὲ ἦν ὁ τοῦ ἄναχτος καὶ σύγγαμθξος:
φρων), ἐξ ὑπογύου γρόνοῦ τε χαὶ τόπου τὸ σὰ
ὀνθεὶς, πρὸς τὴν μητρόπολιν χατέρυγεν, €
χλινήρης γεγονὼς, τὴν τῆς ΠΡρονοΐχς ἐξεέχ
σιν" εἰς δέ τὶς τῶν ὑπ᾽ αὐτῷ τεταγμένων.
ὄνομα, τὸ γένος εὐγενὴς, τὴν πίστιν ὀρθόϑοξ
στὴς ὑπάρχων τῶν διὰ Χριστὸν ἐναθλούντων ci
περὶ πολλοῦ τίθεται τοῦ πάντως θεάσασθαι: τὲ
καὶ τῶν εὐχῶν αὐτοῦ τὰς εὐλογίας δρέψασθαι

rav

b.] * zai γοῦν τούτου cuvOpas6vzog τῷ Üsoct
^ - ^ * —- , L]
γένει, χαὶ τῆς 0U ὀπῆς συντυχίας θατέοου v2
H - Aen , r3 "s / ^ D
ρον γιγνομένης, ἐγνώρισε τῷ θεοφύρῳ Πατρὶ
τόν στρατηγὸν ὁ χαλός τε xai ἀγαθὸς xvj
[4 * ^ , «€^ 4 - —
μέγας φησὶ πρὸς αὐτόν Ta6Os ἐρεῖς τῷ κὺρ
"Ὅρα σὺ τί μέλλεις ποιεῖν, δὃτ' ποὸς τὸ πὶ
βίου ἴσως παραγέγονας, zai ὁ βοηθέσων ἢ λ
t09 ἰσως παραγέγονας, za: ὁ βονθέσων ἢ Àv

4 μ᾿ ^S 5 bl -
μενος Οὐχ ἔστιν * 610 εὐνοήθητ' περὶ ὧν σοι
χτα! εὐ τῇ εὐγμεοία τῆς ἐξουσίας σοῦ εἰς τοὺ
λογηπὰς τοῦ Χοιστοῦ, wai μάλιστα γε εἰς c
*
uMovv *

"n
»»
(0^

er b] * * P^ "^o *
τι 42! τὸν αοἰοιμον OxóCa*0v 205
f. *335 2! H » a ΜῊΝ pm go τῷ ' e
βουνευρίσας, τῷ θχνάτῳ παρέπεμψας
, 4

vo$ μὲν μαρτυρίῳ τ

ξι
4

Az
^
Ex

«9t

jM πελευτὴν διχπρέ!
οὐρανοὶς νῦν χατατρυφὰ τῆς ὁόξης τοῦ παντ
- σὺ δὲ ταῖς
τῶν ἰδίων ἁμαρτημάτων ἐνταῦθα τέως πε
μεριχῶς, xai ἐν τῷ μέλλοντι τὴν χαθολιχὴ"

ρος Θεοῦ μετὰ πάντων τῶν ἁγίων

VITA.

tX ποῦ-
δύπσοιστα, λονίπτατθαι

T3 πἰων!90 χολάτεως τῶν ἀπσεδῶν χαὶ

πὸ». τὰς ἕντολὰς τοῦ Σωτῆοςς

ὡς 02 θέλεις, χατάχοισιν" xi
"zz ἕπωδυνά ^t X1

-ὧν

$utw Χοιστοῦ "

Α nostri Christi precepta transgrediuntar : Etenim

rtermis eorum. non. morietur, el ignis ipsorum ' mon

erstinguetur (2), sicut ait propheta.

Ὅτ: ὁ σχώληξ αὐτῶν οὐ τελευτήσει, καὶ

ὧν οὐ σδεσθήσετα!, χαθὼς ὑπνηγόζευσεν ὁ προφήτης.

αἴσθττιν

θεὶς
e.

ἐχεῖνος, x23! εἰς

πραχτέων, τόδῳ τε συλλ

re X:52 pp, συγγνώμην ταχέως

52:02. διὰ προσευχῆς ἐπ πέμψαι
ὑποσχόμενος

| μενάλου ἀἅπαντὰ ὁμοῦ

τ δὸ Σχ ας
ν i2352192

χαὶ τὴν
t'722 2v, ἐξ ἐχείνου xzt' ἐν-
ἑχυτὸν
θανζτοῦ
t θεῖος IIa-
ποῦ àuaptu-
2:3. 3«02t0 0v
μὲν v030)/t!
E'XÓV3, ποοσ-
ἐπιχαλὲ σασθαι
-29 ἀθλητοῦ χα! 031002010004
anu ἴου, xai ταύτη θαῤῥεῖν ὡς εὖ
αὐτὸς δὲ παννύχιον ὑπὲρ

αόνον εἰ τῆς τοῦ

|: x1: ποιεῖν,

) χατὰ τὸ παοὸν γένηται " ὁ ὃ

τὸν μὴ θέλοντα τὸν θανάτον

ῷ’
"e
M
e
AT
n
x
MW

τὴν 2220N.
τῷ

μιμούμενος, Ἵ
πέποιλτεν

παρακελευσάμενος .

αὐτοῦ πρὸς
γὐπτ Θεὸν τὰς ἐντεύξεις ποητάμενος, τῆς

τῶν ἀπήλλαξεν, χαὶ τῆς κλίνης τῇ ἐπιούσῃ
Mb. * , *
torto ἁπτείως τὰ
4

χαὶ ἔμεινεν ἂν ἐπ αὐτῷ

[|
2
»C«

X.
«ὦ
δι

4).
f:
40
el

ü M.
[]

ς εὐσωστίας, εἰ μὴ ταῖς τοῦ ἀν!ξο00 φὲν
ποθΥχαις, τὸ ὑπ᾿ αὐτοῦ εὐλογνθὲν χατ-
ξ) χ.ν tig τελειοτέρας ὄξθεν ὑγιείας ἀνά-
ἘΣ μαθὼν ὁ σημειοφόρος, xxi τοῦ προϑγ)-
ἔμπλεος Θεύδωρος, τήν τε ὑπο-
ἐχ ταύτης (p. θάνατον, ὅπεο αὐτῷ
δξότχεν, οὐ μετὰ πολλὰς τοῦ χοινωνῆσαι
"ign μέρας" τῷ ὄντ' γὰρ οὐχ ἀζύμιον
ἐπτὸὶ τὸν μαχάριον K22:ÀÀov (37), τὸ χολ-
wr ^ ἀλλὰ τὰ μὲν περὶ τούτου τοιοῦτον
Sv. Ὁ δέ γε Πατὴρ ἡμῶν xai ὁμολογν,-
5 ποῦ Θεύΐδωρος εἴχοσ: μῆνας φρουρη θεὶς
τῷ ἰουνδόξῳ ἐχείνῳ μητοοπολίτη, πρὸς τοῖς
- Dem χαὶ ὁμολογηταῖς, x3: τοὺς οἰχείους
urhux τ
abíus ἐν οἷς διέλαμπεν ὁ τε φερώνυμος
ξὰς Ὀυχράτιος, χαὶ ὁ τῆς πρεσυτεοι κῆς
ize τῷῶςς Δωρόθεος, ὁ θχυμάτιος Βηπαρίων,
κεραύτατος ἸΙάχωος, ὁ γενναιότατος Δο-
ἐς (165. b.], x«i ὁ φερέπονος Τιθόεις, ὁ
-»3:0; xai ἀγγελύδιος Τιμόθεος, καὶ ὁ θαῤ-
rto; x3! τῆς εὐθυμίας ἐπώνυμος ὁμολογητής
ἦντες τὸν ἕτέρο!ς

παρ'πουμέ νηῦς U:X209 δεῖν τοῖς αὖ-

πλείστοις, μαστίγων ποὰλ-

46. His ille auditis, et aclorum suorum sensu
permotus, metuque nuntiate mortis correptus, ve-
niam celeritur sanctum virum rogavit, et ut sibi
precum auxilium mitteret : promittens, posthino se
omnia ad magni viri nutum acturum ac diaposi-
turum, modo mortis fatum vitare in presenti pos-
set. Divus vero parens noster, imitatus clementem
illum Deum ac Dominum, qui mortem peccatoris
non vult, sedeum converti ac vivere, ad sgrotum
trisit sacram Deipsre imaginem, hanc venerari
jubens; deinde implorare preces sanoli martyris
Christi Thaddei, atque sperare fore ut bene ipsi
eveniat. Theodorus autem nocte integra pro illo
ad coromunem Deum preces fundens, morbo egrum
liberavit, et lecto liberum die sequenti prestitit,
humana quoque negotia commode tractantem. Et
utique in eo mansisset firma sanilatis gratia, nisi
profani. episcopi promissis illusus, benedictum ab
eo oleum, ad perfectioris sanitatis adeptionem ad-
misisset. Quod ubi prodigiosus et prophetie mu-
nere plenus Theodorus cognovit, statim morbi re-
ditum denuntiavit, et consecuturam indidem miseri
morlem; que reapse contigit, haud post multus a
communione cum hesresiarcha dies. Revera haud
impune negotium est, ut beatus Cyrillus ait, cum

ἐξεῖπεν αὐτίχα τῆς ἀῤΥῇ᾽ωστίας, χαὶ τὸν (j improbis adhesio. Atque hunc exitum Bard res

habuerunt. Pater vero noster et confessor Christi
Theodorus viginti mensibus apud illum pseudodo-
xum metropolitam in custodia habitus, hebebat,
preter alios Patres et confessores, proprios quo-
que discipulos, pares sibi propemodum in passioni-
bus; inter quos dignus nomine suo magnus Nau-
cratius, et presbyleralis perfectionis columna Do-
rotheus, admirabilis Besarion, et constantissimus
Jacobus, et strenuissimus Domitianus, οἱ phere-
ponus Tithois,et ascetica angelicaquo vita pre-
stans Timotheus, et confldentissimus atque alacri-
tatis eponymus(Euthymius) confessor. Hi omnes
cum aliis plurimis, flagra multa et tentationes va-
rias experti, confessionis gloriam adepti sunt, ne
verbotenus quidem cedentes Christianocategoris,
ut illorum voluntatibus obsequerentur. Nam qui
credunt vitam suam ἃ Deo inspici nullatenus pec-
care consentiunt.

πειρασμῶν διαφόρων ἀναδεξάμενη: πεῖραν, τοῦ τῆς ὁμολογίας ἐπ τέτυχον χλέους, μηδὲ μέχρι ῥή-

ὑτέντες τοῖς τῶν Χοιστιανοχατηγόσων
ὡς ἐχυτῶν βίους, οὐθὲν ἀνέχοντα! ἐξα λαρτεῖν.

φ e^ e 4 L] .
Áuilr ὁ ἴηλωτὴς Θεὸς ὁ

9 ^

4, 0 τὸ τόξον μὲν τῇς διχαίχς αὐτοῦ ὀργῆς Ev-

8. LIV, 24. (a) Soph. 1,3.

συμπεσεῖν

ποὺς ὑπεναντίους
εξαίΐξων, 7j φησιν ὁ «pori, $ ὁ μαχρόθυμος

θελήμασιν" οἱ γὰρ πιστεύσαντες ἐπισχοπεῖν
4T. Age vero zelator Deus, qui adversarios suos
de medio aufert, ut ait propheta (a) ; ille longani-

mis in misericordia ; qui arcum quidem suum in-

) Cyrilli locus menti non occurrit. Casteroqui biographus Sirmondlanus, omisso Cyrilli nomine dicit

imumodo φησί,

309

S. THEODORI STUDIT.E

304

tendit ad peccantium conversionem, parans tamen À τείνων εἴς ἐπιστροφὴν τῶν ἁμαρτανόντων, ἐτοιμά-

in illonon posnitentibus vas& mortis; qui virgam
peccatorum non einit usque in finem super sortem
justorum ; recordatus est gemitus caplivorum, et
ab illo qui Jacob verabat, et consecratus ipsi.va-
staverat locos, poenas scelerum repoposcit; in eo-
dem nempe loco, ubi divinam Emmanuelis incra-
nationem spreverat, ut vitam gladio exitiali abrum-
peret, destinavit : ita ut in eo compleretur beati
prophete Habacuc vaticinium, quod ita se habet :
Molitus es ignominiam domui Domini, consumpst-
sti populos multos,et peccavit anima tua (b). Propter-
ea saturitatem ignominis recipies. Sed bibe et tu,
et commovetur atque concutitor. Circumdedit te
calix dexter Domini, et congregata est ignominia

guper gloriam tuam. Quia impietas Libana operiet p

te, et miseria bestiarum terrebit te. Sed et Oseas:
Indignari me [ecit. Ephraim, et ad. iracundiam pro-
vocavit,et sanguis ejus super ipsum e[fundetur, et
opprobrium illius restituet ei Dominus. Cum his
eliam vocalissima prophetis tuba dicet illi : Quem-
admodum vestimentum sanguine mistum | non eril
purum, εἰς me tu quidem purus eris, quia. terram
meam pessumdedisti, εἰ populum meum interfe-
cisti.

48. Ergo svo hoc et immani tyranno in uno
ex palatii oratoriis ceso, Michael bujus percussor,
imperii labarum abripuit, qui etiamsi olim totus

fuerat hereseos fermento infectus, morum tamen (c

benignitatem pre se ferebat : quamobrem lege
jussit ut cuncti qui 8 Leone pulsi in exsilium
fuerant etin custodiis tenebantur, vinculis soluti
solverentur. Tunc demum cum ceteris Christi
confessoribus celebratissimus orthodoxis preco
Theodorus rediens Smyrnis ad natalem dilectam-
que provinciam, sanctitatig atque justilie coru-
Bcans splendoribus, cum ab illis multis amanter
exceptus est per varios pagos locosque, tum preci-
pue a virtutis illis studiosis piisque hominibus loci
appellati. Xerolophi. Mox transiens ad finitimam
regionem que lacus Metata appellatur, digne
receptus fuit, ibidemque compluribus diebus sub-
stitit, cunctis fere primariis monasterii sui fratri-
bus illuc. concurrentibus. Similiter et sapientissi-
mus, veritatisque constantissimus miles ex arce
custodie sus dicta Elpizon in occursum proprii-
fratris adfuit. Quo in loco miracula quoque pa-
trasse divus parens noster dicitur, haud oblivioni
tradenda ; que, Deo juvante, brevi comprehendere
sermone conabor. Etenim sanctum parentem no-
strum tunc hospitio suscepit vir religiosissimus,
nomine Leo, Mhypatica dignitate insignitus, et
postea monachus, propter fidem erga sanctum

(b) Habac. τι, 10. (c) Osee xn, 14. (d) Iea, ix, 5.

ζων δὲ tv αὐτῷ τοῖς ἀμετανόητα πταίουσ: σχεύη θα-
νάτου, ὁ μὴ τὴν ῥάῦδον τῶν ἁμαρτωλῶν ἀφιεὶς εἷς
τέλος ἐπι τὸν χλῆρον τῶν διχαίων, ἐμνήσθη τοῦ στε-
ναγμοῦ τῶν πεπεδημένων, καὶ τὸν χαταφαγόντα τὸν
ἸΙαχὼδ, xal τοὺς σεδαστευομένους αὐτῷ ἠρημωκότα
τόπους, εἰσεπράξατο ὧν παρηνόμησέν δίκας, ἐν τὅ-
πὸις οἷς ἐφαύλισε τὴν θείαν τοῦ Ἐμμανουὴλ ἐνανθρώ-
πησεν, ἐν αὐτοῖς ἀποῤῥῆξα: αὐτὸν τῷ ζῆν φόνῳ μα-

χαίρας παρασχευασάμενος - ὡς πληρωθῆναι ἐν αὐτῷ.

τὴν πρόῤῥησιν τοῦ μαχαρίου προφήτου ᾿Αμδαχοὺμ

οὕτω πως ἔχουσαν ' ᾿Βδουλεύσω αἰσχύνην τῷ οἴκῳ ᾿

Κυρίου συνεπέρανας λαοὺς πολλοὺς,

χαὶ ἐξ-

ἥμαρτεν d ψυχή σου. Τοιγάρτοι πλησμονὴν dt -

μίας ἐκδέξῃ * ἀλλὰ πίε καὶ σὺ χαὶ διασαλεύθητι xal
σείσθητί " ἐκύχλωσεν ἐπὶ σὲ ποτήριον δεξιᾶς Κυρίου
χαὶ συνήχθη ἀτιμία ἐπὶ τὴν δόξαν σου * διότι doi-
Octa τοῦ AtÓdvou καλύψει σε, xal ταλαιπωρία θὴ-
ρίων πτοήσει σε. ᾿Αλλὰ xal ᾿Ὡσηέ - Καὶ ἐθύμωσέν
με Ἐφραὶμ xai παρώργισεν, xai τὸ αἷμα αὐτοῦ
ἐπ᾿ αὐτὸν ἔχχυθήσεται [{ 166. a.]* καὶ τὸν ὄνει-
δισμὸν αὐτοῦ ἀνταποδώσει αὐτῷ Κύριος. Σὺν
τούτοις καὶ ἡ μεγαλοφωνοτάτη σαλπιγξ τῆς προφη-

τείας ἐρεῖ πρὸς αὐτόν" Ὃν τρόπον ἱμάτιον ἐν a-

, , Ld * *f
ματι πεφυρμένον οὐκ ἔσται χαθαρὸν, οὕτως οὐδὲ
» 4 * E * [
σὺ ἔσῃ χαθαρὸς, διότι τὴν γῆν μου ἀπώλεσας, καὶ.
τὸν λχόν μου ἀπέχτεινας,

μη΄. Τούτου τοιγαροῦν τοῦ θηριογνώμονος xai ἴτα-

μοῦ τυράννου Ev ἑνὶ τῶν τοῦ παλατίου νύχτω2 χατα͵.
σφαγέντος εὐχτηρίων, Μιχαὴλ ὁ τοῦτον πατάξας, τὰ.
τῆς βασιλείας μεταχειρίζεται λάδορα" ὅστις εἰ xal «ἢ.
αἱρετικῇ ζύμῃ ἀναπεποιημένος ἦν ὅλος ἄνωθεν, ἀλλ᾽

οὖν χρηστότητος τρόποις ἐσχημάτιστο ὁ ἀνήρ" ὅθεν

νόμους τίθησι τοὺς χελεύοντας πάντας τοὺς ὑπὴή τοῦ

Λέοντος ἐξορισθέντας xal ἐν φρουραῖς χατεχομένους,

τῶν δεσμῶν ἀπολύεσθα: * τότε δὴ μετὰ τῶν λοιπῶν
Χρεστοῦ ὁμολογητῶν xai ὁ περ'δόητος τῆς ὀρθοδο-
ξίχς κήρυξ Θεόδωρος ἐπανήύχων ἀπὸ τῆς Σμύρνης
πρὸς τὴν πάτριον καὶ φίλην παροικίαν, καὶ τὰς τῆς

xai παρὰ πολλοῖς μὲν ἄλλοις φιλοφρόνως ἐδεξιώθη.
κατὰ διαφόρους χώμας xal τόπους, οὐγ ἤκιστα δὲ
πρὸς
τῶν λεγομένων Ξηρολόφων (38). ᾿Αμοιδαδὸν ἐφθακὼς
τοῖς ὁμοροῦσι μέρεσι τὰ λεγόμενα Λάχχου M
χαὶ ὑπεδέχθῃ ἀξίως, χαὶ παρ᾽ αὐτοῖς διέτρ

τῆς ὑπ᾽ αὐτὸν ἀδελφότητος αὐτόθ: συνδεδραμηκότων.

τῶν φιλαρέτων χαὶ θεοσεδῶν ἀνδρῶν ἐχείνων -

-
-

ἁγιωσύνης xal ὁσιότητος ἀπολάμπων μαρμαρυγὰς,

-
^e

"o-
- .

D oa; ἱκανὰς, πάντων σχεδὸν τῶν τὰ πρῶτα φερόντων ἡ

-

^ 4 - . .
Ὁμοίως δὲ xai τοῦ πανσόφου Ἰωσὴφ xzl στεῤῥοτά-

τον ὁπλίτου τῆς ἀληθείας, ἀπὸ τῆς κατὰ τὸ φρούριον ^.
τὸ χαλούμενον ᾿Ελπίζων φυλακῆς, πρὸς ὑπαντὴν üy- :
ἰχομένου τοῦ ióiou ἀδελφοῦ * ἔνθα δὴ καὶ θαύματα -

λέγεται πεποιηχέναι [f. 106 b.] ὁ θεῖος Πατὴρ ἡμῶν
οὐχ a£ λύθης᾿
T? μετρίως πειράσομαι. Ὃ γὰρ τὸν ἅγιον Πατέρε

περὶ ὧν σὺν Θεῷ διαλαθεῖν σῷ λό-.

(38) Xerolophum septimum fuisse Byzantii collem, ab aliis sex valle lata divisum, scribit Gyllius apud

Cangium Const. christ. lib. f, p. 81.

VITA.

306

» τηνιχαῦτα ὑποδεξάμενος εὐλαδέστατος ἀνὴρ A virum Theodori nomen assumpsit, et quotannis

ομα Λέων, τῇ τοῦ ὑπάτου ἀξίᾳ τετιμημένος,
20v τονάσας͵ ὁιὰ τὴν πρὸς τὸν ὅσιον πίστιν τὴν
«299 τὲ χλῖσιν προσήκατο, xii xav ἐν: αυτὸν εἷς
Γχύνη σιν τῆς ἱερᾶς τοῦ λειψάνου αὐτοῦ θήκης
πρεπῶς παρεγίνετο οὗτος τοίνυν ὁ ἀοίδιμος xal
ὃς Θεόδωρος εἰσελθὼν κατὰ τὸ εἰθισμένον αὐτῷ
ἀτοσίωσιν τῆς πρὸς τὸν στεργόμενον θεοφόρον
μευνύίσεως, xai τὴν εὐχὴν ὡς ἐπόθει ἀποδεδωχὼς
Κυρίῳ, καὶ τὸν τάφον τῶν Πατέρων περιπτυξά-
ς. ἐπειδὴ συγχαθεσθεὶς τοῖς ἀδελφοῖς, λόγος παρ-
Ὁ περὶ τε τῆς βιοτῆς xai τῶν ἀγώνων τοῦ με-
i3 Θεοδώρου, χαθἄπερ ὑπὸ πυρὸς τῇ τούτου μνή-
i ἔνδον πυρποληθεὶς, δῆλος ἦν τῷ τε ἐρυθήματι
ἐψεως xal τῇ τῶν δαψιλῶν δαχρύων χαταγωγῇ.
mz; θυμηδίας ἐμπέπληστο τῇ τῆς πολιτείας τοῦ
ἰλοῦ ἀναμνήσει" εἰς ὃ xai τῶν συνεδρευόντων
(tv ὁ γέρων νουνεχῶς ἀχοῦσαι τῶν

ad venerandam reliquiarum ipsius thecam religiose
venlitabat, Hine ergo inclytus fidelisque Theodo-
rusingressus pro Bua consueta devotione ad dilecti
sibi divi venerationem, preoibusque suis prout
optabat Deo oblatis, et patrum sepulcrum am-
plexatus; postquam in fratrum consessu, sermo-
nem fieri contingebat de vita et certaminibus magni
Theodori, tanquam igne interius ab hujus memoria
infammatus, oris rubore, et ubertim fluentibus
lacrymis satis demonstrabat, quanto gaudio cumu-
laretur dum magni viri vita commemorabatur.
Quamobrem, valde optantibus iis qui sibi asside-
bant, et compunctionis studio convenerant, oravit
senex ut devota mente quee abs se referrentur au-
dirent. Sic itaque de hoc argumento dicere coepit :

αὐτῷ λίαν ἀγασθέντων, xal εἷς κατάνυξιν ἐλθόντων,
ὑπ' αὐτοῦ

ῥηθησομένων ἤρξατο δὲ τῆς ὑποθέσεως ἔνθεν

5. Κατ ἐχεῖνο καιροῦ, φησὶν, xa0' ὃν ἠξίωμαι B — 49. Quo ego tempore, inquit, 'dignus fui confes-

ὑμοληγη τὴν τοῦ Χριστοῦ xal χοινὸν πάντων ἡμῶν
τα: Πατέοα, ἤδη, παραληφθεῖσαν ἡμῖν ἐπὶ τῷ Υἱῷ

* τ ; EPA 3 ΄--- ^ αὖ M
"Διονυσίῳ νεᾶνιν, xai τούτῳ συστεφθεῖσαν, παρὰ
a (25 , ? EJ , "Ὁ
ἐς τυνεῦν͵ χατά τινὰ φθόνου βολίδα, ταύτην λάόρῳ
μξεσεῖν πυρετῷ, ἀφ᾽ οὐ δὴ συμῦὔάντος, τὰς [[.
[a] aiv γαιν, λίους ᾧδὰς αἱ πενθήρεις ἠμείδοντο *
ἧς ὃὲ τῷ θοτνίνῳ συμπεφυρμένο!, τῦν πρόωρον θά-
πν τῆς χόρηῃης οὐχ ἀπηλπίζομεν" τοῦτο οὖν πρὸς
- - * . --- -Ὁἅἥ“ » ἽἝ 3
ὧν οἰΖγνοὺς ὅ τοῦ Θεοῦ ἀνθρωπος, ἔλαιον εὐλογή-
:. xf τοῦτο πεπομφὼς ὡς ἡμᾶς ἐξ οὔπερ ηὐλί-
Ὁ χωοίου, Πτελέας προσαγορευομένου, ἐπιχρίσαι
& εὐῥωστούσης τό τε μέτωπον xal τοὺς ταρσοὺς
ripas cw) χειρῶν xal τῶν ποδῶν προστέταχεν "
MEETS γενομένου παραχρῆμα 7, παῖς τὸ Ot20y
ὅς ἅπως ἐδέξατο * xai ἡμεῖς εἰς εὐθυμίαν &mav-
ime Wulovceg τὸν Θεὸν ἐπὶ τῇ ταχίστῃ τῆς
νεῦνδας 2 1513.

». kmaninv δὲ τὴν περὶ τούτων ἐξήγησιν ὁ
Bye; χοὸς πρεσθύτης, "AAÀo, φησὶν, ἀχούσατε,
Βιτέρες" ho τις ὀνόματι Λέων ἀπὸ κώμης ᾿Αχι-
peu; οὗτω τε:τλουμένης, συνῴχει γυναιχὶ ἐχούσῃ
ἔνεῦμα xx3-0v, τις τοσοῦτον ὑπὸ τοῦ δαίμονος
waptoheets, ὅστε χαὶ τὰς ἰδίας χατεσθίειν ἀνεκ-
mu ca, εἴχας ^ ὁ οὖν ταύτης σύμόιος πίστει φε-

- * * ? - -
ἦμος τῇ πρὸς τὸν θεράποντα τοῦ Χοιστοῦ θεόδω-
", ἐξεχουμβίνῳ τῷ ἀοιδίμῳ ἐπὶ χάνθωνος xai δι’
ποῦ παριόντ:, προσελθὼν μετὰ τῆς γυναιχὸς, ἠξίου

" - ΕῚ ^- “- 4 - , —- , ^ 3
περοῦντι αὐτῇ -ἧς παρὰ τῶν εὐχῶν αὐτοῦ εὐλο-
τ: ὁ δὲ θχυματουργὸς ἀνὴρ ἡμῶν τὴν ἑἐχυτοῦ ὃὲε-
b τῷ xoguon ἀχροθιγῶς ἐρείσας τῆς γυναιχὸς,
γΐησεν ἐπ᾿ αὐτῇ τὴν ἐπὶ τοῖς πνευματιῶτιν εὐχήν "
α δε τοῦ ταύτην συντελέσαι, xai d, ἀπαλλαγὴ τοῦ
lavo; τῇ πασχούσῃ ἐπηχολούθησεν " σημείου φο-
$99 χατὰ τὴν ὥραν τῆς διώξεως αὐτοῦ εἰς φανερὸν
i ϑλέπουτιν γεγονότος " τῇ γὰρ ἐχθολῇ τοῦ ἀχα-
φτοῦ χαὶ, πονηροῦ πνεύματος συναπεῤῥύνησαν οἵ τε
» - bl —- ^ *» » v
vi χειρῶν καὶ τῶν ποοῶν αὐτῆς ὄνυχες, (f. 167 b.]

sorem Christi et communem nostrum omnium
hospitio parentem suscipere, nuper exceptam ἃ
nobis filio ineo Dionysio, et nuptiis copulatam
puellam, repente contigit, nescio cujus fascini telo
ictam, in vehememtem febrim incidere; quo ex
casu nuptialia cantica in nenias funebres verteban-
tur. Nos autem luctu obruti, de immaturo puelle
obitu non dubitabamus. Rem itaque a nobis edo-
otus vir Dei, benedictum abs se oleum ad nos misit
ex eo quo morabatur loco, Ptelee dicto, atque
inungere egrotantis frontem etambarum manuum
volas pedumque plantas jussit. Quo facto, statim
puella sanitatis donum recepit, nosque in gaudium
conversi Deum laudavimus ob tam festinatam
puelle salutem.

50. Jam vero narrationem narrationi conneotens
nobilis ille senex, Aliud, inquit, audite, patres. Vir
quidam nomine Leo, ex pago quem Achiraum
appellant , uxorem habebat impuro spiritu obses-
sam, qua tantopere a demone incitabatur, ut vel
proprias carnes sine dolore voraret. Igitur hujus
conjux fide impulsus erga famulum Chrísti Theo-
dorum, dum hic inolytus asello vectus illao trans-
iret, cum uxore accedens rogavit, ut suarum
precum benedictionem huic largiretur. Tom vir
noster thaumaturgus dexteram suam supremo ver-
tici mulieris imponens, abrepticiorum orstionem
super illa recitavit: qua peracta, deseruit patientem
demon, non sine tremendo quodam prodigio, ipsa
fugati demonis hora, presentibus exhibito. Impuro
enim malignoque exeunte spiritu, defluxerunt fe-
mine manuum pedumque ungues in terram deci-
dui: qua re vir attonitus Deo laudem gratiasque
obtulit, qui per famulum suum insperata ejusmodi
erga conjugem suam miracula effecerat.

i ἔπεσον εἰς τὴν γῆν εἰς ὃ xal ἐχπλαγεὶς ὁ ἀνὴρ ἐδίδου δόξαν xal εὐχαριστίαν τῷ Θεῷ, tip διὰ τοῦ θεράποντος
ποῦ τοιαῦτα παράδοξα παρ᾽ ἐλπίδα ποιήσαντι εἷς τὴν ἑαυτοῦ σύμδιον,

. £0 68. toe 72 dE dL PE . ^. 270 wx.) ^ $4626. LEE T
2. 20. -. "40.4 0s n ec 229 e 00 ues Θεύοωρης. Tls-
- ; , " ^ . . “τ 21] πασακειμενως tel.

- 4 —-. » - S0. . 24 Totem ν᾽. πἰτ vote
«μας . . . .- . : 2.1 -- Don TtuuL8i T,u3:5

. . - . zl »
s - 4 - t e sam oto σ΄ "2" A » -7 c “ων, Ὁ TALI E261 suy. £'
, “»ὴ »"““- . F& "4 v Sos “Ὁ I 4, - P au) uo ,"5 . - 2. “. -“- nl τοις ΖΞ πεν
£4 Dao: “« r » Μ - Podio - ur, LE * $9 "^

LI 9 Aw v, Pn - o. PEE 2.7. 2 210 l14 - 2 - 2L) UMuIÉmT “.» ἵ
L4 * .

-£- d- , ts 9 ΄σ. s "EE * » ^ "n . LI . - 7 . m o .. I5. LA 4 Vit*X"ut£y
. . *-

"fa 5.4 tu ow c oL PPP e "t 2 v2 lm t 9$: T0.
4 9 444 ᾶ “ . P . ^w -1*.. -— traut. - Ao. - “ “- - un.lct "uM -
£6 *. 2 r2 e . -€ uw ^ Puto apt , . " . . - .»- - - A €um uxo
LELP EZ PP "EP IPLE - . “". m1] 7 ——Z2. AOT IUTIZUM.
“..»». τον ^x wo» t. . - 07. ς ἦς cil ovo τ omm

^

id 4T 75 rd πω AE "EL : —-7 7L. T. τ τ΄ wmv
ene or 1, ΄ e. .. 1 ιν - . .7

- “ ced) up J 7-07 T7. - -.- . -. —.. 7 LI. T2222.
2d. RE ears ma or 4 s. M. σ "7e i π σζο: l2l71t8. EKTIT:

. * 4 S« 4" oc. ὦ“ , » - - - «α - «ὦ - -

. " « γ "77 t, s P cd M ὦ PL PT - -- - - - - . am nhu

€,7- *«e& € » o» "4 ΨἘἮ LAE - «Ὁ . - - m - 5 ^ - - qi ν Ὁ
- - - ΠῚ ι΄.

-— - a A — zI —- UT -
. .-
LP 1 Ζ L^ ^. “ « » ^ .. . - .* | p h - - -. - -—c- I 2m -
^^: 4^ LI " , “4 . - « - ^. - .7. T1501 . z -
a
de. e 7 “" ΚΕ lo oc. tox T τ LI... - το - -ττῦῦ
t4» rior t e. 21... A To πὸ: o. lT1c0c72.s τ το 0m τὸς
΄. ΄ ΄ ."». "; σ΄ . a . - - - -— Ic mn - 2 "" - 73
y 7...» . t 0^ € - π᾿ .7.. T . : Y IT
*
tt Mo UM ot - : rcd - zo — cfc i75 i 7. π|
. * « t7 a - a. . -- -—— - . d -- - -2 p c:6-
zd “ ld " M », » E - u—— - - -— e - ὦ lll -7
-* & . , * , «^ . . « -» ΜΝ : “ - - - -- T - z7z- zT . 2.2.
^, ,]2 4 . PLI - .- - -— Ὁ “».ὦ PP Ll... - — πον eZ
voc zt. ΝΣ πο, τον lt -᾿ πόνο o. i i c2 oi 0
“4, 4 ^a ^ " . 4 . - - - —— - . -.
Pesto Stunt. Ell Gat.la Gd v6 Lll. 75 21. i: 207 1.7 21: . b 5
,?2" ? ἧς 9. VILLE - bb . “ 2. 2.7 - -—- 2. z Lc - E - I "aT.
to0$ ts i onelttr “2 5: Cf πον “5 σατο. TcClT7- TI s.c: στος MD
"n. - ΄ . . 1 . £07 75058 t7. 1 71 1T. fT... -1 .-l. T -ξ
΄ σ΄. - t. e , " $ 5 ^ . -o-— a - - -— -— - "5 - . - Σ “ιν - τς
T 08 f 0,8 1] m3. 3n 1. o1: 2 0. π JEEP? To τοις τοὺς TU: τ|
δια» γ᾽ 4 D'u,; VILE L Mi “πὶ c C € — --a 2. o? - -- le -. Ε TL. z.
VFegr. 0 .* 4 9» 7 PEL uo *.5 T. -i:-2 "EE τ: . -. ᾿ς 20. 1I σΞ τ ας μὰ
“κ΄ teo t oS is Lie LDfÉBIYL£L OS 1013 T7205: —. : ἧξτὸ τὸ τῷ ro ocgll.
CON 0s et Ν tu d "tnoo32.a:9g tae δὶ τὰ DTE. το 1. 0l. τ τ Ξ uso iic
a - *
-
^ 4 “ “. ^ 2 d - T - - -- 2€ - -
, , “Φ . δὲ Pa*er ποῖον e^t IT.7 με. m T - Σ." - e's “ δι -- - —- - sz: ta--.4
3 e "n : - - - - .
dí MEUVUS LET εχ πλῖσεο, quardoiz i;m ionem: τῖις τὸ ττισζστοῖς i&is5223 XX
(tc 'ens ἀπήνη τα aseosmos hw uc fl20.3 | € l.i. Tul €f τὸ 7o 0: ci τῆν mw
E ve, ^p, ει 1 , 494 * - ν - en s -- I - - L-- i. P
“ ttf 7 τε 5 fnt. . 14, h-7 M - --43 - H « “τιν .T ? 4-27 LI - . -- T P
᾿ . al, aun 4 - - 2... - - - - 27 .-- 21: ——
. οολ᾽ᾶ:λ.».».."»"».ςε »" - - - - -.cw-wow
᾿, , P] . 4 c4 4 . " . [{“5 51 ; ! ha - - PED - - - *- -- ," » ἼΣΑΣ ὡς
Uhr! S 4a 405 S07 pEOAA3 Tuta it Tii d... ib .iocccai ftu
0009 T st de ΕΝ S0 0420: s τον ἿΣ c2 lodos $0206
"95,7. , LI goa. PLI f. afe L'Qa'ar T. », i... à . - 207 -*-- »- -—.---, 2, "T -
(tmootrotrets tea pa" TU uam eongmeun uot à, Ὁ τὸ nioiif τὸν T5 π᾿ c.l T.

5r ns quadats die, nt solesat, ia da-zz- ποὺς Zulia. ἐπῆε κιοντιι ξυῦληξ, ΑἿΣ

“ἀκ ann nts sts rus, 9 cliniegs frases scmsis nde. PIG i.t ἐς τ : LR

Li "RP LB » 2»... ^a

αν 5s an ὦ Vai, 6UA, Attamen in 1226, ἐπεὶ sigz.2cat: verum kic retacum ad 2v
h^ |oMyrapho Farinondiano, decst Loc ἐπ de:ur denoare 'umentu vel potius asinos.
"mr, rund utique ignaros aut incogni- mendum aliquod subest.

VITA. 310

u):z:»29; ἀδελφοὺς * εἷς ὃξ τῆς τῶν αὐτόθι ἃ Ex his unus diu illic infirmus, et dolorum aculeos
rm ἦν τῇ, ἀῤῥωπείχ, x3! τὰς Íx τῶν ἀλγνδόνων — ferrediutiusimpotens, plane eratanimo prostratus,
5 b.i πεησδολὰς μυχέτ' φέρειν δεδηνν πένης, οἱ de salute sua desparaba!, ita ut juxta quoque
H. T€) x3: ἀπελέγενο τὴν ἕαυτοῦ De, ὡς καὶ — jacentes ad misericordiam querulis vocibus com-
τουχυχχε: νους εἰς οἶχτον vit χαὶ ἔλεον ταῖς — moveret. Ab hoe ergo exoratus is qui curam infir-

poA 9o προ τ τ qo
ATTRAEIGRLC

V alata
A.

*

ἰόντων ἄναχληπεσιν * c323 τούτου τοῖνυν 3Luo- — morum gerebat, Simeon ille videlicet miriticus obe- : ἀξ
ὁ τὴν ozow:oz τῶν ἀσθενῶν ποιούμενος, (To- — dientie filius, et splendentissima spiritalis discre- δὰ
ἐδ οὗτος ἦν ὁ θαυλάσιος τῆς ὑπαχοῖς υἱὸς, xx! — lionis lucerna, ut suo nomine a Patre preces ad ΚΝ
ἀπαξίπεως λύχνος παιφχέστατος), 22077522: ἐξ — Deum impetraret, quo citius corporis vinculis sol- : j j
δ τὸν Iiz-t2z ὅπως eofzm τῷ Θεῷ, x3! ἀπολυ- — veretur; ingredientem illuc divum pastorem sub- τς
ἐγιον τοῦ δεσιχοῦ "ἐν τῷ χατίενα! τὸν θεοτήοον — Seculus nosocomii prefectus, nuntiat illi postula- ᾿ f 4
be, τοικαταλαδὼν ὁ νοσοκύμος ὀπίτιυ αὐτοῦ, tum mgroli. Magnus autem Theodorus id audiens, ET

mar: 2279 τὴν τοῦ a5 ids τοῦ δέν τιν * ὁ δὲ ui- — interrogavit num aic revera infirinus frater dixisset.

.-
. DE
- τὰ ἄγων Ἐς.
- 1

ἀνδυςος ταῦτα ἀχούσας, ἤσετο εἰ ἀλτήῶς οὕτως [110 autem testimonio suo rem confirmante, con- DOW
MEO κάμνων ἀδελτός * τοῦ 0t βεθα!ὐχλένο) — versus ad orientem vir semper celestia meditans, : p in
vrurxÜE3:: τῶν J, udzus, στιχτεῖς ποὺς 2va- Β facie rubens propter miserentes cordis motus, ma- DR
κὲ οὐρανύτοων, xii τὴν uopzi^ πυραχτωυθεὶς nus sustollens, obortisque lacrymis, mente sua& "ud

Wort τῆν x2252:29 συμπαθοῦς διαθέσεως, ἐπ- — deprecatus est vitre mortisque Dominum, spectan-
κα τὸς γεῖτας εἰς ὅλος, xai s)vOax; ενόμες tibus qui presentes erant fratribus. Post preces
προ ύξατο χατὰ διάνοιχυ ποὸς τὸν » jx &- | autemad Simeonem conversus : Redi cito, inquit, ad
m furl xz: θανάτου Εύριον, τῶν συνόντων — fratrem, quia Do:ninus, prout ipse postulabat, mi-
€ucom ταῦτ θλεπόντων * xai! acci τὴ" sericordiam fecit. llle festinanter reversus, fratrem
xctl λέγε: τῷ Συμεῶν: “ Ὑπόσττοτος 2x/2 — dÓnvenit extremum spiritum exhalasse, el circum-
P ἀδελτὸν, xxÜótt πεποίγχεν ὁ Κύτιος ἔλεος — Slantes fratres oculos ei manibus occludentes :
T orzn7t αὐτοῦ “ὁ Oi εὐθξως 2z07-:3)2; — reque vera agnitum est simul patrem comimenda-
tea EA! ὑστάτιν ἀποδόντα πνοὴν, xa! ποὺς tionem anime fecisse, el fratrem corpore ex-
2D9c αὐτῷ ποὺς τὴν τῶν 0" 20x10 25:9) — cessisse.
Wem τς ἐχυτῶν χεῖρας ἐπ ιἰδαλόντας ' ὡς εὐοἰτκεσήχ! σαφῶς, ἅμα τοῦ φάναι τὸν ὅσιον τὰ τῆς ἐξ-
ha az ελφὸν ἐχῆνη σαι τοῦ τώμυτος.

Ut, ἐλῖν παράδοξον ὁ ἱερὸς οὐτὸς dMaz52 Q 54. Aliud prodigium sacer hic parens noster
Moz, ὁ xai διάδοχος τ Ὁ θρόνου αὐτοῦ :: — Sophronius, qui et Theodoro in sedem successit post
WSr' χὐτὸν ποιμγνάντων τὴν αὐτοῦ IF. 160 ἃ.] — aliosqui oviliilli preefuere pastores, narratum no-
Ae πιοόμενο:, διηγησάμενος χαταλίληιπεν. — bis relinquit. Dixit enim se olim iter fecisse per
Nr κοτὲ πορείαν ἐχποιεισθχ! χατὰ τὸ πΠὰχ — Puphlagonie thema, iconomachicie procelle tem-
lurewow ἕν τοῖς χαιοοῖς τῖς εἰκών: "77:45; — pore, cutn eo a qua tonsus fuerat, patre Anatolio,

εὖ

E
bU
οἱ

τῷ
o
ω

*

Ta zip ἀποθοίγξαντ' αὐτὸν 1χτο "Avxzs- — discipulo optimo οἱ olim magni patris notario, et

E37) τοιτντῇ καὶ voti2í0 ποῦ cuis145) — llagrorum plagas et carceres ob rectam fidem for- :
Üz:poz, καὶ πληγὰς μαπτίων xài voLa- — titer perpeaso. Cumque a mane, inquit, usque ad ,
bu o£227005 πίστι" ἀνδοξίως ὁποίταντι., καὶ — vesperam iter fecissemus, substitimus ubi feni
|WE,zó ἐξ ἑωθινοῦ μέγοις ἑππίους διανυτάντων — sectio flebat, prope quemdam acervum quietis
B&irruz, κατελύσαμεν παρὰ τὰς τοῦ γόζτον — causa. Forte autem contigit, ut Romani imperii |
Mi πλησίον θημωνίας, ἀναψύξεως i2 Eyé- — cohors militaris illic castrametaretur. Dum ergo 1
Müzrz τινὰ σύμθασιν, τῆς “Ῥωμαϊκῆς ἐξουτίας — pyre 8 multis incenderentur calefaciendi aquam 1
στρατοῦ a): προχναπεττῖν * πυρχαΐσαι ORusa, nescio quomodo igais fenum corripiens *
s

πολλῶν πρὸς ὕδιτοηος θερμοῦ ἐξαναφητῖται cireumstantes manipulos late depastus est. Coorto !
απ οἶδ᾽ ὅπως τοῦ J6ó0to9 διχξάκχενον τὸ D hinc gravi tumultu ac seditione militum, dum fu- 5H
ρῶς τὰς ποοσπιπτούτας Ezi66024:75 /02:0- rente oculo ac motu, mali auctorem omnes conqui- MM
Ut 7252/93 δὲ πολλοῦ χα! ττάτεως ὑπὸ τῶν γογοηΐ, sanctus parens noster et confessor Christi
woMs iX τούτου Ὑεγονοίχτι τον πὸ τῷ Duuatt — Anatolius horrendam lurba cernens incursionem,
wÉuact τὸν τοῦτο δεδοιχήτα παντοῦ .cTTn- | veritus ne concitato ferventis irie impetu ambos
n, 8:2 £32; ὁ 6315; τὶ {λῶν «3! 540Ao- interficerent, tanquam hujus inforlunii reos, stans
τοῦ Χριστοῦ ᾿Ανατόλιος τὴν Λαλ:πωτατη, | 92- Orientem versus, manusque δὴ calum elatas ex-
2 2352. χαὶ φοδηθεὶς u/zt 5agitlUw4-3: pandens, clamavit ad Deum dicens: Domine Jesu

$2245 τοῦ περιζεοντος θυ 100 τοὺς xri Christe, coeli terreque Deus, siquidem certamina
x ὑπευθύνγγυς τοῦ τοιούτου χαγοῦ, zzi; *1:x — Theodori Patris mei libenter excepisti, nunc quo-
ἃς ναὶ τὰς Jrigas ποὺς οὐνανὴν ἐλπιτάσας, — que precibus ejus movearis, ut hocincendium ex.
fe ποὺς τὸν Θεὸν λέγων t Kcu Ἴ,τ02 Χριστὲ — stinguas, ne homines hi innocuos nos morti tra- . ὦ
} οὐρανοῦ χαὶ τῆς Yhs, ἐὰν πποτεδέξω τοὺς — daut.Qua dum diceret, ignis ille tanquam a vehe-

; Θεοδώρου τοῦ xaz' ἐμὲ ΠΕχτρὺς, ταῖς αὐτοῦ — mentissimo imbre exstinctus subsedit. Milites vero

."a
we.

311

S. THEODORI STUDIT/E

312

mitigati δὸ mirebundi Deum sanctissimumque αὶ npscóciat o xxi νῦν δυσωπήθητι, xai σδέσον τὴν mup-

nostrum ac celeberrimum Theodorum glorifica-
verunt.

€ , er 4 θ , $ - $ zx
χαϊὰν ταύτην ἵνα μὴ θανατώσωσιν ἡμᾶς oi ἀνθρω-
ποι ἀδίχως * ἅμα δὲ τοῦ εἰρηχέναι αὐτὸν ταῦτα, τὸ

μὲν πῦρ ἐχεῖνο ὡς ὑπό τινος ῥαγδαιοτάτης [f. 169 b.j ἀπετεφρώθη βροχῆς ᾿ οἱ στρατιῶται δὲ πρὸς τὸ ἔμε-
ρόν τε xal ἔχθαμδον μεταπλασθέντες, ἐδόξαζον τὸν Θεὸν, xal τὸν πανόσιον Πατέρα ἡμῶν ὑπερεύφημον

Θεόδωρον.

99. Simile fere aliud prodigium apud urbem
Constantinopolim, in edibus cujusdam patricii,
qui in vico Rhabdo habitabat, factum narrabat
inclytus hic Sophronius atque ab ipsa edium do-
mina audisse, quas secum ita fuerat locuta. Meri-
diano, inquit, tempore exarsit in fenili nostro in-
cendium, cujus equidem causam ignoro, tantusque
exarsit aridarum materiarum combustione ignis,
ut universa reliqua consumenda videretur substan-
tia nostra. Vociferantibus ergo omnibus, et ad
aquas tubosque afferendos clamore aec tumultu
dispersis, ego eque discurrens ao vehementer plo-
rans, memini habere me epistolium nuper a magno
Theodero missum, in vase quodam sacris palmis
appenso. Quare trepide illud manibus apprehen-
dens, cum lacrymis elata voce clamavi: Sancte,
Theodore, precibus tuis in hac hora adjuva nos:
et cum verbis, projeci illud ex altiore in quo con-
Sistebem loco in ardentem ex sdverso flammam,
Hac autem quasi reverita scriptum sancti Patri
in charta sermonem, illico desiit contra nos s:e-
vire, paulatimque imminuta est; ut jam inutilis
fieret turbae hac illac concursatio, οἱ siphonum per
loca dispositio; sed omnes potius Deum laudarent

νε΄. Παραπλήσιον δὲ τούτου xai ἐν tn Κωνσταντί-
νου πόλει ἔφησε γεγονέναι τεράστιον ὁ αὐτὸς οὗτος
ἀοίδιμος Σωφρόνιος ἐπὶ οἰχίας ἑνὲς τῶν μεγ'στάνων,
εἰς τὴν 'Ράδδον τὴν οἴκησιν ἔχοντος, παρ᾽ αὐτῆς τῆς
χυρίας τοῦ οἴχου ἀχούσας τὴν ὑπόθεσιν τοῦ πράγμα-
τος, οὕτω πρὸς αὐτὸν εἰρηχυίας * Ἡμέρας, orsi,
μεσούσης, γέγονεν ἐμπρησμὸς tiq τὸν χορτοδολῶνα
- - , Y^ Α - 4
ἡμῶν, πόθεν ἢ πῶς οὐχ οἵδα " xai τοσοῦτον ἐξήφθν,
τῇ τῶν εὐχαταπρήστων ὑλῶν συνφλέξει τὸ πῦρ, ὡς
μέλλειν συδεμπιμπρᾶσθαι xal τὴν ἄλλην ἅπασαν χτῖ--
σιν τῆς ὑποστάσεως ἡμῶν ᾿ θουλληθέντων οὖν πᾶν-
τῶν, xal πρὸς τὴν τῶν ὑδάτων xai ὑδροστατῶν ἐπι-
χομιδὴν σὺν βοῇ xai ταράχῳ διασχιδναμένων, ἔγω-
, A ? bd ,
γε περιθέουσχλ xai λίαν ὀδυρομένη, διενεθυμήθην
ὡς ἐπιστολίδιον ἀποσταλὲν προσφάτως παρὰ τοῦ με-
, ^, * 5 4 , ' ͵ - * ,
γάλου Θεοδώρου ἐφ’ ivi τέθειταί μοι τῶν Ex βαίων
τὴν σύστασιν εἰληχότων σχευῶν * xal δὴ σπεύσασα
xai τοῦτο μετὰ χεῖρας λχύομένη, σὺν ὄχκρυσιν ἐξ-
εθόη σα ὑψηλοτέρᾳ φωνῇ ' "Os: Θεόδωρε, βοήθησον
ἡμῖν διὰ τῶν εὐχῶν σου χατὰ τὴν ὥραν ταύτην * xoi
^ - f e? * 08 . » . , E] ,
σὺν τῷ λόγῳ ῥίπτω αὐτὸ ἐξ οὐπὲρ ἰστάμην ἀπόπτου
. * , 4 , - * ^S ,
πρὸς τὸ χάταντες ἐπάνω τῆς φλογός * ἣ δὲ ὥσπεο
χαταιδεσθεῖσα τοὺς ἐν τῷ χάρτῃ γεγραμμένους λό-
γους τοῦ ἁγίου Πατρὸς, παραγρῆμα τε ὑπεστάλη τοῦ

ob mirum ezstincti incendii modum. C ἐπαγριαίνεσθαι x28 Tw, xai εἰς τὸ μεῖον xat

βραχὺ συνηλαύνετο, ὡς εἰχαίαν γενέσθαι τήν τε τοῦ ὄχλου τῇδε χἀχεῖσε περιδρομὴν, xal τὴν τῶν σιφώ-
Mj , P1 4 et 4 La ' , - P

νων κατὰ τύπους παρασχευήν * δοξάζειν τε τὸν Θεὸν ἅπαντας ἐπι τῷ παραδόξῳ τρόπῳ τῆς χατασοέσεως

του ἐμπυρισμοῦ.

56. Aliud rursus thaumaturgi Patris prodigium
ex Sardinia insula nuntiatum nobis fuit. Nam
primario regionis illius et religiosissimo viro, qui-
dam de Patribus nostris obvius factus, hanc ab eo
historiam intellexit. Ego, inquit, jamdiu sancte
Quadragesime trioda, que divus parens noster
Christíique confessor Theodorus composuit, mihi
comparata, canebam annuatim congrua cum fide,
sieut nunc etiam per Christi gratiam. Per illud vero
tempus hospitati sunt apud me quidam monachi,
qui se discipulos aiebant Gregorii Sicularum Syra-
cusarum episcopi, qui apud me diversantes non
parum recreati sunt. Jam cum sancte Pentecostes
tempus adfuit, ego parabam solitum mihi ordinem
divine doxologie, dans operam ut sancti Patris
nostri triodia in Quadragesima canerentur, ut supe-
rioribus annis consueveram. Illi autem id audientes
obstupuerunt miratique sunt. magnopere quod ad
nos usque sancti Patris nostri pervenissent doctrina
et fama. Simul tamen irridere sanctum coeperunt,
et ejus poemata vituperare ceu preter arlis com-
posita regulas. Quorum ego verbis mente corruptus,
immumdam hanc adversus divi cantica obtrecta-
tionem ebibi : adeo ut sancta instante ut dixi Qua-
dragesima, triodia ipsius psallere noluerim. Ecce

(f. 170 a.] vc. "AXÀo δὲ πάλιν παράδοξον ἀπὸ τῆς
Σαρδωνιχῆς νήσου ἦχεν ἡμῖν τοῦ σημειοφόρου Πα-
τρὸς ἡμῶν ἄχουσμα " τῷ γὰρ πρώτῳ τῆς αὐτῆς χώ-
ρᾶς φιλοχρίστῳ xat θεοσεδεῖ μᾶλα ὑπάρχοντι, ἐντυ--
χὼν τῶν ἡμεέτέοων ΠΙχτέρων τις, παρ αὐτοῦ τὴν
ἱστοοίαν ταύτην ἐγνώρισεν λέξαντος πρὸς αὐτὸν οὐ-
τως * ᾿Εγὼ, φησὶν, ἐκ πολλοῦ τὰ τριῴδιχ τῆς ἁγίας
Τεσσαραχοστῆς, ἃ πεποίηχεν ὁ θεοφόρος Πατὴρ
ἡμῶν χαὶ ὁμολογητὴς τοῦ Χριστοῦ Θεόδωρος περι-
ποιησάμενος, ἔψαλλον αὐτὰ xxv! ἐνιαυτὸν μετὰ τῆς
προσηχούσης πίστεως, ὥσπερ οὖν xal νῦν χάριτι
Χριστοῦ * χατ᾽ ἐκεῖνον δὲ τὸν καιρὸν ἐπεξενώθησάν μοι
μοναχοὶ τῷ σχήματι λέγοντες εἶνα: μαθητάὶ Γρηγο-
ρίου τοῦ γεγονότος ἀρχιεπισχόπου τῆς Συρακουσίων
τῶν Σιχελῶν πόλεως * οἱ xai διατρίψαντες παρ’ ἐμοὶ,
ἔτυχον οὐ μετρίας παραμυθίας - ἐπεὶ Og ὁ ἱκαιρὸς τῆς
ἁγίας Τεσσαραχοστῆς ἐνεστήχει, προπαρασχευὴν
ἐποιούμην τῆς χρατούσης παρ᾽ ἐμοὶ τάξεως ἐν τῇ
πρὸς Θεὸν δοξολογίᾳ, προδαλλόμενος τὰ τριῴδια τοῦ
ἁγίου Πατρὸς ἡμῶν ἐν τῇ Τεσσαραχοστῇ ψαλθῆναι,
καθὼς Zv μοι ἔθος ἐκ τῶν ἔμπροσθεν χρόνων. ᾿Εκχεῖνοι
δὲ τοῦτο ἀχούσαντες, ἐταράχθησαν ὁμοῦ xai ἐξέστη-
σαν, ὅτι xal μέχρις ἡμῶν ἐπεφθάκει d τοῦ ὁσίου Tla-
τρὸς ἡμῶν διδασχαλία καὶ φήμη * ἤρξαντό τε μωμο-
σχοπεῖν τὸν ἅγιον, καὶ τὰ αὐτοῦ διαχερτομεῖν ποιή-

313 VITA. 314

ματα, ὡς οὐ χατὰ λόγον συντεθέντα παιδείας " ὑφ᾽ A autem proxima nocte apparet mihi Christi famulus
ὧν παραφθαρεὶς ἔγωγε τὴν διάνοιαν, τὴν θολερὰν — Theodorus, procera statura, macer, pallidaque
ἀνατοοπὴν τῶν χατὰ τοῦ θεοφύρου λόγων ἐξέπιον" — facie, semicano capillo, et calvaster ; quem comi-
ὅθεν xal τῆς ἁγίας Τεσσαραχοστῖς, ὡς ἔϑην, ἐνστά- —tabantur quidam insigni specie lictores ; quorum
Gr& οὐχ ἠδουλόμην ψάλαι τὰ αὐτοῦ τριῴδια " «ai x5 nonnulli indignabundo mandato ejus graviter in
εἰσοδίῳ vuxti, ἐφίσταταί uot ὁ τοῦ Χοιστοῦ θερχπων — me irruentes, valide virgis cedebant, ipso interim
Θεόδωρος, μαχρὸς ὧν τὴν ἡλιχίαν, κατάξηρος xal — vehementer mihi inclamante : Tune inea poemata
ὠχρὸς τὴν ὄψιν, μιξοπόλιος τὴν τρίχα xal ἐπιφάλα- — perfide spernis?Denuoquestipatoribusaiebat: Jussu
ος (tvi παρείποντο [f. 170 b.] 22600240l τινες. Ιη00 abunde illum verberate; ut discat nor ad-
ἔνδοξοι τὴν ἰδέαν " οὖς xal μετὰ κινήσεως OTÜ:v — mittere colloquia prava, que bonos mores apprime
παιραχελευτάμενος, ἀποτείνουσίν us ἀογαλέως, *ó- corrumpere queuut. Ergo interim ad satietatem
πτεῖν τε ἰσχυρῶς ταῖς $3000: ἐνίους συντάξας, αὐ — verboratus, nam vix respirare mibi videbar, sen-
τὸς ἐμδριθέστερον ἐδόα πρός us Τῶν ἐμῶν πονημά- sum recepi expergelactus turbato corde, et cum
πὼν χαταφρονεῖς, ἄπιστε; Kai πάλιν πρὸς τοὺς 0009-2 — gravissimis corporis obtunsionibus, quas adhuc
ςόρους ἔλεγεν. Ἑντολὴν ἔχετε ἱχανῶς 01523202: — mihi impressas presentibus ostendi, ut infortunii
αὐτῷ, tva παιδευθῇ μὴ παρχδέχεσθα! ὁμιλίας χαχὰς p fidem facerem quod mihi evenerat, ob admissum
τὰς δυναμένας υάλιστα maoagÜsi;eww θη χοηστά- — adversus justum patrem nostrum infidelitatem.
ἐν τούτοις οὖν μαστιχθεὶς εἰς κόρον (ἐδόκουν γὰρ — Statimque hospites, qui epulum ire hujus mihi
μόλις ἀναπνεῖν), εἷς ἐμαυτὸν ἦλθόν mots διυπνισθεὶς ^ exhibuerant, domo mea expuli ; atque ab eo tem-
σὺν θορύδῳ χαρδίας xal ἀλυνδόσ! σώματος 925220- — pore usque ad presentem diem veneranda nobis
τάταις, ἃς xal ὑπέδειξα τοῖς πεοὶ ἐμὲ σύας cula- sunt et owleris antelata sancti Palris poemata,
“θείσας xai ἔνση μάντοους ἐν τῷ ἐμῷ σώματι, ποὸς eumque tanquam unum de Christi apostolorum
πίστωσιν τῶν συμδάντων uo! διὰ τὴν παραδοχὴν τῆς numero habemus, e! divinitus datum catholice
χατὰ ποῦ διχαίου Πατρὸς ἡμῶν ἀπιστίας χαχῶν, — Ecclesie magistrum. Neque hanc ex auditu tantum
xa2t00ó τε τοὺς τὴν εὐωχίαν τῆς ὀογῆς ταύτης ποο- — opinionem deeo tenentes, sed acte rei experimento
ξενέσαντός μοι, τοῦ £109 0:759 ἐδίωξα * xal ἐξ ἐχεί- — divinaque et veraci, ut dietum est, revelatione.
wo9 λοιπὸν, ἕως τοῦ παρόντος, σεύαστὰ ἡμῖν ἐστι Lal πούχοιτα τὰ τοῦ ἁγίου Πατοὸς ποιήματα xal
ἔχομεν αὐτὸν ὡς ἕνα τῶν ἀποστόλων Χοιστοῦ, καὶ θεγπάροχον διδάσχαλον τῆς χαθολιχῆς 'ExxÀm-
σίας * οὐχ ix ψιλῆς ἀχοῖς ταῦτα περὶ αὐτοῦ δοξάζοντες, ἀλλὰ δἊ᾽Άὰ πραγματιχῆς πείρας, καὶ θείας xal
ἀψευδοῦς, χαθὰ εἴρηται, ἀποχαλύψεως
νζ΄. Ἔστι δὲ καὶ ἀλλὰ πολλὰ τὰ εἰς ἡμᾶς ἐλθόντα (|. 57. Sunt et alia multa, a thaumaturgo patre
τοῦ σημειοφόρου Πατρὸς ἡμῶν θαύματα, ἃ, περιόν- — nostro patrata miracula, sive dum viveret, sive
τος ἔτι τῷ βίῳ, οὐ μὴν ἀλλὰ xai πρὸς τὴν ἀμείνω — postquam ad meliorem vitam migravit, qua ad no-
ζωὴν ἐχδημήσαντος, χατὰ τὴν τῶν ἰδόντων οὐτὰ χαὶ — litium nostram, prancentium sive expertorum nar-
πειραθέντων ὑφήγησιν, ἐγεγόνει τε xal ἐποχήν — ratione, devenerunt. Nam quidam spiritu immundo
ἄλλος μὲν Z0 πνευμχτιώντων ἔοητσεν ἀποχάθσοτῖν — Obsessus aiebatse a Theodoro purgatum. Alius
γεγενῖσθαι πρὸς αὐτοῦ " ἕτερος δὲ τῶν ἄλλως zz- — aliter corporalibus incommodis affectus, omnimo-
σχόντων σωματιχαῖς (f. 171 a.] ἀνωμαλίας τὴν ὁλό- | dam valetudinem recuperasse. Quidam subito gra-
χληρον ῥῶσιν. Ἔστι 6i xai τις ἐξαπίνης ἀλγήσας — vi stomachi dolore correptus, solo imaginis sancti
κομιδῇ 957 στόμαχον, καὶ μόνον εἰς τὴν γεγρχμαμέ- —viriin columna picte aspectu, et auxilii causa in-
νὴν ἐπὶ τοῦ χίονος ἀπιδὼν τοῦ ἁγίου sixówa, xai — vocato ejusdem nomine, confestim se liberatum
τούτου τὸ ὄνομα τρὸς βοήθειαν ἐπιχαλεσάμενος, xai — vexante dolore narrabat. Alius item incongruum
παραυτὰ τῆς πιεζούσης ὀδύνης ἀπαλλαγείς, Ἄλλος — terreaque sorde infectum cibum, quasi serpentinum
$& πάλιν ἐξ ἀσυμφόρου xal πολὺ τὸ γεῶδες ἔχοντος virus, pastus, eoque viscera lesus, rullis eum
βρώματος, οἵόν τινα δραχύόντιον ἰὸν εἰσδεξάμενος,Ἠ — prorsus moriturum credentibus, defluentem ex lu-
καὶ ὄπ' αὐτοῦ τὰ ἔγχατα τιτρωσχόμενος, xxl τεθνᾶ- ἢ cerna saero Theodori sepulcro suspensa hauriens
vat τὸ χεφάλαιον παρὰ πολλῶν προοσδοχηθεὶς, τὸ ἀπο- oleum, pestem visceribus clausam brevi vomitu
κανδάλισμα τῆς ὕπερθεν τοῦ ἱεροῦ αὐτοῦ τάφου αἰω- preter spem ejiciens levatus est. Alius similiter
ρουμένης ἐχπιὼν χκανδέλης, τοῦ παρ᾽ ἐλπίδα γενη- — salutare idem oleum ex vola manus sue gustans,
θέντος Ev αὐτῷ δηλητηοίου, GU ἐμέτου συντόμου τὴν — acerbissimum nephritici lapidis dolorem excussit.
λύσιν ἐξηύρατο. Ὁμοίως καὶ ἕτερος τοῦ αὐτοῦ sw- — Alius timoris passione preter naturam laborans, et
τηρίου ἐλαίου ἐπὶ τῆς ἑαυτοῦ παλάμης ἀπογευσάμε-. in separato cubiculo dormire metuens, sed neque
voc, νεφρίτου λίθου ὁδόνην παγγάλεπον ἐξεχρούτατος ποοίῃ ad necessaria ministeria prodire audens,
Ἄλλος τῷ πάθε: τῆς δειλίας παρὰ φύσιν χεχρατημέ-. — parum quid ipse quoque ebibens olei predicte lu-
voc, xai δειμαίνων καθεύδειν ἐφ᾽ οἷς ἡφύριστο τό- — cerne, el crucis typo circa cor atque in fronte
ποις, ἀλλὰ xal mpoitva: χατὰ τὰς γυχτερινὰς προ- signatus, imperlerritus poslea οἱ animosus vixit
ὁδοὺς ἐπὶ τὴν παρεισπίπτουσαν οὐ θαῤῥῶν διακονίαν. —Deflciet omnino nos tempus, si percensere singul
Bpxj τι πεπωχὼς καὶ αὐτὸς ἔλαιον ἐχ τῆς ῥηθείσης — velimus sanctissimi Patris nostri prodigiu, quando-
κανδήλης, xai σφραγισάμενος ἐ, τύπῳ σταυροῦ τό — quidem exillo tempore usque ad nos non desinunt

815

S. THEODORI STUDIT.E

ejusmodi obtingere portenta íis qui cum fide ad pre- Α τε περὶ τὴν χαρδίαν μέρος xai τὸ μέτωπον, à

tiosum ejus venerandumque sepulcrum accedunt:
qua quidem et nos spectamus, et posteri quoque
nostri sine dubio videbunt : Sunt enim dona Dei sine
penitentia (e). Quamobrem de his jam loqui desi-
nentes, ad reliquam ejus vitam exponendam gra-
diemor.

τος ἐκ τότε xal εὐθαρσὴς συνετηρήθη. Καὶ
ἁπλῶς ἐπιλείψει xai ἡμᾶς ὁ χρόνος, εἰ τὰ x
στον ἐπεξιέναι θουληθείημεν τοῦ πανοσίου
ἡμῶν θχυματουργέματα, χαθότι ἐξ ἐχείνου :
χοι τοῦ νῦν οὐ διαλείπουσι: γίγνεσθαι: τὰ cota
τοὺς μετὰ πίστεως προσεσγομένους τῷ τιμίᾳ

xai προσχυνητῇ σοφῷ θαυμάσια, ἃ καὶ ἡμεῖς βλέπομεν, xxi οἱ μεθ᾽ ἡμᾶς γε πάντως ὄψονται * ᾽Άμετα
γὰρ τοῦ θεοῦ [f. 171 b.] τὰ χαρίσματα. Ὅθεν τὸν περὶ τούτου ἀφέμενοι λόγον, πρὸς τὰ ἑξῆς τοῦ D

ὁρμὴν ποιησόμεθα.

58. [taque Pteleis moratus permultis diebus bea-
tus Theodorus, cum iís quos diximus fratribus pa-
tribusque, illorum gratia qui ei obviam veniebant
orthodoxis pugilum et in certando sociorum, digre-
diens illinc venit in Pruse partes, cujus adventus
fama per totam Olympi regionem didita, convene-
runt ad eum cuncti propemodum, qui in eremis et
montibus et terra cavernis jamdiu virtutem exer-
cere elegerant, ipsum ceu principem in confessionis
stadio athletam spectare cupientes, simulque prc-
eum ejus coosequi benedictionem. Magnum vero
luminare, tum singillatim tum etiam generatim
omnes ad spiritalem cum demonibus pugnam, et
cum ingruentibus perpetuo tentationibus, prout se
res dabat, adhortabatur ; eorumque animis ad Dei
amorem excitatis, bene cuique precatus dimittebat.
Ipse vero Chalcedonem usque pragressus, salutato
Theoctisto olim dignitate magistro, abs se antea
tonso, et nunc in proprio monasterio cum exacta
rectorum dogmatum observantia perseverante,
exindetransiitadinclyLum patriascham Nicephorum,
fuitque gaudium spiritale in mutuo conspectu, et
laerymarum secundum Deum effusio, ambohus
clementem Dominum laudantibus, quoniam cura-
vit et curat provide semper cunctorum pro sua
benignitate salutem.

ὅθ, Postquam eum illo diebus aliquot versatus
fuit parens noster Theodorus, venit ad maritimum
Nicomedie sinum, et hospitatus est in loco qui
Crescontii appellatur. Rureusque illic confluxit plu-
rima monachorum et promiscuorum hominum mul-
titudo, ut precum ejus et inspirate doctrine fructum
consequerentur,. Tuncetiam Petrus ille, quiascetica
vita et miraculis eliam inclaruerat, qui propter

summam oibi abstinentiam, Abucis cognomentum p

merito habuit, ex suo circa montem Olympum
incolatu, ad hunc excelsum accessit sacerdotem, ut
cum eo loqueretur de iis qui ei abtrectabant, im-
postoremque aiebant propter edita abs se miracula.
Quem spiritalis discretionis lucerna exceptum, et
de fide actaque vita sedulo interrogatum, reper-
tumque in utroque capile psrfectum in Domino,
Christi famulus benigne admonuit, ut panem inter-
dum et vinum reliquosque cibos, quos monachi
admittunt, ob vitandam pusillorum reprehensionem
gustaret; calceis item brumali tempore uteretur.
Reprehensoribus autem nonsine increpatione indi-
xit, ut sibi potius temperarent ab hac manifeste

[& Bom. x1, 29.

vr. Διατρίψας τοιγαροῦν ἐν IlzeAéa:; ὁ μα:
Θεόδωρος ἐπὶ πλείστας ὅσας ἡμέρας μεθ᾽ ὧν
μεν ἀδελφῶν xai Πχτέρων, χάριν τῶν εἰς
αὐτοῦ συνασγωνιστῶν αὐτοῦ, ἀπάρας ἐχεῖθεν
σὺν αὐτοῖς εἴς τὰ μέρη τῆς Ποούσης " τούτου
μισθέντος xa0' ὅλην τὴν Ὀλύμπιον παρ
συνήχθησαν πρὸς αὐτὸν σχεδὸν ἅπαντες ol
ἐρημίαις xal ὄρεσι xal ταῖς ὀπαῖς τῆς γῆς τὶ
τὴν ἀρχῆθεν ἐξασχεῖν ἡρημένοι, ὡς πρώτιστον
τὴν τοῦ τῆς ὁμολογίας σταδίου ἐπιποθοῦντες
θεάσασθαι, ἅμα δὲ xal τῶν εὐχῶν αὐτοῦ τι
τὴν εὐλογίαν - ὁ δὲ μέγας ςωστὴρ ἕχαστον |
πάντας περὶ τῆς νοητῆς τῶν δαιμόνων cd
τῆς διηνεχόῦς τῶν πειρασμῶν ἐπελεύσεως X
ἐγχωροῦν εἰσηγούμενος, καὶ πρὸς θεῖον ἔρα
τούτων διεγείρων ψυχὰς, ἐπευχόμενος ἀπέλυι
τὸς δὲ ἄχρι Χαλκηδόνος ἐληλυθὼς, xal τὸ"
μάγιστρον Θεόχτιστον ὑπ᾽ αὐτοῦ πρώην io
τα, χαὶ τηνιχχαῦτα τῷ ἰδίῳ προσχαρτεροῦντο
στηρίῳ μετὰ τῆς τῶν ὀρθῶν δογμάτων ἀχριδι
λαχῆς ἀσπασάμενος, ἐχεῖθεν ἀνέρχετα: πρὶ
ἀοίδιμον πατριάρχην Νικηφόρον - χαὶ γίνετο
πνευματιχὴ τῇ ἑχατέρων συνοψίσει, xai χύ'
χρύων xatà θεὸν, δοξολογούντων ἄμφω τὸν
θρωπον Κύριον, ἐφ᾽ οἷς πεποίηχε xai ποιεῖ πρ΄
μενος ἀεὶ τὴν τῶν ἁπάντων ὡς εὔσπλαγχνος cu

v0. Συνδιαγαγὼν δὲ αὐτῷ ἡμέρας τινὰς ὁ
ἡμῶν Θεόδωρος, αὐτόθεν ἐπὶ τὸν τῆς Νιχο
ἔρχεται χόλπον, xal χατασχηνοῖ εἴς τὰ À
Κρησχεντίου ᾿ αὖθίς (f. 172 a.] τε ἐκεῖσε πά;
ναστῶν χαὶ μιγάδων παμπόλλη συνήγετο 1
τῆς αὐτοῦ χάριν εὐχῆς τε xai διδασχαλίας
Τότε δὴ xai Πέτρος ἐχεῖνος ὁ πολὺς ἐν àm
χαὶ τῇ τῶν θχυμάτων διαλάμπων ἀστράψει,
τὴν ὑπερδάλλουσαν αὐτοῦ ἀσιτίαν, ᾿Αδούχις |
ἐπονομασθεὶς, ἀπὸ τῆς χατὰ τὸν Ὄλυμπον
διαγωγῆς, πρὸς τὸν ὑψηλὸν τοῦτον κατεφί
ἱερομύστην, ἀναθέσθαι αὐτῷ περὶ τῶν ἐνδιαῦε
τῶν αὐτοῦ τὸν βίον, xal γόητα ἀποκχαλούντω
τὰς γινομένας ὑπ᾽ αὐτοῦ θαυματουργίας.. ὃν ὁ
τῆς διαχρίσεως λύχνος δεξάμενος, xai τὰ πὶ
τεως xoi τοῦ ἰδίου βίου διερωτήσας ἐμμελί
xai μαθὼν ὡς xat ἄμφω τέλειός ἐστιν ἐν b
θεράπων τοῦ Χριστοῦ, παρηγγύησεν αὐτῷ 7n
νως ἀπογεύεσθαι ὀλιγάχις ἄρτου τε xai οἴνου x
λοιπῶν ἐδεσμάτων τῆς μοναχικῆς μεταληψει
τὴν φιλεγκλήμονα τῶν ἀσθενεστέοσων vu,
ὑποδήμασι δὲ χεχρῆσθαι ἐν ταῖς χειμεριναῖ

4
α
3
t

VITA. 818

: ξκχείνοις δὲ ἐπέστειλεν ἐπιχληχτιχώτερον A malivola voluntate, atque in posterum ἃ eancti se-
τὸν ἑαυτῶν γενέσθαι διὰ τῆς ἐπιγνώσεως τῆς — nisobtrectatione abstinerent, ne sua adversus Chri-
ς καχκογνωμοσύνης ^ xai τοῦ λοιποῦ φυλάξα- — sli pugilem malivolentia, exasperare viderentur
: τοῦ μὴ καχολογεῖν τὸν ἅγιον γέροντα ^ ἵνα μὴ operantum in eo spiritum veritatis. Sic se gerebat
τῆν ποὸς τὸν ἀσχητὴν τοῦ Χριστοῦ δυσμένειαν, — divus religionis magister Theodorus, omnes in Chri-
᾿οξύνξιν cuoaÜusw τὸ ἐνεργοῦν ἐν αὐτῷ Πνεῦμα — sto lucrari volens prout ait sanctus ille : Quis in-
: ἀληθείας - τοιοῦτος ἦν ὁ θεῖος διδάσκαλος τῆς firmatur, οἱ ego non. infirmor? quis scandalixatur,
εὐεξίας Θεόδωρος, τοὺς πάντας χερδαίνειν τε Χρι- ef ego non uror (f)?
& ϑουλόμενος, xatx τὸν εἰπόντα ἅγιον * Τίς ἀσθενεῖ, xal οὐκ ἀσθενῶ ; τίς σχανδαλίζετα!, xai οὐχ ἐγὼ
μαι; |
|. Ἐπεὶ δὲ τοῖς λογάσι τῶν θεοφιλεστάτων χατὰ 60. Deiode precipuis religiosissimorum visum
90v συνῆπτο μητροπολιτῶν, χρῆναι ὑπειλήφασιν — est metropolitarum in synodo, oportere ex communi
ἡ χοινῆς ψήφου πρὸς τὸν αὐτοχράτορα Tavtec — decreilo simul omnes, excepto divo patriarcha,
οδυμπαδὸν εἰσελθεῖν, ἄτερ τοῦ θεολήπτου πατριάρ- — imperatorem adire, ut calumnias, quae contra no-
9, πρὸς τὸ τὰς διαδολὰς ἄσπερ ἐποιήσαντο xatà p stram rectam elirreprehensibilem fldem iconomachi
£6:0z: ἡμῶν [f. 172 b.] xal ἀμωμήτου πίστεως — hostes Christi dictitaverant, ceu telam aranei de-
αἰσδόχριστοι εἰχονομάχοι, ἱστὸν ἀράχνης καθάπερ — siruerent,et catholicam Ecclesiam Servatoris Christi
iig£a:, xxi τὴν χαθολιχὴν "ExxÀnc(av τοῦ Σωτῆ- — inculpabilem demonstrarentetimmaculatam, quippe
μῶν Χριστοῦ ἄμεμπτον ἀποφῆναι xai ἄσπιλον, qua sanguine immolati pro ipsa humanati agni
τῷ αἵματι τοῦ τυθέντος ὑπὲρ αὐτῆς ἀνθρωπο- Dei Patris latam et perpurgatam. Uno ergo ex
3999 2:2 ποῦ Θεοῦ xai Πατρὸς ῥαντισσεῖσαν τε aulicis fidelissimo mediatore usi, adiere palatium,
| χαθχοισθεῖσαν * ivi γοῦν τῶν ἐν τέλε: πιστοτάτῳ — sacerdotes divino Christi ministerio addicti, re ipsa
sn χοησάμενοι, εἰσίχτι» ἐν τοῖς ἀναχτόροις οἱ et specie venerabiles, id est et actibus et angelico
"Míg λειτουργίᾳ χκατεστεμμένοι τοῦ Χριστοῦ àpx- — ornatu. Ibi eorum unusquisque pro viribus, gratias
a ἱεροπρεττεῖς, xal ὄντες xal δεικνύμενοι τῇ τε Caesari egerunt ; moxque eum precati sunt ut me-
Hie zz[ τῷ ἀγγελιχῷ σχήματι " xa: δὴ ἕκαστος τηϊηϊδθοί clementie Dei, qui eum insperato respe-
κῶν, ὡς εἶχεν δυνάυειος, τὰ χαριστήρια τῷ Καίσαρι — xerat, et cujus gratia de iracundi tyrunni manibus
ροσεδεγξέμενος * εἴτα xal ἀξιώσας μὴ ἀγνοῆσαι — nuper ereptus fuisset; ideoque Christo redderet,
ἰς τοῦ θεοῦ φιλανθρωπίας τὸ εἰς αὐτὸν παρὰ mpoc- tanquam irrecusabile debitum, pro eo beneficio re-
wis ἐπισχῆψαν ἔλεος, δι’ οὗ τῶν χειρῶν ἐῤῥύσθη C tributionem, Ecclesiam praecipue reponendo in an-
$3 τοῖν δυτμενοῦς τυράννου, ἀλλ᾽ ἀποδοῦναι Χριστῷ ^ tiquitus traditum sacrarum imaginem cultum. Ille
k ezzcaitz ta χρέη τὰς ὑπὲρ τούτου ὀφειλὰς, ἐν ut erat rustioanus et more quasi subulcus, et om-
$ μέλιστα τὴν αὐτοῦ ᾿Εχχλησίαν εἰς τὸν ἔμπρο- nis biblice eruditionis expers, his haud libenter
ὧν Creviyttv τῶν ἱερῶν μορφωμάτων θεοπορχὸο- auditis,invitavit magnum Theodorum ut ipse quo-
wawWum. Αὐτὸς ἄτε ἀγροικίας τις Ov, καὶ συθώ- que sententiam suam diceret. Quo paria episcopis
ep ies, καὶ πάσης Γραφιχῆς ἱστορίας ἀμέθ- — perorante, et veritatis victoriam facile perspicueque
em, Ὁ] ῥδέως ταῦτα ἀχούσας, εἰπεῖν προὲτρέ- representante, tupncillequi turpitudinem et gloriam
im x τὸν ἀξ γᾶν Θεόδωρον τὰ αὐτῷ δοχοῦντα * ΡΓῸ sua stultitia perinde pensi faciebat, ita sacre
τοὐ ἃ μια τοῖς ἱεράρχαις θεηγορήσαντος, xai τῆς — episcoporum synodo respondit: Boni quidem et
ip ex dy νίκην £x τοῦ περιόντος ἀριδηλότατα — Optimi sermones vestri sunt; sed quia nunquam
τιραστέακος, 07,00 πρὸς τὴν ἱερὰν τῶν ἐπισκόπων — ego usque ad hano diem imagioem ullam venera-
eimbes, ini; αἴσχεσιν ὡς αὐχήμασιν ἀνοήτως χο- ius sum, proterea qualem inveni Ecclesiam, talem
wl δοέδέμενος.. ᾿Αγαθοὶ piv xai βέλτιστοι ὑμῶν — 6880 sino. Vobis autem copiam facio, ut tute do-
. ἃ )όγε, HA! ἐπεὶ οὔπω μέχρι καὶ τήμερον ἔγωγε gmalibus. orthodoxe, ut dicitis, fidei edhereatis.
sperughaxz τὸ καθόλου εἰκόνα, τούτου χάριν,καθὼς — Extra quidem urbem, ubilibet unusquisque vestrum
dpes ti^ Ἐχχλυησίαν, οὕτω xai ἀρίημι αὐτήν * D degat, neque metuens neque exspectans ullum sibi
que τ. 113 a.] δὲ βραύδεύω ἐξουσίαν ἄδειαν ἔχεσθαι — eventurum ab imperio nostro periculum. Atque ita
ΓΞ ἰσων τῆς, ὥς οὔτε, δρθοδόξου πίστεως * ] locutus, palatio illos dimieit.
kv μέντοι τῆς πόλεω» ὅπου βούλεται ἕχαστος ὑμῶν ἵνα οιάγῃ, μὴ ὑφορώμενος ἢ καραδοχῶν τὸν οἷον
[ποτε ἐξελεύσεσθαι αὐτῷ πρὸς τῆς ἡμετέρας ἀρχῆς κίνδυνον * ταῦτα προφηνάμενος, ἐξέπεμψεν αὐτοὺς τῶν
rsxelonv.
ἔτ. Ὁ οὖν Πατὴρ ἡμῶν Θεόδωρος τῆς βασιλίδος 6l. Itaque parens noster Theodorus regia urbe
τοῦς, πάλιν εἰς τὰ Κρησνεντίου πρὸς ποὺς ἰδίους discedens, venil rursus ad discipulos suos in sta-
δνγτὰς παραγίνεται ^ χάχεϊσε ληιπὸν τὸ ἀσχητιχὸν tione Crescentii, ibique deinceps ascelicum cceno-
« κοινοδιαχῆς διαδιώσεως ἵστησι παγκράτιον, ἕως — bitica vilae certamen peregit, usque ad impostoris
& ἀνταρσίας τοῦ λαοπλάνου xai ἁλιτηρίου θωμᾶ " et scelesti Thome rebellionem. Nam cum hujus
cxx δὲ ἡ τυραννίς τούτου τὴν ᾿Ασιάτιδα κατ — tyrannis Asiatiecam vastaret regionem, tunc regium

! 1l Cor, σι, 29.

319

S. THEODORI STUDIT/E

320

jussum eos qui in venerandi patriarche Nicephori À εληΐσατο χθόνα, τηνικαῦτα δὴ χέλευσις βασιλιχὴ

parte erant, Constantinopolim revocavit : non quod
Cesar illorum saluti consuleret, sed quia metuebat,
ne quis forte ad Thome consortium deficeret, quia
hic sacras imagines admittere ac venerari dicebatur.
Hac igitur occasione magnus quoque parens noster
Theodorus in patriam denuo rediit. Interim vero
dum ille infelix nondum in Europam trajecerat
Thomas, nec in imperatoris potestutem venerat,
parens noster Byzantio excedens in vicinam Acrite
peninsulam, quee dicitur sancti Tryphonis, naviga-
vit ; ex qua, solemni quadam die, cum praecipuis
metropolitis sanctissimum patriarcham adiens, ma-
gnifice admodum, pro suis non fictis religionis
causa cerlaminibus, primos quoque honores ab eo-
dem consecutus est; sacro nimirum pontifice Ni-
cephoro vera omnique fide digna narrante fortitu-
dinis ejus atque constantia pre omnibus merita, et
famem, et quotidianas mortes, quas ab iconoma-
chicee vesanie defensoribus toto quinquennio im-
placabilis sevique tyranni Leonis pertulerat. Neque
verborum laudibus tantum primas ipsi dedil, sed
multo magis factorum exhibitione. Etenim apparato
convivio, huie uni ul secum in eodem stibadio se-
deret concessit, sacris convivis dicens : Cedite, fra-
tres, patientissimo patri nostro primum accubitum
non secus uc mihi (quanquam id minime optat hic
sapiens) ut conjunctim ambo sedentes panis fractio-
nem faciamus. Qui enim plura signa sui erga Do-
minum communem amoris edidit, huic etiam plus
debetur; sicut et Dominus in Evangeliis ait. Nam
veluti sanclorum vite diversitas est, ita et premio-
rum ; congruam cujusque meritis dimetiente Dco
retionem (g). Quod si apud Deum ita res geritor,
sequitur ut nos quoque humilea homines sic facti-
temus. Sic erat affectus erga sanctum Theodorum,

isquivictorialibus virtutibus partriarchalemthronum
. exornavit.

τοὺς χατὰ τὸν θεσπέσιον πατριάρχυν
* 4 , J , ἊἋἊ Ὁ
ποὸς τὴν Κωνσταντίνου πόλιν συνελαύνε: ^ οὐ φειδοῦς
ἕνεχα τῆς πρὸς αὐτοὺς τοῦτο ποχξαμένου τοῦ Καί-
4 * , - L1
σαρος, ἀλλὰ φόδῳ τοῦ μὴ προ

Νιχη φόρον

gpoT xí τινὰς αὐτῶν
τῇ τοῦ Θωμᾶ συμορατρίχ, καθότι ἐλέγετο τὰς ἱερὰς
εἰκόνας ἀποδέγεσθαί τε καὶ προοσχυνεῖν * ταύτης οὖν
tvEXX τῆς προφάσεως χα! ὁ μέγας [latio ἡμῶν θεό-
δωρος τὴν ἐνεγχαμένην χαταλαμύάνε! χαὶ αὖθις "
ὅσον δὲ οὕπω τοῦ τριταλθίου ἐπὶ τὴν Εὐρώπην μετα-
θεμένου Θωμᾶ, χαὶ ἁλωσίμου τῷ βασιλεῖ γεγονότος,
ὃ Πατὴρ ἡμῶν τοῦ υζαντίου ἀφοριληθεὶς, πρὸς τὴν
πελάζουσαν τῷ ᾿Αχρίτᾳ χερσόνησον τὴν ἐπιλεγομένην
τοῦ ἁγίου Τρύφωνος ἀποπλεῖ . ἀφ᾽ ἐς ἐν μιᾷ τῶν
ἐπισήμων, μετὰ τῶν ἐξεχόντων μητροπολιτῶν, πρὸς
τὸν ἁγιώτατυν ἀνελθὼν πατριάρχην, μεγαλοπρεπῶς
λίαν χατὰ τὴν ἀναλογίαν τῶν ἀἁψευδῶν αὐτοῦ δι᾽ εὐ-
σέθειαν ἄθλων, xai τὰ πρεσδεῖα τῆς τιμῆς πρὸς αὖ-
τοῦ ἐπηνέγχατο * διεξιόντος τοῦ ἱερομύστου Νιχηφό-
ρου τὰ ἀξιόπιστα xai ἀληθῆ (f. 173 b.] τῆς τε 4v-
δοείας xai παῤῥησίας αὐτοῦ ἐπὶ
ματα, τά τε στίγματα τῶν μαστίγων, xal τὰς ἐμ-
φρουρίους χαχώσεις, xxi λιμοὺς, xal χαθη μερινοὺς
θανάτους οὺς ἀνέτλη παρὰ τῶν ὑπασπιστῶν τῆς εἰ-
χονομαχικχῆς λύττης ἐν τοῖς πέντε ἔτεσιν τῆς τυραν-
νίδος τοῦ ἀμειλίχτου xal ἀπηνοὺῦς Λέοντος "

πάντων πλεονεχτή-

χαὶ οὐ
τοῖς διὰ λόγων μόνον ἐπαίνοις τὸ πρωτεῖον αὐτῷ ἀπ-
εδίδου,ἀλλὰ πολλῷ μᾶλλον καὶ GU αὐτῶν τῶν πραγμά-
τῶν * ἐπ᾽ εὐωχίαν Ὑὰρ τραπέντες, τὴν σὺν ἕχυτῷ
ἐπὶ μιᾶς στιδάδος χαθίζησιν αὐτῷ μόνῳ παραχωρεῖ,
φήσας πρὸς τοὺς ἱεροὺς δαιτυμόνας " Παραχωρήσατε,
ἀδελφοὶ, τῷ πολυάθλῳ Πατρὶ ἡμῶν τὴν προεδρίαν
καθάπερ ἐμοὶ, κἂν ἥχιστά γε ταύτης ὀρέγηται ὁ σο-
φὸς, ἵνα συνημμένως ἄμφω καθέμενοι, τὴν τοῦ ἄρτου
χλᾶσιν ποιησώμεθα * d γὰρ πλέον ἐφανερώθη τὰ
τέχμήρια τῆς πρὸς τὸν χοινὸν Δεσπότην ἀγάπης,
πλέον δήποτε χαὶ ὀφείλεται * χαθὼς xai ὁ Κύριος ἐν
Εὐαγγελίοις ἔφησεν * διαφορὰ γὰρ ὥσπερ ἐστὶ τῆς

τῶν ἁγίων ζωῆς, οὕτω xai γερῶν, ἀναλόγως τοῖς ἑκάστου χατορθώμασιν ἐπιμετροῦντος Θεοῦ τὴν ἀντέχτισιν *
καὶ εἰ παρὰ Θεῷ τοῦτό γε, ἀχόλουθον ἂν εἴη xal παρ᾽ ἡμῖν τοῖς μετρίοις * οὕτως εἶχε σχέσεως πρὸς τὸν ἐν
ἁγίοις Θεόδωρον ὁ τὸν ἀρχιερατιχὸν ταῖς νιχηφόροις ἀρεταῖς καταχοσμήσας θῶχον.

62. Abeat in malam partem invidia, que adver-
sus justum Theodorum concitata est. Erubescant

ξβ΄. “Εῤῥέτω φθόνος ὁ κατὰ τοῦ Otxaíoo Θεοδώρου

χατεξανιστάμενος * αἰσχυνέσθωσαν δὴ xal οἱ ἐνδια-

admirabilis monachorum ducig atque magistri vitu- D δάλλοντες τὸν θερειδῇ. τῶν μοναζόντων χαθηγητὴν

peratores, manumque suis, ut ait Soriptura, labiis
imponant, dum venerandorum horum speoctabilium-
que hominum familiaritatem vident (h). Neque enim
tam sepe gregis nostri pastor ad sanctissimum ac-
cessisset Nicephorum, nisi hunc scivisset plenaque
fide credidisset. dignissimum Christi sacerdotem :
neque vicissim magnus presul pre ipsis metro-
politis atque episcopis divum honorasset Theodo-
rum, nisi hunc virtutis gloria, et Christi confessione
prestantem ceteris, palmamque in ea re referentem,
sapiente suo judicio existimasset. Quod si quis,
adhuc in adversariis partibus versans, disoredit
his que hactenus ob juvandos ignaros scripsimus,

(g) Luo. vi, 47. (h) Sap. vui, 12.

xal διδάσχαλον * καὶ χεῖρα τιθέτωσαν τοῖς σφῶν αὖ-
τῶν χατὰ τὰ λόγια χείλεσιν, ὁρῶντες τὸ ἀλληλέγγυον
τῶν τιμίων τούτων xal περιόπτων προσώπων * οὐδὲ
γὰρ ἂν πυχνότερον ὁ τῆς ἡμετέρας ἀγέλης ποιμὴν
[f. 174 a.] πρὸς τὸν ἁγιώτατον ἐφοίτα Νικηφόρον,
εἰ μὴ τοῦτον ἤδει χαὶ ἀπεδέχετο πληροφορημένως
ἀξιολογώτατον ἱεροθέτην Χριστοῦ οὐδ᾽ αὖ γε πάλιν
ὁ μέγας τελετάρχης ὑπέρ τε μητροπολίτας xai emt
σχόπους τὸν θεῖον προετίμα Θεόδωρον, εἰ μὴ τοῦ χατ᾽
ἀρετὴν χλέους xai τῆς εἰς ἄκρον Χριστοῦ ὁμολογί«ς
ὑπερανεστηχότα τοῦτον τῶν ἄλλων, xai τὸ φερέγγυον
αὐτόθεν ἔχοντα, λογισμῷ συνέχρινεν θεοσόφῳ ᾿ cl
μὲν οὖν ἀπιστοίη τις τῶν OU ἐναντίας τοῖς ὧδε qt.

391

* , - * , - ᾿ -
ἐγκυῴατω ταῖς ἐπιστολιμαίαις τοῦ Πατρὸς ἡμῶν
ξξλτοις, καὶ πιστὸς γινέσθω, συνεὶς Ex τῶν ἐχείσε
τὴν τῶν ἡμετέρων λόγων περὶ τούτου ἀλήθειαν " εἰ
Ly ἐνέχεται τῇ μεμψιμοίοῳ 6 σχοπείτω
Li - - ^.
e3À:y ὁ τοιοῦτος, E! p, πετρομαγίας, μᾶλλον δὲ
Wouxyizw σαςτῆ, νοσῶν ἀπελέγχοιτο᾽ ὅπερ ἐστὶν
€x ἀνδρὸς ἀγαθοῦ, ἀλλὰ xal λίαν θεοστυγοὺῦς χαὶ
» a wu A -

πρίορονος. Kat «6t μὲν «auta.

ἐγ. Λοιπὸν δὲ πρὸς τὸ πέρας τοῦ θεορφόρου ὁ λό-
πἰ προδαινΐτω, εἴπερ ἄρα τέλος ζωΐς, ἀλλὰ μὴ
ἄστου τοῦτο ἀλυτέον, χαὶ ἀλη θεστατης
γὴν. O ὦ τὸν προαιρετιχὸν θάνατον, To: τὴν
διὰ παντὸς τοῦ β'ο» ἐπιτετη-

[4
[ul]
ὃν

διαθέσει,

AA
S UT, 4

ὧν παθῶν v£xpua:v,

ξωχώς, XX: τὴν Ev Χριστῷ χεχρυμμενην UT τῆς

Ξροαϊτετιχῆς ὁσίως ἐχτετιμηχὼς, οὗτος νεχρὸς ὧν
εἰ ἀμπρτίᾳ ὃ, τῷδε τῷ φθχοτῷ xài πολυπόνῳ βίῳ

Σ τῆς φυσικῆς ζωῆς, ὡς ἀπὸ θχνχτου xai ζωῆς,
ποὺς τὴν μονηειδῇ, xai
τολλυνίσθύέσεται ζωΐν.
ko; ὁμολογητὴς Χριστοῦ Θεόδωρος, v3! πρὸς αὐτὰ
2 βίου τὰ τέλη πεφοιτηχὼς, οὐ χατώχνιι κατὰ
ἄταν χώραν χαὶ πόλιν τὰ τῆς σωτηρίας φάρμανα
Σ᾽ αὐτῶν ἰδίων [{. 174. b.]

ἀἱὸ tov pe2a52 'νξ ΝΜ. E ἐχύότως

O τοίνυν lixz42 ἡμῶν xai

ἐχπέμπειν ἐπιστολῶν,

, * ᾿ * . ^
τηρδιθάζων xai ἐνάγων πρὸς τὴν ὀρθόδοξον πίστιν
- H : n^ “ὧν
t. τλείονας "“ ἀλλὰ γὰρ xal τοὺς πρὸς αὐτὸν
ἱςχομένους ἔκ πᾶσνς ἀξίας xai ἡλιχίας εὐμενῶς
VeMiqeco xxi τοῖς νόμασ: τῆς μελιδῥύτου αὐτοῦ
WU». τὰς τούτων πρὸς ἀρετὴν κατεγλύχαινεν

ζηγῖς" υὖκ ἀπὸ τῆς μεγαλωνύμου ὃὲ πόλεως μόνον
πῆς x59» οὗτοί τὸ χἀχεῖνηι ἐξίεταν, χα! τῶν ἀτνιω-
T πετροπολιτῶν οἱ διαση μότ
γῶν 2 5: πλείους, πρὸς δὲ vai μυναζόντων o* 6:2-
φέροντες, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ πάσης μαχοὰν ἀφεστυχοίας
γέ τε xai πολίμνης ἔτρεχον πὸ
zr»2 μεταλαγχεῖν θέας xai
διιτῆς χαὶ προχοπὴν
τεπϑείσου μὲν παντὸς
πλητυαώτερος ἢ ἐπείπερ εἶχεν ἐντός τεὸἪ X71 ἐχτὸς,
t πανχγίου Πνεύματος ὡς £209
ἐξυκνόους χάριτας" δεοόξαστο
τρίσωπξον, xa: σημεῖα α ἔφερεν
πὰς διὰ τίς ἀγα. τοῦ
πὸ τῖν ἡλικίαν δὲ εὐμύχυης,
Wu ἔνα ikiiton, ἢ δίῳ χαὶ -
8^ Ἑπτὰ τοιγαροῦν ἐπὶ &
lm; ἐνιαυτοὺς τῆς ἄπάσις
τας, δώξεχα δὲ τ-τἴς ὑπὲ2 ἀληθείας
Ξετοῦ ifoplss, ὁ ὅτιος Πατῇ» ἡ μῶν

22 Νοεμδρίου μηνὸς νόσῳ ληρθεὶς
ben αὐτῷ συνε σπεσούση, ἐχ
ξεείνων [f. 175, a.]
τῆς ἐντεῦθεν τελείας avsriue) m aías, λέγω
-2 στομάχου. νεχοὸς φῶτ 0 AL χαὶ

τοι, αὶ hyooui-
i V

ofi μήτι πὰ

* * La
εὐλογίας, εἰς Ἐφόδιον
εὐσεδεία- c m “ἢ ὦ 03:0;
Φ --
αἰσθητοῦ

(9221058255

ὼς χαῦπους ^X

[1
ὃ: χχτὰ Mwa:a3 τὸ
xo) 4:2iz0 0 νεχρώ-

τῇς

A
*

T 203!0T0' J

ὑπ "pen

à zla; -

πάσης

-
ec

Y*5 τὰ μ'Χ209

αὐτοῦ ἔν σαρχὶ πολ'-

πεοὶ τὰς ἀογὰς

τῇ σοντοῦ: (ῳ χαὶ

τῷ" X πολ JA (TUM

φυλαχῶν τὰ χαὶ ἐξησιῶν,

χαὶ
^s -
οὲ τῆς

ποὸ *0:XÍ-
ι ι ἢ

τους Ó μακαρίτης, ὀρέξεων εἰς X420» ἀποπχοθεισῶν "
ξξῆς τϑ τετραήμερος χλινήους ὑεγονὼς, πᾶλιν εὐ20-

εἰ, Θεοῦ πρὸς τὸ εὔθυμον μετεύλιθη" xai ὦ τῆς τοῦ

» * - ^ . 2 M
vxo ἡκεμίας ἢ ἄλλης oixso09 παραχλήπεως ἐδού-

-ρισμάκαρος μεγαλοψυχίας 1 ὅτι οὐδὲ ἐπ᾽ αὐτῇ, τῇ

VITA.

«ραμμένοις ἡμῖν, ὠφελείας τῶν ἀγνοούντων ἔνεχεν, Α epistolares inspiciat Patris nostri libros, et fidem

C

κινύρας τὰς
pm 0xz20v τὸν διδασχχλιχὸν προϊσχόμενος λόγον.

τετε- D

924

denique adjnngal, cognita illic dictorum nostrorum
veritate. Jam si nihilominus subirato querulove
animo esl, videat, posth:inc qui hujusmodi est, ne
forte petromachia vcl potius theomachia laborat ;
quod boni viri officium non sapit,sed vesani potius
ac Deo odibilis, Et de his haetenus.

63. Deinceps ad divi hominuis finemoratio nostra
jam pergat, si tamen vite finis, et non potius mor-
tis dicendus est, ac verissime vile initium. Nam
qui voluntarie morti, id est passionum rmortifica-
tioni, per omnem atalem studuit, et absconditam
in Christo vitam voluntarie ac libere sancte pre-
tulit hic peccato mortuus in hac corruptibili la-
boriosoque naturalis vite statu, tanquam ἃ morte
οἱ vila, ad uniformem seternamque transire vitam
meritio credetur. Parens ergo noster et divusChri-
sti confessor Theodorus, ad vite quoque finem jam,
vergens, non desinebat per omnem regionem ur-
bemve, salutaires medelas per suas epistolas mittere
concilians adducensque ad orthodoxam fidem com-
plures.Sed et venientes ad se cujuslibet dignitatis
alque xtatis homines benigne excipiebat, susquc
melliflue lingue rivulis illorum animas ad virltu-
tem suaviler confovcbat. Neque a regia metropoli
lantum modo hi modo illi ad eum exibant, et san-
ctissimorum metropolitarum praecipui, et hegume-
norum perinulti, δὲ monachorum gradu eminen-
tiores, sed et ex qualibet longinqua insula aut op-
pido concurrebant certatim homines videndi eum
causa el auscipiend» benedictionis, viaticum ad
virtutein, et in pietate profectum. Erat. enim san-
ctus vir, horto quolibet sensibili speciosior et opta-
bilior, qui intus forisque habebat odoros fructus et
suaves gralias : eratque, ut olim Moyses, gloriosa
facie, lcrebatque pre se voluntarie mortificationis
signa, sacrum vultum apprime pallidum : procera
ilem statura erat ; cumque corporei organi chordas
prorsus concordes haberet, voeenique harmonicam
einitterel, dulciorem ac jucundiorem didacticum
sonabat sermonem.
y9293: συμμέτρους ἐχούσης, καὶ φωνὴν

61. Completis ἱπίταν fere totius sume in carne
conversationis annis sexaginta, duodecim autem
post ter'ium pro Christo exsilium, sanctus parens
noster sub Novembris mensis initio, morbo corre-
pius iusito ipsi atque olitu contracto ex srumnosis
illia carceribus et exsiiiis, et consecuto illinc vale-
tudinis neglectu, stomachi, inquam, mortuus pene
videbatur etiam ante sepulturam beatus vir, ces-
sante oinni cibi appetitu. Pruinde quatriduo lecto
addictus, rursus Deo volente sanitati est restitu-
tus. Alque, o beatissimam ejusdem magnanimita-
tem ! quia nec in ipso morbo, quiete vel alio
quolibet solatio frui voluit. Adeo in tinem ueque
presentem vitam odio hubuit! Etenim jam sene-

323

laboribus, ne sic quidem oculis somnum concede-
bat, neque palpebris dormitationem, aut requiem
temporibus, antequam salutarem et consuetam
habuisset ad fratres didacticam allocutionem, quam
et in sella residens, cum jam non posset canorius
ad presentes verba facere, mandans alicui tachy-
grapho, per illum choro discipulorum recitandam
curabat ; instantem simul sibi finem perspicue his
verbis denotans: fratres et patres, infirmus fui,
sed denuo precibus vestris convalui. Sed quandiu
δὰ vos denuo redibimus ? Veniet certe mortuaria
diee, que rursus venire non sinet, me scilicet a
vobis separans, et rebus humanis eximens. Et
reliqua, que in catechesi sunt.

S. THEODORI STUDITJE

ctude languidus, et gravibus continuisque pressus À Aeco ἀπολαύειν * οὕτως ἦν εἷς τέλο,

324

μεμισηχὼς τὴν
παροῦσαν ζωήν ἐχλελοιπὼς γὰρ ἤδη τῷ γήρᾳ xx
τοῖς σφοδροῖς xai ἀνενδότοις συνθλιδόμενος πόνο!ς,
οὐδ᾽ οὕτως ἐδίδου ὕπνον τοῖς ὁς φθαλμοῖς, οὐδὲ τοῖς
βλεφάροις αὐτοῦ νυσταγμὸν, ἢ ἀνάπαυτιν τοῖς χρητά-
φοις, πρὶν ἢ τὴν σωτήριον xx! συνήθη τοῖς ἀδελφοῖς
ἐχποιύσηται διδασχαλίαν * ἢν xai ἐπὶ σχίμποδος ὦν,
διὰ τὸ μὴ δύνασθαι γεγονώτεοον τοῖς παροῦσι προσ-
φθέγγεσθα:, ὑπαγορεύσας ἑνὶ τῶν ταχυγράφων, δι’
αὐτοῦ ταύτην τῷ χορῷ τῶν μαθητῶν προσπεφώνη-
χεν, τὸ παριστάμενον χαὶ ἐπὶ θύραις τέλος αὐτοῦ
ἰσχνῶς ὑποσημηνάμενος, ᾿Αδελφοὶ, λέγων, xa: Πατέ-
ρες ἠσθένησα, xai πάλιν εὐγαῖς ὑμῶν ἀναχέχλημαι"
ἀλλ᾽ ἕως πότε μέλλομεν ἔρχεσθαι ἐπὶ τὸ πάλιν ; ἐλεύ-
σεται δὴ πάντως ἢ ἐπιθανάτως ἡμέρα, ὅτε οὐχ ἕξει

χώραν τὸ πάλιν, χωρίζουσά μὲ ἀφ᾽ ὑμῶν xal παραπέμπουσα iw τῶν ἐνθένδε. Kal τὰ ἑξῆς τῆς κατηγή-

σεως.

65. Post quartum vero diem orastino qui erat B

resurrectionis dies, vir sanctissimus publice se-
dens, eadem lecta catechesi, vires ab animi ala-
critute sumit, et divinis rebus voluit operari : nam
et labor sanitatem suppeditat, et alacritas mortuos
suscitat. Ergo ingreditur Dominicum (id est Eccle-
siam) sanctam liturgiam peracturus sancte puris-
sime et consubstantiali Trinitati : et incruenta
hostia Deo oblata, cunctisque presentibus distri-
buto vivifico corpore ac sanguine Domini nostri et
Servatoris Jesu Christi propriis manibus, illinc ad
mensam regreditur; ad quam benigne admissis
Patribus aliquot et confessoribus qui supervene-
rant,cum his frequenti sermone locutus de suo
transitu, eosdem dimisit. Et sane universum beate
vitae ejus tempus meditatio mortis fuerat, ac
desiderium dissolvi et esse cum Christo. Reapse in
lectum rursus decidens, advocato «cconomo, qui
erat inclytus Naucratius, qui et ei successit, num,
inquit, aliqua debita officii nostri pars neglecta
fuit? Adeo erat accurala anima ejus, perspicax, et
sollicita de omnibus, et omni tempore, et de omni
re gerenda. Dein postridie, quo flebat commemo-
ralio magni sacerdotis Trinitatisque confessoris
Pauli,utpote pius et sanctorum amans, expleto-
apostolico hymno, rursas rem divinam fecit, sancti
memoriam celebrans. Vespere autem subeunte,
diu locutus cum sibi assidentibus, atque inde in
cellam suam digressus, solita psalmodia et preci-
bus Domino dictis, lectulo decubuit. Sel ecce circa
horam quartam, consuetus eum invasit morbi
accessus: quamobrem, vocato quodam prope cel-
lam suam dormiente, significat ei quam male se
haberet, concurrentibus statim undique fratribus,
ut quid Patri fleret viderent. Igitur cum doloribus
mediocriter luctatuse, crastina die convocatis om-
nibus, suprema discessus sui verba fecit sic :

συνδρομὴ γίνετα! τῶν ἀδελφῶν τὰ τοῦ Πατρὸς ὀψομένων᾽

ἢ

Ec. Μετὰ δὲ τετάοτην ἡμέραν, τῇ ἐπιούσῃ, ἥτις
ἣν ἀναστάσιμο:, προχαθεσθεὶς ὁ πανόσιος χαὶ ὅπ-
αναγνωσθείσης τῆς αὐτῆς χατηχήσεως, τί γίνεται ;
ῥώννυται τῇ προθυμίᾳ. Καὶ ἐπέστη τῶν θείων " ἐπεὶ
χαὶ πόνος ὑγίαν χαρίζεται, χαὶ προθυμία νεχροὺς
ἀνίστησιν * xai εἴσεισιν εἰς τὸ Κυοιαχὸν, ἁγίως λα-
τοεύσω" τῇ ἁγίᾳ xxi ἀχράντῳ xal ὁμοουσίῳ Τριάδι,
xai [f. 175. b.] δὴ τὴν ἀναίμαχτον θυσίαν προσαγα-
γὼν τῷ θεῷ, καὶ μεταδοὺς πᾶσι τοῖς παροῦσι τοῦ
ζωοποιοῦ σώματος χαὶ αἵματος τοῦ Κυρίου ἡμῶν
xal Σωτῆρος ᾿Ιησοῦ Χοιστοῦ ἰδίαις χεοσὶν, ἐχεῖϑεν
ἐπὶ τὴν τράπεζαν ἔρχεται, ἐφ᾽ ἢ καὶ δεξιωσάμενός
τινὰς τῶν παραγεγενότ τῶν Παεέρων xal ὁμολογητῶν
φιλοφρόνως, τὰ τῆς μεταστάσεως ἑαυτοῦ διὰ πάντων
χαὶ φθεγγόμενος καὶ ὁμιλῶν, τούτους παρεπέμπετο "
ἐπεὶ xai πᾶς χρόνος τῆς μαχαρίου Qut; αὐτοῦ, οὐ-
δὲν ἕτερον ὧν ἔ μελέτη θανάτου, xxi ἐπ τιθυμία τοῦ
ἀναλῦσαι χαὶ σὺν Χριστῷ εἶναι. ᾽Λμέλε: ἀναπεσὼν
εἰς τὴν ἑαυτοῦ χλίνην, καὶ τὸν οἰχονόμον mpocxzÀse ᾿
σάμενος (v δὲ οὖοος ὁ ἀοίδιμος Ναυκράτιος, ὁ xal
διάδοχος αὐτοῦ γεγονὼς). Μή τ', φησὶ τῶν χεχρεωστη»᾿
μένων duiv παρημέληται; οὕτως ἦν ἐμμέριμνος..
αὐτοῦ ἡ ψυχὴ, διηγωνισμένη τε xai φρῥοντίζουσα :
πιρὶ πάντων ἐν παντὶ xal ἐν πᾶσιν " εἶτα μετὰ vic
ἑξῆς (ἦν δὲ τρίτη τῶν ἡμερῶν καθ᾽ ἣν ἐφεστήχει d
μνέμη τοῦ μεγάλου ἱερομύστου χαὶ τῆς Τριάδος
ὁμολογητοῦ Παύλου), ὡς φιλόθεος xai φιλάγιος, τὸ...
ἀποστολ:χὸν πληρῶν, καὶ αὖθις ἐκτελεῖ τὴν θεΐαγ.
μυσταγωγίαν, τὴν τοῦ ἁγίου μνήμην ἀφοσιούμενρε"
τῆς ὁὲ ἐσπέρας x χκαταλαδούσης, πλεῖστα ὅσα spoe-
φθεγξάμενος τοῖς περὶ αὐτὸν καθεζομένοις, χάχεϊθεν
εἰς τὸ χελλίον ξχυτοῦ εἰσελθὼν, χαὶ τὴν συνήθη
ψαλμῳδίαν xxi τὰς εὐχὰς ἀποδεδωχὼς «τῷ Κυρίῳ,
ἀνέπεσεν ἐπὶ τοῦ χλιν'δίου * xal περὶ ὥραν τετάοτην
ὑπεισῆλθεν αὐτῷ ὁ χατὰ συνήθειαν πόνος " xal δὴ

- ^ - , - ^
φωνήσας τινὰ τῶν πρὸ τῆς χέλλης αὐτοῦ xaÜtooóv. ,
των,

, - * » bl d Ψ "Ὁ
αὐτῷ τὸ ἄλγημα, χαὶ τῇ αὐτῇὸ

ἀπαγγέλλ et
, ^- ,
δυση μεοεύτας τοίνυν μετριοπύνως, τῇ ἐπαύριον

, ert -
προσκαλεσάμενος ἅπαντας, τοὺς ἐξιτηρίους ποιεῖ λόγους, xal φησιν"

66. Fratres alque patres, calix hic cunctis com-

munis est, eumque omnes biberunt patres nostri :
eumdu m ego quoque nunc bibam, atque ad patres

[f. 176. a.1 Ec. ᾿Αδελφοὶ xal Πατέρες, τὸ ποτή-
prov τοῦτο χοινόν ἐστιν, ὅ ἔπιον παντες οἱ Πατέρες:
ἡμῶν * τὸ αὐτὸ δὴ πίνοιμ: χἀγὼ, xai πορεύομαι πρὸς

VITA.

936

zatípzQ uoo ^ βλέπετε τὴν παραθήχην ἣν A meos proficiscar. Videte testamentum quod vobis

ÉÜÜfurv ὑμῖν (40) τὴν πίστιν ὑμῶν quAaLats
ἱευτον xal τὸν βίον ἀχηλίδωτον᾽" πλέον γάρ τ'

s» οὐχ ἔχω, 9: τὸ πάντα τὰ ὀφειλόμενα καὶ

συχυγεῖλα: xai διδάξαι ^ προσθεὶς xal τοῦτο ὁ
εἰς ήένης χαὶ τῆς ἀγάπης Υἱός" Τῷ δεσπότῃ ἡμῶν
ἀςχ'ερεῖ τὸν Qi αἰδοῦς xai τιμῆς ἀσπασμὸν ἐξ
3 πονείματε, τοῖς λοιποῖς Πατράσιν, ἱεράρχαις
x1: ἱερεῦσιν, τοῖς Χριστοῦ ὁμολογηταῖς τοῖς διὰ
πον ὀεδιωνπένοις, ἅπασι τοῖς ἀδελφοῖς, φίλοις τε
νωρίμοις, χαὶ τοῖς ἐν τῷ ὑπὲρ τῆς πίστεως
pt σογχεχοπιαχόσιν ἡμῖν μιχροῖς τε xai μεγά-
-- Ἐφωτη εὶς δὲ πρὸς τοῦ σεδασμίου Ναυχρατίου
: τῶν ἐν ἐπιτιμίοις ὄντων μοναχῶν τε χαὶ χοσμι-
, ἄπεχρίνατο ὁ ὄντως οιλοσυμπαθέστατος — xai
στομέμυ πος ἱχτρός * Ὁ Κύριος συγχωρήσε! πᾶσιν "
ἀσεραγίσας τε τρίτον τοὺς ἀδελφοὺς, ἐπηύξατο
οἷς εἰπών ^ Ὁ Κύριος τῆς εἰρήνης ἔσται μετὰ τοῦ
ματος ὑμῶν xai ἀσπασάμενος τοὺς παρόντας
τᾶς, διέμεινεν οὕτως.
τ Τῆς τοίνυν ἀχοῆς ταύτης μέχρι πολλοῦ διαδο-
mi, παρεγξνετο πρὸς αὐτὸν πλῆθος πολὺ, οὖς
χαὶ κχατασφραγίζων, ἀσπαζόμενός τε xal
1 προσςθεγγόμενος ἀπέλυεν * τοῦτο δ᾽ ἐποίει
$59 ἡμέας. Kai τῇ Κυριαχῇ ἐν J|) μνήμη
πλεῖτο τοῦ ἁγίου xai ἐνδόξου μάοτυρος Μηνᾶ,
χὼς τὰ συυζθν͵,, χαὶ τῶν ἁγιασμάτων μετασχὼν,
: ξπαλειψάτλενος χατὰ τὸ ἔθος τὰ μέλη αὐτοῦ,
42 τῈ τὰς χεῖρας ἄδας χαὶ προσευξάμενος, περὶ
πν t«v» ὡς σθετο ἑαυτὸν ἠτονηχότα, προσέταξεν
χῇ τηραψίαν [f. 176 a.) γενέσθα!" καὶ οὕτω τῶν
τῶν ἀρξαμένων τῆς ψαλμῳδίας τοῦ ἁμώμου,
ἢ τθιετάντων ἐν τῷ στίχῳ τῆς δευτέρας στάσεως
ᾧ hw, Εἰς τὸν αἰῶνα οὐ μὴ ἐπιλάθωμαι! τῶν
ἰασωιστων σοῦ, ὅτ' ἐν αὐτοῖς ἔζησας μὲ (i),
ἐν. διστοιύόντων αὐτῶν, παρέδωχεν τὴν ἁγίαν
em γήν᾿ xal προσετέθη τοῖς ἐξ αἰῶνος Oi
χερς τοὶ πάντα τὸν ἑχυτοῦ βίον ὑπὲρ διχα!ο-
ck ἀξωγμένος ^ τοῖς ὁσίοις, ὁ τῆς ὁσιότητος
ἐραστὴς τὸ ἐσ γάττνς " τοῖς μάρτυτιν ὁ φιλομάρτυς
zr ευνεδλιτὶ ς- χαὶ πολύαθλος " τοῖς ἀποστόλοις, ὁ
τὸν τὐτὸν ἐχεῖνοις ὁρόμον σταδιεύσας πίστεως " ^0lq
veins τῷ ἴσῳ τετιμημένος παρὰ Θεῷ χαρί-
VgEA, x τὰς ἐχείνωωυν σφραγισάμενος διὰ πραγμά-
τῶν τροῤίήσεις “ὡς ἅτε τὴν τοῦ ᾿Εμμανουὴλ ἕναν-
Épsequr (t συμδόλων ἱερῶν πάντη xal πάντως
nisle: βεδαιωσλιλενος πᾶσι τοῖς ἁγίοις ἀγγέλοις,
᾿ ξαντὶ σθένε! cV ἐχείνων ἐζηλωχὼς μετὰ σαρχὸς
ϑλιτείχν “τῷ παυτοχράτοσ! Θεῷ xai Κυρίῳ τῆς
ὅξης χχὶ Βασ'λεῖ τῶν ἀπάντων, ὁ τὰς ἐπιγείους χαὶ
εριχὴς βαπιλείας διὰ τὸν ἐχείνου φόδον ἂντ᾽ οὐδε-
ὃς λογισάμενος, χαὶ πᾶσαν ἀνθρωπίνην δόχαν ὡς

"τῶν

* ^ , M 4 ^ ^
τλὸν χαταπατήσας, καὶ γενόμενος χατὰ τὸ ὀυνατὸν
ἰοειδὴς χαὶ Χριστοείκελος.
ip. Οὐ καὶ τὸ πανίερον xal τληπαθὲς
- ?» € » L] *
ἃς προῤῥηθείσης γερονήίσου πρὸς τὴν

(1) Psal. cxvin, 93.

σκήνωμα,

Ποίγχιπον

confeci : fidem vestram servate inconcussam, et
vitam immaculatam. Nil enim amplius dicere
habeo, quia quidquid utile erat, jam demonstravi
ac docui. Unum hoo addidit pacis el charitatis
filius, nempe : Domino nostro et pontifici cum
reverentia et honore salutem a me dicite ; nec non
Patribus ceteris, episcopis et sacerdotibus, Chrisli
confessoribus, persecutionem propter Christum
perpessis, cunciis fatribus, amicis ac nolis, et iis
qui nobiscum in agone fidei desudarunt, parvis ma-
gnisque. Interrogatus autem a venerando Naucratio
circa subjectos penis canonicis monachos et 888-
culares, respondit ille vere misericordissimus
Christique imitator medicus : Dominus cunctis ine

B dulgeat : signoque crucis ter fratribus benedixit

dicens Dominus pacis sit cum spiritu vestro : et
omnibus qui aderant salutatis, in manebat.

*

67. Ergo rei fama diu didita, veniebat ad eum
plurima multitudo, quibus signo orucis formato
benedicens, salutansque, et placide alloquens, di
mittebat. Atqueid agebat biduo. Dominico autem
die, quo commemoratio sancti et gloriosi martyris
Mene? celebrabatur, consueta dicta psalmodio, sum-
ptaque eucharistia, et oleo pro more membra
inunctus sublatis manibus orans, circa horam
gextam ubi sensit se viribus destitui, jussit tacite
ul cerei incenderentur; atque ita fratribus psal-
mum incipientibus Beati immaculati, cum ad se-
cunde sectionis versiculum pervenissent dicentem
In ternum non obliviscar justificalionum tuarum,
quia in ἐμεῖς vivificali me (i), ibi his astantibus san-
ctam animam suam emisit, appositusque est justia
a seculo, is qui intota vita sua pro justitia per-
geculionem passus fuerat ; sanctis, sanclitatis ama-
ior et operator; martyribus, martyrum studiosus
et certaminum socius ac patientissimus ; apostolis,
qui eumdem ac illi fidei studium decurrerat ; pro-
phetis, qui pari ornatus fuerat a Deo charismate,
eorumque confirmaverat rebus suis geslis vatici-
nia; quandoquidem Emmanuelis incarnationem
sacris sy.nboli somnino esse honorandam asserue-
rat; sanctis angelis cunctis, qui omni conatu
semulatus fuerat, carne licet, vestitus, conversatio-

D nem illorum ; Deo denique omnipotenti, οἱ glorie

Domino Regique universali, is qui terrena omnia
circumscripta regaa, pre Dei timore flocci fecerat,
et quamlibet humanam gloriam ceu lutum calca-
verat, factus denique quantum licebat Deo Chri-
etoque similis.

68. Saeratissimum et palientissimum corpus
ejus ex supradicta peninsula ad Principum insu-

(40) Exstat in Sirmondiana editione Theodori nostri Testamentum.

321

S. THEODORI STUDIT.E

lam tunc delatum, ibi. congruam psalmodiam et A τηνικάδε μεταχοιμ'σθὲν, αὐτόθι τὴν ἀομόδιον

depositlonom nactum est. Annis octodecim illa in
insula retentum fuit, et a sancto Spiritu, qui in
eo habitaverat, incolume et incorruptum conser-
vatum, adeo ut no cutem quidem illius corru-
ptele vis violarit ; etiamsi ca natura erat beatis-
simum illud corpus, que putrescere solet. Trans-
lata postea fuere solemniter Theodori lipsana ad
ejus ovile Studii initio hebdomade orthodoxiss no-
stre, liturgiam celebrante (vel pompam cohone-
stante) Methodio sanctissimo, et Semichristiano-
rum haereseos destructore. Depositusque fuit 'Theo-
dorus in loculo Platonis sanctissimi et hegumeni
olim sui, οἱ Josephi Thessalonice archiepiscopi
germani fratris, Deo ac servatore nostro Jesu
Christo sic volente, ut hos habentes curatores ac
medicos nostrarum animarum, atque apud san-
ctam simplicem, increatam et consubstantialem
Trinitatem interccssores, liberemur semper ipso-
rum precibus ab omni divina ira, detrimento, ac
damno visibilium hostium et invisibilium ; laudan-
tes Patrem et Filium ac sanclum Spiritum, unum
Deum nostrum, per saecula secularum. ÀÁmen.

^ a , ^r * '
tpólav τε xai χατάθεσιν δέχετα! ^ ἐν Óxtt
"p, “᾿ -- ^
ὀέχα ἔτεσιν τῇ αὐτῇ παραφυλαχθὲν visu, v
τηρηθὲν ὑπὸ τοῦ ἐν αὐτῷ γατεσχνηνωχύότος
Πνεύματος ἀσινὲς xai ἀδιάλυτον, χαὶ οὕτως ὦ
τῆς δοοᾶς αὐτοῦ χαθάψασθαι τὴν φροροποιδ'
γεῖίαν (f. 177 8.1 * εἰ xai τῆς τὸ ὁδωδένα! o
, * ,
φύσεως σύμφυλον ἦν τὸ μαχάριστον" μετετ
ἐνδόξως ποὺς τὴν ἰδίαν αὐτοῦ ποίμνην τοῦ Σ
* * EA «ὦ ^— ΠῚ - Pl
ἐν ἀρχὴ τῆς χαθ᾽ ἡμᾶς ὀρθοδοξίας (A1) ἐπὶ τὶ
’ ^ — , , ,
τουργίας Μεθοδίου τοῦ ἁγιωτάτου πατρί.
χαθχιρέτου τῆς τῶν 'Hu:yo!sttv αἰοξσεως (4
χατετέθη τῇ σορῷ τοῦ πανοσίοτ Πλάτωνος xai
μένου αὐτοῦ, Gux Ἰωσὴφ τῷ ἀγιεπισχόπῳ
b] 3.5 3 -- ^*^ - ᾿ ω-- -
λονίχης xai ἰδίῳ αὐτοῦ ἀδελοῷ " τοῦ Θεοῦ x
tho», ἡμῶν ᾿Ιησοῦ Χοιστοῦ οὕτως εὐδοχύ
et , 4’ ' . » ᾿
ἵνα τούτους ἔχοντες προμηθέχς χα! ἰχτοοὺς’
ψυχῶν xai σωμάτων ἡμῶν, xxl μεσίτας

am
νι
'.

ἁγίαν χαὶ ἀπλῖν καὶ ἀχτίστον χαὶ ὁμοούσιου
λυτοώμεθα ἀεὶ ταῖς
ὀργῆς θεηλάτου, βλάδθης τε χαὶ ἐπηρείας

5 - p» *
αὐτῶν πρεσοείχις ἀπὸ

Α , * —- * , ,
χαὶ νοουμένων ἐχθρῶ» δοξάζοντες Πατέρα x
A e Aud 4 et * - 9 ^
xz! ἅγιον Πνεῦμα τὸν ἕνα Θεὸν ἡμῶν εἷς τοὺς
τῶν αἰώνων. "Any.

OPERA DOGMATICA. -

OEOAOPO Y

BTOYMENOY TQN ZTOYAIOY,

ANTIPPHTIKOX IIPOTOX
ΚΑΤᾺ EIKONOMAXON.

SANCTI PATRIS NOSTRI ET CONFESSORIS

IHEODORI

PRAEPOSITI STUDITARUM,

ANTIRRHETICUS PRIMUS

ADVERSUS ICONOMACHOS.

(Edüt. Sirmond., p. 70.)

Tempus est ut loquatur, et non sileat qui loqui
quoquomodo potest, cum iustet haeresis adversus

(41) De Dominica et. hebdomada orthodoxis le-
*ur Allatius, De Cons. col. 1432. Fiebat autem
*m Orthodoxie, ob instauratum sacrarum imagi-
ultum contra Iconomachos. De hocfesto plures

Kat20; τοῦ λαλεῖν, ἀλλ᾽ οὐ τοῦ σιν ἔτ

ὁπωσοῦν δυνγμένῳ ^ ἐπειδάν τις αἵρεσις ἐν’
exstant Grecorum orationes, quas inter vic
etiam Macarii Chrysocephali.

(42) Legesis de hoc pleno orthodoxie tri:

Cuperum in Hist. Chron. Patr. Consi. in Mel

ANTIRRHETICUS I.

330

023a τῆς ἀληθείας, xal πτόησιν ταῖς actr- À veritatem lalrans, infirmiorumque animos inani

ψυχαῖς ἐνιζάνουσα διὰ τῆς χενοφωνίας. Ajo
τα OpXx3eb πως ὁ λέγων * τόν τε οἰχεῖον νοῦν
εὖ μᾶλα, τὰς συστατιχὰς ἀποδείξεις περὶ
χει ξένης ὑποθέσεως ἀνελιττόμενος χαὶ συμ-
»* τοῖς τε ἄλλοις μεταδοίη τῶν πορισμάτων,
tvi; ἄρα τὰς ἀχοὰς ὑποθοῖντο, Τοιγαροῦν
| Ξενιχρὸς ἀμφοτέρωθεν, τάϊς πατρ'χαῖς εὖ-
xa: παροριλήσεσι θαῤῥίσας, τὴν ἐμαυτοῦ ὑπό--
ὡς οἷόν πῇ ἔστιν, ἐπιξεῖξα! πειράσομαι. Κρεῖσς
2, ττη7ὺ, τὸ χατὰ δύναμιν εἰσενεγχεῖν, ἢ τὸ
htzeiv, ἡ θεολόγος γλῶττα. ἄλλως τε xal διὰ
ἀποχρώντως ἐν τῷ πονηθέντι μοι Στηλίιτευτι-
την ἐπεξιέναι. “Ἤδη δὲ προδλνηθάσεται ὁ λό-
πὰ ἀντίθεσιν τοῦ τε οἰχείου δόγματος, xxi τοῦ
10) * ὡς ἂν διὰ τῆς παραθέσεως καθάπερ ἐπὶ
ς τίνος (4), ἀπὸ τοῦ δοχίμου xai ἀχΟδήλου
aÜ:íaz χαραχτῆοοό, ὁ παραχεχαραγμένος xal

μένος τῆς ἀσεδείας τύπος ἐχρίπτοιτο. ᾿Αλλὰ

loquacitate conturbans. Duo enim hac loquendo
perficiet : eL suum ipse animum vehementer con-
firmabit, idoneas de re proposita demonstrationes
animo volvens, proferensque in mediuin: et aliis
inventa sua communicabit, si qui erunt qui pre-
bere aures velint. Quare, et ipse inops licet utraque
ex parte, patris tamen precibus ct hortatu fretus,
meam quoquesoententiam pro viribusostendere cona-
bor: Meliusquippoe, ut Theologus ait, quod possumus
conferre, quam penitus deesse: presertim cum in
Steliteutioo, quem edidi, non satis abundeillam expo-
suerim. Nuno autem per oppositionem nostri do-
gmatis et contrarii incedot oratio, ul per utriusque
contentionem a probo siuceroque veritatis charactere

B adulteria et fucata impietatis nota rejiciatur. Sed Do-

minus dabit verbum evangelixantibus, virtute multa! ;

si mihi tamen indigno dicere incipienti his verbis
uti fas est.

δώσε: ὁῆμα τοῖς εὐαγγέλιζομένοις δυνάμει πολλῇ. Εἴπερ θέμις κἀμοὶ τῷ ἀναξίῳ φάζειν ἀρχομένῳ

ΓΟὉ
Μία τοίνυν ἡμῶν τῶν Χριστιανῶν, ὦ οὗτοι,
χαὶ λατρεία xal προσχύνησις * d εἰς Πατέρα
d * * * 4 e? - , à oc]
qf, xal Υιὸν xai ἅγιον Πνεῦμα * ὅτι xxt ἕν
4 — - 4᾿ '
"σκυνούμενον cT, φύσει: τῆς θεότητος, χὰν τρία
μενα ταῖς ὑποστατιχαῖς Ἰδιότησιν, ὡς χατὰ
μτν (2).
θυυ: 9v, εἴ ὁ σέό Ἢ λυπροσ-
αἶα γοῦν, εἴπερ τὸ σέθας ἡμῶν πολυπρ
* “-- *. ΜΌΝ PLI ^ 2^
Ὃν $i τῆς εἰχονιχῆς ἀναστηλώσεως ἀποοέδει-
- ^ * *
μεταλνηοθείσης πὼς χαχοτεγνίᾳ δαίμονος ἀπὸ
ly - * . 4
EXAxexy2 παραδόσεως εἰς εἰδωλιχὴν προσκὺ-
ν» τῇ χαθολιχῇ ἘΕχχλυησίᾳφ. ᾿Απερίληπτον γὰρ

I. Una igitur nobis Christianis, o adversarii, fides,
etlatria, et adoratio; in Patrem scilicet, et Filium,
et Spiritum sanctum: quia et unum et quod ado-
ratur, natura deitatis licet tria sint que hyposta-
licis proprietatibua intellignutur.

II. H/ER. Non una sane, siquidem cultus no-
etri multiplicem adorationem arguit imaginum
erectio; que pessima demonis arte ab Ethnico
ritu δά idolorum adorationem in Ecclesia catho-
lica traducta est. Incomprehensum namque Deum
incireumscriptum prorsus esse, theologi omnes

τὸ τὸ Θιῖον xai ἀπεοίγραπτον, πρὸς ἔχάστου τῶν C consentiunt.

ὅτων ὡμολόγηται
ἄγων ὡμολόγηται.
» * . 4 - M 4
Wa πὲν ἀπεοίλνπτον τὸ Θεῖον χαὶ ἀπερίγραπτον,
-- φ' ᾿ ?
wise Σ΄ ὅτι καὶ ἄπειρον xal ἀόριστον xai ἀσχη-
1 b * - * —- L ,»-
uomo, xii ὅσα διὰ τῆς ἀφαιρέσεως τῶν ἅπερ OU
1 - ,
We is παντί ποὺ δῆλον. Ποίχ δὲ χοινωνία
L| ' , » - v , ^ ᾿
9i τῆς τκότος, χἀνταῦθχ ἐστι φράσαι, ἢ τίς
uses; Χριστῷ πρὸς Βελίχλ ; εἰχόσι τὲ ἱεραῖς
mi iXckug ὁχιμονίων ; T? γὰρ ἂν ἐχρῆν πρὸ τῶν
- ., - NN
ἐτιατῶν, ὁ α'τια σέόειν χαὶ προσχυνεῖν, τὸ δὴ λε-
- * , Α -- - L] ^
mum, 3 ᾿Αστάρτῃ xxb τῷ Χαμὼς βϑδελύγματι
Yieran, 425) λωνΐ τε χαὶ Διὶ καὶ Κρόνῳ, xal τοῖς
- ^ -Ἠ - - 4 , . e" 4
glisz τπιτοῦαποῖς θεοῖς τῶν Ἑλλήνων * οἱ xzt4
δόν;ς ἀαμονικῖς ἄγνοιαν τὴν λατρείαν ἀπὸ τοῦ πε-
κηχότος θεοῦ ἐπὶ τὰ δημιουργήματα μεταθέμενοι,
* - ^ - 4 M
λζτρευσαν, τὸ δὴ λεγόμενον, τῇ χτίσει παρᾶ τῶν
isrw:z, εἰς ἕν βάραθρον πολυθεΐας χατολισθήσαν-
- "Huiv δὲ εἷς Θεὸς ἐν Tpixàt προσχυνούμενος.
- * * * - ^g et
: 620» μὲν xatX τὸ τῆς θεολογίας δόγμα, οὐγ ὅτι
- - * , ^ “,' .
πγρατῖς ἢ καταλήψεως εἴθος ἐξευρίσχειν, ἄπαγε
πὸ τὰῷ τῆς Ἑλληνικῆς ἐπινοίας ἐφεύρεμα c ἀλλ.
* ^ - " et [4 *

Y δτ: ποτὲ ἔστιν ἴσμεν τὸ Θεΐον, ἢ ὁ τι περ ἔστιν'
“:-“ν - 4 ^^ ^
αὐτὸ περὶ ἑαυτοῦ ἐπίσταται μόνον. 'Emet 0& 0t,
pz» ἀγαθότητα εἰς ἀνθρωπείαν φύσιν ἐλήλυθε, γε-

1 Psal. ἰσνἱ, 12.
(4) Ἐαθάπερ ἐπὶ ἐχλογῆς τινος, velut electione

adam facia, omissum in lalina interpretatione
ParRor. Gs, XCIX.

? I[ Cor. vi, 14,15. ? Rom.

ORTH. Quod incomprehensua sit Deus et in-
cireumscriptus, addam etiam quod interminatus,
et infinitus, et figure expers. et quecunque
per eorum detractionem, quz illi non conveniunt,
enuntiantur, omnibus et manifestum. Al qua socie-
las, ut apposite dicam, luci ad tenebras? quz au-
tem conventio Christi ad Belial * ? sacris imagini-
bus, et idolis demoniorum? alioquin oportebat
causas polius ipsas quam que ex causis orta
sunt, colere et adorare: Astarten, inquam, et Cha-
mos abominationem Sidoniorum ; Apollinem, et
Jovem, et Saturnum, et reliquos omnes deos Gre-
corum, qui per demoniaci erroris ignorantiam,
cultum a Deo qui fecerat, ad res condilas transfe-
rentes, servierunt, αἱ scriptum est, crealurze polius
quam (Creatori ?, in unum multitudinis deorum
commune barathrum praceipitati. Nobis vero Deus
unus est, quem in Trinitate adoramus. Et quan-
tum quidem ad theologie placita speclat, non
modo circumseriptionis aut comprehensionis spe-
ciem excogitare non licel, absit! hoc enim Gre-
canici sensus est commentum: sed ne quidem

1, 90,

(2) Ὡς χατὰ συνέπειαν, lanquam. ex. consecutione,
deest in Latino.

AX

331

quod Deus sit,
ipse de seipso scit solus. Postquam vero per
summam suam bonitatem ad naturam huma-
nam descendit, similis nobis factus, qui unus
est e Trinitate; et facta est immistorum mi-
Stio, et intemperatorum temperatio ; incircum-
scripti nimirum cum circumsceripto, interminalti
cum terminato, infiniti cum finito, figure expertis
cum figure suddito, quod paradoxum fuit plane-
que admirandum; ob id Christus imagine elfin-
gitur ; et qui invisibilis est cernitur ; et naturalem
corporis sui circumscriptionem recipit, qui ex pro-

S. THEODORI STUDIT/E

aut quid sit, novimus, sicul À νόμενος xxÜ' ἡμᾶς ὁ ε

Te τῆς Τριάδος xa!

9

τῶν ἀμίχτων μίξις, xai τῶν ἀχράτων
ἤτοι τοῦ ἀπεριγράπτου πρὸς τὸ περιγεγρᾶμ;
τοῦ ἀπείρου πρὸς τὸ πέπερα σμένον * τοῦ 4

πρὸς τὸ διωρ'σμένοχ * τοῦ ἀσχηματίστου ποὸς
σχηματισμένον * 6 xoi παράδοξον διὰ τοῦτοΣ
εἰχονίζεται, xal ὁ ἀόρατος ὁρᾶται " ς
περιγραφὴν καταδέχεται τοῦ σφετέρου σώματο
οἴχείᾳ θεότητι ὑπέρχων ἀπερίγραπτος " ἵν'
ἐστὶν ἀμφότερα τοῖς πράγμασιν ἀποδέδειχται "
θάτερον τοῦθ᾽ ὅπερ ἐστ! διάψεύδηται, χατὰ τ

ὑπολήψεις.

χὰὶ

pria deitale est incircumscriptus ; utex quibus conslal, utraque reipsa demonstrentur, οἱ non ἃ

hocce, quod est, juxta opinionem tuam ementiaLur.

III. IER. Atqui incireumscriptum manere Deum B

negant, quando Christus corporaliter circumscr:-
bitur. Nam cum deitas carni secundum hyposta-
ticam unionem conjuncta fueri!, necesse estin carnis
circumsceriptione incireumscriptam simul deitatem
cireumscribi. Non enim licetalterum ab altero divide-
re; nedetestande separationis modus introducatur.

ORTH. Si vera sunt, que garris, ne incompr.hen-
sus quidem manere potest, dum comprehenditur;
et tamen fasciis involutus est: nec invisibilis dum
cernitur; et tamen conspectus est : nec intactus,
dum tangitur et tamen attrectatus est : nec impas-
sibilis, dum patitur; el tamen crucifixus est: nec
immortalis, dum moritur ; et tamen morte alfec-
clus est. Sic igitur cogita incircumseriptum
eliam mansisse dum circumscribitur. Sunt enim
hec simili modo proprietates : nisi quod ille
quidem ad naturam incircumscriptum pertinent, in
quibus Deus esse cognoscitur; li? vero ad circum-
scriptam, in quibus homo esse nou negatur. Nec
altera alteram innovavit, aut desiil esse quod erat;
neo una in altera immutata est. Sic enim confusio
esset quam declinavimus : sed unus est idemque
hypostasi, inconfusam propriarum naturarum ra-
tionem intra fine suos complectens. Quare aut cir-
cumscriptionem admitte : aut si hanc respuis, tolle
simul et visionem, οἱ contactum, et comprehensio-
nem, et ejus ordinis universa: atque ita Verbum
ipsum carnem factum inficiari videbere, que sum-
ma est impietas.

IV. HIER. Nundum, inquiunt, hominem dici Chri-
Btum,absurdissimumest:atqui nudi estcircumscribi:
non igitur nudus est ; αἱ qui minimecircum scriptus
est.

ORTH. Nugari mihi videris, tuum hoc incircum-
scriptumidentidemobtrudens ; necsensum sensurc-
futans,demonstrativo demonstratione carentem; syl-
logistico, ratiocinatione vacuum. Verum age, ethinc
quoque penitus te dejiciam. Nu dus sane Christus
natus non est : nec enim certum quempiam homi-
nem assumpsisse, ullus dicel e numero piorum:
sed universalem, sive totam naturam, in individuo

(3) Μηδὲ γὰρ τόν τινα “ἄνθρωπον. . τὸν δὲ xat
ὅλου etc. Reyíius codex οὐδὲ τὸν χαθ᾽ ὅλου, 7; tot τὴν
4Àzv φύσιν, ἀλλὰ μὴν τὴν ἐν ἀτόμῳ δεωρουμέ-

C

D A4. Ψιλὸν ἀνθρωπον,

I'.'AXAAX οὐκ ἀπερίγραπτόν φασι μένειν τὸ
ἐν τῷ τὸν Χριστὸν περ'γεγράνθαι σωμχτιχῶ
γὰρ θεότητος ἐνωθείτης τῇ σαρκὶ χαθ᾽ ὑποσΊ
ἕνωσιν, ἀνάγχη συμπεοιγράφεσθχι ἐν τῇ τῆς
περιγραφῇ τὴν ἀπερίγραπτον θεότητα o
4 M! , ,
ἐνόξχεται θάτερον θατέρου χωρίζεσθαι *

ἐν νούτῳ ὁ τῆς ἀπευχτῆς διχιρέσεως ἐἔπεισ
τρόπος.

Κατὰ τὸ φ'λολόγημζ σου, οὐδ᾽ ἀπερίλητου '
μένειν ἐν τῷ περιειλῆοθαι " ἀλλὰ μὴν σπαργάν
εἰλέθη * οὐδ᾽ ἀθέχτον ἐν τῷ τ " ἄσθαι " a).
ἐθτάθη * οὐδ᾽ ἀψηλφητον ἐν τῷ ἐψηλαφξσθχι'

μὴν ἐνηλαφήθη " οὐδ᾽ ἀπαθὲς ἐν τῷ πε ἐπονθέναι

* 4 ^ 5 2
μὲν ἐσταυρώθη. οὐδ᾽ ἀθάνατον ἐν τῷ νενεχρί

ἀλλὰ μὴν ἐθχνχτ dn. Οὕτω τοίνυν νόε αὐτὸν
ἐν τῷ περ Ὁ ΕΥΡ
Ταῦτα γὰρ zai ὁμοίως ἰδιώματα * ἀλλὰ τὰ j£
ἀπεριγράπτου φύσεως ἐ ἐν οἷς τὸ εἶνχ! Θεὸς «^
ται. τὰ ὃξ τῆς περιγεγραμμένης, ἐν οἷς τὸ εἶν
θοωπος ὡμολόγηται, Καὶ οὐδ᾽ ἕτερον θάτερον
γοτόμηχεν, οὐδ᾽ ἀπεφτοίτησες τοῦθ᾽ ὅπερ ἦν

μετηλλοίωται ἐν ἑχατέρῳ ἑχάτερον * σύγχυσ
ἐν τούτῳ ἣν πεφεύγαμεν * ἀλλ᾽ εἷς zal ὁ αὖτ
τῇ ὑποστάσει, ! φύσεω
τῶν οἰχείων ὅρων ἔχων, Τοίνυν
πτον, ἢ, εἰ μὴ τοῦτο, συνᾶνελε τότε θεχτὸν xal
αὐτῆς συστο! fs lE

νὴ AE ναι χαὶ ἀπερίγραπτον

τὸ ἀσύγχυτον τῶν ἰδίων
44 ^!

T,

δεξσι τὸ T

^
hd

L1 4 * et “--
χαὶ λτ iu, καὶ ὅσα τ
θεν ἀφθεΐγς 1$, προσιέμενος ὅλως τὸ σχοχὰ Y

τὸν αὐγον, ὃ τῶν ἄγαν ἀπτεύν μάτων.

Χριστὸν
ἐστι τὸ

στὸς, ὅτι μηδὲ

φασὶ, τὸν
- 4 , - Ww!
τῶν ἀτοπωτάτων Ψιλοῦ δὲ

ψιλὸς ὁ Nets

σθαι,
γεγράφθχι * οὔχουν

,
γέγραπται.

Avoir) μη. δοχεῖς ἐπιπολὺ τὸ φ'λαπερίγι
079 προφίϑων * χχὶ μὴ νῷ νοῦν διαχφουόμεν'
ἀνχπόδειχτον * xai τῷ συλλι
* τὸν ἀσυλλόγιστο ν" ἀλλὰ δεῦρο χαντεῦθε'

ἀποὐειχτιχῷ τὸν
σηενῶς ἐχοχπίσθητ'ι, ιλὸς μὲν οὖν ὁ Χοιστὸς
μηδὲ vào τῶν τινα ἀνθυώπων dva
τὸν δὲ χαῦ᾽ ὁλ΄
ἀλλὰ μὲν τὴν ἐν χτό

' UT, T, 9148

γένηται "
? ᾿ -Φ . ,

φαΐη ἂν τὶς τῶν εὐσεδούντων *

Tto! τὴν ὅλην φύσιν "

το! τὴν ὅλην φύσιν

νην, etc. Ita, sensus fuerit, neque universalen
olam naluram, sed eamdem in individuo δ)
tam, elc,

8S ANTIRRHETICUS I.

ἐϑυμένην * κῶς γὰρ ἂν καὶ ὦπται; χαθ᾿ ἣν 6o
τ xz σχηματίζεται " Ψηλαφᾶναί τε xa! mori 9:-
τῷ " τρέφεταί τε xal ποτίζεται " ἀδρύνεταί τε! χὰ

«οὐ q^

ἔξεται ^ χοπιᾷ τε χαὶ ἀναπαύεται ^ ὑπνὸοῖ τε χὰ
τηγορεῖ - πεινῇ τε xai διψῇ . δακρύει τὸ καὶ ἰδροῖ "
mn: πᾶντα ὅσα ἐνεογῶν ἐστι vai πάσχων ὁ χαθ᾽ ἔχα

πὸ ἄνθρωπος. Οὐχοῦν περίγραπτος ὁ Χοιστὸς, x
αὶ ϑιλὸς ἄνθρωπος " οὐ γὰρ εἴς τῶν πολλῶν, ἀλλὰ
δὸς ἀνθρωπισπθείς " ἵνα μὴ οἱ ἐν δοχήσε. χαὶ ozw-
a73 ἰληλυθένα! αὐτὸν λέγοντες, οἷς συνυπάνῃ χαὺ-
3e ὁρομαΐως εἰσπηδήπωσ' τῶν αἱδέτεων 621409.
4; Καὶ ἀπεοίγραπτος αὖθις, εἰ xal 0:5;
kit 7 ἵνα ὁ ἀπὸ δίχρίας τὴν ἀρχὴν αὐτὸν εἰς
ugha: gÀrvxeXsas ἐχχρουσθείη ἀπεδηχὼς χύων,
το 732 τὸ καινοπριπὲς τῆς οἰχονοιλίας
i, σύνοδον γενέσθαι θείας χαὶ z
bt μιὰ τοῦ Λόγου ὑποστάσε' * τὰς ἰδιότητας ἔχχτο
tem ἀλωδιίτους διατηούσῃ ἐν τῇ ἀδιχ'σέτη Σ

E. ᾿Αποφάσχεται, φασὶ, xal! ὅλου π 2à τί,
τῷ τὸ ἄναστυ,λοῦν ὁμοιώματα "
ἢ ποιήσεις σεαυτῷ C100)» ^
m ἦν τῷ οὐρανῷ ἄνω" xi
τω" χὰ: 52x ἐν τοῖς
ἰς" οὐ ποοσχυνήσεις αὐτοῖς " 02960 οὐ μὴ
πεσεις αὐτοῖς " ἐγὼ γάρ εἶμι Κύριος
".

Werxaib τίσ: ; Πρὸ χάοιτος χαὶ τοῖς ὑπὸ
γορουμένοις, xai εἰς ἑνὸς προτώπου
ἐνεγομένοις * ἡνίχα Θεὸς οὐπω σαρχὶ περανέρωτο "
u τῶν θύραθεν εἴδώλων οἱ πάλα! ἀπετεῖχ
Ὡς “ἡ: τοῖς διὰ τοῦ προπάτορος 'Abo2iu εἰς ἔθνος

func» ἀναφοιτήσατ' ταῦτα νενημοθες Mh ΕΣ
Xx. πολυθείχς τὸ βα αθτον, "Ot: εἰ ;
zi ἔς τῶν ἁπάντων ^ ὃν εἶδεν οὐ
bwro;, οὐδὲ ἰδεῖν δύναται, ὡς ὁ λόγος " οὐ οὐχ
ἔτι σημασία, οὐχ ὁμοίωσις, οὐ περ'ινοχτὴ, οὐ
τεριοσισμὺς, οὔ τί πως ἂν τῶν τα ὑ1
ἐνδοωπίντ, διανοίᾳ ἕνεστι, Ποὺς à ἐχεῖνο
τὸ μάλα preis: τα c Τίνι ὠμοιώτατε Κύριον, καὶ
ὡμοιμύτατε αὐτὸν ; llzzi: ὦ

4 ^
4v652(0 9

,
ἀνθρωπῖνη -

τη τὶ Yi? ὧδ! πὸ. *
οὐδὲ παν ὑμοϊωμᾶ
621 ἐπὶ τῆς
ὑποχάτω τῆς
)a-

0 θεός

Y^

LLL. y
25231'4

D UY

μοναρχίαν

rey "

4c
.

à. LnUstm

tw ὁμοιώματι vi
ὅτ: οὐχ cto ἂν πάντως ἐπὶ Oil amit το, τοῦτο καὶ
ici των ἄλλων. Ὁ (4232 ἀπορήσας προύτεϑον
iva, Μωτσεῖ, αὐτίκα προστίταχε" dlowss o
wu, 129 Χεροτόὶμ χρυσὰ τορευτὰ, ἐπὶ τὰ
Χὲτ“ καὶ ἔπονται οἱ Ojo Χερουδὶμ
τὸς πτέρυγας ἐπάνωθεν, συσχ'άγοντες
ρξν αὐτῶν ἐπὶ τοῦ lÀastnoloo " xxi τὰ
wez αὐτῶν εἰς ἄλληλα, χαὶ γνωσθήέσομχί σοι
ἔχεῖεν, xal λαλήσω so. Καὶ ἐν τῷ
Ποΐγ τον σεαυτῷ ὄφιν, καὶ θὲς

χα! ἔστα! ἐὰν δάχι, ὅτις ἀνθτ:ωπον, πᾶς ὁ ei
vufvo; ἰδὼν αὐτὸν ζύέσετα!. Kal ἑἐποίτ σε
ty jJ 25x99», xal ἔστησεν αὐτὸν ἐπὶ συ μείου
ταὶ ἐγένετο, ὅταν ἔδακεν ὅφις ἀνθρωπον, χαὶ ἐπ-
ἰδλεψεν ἐπὶ τὸν ὄψι» τὸν χαλκοῦν, f*n. 022; 6
τ᾿ τὸ Γράμμα " xalnio τῶν ἀν γέλων udis πάχει τὶ
z10' ἡμᾶς ὄντων c τοῦ τὸ ὑφεως ἀπεμφαίνοντος τῇ

el
«δι

Αευϊτιχο t

* . ,
αὐτὸν rrr 7T, 1421004

8 Exod. xx, 4. ^ITim. vi, 16. 5 Isa. xL, 18.

TUA

? Exod. xxv, 18, 21.

934

tamen speclatam ; quomodo enim aliter visus fuis-
set ? secundum quam conspicitur et figuratur, tan-
gitur et cireumscribilur, edit bibitquo, adolescit et
crescit, laborat et quiescit, dormit et vigilat, esurit
et sitit, flet sudatque, ct alia omnia que singuli
homines agunt aut patiuntur. Proinde cireumscri-
ptus est Christus, licet nudus homo non sit : non
enim unus e turba muitoru:n, sed Deus homo fa-
clus est; nequieum specie tenus ac phantasia venis-
se dicunt, quorum et ipse vestigia consectaris, re-
pente irruant h:resum dracones. Et rursum inoir-
eumscriptus est, licet Deus vir factus sit; ut qui
illium ex Maria initium hausisse nugatus est impius
cauis repellatur. lIoc siquidem Incarnationis novum
est mysterium; quod conventio facta sit divine atque
humane nature in una Verbi hypostasi utriusque
proprietates in unione inscparabili integras conser-
vanlte.

V. ΠΕ. Vetitum est, inquiunt, divinis Litteris,
in universuim simulacra erigere. Sic enim ait Scri-
ptura : Von facies tibi sculptile, neque omnem simi-
litudiuem. quie est. in. celo. desuper, et quie in terra
deorsum nec corum qu sunt in aquis sub terra.
Non adorabís ea, neque coles: Ego. enim sum Do-
minus Deus tuus *.

ORTI. Quando et quibusnam ? Ante gratiam, et
lis qui sub lege custodiebantur, οἱ ad unius persone
monarchiam erudiebantur : quando Deus in carne
nondum apparueral, et ab externis idolis veteres
arcebantur. Hac enim iis qui per progenitorem Abra-
ham in gentem electam iterum coaluerant, mul-
tiplexque deorum barathrum effugerant, promulgari
oportebat : Unum esse Deum ac Dominum omnium,
quem nullus hominum vidit, sed nec. videre potest 5,
ut scriptum est; cujus nulla sit designatio, non
similitudo, non circumscriptio, non terminatio, non
aliud denique quod sub humane mentis comprehen-
sionem cadat, ct de quo illud jure dici possit : Cui
assinilastis Dominum? aut. cui. imagini. similem
fecistis eum *? Taceo, quod in Deo plane vetitum
est, non idem in ceteris quoque prohibitum fuisse.
Qui enim prius interdixerat liierophante Moysi il-
lico precepit : Duos quoque Cherubim aureos. tor-
naliles facies, ex utraque parle oraculi. Utrumque
latus tegent expandentes alas, el. operientes oracu-
lum, respicientque se mutuo versis vullibus. Inde

D Pracipiam, εἰ loquar ad te?. Et ἴῃ Levitico : Fac

tbi scrpeutem. aneum, et. pene cum pro signo; qui
percussus. aspezerit. eum. vivet. Fecit ergo. Moyses
serpentem. czneum, εἰ posuit. eum pro signo : quem
cum percussi. aspicerent, sunabantur *.. Vides hac
Seripturz verbaesse, quumvisangeli molem nostram
non habeant, quamvis serpens fcrina forma longe
differat, qui ad Christi figuram wnigmatice assum-
ptus est. Quod si per serpentem significari, ut eos
qui percussi fuerant, sanarct, annueba tolim Deus ;
quomodo non gratum ipsi, consentaneumque sit,

8 Num. xxi, 8, Ὁ.

335

S. THEODORI STUDIT.E

336

corpore forme, ex quo homo factus est, imagi- À θηριομορφίᾳ, ὃς εἰς τύπον Χριστοῦ αἰνιγματωδῶς

nem representari? Deinde si ferini oris figura solo
aspeciu vulneratos sanabat, quanto magis sacra
Christi effigies conspecta, eos qui aspexerint,
sanctilicabit ἢ

παρελήφθη. Ei δὲ δι’ ὄφεως, ἠνιγματίσθαι πρὸς τὸ
τοὺς δαχνομίνους ἰᾶσθαι πάλαι συγχατήρχετο ὁ θεὸς,
πῶς οὐχὶ φίλον αὐτῷ xai. ἐφαρμόζον τῆς σωματιχῆς
ἰδέας, ἐξ ὅτου ἄνθρωπος ἐγεγόνει, τὴν εἰκόνα ava-

τηλοῦσθαι ; xai εἰ ὁ θηρόμορψος τύπος ὁρώμενος μόνον τοὺς δεδηγμένους ἰᾶτο, πόσον οὐχ ὃ ἱερότυπος
χαραχτὴρ τοὺ Χριστοῦ βλεπόμενος ἁγιάσειε τοὺς τεθεαμένους ;

ΕΒ. Sibimet ergo contradicit Deus, inter se
pugnantia loquens.

ORTH. Oamentiam ! negatio enim eo tendebat, ne
in ullareadinstarcujuslibet creature, solis, inquam,
June,seiderum,aut alterius cujuscunque assimilaretur
Deus ; in quo inest idolorum fabricatio ; affirmatio
autem, ut per effigies quasdam el simulacra, Israel
ad unius Dei, quoad assequi licet, contemplatio-

ncm cultumque eymbolice deduceretur. Annon et B

ipsum totius tabernaculi exemplar manifesta est
spiritualis cultus prplusio, Moysi magno symboli-
cia speculationis ab universorum Deo adumbrata ?

VII. IER. Derogare est, inquiunt, et imminue-
re, materialibus formis Christum effingere Maneat
cnim in mentis contemplatione, ut in nobis potius
formetur, Spiritu sanclo divinam quamdam esimili-
tudinem immittente per sanctificationem οἱ justi-
tiam. Scriptura enim ait: Quid prodest sculptile,
quia sculpsit illud. ficlor suus, conflatile, et imagi-
nem falsam ? quia speravit in. figmenlo ficlor ejus 3.
Et iterum : Quia lignum est de saltu excisum, opus
artificis, et conflatile, de argento el auro 19,

ORTH. Liber tibi abeadem cantilena non recedere,
vel potius ab eadem cecitate, dum ex hoc ad illud
maligne progrederis. Quod enim affers tanquam
indecens et humile, id et Deo congruum οἱ excel-
sum est, mysterii magnificentia. Annon enim sub-
limibus gloria est humiliari, sicut contra humili-
bus gloria est bhumiliari, sicul contra humili-
bus dedecus efferri ? Ita et Christo in propria deitatis
excellentia permanenti immaterialisque incircum-
scriptionis gloria decorato, honori est, ipsius ad
nos altissime condescensionis materialis proprii
corporis circumseriptio. Materia enim sive caro
factus est, qui omnia condidit ; noc renuit esee et
dici, quod assumpsit: malerie autem peculiare
cst, materialiter oireumsoeribi. Quod enim sufficere

per Spiritum sanctum eíformato, id sane in ba-
y tismate locum habeat. Ceterum sermo non est de
«xprimenda in nobis figura substantic; Dei et Pa-
tris; sed ut nus ipsi humans forme imaginem
materialibus coloribus exprimamus. δὶ enim satis
c8sel sola mentis speculatio, sufficeret ipsum ad
nos ealenus venisse; unde inanis rursum especies
ac fucus esset in iis que gessit, qui corpus reipsa
i'on induisset, etin iis qua more noslro sine fraude
passus est. Sed abi in malam rem. Caro in carne

? Habac. 1, 18. !? Jerem. x, 3.

ζ΄. Εἰς ἀντίφασιν ἄρα ἐναντιολογίας ἑαυτῷ θεὸς
περιπίπτει,

Ὦ τῆς μανίας ! πρὸς μὲν γὰρ τὸ ἐν πᾶσι τοῖς οὖσι
χαθ᾽ ὁτιοῦν τῶν χτισμάτων, ἡλίου λέγω, σελήνης τε
xai ἀστέρων, ἢ ὃ τι τύχοι τῶν ἄλλων ὁμοιοῦν τὸ-
Θεῖον, ἐφ᾽ οἷς ἣ τῶν εἰδώλων μορφοποιία, ἣ ἀπόφα-
σις * πρὸς δὲ τὸ δι’ ἐχτυπωμάτων καὶ μορφωμάτων
τινῶν συμδολιχῶς ἀνάγεσθαι τὸν ᾿Ισρχὴλ, ἐπὶ τὴν
τοῦ ἑνὸς Θεοῦ, ὡς ἐφιχτὸν, θεωρίαν καὶ λατρείαν, ἣ
χατάφασις * ἢ οὐχὶ xal αὐτὸ τό τε παράδειγμα τῆς
ὅλης σχηνῆς προχάραγμον ἐναργές ἐστι τῆς ἐν
πνεύματι λατρείας, σχιαγραφούμενόν πως συμῦολι-
καὶς θεωρίαις τῷ μεγάλῳ Μωσεῖ πρὸς τοῦ τῶν ὅλων
Θεοῦ :

Z'. Ὑποδιδάζειν οὖν ἔστι, φασὶ, xal χατασμι-

χρύνειν ὑλιχαίὶς ὑποτυπώσεσιν ἐξειχονίζειν τὸν
Χριστόν. Μεινάτω γὰρ ἐν τῇ χατὰ νοῦν θεωρίφψ ὡς
ἂν μᾶλλον μορφοῦται ἐν ἡμῖν ἐνιέντος τοῦ ἁγίου Πνεύ»

ματος θείαν τινὰ μόρφωσιν δι᾽ ἁγιασμοῦ xai Üxato- ^

σύνης. Φησὶ γὰρ τὸ Γράμμα " Τί ὠφελεῖ γλυπτὸν ᾿
ὅτι ἔγλυψαν αὐτό; ἔπλασαν αὐτὸ χώνευμα, φαν-

τασίαν ψευδῆ, ὅτι πέποιθεν ὁ πλάστης ἐπὶ τὸ
πλάσμα αὐτοῦ. Καὶ αὖθις, Ὅτι ξύλον ἐστὶν ἐκ ᾿
τοῦ δρυμοῦ ἐκχοπτόμενον [ἐχχεχομμένον!

τέκτονος, καὶ χώνευμα, ἀργύρου χαὶ γρυτοῦ.

Φιλεῖς μὴ ἀπέχεσθαι ταυτολογίας, μᾶλλον δὲ ^

τυφλότητος, χαχούργως ἐχ τούτου εἰς τοῦτο μετῶ-

ἔργον᾽ |

δαίνων. “Ὅπερ εἰσφέρεις ἀπεοιχὸς εἶναι xai yapal. -

ζηλον, τοῦτα θεοπρεπὲς xai ὑψηλὸν τῇ τοῦ μυστη-᾿.

ρίου μεγαλειότητι. Ἢ γὰρ οὐχὶ δόξα τοῖς ὑψηλοῖς

ὑψοῦσθχι; Οὕτω τῷ Χριστῷ μένοντι ἐν τῇ οἰκείᾳ

ἔστι τὸ ταπεινοῦσθαι, ὡς ἀτιμία τοῖς ταπεινοῖς tb:

-

περιωπῇ τὴς θεότητος, δεδοξχσμένῳ τῇ ἀύλῳ ἀν- :
ἐπιγραφίᾳ, τιμή ἐστιν ἡ τῆς πρὸς ἡμᾶς αὐτοῦ πᾶν-

υψίστου συγχαταύζσεως ἔνυλος περιγραφία

τοῦ

οἰκείου σώματος. Ὕλη γὰρ γέγονεν, εἶτ’ οὖν σὰρξ, -

ὃ τὸ πᾶν συπττησάμενος, Καὶ
xattócfato γενέσθαι χαὶ λέγεσθαι *

3 ΡΝ [ à
oux ἀπαναίνεται ὃ.
ὕλης δὲ ἔργον,

τὸ ὑλιχῶς περιγράφεσθαι, Τὸ γὰρ ἐπὶ τῇ τοῦ νοῦ -
dicitur mentis consideratio, tanquam illo in nobis D θειυρίᾳ ἀρκεῖσθαι, ὡς ἐν ἡ ἵν ἀναμορφουμένου δι΄

ἁγίου Πνεύματος * εἴη ἂν ἐπὶ τοῦ βαπτίσματος. Καὶ
οὐ περὶ τυῦ ἐξειχονίζεσθαι ἐν ἡμῖν τὸν χαραχτῆρχ
τὴς ὑποστάσεως τοῦ Θεοῦ xal Πατρὸς, ὁ λόγος,

4 DE ^ - —- *
ἀλλὰ περὶ τοῦ ἐξειχονίζεσθχι ἡμᾶς τὴν GvÜpemó-

μορφον εἰκόνα ἐν ὑλικοῖς γρώμασιν. Ei γὰρ ἀρκεῖ

-

(4 . 4 - , . .7 ψ A * e "
Y *X1t* νοὺν νὸν θεωσία, T, QXEt ἂν £v τοσουτῷ

4 «ῳ« - * e “- L
αὐτὸν χωρῆσαι πρὸς ἡμᾶς * xai πάλιν d) δόχησις
πεφενάχιχεν ἐν οἷς δέδραχς μὴ εἷς σῶμα ἐληλυθὼς,

χαὶ τοῖς χαθ᾽ ἡμᾶς ἀδιαδλήτοις πάθεσιν, ᾿Αλλ᾽ ἴθι

πόῤῥω. Σὰρξ ἐν σαρχὶ πέπονθε, βέδρωχέ τε xal ᾿

ANTIRRHETICOS I.

338

zime ἐν ὡταύτως᾽ χαὶ τἄλλα ὅτα ὁ χαθεῖς ἀἄνθρω- A passa est, editqueet bibit similiter, aliaque omnia,

τὸς, πλὴν ἁμαοτίας. Kal οὕτω t: μὴ πὸ δοχοῦν χατὰ
τὲ tvzt ἄτιμον τῷ παντίμῳ καὶ
λόγῳ, ᾿Αποίσειν δὲ χαθ᾿ ἡμῶν Γραςικὰς
iur; παύτειας ἄν ἄρα τὰς χατὰ τῶν Ἑλλήνων
ii ταῖς εἰδωλιχαῖς ἀνατυπώσεσι τῇ τοῦ Χοίστοῦ
ἐἰκόν: ποοσάπτων; Tí; ὙΧ0 ἂν νοῦν ἔχων οὐ συνίει
τῶν διαςορὰν εἰδώλου τε xal εἰχόνος " ὅτ! τὸ μὲν
Ξεότος, τὸἩ δὲ ὥς χαὶ τὸ μὲν πλάνον, τὸ δὲ ἀπλα-
δ καὶ τὸ μὲν τῆς πολυθείας, τὸ OR τῆς οἰχονομίας
Ὀτρνέστατον γνώρισμα:

91:220: 37:400
l 4 4
οωνὰς

* - , » * * "-

Β΄ Πῶς οὐ γέγραπται, φασὶν, ὡς ἐπὶ τοῦ σταυ-
δῦ, τοῦτο καὶ ἐπὶ τῆς εἰχόνος ; Ὁ λόγος τὰρ, 9η-
zh ὃ ποῦ σταυροῦ τοῖς μὲν ἀπ ᾿ολλυμένοις, μωρία
Sz, τοῖς δὲ σωζομένοις ἡμῖν, δύναμις Θεοῦ ἔστι,
ix, Ἐμοΐ, φησὶ, μὴ γένοιτο καυχᾶσθαι, εἰ μὴ ἐν τῷ

- — ν -- 3 «.
7I τοῦ Ἀσιστοῦ" ὁσα τε ἄλλα πρὸς τοῖς λογίοις
ὑμνεῖτα:. Ποῦ δὴ τοιοῦτο xal παρὰ τίνων εἴον μένον

* » , - ἢ ' "
ξεοῖ εἰχόνος Orfeo;

- La

Elzi, ὦ πίσυνε, πότερον ἀνύμνησε, χαὶ ποτέρῳ
1 -
δασζυχᾶτα' ; σταυρῷ, ἢ ὃν, λονό
προτέξῳ ^ xx) οὐχ ἀπέσχιστα! τῇ δόξῃ

πύπῳ 2:2225);

4
Τὰν τοῦ πρωτοτύπου" ὡς οὐδὲ οωτὸς σχ'ἅ. Καὶ
Ti; δα χατὰ τοῦ αἰτίου λέγετα!, ταῦτα χαὶ χατὰ

Ta αἰτίατοῦ πάντως ῥηθήσεται "“ ἀλλὰ τὰ μὲν xo
δας, ὅτι xal φύσει" τὰ δὲ οὐ χυοίως, ὅτι xal
ὑφωνύμως. Οὕτω καὶ χοιστοῦ χυηρυστοιλένου ἀπ
wp. ὁ τῆς εἰχόνος λόγος συνείπετο σχετιχῶς " καὶ
Cwrrnis ἂν ἔχῃς πεοὶ εἰκόνος Χριστοῦ τὰς
Wu. ἡσταιπερ ἂν περὶ αὐτοῦ Χοιστοῦ εἴοννται.
Ἐπὶ χα! ἐπὶ τύπου σταυροῦ, ὁταιπερ ἂν πεοὶ aj-

ἀπο-

73 ztxo000 πέφανται, Οὐδαμοῦ δὲ περὶ τύπου xal
εἰχόνος, εἰ κχαὶ ταὐτὸν ἀμφότερα τί σγωχτίχ᾽

ἐσυλλόγιστον γὰρ τὸ ζητεῖν ὡς συνόντων Xux δυνά-
με: ἐν τοῖς xa0' ῥδυᾶς τῶν αἰτιχτῶν τοὶς αἰτίοις. Ἢ
οὐχὶ πᾶπα εἰκὼν σφραγίς τίς ἐπτι χαὶ ἐχτύπωτσίς
b ἔχυττ;, φέρουσα τὸ χύριον εἴδος τοῦθ᾽ ὅπεο xal
72:; Σταυρόν τε TE λέγομεν τὸ ἀποσῳσλυισμα,
ὅτι xz! στχυρός " χαὶ οὐ δύο σταυροί " wi Χοιστὸν
τῆν τὸ9 Χριστοῦ εἰκόνα, ὅτ: xal Χοιστὸς xai οὐ O90
Xguscof* ὡς οὐχ ἐγχωρφοῦντος 0xz:20v )az5209
Ἰτγωζίσθχι τῇ ὁμωνυμίχ, ἀλλὰ τῇ φὐτει xad
vim 5 θεῖος Βασίλειος, ὅτι βασιλεὺς λέγεται καὶ ἡ
tr? ἥσει έως εἰχὼν, καὶ οὐ δύο βχτ'λεῖς " οὐτε γὰρ
9$ χράτος σχίζεται, οὔτε ἡ δόξα μερίζεται " καὶ
εἰκότως $ τῆς εἰκόνος τιμὴ ἐπὶ τὸ π

Urwe:, ὡς καὶ ἔμπαλιν.

T

θ΄. Συμβαίνει, φασὶ, πολλοὺς Κυρίους λέγεσθαι
z3| Χροιπτοὺς χατὰ τὸ διΐζτορον τῆς εἰχόνος " χἂν-
τεῦθεν $, πολυθεῖα ᾿ hui) δὲ εἴς Κύσιος χαὶ Θεὸς 6
τροσκυνούμενος.

Tí οὖν; Οὐ Κύριυς ὁ Πατύ9
5") Βύρςιος τὸ ΠΙνεῦμα ; ὡς χὰ
θεύς ; πάνυ γε. "Ap' οὖν xal τοεῖς θ:ο} za

"Ασεξές. Εἷς Ὑὰρ Θεὸς xal Κύριος. Κἀν ταῖς εἰχόσι
4 1 Cor. 1, 18. 13 Galat. vi, 14.
(a) T. I, Hom. xxvii, contra Sabell.

0) K52:5; 7 Yiós:;
Θεὸς xat

,
X »t0t $

O:o; vai

C itemque de figura crucis,

que singuli homines, excepto peccato. Atque ita
honor es!, quod opinione tua dedecus videbatur,
omni honore et gloria cumulatissimo Verbo. Seri-
ptura porro voces desine contra nos imperite pro-
ferre, qua adversus idolica Grecorum simulacra
dicla sunt, Christi imagini adaptans. Quis enim, si
quid mentis habeat, idoli et imaginis discrimen
non intelligat ; quod illud tenebre, hec vero lux ;
illud fallax, hec sine errore ; illod deorum multi-
tudinis, hzc dispensationis clarissimum sit argu-
mentum ?

VIH. H;El. Quomodo, aiunt, quod de oruco
scriptum est, non idem et de imagine? Verbum
enim crucis, inquit, pereuntibus quidem stultitia
est; iis autem. qui salvi fiunt, id est. nobis, Dei
virlus est !!. Rt: Mihi absit gloriari, nisi in cruce
Domini nostri Jesu Christi 111 et quaecunque alia in
Scripturis celebrantur. Ubinam vero tale quidpiam,
et a quibus de imagine dictum ostendes ?

ORTH. Dic, audacule, utrum celebravit, et utro
gloriatus est; cruce, an crucis figura ? haud du-
bium quin priore: neo tamen gloria sejunctum est
exemplum a prototypo, sicut nec umbra ἃ lumine.
Quicunque enim de causa dicuntur, heo ipsa de
eo quod ex causa ortum est, omnino dicentur : ve-
rum illa quidem proprie, quia natura; hec vero
non proprie, quia homonyme. Itaque cum ab ini-
lio pr:dicantur Christus, imaginis sermo relative
consequebatur ; totidemque habes :de Christi ima-
gine documenta, quot de Christo ipso edita sunt,
quotquot de cruce ipsa
prolata sunt. Nusquam vero de figura et imagine,
licet ambo significatione idem sint : ineptum enim
eta ratiocinandi usu alienum est, hoc querere; cum
in iis que videmus, simul virlute cum causis sint
ea qui: ex causis orla sunt. Annon imago omnis
sigillum quoddam est, et impressio, propriam in
seipsa formam illam gerens, a qua et nomen habet ?
Nam et crucem appellamusipsum signaculum, quia
crux est, et non dux cruces ? et Christum, Christi
imaginem, quia Christus itidem, et non duo Chri-
sti: quippe cum alterum ab altero nominis com-
munione separari nequeat, sed natura: quemad-
modum divinus Basilius (a) regem ipsius etiam
regis imaginem dici docet, et tamen duo non sunt

τὐτότυπον δια. ἢ reges; nec enim potestas dissecalur, neo gloria

dividitur ; meritoque imaginis honor ad prototypum
transit, sicut et vice versa.

IX. ILER. Contingit, inquiunt, ut multi Domini
Christique dicantur, pro imaginum diversitate ; in-
deque multorum eorum impietas : nobis vero unus
est Dominus et Deus, quem adoramus.

ORTH.Quidergo? Nonne Dominus est Pater ? non
Dominus Filius? non Dominus Spiritus sanctus ? et
Deus item, Deus, et Deus? Utique. At igitur tres
item Dii ac Domini ? Impium. Unus enim Deus et

339

S. THEODORI STUDIT.E£

Dominus. Hoc ipsum in imaginibus, amice, cogitan- À τοῦτο ὑποληπτέον, ὦ τᾶν * ὅτι el xal τῷ ὁ
)

dum est ; quod etsi numero figure multe sint, unus
tamen Christus, et non multi; quemadmodum Do-
minus idem et non diversi. Quo enim pacto nature
ilic in tres personas divisionem non ferenti, con-
gruit unitas vocis, Dei ac Domini? sic multas hic
figuras ad unam speciem revocat ejusdem nominis
appellatio. Unde inanis prorsus apparet stulta tua
objectio.

X. HJER. Detur, inquiunt, Christum 1magine
representari; sed juxta traditam a Deo hierolo-
giam : Hoc facite, ait, in meam commemorationem !* ;
quasi videlicet aliter effingi non possit, quam com-
memorando ; in quo et exprimi, verum est ; οἱ ex-
primere, sacrum.

ORTH. Quod tecum ipse pugnare visus es, cireum-
Bcribi Christum concedens, qui hoc ante non admit-
tebas, tibi satis esse poterat ad eversionem. Sed
quia ullani: tuam propositionem sine reprehensione
abire non, decet, accendamus ad singulorum qu: a
te dicta sunt, refutationem. Quomodo appellas
qui a sacerdote in hierologia sacrisque hymnis
iractantur ? Imaginem, an veritatem ? Quod 5i
imaginem, o rem absurdam! a blasphemia in
blasphemiam ruis, sicut qui in ceno quodam in-
fixi, dum alterum pedem 'movent, in magis lubri-
cum impingunt. Nam ut tibi quaderet propositio,
impietatia notam subire non dubitasti. Sin autem
verilatem, ut revera est; ipsum enim corpus et
sanguinem Christi fideles dum sumunt, divine vocis
auctoritate confitentur : quorsum nugaris, veritalis
mysteria δὰ figuras traducens? In meam voro
commemorationem hoc facite, dixit ; valde qui
dem apposit; totius euim dispensationis summa
quedam est hoc mysterium ; ex precipua parte
totum per syneedochen significans. Neque enim
quia dixit, hoc facite in meam commemorationem,
omnibus licet ; sed quibus est sacrificandi potestas.
Sed neque nosad aliorum mysteriorum celebratione
prohibuit. Videre enim est et Natalium et Theo-
phaniorum memoriam peragentes ; et nunc quidem
ramos tollimus ad symbolum in pullo asine se-
dentis ; nunc mutuo nos amplectimur, in signum
resurrectionis. Mitto dicere de ascensu ad templum,
et de tentatione tentatoris, propter quam quadra-

genariam abstinentiam observamus, et alia que- D

dam ejusdem rationis. Haec ornia facite in meam
commemorationem, ita per summarium mysterium
relicentia quadam, ut jam dixi, precepisse Verbum
consendum est. Annon et de corporea ejus in ta-
bula representatione idem existiuiari licet, quem-
admodum et do divinitus exaratis Evangeliis?
Neque enim exarari uspiam jussit consisum sermo-
nem ; attamen ab apostolis hactenus exaratus est,
et hic quoque per chartam et atramentum. Sic et
in imagine per varios colores, aut aliam forte ma-
teriam excuditur. Que enim historie sermo coram

f Luo, xxi, 19,

πολλοὶ ol χαραχτῆρες, ἀλλ᾽ εἴς Χριστὸς,
πολλοί " ὥσπερ xal Κύρίος ὁ αὐτὸς xai οὐ Ou
σύναπτει γὰρ, ὡς ἐκεῖ τῇ φύσει οὐχ ἐώτσῃ
σθῆναι εἷς τρίχα πρόσωπα τὸ μοναδικὸν τῆς Oc
Κύριος φωνῆς, οὕτως ἐνταῦθα τοὺς πολλοὺς :
εἰς ἕν εἶδος, ἣ τῆς ὁμωνυμίας ἐπίχλησις, x&x
ἕωλόν σου τὸ ἠλίθιον πρόδλημα.,

1, Δεδόσθω, φασὶν, εἰχονίζεσθχι τὸν Χρ
ἀλλ᾽ ὡς fj θεοπαράδοτος ἱερολογία * Τοῦτο γὰρ,
ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν " ὡς οὐχ
ροῦντος δηλονότι ἄλλως εἰχονίζεσθαι, ἢ ἀνα
σχεσθαι * ἐφ’ ᾧ xal τὸ εἰχονίζεσθαι ἀληθὲς, :
εἰχονίζειν ἱερόν.

Ὅτι μαχόμενος ἑαυτῷ ὥφθης, προσηχάμενος
γϑάφεσθαι τὸν Χριστὸν, μὴ πρότερον τοῦτο xat
μενος, ἤρχει σοι εἰς περιτροπήν. ᾿Αλλ᾽ ἐπεὶ mac
πρότασιν ἀνεπιτίμητον" ἐᾷν οὐ χαλὸν, ἴωμεν €
κατὰ λόγον ἀντιπαράστασιν. Πῶς φὴς αὐτὰ τὰ
λογηθέντα χαὶ ὑμνηθέντα πρὸς τοῦ ἱεοέως ;]
ἢ ἀλήθειαν; Εἰ μὲν εἴχόνα, οεὖῦ τῆς ἀτοπί'
βλασφήμου εἰς βλάσφημον " ὥσπερ οἱ ἐς ἰλ'
ἐμπαρέντες, καὶ τῇ μεταύάσει θάτερον τοῖν
ἐπὶ τόλισθηρότερον καταπίπτοντες. "Ivx qi
ἐφαρμόσῃ dj πρότασις, ἀθείαν εἴλο" χαταχρι
εἰ δὲ ἀλήθειαν, ὥσπερ οὖν χαὶ ἔνεστιν " αὖ
σῶμα χαὶ αἷμα Χριστοῦ ὡμολόγηται ἐν τῇ μ
ψει τοῖς πιστοῖς, χατὰ τὴν θεόλεχτον φωνήν
τῆς ἀληθείας μυστήρια εἰς τύπους μεταλα)
φληναφεῖς ; Εἰς δὲ τὴν ἀνάμνησίν μου
ποιεῖτε, εἰρηχὼς ὁ λόγος, χαὶ πάνυ" συγχεφα)
γὰρ τῆς ὅλης οἰχονομίας τόδε τὸ μυστήσιον" Ex
ριωτέρου μέρους συνεχδοχιχῶς τὸ ὅλον ἐπισ'
μενος. Οὐ γὰρ ἐπεὶ εἶπε, Τοῦτο ποιεῖτε ε
ἐμὴν ἀνάμνησιν, τοῖς πᾶσιν ἔξεστιν, ἀλλ᾽
ἱερουργεῖν. ᾿Αλλὰ μὴν οὐδὲ ἀπεῖρξεν ἡμᾶς τὶ
ἄλλων μυστηρίων τεχετῆς. Φαινοίμεθα γὰρ χ
Γενεθλίων καὶ τῶν Θεοφανίων ὑπομνέματα ΄
τες " χαὶ νῦν μὲν χλάδους αἴρομεν εἰς «m
ἐπὶ πώλου καθέδρας " νῦν ὃὲ ἀσπαζόμεθα d)
εἷς σημεῖον τῆς ἀναστάσεως. Ἐῶ λέγειν τῆς
ἱερὸν ἀνχόάσεως καὶ πείρας τοῦ πειράζοντι
ἣν ἡμεῖς τὴν τεσσαραχονθήμερον ἄγομεν ἐγχί
ἄλλα τε τινὰ τῆς αὐτῆς ἐχόμενα θεωρ»ίὰς.
πάντα ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν, ὃ
χεφαλαιωδεστέρου μυστηρίου χατὰ τὸ σιωπά
ὡς ἔφθην εἰπὼν, προστεταχέναι τὸν Λόγον
ληπτέον, Ἢ οὐχὶ xal ἐπὶ τῆς ἐν πίναχί σω)
δοὺς αὐτοῦ θέας τὸ αὐτὸ ἔστιν ὑπολαμῦὔάνειν,
καὶ ἐπὶ τῶν θεοχαράχτων Εὐαγγελίων ; Οὐ
γὰρ εἴρηχε χαράττεσθχι τὸν συντετμημένον
ἀλλὰ μὴν χαράττεται ἀπὸ τῶν ἀποστόλων
τοῦ δεῦρο * χαὶ Ὁ ἐνταῦθα διὰ χάρτου xa! p
οὕτως ἐπὶ τῆς εἰχόνος, διὰ ποικίλων χρωμᾶ
ὅ τε τύχοι ἂν ἄλλων ὑλῶν ἐγχαράττεται. ^.
φησὶ, ὁ λόγος τῆς ἱστορίας παρίστησι, ταῦτι
φιχὴ σιωπῶσα διὰ μιμήσεως δείκνυσιν, ὁ

ANTIRRHETICUS I. :342

4.

: -
cat ΧΡΙΕ ὑποπίπτοντα ἀναγράφειν διδάσχε-
i, ἄλλ ὁτιοῦν χαὶ χατὰ διάνοιαν περιλαμ-
ἢν QU τὴς τοῦ νοῦ θεωρίας. Διὰ τοῦτο T12-
, Ἐξ 4974 οὐ μόνον ἀγγέλους ἀνιστορεῖν,
| πὸ μέλλον κριτήριον ὑπογράφειν, δεξιᾶς τε
" στάσεις. καὶ εὐωνύμους, σχυθρωποτέραν τε
τος PX» i6iz) . "Ἐν γὰρ μόνον πάντη ἀπερί-
τὸ Θεῖον - οὔ οὐχ ἔστι περίνοιζ τίς χατα-
ιν οὐδ᾽ αὖ σημασία ἀχούστιχὴ, ὡς ἔχει φύ-

ξος οἷς xal ἀποράσχεται ἢ περιγραφί. Τὰ
SOTUEVAX ἐπεὶ περιορίζεται διὰ νοῦ χαταλαμ-
"Gr, καὶ περιγράφεται δι᾽ ἀχοῆς, ἔτοι ὄψεως "
sey vxo ταυτὸν τῇ ἰσότητι.

?

.» Γ . -ὖ
Τί τοίνον τὸ δεδειγμένον ; εἰκὼν Χριστοῦ, ἢ
t “δύο (&) ; οὐ γὰρ ταὐτὸν σχιὰ xx!
4
λεχτέον ἐν ἑχατέρῳ ἑχάτερα, ἢ
* * --
w 3 χαὶ τὸ ἄτοπον προφανές,

zx. Ka: πῶς

»

.oX^, *OT&

[4
UXvV, Ξόσιν

μανείη͵ ἄν τις τοτοῦτον, σχιὰν καὶ
. , ᾿
xx: θετιν, ἀρχέτυπον xai παράγω-
᾿ς ἊΝ ό " * , * » δ € p
ἀπιὸν τε xai αἰτιατὸν, ταὐτὸν ὑπολαυόάνειν
οὐσίαν, χαὶ λέγειν ἐν ἑχατέρῳ ἑἕχάτερα,
μ e £t ^ ' » AM x 3.7 e
FK25€* ὡς ἂν Χριστὸν xal αὐτοῦ τὴν εἰχκύνα EV
| τοῦτο ὑπόλύψεσθαι ἢ φράζειν" ἀλλὰ ἄλλα
mU. χαὶ ἄλλο εἰχόνα Χοιστοῦ χατὰ oóstw εἰ
ἡ “σὐτότης χατὰ τὸ ἀμερὲς τῆς χλύήσεως, Καὶ
μὲν πρὸς τὴν τῆς εἰχόνος φύσιν ἀπίδοι, οὐ
wt» μόνον, ἀλλ᾽ οὐδὲ εἰχόνα Χοιστοῦ
[i *P hi b] , * -
puro. Ἔστι Ὑὰρ τυχὸν ξύλον, 7, χρῶμα, ἣ
4. - e - "
oXX, ἢ ἄογυρος, ἢ τι τῶν διαφόρων ὑλῶν ὃ xal
wt. Ὅτε δὲ πρὸς τὴν δι᾽’ ἐχτυπώματος ἐξομοΐω-
»9» ἐςχετύπου, χαὶ Χριστὸν xal Χριστοῦ, ᾿Αλλὰ
[ar uiv χατὰ τὸ ὁμώνυμον" Χριστοῦ δὲ χατὰ
An c. Τὸ γὰρ παράγωγον, ἀργετύπου παρά-
i τοῦ ξομένου ὄν
τοὔνομα ὀνομαζομένου ὄνομα "

Md

» *
εἰ ΤΟ! X9 ^O

δ λελήταντος
τὸ σχόπελον ἐχεῖνο ὃ ἐγὼ ὁνῶ; καὶ εἶπον
Me ἃ τιδρες τῆς πόλεως" Ὃ ἄνθρωπος τοῦ
μοῦ itv ὁ ἐξεληλυθὼς ἐξ Ἰούδα, Καὶ εἶπεν"
lssts τόν. ᾿Ανὴρ μὴ κινησάτω τὰ ὀστᾶ αὐὖ-
3* ΣΖοιῆς τί τὸ Γράμμα; ἀνθρωπον τοὺ Θεοῦ τὸν
ἥπελον ὠνόμαχεν, fjvot τὸν τάφον, ἀπὸ τοῦ ἐν
δῷ χειτένο σώματος, τὸ ἀνάστημα χεχληχώς,
30v οὐχὶ μῆλλον ἀπὸ τῆς εἰχύνος τὸ ποωτότυπον
μαστὲον Kai πάλιν ὁ Θεὸς πρὸς τὸν Mos
ἰητόν uo: δύο Χερουδὶμ χρυσᾶ, οὐχ, εἰχόνας
ουδίμ, Βλέπων τοίνυν χἀνταῦθα ὡς τῇς ὁμωνομίας
TXof(ur(o9 ὡς χύριον χέχληται, ἐπι.
gw» τὰ ἀσύνετα, xal γχατασυλλογίζεστθαι πειρώς-
νος τὰ ἀσυλλύγιστα.

IB. Πῶς φὴς, "Ev τῇ εἰχόνι, τοῦ Χοιστοῦ ἡ θεότης;

V [V Reg. xxi, 17, (8. 5 Exod. xxv, 18.

T3012!

(ἢ) Ka! οὐ «à δύο: in Regio codice abest interro-
&ionis nota, tanquam dicat, cerle quidem mon

"Qc ἔντεῦθεν B3, μόνον τὰ ἐν αἰσθήσει, A exhibet, hec ipsa silens pictura per imitationem

demonstrat, ut magnus asserit Basilius(b). Ita non
hinc non solum qua sub sensum, et tanctum, colo-
remque cadunt, depingere docemur; sed quidvis
etiam aliud, quod cogitando mentis agitatione com-
prehenditur. Proptera et ab initio mos fuit, non
solum angelos representare, sed futurum etiam
judicium depingere,etdextrasstationes ac sinistras,
tristioresque vultus se letiores. Unus enim solus-
que est omni ex parte incircumscriptus Deus ; cu-
jus comprehensiva mentis cogilatio nulla est, nec
sub aures cadens nature declaratio, ac proinde nec
cireumscriptio. Cetera vero omnia quia mentis
comprehensione clauduntur, eadem auditu quoque
vel aspectu circumscribuntur ; utrinque enim una
et par est ratio.

XI. HZER. Quidnam ergo est quod ostenditur;
imago Christi, aut Christus, et non duo ; nec enim
idem sunt umbra et veritas. Et quomodo dicendum
est in utroque utrumque aut alterum ; quod qui-
dem absurdum esse patet.

ORTH. Nemounquam adeoinsanierit, ut umbram
et veritatem, naturam et liberam impositionem
archetypum et exemplum, causam et quod ex causa
ortum, idem secundum substantiam esse putet, et
in utroque utrumque esse dicat, aut alterum, ita
ut Christum et ejus imaginem unum hoc modo
credat ut affirmet ; sed illiud Cbristum, et aliud
Christi imaginem secundum substantiam esse,
tametsi identitas in vocabuli indivisa unione repe-
riatur. Cumqueipsam imaginis naturam intvebitur,
non modo Christum, sed ne imaginem quidem
Christi dixerit esse, quod cernitur. Est enim lignum
fortasse, vel color, vel aurum, vel argentum, vel
diversa quadam alia materia, aqua et nomen habet.
Cum vero expressam per similitudinem archetypi
figuram; tum et Christum, et Christi ; sed Christum
quidem homonyme; Christi autem, relative: quia
exemplum archetypi estexemplum ; sicutetnomen ;
nominati nomen est. In promptu est e divinis Lit-
teris demonstratio. Sustulit, inquit, Josiías oculus
suos ad sepulerum hominis Dei, qui locutus est ver-
ba hzc, οἱ dixit : Quis est. titulus ille quem video?
Responderuntque ei cives urbis illius : Homo Dei est,
qui venit de Juda. Εἰ ait : Dimillite eum, nemo com-
moceat ossa ejus 15. Sentisne quid Scriptura dieat,

D hominem Dei titulum ipsum appellavit, sive sepul-

crum, a corpore quod. in eo jacebat, monumenti,
fabricam nuncupans. Quanto magis de imapine
prototypum appellandum ? Et iterum Dominus ad
Moysen : Fac mihi duos Cherubim aureos !*, non
imagines Cherubim. Vide ergo quemadmodum et
hoc loco exemplum proprii nomine per homony-
miam appelletur; ac desine stulta moliri, et contra
rationem ratiocinari.

XII. H/ER. Quo pacto censes in imagine esse

sunt duo.
(b) Hom. 20, in xi Martyrea.,

3943

ralur, an non? Et quidem si in ea est, sequilur
circumseriptio. Si non est, adorare impium est.
Non enim quod dicitur, sed quod non est, adora-
tur. Christi autem caro cum divinitate semper
adoratur, quia inseparabiliter cum ea conjuncta
est; non itemimago.

ORTH. In iisdem absurdis versaris. Nam cum
minime unum sint archetypum et imago, quia illud
veritas est, hec umbra; quid tanquam sapiens
&rgutaris? In Dominico enim corpore ob natura-
lem connexionem divinitas conjunctim adoratur et
glorificatur, licet caro cireumseriptionem subeat.
Quomodo enim non subeat ? cum et tangi, et appre-
hendi, et cerni possit, et nnllo modo incomprehen-
Bibilis nuture propter unionem proprietates susci-
piat : quoniam, ut dictum est, caro etiam ipsa passa
est, impassibili substantia neutiquam una patiente.
In imagine vero, haudquaquam. Ubi enim ne ipsius
quidem, quz exprimitur, carnis adest natura, sed
tantummodo relatio; multo minus dixerisincireum-
scriptam esse divinitatem ; qux eatenus et inest et
adoratur in imagine, quatenus in ea velut inumbra
unite sibicarnisexsistit.Quisenim estlocus,ubidivi-
nitas non sit, in ratione preditis,eaquecarentibus;
in animatis et inanimis? sed ex analogia suscipien-
tium naturarum, plua, minusve. Sic et in imauine
adesse divinitatem qui dixerit, 8 congruo non

S. THEODORI STUDITJE

divinitatem ? physice? quandoquidem simul ado- À φυσιχῶς ; ἐπεὶ συμπροσχυνεῖται * ἢ οὐ ; xai εἰ

944
μὲν
ἐν αὐτῇ, 4 περιγραφή" εἰ δὲ μὴ, τὸ προσχυνεῖν
ἀσεδές - οὐ γὰρ ὃ λέγεται, ἀλλ᾽ ὃ μὴ ἔστι προσχυ-
νεῖται " Χριστοῦ δὲ dj σὰρξ ἀεὶ τῇ θεοτητι συμπροσ-
χυνεῖται, ὅτι συνήνωται ἀδιασπάσεως * ἀλλ’ οὐχ d
εἰχών.

“

Ἐπὶ τῶν αὐτῶν ἀτοπημάτων εἴ, Οὐχ ὄντος γὰρ
ἑνὸς ἀρχετύπου τε xal εἰκόνος, ὅτι τὸ μὲν ἀλήθεια,
τὸ δὲ σχιά- τί ὡς σοφόν σου τὸ ἐπιχείρημα ; Ἐπὶ
μὲν γὰρ τοῦ Κυῤιαχοῦ σώματος τῇ φυσιχῇ συναφείᾳ
ἡ θεότης συναπτιχῶς xal προσχυνεῖται xai δοξάζε-
ται, καίπερ τῆς σαρχὸς περιγραφῇ ὑποπιπτούσης,
Πῶς γὰρ οὗ, ἁπτῆς xal ληπτῆς καὶ ὁρατῆς ὑπαρ-
κούσης, xxi οὐδαμῶς τῆς ἀπεριλήπτου φύσεως διὰ
τὴν ἕνωτιν ὑφισταμένης τὰ ἀνοίχεια ; ἐπεὶ, ὡς εἴς-
ρηται, xai πέπονθεν ἡ σὰρξ μὴ συμπεπονθυίας τῆς
ἀπαθοῦς οὐσίχς. Ἐπὶ δὲ τῆς
Ὅπου γὰρ οὐδὲ αὐτῆς τῆς ἀναστηλωθείσης σαρχὸς
ἣ φύσις πάρεστιν, ἀλλ᾽ ἤ μόνον ἣ σχέσις, πολλοῦ

γε ἄν εἵποις τὴν ἀπερίγοαπτον (5) θεότητα, ἢ.

τοσοῦτον χαὶ ἔνεστι xal προσχυνεῖται ἐν τῇ εἰχόνι,

t ^ - . *, " 4 φ ?,

ὅσῳπερ ἐν σκιᾷ τῆς ἐνωθείσης αὐτῇ σαρχὸς ὑπάρχει.
- ᾿ * , a

Ποῦ γάρ ἐστιν, οὔ οὐχ ἔστιν ἡ θεότης, ἔν τε λογι-

xoig xal ἀλόγοις ἐν ἐμψύχοις καὶ ἀψύχοις ; ἀλλὰ —

εἰκόνος, οὐδαμῶς.

Zu

χατὰ ἀναλογίας τῶν ὑποδεχομένων φύσεων πρὸς τὸ

Ὁ bl - * , *
μᾶλλον xai ἧττον. Οὕτω xai ἐν sixóvw εἶναι τὴν

-

e e ^ . 4 “-
θεότητα εἰπών τις οὐχ ἂν ἁμάρτῃ τοῦ δέοντος " ἐπεὶ

xal ἐπὶ τύπου σταυροῦ τῶν τε ἄλλων θείων ἀναθη- '.

“ ^ 4 4 V.

μάτων, ἀλλ᾽ ob φυσικῇ ἐνώσει " οὐ γὰρ σὰρξ $

- - ' , -
θεωθεῖσα - σχετικῇ δὲ μεταλήψει, ὅτι χάριτι καὶ

&berrabit. Inest siquidem etiam in figura crucis,
aliisque divinis donariis; at non physica unione;
nec enim caro que deiflcata est : sed relativa par- C

ticipatione, quia gratia et honore participant.

XIII. H/ER. Quid est quod aiunt, bonum non
6880, 8i ostendatur imago, et non adoretur ἢ quin
potius utile est; tum quod ex equo per auditum
ad res ipsas recurratur, earumque memoria revo-
cetur ; tum quod vitanda sit humi repens materialis
pietura. Spiritus enim est. Deus ; el eos, qui adorant
sum in spiritu et veritate oportet. adorare 35, ut
scriptum est.

ORTII. Si vqualem auditu iaspectus vim esse
confileris, quod sane verum est, suscipe quod
equivalet ; meneatque sacrum Evangelium in solo
auditu eine odoratione, quamvis colendum sit.
Quod si hoc fatuum est, cur non etiam prius al-
terum ? equalis enim esse judicasti ; aut quomodo
non &dorandum utrumque, sed idem secum pu-
gnans utilitate atque damno? atque ita sive in
imagine sive in Evangelio, sive in cruce, sive in
alia quavis re consecrata, in spiritu et veritate
adorari Deus videtur; subductis per mentis in
Deum erectionem materiis. Neque enim in eis mens
constiterit, quia nec in illis confidit; quid idolola-
irarum errorest: sed per eas ad prototypa con-
scendit, sicut orthodoxorum files docet.

XIV. H/ER. Oportetne, inquiunt, litteras ado-

15 Joan. 1v, 24.

τίμῃ τὰ μετέχοντα.
II". Καὶ τί φασίν * Οὐκ ἐσθλὸν δεδεῖχθαι τὴν εἷ-

xóva xai μὴ προσχυνεῖσθα: ; λυσιτελὲς γὰρ μᾶλλον '
τὸ μὲν διὰ τῆς ἐξ ἴσου ἀχοῆς πρὸς τὰ πράγματα ^
ἀναδρομάν τε xal ἀνάμνησιν " τὸ δὲ διὰ τὸ φυγεῖν “
τὸ χαμερχὲς τῆς ὑλογραφίας - Πνεῦμα γὰρ ὁ θεὸς -

A -ὠ , *
xal τοὺς προσχυνοῦντας αὐτὸν, ἐν πνεύματι XGi

ἀληθείᾳ ἀληθείᾳ δεῖ προσκυνεῖν, ὁ λόγος.

1

«

-

Εἰ «1,

» E] -
ἴσην ἀχοῦς

v δι᾽ δψέως ἐνάργειαν ὁμολο-

"D

' * ^ ^ M . " P Mn
γεῖς, ὅπερ ἀληθὲς, δέξαιο τὸ ἰσόῤῥοπον " xai prt--

νάτω τὸ ἱερὸν Εὐαγγέλιον ἐπὶ μόνης τῆς ἀχοῆς :

μὴ προσχυνούμενον, xximsp ὃν σεπτόν. ᾿Αλλ᾽ «ε
τοῦτο ἠλίθιον, πῶς οὐ τὸ πρότερον ; ἐξ ἴσου γάρ

χέχριται" dj πῶς οὐ προσχυνητὸν
αὐτὸ ἑαυτῷ μαχόμενον διὰ τῆς ὠφελείας τε καὶ

βλάδης ; Καὶ οὕτω xdv ἐν εἰκόνι, xiv ἐν Εὐαγγε- -

λίῳ, κἂν ἐν σταυρῷ, χἂν ἐπ’ ἄλλῳ τινὶ τῶν ügit-
ρὠθέντων, ἐν πνεύματι xal ἀληθείᾳ Θεὸς προσχυ»

^ e -
voóusvog φαίνεται" ὑπεξαιρουμένων τῶν ὁλῶτ διὰ .
^ ^ “- * * , , *&
τῆς τοῦ νοῦ ἐπὶ Θεὸν ἀνανήξεως. Ou Yap tot προς .

αὐτὰς ἐναπομένο! ἂν, ὅτι μηδὲ πέποιθεν, ὡς d) τῶν
εἰδωλολατρούντων πλάνη * δι᾽ αὐτῶν τε ἐπεὶ τὰ πρω-
κότυπα ἄνεισιν, ὡς ἡ τῶν ὁρθοδόξων πίστις.

[Δ΄. Τὸ γράμμα προσχυνητέον, φασὶν, ἢ τὴν εἶ

ἑκάτιρον, ἀλλ᾽ -.

.

^
-

(5) ᾿Απερίγραπτον (θεόθητα) in ms. cod. περιγραπτὸν, circumscriptam, quod potius videtur exigere loci -

senlenlia.

- X ^" «- 4
χϑνᾶ, 7,2 T, καῆσις ἐπιγέγραπται; χαὶ πάντως
. » * Ὕ € UN s ΠῚ -
τὴν αἰ ΧᾺ! οὐ tX 620 ; «3i ποίου ;

OÜue:ó* Xt ξοιωτᾷν

T s Bam À:5»,

πὶ αὐτῷ χλῆσιν ; τὸν τύπον

». 2 --^ 4 4 * - *
“2 "zupn3, T τὸ ix αὐτῷ γράμμα ; πρυπθείη» ὃ

, -— —- ᾿ ^
xi! ἔπὶ τῶν xaD' f$u3e, τὸν δεῖνα, ἢ 1636s τὸ

"νι. δὴν» c

51x * Παύλου τυχὸν καὶ Πέτουυ, χαὶ ἑκάστοῦ τῶν
πὸ τὸ αὐτὸ εἶδος ἀτόμων. Καὶ
oi μὴ εἴπω τελοῖον ; xxl τί 30 ἐστι τῷ, xxt!
Aussi ἡμῶν ἀχατονόμαστον ; wai διατχι-
díz1: τῷ δόξῃ τῆς οἰκείας προση 70: '43&8 τὸ ὁν)ὼ-
ἐπτῖξν, να ἐν θατέρῳ θήσωμεν τὴν προσχύνη σιν,
o ἐξέβου ἀποστεροῦντες

*T132 5vonma,. ὀνομαζομένου ὑνημα, καὶ
zu, εἰχὼν τοῦ χαθ᾿ οὔπεςο

πῶς οὐχ ἀνόητον,

πως

; Τῶν x2 πϑρὺς τι ταῦτα *

λέγεται, πέφυχεν ἐν
. 4 πε 4
τς ἢ διξσγίσται 1, χατὰ 1:207X 2v 7,319. ἐνότυς,
ΙΕ. Τὸν σταυρὸν προσχυνητέον πότερον, T, τὴν
4 * bd ῳ vf
Cani; ET σης ἢ κατὰ τὸ ἦττον :
Φιτιχῆς ἀχολουθίας οὔτης
ἐπτηλύγεῖν ο: δοχεῖς. E!
τὸ αὐ ξτπου ATO, πῶς οὐχὶ

4 - ᾿
g£V κοΐ! ς πρλγμασ', Tií-

Ml) NX2 0 3:2390264
; ἂν αὐτῷ, qà2 πὲ-
H T ΩΤ » », ^ ^T . ^s , ' n

2, τι ΧΌΥ, ς Atos 02. Ὁ 6M XOSXSTT,, ὡς

τῇ cxx φλέγεσθαι τὸ δχιμόντον οὖλον, χαὶ

τοῖω Ἐῷ πῶν εἐσοραγιτμένων ἀποδιοράσχει», Ki
"- - η -ὖῷ e * - 4 3 μι]
Wm τοῦ τόπου, οὐ συνετόν. Ὅτον γὰρ τὰ xia
Lei κοσοῦτον χαὶ -

Tp, τοσοῦτον καὶ τὰ αἰτιατὰ πηοοτετίατ ται "

Ἐπὶ χαὶ πᾶν τὸ παραλαμδανόμενον 8:3 Tua ims,

mix. ἔστι χατὰ τιμὴν, οὐ ἕνεχεν εἴληπται ὁ
Wim. χαὶ σταυρὸς Χριστοῦ " πρότερον γὰ" χατά-
3

"Aiuvow ὧν, ὕστερον ἡγίασται,
17» θείου πάθους.

1. Οὐδὲν, φασὶ, τὸ διάφορον ε
Mus: ταὐτὸν γὰρ χατὰ τὴν σηλχτίαν ^ Oct τὸ
εἶδος διόλου * οὐ γάρ το! τὸ χύριον αὐτὸ, τὸ 20.
ὑῶν * τὸ δὲ ἐἐοιχὸς, χατὰ στη λαινύλῖνου
$2253. Τὸ δ᾽ διλοιον οὐχ ἄλλο τ',

τροτὴτυπο "o χαὶ

ἀλλ᾽ 0 μὴ ἔστ' τὸ
οὕτως εἴδωλον, χαὶ οὗτως εἰχών,
ἔς ταὐτὸ» Υὰ ἀμρότερα inu E*-
ἰωλον δὲ ποολχυνεῖν, ἐν τῷ ὃτηεν ποοσχυνεῖν τὸν
Yr» διὰ περιγραοῖΐς, as:ói; ᾿Λπείρηται γχ2

Tir. τοῦ λύγου τῆς ἀλγθτί s.

τὴν σημασίαν.

Ἀπὸ τῆς αὐτῆς ἐννοίας τοῦ τὰ ὁμοιύματα μὴ εἴἷ-
Ἰξ: τὸ Θεῖον, ἀλλὰ σφτετεοίζεσθχ! ἐν ἐχυτοῖς τὴν
ὠτήξιαν, οὐδὲν τὸ διχρορο, * ὅτι χαὶ ἐπ᾽
τρόπαιον παρὰ πῇ θείᾳ loan, οὐ μόνον
τὴ εἰχόνισμα, ἀλλὰ χαὶ d, στήλην, χαὶ τὸ

^
. [44 " . -
zr εἴ τι ἕπερον. Οὐ mou: γὰρ ὑμῖν» ξχυτοῖς,
ET εἰροποίητα, οὐδὲ γλυπτὰ, οὐδὲ ")
- 3 X. T4 rr eu ; 2 Y TC X 3 44 4- 2*1, T,»
- . ^ *? 4}. .
L437:752&1£ ὑμῖν * οὐδὲ λίθον σχοπὸν στύσετε
B πῆ τῷ ὑμῶν προσχυνῖπα! αὐτόν co ἐνὼ γὰρ
s2: Kó2téQ ὁ θεὸς ἡμῶν, Kal ἀλλοῃ! ποῦ" Μὴ
᾿ . , » , , ,
fao, ἐποίησε τέχτων, ἢ χρυσύγόος "tv2272q
4 , "8 ^A D

χρυτῖον περιεχρύσωσεν 20109, d, ὁμοίωμα χατ-

, ? "-
iTXt502g2.9 αὐτὸν ; εἰδωλο-

41 Levit. xxvi, 1.

᾿Αμφοτέρωϊεν γὰρ τῆς

18 [88. xL, 19.

ANTIRRHETICUS I.

346

θχτε- À rare, an imaginem, cujus nomen incriptum est ?

ulque horum alterum omnino, et non duo? et
qualenam ?

ONRTH. Perinde est hoe rogare, ac si quarss,
utrum adorandum sit Erangelium, an ejus nomen?
utrum figura crucis, an quod in eo scriplum est.
Addam et de hominibus, utrum huno, an ejus
nomen, Pauli foraitan et Petri, et singulorum sub
ea specie individuorum. Quomodo autem id stul-
tum non sit, ne dicam ridiculum? Quid enim est
in iis, quee oculis videmus, quod nomine careat?
aut quomodo gloria a proprio vocabulo distingua-
tur quod nomen habet, ita ut alteri adorationem
tribuamus, alteri detrahentes ? Hec enim relativa
sunt. Nomen quippe nominati est nomen, et veluti
naturalis quedam ejus de quo dicitur, iinago; in
quibus adorationis unitas divisa non est.

XV. ILEH. Potiusne adoranda est crux,
imago ? ex quo, an minus ?

ORTH. Cum in rebus ipsis sit naturalis conse-
cutio, frustra loqui mihi videris. Etenim si crux
pro archetypo sumatur, quidni? in ea siquidem
passum est Verbum impassibile; cujustanta est
virlus, ut ab umbra ipsa demonum turba exura-
tur, et a signatis procul aufugiat. Si vero pro figura,
consultum non est. Quanto enim prestantiores
sunt cause, tanto et qus ex causis orta sunt. ho-
nore precellunt, quandoquidem et omne quod
utilitatis alicujus gralia sumilur, honore inferius
est eo cujus causa usurpatur :sicut et crux Christi,
que cum exsecrationis instrumentum prius esset:
postea sanctificata fuit, cum ad divinz passionis
usum assumpta est.

XVI. H.ER. Nullum, aiunt, discrimem esse idoli
et imaginis : idem enim esse secundum significa-
tionem ; quia illi quidem nomen dedit εἶδος,, id est
forma, seu species in universum ; nec enim pro-
prium ipsum est, quod cernitur ; huic vero ἐοικός»
quatenus simile significat. Simile autem aliud non
est, quam quod non est prolotypum : atque
ita idolum, ita et imago. Eodem enim ambo
significationem dirigunt. Idolum porro adorare,
dum scilicet adoratur Christus per picturae descri-
ptionem, impium est: vetitum enim usquequaque
est verbo veritatis.

ORTH. Ex eodem sensu, quod scilicet simulacra

quam

non sint Deus, sed in seipsis veritatem sibi vindi-
cent, nullum est discrimen; quia ex cquo in
sacris Litteris interdicitur, non solum imago, sicut
idolum,
et si quod aliud est.

verum etiam et titulus, et simulacrum,
Non facietis, inquit vobis
idolum et sculplile: nec titulos erigelis, nec insignem
lapidem ponetis in terra vestra ul adoretis eum ; ego
enim sum Dominus Deus vester ** .Et alio quodum
loco: Nunquid imaginem [fecit [aber ? aut aurifex
fundens aurum. cireumauravit. eum, aul. simulacrum
apparavit eum 18 Utrinque enim idololatrie est
periculum : non tamen eo quod olim ἃ Deo juxta

941

S. THEODORI STUDIT/E

nature infinite similitudinem reprehendebatur vox ἃ λατρείας τὸ ἐπικύνδυνον * οὐ μὴν ἐπειδὴ πάλαι πρὸς

imaginis, ideo nobis usurpanda non est, perinde
ac cetere ejusdem ordinis. Quin potius utamur ad
corporis Christi figuram voce imaginis, quando-
quidem initio in mundi opificio, cum ce hominis
creatione sermo esset, el illa ipsa designaretur:
Faciamus, ait, hominem αὐ imaginem οἱ similitu-
dinem nostram !? ; el iterum juxta divinam interro-
gationem: Cujus est. imago hzc 9*9? quia hinc
consentanea est usurpatio: per catachresin vero,
characteris et simulaori ; idoli autem nulla prorsus
ratione, quamvis eodem tendat significatio. Assi-
gnatum enim est priscis creaturarum cultori-
bus, et 8i qui nunc sint, 8 quibus natura, et glo-
ria, et potentia indivisa Trinitas non adoretur,

Verbique incarnatio non credatur. Dii vero, qui B

celum non fecerunt, ex ligno et lapide, et alia
omni materia conflati, qui divisi sunl inter se
pugnantesque, non solum natura, sed etiam volun-
tate, et gloria, et cultu pereant *!, sicut scriptum
est. Et proferent nobis, tanquam inde constrioti
Domine imaginem, et alias sanctorum omnium.

XVII. H/ER. Negant oportere imagines expri-
mere, et adorare: quid ita? quia honori non est,
inquiunt, iis qui colestem gloriam sortiti sunt,
materialibus figuris effingi : potiusque maneat qua
verbis fit. tituli inscriptio, quam que in tabulis;
preferenda enim est, quia utilior.

ORTH. Hec eadem etiam de Christo dicent;
et manifesta est refutatio, ne eadem repetamus.
/Equalis enimcum visu est auditus ; nec fleri potest
quin duo sint. Qui enim unum Lollit, simul et “8]-
terum plane tollet; ac vicissim recte se habet, ut
qui unum commendat, alterum commendet, nisi
desipimus.

XVII. HZER. At non continuo adorandus est,
quisquis per imaginem representatur, hic nimirum
aut ille; iique obscuri fortasse ac minime lau-

dandi.
ORTH. Verum hic colendi sunt et gloriosi ; quippe

quiper sanguinem martyrii, aut vite sanctimoniam
venerationem adepti sunt,
XIX. H/ER. Hinc multiplex, aiunt, exsistet ado-
ratio. Unica autem est adoratio,'et non multa.
ORTH. Letrie scilicel una est eaque in Deo solo ;

Θεοῦ χατὰ φύσιν ἄπειρον ὁμείωσιν, κατηγορεῖτο 1)
τῆς εἰκόνος φωνὴ, ἀπαράληπτος ἡμῖν, ὥσπερ καὶ
τὰ σύστοιχα. Χοώμεθα δὲ μᾶλλον ἐπὶ τῷ τοῦ Χρι-
στοῦ σωματυειδεῖ χαραχτῆρὶ τῇ τῆς εἴχονος φωνῇ "
ὡς ἐν ἀρχῇ ἐν τῇ κοσμοποιίᾳ χατὰ τὴν διάπλασιν
τοῦ ἀνθρώπου, ταύτης προτη μανθείσης. Ποιήσωμεν
Ὑὰρ, φηςὶ, ἄνθρωπον xav! εἰχόνχα ἡμετέραν καὶ

ὑμοίωσιν. Καὶ αὐτίκα κατὰ τὴν θεόλεχτον ἔρώτη-

σιν" Τίνος ἡ εἰχὼν αὕτη ; ὡς εἰκότως ἐντεῦθεν ἢ
παράληψις * χαταχρήσει δὲ χαραχτῆρος xal ὁμοιώ-
ματος, εἰδώλου δὲ οὐδαμῇ οὐδαμῶς " οἱ καὶ τῆς αὖ-
τῆς ἐμφερείας ἡ σημασίχ. ᾿Απονενέμηται γὰρ τοῖς
πάλαι χτισματολάτραις, καὶ εἴ τις νῦν, οὐχ b ἀμέ-
ρίιστος τῇ φύσει xal τῇ δόξῃ xal τῷ χράτει Τριὰς
προσχυνητὴ, οὐδ᾽ αὖ ἡ σάρχωσις τοῦ Λόγου ὅμολο-
γητὴ. Θεοὶ δὲ, oi τὸν οὐφανὸν χαὶ τὴν γῆν οὐχ
ἐποίησαν, tx ξύλου xai λίθου καὶ παντοίας ὕλης

948 .

χατειργασμένοι, μεμερισμένοι τε ἑαυτοῖς xai gayó- ,
μενοι οὐ μόνον φύςει, ἀλλὰ xal θελήσει χαὶ δόξῃ
χαὶ λατρείᾳ, ἀπολέσθωσαν, ὡς ὁ λόγος. Καὶ προσοί- .
σουσιν ἡμῖν do ἐνθάδε εἸρχθέντες τὴν Δεσποινιχὴν

εἰχόνα, xal πᾶσαν ἄλλην ἁγιωτιχήν,

IZ. Οὔ φασι γὰρ δέον ἱστορεῖσθαι xal mposxu-

λεῖσθαι " διατί: Ὅτι μὴ, φασὶ, τιμὴ τοῖς ὑπερχὅσμιον
εἰληχύσι δόξαν, ὁλικαῖς ἀποτυποῦν μορφοποιίαις"

εἴη δ᾽ ἂν μᾶλλον di διὰ λύγου στηλογραφία, τῆς ἐν ]

πίναξιν ἀξιολογωτέρα, ὅτι vai λυσιτελεστέρα.

Ταῦτα xai ἐπὶ Χριστοῦ * xai ὁ ἔλεγχος ἐναργὴς; —

ὡς ἂν μὴ ταυτολογεῖν. Ἴσον γὰρ ὄψεως ἡ ἀκοῇ,
καὶ οὐχ οἷόν τε μὴ τὰ δύο εἶναι. Ὁ γὰρ τὸ ἕν ἀναι-
pov, συνανσιρήσειε πάντιυς xal τὸ θάτερον " καὶ

εἶ

ἑχατέρωθεν ἔχοι ἂν καλῶς πάντα νὸν σεμνυνόμενον ᾿

ἀποσεμνύνεσθαι, εἰ μὴ ἀφρονεύομεν.

IH'. 'AAX' οὐ πᾶς, φησὶ, xal προσχυνητὸς 6 εἶ. ^7

χονιζόμενος *
ἀχλεεῖς, καὶ οὐχ ἐπαινετοί,

᾿Αλλ’ ἐνταῦθαι σεδαοτοὶ xal δοξαστοὶ, ὅτι δι᾽ αἵ- :

ματος μαρτυριχοῦ, ἢ βίου ἱεροπρεποῦς τὸ σεπτὸν
3 -
αὐτοῖς,

6 δεῖνα γὰρ καὶ ὁ δεῖνα * xal τυχὸν E

*

θ΄, Εὐρίσκοιτο δ᾽ ἂν ἐντεῦθεν, φασὶ, πολυσχιδὴς rdi

προσχκυύνησις. Μία δὲ προσχύνησις, xal οὐ πολλαί, ΕΣ

'H λατρευτικὴ τοῦτο, xzi ἐπὶ Θεοῦ μόνον “ ἐπὶ δὲ

inaliis, autem alie. Nam et reges et principes a D τῶν ἄλλῶν αἱ ἄλλαι. Βασιλεῖς τε Ὑὰρ xal ἄρχοντες
προσχυνοῦνται πρὸς ἡμῶν, δεσπόται πρὸς δούλων, -

nobis adorantur, domini & servis, patres a liberis ;
sed non sicut dii : et quamvis unius forme sit
adoratio, at non unius forme intelligentia : homi-
nes enim sunt, honorisque duntaxat, cultus illis
impenditur, aut propter legem, aut propter
metum, aut propter affectum. Quare qui ado-
rationis discrimen nosti, qua per effigies prototypa
adorantur; tribue hanc quidem ut proprium, pro-
prie et. privatim soli deitati ; reliquas vero secun-
dum analogiam eorum. quorum sunt exempla,

19 Gen. 1, 20. 30 Matth. xxir, 206, ?! Jerem. x, 11.

πατέρες πρὸς τέχνων * ἀλλ’ οὐχ ὡς θεοΐ " καίπερ

ἰσοτύπου οὔσης τῆς προσχυνήσεως, ἀλλὰ “μὴ τῆς :

*
LIE
“εν

Hi

διανοήσεως * ἄνθπωποι γάρ * καὶ κατὰ τιμὴν αὐτοῖς.

τὸ σέδας, ἢ διὰ νόμον, ἢ διὰ φὅδον, 1] διὰ πόθον, .

Ὥστε εἰδὼς διαφορὰν προσχυνήσεως, ἐν 7j προσχυ-

νοῦνται τιὰ τῶν χαραχτήρων τὰ πρωτότυπα, ἀπκ-.
ἔνειμε τὴν μὲν ὡς χυρίαν χυρίως xai μόνον τῇ θεό- .
τὴτι " τὰς δὲ xat! ἀναλογίαν ὧν εἶσι τὰ παράγωγα, .

τῆς Θεοτόχου ὡς Θεοτόχου, τῶν ἁγίων ὡς ἁγίων

ANTIRRHETICUS I.

330

9: γάρ εἶσιν lapai, προχείμεναι xav' ὄψιν ἐν A Deipareut Deipare, sanctorum utsanctorum. Codi-

ἃς παῖς τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίαις, παντὶ ὀφθαλμῷ
ὠπὴυ, ὥς ἀχοῇ, αἱ διὰ λόγου " xxl ὁμοίως
ntowrt2i, ὅτι χαὶ ἰσοδύνάμοι" T τάγα xal προῦ-
2: χατὰ τὸ χυριώτερον τῆς αἰσθήσεως αἱ δι᾽
"υς. Ποῦ δ᾽ αὖ θήσομεν τὸ γεχρατητὸς ἔθος ἀπ᾽
ἧς μέρ: τοῦ δεῦρα, ὡς ἐξ ἅπαντος θείου ναοῦ
ἱερῶν ἀναθημάτων ἔστι διαγνῶναι; Ἠσέδη εν
ὁ χορὸς τῶν θεοφόρων ; εἰδωλολάτρησεν ἡ ἀμώ-
ὃς Ἐχχλησία : Καὶ πότε τῶν εἰδώλων χαθχαρθί -
s, χαὶ διὰ τίνος ; ᾿Αντιχρίστου δηλονότι dj ἔν--
r4. Kai πῶς μεταχινηθήσεται τὸ πάλαι ἔχδε-
jov πχραχολούθημα τῶν ἀρχαίων ἐθνῶν xai
ἰδόσεων ; χρατεῖσθχι ἐμπεδούντων ἡμᾶς τῶν
πρίων Πατέρων, εἰ xal παρέλχον τοῦτο, πρὸς
λογιχὴν ἀπόδειξιν * φασὶ γὰρ, Τὸ ἁπλοῦν τῆς
t»; ἰσχυρότερον ἔστω τῶν λογιχῶν ἀποδείξεων.
ἀλλαχοῦ " Τὰ παλαιὰ ἔθη χρατείτω. Ἢ πῶς
τοῦ Θεοῦ Ἐχχλγσίαν ἀποχαλέσας εἰδωλοῖον, διὰ
εἰχον χῆς ἀναστηλώσεως, ὦ σὺ τολμηρὲ, οὐ τῆς
ἂν αἰςέσεων ἐνεογείας ἀποτέλεσμα εἴης ; Στῆθι
ωϑτν μετὰ τῆς ἐναντίας μερίδος " εἰ μὴ μετα-
τς, τῶωνῖς ἀχούων μόνης λιθοδολούσης σε μὴ
τ τῷ ὄρει: τῆς Ἐχχλησίας, ὡς nox αἷρε-

n.

ΕΣ cp τοίνυν οὐχ ὁμολογεῖ τὸν Κύριον ἡμῶν
57 Χοιστὸν ἐν σαρχὶ ἐληλυθότα, σαρχὶ περιγρά-
ἥχ: χατὰ τὴν θείαν φύσιν μένοντα ἀνεπίγραπτον,

"m
1730; ἐστιν.
ΕἾ τὶς διὰ τοῦ περιγράφεσθαι τὴν τοῦ Λόγου
gu, σομπεριγράφεσθαι φιλονειχοίη τὴν θεότητα,
z ἀξυξυαων ἑχκάτερά ἐν τῇ μιᾷ ὑποστάσει χατὰ
Σχὴν ἰδιότητα, ὡς μὴ ἀναιροῦντος ἑχατέρου
Wap» ὄν τῇ ἀδιασπάᾶστῳ ἐνώτε " αἱρετιχός
m».

δος τὴν πεοιγραφὴν τῆς σωματοειδηῦς θέας
t Mem, μὴ ὀνομάζει εἰχόνα Χριστοῦ, ἢ Χριστὸν
ῥρυνίξω;͵ ἀλλ᾽ εἴδωλον πλάνης ἀποχαλοίη, αἷρετι-
K ἐπιν.
Εἴ τις τὴν χατὰ τὴν εἰχόνα σχετιχὴν προσχύνησιν
& Χριστοῦ, εἰδώλων προσχύνησιν τολμηρῶς ἀπο-
ἴτας τεο οὐχ αὐτοῦ Χριστοῦ μὴ σχιζομένης τῆς
MUR τρωτοτύπου ἐν τῷ παραγώγῳ xatà τὸν
ἔγαν διελειον, αἱρετιχός ἐστιν.
Εἴ τις ἱε τὰ τῆς εἰχόνος τοῦ Χριστοῦ δείξει: μόνον

ces enim gacrisunt, sub aspectum positi inomnibus
Ecclesiis, omni hominis oculo, sicut auribus, qui
verbis constant; parique modo adoranti sunt, quia
camdum vim habent, aut fortasse etiam praestant,
jux!& sensus excellentiam, qui visum af&ciunt. Quo
aulem loco censebimus consuetudinem que ab
initio huc usque invaluit, sicut ex omnibus Dei
templis sacrisque donariis intelligi placet ? Impie
igitur egit sanctorum coetus? Idololatra fuit labis
expers Ecclesia ? Et quandonam ab idolis purga-
bitur, et per quem ? Antichristi procul dubio hec
contentio. Et quomodo subverterur inve eterata
priscarum consuetudinum lradilionumque conti-
nuatio? obdurare nos jubentibus divinis Patribus
(tametsi supervacaneum sit) etiam adversuslogicam
demonstrationem. Sic enim aiunt : Fidei simplici-
tas validior esto logicis ratiocinationibus. Et
alibi, Antiquae consuetudines vim obtineant. Aut
quomodo tu, qui Dei Ecclesiam propter imaginum
erectionem idolium appellasti, o audacule, ex om-
nium heresum colluvione ortus non videare ? Pro-
cul ergo absiste cum factione contraria ; nisi forte
resipiscas, vocem audiens tanquam saxo te ferien-
tem, et montem Ecclesie, ceu hareticam belluam,
contigere vetantem. |

XX. Si quis ergo non confitetur Dominum no-
strum Jesum Christum, qui in carne venit, carne
circumscribi, in divina natura incireumscriptum
manentem, hereticus est.

Si quis eo quod Verbi caro circumscribalur, cir»
cumscribi simul divinitatem contendat, non dis-
tinguens utraque in una hypostasi, juxta natu-
lem proprietatem, qua alterum ab altero in unione
inseparabili non tollitur, hereticus est.

Si quis corporee Verbi forme circumscriptio-
nem, non appellat Christi imaginem, aut Christum
homonyme, sed idolum erroris vocitet, hereticus
est.

Si quis relativam in imagine adorationem Chri-
sti, idolorum adorationem temere nuncupet, et non
ipsius Chris, cum protoypi gloria, Basilio ma-
gno teste, in exemplo non dividatur, hereticus
est.

Si quis, dum imago Christi ostenditur, sibi sa-

xüsÁn λέγοι, μήτε τιμῶν μήτε ἀτιμάζων, ἀπ- ἢ tis esse dicat, si neo honore, neo probo afflciat,

πονόμενος Kov τὴν xarà τιμὴν σχετιχὴν προσχύ--
δε εαἱοετιχός ἐστιν.

E τις τὰς χατὰ τῶν εἰδώλων Γραφιχὰς ἀπαγο-
σεῖς πεοιάγοι xal πεοιάπτοι τῇ ἱερᾷ τοῦ Χριστοῦ
ὄνι, ὧς ἐντεῦθεν εἰδωλεῖον ἀποχαλεῖν τὴν τοῦ
στοῦ Ἐχχλυσίαν, αἱρετιχός ἐστιν,

ΕἾ τίς προσχυνῶν τὴν ti«óva Χριστοῦ, ἐν αὐτῇ
nx&; τὴν θεότητα προσχυνεῖσθχι λέγοι, ἀλλὰ μὴ
V ὅτον ἐστὶ σχιὰ τῆς ἐνωθείσης αὐτῇ σαρχὸς,
ἡ καὶ πανταχοῦ τὸ θεῖον, αἱρέτιχός ἐστιν,

Εἴ τις τὴν διὰ τῶν αεπτῶν εἰκόνων ἐπὶ τὰ πρωτό-
τα ἀναγογὴν τοῖς χαμαιπετέσιν ἀπονέμοι, ὡς

is ut relativam honoris adorationem jam respuens,
hzrelicus est.

Si quis Scripture adversus idola inhibitiones
traducat, et sacre Christi imagini adaptet, ita ut
idolium Christi Ecclesiam propterea vocet hereticus
eat.

Si quis imaginem Christi adorans, divinitatem
in illa physice adorari dicat, et non quatenus
uniie ipsi carnis uinbra est, cum etiam ubique sit
Deus, hereticus est.

Si quis anagogen seu evectionem qua per ve-
nerandas imagines fit ad prototypa, humi repenti-

351

S. THEODORI STUDIT/E

352

bus deputet, quasi sine illis ex auditu scilicet ad A dvo αὐτῶν δῆθεν ἐξ ἀχοῖς ἀναγόμενος ἐπὶ τὴν ἀοχέ"

archetypi contemplationem subvehatur, nec pa-
rem oum verborum historia, sicut magnus Basi-
lius, tacite per picturam imiltationi vim tribuat,
hereticus est.

Si quis non dicat imaginem Christi, perindeac
figuram crucis, in omni loco et insculpi, et populo
Dei ad salutem ostendi, hereticus est.

Si quis imagini Deipare, et omnium sanctorum
congruentem adorationem non impertiat, Deipa-
re ul Deiparae, sanctorum ut sanctorum, juxta di-
scrimen adorationis Matris Dei, et conservorum
ged idolicum inventum esse dicat, salutare orna-
mentum Ecclesie, hereticus est.

Si quis ad eateras haereses non annuemeret eam,
qu& adversus colendas imagines insanit, ut que
a Deo non minus separet, sed indifferentem illo-
rum communicationem esse dicat, hereticus
eal.

Si quis imaginis Christi honorum ultra modum
evehens, dicat ac ad illam non accedere (non enim
sibi prodesse) uisi prius ab omni peccato perpur-
galus fuerit, stultus est.

τύπον αὐτοψίαν * xai μὴ τὸ ἴσον τῇ λογικῇ ἱστορίᾳ
δίδοι τὴν γραφιχὴν διὰ σιωπῆς ἀναμίωνη τιν, ὡς ὁ
μέγας Βασίλειος, αἱρετικός ἐστιν,

Εἴ τις οὐ λέγοι τὴν εἰχόνα τοῦ Χοιστοῦ ἐπίσης τῳ
τύπῳ τοῦ σταυσοῦ ἐν παντὶ τόπῳ καὶ ἐγγράφεσθαι
xxi ἐμφανίζεσθαι εἰς σωτηρίαν τῷ λαῷ τοῦ θεοῦ,
αἱρετιχός ἐστιν.

Εἴ τις τῇ εἰχόνι τῆς Θεοτόχου, xai πάντων τῶν
ἁγίων, μὴ τὴν δέουσαν προσχύνησιν ἀπονέμοι, τῆς
Θεοτόχου ὡς Θεοτόχου, τῶν ἁγίων ὡς ἁγίων, κατὰ
τὸ διάφορον τῆς προσχυνήσεως Μητρὸς Θεοῦ χαὶ
ὁμοδούλων, ἀλλ᾽ εἰδωλικὴν ἐπίνοιαν φαίη εἶναι τὸν
σωτήριον χύσμον τῆς ᾿Ἐχχλησίας, αἱρετιχός ἐστιν.

Β Εἴ τις μὴ συντάττοι ταῖς λοιπαῖς αἱρέσεσι τὴν

* LÀ «Ψ * ^ ^! '
χατὰ τῶν σεπτῶν &lxóyty λυττήσασαν, ὡς γωρίζου-
σαν Θεοῦ ἐπ᾽ lorc, ἀλλὰ ἀδιάφορον εἶναι λέγοι τὴν

4 3
πρὸς αὐτοὺς κοινωνίαν, αἱρετικός ἐστιν.

Εἴ τις ὕπερτείνων τὴν τιμὴν τῆς Χριστοῦ εἰκόνος,
λέγοι μὴ πρὸς αὐτὴν ἰένα! ' μηδὲ γὰρ ὠφελεῖσθαι,
εἰ μὴ προκαθαρθείη,͵ πάσης ἁμαρτίας, ἄλογός ἐστιν.

ANTIPPHTIKOX Β΄.

ANTIRRHETICUS |l.

Veritatis oratio hujusmodi cum sit, naturaque ἃ 'O piv τῆς ἀληθείας λόγος μονοειδής τις ὧν xal

immobilis, nec sententiarum divortiis, neo tem-
porum mutationibus subjici solet; semper enim
eadem sentit, eadem profitelur; quippe que ab
omni detractione vel abjectione immunis est. At
fabula mendacii, tanquam multiplex ex innumeris
opinionibus fecunda, ex alio in aliud facile desi-
liens, nuac quidem hoc pre se fert, nunc alterum
conira sectatur, nec in eodem unquam gradu pe-
dem figit, crebris mutationum, conversionumque
motibus exposita. Qualis nunc etiam est [conoma-
chorum latratus, qui Domini nostri Jesu Christi
imaginem, alias erroris idolum vooitant, alias id
minime dicunt; sed picturam rem bonam esse
aiunt, eamque narrationis δὲ commemorationis
vim habere, non tamen adorationis: ideoque in
excelsis et editis locis illam collocant, veriti ne
ad humiliora forle depressa, adorationisque occa-
sionem nacta, idololatrie& ipsis causam preebeat.
Quorum quis sapientiam non admiretur, que non
intelligat in eo ipso quod humilem ejus situm, ado-
rationemque reformidant, idolice professionis su-
spicionem inesse? cum satis ipsis non sit ad cer-

ἀχράδαντος τὴν φύσιν, οὔτε γνωμικαὶς διαιρέσεσιν,
οὔτε χρονικαῖς ἀλλοιώσεσιν ὁποδάλλεσθαι πέφυκεν "
ἀεὶ γάρ ἐστι τὰ αὐτὰ δοξάζων τε xal πρεσδεύων "
ὡς πάσης ὑφέσεώς τε xal προσθέσεως ἐξῃρημένος.
Ὁ δὲ τοῦ ψεύδους μῦθος, ἅτε πολυσχιδὴς xai μυριό-
ὕνωμος τυγχάνων, ἐξ ἄλλων τε εἰς ἄλλα μεταπί-
πτων, πῆ μὲν τοῦτο ποεσθεύει, πῆ δὲ ἕτερον ἀντι-
δοξάζει, καὶ ἵσταται ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ οὐδαμῆ οὐδαμῶς,
τοῖς τῆς ἀλλοιώσεώς τε xal τροπῆς πάθεσιν ὑπο-
ὀαλλόμενος. Καθὰ καὶ ὁ τῶν εἰκονομάχων ὑλακτι-
σμός" ὅτι ποτὲ μὲν τὴν εἰκόνα τοῦ Κυρίου ἡμῶν
Ἰχσοῦ Χριστοῦ, εἴδωλον πλάνης βλασψήμως ἀπο-
χαλοίη, ποτὲ δὲ οὔ φασιν, ἀλλ᾽ ὅτι χαλὸν 3j ἱστορία,
ἐξηγήσεως xai ἀναμνήσεως λόγον ἔχουσα, οὐ μὴν
προσχυνήφεως" καὶ διὰ τοῦτο τὴν ἐν ὑψηλοῖς χώραν
αὐτῇ ἀπονέμουσι, δεδοικότες μή πως ἐν τοῖς χαμὴη-
λοτέροις καθιεμένη;, καὶ προσχυνήσεως ἀφορμὴν
λαμδάνουσα, εἰδωλολατρείας αὐτοῖς εἴη αἴτιον. "Qv
πῶς οὐχ ἄν τις ἀγάσαιτο τὴν σύνεσιν, μὴ συνιοῦσαν,
ὅτι αὐτὸ τὸ δεδοιχέναι τὴν κατωφερῆ αὐτῆς στάσιν
τε xal προσχύνησιν, εἰδωλικῆς ἐμφάσεως ἔχειν at-
ttov ; οὐκ ἀρχετὸν αὐτοῖς elc ἀπλανῆ δόξαν ἡ τῶν

ANTIRRHETICUS il.

954

ζίων ὑφαίρεσις, τῶν ἐφ᾽ ὕψους εἰχονισμάτων A tam, errorisque vacuam opinionem, humi et ad

μένων * ὅτι μηδὲ εὐηρεστηχέναι Θεῷ γέγρα-
lv τοῖς Βασιλείχις ἄλλον, πλὴν Δαυϊὸ καὶ
29 χαὶ Ἰωσίου, τῶν ἅμα τοῖς ὑποπεξίοις xai
"λὰ donorxótov. Ὥστε εἶπερ ἔλοιντο ὅσον τὸ
τοὺς τελείως εὐνρεστηχέναι Θεῷ, μᾶλλον δὲ
΄ς ἐν τῇ τοιχύτῃ ὑπολήψει ἀσεδεῖν" μὴ ἐᾷν
y οὐρανὼν ἱερὸν ofxov, ὃν οὐχ ἀποχοσμήσοιεν,
t£v αὐτοῖς θεῖα ἀναθήματα ὄντα ἐξ ἱστοοιῶν,
αταπϑίίσοινν, ᾿Αλλὰ περὶ μὲν τούτων εἴρηταί
κανῶς, ἐφ’ ὅσον ἐφιχτὸν τῇ ὀλιγονοίᾳ μου, λε-
: τὰς ἀλόγους ἐνστάσεις τε χαὶ ἀντιθέτεις αὐ-
νῶν δὲ ἐπειδὴ εἰρχθέντες τοῖς ἐλέγχοις, ὁμο-
Σιν εἰχονίζεσθαι τὸν Κύριον ἡμῶν ᾿Ιησοὺν
ὃν, οὐ μὴν προσχυνεῖν δεῖν τὴν ἀναστηλωθεῖ-
πῳ [cod. Heg. αὐτοῦ] εἰκόνα " χἀντεῦθεν ἐν-
τεῖν πειρῶνται τὸν νοῦν τῶν ἁπλουστέρων, ὡς
;93X0vYGEt λατρευόντων τῇ χτίσει παρὰ τὸν
472^ ἔπι τούτῳ μοι σὺν Θεῷ χαὶ ὁ παρὼν πε-
ς λόγοι - κατὰ ἀντιύολὴν δυοῖν προσώπων,
2509 τε, φημὲ, χαὶ εἰκονομάχου * πρὸς τὸ εὐτύν-
(xal εὐδιάγνωστον χἀνταῦθα τὴν τῶν λεγομένων
1t εἶναι.

, ὈΡΘΟΌΔΟΞΟΣ. ὋὉμολογεῖς τὸν Υἱὸν xai Λόγον
Πστρὸς σάρχα γεγονότα σαρχὶ περιγράφεσθαι,
τ- ϑεότητος φύσει μένοντα ἀπερίγραπτον ;
IPETIROX. Σύμφημι" πῶς γὰῤ o0; τῶν θεολό-
i:izwvw οὕτω διχγορευόντων Τρηγορίου μὲν
Περίγηαπτον σώματι, ἀπερίγραπτον
μχτι o» ᾿Αθχνασίου δέ" « ᾽Λοράτως μὲν θεοῦ
iiw) καὶ ὄντος ἀληθῶς " ὁρατῶς δὲ ἀνθρώπου
χτϑμίνου xa? ὑπάρχοντος ἀληθῶς. »

. UPe. Τὴν περιγραφὴν, ἤτοι
υς Χυίστοῦ, οὐ συνομολογεῖς προσχυνητὴν ὑπ-
e.

V. Οὐμενοῦν * ὅτι μηδὲ τινι τῶν θεοφόρων τοῦτο
πα λλὰ ἀντερωτήσω σε, σὺ δέ μοι ἀποχρί-
qu^ mo 67, γέγραπται ἔν τε Παλαιᾷ xxi Καινῇ
fhíxy προσκυνεῖσθαι εἰχόνα ;

". OP8. Ὅπουπερ γέγραπτα! πρησχυνεῖσθαι τὸ
᾿αὐτὴν πρωτότυπον.

MP. Κύριον τὸν Θεόν σου προσχυνήσεις, xal
τῳ gba λατοξόσεις. Τοῦτο xal γέγραπται. Τούτῳ
i τερισεπεῖν προστέταχται" οὗτι που πρωτοτύπῳ,
ἱλοῦ κε πεῖν εἰχόνι, ὡς σὺ φής.

* 066. Ὅτι μμηδὲ θεολογία, ὦ βέλτιστε, τὸ προ-
μένον, περὶ ἧς οὐχ ἔστιν ἐμφέρεια ἢ κατανόησις
κώσεως " ἀλλ᾽ διᾶται τὸ
υτότυπον xai παράγωγον, εἴπερ ὁμολογεῖς σάρχα
Lez γαθ᾽ ἡ μᾶς γεγονέναι τὸν Λόγον.

α

τς "

΄ Y
TOLAOTTV 00Yy

. *
οἰχονομία, πεοὶ ἣν

IP. Τῆς Γραοῖς λεγούσης, Κύριον τὸν Θεὸν σου
σκυνέπεις, καὶ αὐτῷ μόνῳ λατρεύσεις " οὐχ ἅμα
Ππστοὶ xa! τῷ Yid προσοίσειν ἡμᾶς τὴν προσχύνη-
πκρηστάττει ὁ λόγος;

f. ΟΡΘ. ᾿Αριδήλως * ἀλλ᾽ οὐχ ὡς σἄρχα εἰληφότι

C

D

pedes demissa simulacra tollere, si in sublimi po-
sita relinquantur : quando nec in Regnorum libris
alii Doo placuisse leguntur, quam David, Ezechias
et Josias, qui unacum depressis excelsa quoque sus.
tulerunt. Quare si Deo pro viribus cumulate placere
aut cumulate potius in tali opinione impii essestu-
derent, nullam sub cclo sacram edem omitterent,
quam ornatu suo nonepoliarent, cujus divina dona-
ria, picture alicujus historiam continentia non incon
derent. Sed de his satis superque pro ingenii nostri
tenuitate jam diximus, absurdasque eorum objeotio-
nes et contraria argumenta dissolvimus. Nune vero
quoniam reprehensione nostra constricti, Dominum
nostrum Jesum Christum imagineexprimi consen-
tiunt; negant autem dedi catam ipsi imaginem ado
rari oportere, simpliciorumque mentes hac ratione
conturbare nituntur, quasi eam adorando, crea-
ture potius serviant quam Creatori : de ea re
mihi exilis h:»c disputatio, Deo duce, per duorum
orthodoxi nimirum et iconomachi, ut clarior inde
illustriorque dictorum vis eluceat, oppositas vices
contexetur.

I. ORTHODOXUS. Confiteris Filium et Verbum
Patris, postquam caro factum est, carne cireum-
scribi, et juxta divinitatis naturam, incircumscri-
ptum manere?

H/ERETICUS. Confiteor : quidni enim ὃ cum
theologi Patres ita pronuntient: Gregorio (c) qui-
dem : « Cireumscriptum corpore, incircumscriptum
Spiritu affirmante ; » Athanasio vero in hac verba :
« Cum invisibiliter Deus intelligatur, et vere sit ?
visibiliter homo tangatur, et reipsa exsistat. »

II. ORTH. Hanc ergo circumscriptionem seu
imaginem Christi adorandam esse non una confl-
teris ;

H/ER. Haudquaquam, cum sanctorum id nullus
dicat. Sed ego te vicissim interrogo, et responde.
Quonam in Veteris aut Novi Testamenti loco acri-
plum est, ut imago doretur ?

IIl. ORTH. Ubicunque scriptum est, ejus proto-
typum adorari.

HJER. Dominum Deum tuum adorabis et illi
soli servies. Hoc utique scriptum est. Hunc ut ado-
remus preceptum est; non ut prototypum, nedum
ut imag!nem, quod dicis.

IV. ORTU. Non est theologia, vir optime, quod
disserimus; in quam neo mentio, nec suspicio
cadit sitnilitudinis; sed dispensatio, in qua et pro-
totypum cernitur, et exemplum ab eo ductum;
si modo Verbum carne assumpta nostri simile fa-
ctim esse confiteris.

H;ER. An ergo cum Seriptura dicit: Dominum
Deum luum adorabis, el illi soli servies, non Pa-
iri simul et Filio adorationem reddere jubemur?

V. ORTH. Manifesto; sed non (lanquam carno

1) Epist. 2. Ad Cledon. in editis prima est, t. I, p. 738 d.

355

8. THEODORI STUDIT.E

356

indutum adorare veteres jubebantur: Deum enim αὶ τοῖς πάλα! νενομοθέτηται τοῦτο Θεὸν γὰρ οὐδεὶς

nemo vidit unquam 33, ut sacre Littere docent;
sicul postquam caro factus est ; et intra cireum-
BCcriptionis cancellos receptus est qui erat incir-
cumscriptus, οἱ sub aspectum tactumque corporis
venit, qui nec tangi poterat, nec videri. Adoratur
quidem una cum Patre, ut qui &equecum illo Deus
est : adoratur rursum et in propria imagine, cujus
est protolypum ; ut qui homo sicut nos in omni-
bus factus est, excepto peccato.

HER. De Christo quidem, quod adorandus sit,
divina omnis Scriptura clarissime testatur : ait
enim : Εἰ adorent eum omnes angeli Dei 35. De pro-
toLypo autem et imagine, nullatenus.

VI. ORTH. Cum de Christo scriptum est, « Et
adorent eum omncs angeli Dei, » quid aliud intelligi
licet, quam ut sermo sit de prototypo ? Postquam
enim homo factus est, Deus una permanens, cum
quilibet homo imaginis sua sit prototypurn, nec
reperiri homo queat, cujus exemplum non sit ejus
effigies; proculdubio et Christus item, ut qui in
omnibus similis nostri factus est, sue ipsius ima-
ginis est prototypum, quamvis id conceptis ver-
bis scriptum non sit. Quare cum sciscitabere, ubi

ἑώραχς πώποτε, κατὰ τὰ Λόγια᾽ ὡς ἐπειδὴ σχοξ
ἐγένετο χαὶ εἴσι περιγραφῆς. ὥφθη ὁ ἀπερίγρα-
πτος" χαὶ θὲᾳ xal ἀφῇ ὑποπέπτωχε σωμχτοειδεῖ ὁ
ἀναφής τε xal ἀθέατος. Προσχυνεῖτχι μὲν ἅμα τῷ
Πατρὶ, ὡς ἴσα αὐτῷ θεὸς ὑπάρχων * προσχυνεῖται δ᾽
αὖ καὶ ἐν τῇ οἰκείᾳ εἰχόνι, ἧς ἐστι πρωτότυπον * ὡς
xa0' ἡμᾶς ἄνθρωπος γεγονὼς χατὰ πάντα πλὴν

ἁμαρτίας.

ΔΙΡ, Περὶ μὲν Χριστοῦ ὅτι προσχυνητὸς ἐν πάσῃ
τῇ θεοπνεύστῳ Γραφῇ σαφέστατα εἴρηται " φησὶ
γὰρ, Καὶ προσχυνησάτωσαν αὐτῷ πάντες ἄγγελοι
Θεοῦ οὐ μὴν mepl πρωτοτύπου xai εἰκόνος,

ζ΄. ΟΡΘ. [Περὶ Χριστοῦ ἡνίκα γέγραπται, « Καὶ
προσχυνησάτωσαν αὐτῷ πάντες ἄγγελοι 8:927 » τί
ἄλλο ἔστι νοῆσαι, fj ὅτι περὶ πρωτοτύπου ὁ λόγος :
Ἐπὰν γὰρ ἄνθρωπος ἐγένετο μετὰ τοῦ εἶνα: Θεὸς,
ἐπειδὴ οὖν πᾶς ἄνθρωπος τῆς ἑαυτοῦ εἰχόνος πρω-
τότυπόν ἐστι, xal οὐχ ἂν εἴη ἄνθρωπος μὴ ἔχων
παράγωγον τὸ ἑαυτοῦ ἀπειχόνισμα ᾿ δηλονότι καὶ.
Χριστὸς ὡς κατὰ πάντα ὁμοιωθεὶς ἡμῖν, τῆς ξαυτοῦ
εἰχόνος πρωτότυπόν ἐστ', κἂν τῇ λέξει μὴ γέγρα-
πτχι. Ὥστε ὁπόταν ἐρωτήσειας, Ποῦ γέγραπται,

προσχυνεῖσθαι εἰχόνα Χριστοῦ ; τηνιχχῦτα — dxo$- ..
σειας, ὅτι "Oroumsp γέγραπται προσχυνεῖσθαι Χρι-.
στόν" εἴπερ ἀχώριστόν ἐστι τοῦ πρωτοτύπου τὸ
παράγωγον. »
AIP. ᾿Αλλ᾽ ἡνίκα μὴ γέγραπται εἶναι Χριστὸν .
ποωτότυπον τῆς ἑαυτοῦ εἰκόνος, ἀπαράδεχτος ὃ λό- .
Ὧος" μὴ παραλαμθανόμενος ἡμῶν τῇ χατὰ πίστιν
ὁμολογίᾳ. "
Z. OPe. Πολλὰ δὴ ἃ οὐ γέγραπται λέξεσιν αὖ-.
ταῖς, ἰσοδυναμεῖ δὲ τοῖς γεγραμμένοις, τοῖς ἁγίοις —
Πατράσι χεκήρυχται. Καὶ γὰρ ὁμοούσιος ὧν τῷ Πα
τοὶ ὁ Υἱὸς, οὐκ ἐν τῇ θεοπνεύττῳ Γραφῇ, ἀλλὰ
πρὸς τῶν Πατέρων ὕστερον τετράνωται " ὥσπερ καὶ —
Θεὸς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον" xal Θεοτόχος ἡ Koptotós -
χος, ἄλλα τὸ ἅττα μαχρόν ἐστιν ἀπαριθμεῖν" ὧν ᾿
μὴ ὁμολογουμένων, ἐξήρνηται ἡ ἀληθινὴ λατρεία ᾿
ἡμῶν. Τότε δὲ ὁμολογηθέντων, ὁπηνίχα πρὸς xsÜ- —
αἰρεσιν τῶν ἐπανισταμένων αἱρέσεων ἡ χρεία ἐκέ- ^
ess. Τί οὖν λοιπὸν θασμαστὸν, εἰ καὶ μὴ γέγραπιῃι —
πρωτότυπον εἶναι Χριστὸν τῆς ἑαυτὸῦ εἰχόνος, τοῦτα - '
non sit; nuno tamen tempore ob renatam icono- v2v τοῦ καιροῦ ἀπαιτοῦντος πρὸς τὴν pcs ἢ
machorum heresim efflagitante dictum fuisse, εἰχονομαχικὴν αἴρεσιν λεχθῆναι, τῆς ἀληθείας Ἰθραῆε:.
oum veritas ipsa id certissime demonstret ? Nam ἢ φανερούσης βεδαιότατα ; Εἰ γὰρ μὴ ἐστι πρωτότο- ᾿

scriptum sit, ut adoretur imago Christi, mox au-
dies, illic nimirum ubi Christum ipsum adorari
Bcriptum est; quia exemplum a prolotypo sepa-
rari non potest.

II /ER. Quinimo cum scriptum non sit, Chri-
stum imaginis sue protolypum esse, recipi sen-
tentia non debet, quippe que fidei nostre con-
fessione non comprehenditur.

VII. ORTH. Multa sane que iisdem verbis scripta
non sunt, quia eumdem cum scriptis sensum ha-
bent, & sanctis Patribus usurpata fuerunt. Nam et
consubstantialis Patri Filius non in divina Scri-
ptura, sed a Patribus postea declaratus est; et
Spiritus sanctus, Deus; et Domini parens, Deipa-
ra, et alia multa, que percensere longum esset :
qua non confidento, cjurata est vera religio nostra.
Tum autem in confessionem recepta sunt, cum
δὶ insurgentium heresum exstirpationem necessi-
tas postulavit. Quid ergo mirum est, quamvis
Christum imaginis suc protolypum esso scriptum

si proprie imaginis prototypum non est, ne car-
nem quidem suscepit, qui extra circumscriptionem
divinitatis infinitate permanet, Si vero incarnatus,
Bostri reipsa similis factus est; quidni et paria
illi cum cxteris hominibus juxta similitudinis con-
sgequentiam attribuas ?

H/ER. Quia Christus cum Deus simul et homo
sit, nudus non est, quemadmodum unusquisque
nostrum : ideo scilicet nec prolototypum ipsum
imaginis sue dicere pium est.

? Joan. 1, 18. 13 Heqr. 1, 6.

πον τῆς οἰχείας εἰχόνος, οὐδὲ σεσάρχωται, μένων

ἔξω περιγραφῆς τῇ τῆς θεότητος ἀπειρίᾳ. Ei δὲ Gu4-
σάοχωται xal ὦπται χαθ᾽ ἡμᾷς, τί μὴ καὶ αὐτῷ τὰ

(zx ἀποδίδων ὡς παντὶ ἀνθρώπῳ χατὰ τὸ ἀκόλουθον

τῆς ὁμοιώσεως ;

4 v φ
AIP. Ὅτι Χοιστὸς Θεὸς xx! ἄνθρωπος ὦν, οὗ di-

4 e. bed " - ^ » ὦ
λός ἐστιν ὡς tl; τῶν χαθ᾽ ἡμᾶς μηδὲ πρωτότυπον.
αὐτὸν δηλαδὴ λέγειν τῆς ἑχυτοῦ εἰκόνος εὐχγές.

ANTIRRHETICUS 1I.

9. Τὸ οὖν Ψιλὸν μὴ λέγεσθαι Χριστὸν, οὐχ VIII. ORTH. Quod nudus Christus non dicatur

σε: τῶῦ jT, περιγεγράφθαι αὐτὸν, τοῖς Πα-
τ Lax. εἴρηται, ἀλλὰ προς τὸ Θεὸν 6u52
ωπον ὑπάρχειν, ὅπερ οὐχ to; ἐστ' τῶν
E. Κατὰ τοῦτο yàp πάντες ioi λεγόμεθα"
z:9; €t ὧν, πρωτότυπόν ἐστ' τῆς οἰχείας
* " “-- , - 4 M 4
| Ax εἴ τὶς τῶν x30 dual χαὶ οὐ χατὰ
λός.
Περιγραπτὸν οὖν ὁμολογῶ Χριστὸν, ἀλλ’
πεύποῦ λήγον ἔχοντα.
PO. Kai πῶν ἂν εἴη περιγραπτὸς B, πΉω-
λύτον ἔχων αὐτὸ γὙὰῤ τοῦῦ᾽ ὁπεο λέγετα'
τὸν εἶνχι, Gui πρωτότυπον iq. Ὃ (322
,δτ2:, τοῦτο xal εἰς παρλγωγον εἰκόνος τοῦ
νου ποόχειται. Ὁ μολογῶν γοῦν» τὸν Χρι-
Ε “ἢ δοί 1 T. [| λό" [-À) » —- ^L τῷ
ἰγράφεσθαι, Golmc xal μὴ βουλύμενος xot
αὐτὸν tLQ ἐχυτοῦ εἰχύνος ὑπάριγειν, ὡς πᾶν-
ἴξον τοῦ ηἰχείου ἰνδάλματος. χαθὰ φητ' vai
p 3 , ^" , ^£
βασίλειος * « ᾿Εγγραφέσθω τῷ πίναχι zai ὁ
&uXctov ἀγωνοθέτης Χριστός. » Τοῦτο z*-
φ Ἂ ν΄ ΒΞ «,- € * - *
φότως ἐδήλωσε πρωτότυπον εἶνα! τῆς Exo.
νὸς Χοιστόν * εἴπερ πᾶς ὁ ἐν πίνακ! γεγραμ-
ἔχρυγμένος ἐστὶν ἀπὸ πρωτοτύπου
Kr: ποίζΖ χοινωνία ποοσχυνήσεως τοῦ ποῶ-
τρὸς τὸ παράγωγον ;
6. 'Ozoía τοῦ ζωοποιοῦ 3c2225)
ξυμ.
Ks, 20: τοῦτο εἰλυπτχ! ; 02 “12 σξ
usn? ὄξξοιλα!.
ἂ
.99. 'Ex δυοῖν θεηόροιν τὸ λόνμα " Διονο-
βΞῷ ᾽᾿λετοπαγίτου λέγοντος " Τὸ ἀληθὲς ἐν
Marl], τὸ ἀρχέτυπον ἐν τῷ εἰλόν: " τὸ ἐχα-

i]
πος τὸ

V9) .

vigr-icep παρὰ τὸ τῆς οὐτίας 6132020" " τοῦ
ἂμ. Βατιλείου φάσκοντος * Οὐδὲ ;x2 ὁ χατὰ
" - - * , M “αἰ i «
μὲν τῇ βασιλικῇ εἰχύνι ἐνατενίζων, xxi βατ'-
» μέ f 2J/ f. - δ - " " " » e^ οὖ
᾿ν τὸν ἐν τῷ πίναχ!, 3200 βχηιλέας ὁμολογεῖ,
Exó»z γαὶ τὸν οὐ ἔστιν d, εἶχον "οὐτε ἐὰν
“ἦν ἐν τῷ πίναχ! γεγραμμένον εἴποι,
βασιλεὺς, ἀπεστέρησε τὸ ποιυτότοπον τίς
- ^ * T *
πλέως προτηγορίας " μᾶλλον μὲν οὖν ἐχείνῳ
ἦν ἐδεδαίωτε διὰ τῆς τούτου ὁμολογίας. [Εἰ
my) βασιλεὺς, πολλῷ δήπου εἰχὸς βατιλία
ι τῇ εἰκόνι παρασχόμενον τὴν αἰτίχν, Καὶ
“ὦ 8 . “4 4 rj - ,
ἰαχοῦ - Πάντως δὲ d, εἰχὼν d, δὴ μ!ου5γ5.-

- 5
(Yo c5;

&ucz2ojivm ἀπὸ τοῦ πρωτοτύπου, τὴν
d -—
, εἰς τὴν ὕλην εἴληφε xxl μετέσγηχε τοῦ

Je; ἔχεΐίνου διὰ τῆς τοῦ τεμνίτου διχηηΐας
ὡς ἔνχπόμαγμα ᾿ οὕτως ὁ ζωγτάφος " οὕτως
deos, οὕτως ὁ τὸν γρύτεον χαὶ τὶ
Σ διιμιουξγῶν, ἔλαόεν ὕλην, ἀπ:
πον, ἀνέλαδε τοῦ τεθεωρη μένου
'πγίσατο τοῦτον ἐν τῇ ὕλῃ.

δὲ καὶ τοῖς lMatpisuw οὕτω

^ ,
mi2:5025'7f1, ται,

δέπου xal χοινὴ σὐτοῖς πίνραστα! d, τῶν
! προταύνησ'ς.
t; Encom. S. Barlaam. t. 1, hom. 18,

t hom. 27 Cont. Sabeil., t, I, p. 605.

C

D

non ut cireumseribi eum negent, a Patribus mea
sententia dictum est ; sed ut Deum simul et homi-
nem esse doceant, quod nulli nostrum convenit.
Propterea enim nudi omnes dicimur. Circumseri-
ptus autem cum sit, protolypum est imaginis sue,
sicut quilibet nostrum ; nec tamen nudus hoc no-
mine.

H.ER. Cireumscriptum equidem fateor; at pro-
totypi rationem habere nego.

IX. ORTH. Et quomodo;circumscriptus esse queat,
sj prototypi rationem non habet? Hoc enim ipsum
quod circumscriptum esse dicitur, est etiam pro-
lotypum. Quod enim circumscribitur, idem ad ima-
ginis ejus quod effingitur productionem propositum
est. Confitens ergo Christum circurmscribi, sua il-
lum imaginis, non secus ac omnis homo sui ost si-
mulacri prototypum esse vel nolens concedes:
quo sensu divus quoque Basilius (2) ait: « Desi-
gnelur in tabula et. certaminum prases | Christus. »
Quibus verbis Christum imaginis suce prototypum
eese consentanee ostendit. Omnis siquidem qui in
tabula depingitur, et prototypi forma producatur
necesse est.

H.ER. Quid vero commune habet adoratio pro-
totypi cum exemplari ?

X. ORTII. Quod vivifica crux oum expressa figura
gua.

Il.ER. Unde hoc a te depromptum est ἢ neo enim
le ut novum legislatorem suscipiam.

ORTH. Duo2rum est divinorum Patrum sententia.
Dionysii quidem Areopagite, cum ait, veritas in si-
mulaero, archelypum in imagine, ulrumque in
ulroque preter substantie discrimen. Etmagni Ba-
silii (3; his verbis : Neque enim qui regis imaginem
in furo contemplatur, et regem vocat, qui in tabula
cernitur, duos reges profitetur; imaginem, et il-
lum, cujus estimago : neque cum illo ostenso,
qui est in tabula, dixerit : llic est rex, regis no-
mine prototypum spoliavit : quin potius honorem
illi hac sua professione confirmavit. Nam siimago
rex est, multo magis consentaneum est regem esse
illum, qui imagini causam prebuit. Et iterum
alibi (4): Omnino autem que fingitur imago, a
prototypo ad materiam traducta similitudinem ca-
pit, et figuram illius participat per artificis mentem
et manus impressionem. Sic pictor, sic lapidum
sculptor, sic qui auream aul eneam statuam fingit,
materiam cepit, in. exemplar respexi!, recepit rei
quam spcculatus est. figuram, hanc in materiam
impressit.

IL.ER. Etsi Patres hoc modo philosophati sunt.
necdum tamen communis ab illis dicta est utrius-
quc adoratio.

(4) Ex lib. v Contra Eunom. t. I, p. 116 a. Quod

participant de Creatore qua ad imaginem ejus fa-
cta sunt, hoc autem per Spiritum fit.

E m —— —R o9
4- on

359

confessionem confirmari dixit Basilius, quid aliud
censes, quam utriusquc unum esse honorem et
adorationem ?

HER. Honorem quidem assentior ; at non adora-
lionem : abs te enim,et non a Patre hec vociscom-
mutatio.

ORTH. Quid ergo cum beatum Athanasium (5) ita
loquentem audies. « In imagine enim species regis ct
forma apparet, et in rege imaginis species : ac sine
omui discrepantia similitudo regis in imagine ex-
pressa est; ut qui videt imaginem, videat in ea
regem ; et vicissim qui regem intueatur, agnoscat
illum ipsum eumdem esse, qui in imagine represen-
tatur. Ceterum quia in ambobus nullaest dissimi-

litudo, si quis post conspectam imaginem velit re- p

gem videre, huic ad eum modum imago jure loque-
retur : Ego ef rex unum sumus; ego enim in illo
sum, et illein me, et quod in me cernis, id quoque
in eocernis; et quod videris in illo, videris et in
me. Qui igitur adorat imaginem, in illa adorat
ipsum regem ; quippe cum ipsa imago nihil aliud
Bit, quam regis forma ac species. Quemadmodum,
ut de meo hoo quoque adjiciam, qui figuram cru-
cis adorat, in ea adorat vivificam crucem. Hujus
enim species et descriptio est figura.

HAER. Mitte de crucis figura hoe loco dicere, hec
enim insuperabile contra diabolum trophaeumn
est.

ORTH. Mitte et tu de imagine Chrisli mentionem
facere : hio enim Salvator est mundi ; per quem
et crux, cum interitus instrumentum prius esset,
immortalitatis symbolum per ejus inea extensio-
nem faota est.

HJER. Sed fleri nequit, ut Christi adorationis
particeps sit ejus imago; neque ut idem cum
Christo nomen habeat.

XV.ORTH. Excipe rursum parem a me sumptio-
nem. Neo fleri item potest, ut vivilice crucis ado-
ralionem ejus figura participet ; neque ut idem
cum viviflco ligno nomen gerat.

HJER. Apage has ineplias. Una enim eb commu-
nis amborum est adoratio : et. quo nomine vivili-
cum lignum appellatur, eodem ipso et ejus figura,
Crux enim utrumque.

XVI. ORTH. Abs te mihi victoria, cuin paria
dixero. Eodem enim modo una et communis est
adoratio Christi, ejusque figura ; el quo nomine
Christus, eodem et propria ejus effigies nuncupa-
tur. ,Chrietus enim, utrumque : queinadmodun
sanctorum doctrina superius comprobavit. Enim-
vero quecunque de prototypo dicuntur, ea ipsa de
exemplari dici necesse est : sed de prototypo qui-
dein synonyme, quia proprie : de exemplari autem
homonyme, quia non proprie.

5) Ex 4 orat. Contra Árian. t. I, p. 437 d.

C

D

S. THEODORI STUDITJE
XII. ORTH. Cum honorem prototypi per exempli A

IB: OPe, Τιμὴν βεδαιωτιχὴν τοῦ θεΐου
εἰπόντος τοῦ πρωτοτύπου τὴν τοῦ mapa
λοτίαν " τί ἄλλο σοι φαίνεται, ἢ οὐχὶ τῶ;
εἶναι μίαν τιμὴν ἤτοι προσχύνη σιν ;

AIP. Τιμὴν μὲν συγχατατίθημι, ἀλλ᾽ o
χύνησιν ' παρὰ σοῦ γὰρ, οὐ παρὰ [Ιχτοὶ
ωὠνυμία

IT'. OPO. Τί οὖν ὅταν ἀχούσειαχς -
᾿Αθανατίου λέγοντος * « Ἔν γὰρ τῇ εἶχόν:
λέως, τὸ εἶδος καὶ ἡ μορφή ἐστι ^ wa
δὲ, τὸ ἐν τῇ εἰχόνι τοῦ βασιλέως Ou:
τὸν ἐνορῶντα τῇ εἴχόν', ὁρᾷν ἐν αὐτῇ τὸν
xai τὸν πάλιν ὁρῶντα τὸν βασίλέα, ἐπ
ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ Ev τῇ εἰχόνι. "Ex ὃς τοὶ
λάττειν τὴν ὁμοιότητα, τῷ θέλοντι μετὰ ᾿
θεωρῆσαι τὸν βατιλέα, εἶπο! ἂν εἰχών. CE

) * ^ et * 4 M 4 * ,
βασιλεὺς ἕν ἐσμεν * ἐγὼ γὰρ Ev ἐχείνῳ εἰ!
3

κι

,
ως

νος t£v ἐμοί, Καὶ ὃ ἑώραχας ἐν ἐμοὶ, τὸ

3» 4 n e. ^ ἢ -

ἔχείνῳ βλέπεις ^ xai ὃ ὁρᾶς ἐν ἐχείνῳ, τοῦτ

, 4 , . ^—- ,

£v ἐμοί. Ὁ οὖν προσχυνῶν τὴν εἰχύνα,
^ A , . 4 4 ,

προσχυνεῖ τὸν βασιλέα * 30 ἐχείνου .

P TN μὴ 4 β *. , n T P e, :
τὸ εἴοος ἐστὶν ἣ E40. » Ὥσπερ, ἵνα xai
ἐμαυτοῦ προσθήσοιμι, ὁ ποοσχυνῶν τὸν

- , * ^ - ᾿
0140509, ἐν αὐτῷ προσαυνεῖ τὸν ζωοπο!:

, e N , , ἽΝ. LI ^ *
pov. ἢ γὰρ εχείνου ἰδέα xal διαγραφὴ,
ἐστίν.

AIP. Πᾶρες περὶ τοῦ σταυροῦ λέγειν
οὗτος γὰρ ἐστ' τὸ κατὰ τοῦ διαδόλου dz
παιον.

1A. ΟΡΘ. llágez; xai αὐτὸς ἐπὶ εἰχόνος
λέ ^ -. » 5» 5, "S *
ἔγεῖν ἐνταῦθα, Οὗτος γάρ ἔστιν ὁ Xo,

. Ν,; » 4 , ,
σμου * Ot οὐ xai σταυρὸς, 6ovavow ὑπάςχι
pov φθορᾶς, ἀφθαρσίας σύμόολον τῇ ἐν at
σει γεγένηται.

, ^ - -

ΑἹΡ΄, ᾿Αλλ᾽ οὐχ ἐνδέχεται χοινωνεῖν τῆς
προσχυνήσεως τὴν αὐτοῦ εἰκόνα * οὐδὲ λέγε
? * ,
ὅπερ Χροιστὸς ὀνομάζεται,

IE. OP0, Δέξχιο xxi παρ᾽ ἐμοῦ τὸ σον

. 2... * “ - I -
τιον, Ouo& μὴν ἐγχωρεῖ χοινωνεῖν τῆς
τεως τοῦ ζωοποιοῦ σταυροῦ, τὸ αὐτοῦ £,

,5* , - d * * ,
οὐδὲ λέγεσθαι τοῦθ᾽ ὅπερ τὸ ζωοποιὸν ξύλο
ζεται.

AIP'. "Ἄπαγε τῆς ληρῳδίας ! Μία γὰρ zo
3 , , - ,
ἀμφοτέρων προσκύνησις * xxi τοῦθ᾽ ὅπερ λ
ζωοποιὸν ξύλον, χαὶ τὸ αὐτοῦ ἐχτύπωμα χ
σται * σταυρὸς γὰρ ἀμφότερα.

pem, - 4 -

IS". ΟΡΘ. Ἐχ σοῦ μοι τὸ νιχᾷν τὰ ἵἴσ’

, ^ [2 4 M
Ὡσαύτως γᾶ μία χαὶ χοινὴ T2034On
Χριστοῦ πρὸς τὸ αὐτοῦ ἐχτύπωμχα *

ὁπερλέμετα! Χριστὸς, xai τὸ οἰκεῖον εἰχόν
ὠνόμασται. Χριστὸς γὰρ ἀμφότερα *— χὰ
τέρω 34, τῶν θεοφόρων διδασχαλίχ περανέ.
Ὑὰρ τα περὶ τοῦ πρωτοτύπον λέγεττ',
ἀλλ᾽
χυρίω

τ
περὶ τοῦ παραγώγου ῥηθήπετα! " ἐπ
πρωτοτύπου συνωνύμως, ὅτι zai ς
?-
(0:

τοῦ παραγώγου ὁμωνύμως, Ott καὶ οὐ x22

ANTIRRHETICUS II.

οὖν φὴς ταῦτα; οὕπω γὰρ τηλαυγῶς(α — HER. Quod tandem sensu hzc dicis nondum

. "Oxt tot σταυρὸς λέγεται, ὁ ἐν ᾧ Xpi-
, xal τῇ σημασίᾳ τῆς προσηγορίας, xai
ζωοποιηθέντος ξύλοὐ. Τὸ δὲ αὐτοῦ ἐχ-
παυρὸς μὲν τῇ σημασίᾳ τῆς προσηγορίας,
ει ποῦ ζωοποινηθέντος ξύλου “ é&x ξύλου
"Ὁ τυχόντος T, ix χρυσοῦ, ἤ ἐξ ἀργύρου,
,. Σ ἐξ ἄλλης οἱασοῦν τινος ὑλαίας O:xyza-
τοῦ μὲν ὀνόματος χοινωνεῖ τοῦ πρωτοτύ-
| xui τῆς τιμῆς χαὶ τῆς προσχυνήσεως "
ἕως Τλλοτρίωται. Διὸ ὅσοις ὀνόματι χέ-
t)OTO:0; σταυρὸς, τοσηύτοις χαὶ τὸ αὐτοῦ
εἴρηται. "Av τε γὰρ φαίημεν τὸν ζου-
)£0v χαύχνημα τῆς οἰκουμένης, ὡσαύτως
τοῦ ἐχτύπωμχ χαύχημα τῆς οἰχουμένγς
Ἂν τε οῶς εἴπωμεν xai ζωὴν, ὠσαύτως
οὔ ἐχτύπωμα ςῶς xxi ζωὴ εἴρητα!. "Av
α δαιμόνων προσείπωμεν, ὡσαύτως χαὶ
χτύπωμα χαυτὴρ δαιμόνων εἴργται. Καὶ
- ὅτῳ μὴ τῇ σημασίᾳ τοῦ πρωτοτύπου
πὸ παράγωγον. Οὕτω χαὶ ἐπὶ Χοιστοῦ
3-95 εἰχόνος τὸ θεώρημα. Χριστὸς γὰρ
ὁ Θεὸς ὁμοῦ καὶ ἀνῆήρωπος, καὶ
ς προσηγορίας, xal τῇ φύσει τῆς
τῆς ἀνθρωπότητος. Τὸ δὲ αὐτοῦ

*

1. Xg2:9x0q

μὲν τῇ σημασίᾳ τῆς π2οσ-
) πὶ os: τῆς θεοτητός τε χαὶ ἀνθοωπό-
LA ποιότητος 320 ἔστι χοωματηυσνιχῆς
ix brit ποιχίλη συνθέσεως, ἢ Ex γλυ-
L] um ἢ A
ἀργύρου, ἢ
- Γ , - “-ὠ - M M
yy) πῖνος ὑλαίας διαγραφῆς. Kai χατὰ

» LII - ud 4
νεχνήπεως, T, EX. χρυσοῦ, T, ἐξ

aiv χοινωνεῖ, ὥσπερ χαὶ χατὰ τιμὴν xal
ἐπεῦνυ 5: τῆς δὲ φύσεως ἠλλοτρίωται. Διὸ
» -- . * ,
em χέχλυται [ησοῦς ὁ Χριστὸς, τοσούτοις
. - 9 , * * . L4
Sex. Sz::xOvisa εἴρηται. Αν τε Y32 gatn-
1 - -« ^» M *
x Xv Κύριον τῆς δόξης. ὡσαύτως xai τὸ
^ ^» » wv
οὐξζὴς ttprzat. "Av
εἶτ τ Χοιστὸν Θεοῦ δύναμιν xai θεοῦ co-
" ΗΝ 3 . - . - , - PRU
acus; χαὶ τὸ αὐτοῦ αἀπειχώνισιὰ Θεοῦ O2va-
" - .t 4
zr wn ποοία εἴρηται 5 ἂν τε φαίημεν τὸν

$3315 712, Κύριος τῆς

. * ' . ^ 4 ^
ὧν Is ἀνθοώπου, ὡσαύτως xal τὸ αὐτοῦ
wecg V:og ἀνθοώπου εἴρηται. Τοιγαροῦν
"oc » " e * , ITE *
M 4m αὐτὸς ὁ Θεὸς Λόγος, "Evo εἶμι τὸ
θσμου ^ τοῦτο caír, ἂν διὰ τῆς ἐπιγραφῦ ς
|skeo ἀπειχόνιτμα. lia): ἐπειδὰν λέγοι ὁ
.CEaes χάμψε: πᾶν γόνυ, ἐπουρανίων χαὶ
» καὶ χαταχθονίων᾽"

ἐ ζοιστὸς, Ἐγὼ εἰμ! ἡ

463

enim perspicue intelligo.

XVIT. ORTH. Quia crux dicitur, in quam Christus
sublatus est, et vocabuli significatione, οἱ natura
ligni vtvificati. Ejus vero figara, crux vocabuli qui
dem significatione, noa autem natura ligni vivi-
ficati ; ex quolibet enim ligno conflatur, aut ex
&uro, aul ex argento, aut ex lapide, aliave mate-
riali designatione. Et nomen quidem prototypi
participat, sicut et. honorem et adorationem ; ἃ
natura vero penitus aliena est. Ideoque quot no-
minibus vivifica crux afficitur, totidem et ejus ef-
figies: sive enim exsultalionem orbis appollemus
vivificam crucem, ejus quoque figura orbis exsul-
tatio dicetur: sive lucem vocemus, et vitam, lux
pariter et vita ejus effigies nominatur: sive demo-
num ardorem nuncupemus, eodem modo et fi-
gura, demonum ardor appellatur: nec omnino
quidquam est, in qua exemplum prototypi appella-
tione non ornetur. Eademque est Christi et ejus
imarinis consideratio. Christus enim dicitur Deus
ipse et homo, tum vocabuli nota, tum natura divi-
nitatis humanitatis: ejus vero effigies, Christus
vocabuli qnidem nota, non autem natura divinita-
tis el humanitatis. Ex qualitate enim constat, co-
lorum fortasse, aut ex calculorum varia composi-
tione, aut ex opere arte sculpto, aut ex auro, aut
ex argento, aut ex alia qualibet materiali confor-
matione. Et nomen quidem habet commune, sicut
et honorem et adorationem; a natura vero longe
disjuncta est. Quare quot nominibus afficitur Jesus
Christus, totidem ejus effigies. Sive enim Dominum
glorie Christum appellemus, pari modo et Dominus
glorie dicitur ejus effigies: sive Dei virtutem, et
Dei sapientiam Christum vocemus, Dei quoque
virtus, et Dei sapientia dicitur effigies: sive Filium
hominis Christum dicamus, ipsa etiam ejus effi-
gies Filius hominis appellatur. Denique cum Deus
ipse Verbum dicit, Ego sum lux mundi; hoc idem
ejus imagno per inscriptionem suam dicet. Rursum-
que dicente Christo, Mihi flectetur omne genu,
eclestium, terrestrium, et infernorum ; hooet ejus
effigies per inscriptionem enuntiabit: et cum dicet
Cbristus, Ego sum vita et resurrectio ; id ipsum per
inscriptionem imago, nec ulla omnino ín divinis
Litteris appellatione Salvatorem designatum videas,

D qua ejus quoque imago non insigniatur.
τοῦτο φαίν͵ ἂν διὰ τῆς ἐπιγραφῆς γυὶ τὸ αὐτοῦ ἀπειχόνισμα. Πάλιν ἐπὰν
qu, wx! ἢ ἀνάστασις" τοῦτο ταΐη ἂν διὰ τῆς ἐπιγραοῆς χα' τὸ αὐτοῦ

ur. Rai οὐχ ἔστ' ἡ ὅσως ὀνόματ' σημαίνεται ὁ Σωτὴρ πχρὰ τῇ θεοπνεύστῳ Doaon, χαὶ τὴν

Συλῆ θαι: £'xova .
* ν - b] ,**
lloAAT ἡ £u223:9 τῆς ταυτότντος, 73i οὐδὲν
, Ll Li * * ^s ^
jams tiva: τὸ παράγωγον ἢ αὐτὸ οὐἡἨ, τὸ π2ο-
- Li - . * εἶ, πο δι -— '. "
». Ποῦ yàp ἔχαλψεν ἢ χάμψειεν τῇ Χοιστοῦ
- ᾿ * * * , M
Ti» γοῦν» ἐπουρανίων χαὶ ἐπιγείων wai χα-

ἐπέστησας ὁ φησ! ὁ πολύόχθλης
τῇ εἰκόν: τοῦ : ;

Orat. 4 Contra Arian., T. l, p. 45i d.
ParasoL. Ga, XCIX.

ILER. Magna hec identitatis declaratio; ac nihil
aliud exemplum esse dices, quam ipsummet pro-
totypum. Ubi ením flexum est aut flectetur unquam
imagini Christi omne genu coaclestium, terrestrium,
et iufernorum ?

XVIII. ORTH. Si attenderes quod multorum
cerlaminum dixit Athanasius (6), « iu imagine epe

el

363.

S. THEODOR] STUDIT/E

ciem regis esse et formam, οἵ ἰῇ rege imaginis Α ai ἡ μορφή ἔστι" xal ἐν τῷ βασιλεὶ δὲ τὲ

speciem. Et rursus, jure ad huno modum imaginem
loqui: Ego et rex unum sumus. Ego enim in illo
sum, et ille in me, et quod in me conspicis, id
quoque in eo oconspicies, et quod videris in illo,
videris et in me. Qui igitur adorat imaginem, in
illa adorat ipsum regem ; quippe cum ipsa imago
nibil aliud sit quam regis forma et species. Dicente
preterea divo Cyrillo (7): Quemadmodum si quis
imaginem intuens pulcherrime depictam, stupens-
que et regis habitum, et quecunque in eo cernun-
tur, hec ipsa in pictura videre posse, et regisipsius
videndi desiderio accendatur, jure illi pictura dicat,
Qui videt me, videl et regem. Et rursum, Ego et
rex unum sumus; quantum ad similitudinem, et
exactissimam representationem. Et rursum, Ego
in rege, et rex in me est, secundum forme figu-
ram ; quia ejus plane speciem pictura gerit, et pi-
etura species in illo servatur : » intelligeres pro-
fecto, dum Christus adoretur, adorari et ejus
imaginem, ut que in illo sit: et dum adoratur
imago, Christun; quoque adorari, quia in ea est,
et adoratur. Cuin itaque sine controversia" flectatur
Christo omne genu coelestium, terrestrium, et in-
fernorum, sine controversia itidem ejus imagibi,
ul qua in Christo est, omne genu flectetur cole-
stium, terreslrium et infernorum, Quare solo no-
mine tenus hrec dicuntur, et identitas adorationis
est non inaterie, que quidem ne adorationis qui-
dem particeps esse potest ; quamvis in ea, qui ef-
flnitur, adorari cernatur. Ad fidem autem eorum
que diximus augendam, opere pretium fuerit, pa-
terno etiam testimonio orationem confirmari. San-
ctus ergo Sophronius (8) in Cyri martyris et Joan-
nis miraculis ad verbum hec ait: « Igitur cum
venissemus &d templum quoddam absoluti operis,
forma quidem tremendum, et supra modum splen-
didum, altudine vero in celum usque ascendens ;
ingressi singula perlustrantes, ecce imaginem ma-
zimam et mirifloam vidimus, representantem in
medio quidem picturam Domini nostri Jesu Christi ;
Christi autem Matrem et Dominam nostram Dei-
param semper Virginem Mariam, a sinistris; &
dexiris vero Joannem Baptistam, Salvatoris nostri
Precursorem, qui in utero saltibus illum adorave-
rati, quoniam vox ejus, cum includeretur utero,

audiri non potuissot. Preterea ex apostolorum et ἢ

prophetarum choro aliquo!, et ex martyrum coetu;
inter quos et Cyrus ipse et Joannes martyres vise-
bantur : qui ante imaginem collocati, genibus
flexis el capitibus in solum inclinatis ante Dominum
procidebant, et pro adolescentis salute intercede-
bant. » Et paucisinterjectis:« Cum autem non procul
ab imagine positi constitissent : Vides, inquiunt,
quemadmodum Dominus salutem impertiri tibi no-
lit? » Et post alia: « Et tertio ad imaginem venientes,
predictis verbis modisque usi sunt : et cum horam

(7) In Thesauro, cap. 12, p. 111.

εἰχόνι εἶδός ἐστι Kal πάλιν, ὅτι Εἴποι àv ἡ
γὼ xai ὁ βασιλεὺς ἕν ἐσμεν. Ἐγὼ γὰρ ἐν
εἰμὶ, χἀχεῖνος ἐν ἐμοί" xai ὃ ἑώραχας
ἐν ἐμοὶ, τοῦτο ἐν ἐχείνῳ βλέπεις, xal ὃ (
ἐκείνῳ, τοῦτο βλέπεις ἐν ἐμοί. Ὁ γοῦν mpc
τὴν εἰχόνα, ἐν αὐτῇ προσχυνεῖ τὸν βασ!λέα
ἐχείνου μορφὴ xai τὸ εἶδός ἐστιν dj εἰχών
τε θείου Κυρίλλου πάλιν λέγοντος [ἐκ τὸ
σαυρῶν .] « Ὥσπερ ἂν εἴ τις εἰς εἰχόνα Ou
μένην ἄριστα βλέποι, καὶ ἀποθαυμάζοι μὲν
βασιλέως σχῇμα, xai ὅσαπερ ἐν ἐκείνῳ c
ταῦτα xai ἐν τῇ loaon δυνάμενός τε xal ἔχα
εἰς ἐπιθυμίαν ἔλθοι τοῦ xai αὐτὸν ἰδεῖν τὸν fk
Εἴποι δ᾽ ἂν εἰκότως πρὸς αὐτὸν ἡ Γραφή"

Β ρακὼς ἐμὲ ἑώραχε τὸν βασιλέα. Καὶ πάλιν

καὶ ὁ βασιλεὺς ἕν ἐσμεν * ὅσον εἰς ὁμοιότητα x
δεστάτην ἐμφέρειαν. Καὶ πάλιν, ᾿Εγὼ ἐν τῇ
λεῖ, καὶ ὁ βασιλεὺς ἐν ἐμοὶ, xaxà τὸ τῆς

σχῆμα" τὸ γὰρ εἶδος τὸ ἐχείνου πάντως ς
γραφὴ, καὶ τὸ τῆς γραφῆς εἶδος ἐν ἐκείνῳ ao)!
συνῆχας ἂν ὅτι Χριστοῦ προτχυνουμένου,
εἰχὼν αὐτοῦ προσχυνεῖται, ὡς ἐν Χριστῷ oo:
τῆς εἰχόνος αὐτοῦ προσχυνουμένης, Χριστὸς
χυνεῖται " ἐν αὐτῇ γάρ ἐστι προσχυνούμενο
ἐπεὶ οὖν ὁμολογουμένως τῷ Χριστῷ χάμπ’
γόνυ ἐπουρανίων xal ἐπιγείων χαὶ vatayt
ὁμολογουμένως δηλαδὴ xai τῇ αὐτοῦ εἰχόνι,
Χριστῷ οὖσῃ, χάμπτει πᾶν γόνυ ἐπουρανί
ἐπιγείων χαὶ χαταχθονίων. Ὥστε χατὰ τοῦνο
vov τὸ λεγόμενον, χαὶ τὸ ταυτὸν τῆς προσχυ"
οὐ τῆς ὕλης (leg. cod. τῆς φύσεως) ἥτις o0
ἐχειν δύναται τῆς προσχυνήσεως, Xdv ἐν :
εἰχονιζόμενος ὁρᾶται προσχυνούμενος. Πρὸς
στωσιν τῶν εἰρημένων κάλλιστα ἂν ἔχοι xa
τυρίᾳ Πατριχῇ βεδαιώσασθαι τὸν λόγον. ]
τοίνυν τῷ ἁγίψ Σωφρονίῳ ἐν τοῖς εἰς Κύρι
μάρτυρα καὶ Ἰωάννην θαύμασιν ἐπὶ λέξεως
« Ἐλθόντες οὖν εἰς ναόν τινα τέλειον, τῷ μὲ
φοδερὸν xai ὑπέολαμπρον, τῷ δὲ ὕψε: τῶν o
αὐτῶν ἐφαπτόμενον, καὶ εἴσω τούτου γενόμενς
γίστην εἰκόνα xai θαυμασίαν ἐδλέπομεν, μέσα
τὸν Δευπότην Χριστὴν γεγραυμένον — yp
ἔχουσαν" Χριστοῦ δὲ τὴν. Μητέοα xxi Δέι
ἡμῶν τὴν Θεοτόχον xxi ᾿Αειπαρθένον Mal:
Qvuuoy* δεξιὸν δὲ ᾿Ιωυΐννην τὸν Bamtwti,
Σωτῆρος xai Πρόδρομον, τὸν ἐχ χοιλίας σχι;
σιν αὐτὸν προσχυνήσαντα, ἐπεὶ xa! λαλῶν ἔν
οὐχ ἠχούετο. Ka: τινὰς τοῦ τῶν ἀποστόλῶΩν Xi
φητῶν ἔνοον χοροῦ, χαὶ τῆς μαρτυριχῆς Oum
μεθ’ ὧν ἐτύγγανον χαὶ αὐτοὶ Κύριος xai "lc
ol μάοτυρες "
σπότη͵ προσέπιπτον, τὰ γόνατα χάμπτοντες, D
χεφαλὰς εἰς ἔδχφος φέροντες, χαὶ πεοὶ τῆς τὸ
θεραπείας πρεσδεύοντες. » Καὶ μετ᾽ ὀλίγα. « Οἱ
ὃὲ uaxoXv τῆς εἰχόνος ἱστάμενοι, xal πλτ,σίον
pivot, Ὁρᾷς, φησὶ, ὡς ὁ Δεσπότης οὐ βηύλετ

et * - ,
οἱ ποὸ τῆς εἰκόνος ἱστάμενοι τ

(8) De illo videsis Bollandum 3 Januarii, ]. xxxi, p. 1082.

ANTIRRHETICUS Il. 366
εἰ τὴν ἴαστνυ: » Ἐπὶ wu fuo: “« Ra) τοὺς τὴν ἃ longam obsecraseent, quod jnssi fuerant peragentes

ας τὸ τοῖτον τενύμενυ: τοῖς τοτχϑοῦτιν ἐγυὼων-
. » . - -— a. *-- —9 -

427: ^ REX' e; τοῶπν Ξιλλήν εὐεύθϑεῶσν τὸ χε-
lv κύτοις ἐξεσαύττον χε: ἀνίκ: τον - Ὁ X-
σελασγνι σεῖς ὡς υἱχτίτῖεωυν ἔξενευξε “χα:
κυτῷ :Ἐ70ὺῪ τῆς εἴχόνος. ἔοθενξστν. » Βυεσεις
εἶχον: σϑυβεξιστον οἱ πξττωξες, "el Ξῦτὦὦ
Ἐϑοξκυνοῦστες ἂτ᾿ τς τὶ: των t il X3-

(Qi vii

clamabant : Cbristus comrmiseratus arnvit, et, Ante
imaenem. inquit, iili date. » Vides ante imagipem
mAar:yres, taBquam ipsom Chrstumn a3orentes pro-
cubu:sse, vocemque ex iiia tan3uam ab inso Christo
prodisse, quae precibus anaueret. Qp5d vero mar.
tvres adora*unt, idem profecto e: angelis pariter
ado:are concoseum est.

2:3T02 ἐξερταυθε xzrzgww27333 τῆν X τυτῖν ^ ἔπε- Σὲ τοῖς HAITOSD TIOTEIKTZeYvIzLS τοῦτο ξέπουθεν παὶ

l2 ἐξ ἴξτϑ Ξόυξχυνεῖν ἔξξοτε:.

P. (xcii cL Arvouitwv. xXv TRI1 E7052 στὸ-
*- 9 - * - of? - P d .

. XAR ^owLr ἔχτευξα στοῦ LIYu1lU22 Dioisw-

. OPB. "Oz ai» 5» τευ: 5. coszT οὖς X Z5.
ἥλυδτς τῷ στὸν ἰστύρυτο. πὶ μὲν ξυτ ἐατοχὺς
:--τϑυσξυΐεξε glI1:0 ποξΐλυστσ: Di τ αἷν τὸ ὄξωτν-
cz)91 czc2zLi—axrlumz Ti 2 αι: χε στ,

[M 1D

FiTSI “ὡς τοτοῦτον τὰ τοῦ τ χοῦ χυϊνον::
Ξυτετξο. $229 χτ τὸ Ἐχδυς τῆς εἴχτνος Ἀσίστους
ἀκότνη: x22 £3 XInVL. τὐτῶξ: γέτων -

J|

acc. ἔσπστε τοὺς woüzRueLl τῆς LoncvI ὑλῶν,

Ἔτι! - κυῖνξν (Óhxzaz 7937. 1ττὸ c εἴχον

Pid ? ri Ime X::2:92 "l»22375: zztfWeY-

R26; xa. 2: mul oTamew
x1

baie ἃ τοῖν. 07-2 Εὐυτίου τ ici οὐδε ivi.

Wwe crustil ἘΠῚ έτυυτιν Hxr.oz1a6 ὅς
- - - - LJ - ^"

Use uz vili σα: τοὺς πότος 53:9 χα

ἀξ τε. τύτῳ. Toc τὸς γεῖξας xx τους
nr k.o20 εἴχόνυς ἔπτξχν τοῖς τος.
ΒΞ πτιιννῖτες - Ἤχουττ αξ. ὅτι ilL χαὶ

péb sm— x22. μετὰ σξύγιτυ τ πΞοῖγσυμεν
sw πε --. Ris ἐπτίττωαν. πΙύσθεντες D» 3f9-
mal Rocio τον τπῦσνον τοῦ ὕξους
τισέαα. Π|τὰ-. λέγσοσ: “ M: aria $c:
ning rae “ξεν t21^Tv αὐτοῦ οἱ ππτετες bum *

PDakbs $uarl —rczwutes Ἐπὶ . ἀξίνας xiÀsz-
» EXT εἰς τῖν Xi214T7v 55 Αεσπίτου. Τέλος
πα - Dl Ξα- ως υπιδένταεν, ὅτι 2.) τὴν
πον τῦτὴῷ fvolr.c 2001. πο: αρει ναξν, ἀλλὰ
xs xx: 77572. h3 ποιγττζιτις ἔνεχῆτινα:
Ἴσν. Ἐτπεττεῶτν lv) ill 1:1: TY£€ δύνγτν, χαὶ
Z3. κατὰ τῆς πλεῖ: DPI £x. τὸῦ Μυϊ:ου,
70.722 τῶὖν τεντιξνου, εὐδεέυς 29:5) 92tv 37 χὺ-
ας: τ ame καὶ Lalo. Οτᾶς τῶν τι υΞ-

ποι L..xac€ CES vat $ivis τῶ, ἔκ τῆς 5, ξεως

JR. 1ουξχίοις Si] τὸ δθηναχ c^ 21 vic crus

. . "
;Xq—- 5. 92 y -— e - ιν.

HER. Tbeoria sunt hmc, q22mvis ἃ sanezo d:-
cantar ; et doz:raticm senteniim auctoritatem mon
habeat.

XIX. ORTH. Theoriam esse nona inSGor.: sri-
ΔΓ ὯΔ Δ: ἢ. nisi vera essen:, a san?:i;) comrmemo-
rareatur. Et doz matices quidem sententia jam arte

B trad:ia a βοῦς est: hunc aulem etiam theore-na,
exempli seilicet causa, usurpavimus. Exempla enim
dictorum ocuii ei sunt et dicuntur. Quiddam porro
Lis quoqoe mirabi'ius docet B. Aibanas us, meque
adeo cam pret»typi rebus communicare ezemplom ;
ut imaginis Chrisu passiorem, Chnsü ipsius pas-
sionem esse pstoerit. «Ria. inquit (9), mentis ve-
stre oculos attollite, et novam hoc spectacalom
cernite. Tunc imaginem Domin! nostri Jesa C*risti
deposnentes in terra Judai Jixerant invicem : Sicut
Patres nostri quondam iliuserunt ei, ita e£ nos
hvie faciamus. Tunc eeperunt spuere in faciem
imaginis Christi, et percasserunt eam aiapis hinc
e: inde, dicentes: Qmanta ill fecerunt genmitores
nostri, eadem etiam huic ejas imag:ni Íaciamus.
Kx dixerunt : Qnoniam illos ront ilii, et nos iiem
faciamus. [nnumerabilitus itaque illusionibus Do-
mi»ican illuserant imagine. quas nec reierre nos
aus sumus. lrerum d:eaat: Audivimus quod ejus
peies ei manus in eruce contxse sunt hoc et nos
faciamas e. Yunc manus et pedes imaginis Domini
clavis confixerunt. Pos:hec furore perciti diez: ;
Amdivimas quod acetum e: fel in potum cum
sponzia ili prabaerun:; hoc ei buic faciamus.
Quod et sic feceruat, app»aentes ad os imagipis
Domini spongiam aceto plenam. Iterum dicunt:
Didicimus quod majores nostri caput. illins erua-
dine percosesrunt ; id ipsum et nos faciamus. Et
accipientes arundinem percutiebant capat Domini.
Ad extremum dixerunt: S cut veraciter didicimus,
latus iliius lancea popugerent; nos vero ne quid
desit, οἱ boc ipsom adjciamus; afferzquoe la2-
ceam jusserunt, et cuidam praeceperunt, ut toiieret
eam : et va!:Jo ictu latus imacin's Domizi tranasfo-
deret. Qeo peracto. continuo a5 ea sanguinis et
aquae copia e'fluxit, » Vides qui dicustar? Nam
miracula curationum, que ex 'a:eris fluxu in per-
fraentbus edita sunt, tacitus pritermitto.

CRI πλευτᾶς DXUXTUUM CYvYivyu£esv τοῖς 37042122122.

H.ER. A5 Judeis conzpeczium es: miraculcm.
Signa enim incredulis, et non credentibus.

9; In libeile De Passione imaginis Domim: mostri Jesu Christi, t. lI, pag, 627

i

361

S. THEODORI STUDITJ/E

XX. ORTH. Assentior et ego. Verumtatem etsi A Κ΄. OPe. Σύμφημι χἀγώ. ᾿Αλλ᾽ ὅτι εἶ μὴ :

nuno miracula non fiant, exemplar nihilominus
communem cum prototypo adorationem habet ; vi-
ceque versa prototypum cum exemplo; et utrius.
que unica est adoratio, sicut de viviflca cruce,
ejusque figura dictum est. Confessio etenim fi-
gure, vivitice crucis est confessio; quemadmo-
dum et negatio. Idem ergo proportione de ima-
gine Christi, Christoque ipso dictum puta.

H/ER. Recte hec quidem, jureque optimo de
divina eruce, et ejus figura; non autem de Chri-
sio ejusque effigie: neque enim congruit exem-
plum, quia imago cum imagine comparanda est, et
ligure cum figura.

XXI. ORTH. Sufflciebat, vir optime, dictorum p

perspicuitas ul assensum exprimeret. Attamen audi
parumper interrogationem nostram. Utrum ma-
jus, plurisque faciendum est, Christus, an crux?

H/ER. Prius proculdubio; in Christo enim crux
sanotifloata est.

XXII. ORTH. Christi imago majusne quippiam,
plurisque eetimendum est, quam crücis effigies?

H/ER. Non est quod ambigant, qui vel tantil-
lum ratiocinari possunt, quin juxta prototyporum
disorepantiam differant etiam exempla ; cum multo
prestantior sit imago Christi, quam flgura crucis.

XXIII. ORTII. Eo itaque quod minus est et ho-
nore cedit, recte considerato, non una etiam id
quod majus prestabiliusque sit recte considera-
tum esse affirmare stultum esset. Quid enim Chri-
sti imagini propinquius ad exemplum, quam figura
crucis ; cum ejusdem notionis sit imago cum fi-
gura ? nam et vivifice crucis imaginem per cata-
chresim dicimus ejus figuram; et Christi figuram,

ejus imaginem ; s*w»v enim juxta etymologiam

ἐοιχὸς significat ; ἐοικὸς vero simile; simile autem
tum in imagine tum in figura, et intelligitur, et di-
citur, et cernitur.

H/ER. Equidem sic annuo; sed tamen imagi-
nem cum imagine comparare debes, et figuram
cum figura; ut primum eum seoundo squivalere
dicas.

XXIV. ORTH. Hoc jam ante, si animadvertisti,
nec obscure, in divinis Patribus demonstratum
est. Sin minus, audiamus et nunc mentes illu-
etrantem sanctum Basilium (10). Rer, inquit, dici-
tur ipsa etiam regis imago: nec duo sunt reges;
nec enim scinditur potestas, nec gloria dividitur.
Quemadmodum enim quod nobis dominatur impe-
rium et potestas una est, sic et quam illi deferi-
mus glorificatio, una est, et non multe. Itaque
imaginis honor transit in prototypum. Quod vero
cxemplum hoc Christi imagini congruat, quis con-
tradicat ? Eodetn enim modo dicendum est, Chri-
stum dici etiam ipsam Christi imaginem, neo duos

(10) De Spirilu sancto, ad Amphiloch. c. 18, p. 189.

D τράσιν. Εἴ ὃ

γίνετα! σημεῖα, χοινωνοῦν ἐστιν ὁμῶς τὸ παρ’
τῆς τοῦ πρωτοτύπου προσχυνήσεως " ὡς χαὶ ἔμ
τὸ πρωτότυπον τοῦ παραγώγου * xal ἀμφο᾽
ἣ προσχύνησις χαθὰ εἴρηται, ἐπὶ τοῦ ζω
σταυροῦ χαὶ τοῦ αὐτοῦ ἐχτυπώματος. 'H γὰ;
λογία τοῦ ἐχτυπώματος, ὁμολογία τοῦ ζω
σταυροῦ, χαθάπερ καὶ f, ἄρνησις τοῦ ζωοποιοῦ
ροῦ. Τὸ ἀνάλογον οὖν λήψει ἐπί τε εἰχόνος Χι
καὶ αὐτοῦ δὴ Χριστοῦ.

AIP. Εὖγε xal πάνυ εἰκότως περὶ τοῦ θείοι
ροῦ, xal τοῦ αὐτοῦ ἐχτυπώματος - ἀλλ᾽ oy
Χριστοῦ xai τοῦ αὐτοῦ ἀπειχονίσματος. Οὐχ
γὰρ τὸ παράδειγμαι εἰκὼν γὰρ εἰχόνι παραθάλ
χαὶ ἐχτύπωμα ἐχτυπώματι.

ΚΑ΄. ΟΡΘ. Ἤρχει, ὦ βέλτιστε, 4j τῶν προει
νων σαφήνεια εἰς βεδαίωσιν συγχαταθέσεως.
ὅμως δέξαι μου μιχρὸν ἐρώτημα. Ποῖον μεῖζ
τιμιώτερον, Χριστὸς, ἢ σταυρός ;

AIP. Τὸ πρότερον δηλονότι * ἐν γὰρ Χριστῷ
ρὸς ἡγίασται.

KB'. OPO. Ἤ Χχιστοῦ εἰχὼν μεῖζόν τι χαὶ’
τερον, ἢ τὸ τοῦ σταυροῦ ἐχτύπωμα ;

AIP'. Οὐχ ἔστιν ἀμφιδάλλειν, otc. καὶ μ'χροὸ
ἐστι τοῦ συλλογίζεσθα: * ὅτι μὴ χατὰ τὴν διι
τῶν πρωτοτύπων xal τὰ παράγωγα ὃ'ιχλλ
προεργιαιτέρας οὕτης τῆς εἰχόνος τοῦ Xotocc
τύπου τοῦ σταυροῦ.

ΚΙ΄. ΟΡΘ. Τοῦ ἐλάττονος οὖν xai ὑφειμένο.
τιμὴν εὖ τεθεωδημένου, μὴ xal τὸ μεῖζον wai τ
τερον εὖ τεθεωρῆσθα!, λέγειν, τῶν ἀσυνέτων. 1
ἐγγύτερον Χριστοῦ εἰχὼν εἰς παράδειγμα, fj
σταυροῦ, ὁπότε τῆς αὐτῆς ἐμφερείας ἡ εἴχὼν m,
ἐχτύπυμα; Καὶ γὰρ καὶ τοῦ ζωοποιοῦ σταῦρ
χκόνα λέγομεν χατὰ κατάχρητιν, τὸ αὐτοῦ ix
μα" καὶ Χριστοῦ ἐχτύπωμα τὴν αὐτοῦ sixo
γὰρ εἰχὼν xat' ἔἐτυμολογίαν, τὸ ἐοιχὸς δηλοῖ "
ἐοιχὸς τὸ ὅμοιον * τὸ δ᾽ ὅμοιον xal ἐπὶ τῆς εἰ
xai ἐπὶ τοῦ τύπου χαὶ νενόητα! xal λέλεχτχι 3
θέαται.

AIP. Nai δὴ ταῦτα σύμφημι. ᾿Αλλ᾽ ὅμως
δλητέον σοι clxóva εἰκόνι xai ἐχτύπωμα ἐχτυπὲ
Κἂν ἰσοδυναμεῖν φαίης τὸ πρῶτον τῷ δευτέρῳ.

KA. ΟΡΘ. Τοῦτο ἀνωτέρω δέδειχτα! οὐχ ἀμυ
* 4 - * w
εἴγε ἐπέστησας τὸν νοῦν, παρὰ τοῖς θεοφόροιι
᾿ οὖν, ἀλλὰ χἀνταῦθα ἐπαίΐωμεν to
τίζοντος τὰς φρένας ἱεροῦ Βασιλείου * 6:: Bac
φησὶ, λέγεται xal d τοῦ βασιλέως εἴχών "κα
φᾳεᾳ » Ly - "» LI L1 [1
020 βασιλεῖς * οὔτε γὰρ τὸ χράτος σχίζετα:, (
^f e - e E M
δόξα μερίζεται. Ὡς γὰρ ἡ χρατοῦσα ἡμῶν ἀρχ
ἐξουσία μία * οὕτω καὶ ἡ παο᾽ ἡμῶν δοξολογία
χαὶ οὐ πολλαί, Διότι dj τῆς εἰκόνος τιμὴ εἷς τὸ
, ^ ' SS £^ , M
τότυπον διαδαίνει. Τὸ ὃὲ παράδειγμα ὅτι ox
τῇ Χριστοὸ εἰκόνι, τίς ἀντεοήσει λόγος ὁμοίοτι
γὰρ λεχτέον ὅτι Χοιστὸς λέγεται xal dj τοῦ X,
ΜΝ S] * 87 » M - -€
£xov, xài οὐ 600 Xptotol* οὗτε γὰρ καἀνταῦ

ANTIRHHETICUS 1I.

)ς σχίζεται, οὔτε ἡ δόξα μερίζεται c
ως 3, τῆς εἰκόνος τιμὴ ἐπὶ τὸ πρωτότυπον
ἕνει:.

?. Out: ποὺ παραδλητέον τῷ θεοφόρῳ τῇ Χρι-
εἰκόνε τὸ τοῦ βασιλέως παράδειγμα, ἀλλὰ αὐτῷ
*p Tn ἀοράτῳ εἰκόνι, τοῦ Θεοῦ, φημὶ, καὶ
ς.

. ΟΡΘ. Ἐν τούτῳ γὰρ τὸ θαυμαστόν ὅτι
εἴληπται: τῷ θεορόρῳ 3j τεχνητὴ εἰχὼν, εἰς φυ-
καὶ ἀπαράλλαχτον ταυτότητά Πατρός τε, φήμὶ,
ἰοῦ " τοῦτο ἡμῖν εἴληπται οὐχ ἐπὶ φυσικῆς, ἀλλ᾽
ἔχνητῆς ἐἰχόνος Χριστοῦ. Κάκεϊ μὲν τεχνητὴ
Ὁ παραδέδληται εἰκόνι: ^ δεῦρο δὲ τεχνητὴ
τῇ. Καὶ ὅσον καὶ ἡλίχον τὸ διεῖργον ; ἀλλ᾽
τῷ θεοφόρῳ οὐχ εὗροντι ἄλλο τι παράδειγμα
ὃν, τὸ τοῦ βασιλέως εἴληπται. Πόσῳ γε μᾶλ-
uiv πρὸς τὴν τεχνητὴν εἰχόνα τοῦ ἀληθινοῦ
ως Χριστοῦ, ἡ οὐτινοσοῦν βασιλέως εἰχὼν
λήλως εἴληπται] τοσοῦτον ἐγγίζουσα τῇ Χρι-
εἰκόνι, ὅσον προύχουσά ἐστι χατὰ τιμὴν τῶν
εἴρα πάντων" ὁπότε χαὶ αὐτὸς ὁ ἐπὶ γῆς χρα-
χόνα ἐστί φέρων χατὰ τοὔνομα τῆς ἀξίας τοῦ
νοῦ βασιλέως Χριστοῦ. Φησὶ γὰρ ἢ Γραφὴ, ὅτι

LINE 4

παρὰ Κυρίου χράτησις ὑμῖν xal ὃυνα-
. - e , "n - 4
παρὰ τοῦ Ὑψίστου" ὃς ἐξετάσει ἡμῶν τὰ

. Ἀσὶ τὰς βουλὰς
E ὄντες τῆς αὐτοῦ
H-

IP. Εἰ xai τὴν τῆς elxóvo; τιμὴν ἐπὶ τὸ πρωτό-
n διτδαίνειν ἔφη ὁ θεῖος Βασίλειος, οὐ τῆς τε-
πῆς, ἀλλὰ τῆς φυσιχῆς ὑπηγόρευσεν, ἤγουν
| Ywsif. Υἱὸς) πρὸς τὸν Πατέρα * καὶ μάλα γε
rac.

τς .0}9. Ἐπίσχες, ὦ ᾿τᾶν, ὅτι οὐχ εἶπε, Θεὸς
ἀπε x: d τοῦ ἀοράτου Πατρὸς εἰχὼν, καὶ οὐ δύο
Ws Vas ἀληθές - ἀλλ᾽ ἐπεὶ πρὸς σύστασιν τοῦ
δολιγπρ aro; ἐχρήσατο τῷ τοῦ βασιλέως πα-
psp, τὼν ὅτι βασιλεὺς λέγεται xai dj τοῦ
μολακίων͵ «ai οὐ δύο βασιλεῖς - ἀχολούθως τὸ
sxrípscm ἱπήγαγε. Διὰ τοῦτο xal ἐν τῷ εἰπεῖν,
W τῆς GboQ τιμὴ ἐπὶ τὸ πρωτότυπον διαθαίνει,
ἱπξγει. Ὑ οὖν ἐστιν ἐνταῦθα μιμητιχῶς ἡ εἰχὼν,
τοῦτο ἐπ ουσικῶς ὁ Υἱὸς " ὡς τοῦ βασιλέως πρὸς
te» laco cixóvax ληφθέντος πρωτοτύπου, xal ob
7 Bex; πρὸς τὸν Υἱόν fj γὰρ ἂν ἔσχε τὸ ἔμπα-
- "Üsb ἐστιν ἐνταῦθα φυσιχῶς ὁ Υἱὸς, τοῦτο ἐχεῖ
Wxtme; ἡ εἰχών. Πλὴν ὅτι τὸ πρωτότυπον xal
ptr ἔοικε τῶν καθ᾽ ἡμᾶς εἶναι * ὅπερ εἵληπται
€ εεὶ Χριστοῦ χαὶ τῆς αὐτοῦ εἰκόνος. Καθ’
& γὰρ ὁμολογεῖται γεγονέναι ἀνθοωπὸς, εἰ xal
ς ὁ χῦτός. “Ὥστε χατὰ κοινοῦ xal ἐφ᾽ οὐτινοσοῦν
πλέως εἴλνπται " τῆς εἰκόνος τιμὴ ἐπὶ τὸ πρω-
2zov διαδαίνει,

διερευνήσει" ὅτι ὑπ-
βασιλείας, οὐκ ἐχρίνατε

UP. ᾿Αλλ’ ἢ τιμὴ οὐ πάντως xal προσχύνησις
à τῶν θεοφόρων νενόγται ᾿ ἅλλο γὰ τιμὴ, καὶ
|o προσχύνησις.

1Ζ΄. OP8. Καὶ πῶς δοίης μήτε τὸ χϑάτος σχίζε-
t, μήτε τὴν δόξαν μερίζεσθαι τοῦ πρωτοτύπου

9 Sap. vi, 5, 6.

310

x«i À esse Christos ; quia neque hio scinditur potestas,

nec gloria dividitur, et imaginis honor transit in
prototypum.

H/£R. Minime conferri debet cum imagine Chri-
sti regis exemplum, sed cum ipso Christo, qui
invisibilis est imago, Dei scilicet ac Patris.

XXV. ORTH. Hoc videlicet mirandum est, quod
que asancto usurpata est artiflcialis imago, ad
naturalem et sine discrepantia identitatem Patris
οἱ Filii, hec 8 nobis non in naturali, sed in arti-
flciali imagine Christi usurpatur. Atque illic qui-
dem artiflcielis cum naturali comparata est ima-
gine ; hic vero artiflcialis cum artiflcialis. Et quan-
tum, aut quale est discrimen ? sed tamen cum
sanctus exemplum aliud prestantius non haberet,
regis usurpavit. Quanto magis ἃ nobis ad artifi-
cialem imaginem veri regis Christi, alterius cu-
Juslibet regis imago congruenter assumpta est,
tantoad imaginem Christi proprius accedens, quanto
subditis omnibus honore preestantior est : quando
et ipse qui in terris imperat, veri regis Christi
secundum nomen dignitatis imaginem gerit. Ait
enim Seriptura : Data est a Domino potestas vobis,
et virtus ab Altissimo, qui interrogabil opera vestra,
et cogitationes scrutabitur ; quoniam cum essetis
ministri regni illius, non recte judicastis *.

HJER. Gum imaginis honorem in prototypum
transire dixit divus Basilius, non de artiflciali, sed
de naturali locutus est, hoc est de Filii erga Pa-
trem imagine : atque id quidem jure optimo.

XXVI. ORTH. Siste, amice; non enim dixit,
Deus dicitur etiam invisibilis Patris imago, et non
sunt duo dii, quod sane verum est. Sed cum ad

Theologici dogmatis constitutionem regis exemplo ..

usus esset, docuissetque regem dioi etiam regis
imaginem, non duos tamen esse reges conclusio-
nem consequenter intulit: ideoque cum dixisset
imaginis honorem in prototypum transire, illico
subjecit: Quod igitur hic est per imitationem
imago, hoc illic.natura est Filius ; lanquam rege ad
suam ípsius imaginem eompareato ut prototypo, et
non patre ad filium : alioquin contrario modo di-
cendum erat. Quod igitur hic est fllius per natu-

D ram, hoc illic per imitationem est imago. Accedit

quod prototypum et exemplum ad nostra pertinere
videntur ; quod et de Christo et de ejus imagine
ostensum est. Similem enim nobis factum hominem
confitemur, quamvis idem sit Deus. Quare in uni-
versum et de quolibet rege dictum est, imaginis
bonorem in prototypum transire.

HAER. Atqui honor, non autem adoratio, a san-
ctis intelligitur; aliud enim est honor, et aliud
adoratio.

XXVII. ORTH. Et quomodo concesseris nec po-
testatem scindi, neo gloriam dividi prototypi ergo

371

S. THEODORT STUDIT/E

exemplum, nísi utrumque unius atque ejusdem A προς τὸ παράγωγον, sl μὴ νενόητχί oot μιᾶς x

adorationis esse intelligas ? Potestatis enim et glo-
rie comes inseparabilis est honor et adoratio ; quee
vocis quidem diversitate discrepant, re autem eam-
dem vim habent.

H/ER. Honorem transire dixit, non adoratio-
nem. Et ego sano imaginem Christi bonoro in su-
blimi relinquens ; sed nequaquam adoro, sicut di-
ctum est.

XXVIII. ORTH. Unum mibi ante omnia percon-
tandum est: Unde est quod imaginem Christi
bonoras inedito relinquens ? non enim hoc modo,
sed simpliciter honorandum dixit Basilius. Quare
jam concidit proposito tua. Deinde quo pacto quod
honoratur, non idem etiam adoratur, sive in sub-
limi, sive in bumili loco spectatur ἢ Nam et vivi-
fici» erucis &guram honoramus et adoramus, sive
in sublimi ostenditur, síive in humili cernitur. Et
in rerum nostrarum exemplis, regem tum in alto
sedendem, tum inírs conspectum; et magistrum
militum similiter, et prefectum, dominum item et
doctorem. Sed enim ad divina oracula questionem
transferamus. Quid ergo censes, cum dicunt : Pi-
gnus es, Domine et Deus mosler sanctus, accipere
gloriam et honorem et virtutem 35. Et rursum: Dignus
est Agnus, qui occisus est, accipere virtutem, et divi-
tias, et. sapientiam. et fortitudinem, et honorem, et
gloriam, el benediclionem 38. EL iterum : Sedenti wi
throno, el Agno benedictio, el honor, et gloria, et po-
lestas in saecula seculorum. Amen. ?. Item: Benedi-
ctio, et gloria, et sapientia, cl gratiarum actio, homor,

el vir(us,eL fortitudo Deo nostro in sz:cula seculorum. C

Amen **. Ecce in his omnibus adoratio nusquam
posita est. An igilur quia posita non est, adora-
tionem Agno quí occisus est, hoc est Deo οἱ Sal-
vatori nostro denegabimus? An ejusdem potius
ordinis, ejusdemque significationis sunt omnia ?
quienim honore dignus est, idem etiam adoratione;
et qui fortitudine, idem ctiam virtute ; et qui bene-
dictione, idem etiam gloria ; et quotquot alia aliter
enuntiantur. Quod si imaginis adorationem pro-
totypo deirashas, simul utique et honorem detra-
xeris, et potestatem, et gloriam. Sed fleri nequit,
quin ubi unum est, cetera etiam viriute adsint.
Accipe et aliud in te jaculum : Qui non honorificat
Filium; non honorificat Patrem, qui misit. illum 39,

abtZc εἶνχι προτχυνήσεως τὰ ἀμφότερα ; x
γὰρ καὶ δόξης σύστοιχος χαὶ ἀμέριστος 5 zia,
κροσχύνηις - καὶ τῇ μὲν ἑτερολεξίᾳ διάφορα
γόμενα, τῷ δὲ ἀξιώματι ὁμοδύναμα.

AIP. Τιμην ἔφη διαδαίνειν, ἀλλ᾽ οὗ προσχ'
Κἀγὼ δὴ τιμῶ ἀνωτερῆ ἐῶν τὴν εἰχόνα X:
ἀλλ᾽ οὐ προσχυνῶ, χαθὼς εἴρηται.

ΚΗ΄. ΟΡΘ. Ἕν μοι πρῶτον εἰς Γἐρώτησιν
σοι τιμᾷν τὴν εἰχόνα Χριστοῦ ἀνωφερῆ ἐῶντ' ;
οὕτως, ἀλλ᾽ ἁπλῶς ἔφη τιμᾷν Βασίλειος. "us
πέπτωχε σου jj πρότασις. Δεύτερον, πῶς ὃ tti
μὴ καὶ προσχεχύνηται, ὑψηλοφανῶς xai yap
γῶς ὁρώμενον; Καὶ γοῦν τιμῶμεν xai προσ

- - - . o»
puc τύπον τοῦ ζωοκοιοῦ σταυροῦ, χαὶ ἂν

χνύμενον xxi κάτω βλεπόμενον. Ἐπεὶ καὶ &
χαθ᾽ ἡμᾶς ὑποδειγμάτων, τὸν βασιλέα xal àv
ἥμενον xai χάτω βλεπόμενον τὸν στραττ γὸν
τως, καὶ ὕπαρχον, τὸν δεσπότην ὁμοίως xai
σχαλον. ᾿Αλλὰ γὰρ ἐπὶ τὰ θεῖχ λόγια μετι"
θεώρημα. Τί οὖν σοι δοχεῖ, ἡνίχα λέγει, "AE
ὁ Κύριος xai ὁ Θεὸς ἡμῶν ὁ ἅγιος, AaO:
δόξαν xai τὴν τιμὴν xal τὴν δύναμιν. Καὶ
"Afi ἐστι τὸ ᾿Αρνίον τὸ ἐσφαγμένον

τὴν δύναμιν xai τὸν πλοῦτον xai τὴν Goo
τὴν ἰσχὺν χαὶ τὴν τιμὴν καὶ τὴν ὀόξαν v
εὐλογίαν. Καὶ πάλιν, Τῷ καθημένῳ ἐπὶ t6
νου, xal τῷ ᾿Αρνίῳ ἣ εὐλογία xai ἡ τιμὴ
δύξα xai τὸ χράτος ἐΐς τοὺς αἰῶνας τῶν t:
Ἀμήν. Καὶ πάλιν, 'H εὐλογία xai 1, δόξα
σοφία xai ἧ εὐχαριστία xai dj τιμὴ χαὶ ἡ

χαὶ ἡ ἰσχὺς τῷ Θεῳ ἡμῶν εἰς τοὺς αἰῶν
αἰώνων. "Au. Ἰδοὺ ἐν mas: τούτοις προσ
οὐδαμοῦ πρόσχειτα! " do' οὖν ἐπεὶ οὐ πρό
ἀποστερήσομεν τὴν προσχύνησιν τῷ "Ap.
ἐσφαγμένῳ, ἤτοι τῷ Θεῷ xxi Σωτῆρ’ ἡμῶν ;
λονότι τῆς αὐτῆς συστοιχίας εἰσὶν ὁμοδύναμα
ὁ γὰρ τῆς τιμῆς ἄξιος, xxl τῆς προσχυνή σξι
6 τῆς ἰσχύος, καὶ τῆς δυνάμεως " xai ὁ τῆς εὐ
xai τῆς δόξης" xai ὅσα ἀλληλούχως ὕμνε
οὖν ἀποστερήσεις τὴν προσχύνησιν τῆς sixó
πρωτοτύπου, συναποστερήσειας δηλονότι καὶ

μὴν καὶ τὸ κράτος xal τὴν δόξαν " ἀλλ᾽ οὐχ dvi
ἑνὸς ὄντος, μὴ καὶ τὰ λοιπὰ δυνάμει συνεῖναι
τοίνυν xai ἕτερον πρόδλημα. Ὁ μὴ τιμῶν͵

Quid tibi videtur ? An expers adorationis est honor D τὸν Υἱὸν, οὐ τιμᾷ τὸν Πατέρα τὸν πέμψαν

qui Patri Filioque defertur? Verum hac cogitare,
sani non est. Rursum dicente omnium Deo per
leaiam Prophetam : £Écce pono in Sion lapidem
angularem, honorandum ??, An. quia non addidit,
et adorandum, Filium Dei adorandum esse inficia-
bimur ? Et cum ait Scriptura : Honora patrem tuum
el matrem iuam, ut bene sit libi, et ut εἰς longevus
super terram ?!, [tem : Qui honorat patrem, exorabit
pro peccatis : et sicut qui. Lthesaurizat, ita εἰ qui ho-
norificat matrem suam ". Nunquid adorare parentes

τόν. Τί οὖν Go: Ooxti ἀμοιρεῖ προσχυνήσεω
Πατέρα xai Υὸν προσαγομένη τιμή ; ἀλλ᾽
τοῦτο xai ἐννοεῖν. Πάλιν λέγοντος τοῦ τῶ
Θεοῦ διὰ τοῦ προφήτου Ἡσαΐου“ ᾿Ιδοὺ τί!
Σιὼν λίθον ἀκρογωνιαῖον ἔντιμον - ἄρα €
ποόσγχειτα', χαὶ προσχυνητὸν, ἀποστερήσομεν '
νητὸν εἶναι τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ; Καὶ πάλιν ἣ
Τίμα τὸν πατέρα σου χαὶ τὴν μητέρα σου,
σοι γένηται, καὶ ἔσῃ μαχροχρόνιος ἐπὶ τί
Καὶ πάλιν. 'O τιμῶν πατέρα ἐξιλάσεται ἀμ

35 Apoc. ιν, 11, δ Apoc. v, 12. *?'! [bid. 31. ** Apoc. νι, 12, ** Joan. v, 29. ?* |[sa, xxv

?! Exod, xx, 12, 33 Ecoli. 1π| 4,

ANTIRRHETICUS 1I.

314

ὡς ὃ θησαυρίζων, ὁ δοξάξων μητέρα αὐτοῦ. αὶ hislocis nonjubet Deus, sed tantummodo honorare?

οἰνυν ποοσχυνεῖν ἐνταῦθα τοὺς γονέας χελεύει
, ἀλλ᾽ ἢ μόνον τιμᾶν; πολλῆς τοῦτο τῆς ἀσυνεσίας.
ν ὁ μέγας ᾿Απόστολος - Τὸν Θεὸν φοδεῖσθε * τὸν
λές τιμᾶτε. "Ao' οὖν τιμᾷν μόνον, ἣ xai προσχυ-
διαχελεύεται ; χαὶ τίς οὐ συν!εἴ τῶν σεσυνετι--
wv; Ἐγὼ δὲ xai τοῦ ἱερέως ἀκούων, συνίημι
ποῖχον χαὶ ὁμοδύνχρον εἶναι τὴν τιμὴν τῆς προσ-
σεως * "Occ πρέπει σοι, φησὶ, πᾶσα δόξα, τιμὴ
:ροσχύννσις. Οὕτω τοιγαροῦν εἰπόντος τοῦ θείου
λείου, Ἢ τῆς εἰχόνος τιμὴ ἐπὶ τὸ πρωτότυπον
tw, χατὰ τὸ σιωπώμενον συναπέφησεν, ὅτι καὶ
ς εἰκόνος προσχύνησις ἐπὶ τὸ πρωτότυπον δια-
s, συνῳδὰ τῷ μαχαρίῳ ᾿Αθανασίῳ.

Ρ. Συμπεφορημένος ὁ λόγος ἐχ διαφόρων Πα-

Magne hoc stoliditatis est. Εἰ cum magnus Aposto-
lus scribit : Deum timete, regem honorificate * ; num
honorare tantum et non etiam adorare precipit ?
et quis hec non intelligat qui modo aliquam intel-
ligendi vim habeat? Ego vero et cum sacerdotis
vocem audio, Quia te decet omnis gloria, honor,
et adoratio, comitem adorationis ejusdemque cum
illa note honorem esse intelligo. Sio ergo cum divus
Basilius imaginis honorem transire dixit in pro-
totypum, tacite simul adorationem imaginis ad
prototypum transire consentanee verbis beati Atha-
nasii pronuntiavit.

H/ER. Congestis Patrum testimoniis fuloiatur

v» μαρτυριῶν ἐπιδειχνύσθω * ὡς ἂν εἴη βεῦαιό-- p oratio, ut ad fldem auditoribus faciendam firmior

; πρὸς πειθὼ τοῖς ixaioucty.

f. OPe. ὋὉ μαχάριος Ἰωάννης οὗ ix τῶν χει-
τὰ χρυπότατα ῥυΐσχεται ἔπη, τάδε φησί ^ Ὅπερ
ἕν δνόμασιν ἐποιήσατε, τοῦτο xal ἐπὶ τῆς εἰ-
ς ἐπράξατε τῆς ἐκείνου, Καὶ γὰρ xal ἐν δαχτυ-
πεενδόναις, xal ἐν ἐχπόμασι xal ἐν φιάλαις, καὶ
πλάμων τοίχοις, xai πανταχοῦ, τῆν εἰχόνα τὴν
» ixstvyr,v διεχάραξαν πολλοί * ὡς μὴ μόνον ἀχού-
τς προσηγορίας ἐχείνης, ἀλλὰ xal ὁρᾷν αὐτοῦ
κεχγοῦ τοῦ σώματος τὸν τύπον, xal διπλῆν τινα
ἰἀξοδη μίας ἔχειν παρανθίαν.

WP. Καὶ τίνος φαίην τὴν τοιαύτην εἰκόνα ;

4. OP. Μελετίου τοῦ τῆς ᾿Αντιογέων προ-

ΔΙΡ. ᾿Αγίαν ἔφη, ἀλλ᾽ οὐ προσχυνητην * οὐ γὰρ
ἅντως τὸ ἅγιον, xai προσχυνητόν * λέγει γὰρ ὧδέ
mo πρὸς " Ἀπόστολος * Εἶχε μὲν οὖν dj πρωτη
τανῦν ἑατιώματα λατρείας, τὸ τε ἅγιον χοσμι-
wa. *uxi, yap γατεσχευάσθη ἡ πρώτη ἐν ἢ ἢ
Ἔα xal ἡ τράπεζα, xal d, πρόθεσις τῶν ἄρ-
we, τε ἔγεται ἀγία ^ μετὰ δὲ τὸ δεύτερον
ττετέτεμε ταν ν ἢ, ἡ λεγομένη "Aya ἁγίων " χρυ-
οὖν lez θυμιατήριον, xai τὴν χιδωτὸν

τῆς
ῥωθέξῃς sot χεχαλυμμένην πάντοθεν χρυσίῳ *
ἐν j spec χρυσῇ ἔχουσα τὸ μάννα, xoci d
cM ec ov — ἣ βλαστήσασα, xxi αἱ πλάχες

Wc dale ^ ὑπεράνω δὲ αὐτῆς Χερουδὶμ δό-
lec ταπκιλοντα τὸ ἰλαστήριον * περὶ ὧν οὐχ
ín: βψάξγειν κατὰ μέρος * "Atwa ἅγια καλού-
pua, εἰ δήπου xal προσχυτητὰ ὁ ἱερὸς ᾿Απόστολος
AM. ΟΡΘ. “Αγια χεχληχὼς τὰ εἰρημένα ὁ ἱερὸς
πέστολος͵ xai προσχυνητὰ χατὰ συνεχδοχὴν εἴρη“
&» 'AÀ))' ὁ περὶ μὲν τούτον μιχρὸν ἀνχμεινάτω
ὅγος, ἔχων ἐξηγορίαν πλατυτέραν. Ἑ κεῖνο δέ μοι
Gscivzt ἀπόχριναι, Πῶς φὴς τὸ σῶμα xai atua
$3 Κυρίου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ ;

AIP. Ἅγια δηλονότι * τὰ γὰρ, "Aqtx. τοῖς ἁγίοις,
"»p2 τῷ ἱερουργοῦντι ἐχπέφασται.

9 [ Petr. 1n, 17. ** Hebr. ix, 1 seqq.

git.

XXIX. ORTH. Beatus Joannes (11), cui aurea ex
labiis verba fluunt, hrec ait : Quod ergo in nomini-
bus fecistis, hoc et in illius imagine fecistis. Nam
et in annulorum palis, et in poculis ac phialis, et
in thalamorum parietibus, et passim sanctam illam
imaginem multi depinxerunt, ut non solum nomen
illud audiant, sed ejus etiam corporis figuram ubi-
que conspiciant, et duplicem quamdam absentis
consolationem capiant.

HER. Cajusnam fuisse dicam hanc imaginem 1
XXX. ORTH. Meletii Antiochensium antistitis.

ΒΒ. Sanotam dixit, et non adorandam. Nec
enim prorsus quod sanctum est, idem etiam ado-
randum; cum alicubi dicat Apostolus : Habebat
quidem et prius tabernaculum, justificationes cul-
turz, et sanctum. szculare. Tabernaculum enim fa-
ctum est primum, in quo erant candelabra, et mensa,

el propositio panum, quz dicitur sancta. Post vela- -

mentum aulem secundum, tabernaculum, quod dici-
tur Sancta sanctorum : aureum habens thuribulum,
et arcam testamenti circumtecLam ex omni parte aure,
in qua urna aurea. habens manna, et virga Aaron,
qua fronduerat, et tabulg testamenti, superque eam
erant. Cherubim 'giorix obumbrantia propitialorium :
de quibus non est modo dicendum per singula **. Que
quidem omnia cum sanota dicit Apostolus, haud
quaquam etiam adoranda docait.

XXXI. ORTH.Sanota hec appellans sacer Aposto-
Jus, etiam adoranda per synecdochen dixit. Sed de
illis quidem sermo tantisper intermittatur, latiorem
habiturus expositionem. Hoc mihi interim, quod
queram, responde. Quo in numero habes corpus
et sanguinem Domini nostri Jesu Christi ?

H/ER. Sancta sunt procul dubio. Etenim, Sancta
sanctis, ἃ eacerdote pronuntiatur.

(11) In Encom. Meletii ep. Antioch. homil. 47, pag. 591 a.

ἢ

P,

315

088 ?
ILER. Et quis adeo impie sentiat, qui non sancta
simul et adoranda contiteantur ?

XXXIII. ORTII. Non igitur tecum pugnantia lo-
queris, qui cum ante dixeris, non statim quod
sanctum est, idem etiam adorandum esse, nunc
rursum affirmes quod negasti?

H/ER. Atqui non de mysteriis mihi sermo erat
cum de his omnes consentiant, ut dixi.

XXXIV. ORTH. Quid vero de Evangelio censes,
cum sanctum appellatur; nunquid etiam adoran-
dum esse ? itemque figuram vivifice crucis, etsacra
omnia donaria ?

H/ER. Et sancta utique, et adoranda. Sed longe
ab horum sanctitate distat sancti effigies. Quare
licet imagino saneta dicatur, nusquam tamen ado-
randa.

XXXV. ORTH. Fateor et ipse hano ab illis, quod
ad sauclitatem spectat, plurium abesse ; quippe
Sancta sanctorum appellantur. Ceterum quidquid
sanctum est, adorandum esse, licet alterum altero
ganctitate οἱ adoratione inferius sit. Quod enim
prorsus adorandum non est, idem sanctitatis est
expers. Tu vero doce, ubi tandem sancium aliquid
vocatum sit, quod simul adorandum non sit.

HJER. Protuli apostolica verba de iis qus in lege
sancta dicebantur; qua et ipse resumpturum te
promisisti.

XXXVI. ORTH. Primum equidem hoc dicain :
Quecunque lex dicit, iis qui in lege sunt dicere : nec
vetera iis qui in gratia sunt obtrudi debere; alioqui
et Sabbata colemus, et circeumcidemur, et multa
nobis contraria consequentur; sed juxta adumbra-
. tionem tantummodo. Umbram enim habere lex,

non ipsam rerum imaginem, dicla est ab Apostolo.
Deinde vero etiam que in lege sancta dicta sunt,
adoranda itidem esse, demonstrare est. Nam si
Cherubim glorie appellata sunt; gloria autem ho-
nori suppar atque cognata est, et honor adorationi ,
perspiouum est, quod gloria affectum sit, id san-
ctum; et quod sanotum, idem etiam adorandum
esse, velis notis.

IIR. Consecutione quadam artificiose probasti,
quod sanctum est, adorandum simulesse, juxta Ve-
tus Testamentum; sed non ex certiset minime du-
biis testimoniis.

XXXVII. ORTH. Audiemus certe ipsos Patrum
corypheos : Gregoriutn Theologum (12) in quadam
oratione sua sic loquentem : « Tum etiam id quod
Heli sacerdoli, atque aliquando post Oze accidit,
compertum habeo : quorum alter sceleris etiam il-
lius, quod adversus sacrificia filii committebant.
carnium primitias ex ollis, priusquam fas esset.
extrahentes, ponas luit; idque cum eorum impie-

(12) In magno Apologet.

S. THEODORI STUDIT.E
XXXII. ORTH. Hecitaque etiam adoranda judi- A ΛΒ΄. OP. Tauta δή cot xal προσχυνητὰ vw -

C

D

νόηται:

816,

AIP. Καὶ ποῦ τις tlg τοσοῦτον ἀθεΐας ἐληλακὼς ,

φρόνημα, οὐ συνομολογοίη ἅγια ὁμοῦ xal προσχυνητὰ
ὑπάρχειν ;

AT'. ΟΡΘ. Οὐκοῦν ἐναντιολογεὶς ἑαυτῷ, πρότε-
ρον εἰρηχὼς, οὐ πάντως τὸ ἅγιον καὶ ποοσχυνητὸν,
νῦν δ᾽ αὖ ἀποφάσχων ὃ χατέφησας ;

AIP. ᾿Αλλ᾽ οὐ περὶ τῶν μυημίων μοι ὁ λόγος
τούτων ἤδη πᾶσιν ὁμολογουμένων, ὡς
ται.

ΛΔ΄. ΟΡΘ. Τὶ δὲ σοι δοχεῖ τὸ Εὐαγγέλιον, ἅγιον
χαλούμενον, οὐχὶ καὶ προσχυνητὸν ὑπάρχειν ; ὃ τε
τύπος τοῦ ζωοποιοῦ σταυροῦ, καὶ πὰν ἱερὸν ἀνά-
θημα;

AIP. Καὶ ἅγια τοιγαροῦν, καὶ προσχυνητά. ᾿Αλλά
πολὺ ἀποδέουσα Jj εἰκὼν τοῦ ἁγίου τῆς τούτων ἁγι-
στείας. Ὥστε εἰ xai ἁγία χέκληται ἡ εἰκὼν, ἀλλ’
οὐ παντως προσχυνητή.

προείρη-

AE'. ΟΡΘ. Σύμφημι κἀγὼ πολλοῦ ἀποδέειν κατὰ ᾿

τὴν ἁγιωσύνην ταύτην ἐχείνων

κἂν ὑφειμένον θάτερον θατέρου τυγχένῃ τῇ τε ἁγιω-

* xxi γὰρ "Aqu
ἁγίων λέγεται. Πλὴν ὅτι πᾶν ἅγιον προσκχυνητὸν, .

σύνῃ καὶ προσχυνήσει * τὸ γὰρ πάντη ἀπροσχύνητον,

πάντη, ἀμοιρεῖ xai ἁγιότητος, Σὺ δέ μοι δεῖξαι κοῦ "

zots ἂν ἅγιον ἢ ἐρικεχλημένον, uj καὶ προσχυνητὸν —

τυγχᾶνον.

AIP. Προύθηκα τὰς ἀποστολιχὰς ῥήσεις περὶ τῶν ᾿

ἐν νόμῳ εἰρημένων ἁγίων, αἷς xal ὑπαντᾷν ἐπηγο
γείλω.

e^

AG". ΟΡΘ. Πρῶτον μὲν ixcivov ἐρῶ ὅτι ὅσα ὃ wi- ᾿

μος λέγει, τοῖς ἐν τῷ νόμῳ λαλεῖ " xai οὗ τί wow
παρχαδλησέα τὰ πάλαι τοῖς ἐν χάριτι *
xii σαδδατίσωμεν, xal περοιτεμούμεθα, xai πολλὰ

ἣμῖν ἐναντία ἕψεται * ἀλλ᾽ ὅσον ἐν σχιαγραφίᾳ μόνον.

ἐπεὶ οὕτω γε B

«^
e

Σκχιὰν γὰρ ἀχων ὁ νόμος, οὐχ αὐτὴν εἰχονα τῶν "Wpü- '
μάτων, τῷ ᾿Αποστόλῳ εἴρηται. Δεύτερον ὅτι καὶ ᾿
τὰ ἐν νόμῳ ἅγια εἰρημένα, xal προσχυνητὰ, ἔστιν '
ἀπὸδειχνύναι. Εἰ γὰρ Xepou6ig δόξης ὠνόμασται *—
ἡ δὲ ὀόξα ὁμόστοιχος τῇ τιμῇ, καὶ dj τιμὴ τῷ προσ- C

χυνήσει *
et * » M , ,
ἅγιον, προσχυνητὸν τυγχάνει, κἂν οὐ βούλοιο.

δηλονότι τὸ δεδοξασμένον, ἅγιον " καὶ τὸ ᾿

rj

4T 0.3 Nuda
AIP. ᾿Ακολουθίᾳ xivi xai εἴομῷ τετεχνολόγησί -

σοι τὸ ἅγιον προσχυνητὸν εἶναι χατὰ τὴν πάλ-.

λαι διαθήχην. ἀλλ᾽ οὐχ ἔχ μαρτυριῶν ἀναμφιλέ-

xcu,

AZ. OPO. Καὶ δὴ àxousópsÜa τῶν χορυσαιοτά- .

τῶν Πατέρων * Γρηγορίου μὲν τοῦ Θεολόγου φάσχον-

ν μ - - «
τος ὧδέ που ἐν τοῖς ἑαυτοῦ λύγοις * « Γινώσχω 'Βλεὶ.

τὸν ἱερέα, καὶ μικρὸν ὕστερον ᾿Οζᾶν * τὸν μὲν ὑπὲρ
τῆς τῶν παίδων παρανομίας ἀπαιτηθέντα δίκην, ἣν

ἐτόλμων κατὰ τῶν θυσιῶν, πρὸ καιροῦ τῶν λεδήτων .

ἀπαρχόμενοι *
τὴν ἀσέθειαν,

καὶ ταῦτα, οὐχ ἀποδεχόμενον αὐτῶν
ἀλλὰ καὶ πολλάκις ἐπιτιμήσαντα, Τὸν

ANTIRRHETICUS II.

378

τ ψαύσας τῆς χιδωτοῦ μόνον περισπασθείσης À tati non modo non suffragarelur, sed gravissimis

τοῦ μόσχου, τὴν μὲν περιεσώσατο, αὐτὸς δὲ
το, φυλάσσοντος τῇ χιθωτῷ τοῦ Θεοῦ τὸ σε-
iv. » Καὶ πάλιν ἐν τῷ αὐτῷ λόγῳ * « Τοσούτου δεῖ
οι τᾷν εἰς τὰ για τῶν ἁγίων θαῤῥοῦντα, ὦν
εἰ ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ μόνον ἐπιδατὸν ἦν. To-
Ὁ ὅεῖ τὸ καταπέτασμα, ἢ τὸ ἱλαστήριον, fj τὴν
:jv, ἢ τὰ Χερουδὶμ, ἢ προσδλέπειν εἶνα! παν-
T, προσάπτεσθαι "» Βασιλείου δὲ τοῦ μεγάλου
φάτχοντος, γενέσθαι δὲ x«i περὶ τὴν χιδωτὸν
ἑοῦ τῆς ἁγίας διαθέχης, ἃ μήτε ἠχτύσθη ποτὲ
pov^ ὥστε ἧς οὔτε ᾿Ισραηλίταις, οὔτε μὴν αὖ-
t2:0g:w ἅπασιν, οὐδὲ πάντοτε ἅπτεσθαι θεμιτὸν
δὲ τόπος αὐτὴν ὁ τυχὼν ἐδέχετο “ ταύτην ὑπὸ
ἀσεδῶν ἄλλοτε ἀλλαχόθεν μεταχομίζεσθαι,
t ἁγίων, εἰδώλων ναοῖς ἀποτίθε-

Ὑπ πῶν

mr.
' . Ὅτι μὲν οὖν ἅγια χαὶ σεύασμα, ἀληθὲς " οὐ
3: προσχυνη τὰ εἴρηται τοῖς Πατράσι᾽

. ΌΡΘ. Καὶ πῶς ἂν εἴη ἅτια xal σεδάσμια,
43 τυγγάνοντα προσχυνήσεως ; Λέγει τοίνυν
ἧς Πράξεσιν ὁ θεῖος ᾿Απόστολος " 'Avaozpt-
ος xai ἀναθεωρῶν τὰ σεδάσμχτα ὑμῶν,
xii βωμὸν ἐν ᾧ ἐπεγέγραπτο, ᾿Αγνώστῳ
"ὡς τῶν σεδασμάτων δηλαδὴ xai προσχυνημά-
τυγχανόντων. Καὶ, Σεδαστὸς, πάλιν, ὁ βασιλεὺς,
cz. Too γὰρ Παύλου, φησὶ, ἐπιχαλεσαμένου
Ma αὐτὸν εἰς τὴν τοῦ Σεδαστοῦ διάγνω-
. [αἱ μικρὸν ὑποχατιὼν: Ἐγὼ δὲ xatala6ó-
& υγὸῖν ἄξιον θανάτου αὐτὸν πεπραχέναι *
: Wi ὃὲ ἐπιχαλεσαμένου τὸν Σεύαστὸν,
gua τίεξεν αὐτόν͵ Συνιεῖς ὅτι τὸ σεθᾳστὴν xat
tasa, Οὐ γάρ ti; φρενῶν εἴσω μένων εἴς-
T, WOICUA Vb, οὐ προσχυνητὸν δὲ τὸν βασιλέα"
᾿Αλλὰ p xx τὸ μὴ θεμιτὸν, 7| προσύλέπειν, ἤ
τροούξτείε: cv προειρημένων ἁγίων, ἤ μόνον
X; ἱερίω:, τολὺ τὸ ἀνῳχισμένον χατὰ τιμὴν ὑπο-
εἶνε: ὁ λόπς. Καὶ εἰ σημεῖα xai τέρατα dj χιδωτὸς
3. θεοῦ, & ὧν ἔν τε τῷ ᾿Οξᾶν xal ἐν τοῖς λαδοῦσιν
ri ἀλλκάοις δέδραχε" πῶς οὐχὶ χαὶ πάσης δό-
᾿ς, ρῖτ- xai προσχυνήσεως ἔμπλεως ὑπῆρχεν,
ex Σερουδὶμ, xai ὃσχ ἄλλα εἴρηται χατὰ
όρειαν cip ᾿Αποστόλῳ ; Οὕτω τοιγαροῦν xal ol
ἐγίες οἰκουμενιχῆς ἕντης συνόδου Πατέρες ἐν
; gui ταῦτα ἐχτεθεῖσιν αὐτοῖς ἱεροῖς χανόσιν
lzziu ταῦε φασίν" « "Ev τισι τῶν σεπτῶν εἶ-
γραιςαῖς ᾿Αμνὸς ὀαχτύλῳ τοῦ Προδρόμου δευ-
ivo; ἐγμαράττεται, ὃς εἰς τύπον παρελήφθη
χάριτος - τὸν ἀληθινὸν ἡ ἵν διὰ τοῦ νόμου προ-
Ἰχίνων ᾿Αμινὸν Χριστὸν τὸν Θεὸν ἡμῶν. Τοὺς οὖν
ποὺς τύπους χαὶ τὰς σχιὰς, ὡς τῆς ἀληθείας
mitt καὶ προχαράγματα, τῇ Ἐχχλησίᾳ παρα-

Acl. xvir, 33. 9* Act. xxv, 21. Ibid. 25,

13) T. ΥἹ Conc. Labbei pag. 1177, c.

quoque verbis eos hoc nomine identidem objurga-
ret. Alter quia arcam ἃ bove distractam tantum-
modo attrectare ausus fuerat, ita eam illesam ser-
vavit, ut sibi interim exitium accerseret : Deo ni-
mirum hoc animadversionis exemplo arce sus ve-
nerationem sartam tectam tenente. Εἰ iterum in
eadem oratione : ''antum aberat ut quivis audacter
accederet ad Sancta sanctorum, que uni duntaxat
80 semel quotannis licebat adire. Tantum aberat,
ut cujusvis esset velum, aut propitatorium, aut ar-
cam, aut Cherubinos vel aspicere vel attingere. »
Basilium quoque magnum, dicentem, ea circa Dei
arcam sacri fcederis gesta fuisse, quae audita nun-
quam antea fuissent; ita ut quam neo Israelitis,
nec ipsis etiam sacerdotibus omnibus, nec semper

B attingere fas erat, neo quilibet temere locus reci-
[; heec impiorum manibus hucilluc circeum ferrelur, et pro sanctis in idolorum templis collo-

C

HJER. Quod ergo sancia etiam colenda sint, ve-
rum cst : attamen &doranda esse Patres non dixe-
runt.

XXXVIII. ORTH. Etquo pacto sancta et colenda
essent, si adoranda non sint? cum in Actibus dicat
divinus Apostolus : Prateriens et contemplans cultu-
ras vesiras, inveni el aram in. qua scriptum erat
Ignoto Deo** : quasi culture scilicet, |adorationes
quoque sint. Ad hec Augustus, id est colendus,
dicitur imperator, Paulo inquit, appellante, ut ser-
varetur Augusti cognitioni **. Et paulo post: Ego
vero comperi nihil dignum | morte eum admisisse.
lpso autem hoc appellante αὐ Augustum, judicavi
mittere 31, Sentisne colendum ilem etiam adoran-
dum esse ? Nec enim mentis compos ullus dicat co-
lendum quidem, sed non adorandum esse impera-
torem. Sed et quod sancta illa vel videre vel attin-
gere nefas erat, preterquam soli sacerdoti, magnam
honoris praerogativam declarat. Deinde si arca Dei '
signa et prodigia in Oza, et allophylis qui eam ce-
perant, edidit, quomodo non omni gloria, honore
atque adocatione plenam fateare, sicut οἱ Cheru-

binos, οἱ alia qua ibidem ab Apostolo conjuncta

sunt ? Sic ergo et-saqcte mcumenica sextie synodi
Patres in sacrís canonibus, qui conscripti postea
fuerunt, usurpantes hec dicunt (13) : » In. quibus-
dam sanctarum imaginum picturis Agnus digito
Precursorisindicatusexpressus est : qui in figuram
assumptus éstgratie ; verum nobis perlegem Agnum
Christum Deum nostrum ostendens. Veteres igitur
typos et adumbrata veritatis symbola prefigura-
tionesque Ecclesie traditas amplectentes, gratiam
anteponimus, et veritatem, tanquam legis plenitu-
dinem, acceptamus. Ut igitur quod perfectius est,
etiam in eolorum varietate omnium oculis subjicia-
tur, characterem illum, quo secundum hominem

979

mundi, effigiatus est posthac in imaginibus pro ve-
teri Agno erigi debere declaramus. Per hunc enim
humilitatis Verbi Dei altitudinem considerantes, ad
memoriam ejus in carne conversationis, et passio-
nis, mortisque Salvatoris, et mundo illinc nate il-
berationis cognitionem manu duocimur. » Vides ut
veteres typos et umbras adoranda dixerint, cum di-
cunt, Amplectentes. Ipsum enim ἀσπάζεσθαι, pro-
fecto adorare est, et amplexari. Quin etiam Theo-
dorus Antiochie srchiepiscopus in Synodico suo
eadem affirmat. « adversus eos qui heretico more
obluctantur, dicuntque sanctorum imagines, que
manufacte sint, adorari non debere, atque idola
illas imperite aut impie potius appellant, Sciant isti
et Cherubinos, et propitiatorium, arcam, et virgam,
et mensam que Moyses divinus fabricatus est,
manufacta fuisse, que nihilomiuus adorabantur :
reprehendi autem a divina Scriptura eos duntaxat,
qui sculptilibus adorationem tribuuat. »

S. THEODORI STUDITJE
Agnus Christus Deus noster, qui abstulit peccata A δεδομένους

κατασπαζόμενοι, τὴν χάριν πρ
μεν, καὶ τὴν ἀλήθειαν, ὡς πλήρωμα νόμου,

ὑποδεξάμενοι. Ὡς ἂν οὖν τὸ τέλειον χἀν ταῖς
ματουργίαις ἐν ταῖς ἁπάντων ὄψεσιν ὑπογράι
τὸν τοῦ αἴροντος τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου, ᾿
Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, xarà τὸν ἀνθρώπινον
χτῆρα καὶ ἐν ταῖς εἰκόσιν ἀπὸ τοῦ νῦν ἀντὶ 1
λαιοῦ ᾿Αμνοῦ ἀναστηλοῦσθαι ὁρίζομεν. Ac αὐ
tfc ταπεινώσεως ὕψος τοῦ θεοῦ Λόγυυ χατανο
xal πρὸς μνήμην τῆς ἐν σαρχὶ πολιτείας,

πάθους αὐτοῦ xai τοῦ σωτηρίου θανάτου χε
γούμενοι, xal τῆς ἐντεῦθεν γινομένης τῷ

ἀπολυτρώσεως. » Ὁρᾷς ὅτι τοὺς παλαιοὺς

xxi τὰς σχιὰς προσχυνητὰς ἔφασαν, διὰ τοῦ

Κατασπαζόμενοι. Αὐτὸ γὰρ δὴ ἀσπάζεσθαι,
χυνεῖν ἔστι xal προσπτύσσεσθαι. ᾿Αλλὰ xai Oe
ὁ ᾿Αντιοχείας ἀρχιεπίσχοπος, ἐν τῷ xat' αὐτὸ
οδιχῷ, τὰ αὐτὰ φθέγγεται " « Πρὸς δὲ τοὺς |
χῶς ἀντεξαγομένους, χαὶ λέγοντας ὡς οὐ δεῖ
χυνεῖν τῶν ἁγίων τὰς εἰχόνας χειροποιήτους

εἴδωλά τε ἀνοήτως, μᾶλλον δὲ δυσσεδῶς, ἀποχαλοῦνται- ἴστωσαν οἱ τοιοῦτοι, ὡς τὰ Χερουδὶμ xai τ
στήριον, ἡ κιβωτός τε xxl dj ῥάδδος, xal dj τράπεζα, ἃ Μωσῆς ὁ θεσπέσιος χατεσχεύασε, χειρο
ἦσαν καὶ προσεχυνοῦντο. Κατηγορεῖ δὲ ἡ θεία Γραφὴ τῶν προσχυνούντων τοῖς γλυπτοῖς. »

H/ER. Qua igitur de causa serpentem eneum
contrivit Ezechias ? gic enim scriptum est : Fecit-
que quod erat bonum coram Domino, juxta. omnia
qua fecerat David pater ejus. Ipse dissipavit excelsa,
et contrivit omnes statuas, οἱ succidit lucos, con[re-
gilque serpentem. neum, quem fecerat Moyses; si-
quidem usque ad illud tempus filii Israel. adolebant
ei incensum 38,

XXXIX.ORTH. Eo quod inter sancta que A posto
lusenumeravit, nullum locum habet serpens eneus:
dequo loquens Theologus Gregorius (14) : » At vero
inquit, serpens eneus adversus morsus serpentum
suspenditur, non tamen ut Christi pro nobis passi
typus, verum ut antitypus : atque eos qui ipsum
intuentur, salvos facit: dium eum non vivere, sed
mortuum esse,simulque subditas sibi copiasenecare
persuasum habent, deletum nimirum et exstinctum
sicut merebatur. Et quod tandem illi congruens

*

epitaphium canemus ἢ Ubiest, mors,stimulustuus? -

ubi tue, inferne, victoria ἢ Crux te prostravil, vitse
auctor tibi necem attulit. Exanimie es, mortuus,
immobilis, iners serpentis licet figuram serves in
sublimiloco ignominiose pendens.» Et jure com-
minutus est, cui incensum adolebant Israelite
cojus enim prototypum adorari non debet, ejus
quoque exemplum explodendum est. Omnia vero
tabernaculi sancta spiritualis cultus figuras fuisse
divus Cyrillus ostendit.

H/ER. Credo recte hoc loco habere qus dicta
sunt. Sed quia qui paulo ante productit ate fuerunt,
recentiores sunt et non ex numero antiquiorum, ad
testimonium recipi non debent.

XL. ORTH. Sane si Basilio aliisve divinis con-
sentanea non sunt que ab illis dicuntur, neque

35 [V Reg. xviii, 3.
(14) Orat. 11, in Pasch., t. II, pag. 692 a.

D

AIP. Kai ὅτου χάριν τὸν χαλχοῦν ὄφιν συνέ
Ἐκξεχίας ; γέγραπται γάρ᾽ Καὶ ἐποίησε τὸ
ἐν ὀφθαλμοῖς Κυρίου, κατὰ πάντα ὅσα i
Δαυΐδ ὸ πατὴο αὐτοῦ" αὐτὸς ἐξῆρε τὰ
xal συνέτριψε πᾶσας τὰς στήλας, xal ἐξω)
σε τὰ ἅλση, καὶ τὸν ὄψιν τὸν χαλχοῦν ὃν :
Μωσῆς" ὅτι ἕως τῶν ἡμερῶν ἐχείνων ἦσαν
Ἰσραὴλ θυμῶντες αὐτῷ.

A9'. ΟΡΘ. Ὅτι μηδὲ ἕν τι τῶν χατηριθμ
ἁγίων τῷ ᾿Αποστόλῳ ὁ χαλχοῦς ὄφις περὶ οἱ
ὁ θεολόγος Γρηγόριος" « Ὁ δὲ χαλχοῦς ὄφ
μᾶται χατὰ τῶν δαχνόντων ὄφεων. Οὐχ ὡς
τοῦ ὑπὲρ ἡμῶν παθόντος, ἀλλ᾽ ὡς ἀντίτυπι
σώζει τοὺς εἰς αὐτὸν ὁρῶντας. Οὐχ ὅτι δῇ 1
μενος, ἀλλ᾽ ὅτι νενέχρωναι xai συννεχροῖΐ ’
αὐτὸν δυνάμεις χαταλυθεὶς ὥσπερ ἦν ἀξιος...
6 πρέπων αὐτῷ παρ᾽ ἡμῶν ἐπιτάφιος ; Ik
θάνατε, τὸ χέντρον ; ποῦ σου, ὅδη, τὸ νῖχε
σταυρῷ βέδλησαι - τῷ ζωοποιῷ τεθανάτωι
"Àwvooc, νεχρὸς, ἀκίνητος, ἀνενέργητος, εἶ
σχῆμα σώζεις ὄφεως ἐν ὕψει στηλιτευόμενο.
εἰχότως συντέτριπται θυμιαζόμενος ὑπὸ τῶν
λιτῶν * οὗ γὰρ τὸ πρωτότυπον οὐ λατρευτέον,
λαὶ τὸ παράγωγον ἀποπτυστέον. Πάντα δὲ “
σκηνῆς ἅγια, προχαράγματα τῆς ἐν πνεύμι
λρείας ὁ θεοφόρος Κύριλλος ἀποδείλνυσιν.

AIP. Πέπεισμαι τὸν λόγον εὖ ἔχειν ἐ'
ἀλλ᾽ ἐπεὶ οἱ προτεθέντες ἔναγχος νεωστὶ, καὶ
πάλαι Πατέρων, ἀπαράδεχτοι πρὸς μαρτυρίαν.

Μ΄. ΟΡΘ. Εἰ μὲν οὐκ ἀχόλουθα Βασιλείῳ x
λοιποῖς θεοφόροις τὰ παρ᾽ αὐτῶν εἰρημένα, οὐ

ANTIRRHETICUS Il.

382

tt, οὐδὲ τις τῶν εὐσεθούντων. Εἴ δὲ σύμφωνα A ipse recipio, nec piorum quispiam recipiet. Sin

t9:72, ODy ὅτι προὸ διαχοσίων ἐτῶν ὁπηνίχα
αν οἱ μνημονευθέντες, ἀλλὰ χαὶ χατὰ τὸν
ἱπτρὸν, εἰ εἴη τὶς τὰ αὐτὰ λέγων, xal δεδεγμέ-
i πρὸς τῇ τοῦ Θεοῦ ᾿Ἐχχλησίᾳ, καὶ συναρίθμιος
Ὦ τῆς ἀληθείας δόγμα αὐτοῖς τε ἁγίοις ἀπο-
"Ὁ μὴ ὅτι Ye τοῖς μεταγενεστέροις θεοφόροις.
τοῦτο ὀέχου xal τὰ πραχτιχὰ τοῦ ἁγίου xa:
Aou Μαξίμου, ἐν οἷς φησι" « ᾽Δεσπόται, ἐπὰν
οὔτο γενέσθαι, ἔχδασις γένηται τῶν δοξάντων,
Ὧν χελεύετε, ἀχολουθῶ ὁμῖν. Καὶ ἐπὶ τούτοις
τὰν πάντες μετὰ χαρᾶς xai δαχρύων " xal
μετάνοιαν, xal εὐχὴ γέγονε. Καὶ ἕχαστης
τὰ ἅγια Εὐαγγέλια χαὶ τὸν τίμιον σταυρὸν,
» εἰκόνα τοῦ Θεοὺ xxi Σωτῆρος ἡμῶν ᾿[ησοῦ
), xai τῆς Δεσποίνης ἡμῶν τῆς αὐτὸν τεχού.
᾿ναγίας Θεοτόχου ἠσπάσαντο, τεθειχότες xai
i; χεῖρας ἐπὶ βεδα!ώσει τῶν λαληθέντων.» Kal
εἸῶ πλέον τι λέγειν διὰ τὸ προσχορὲς τοῦ λόγου,
ἑσμοῦ χρήσεων τῶν τε πάλαι xai νεωστὶ περὶ
τῶν εἰχόνων πεοχειμένοηυ, εἰ μέλλοιμεν ταύ-
λίττεσθαι.

Καμοὶ πάρεστιν ἑσμὸς χρήσεων παρὰ
νεωστ' * ἀλλὰ ἀντίθετος τῆς τῶν εἰχόνων
πώς τε καὶ προσχυνήσεως.

. OP8'. Εἰ μὲν οὖν fj ἔνστασις πρὸς τὸ μὴ ἀνα-
αϑα: τὴν εἰχόνα τοὺ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ
ἢ, ἦν ἂν sot προχομίζειν τὰς τοιαύτας χρή-
Ἐπειδὴ, δὲ τὴν μὲν ἱστορίαν κατεδέξω dvaivó-
μόνον τὴν προσχύνησιν, τί δὴ πάλιν ἀστατεῖς
ὑοῦ ti; τοῦτο μεταπίπτων, ὅπεο ἐστὶ ψεύδους
᾿ς

PSY χαὶ ὡμολόγηται περιγεγράφθαι τὸν Κύ-
ρον Ἰησοῦν Χριστὸν, ἀλλὰ μέχρ! τοῦ πάθους,
ze μετὰ τὴν ἀνάττατιν λέγει γὰρ ὧδέ που ὁ
manua El ὁὲ xal ἐγνώχχμεν χατὰ σάρχα
Quum, ΔῚΣ vOv οὐχ ἔτι γινώσχομεν. Καὶ πά-
ἐν ὁ luas ov γόριος " « Τέλειον δὲ οὐ διὰ τὴν
Wrycm gm, ἧς οὐδὲν τελειότερον, ἀλλὰ καὶ διὰ
P πρόσλμεν τὴν χρισθεῖσαν θεότητι, xai γενομέ-
i ὅτι; 3 χρίσαν, xai θαῤῥῶ εἰπεῖν, ὁμόθεον. »
& opi à προσληφθεῖσα σὰρξ, πῶς ἂν περι-
au ἀμτταμιγεῖσα τῇ τῆς θεότητος ἀφθαρ-
ξ;

τῶν
2va-

B. 6. Δέδεχτα' σοι ὅμως πρὸ τοῦ πάθους
Ἱηρέφθηι Χριστὸν, xai προσχυνεῖσθαι ἐν τῇ
Be cic εἰχόνος αὐτοῦ περιγραφῇ.

I.E: χαὶ δέξαιμι, xai οὐχ ἀντισταίην, τί σοι
yit ὁ λύγος;

7. OP8. Ὅτι τοι ἃς πτοήχθης εἰσχομίζειν χρή-
6X:t ποὸ τοῦ πάθους, οὔτε μετὰ τὴν ἀνάστασιν
(30a. φαίνουσι τὸν Χριστὸν περιγεγράφθα!"
ἐμὴν οὐδὲ περιγεγράφθαι μὲν, ἐφ᾽ ὕψους δὲ μέ-
τὴν εἰχόνα μὴ προσχυνουμένην. Καὶ τί ὡς
Ἰωροῦσας ἄγεις τὰς ἀντηγορούσας σου ἐξ ἡμι-

Il Cor. v, 16.

D

autem consona sunt et cognata, non solum si ante
ducentos annos, quando locuti sunt, quos comme-
moravimus, sed hac ipsa etate nostra, si quis ea-
dem dicat, et recipiendus est Ecclesie Dei, et ipsis
sanctis Apostolis, ne posterioribus sanctis dicam,
in veritatis doctrina connumerandus. Quo posito
audi et sancti multaque perpessi Maximi (15) Acta,
quid dicant : «Quia, domini, ita fieri visum est, fiat
quod inter nos convenit, et quo jubetis, vos sequor.
Postea surrexerunt omnes cum letitie lscrymis,
et humili reverentia inclinarunt sibi invicem, et
oratio facta est, et unusquisque eorum sancta
Evangelia, et pretiosam orucem, et imaginem Dei
et Salvatoris nostri Jesu Christi, et genitricis ejus
Domine nostre sanctissimie Deipare amplexus est,

B et proprias manus posueruntad dictorum conflrma-

tionem. » Ego vero plura dicere supersedeo, ut
orationis fastidium declinem, cum ingens tum ve-
terum, tum recentiorum de colendis imaginibus
auctoritatum, si evolvere illas velimus, presto sit
copia.

HJAER. Et mihi quoque magna suppetit auctori-
tatum veterum ao recentiorum multitudo ; sed op-
posita imaginum erectioni et adorationi.

XLI. ORTH. Si eo spectaret oppositio, ut non
erigatur imago Domini nostri Jesu Christi, liceret
tibi ejusmodi auctoritates afferre. Nunc vero cum
picturam admiseria, solam renuens adorationem,
quid denuo fluctuas ex hoc in illud recedens, quod
proprium est mendacii ἢ

H/ER. Tametsi cancessum est circumscrziptum
fuisse Dominum nostrum Jesum Christum ; at hoc
usque ad passionem tantummodo, non autem post
resurrectionem. Ait enim quodam in loco Aposto-

sed nunc jam non novimus ?*. Et rursum Theologus
Gregorius (160): « Perfectum autem non propter
divinitatem tantum, qua nihil est perfectius, sed
etiam proptercarnem assumptam, Divinitate perm-
etiam, etidem factam cum ungente, ac dicere au-
sim, homotkheam. » Qued si hormothea esti cato
assumpta, quomodo cireumsoribatur que cum divi-
nitatis immortalitate conjuncta est 1

XLII. ORTH. Atqui concessisti saltem ante pas-
sionem circumscriptum Christum fuisse, et in tali
imaginis suce cireumscriptione adorari.

H/ER. Quamvis concedam, et non repugnem, quid
inde concludes ?

XLIII. ORTH. Quod auctoritates, quas proferre
cepisti, nec ante passionem, nec post resurrectio-
nem cricumscriptum fuisse Christum admittere
videantur: quin nec circumscriptum prorsus ; sed
in sublimi manere imaginem non adoratam. Et
quorsum velut astipulantes profers, que propo-

I3) Exstant in edit. Paris. Operum sancti Maximi, t. .

16) Orat. ἐπ Pascha, p. 685.

lus: Etsé cognovimus secundum carnem Chrislum, σ΄ τ

“πὰ

383

S. THEODORI STUDIT/E

sitioni tue media ex parte refragantur ?Quocirca À σείας προτάσεις ; ὥστε ὥρα σοι ἑτέρας ἐπιζητ

querende tibi sunt auctoritates que tua sententie
omni ex partie suffragentur. Verum etiam post
resurrectionem circumsceriptus est Christus. Audi
enim cur discipulis sui loquentem, quando post
resurrectionem existimabant se spiritum videre.
Videte, inquit, manus meas el pedes meos, quia ego
ipse sum ^*. Si ergo illum ipsum se esse dixit, qui

' ante passionem cum ipsis versabatur, quem post

resurrectionem videbant ; profecto sicut ante pas-
8ionem cireumscribebatur, itaet post resurrectionem
cireumscriptione comprehendebatur ; ut qui huma-
ni nature proprietates non amiserat. Etenim quas
manus et pedes ostendit, vir optime ? aut quomodo
palpari jubebat, tanquam carnem et ossa gerens ?
qualem porro cibum degustavit ? Annon igitur ne-
cesse est qui hec habeat, agatque, circumacribi ?
aut si non circumscribatur, spiritum es8e, sicut
tuno ab apostolis existimabatur ?

ILER. At licet Christus haec habere dicatur, non
tamen sicut nos ; ideoque non est circuimsoriptus.

XLIV. OR TH. Siergo nonsicut nos hec habet, nec
sicut nos factus oreditur. Sin autem verum est hoc
secundum, quomodo et prius illud non credatur? An
fortasseoperationum quarumdam indiciain Christo
fuisse existimas, qua in ipso membra vocentur ; et
non rerum ipsarum veritatem, quod in theologia,
id est, in divinae nature explicatione, asseritur ?Sic
enim ait divus Basilius (17) : Notre autem humane
multae sunt, nec propterea Deum hominem arbi-
tramur. Et post alia : Manus Dei cum audis, effecti
vam ejus vim intellige : cum aures, vim audiendi:
cum oculoa, vim perspiciendi : cum alas, vim pro-
tegendi ; et alia omnia eodem modo. Necesse porro,
si sic accipias, ut credas Dominum nostrum Jesum
Christum hominem factum non fuisse. Quod si
homo factus est, ut revera est, revera item et
carnem et ossa, etiam post resurrectionem, habere

crede.
H/ER. Condescensionis modis utens Dominus

seipaum post resurrectionem aposatlis ostendit :
corporis quidem proprietates retinens, sed sine
crassitudine ac sine circumseriptione: propterea
enim januis elausis in médio eorum stetit, et ab
eorum deinde oculis sublatus est.

XLV. ORTH. Si ergo circumscriptum Christum

non fuisse dederis, eo quod sine crassitudine post p

resurrectionem fuerit, dabisetiam novisum quidem
ab apostolis fuisse. Nam si visus est, etiam circum-
scriptus. Quidquid enim sub aspectum cadit, idem
etiam sub circumscriptionem cadat oportet : multo
magis quod manus οἱ pedes habet, camem et aasa,
quod palpatur, et una conversatur.

HJER. Purificatis oculis Dominum viderunt apo-
stoli, quibus nobis cernere fas non est.

49 Luc. xxiv, 39.

(17) Contra Eunom. 1. v.

σεις τὰς καθόλου συνηγορούσας σου τῷ λόγ
γὰρ καὶ μετὰ τὴν ἀνάστασιν περιγέγραπται
ἼΛχουε γὰρ αὐτοῦ λέγοντος τοῖς ἑαυτοῦ |
ἡνίχα μέὲετὰ τὴν ἀνάστασιν ἐδόχουν αὐτὸν
θεωρεῖν * Ἴδετε τὰς χεῖράς μου xai τοὺ

d 2 " * , * 2 T 3. "» 4 *
pou, ὅτι αὐτὸς ἐγώ siut, Εἰ οὖν αὐτὸν Exc
εἶναι τὸν πρὸ τοῦ πάθους συνόντα αὐτοῖς, ὃ
μετὰ τὴν ἀνάστασιν“ δηλαδὴ ὡς πρὸ τοῦ
περιεγέγραπτο, χαὶ μετὰ τὴν ἀνάστασιν π
. , , . 1 . 5^. f£
ὑπελαμθάνετο, οὐχ ἀπολωλεχὼς τὰ ἰδιώμ
ἀνθρωπίνης φύσεως. ᾿Επεὶ ποίας χεῖρας χ'
ὗ ἐδ T ἐλ ἊΝ - ^ ' 1
πεέδειξεν, ὦ βέλτιστε; Πῶς o2 χαὶ ψη
προσίταττεν, ὡς ἔχων σάρχα τε xal ὁστέχ ; :
χαὶ βοῶσιν προσήχατο; Οὐχοῦν ἀνάγχη τὸ
ἔχοντα περιγράφεσθαι, ἢ μὴ περιγρας
πνεῦμα εἶνσι, ὡς ἐνομίσθη δηνικαῦτα τοῖς
λοις :

AIP. ’Αλλ᾽ εἰ καὶ ταῦτα ἔχειν λέγεται Xp
μὴν ὡς ἡμεῖς " xai διὰ τοῦτο οὐ περιγραπτός

ΜΔ΄. ΟΡΘ. E: οὖν οὐχ ὡς ἡμεῖς ἔχων ἐσ
οὐδὲ καθ’ ἡμᾶς γεγονέναι πιστεύεται. Εἰ δὲ τ
ρον ἀληθὲς, πῶς οὐ τὸ πρότερον πίιστευῖ
τάχα ἐνεργειῶν τινων γνωρίσματα δοχεῖ σοι
Χριστὸν, τὰ χατονομαζόμενα ἐπ’ αὐτοῦ p
οὐχὶ πραγμάτων ἀλήθειαν, ὅπεο εἴληπται
θεολογίας ; Καὶ γάρ φησιν ὁ θεῖος βασίλειος
δὲ ἀνθρώπινοι πολλοὶ, xxl οὐ διὰ τοῦτο :
ἄνθρωπον ὑπολαμδάνομεν. » Καὶ μεθ᾽ ἕτερα"
ἀχούων Θεοῦ, τὸ ποιητιχὸν αὐτοῦ γνώριζε,
τὸ ἀχουστιχὸν αὐτοῦ " ὀφθαλμοὺς δὲ, τὸ Oto
πτέρυγας, τὸ σχεπαστιχόν * xal τὰ ἄλλι
ὡσαύτως. » ᾿Ανάγχη λοιπὸν, εἰ οὕτως ἐχλάθι
λαμθάνειν σε τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χρι
ἄνθρωπον γεγονέναι. Εἰ δὲ xai γέγονεν, ὅπ
θὲς, xai ἁληθὲς σάρχα αὑτὸν xai ὀστᾶ E
μετὰ τὴν ἀνάστασιν πίστευε.

AIP. Συγκαταδάσεως μέτροις χρώμενος ὁ
δεδειχεν ἑαυτὸν μετὰ τὴν ἀνάστασιν τοῖς ἀπὸ

Ἔχων τὰ μὲν ἰδιώματα τοῦ σώματος, ἀλλ'

πάἀχύτητι οὐδὲ ἐν περιγραφῇ xarà τοῦτο
χλεισμένων τῶν θυμῶν εἰς τὸ μέσον αὐτῶν ὦ
πάλιν ἄφαντος ἐγένετο ἀπ᾽ αὐτῶν.

ΜΕ΄. ΟΡΘ. Εἰ οὖν δοίης μὴ περιγεγράφθαι
διὰ τὸ ἔξω παχύτητος εἶναι μετὰ τὴν ἀνάστα
σεις χαὶ μὴ ὦφθαι αὐτὸν τοῖς ἀποστόλοις
ὦπται, καὶ περιγέγραπται. Πᾶν γὰρ τὸ ὗὑ:
θέχ, καὶ περιγραφῇ ὑποπέσοι ἂν " πολλοῦ Ὶ
τὸ “εῖρας ἔχον καὶ πόδας, σάρχα τε καὶ ὀστέ:
φώμενόν τε χαὶ συναλιζόμενον.

AIP. Ὄμμασι χεχαθαρμένοις τεθέανται
στόλοι τὸν Κύριον, οἴἷς ἡμᾶς προσῦλέπειν
ἱκτόν.

ANTIRRHETICUS It.

OPO. Δλλὰ τί φησιν ὁ Κύριος πρὸς τὸν θω- A XLVI. ORTH. Atenim qui est quod Dominus

τι tex axi; με, πεπίστευχας. Μαχάοιοι
L]

ἰδόντες, xal πιστεύσαντες. Τοιγαροῦν, ὡς
ἀπόστολο: xai παρέδοσαν, xii πρὸ πάθους
X τὴν ἀνάστασιν ^ οὕτω χαὶ παρελάδομεν,
εἰ Χριστὸν περιγράφομεν. Οὐ γὰρ ἔφασαν
impo ὀρθαλμοῖς μὴ ἐφικτὸν εἶναι ὑφ᾽ ἡμῶν
* ἐπέϊ καὶ πρὸ τοῦ πάθους, ἡνίχα ἔμελλον
εἴζεσθαι ἐν τῷ πλοίῳ, ἄφνω ἐπέστη ὁ Κύριος
ὧν ἐπὶ τῆς θαλάσσίές ὅπερ οὐχ ἦν φύσεως
"ς. πὸ Ὁδωρ ἄστατον, χαθζ φησιν ὁ θεῖος

ὑλιχῶν χαὶ γεηρῶν ποδῶν ἀνέχον βάρος.
ὑπεῖχον, ἀλλ᾽ ὑπερφυεῖ δυνάμε: πρὸς τὸ
" σονιστάμενον. ᾿Αλλ᾽ ὅμως τὰ ὑπὲρ φύσιν
πάθους θέλων ἐπεδείχνυτο. Τί γὰρ θελύήσαντι
i o2 πάρεστιν εἰς δύναμιν : Οὕτω γοῦν καὶ
ἀνάστασιν, χαὶ ἔξω παχύτητος ὦν, τὰ ὡς
*t: ἡνίχα ἐδούλετο ἐπιδείχνυσθα!, vai ἐ[τε]-
ii ἐψηλαφᾶτο, xa! συνηλίζετο * ἅπερ ἐστὶ
T5 ἐναγοῦς ἰδιώματα.

-
"?

-

Το ait? Quia vidisti me, Thoma, credidisti :
beati qui non viderunt, εἰ crediderunt *!. Ergo sicut
videruntapostoliet tradiderunttum ante passionem
tum post resurrectionem, sic etiam accepimus, sic
etiam Christum circumscribimus. Non enim dixe-
runt nobis, quibus ipsi oculis viderant, ἃ nobis
cerni fas non esse; quandoquidem etiam ante pos-
sionem, cum in navigio mergi inciperent, repente
alluit Dominus ambulans in mari : quod sane hu-
mane nature non erat, ut aqua instabilis, sicut
divinus ait Dionysius, materialium terrestriumque
pedum sustinens pondus, non cederet, sed super-
naturali virtute sine effusione consisteret. Sed ta-
men etiam ante passionem opera que supra naturam
erant, cum voluit, ostendebat. Quid enim volenti
ipsi non statim in promptu sit pro imperio et po-
testate? Sic itaque etiam post resurrectionem,
tametsi extra crassitudinem erat, ex que antea
tanquam δὶ crassitudinem heberet, cum libuit,

t, et cernebatur, et attrectabatur, et conversabatur, que manifeste circumscriptionis sunt pro-

μ

uri πῶς Xy ἔἐκληφθείη ἢ ἀποστολιχὴ Qno ἡ
' E! καὶ ἐγνώχαμεν χατὰ σάρχα Χριστὸν ἀλλὰ
: ;

πι γινώσχομεν ;

JPG. Ποῶτον μὲν παρ᾽ αὐτοῦ τοῦ ᾿Αποστό-
ϑάνομεν συπσώμους ἡμᾶς εἶναι Χριστοῦ χαὶ
χοῦς “χαὶ οὐ δήπου διὰ τὸ τοιαύτης χάριτος
M, ἀποδεδλέμεθα περιγραφῇ ὑποπίπτειν,
χατὰ σξ ἀπεοίγραπτος εἴη Χριστὸς μετὰ
ἡμᾶς ὡς συσσώμους αὐτῷ,
εἶναι. ἘΞ ἴσου 6i τῷ ὁ μοθέῳ καὶ τὸ
μεν ceo, τα! χατὰ συνάφειαν. Καὶ οὐδὲ ἐν--
(e τὸ ἀπερίγραπτον εἶνχ! Χοιστὸν, ὡς οὐδὲ
W& ἃ τοσσιύμους εἶνα: αὐτῷ. Βπειτα ὄχουε
(icy Τ-ηγορίου λέγοντος * « Εἷς γάρ Θεὸς
Wes δ καὶ ἀνθρώπων, ἀνθρωπος Ἰνοῦς
wok. Βακύεκι Ὑὰρ ἔτ! καὶ νῦν ὡς ἄνθρωπος
p τῆς υἧὸκς τωτηρίας ^ ὅτι μετὰ τοῦ σώματός
» οὐ xowisbev, «oc ἐμὲ ποιΐσῃ Θεὸν τῇ δυνάμει
ἱνανβρωτεως - χὰν μηχέτ' χατὰ σάρχα γινώ-
Et τὸ apex λέγω πάθη, χαὶ χωρὶς τῆς
πίας ἱππε;α.» Ὁρᾷς ὅτι μετὰ τοῦ σώματος
pes τὰ vov ἐστι; xal τὸ κατὰ σάρχα μὴ
mexa-sk σαρχιχὰ ἔφη παθὴ xal χωρὶς τῆς
dx: Ὧλ᾽ οὐ τὸ μὴ περιγεγράφθαι, ὡς σὺ
δες; Αὐτὸς γὰρ λέγει, « Πεοιγραπτὸς σώ -
ἀπρίγοαπτος πνεύματι,» οὐχ ὡσισμένῳ xat-
ἰλ’ ἀξολύτως εἰς τὸ ἀεὶ τϑεγξάμενος, Καὶ πά-
φωδι οὑτωσὶ λέγει "« Ποῦ δὲ zai τὸ Ψψηλαφη-
αὐτὸν μετὰ τὴν ἀνάστασιν, χαὶ ὀφθήσεσθχί
z^ τῶν ἐχχεντησάντων ; Θεότης γὰρ xaÜ' ἕχυ-
2πττος. ᾽Αλλ᾽ ἥξει μὲν μετὰ τοῦ σώματος, ὡς ὁ
γος "τοιοῦτος δὲ οἷος cr τοῖς μαθηταῖς ἐν
t, f παρεδείχγθν ὑπερνιχώσης τὸ σαρχίον τῆς

oan. xx, 29. 42 { Cor. v, 16.

ἡ Orat. 11, De Filio, pag. 587 (b).
ἢ Epist. 1, ad Cledon., pag. 738 (d).

C

D

ILAER. Quo ergo sensu accipi queat Apostoli di-
elum ; Etsi cognovimus secundum carnem Christum,
sed nunc jam non novimus **?

XLVII. ORTH. Primum quidem ab Apostolo ipso
discimus nos concorpores et comparticipes esse
cum Christo; nectamen proptera quod hac gratia
digni habiti fuimus, idcirco circumscriptioni sub-
jacere desiimus. Nam si tua sententia incireumseri-
ptus post resurrectionem foret Christus, nos etiam,
utpole concorpores ipsi, incircumscriptos esse
oporteret. Perinde autem ut homo:theurn, sicetcon-
corporeum, quod «d connexionem attinet, specta-
tur. Atque ut inde non sequitur. Christum incir-
cumscriptum esse, sic neque nos ex eo quod
concorpores ipsi sumus. Deinde audi Theologum

Gregorium dicentem (18): « Unus enim Deus est,. )

etunus mediator Dei et hominum,homo Jesus Chri-
stus. Nam is etiam nunc ut homo intercedit pro
salute mea; quippe qui adhuc est illo cum corpore
quod assumpsit ; donec me Deum per virtutem
incarnationieeua faciat, etmi non amplius secundum
carnem cognoscatur ; secundum carnales, inquam,
affectiones, et absque peocato nostras. « Vides cum
corpore quod assumpsit etiam nunc esse, et non
secundum carnem cognosci, secundumcarnales dici
affectiones, etiam absque peccato: non autem, ut
asserebas, non circumscribi? [pse enim est, qui
dixit (19): « Circumscriptum corpore, incircumscri-
ptum spiritu, » non ad tempus definitiam, sed ab-
solute in perpetuum loquens. Et alibi rursum sic
ait : « Ubi etiam illud ponemus, quod ipse post
ressurrectionem contrectatus fuisse scribitur, aut
ab iis a quibus confixus est, aliquando videbitur.

PELLI

981

S. THEODOBI STUDIT.E

Divinitas enim per se oculorum obtulum fugit. A θεότητος *
Verum corpore quidem mea sententia venieL; ce-

xaimto οὕτω δειχθείσης πρὸ τῆς
σεως. »

terum qualisa discipulis in monte conspectus δυΐ obiter ostensus est, divinitate carnem supe

quidem sic ostensa ante resurrectionem. »

H/ER. Quid quod sanctorum Patrum novas pro-
feram auctoritates ; et quomodo eas dissolves, cum
imaginem Domini, aut Deiparse, aut cujusquam
sanctorum omnino interdicant.

XLVIIT. ORTH. Non sanctorum sententias, sed
ascripititiorum, et hereticorum ; alioqui cum veri-
tate et cum diviois Litteris consenlirent.

HJER. Epipbanius ex illorum est numero, inter
sanotos eminens, et fama celebris.

ORTH. Epiphanium novimus et sanctam, οἱ pa-
trandis miraculis maximum : eujus templum post
ejus obitum excitavit Sabinus domesticus ejus dis-
cipulus, universaeque evangelice historie picturis,
decoravit ; quod utique non fecisset, nisi ejusdem
cum magistro suo sententie fuisset. Sed et Leon-
tius divinus Epiphanii sermonum interpres, in ea-
dem ipsa Cypro Ecclesie Neapolis antistes, quam
inconcussus circa venerandas imagines fuerit,
clarissime in oratione de illo scripta docet, nihil
absonum referens de divino Epiphanio. Quare spu-
rium est, et non divini Epiphanii soriptum quod
contra imagines circumfer!ur. Verum audi et hoc
loco magnum Basilium : « ἴσο vero, inquit, non
modo si epistolam quispiam hominum accipiens, in
ea glorietur, proptera retrocedam : sed neque si
ab ipsis cclisveniat, et sanum fidei sermonem non
sequatur, sanctorum participem illum existimare
possum. » Chrysustomum quoque dicentem, perso-
narum dignitatem a Paulo non respici, quando de
veritate sermo est. Vel ipsum potius Paulum au-
diamus quodam loco sic clamantem : Sed licel nos,
aut angelus de cela evangelixet. vobis preterquam
quod evangelizavimus vobís anathema sit. Et ite-
rum : Si quis vobis evangelixaverit prater id quod
accepistis, anathema sit *. Quod autem ab aposto-
lis ipsis nunc usque per manus traditum imaginis
Domini nostri Jesu Christi, et Deiparse, et cujusque
ganotorum .erigende orem aeceperimus, tolle
cireumqueque oculos, el orbem terrarum aspice,
ac per sacras edes, et divina in illis donaria, has
representatas, et quibusin loois spectantur, nece-
sario adoratas. Quarum ereotioni adorationique
Btabiliend&e, si dogmaticus sermo, divinorumque
Patrum voces deessent, ipsa tamen antiqua vigens
traditio ad veritatem confirmandam sufficeret. At-
que his contradicere quis possit? hoc ipso procul
a Deo, Chiristique grege dilabens, ut paria sentiens
cum Manicheis et Valentinis, qui in ea heresi
fuerunt, ut Deum specie tenus ac phantasia cuin
hominibus conversatum fuisse nugarentur.

48 Gel. 1t, 8,9.

B

C

AIP. Tí δὴ ἄρα ὅτι ἁγίων Πατέρων χα!
δάλλομαι χρήσεις ; xai πῶς ἂν αὐτὰς C
ἀπαγορευούσας ὅλως ἀναστηλοῦσθαι εἰχόνα
ρίου, φημὶ, καὶ τῆς Θεοτόχου, ἢ οὔτινος '
ἁγίων ;

MB'. ΟΡΘ. Οὐχ ἁγίων αἱ χρήσεις, ἀλλὰ
γὙράπτων xai αἱρετικῶν ^ ἢ γὰρ ἂν συνεφώ'
ἀληθείᾳ, καὶ τοῖς θεοφόροις Πατράσιν.

AIP. Ἐπιφάνιός ἐστιν ἐν αὐτοῖς, ὁ προῦχ
ἁγιων xai περιθόητος.

ΟΡΘ. Ἐπιφάνιον ἴσμεν xai ἅγιον χαὶ μέγι
θαυματουργίαις, οὗ νεὼν ἤγειρε μετὰ πότμον
νος ὁ εἰχεῖνος αὐτοῦ μαθητὴς, ὀδιαγεγραμμ'
πάσης εὐαγγελικῆς ἱστοοίας * xai οὐχ ἂν τοὶ
ποιήχει, εἰ μὴ ὁμογνώμων ἦν τῷ οἰχείῳ 010:
᾿Αλλὰ γὰρ καὶ Λέοντιος ὁ τῶν λόγων τοῦ θείς
φανίου ἐξηγητὴς, ἐν αὐτῇ τῇ Κύπρῳ, τῆς "Ex
Νεαπόλεως ἀρχιερατεύσας, πεοὶ τῶν σεπτῶν
ὁποῖος ἦν ἀχράδαντος, ὁ περὶ αὐτὸν λόγος
τρανώτατα, μηδὲν περὶ τοῦ θείου ᾿Ἐπιφανί
ηχὲς φθεγξάμενος. Ὥστε νόθον xai οὔτι τ
θείου Ἐπιφανίου, τὸ χατὰ τῶν εἰχόνων σι
μα. Ὅμως ἄχουε ἐνταῦθα Βασιλείου τοῦ
λέγοντος * « Ἐγὼ δὲ οὐχ ὅπως εἶ ἐπιστολὴν
θρώπων δεξάμενος, ἐπ’ αὐτῇ μέγα φρονεῖ
ἕνεχεν ὑποσταλῆναί ποτε χαταδέξομαι. ᾽᾿Αλ
ἂν ἐξ αὐτῶν ἥχῃ τῶν οὐρανῶν, μὴ στοιχῇ
ὑγιαίνοντι λόγῳ τῆς πίστεως, δύναμα: αὐτὸν
νὸν ἡγήσασθαι τῶν ἁγίων. » Καὶ πάλιν τοῦ
στόμου λέγοντος, ὅνι ἀξίωμα πῤοσώπων οὐ
levat ὁ θεῖος Παῦλος, ὅταν περὶ ἀληθείας :
εἴη. Μᾶλλον δὲ αὐτοῦ Παύλου ἀχουσώμεθα c
χεχραγότος * ᾿Αλλὰ χἂν ἡμεῖς, ἢ ἄγγελος
ρανοῦ εὐαγγελίζηται ὑμῖν παρ᾽ ὃ εὐηγγελ
ὑμῖν, ἀνάθεμα ἔστω. Καὶ πάλιν - El τίς
λίζεται ὑμᾶς map' ὃ παρελάῤετε, ἀνάθεμα

, Ὅτι δὲ παρελάδομεν ἐξ αὐτῶν τῶν ἀποστόλω"

τοῦ δεῦρο, ἀναστηλοῦν τὴν εἰκόνα τοῦ Kuplo
Ἰησοῦ Χριστοῦ, τῆς τε Ototóxou, ἢ oóttvoso
ἁγίων, ἄρον χύκλῳ τοὺς ὀφθαλμούς σου, xai

ὑπ᾽ οὐρανὸν διά τε τῶν ἱερῶν οἴχων xai,
αὐτοῖς θείων ἀναθημάτων, ταύτας ἄνιστορ
xai προσχυνουμένας ἀναγχχίως δι’ ὧν στό
τόπων. Ὧν εἰ μὴ καὶ λόγος δογματιχὸς xai Oc
Πατέρων φωναὶ πρὸς σύστασιν τῆς τε ἄναστη
καὶ προσχυνήσεως, ἀρχετὸν εἰς βεδαίωσιν à
ἣ διαχρατοῦσα ἀρχαία παράδοσις. Καὶ πρὸς
τίς ἱκανὸς ἀντιφέρεσθαι ; xal διὰ τοῦτο
Θεοῦ xai τῆς αὐλῆς Χοιστοῦ διχπίπτων, (
Μανιχαίων φρονῶν xai. Οὐαλεντίνων, τῶν ἐν

καὶ φαντασίᾳ ἐπιδεδημηκένχι Θεὸν τοῖς ἐν y:
τικῶς Ὁληναφησάντων.

ANTIRRHETICUS III.

390

ANTIPPHTIKOZ Γ.
ANTIRRHETICUS ΠΙ.

ἐν ὁ ἀσματογράφος μιᾷ βολίδι λίθου σφεν- A — David quidem ille Psalmorum soriptor, uno lapi-

caza: Γολιάθ τὸν ἀλλόφυλον ᾷοεται. Ἐγὼ
ἰϑοπόλεμος πρὸς τοῖς δυσὶ τρίτην ταύτην
2 λόγου βαλὼν, ὀλέσαι τὸν ἀλλόφυλον νοῦν
νυ μαχἷν εὔχομαι - χἂν ὑπὲρ δύναμιν εἴη
,χεΐρημα.. Συλλογισμοῖς δέ τισι χρήσομαι
ποῦ λόγου ὑπόθεσιν, οὐχ ἔχουσι μὲν ἔν-
ν πλοχὴν χατὰ τὴν ᾿Αριστοτελιχὴν τεχνο-
οὖν φλυαρίαν" ἁπλοϊκωτέρῳ δὲ φθέγματι,
τῆς ἀληθείας ἐρηρεισμένοις. Καὶ τάχα
ἐς εἴη τουτὶ τὸ πόνημα τοῖς ἐντευξομέ--
μὲν σοφοῖς, ἀφορμὴν ἐμποιοῦν σοφωτέρας
εἰ δὲ ἀμαθέσι, στοιχείωσίν τινα εἰς βοή-
62002 λόγου, κάμνοντος ἄρτι μάλα ἐχ τῆς
στς εἰχονομαχιχῆς αἱρέσεως. ᾿Επειδὴ δὲ τὸ
φίλον τῷ ἀναγινώσχοντι, ἔν τέσσαρσι
ις διαστήσομαι τὸ, λόγον. Ἕχαστῳ χεφα-
παρὸν τῦν αὐτὸν συντείνοντα σχοπὸν ὑποταξας
τα.

eV
2

Oo? .--

Qi τῆς ἐν σώματι elxovoypaoía; τοῦ Χρι-
Ὅτ: περιγραφόμενος ὁ Χριστὸς ἔχει τες

εἰχύνα, £o' 7j θεωρεῖται, ὡς καὶ αὐτὴ ἐν
le

φ * * A * M 4 . - ^em
Qu gia xai ἀμέριστος T ἐπ᾿ ἀμφοῖν προσχυ
Egeeo τε xai τῆς αὐτοῦ εἰχόνος.
.ϑατατότυπον ὧν τῆς ἑαυτοῦ εἰχόνος ὁ Χοι-
e pee τὴν πρὸς αὐτὴν ἐμφέρειαν, ὥσπερ
τὶν tpm.

ΚΕΦΑΛ. A.

Mp: τῆς Pu pact εἰχονογραφίας τοῦ Χριστοῦ.

zeme ὅνοιαι πᾶσιν ἐξ ἴσου ὡμολόγηνται *..

eios ἀπῖν- Ἡλίου ὑπὲρ γῆν ὄντος, ἡμέρα
AERE. Καὶ πάλιν εἴ τ' ζῶον λογιχὸν,
de win ἐπιστήμης O€xtuxbv, ἄνθρωπος. Καὶ
ν᾿ κἄρωμα τριχῆ διαστατὸν, ἔχον ἀντιτυπίαν,
ἐξ ἄφτ; ὑποπίπτοτ, περιγραπτόν. Τί οὖν
uri, ὦ βέλτιστο: ; τοιοῦτόν ἐστι ὅπερ εἴληφεν
Basé; Αύγος ἀνθρωπισθεὶς σῶμα; El μὲν χα-
πεν, χαὶ πάντως πεοιγραπνὸν
παι εἰ δὲ ἀνανεύσαιεν, οὐδὲν δ'αφέρει τοῦ λέ-
λίου ὑπὲρ γῆν ὄντος, μὴ ἡμέραν εἶναι, αλλὰ
xx) εἴ τι ζῶον λογιχὸν, θνητὸν, νοῦ xai ἐπι-
ς δεχτιχὸν, μὴ ἀνθοωποὸν εἶναι. Τὸ δὲ οὕτω
Μεμηνόσι δὲ

συμφήταιεν

» χαὶ λέγειν, μεμηνότων ἐστί.

die jactu e funda misso, allophylum Goliath per-
cussisse dicitur. Ego vero rei bellice imperitus ac
rudis, ad duos priores tertium hunc orationis ietum
infligens, alienigenam Ioonomachorum animi sen-
sum, quanquam vires meas conatus ille superat ,
funditus eversurum me profiteor. Utar autem ad
rem propositam quibusdam syllogismis, non illis
quidem ex Aristotelicis formulis, sive nugis, arti-
ficioso textu convolutis, sed in simpliciore orationis
genere veritatis robore subnixis. Neque inutile for-
tasse legentibus futurum est istud opus; quod et
dootis occasionem prebebit magis erudite oom-
mentationis, et imperitis rudimenta quadam ad
Bubsidium recte sententiae, ob Iconomachice hae-
resis rabiem nunc maxime laborantis. Et quoniam
lectorem valde dedectat distincta et clara partitio,
in quatuor capita orationem distribunam ; singulis
capitibus, que ad eumdum scopum tendunt, argu-
menta subjiciens.
1. De delineatione imaginis Christi in corpore.

2. Quod circumscriptus Christus artificialem ἢ8.-
beat imaginem, in qua spectatur, sicut et illa in
Christo.

3.Quod una utriusque et indivisa sit. adoratio,
Christi scilicet, et ejus imaginis.

4. Quod imaginis suse prototypum cum sit Chri-
stus, unam habeat relationem ad illam,quemadmo -
dum et adorationem.

CAPUT 1. -
De delineatione imaginis Christi in corpore. .

I. Communes nationes ex aquo sunt omnibus in
eonfesso : ut, verbi gratia, sole super terràm ex
stante,-dies. est, ΒῸΣ "honest; Et rursum ; si quod
animal est rationis compos, mortale, mentis et
scientie capax, homo est. Item : omne corpus
quod triplici dimensione constat, quod soliditatem
habet, quod sub colorem et tactum cadit, circum-
scriptum est. Vobis ergo, viri optimi, quid vide-
tur? An tale est quod Patris Verbum bomo fa-
ctum corpus assumpsit? Si annuant, etiam et cir-
cumscriptum illud esse fatebuntur. Sin vero ne-
gabunt, perinde erit ae si dicerent, sole super ter-
ram exstante, non diem esse, sed noctem, etc., si
quod animal sit rationis compos, mortale, mentis

εσϑχ!, ἀνοήτων. Οὐχοῦν οὐδεὶς ἡμῖν πρὸς a9- ἢ et scientie capax, hominem non esse. Hoc autem

᾿ , » $,
ἰόγος ἐθελουςίως κωφεύοντας " ἀλλ᾽ οἵς ἔστιν
y) 3X09t'V.

modo sentire ac loqui, furiosorum est ; cum furio-
sis autem disserere, amentium. Quocirca nullus
nobis cum illis sermo est, qui sua sponte surdi
sunt, sed cum iis qui aures habent ut audiant.

M4

391

Aliud.

]I. Visus auditu prior est, et situ loci, et sensus
apprebensione. Prius enim quidpiam aliquis vi-
det; tum auditui, quod visum est, transmittit. Vi-
dit, exempli gratia, Dominum Isaias sedentem su-
per eolium glorise **, et sex alarum Seraphinos il-
lum cingentes, ac laudibus celebrantes. Videt item
Ezechiel currum Dei **, Cherubinos. Sed et divini
discipuli, cum Dominum ante vidissent, sermonem
postea litteris consignarunt. Si igitur hec ila se
habent, et quoquoversus gradum referas, invenies
scriptionem omnem ad inspeclionem revocari, in
eaque desinere; necesse esL profecto, ut si tolli-
tur Christi inspectio, omnis de illo scriptio prius
tollatur; hac vero exarala, prius illa itidem exa-
retur.

Aliud.

III. Si incirceumscriptum esse, ad Dei essentiam
pertinet ; cireumscriptum autem ad hominis essen-
tiam ; et Christus ex utraque constat ; ex duplici
utique proprietate, sicut, ex duplici natura cognosci
debet. Et quomodo impium non sit, incircumscri-
ptum illum corpere, sicut spiritu, dicere, cum
sublata cireumsoriptione, humana etiam ejus na-
tura evertatur ?

Aliud.

IV. Quorum eedum non sun: proprietates, ho-
rum etiam diverse sunt essent: ». Divinitatis au-
tem proprietas est, inoireumscri;tum esse, incor-
poreum, a figuraalienum. Humanitatis vero circum.
scriptum esse, tactui obnoxium, triplici dimensione
preditum. Ergo si Christus ex utraque constat,
omnino et incircumsocriptus est, et cirenmacriptus.

S. THEODORI STUDIT.E
Α Ἄλλο.

Ὄφις ἀχοῆς προτέρα xal τῇ θέσει τοῦ τό:
τῇ αἰσθητιχῇ ἀντιλέψει" Ποότερον γάρ τις
&xo5 τὸ ὁραθὲν διεπόρθμευσεν. Οἷον φέρε
εἶδεν Ἡσαΐας τὸν Κύριον χαθήμενον ἐπὶ θο-
Enc, xxi τοῦτον ὑπὸ τῶν ἐξαπτερύγων Σερα
χλούμενον xai αἰνούμενον. Καὶ παλιν Ἶεζε
ὄχημα τοῦ Θεοῦ, τὰ Χερουδὶμ ἀντενίζε:. "A
xai οἱ θεσπέσιοι μαθηταὶ, πρότερον ἰδόντες
rov, δευτερεύοντα τὸν λόγον διεχάραξαν. E
ταῦτα τοῦτον ἔχει τὸν τρόπον, χαὶ, ὅσον ἂν
δίσῃς, εὔροις τὴν λογογραφίαν εἰς ἱστορίαν :
γουσαν, ἀνάγκη πᾶσα ἂναιρουμένης τῆς
Χριστοῦ, προαναιρεῖσθαι τὴν λογογραφίαν
Καὶ χαραττομένης τῆς δευτέρας προχαράττεο
προτέραν.

Δλλο.

Ei τὸ ἀπερίγραπτον οὐσίας ἐστὶ Θεοῦ, τὸ €
γραπτὸν οὐσίας ἀνθρώπου, ἐξ ἀμροῖν δὲ ὁ X
ἐχ δυοῖν ἄρα ἰδιωμάτων, ὥσπερ φύσεών ἐσ'
ριζόμενος. Καὶ πῶς οὐ βλάσφημον ἀπερί
αὐτὸν λέγειν σώματ' ὥσπερ πνεύματι, |
ἀναιρέσεως τοῦ περιγραπτοῦ συναναιοομέ'
ἀνθρωπίνης αὐτοῦ ούσιως : Ur

"AÀÀo.

Ὧν οὐχ ai αὐταὶ ἰδιότητες, τούτων xala
διάφοροι, ᾿Ιδίωμα δὲ θεότητος, τὸ ἀπερίγραι
ἀσώματον, τὸ ἀσχημάτιστον. ᾿Ανθοωπότητος
περιγραπτὸν, τὸ ψηλαφητὸν, τὸ τριχῆ διασταῖ
οὖν ὁ Χριστὸς ἐξ ἀμφοῖν, πάντως ἀπερίγρατ

C καὶ περιγραπτός. Εἰ δὲ θάτερον μόνον, μ'

»
ἐστὶν οὐσίας ἧς ἔχει τὸ ἰδίωμα, ὅπε. ἀσεδξς,

Sin horum alterum tantum, unius itidem, cujus proprietatem gerit, essentim erit; quod !

est. ᾿
Alíud.

V. Si per incircumacriptionem exterminatur cir-
cumscriptio, quasi alterutrum in Christo esse non
poesit,necesse omnino est, ut per id quod sub
tactum non cadit, tactui obnoxium profligetur ἢ
eodemque modo in ceteris quotquol utrique ejus
nature inter se pugnantia insunt.Quod si hocim-
pium est, impium etiam"erit negare illum juxta
corporis aesumpti rationem cireumsoriptum fuisse.

Aliud.

VI. 8i Christus cireumscriptus non est, nec pas-
sibilis erit: par enim est impassibilis ratio et
incircumscriptionis. Atqui passibilis est, ut divina
Scriptura testatur, ergoet cireumscriptus.

Aliud.

Quod illud, Dominus condidit me initium viarum
suarum in opera sua δ᾽: el Ante omnes colles
generat me *' ; duas Christi naturas demonstrat,
incircumscriptam scilicet el circumscriptum.

Si illud, Dominus condidu me initium viarum
suarum in. opera sua, humanitalis est; hoc vero,

Ante omnes colles general me, divinitatis ; necesse
ἐ6 Prov. viri, 22.

** [ggi. vi, 1. * Ezech. 1, x.

"Alo.

Ei διὰ τὸ ἀπερίγραπτον τὸ περιγραπτὸν ὁ
ται, ὡς μὴ ἐγχωροῦντος θατέρου ἐν Χριστᾷ
ἀνάγκη πᾶσα χαὶ διὰ τὸ ἀψηλάφητον τὸ dm,
ἐξαφανίζεσθαι " χαὶ ὅσα ἄλλα ἀντιδ:αστεὶ)

παῖς ἑκατέραις αὐτοῦ φύσεσιν ἔνεστιν. Εἰ δὶ

ἀσέδὲς, ἀσεδὲς ἂν εἴη χσὶ τὸ μὴ περιγεγράφί
τὸν λέγειν xzxà τὴν ἐνσωμάτωσιν.

Αλλο.

Εἰ οὐ περιγραπτὸς ὁ Χοιστὸς, οὐδὲ παθητ
ἴσου γὰρ τῷ ἀπεριγράπτῳ τὸ ἀπαθὲς. ᾿Αλλ
παθητὸς, χαθά φησι τὰ λόγια" οὐχοῦν χαὶ
γραπτός.

"Ἄλλο.

Ὅτι τὸ, Σύριος ἔχτισε με ἀρχὴν ὁδῶν ab
ἔργα αὐτοῦ. Πρὸ δὲ πάντων βουνῶν ve»
τῶν 020 φύσεων Χριστοῦ ἐστι δηλωτικὸ
τε ἀπεριγράπτου χαὶ πεοιγεγραμμένης..

Εἰ τὸ, Κύριος
ἔογα

ἔχτισὲ μὲ ἀργὴν ὁδῶν av
,. A * ud
&vÜpwmótr toc, τὸ δὲ, Iloo
βουνῶν γεννᾷ με, τῆς Ütórntog* ἀνάγχη τὸν

, - -—
αὐτοὺς τῆς

41 [bid. 25.

ANTIRRHETICUS III.

391

M, Ὡς μὲν χτιστὸν περιγραφῇ ὑποπίπτειν * ὡς À est qui hec dicat, ut conditum quidem, circeum-

$25, ἀπεριγραπτ τον εἶναι. Εἰ δὲ διὰ τὸ θα-
Ξξ:γεγράφθαι χαὶ θάτερον συμπερ: ἰγράφοιτο,
ἱστῷ τὸ ἄχτιστον, müsa ἀνάγχη τὸ μὲν
᾿ ἐς περιγραπτὸν μεταφοιτῆσαι "
t περιγρατπτοῦ εἷς ἀπερίγραπτον * ἀντιδιδού-
τέρας φύσεως θατέρᾳ τὸ οἰχεῖον, xal ἀπολ-
: τὸ προσὸν αὐτῇ φυσιχὸν χαὶ ἀχοινώνητον
*" xai οὐδεμιᾶς λοιπὸν οὗσης αὐτῷ
, διὰ τῆς χενὴς ἀντιστροοῆς ὅπερ ἅτο-

4
EV

Αλλο, διὰ τῆς εἰς ἄτοπον ἀπαγωγῆς.
j* Κύριος ἔχτισέ μὲ ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ, οὐ
ον εἰς σάρχα μεταπεποιῆσθαι φρονηῦμεν, διὰ
θεύτητός “ε xal ἀνθρωπότητ τος ἐνυπάρξασαν
- ἀλλὰ μένοντα ἐν τῇ οἰχείχ περιωπῇ τῆς
Ξ γεγενῆσθαι σάρχα * τὸν αὐτὸν δὴ τρόπον
τηδάτεσθα: αὐτὸν λέγοντες, οὐ μεταδεύλῆ-

Jj Θεός ἐστ', π'στεύο-
(AT 3 ἄνθμωπος γεγονὼς crai χυθ᾽ ἡμᾶς.

ἐν t ῳ FI"

"πὼν εἷς περιγραφὴν,

πεοιγοάφεσθαι μεταδξόλητα! τὸ ἅπε-

Ὧν καὶ ἐν τῷ σάσξ γενέσθαι, μεταθξόλη-

$ Ξύσι ς θεότητος, ὅπερ ἄτοπον,
Ἄλλο.
ἐστὶ τὸ λέγειν, óptoc ἐκνισέ με, τῷ εἰπεῖν

ς με, Κύριος pon με,
- '! -- - *. [1 LH . "
T5 AEYEtV μΥ, ταῦτα αὐτὸν γεγονένχι * οὕτως
μὴ - » ' et - *
, Ἰέγϑαπται, Κύριος ἐχτισέ με, ὁτ' χα! περι-
a - - - ' * 4
à ut, ἐξ ἔσου ἐστὶ νοεῖν τοῖς | ὀρθὰ φρονεῖν
᾿ ' . - * 9 . 4 -
mr. τίσις Ὑὰρ περιγραφῆς ἰδίωμα, χαὶ τοῖς
ἐν τι 2291028 tJ.
"Αλλο.
« et ᾽ ,
WV wurIoc ὁ Χριστὸς, ὡς φᾶτε, οὐ μόνον

στὴ τὴν enu, ἀλλὰ χαὶ χατὰ τὴν ἀνθρωπόήτητ
Wu Eri Ὧν γὰρ τὰ αὐτὰ
ὠμστα, πότων ἣ φύσις. ᾿Αλλὰ μὴν ἐκ
cian, 62400. XXi EX δυοῖν ἰο'ωμᾶτων "
qn see

ἡ εειτῆς ἃ

$, ἀνθοωπότης.
μίχ καὶ
e Ἃ
ὡς ἂν

- - ,
τοῦ περιγραπτοῦ, συναναιρεθείη

ἀνθρωπότητος.

ΓΑλλο.

! κὰκ εἰκὼν, μορφῆς f σχήματος, εἴδους,

γρώματός ἔστιν εἰκὼν, Χριστὸς δὲ ἐν τούτοις "
xri τὰ Λόνια χαὶ δούλου μορφὴν ἀνέλαῦε,
» . φ 4; LI LA » v N
7iuz-: εὐρέθυν, ὡς ἀνθοωπος, xai εἰοος ESytv
- " - , . A - "
ἣν, εἶτ᾿ xal ἐχλεῖπον, ὅπερ ἔστι σωμχτος σὴς
* * * -— —-—"8 - “,α Me
ἱκόν * εἰχονίζεται ἄρα ἐν τῇ t0!308 περ'γϑατῇ
ὑπο σεῶς αὐτοῦ.
Ἄλλο.
* * ' mA. 2» 4 "κε - A -
σπες τὸ ἀπεοίγραπτον, τὸν ἀψηλάφγητον, τὸ
. et * Α *
εσάτιστον, ὁμόστοιχα * οὕτω τὸ περιγοαπτὴν, τὸ

. * 1 et ἘᾺΝ . -
τὸ σχνματιστὸν, va! 5a ἄλλα Gwztütz-
E: ὁ No:9504

a12T]54.
ιλόμενα ἐπτὶ πρὸς 2) ). T A3. "M
Δ Philipp. u, 7. 45 Isa. Lii, ὦ.

ParRoL. Gg. XCIX.

C

D

scriptioni subjacere ; ut inconditum autem, incir-
cumseriptum esse. Si autem eo quod altero cir-
cumscribatur, alterum simul cireumscribatar, hoc
est, increatum cum creato, necesse est prorsus
ut et illud ex inciroumseripto migret in circum-
scriptum ; et hoc ex cireumsceripto in incireum--
soriptum ; utraque nalura quod sibi proprium est,
communicante alteri, et amittente insitam sibi na-
turalem atque incommunicabilem proprietatem ; ita
ut nalla de catero propter inanem vicissitudinem,
reipsa in illo maneat ; quod absurdum est.
Alliud, per deductionem ad absurdum. :

VIII. Si illud, Dominus condidit me initium via-
rum suarum, non sic intelligimus, quod Verbum
in carnem mutatum sil, propter divinitatis et hu-
manitatis factam conjunctionem ; sed quod in pro-
pria divinitatis excellentia remanens, caro factum
sit, eodem modo cum circumscribi ipsum dicimus,
non transiisse illum ad circumseriptionem, qua-
tenus Deus est, credimus; sed quatenus homo factus
similis nostri apparuit. Quod si eo quod circumseri-
bitur, mutata est ratio incireumscripti, consequen-
ter ex eo quod caro factus est, mutata etiam est
natura divinitatis ; quod absurdum est.

Altud.

IX. Perinde est dicere : Dominus condidit me, ac
dicere.: Dominus circumscripsit me. Nam si pro-
pterea quod scriptum non est : Dominus fecit me,
Dominus corpore induit me, negare nefas est ipsum
bec omnia factum esse; sic quia scriptum est :
Dominus condidit me, ex equo licet intelligi: ab iis
qui recta sentire volunt, quod et : Circumscripsit
me. Creatio enim, vel eorum judicio qui tantillum
sapiunt, cireumscriptionis proprietas est.

Aliud.

X. Si incircumscriptus est Christus, ut dicitis,
non solum secundum divinitatem, verum etiam se-
cundum humanitatem ; divinitas utique est etiam
humanita. Quorum enim eedem sunt proprietates,
horum una itidem est natura. Atque ex duplict ne
tura constat : ergo et ex duplici proprietate : ne
eircumscripti ratione sublata, tollatur una-et na-
tura ipsa humanitatis. "

Aliud.

XI. Si omnis imago, forms, aut figure ant spe-
ciei et coloris imago est; Christo autem hc in-
sunt: quandoquidem juxta scripturam, et servi
formam accepit, et. abilu. inventus est ut homo "5, et
speciem habuit inhonoratam ac deficientem, quie
corpus denotant *9; profecto imagine exprimitur
in hujusmodi similitudinis sue circumscriptione.

Aliud.

XII. Quemadmodum incireumsceriptum, sub ta-
ctum nou cadens, et figure expers, una commeant,
cum sint ejusdem ordinis ; aic et cireumsceriptum,
tactui expositum, et figure capax, et quecunque

13

AY

»

395

8. THEODORI STUDITJ/E

alía prioribus illis opposita, sub eamdem rationem A ἀπερίγραπτος ἐστὶ καθὸ ἄνθρωπος, ἀχόλουθς

cadunt. Quare si Christus incircumscriptus est
quatenus homo, consequitur ut ipsum et a tactu et
a figura abhorrere dicamus, cum ejusdem ordinis
sint utraque. Quod si hoo absurdum est, et alterum
ab altero sejungi non potest, quemadmodum nec
incirenmsoriptum ab eo, quod est tactus et fi-
gura expers ; necesse est, ut qui tactui patet, idem
etiam ciroumseribatur; ne ex incircumscripti ra-
lione a tactu etiam alienum ipsum esse conceda-
mus, quod impium esit.
Aliud.

XIII. Species ciroumscriptionis sunt multe:
comprehensio, quantitas, qualitas, situs, loca,
iempora, figures, corpora : que quidem de Deo ne-
gantur; nullum enim horum in Deum cadit. Chri-
stus autem homo factus, horum omnium quasi
cancellis inclusus est. Qui enim incomprehensibilis
erat, virginali utero conclusus est : qui immensus,
trium cubitorum factus est ; qui qualitatis expers,
qualitate conformatus est; et qui extra situm, siat,
et sedet, et recumbit; et qui ultra loci metas, in
presepi positus est; et qui tempore omni anti-
quior, duodennis fit wtatis progressu ; οἱ qui sine
figura,in hominis figura conspectus est ; et qui in-
corporeus, corpore assumpto, discipulis suis dixit :
Accipite, comedile, hoc est corpus meum ἢ. Cir-
cumseriptus ergo idem atque incircumscriptus :
hoc divinitate, illud humanitate : abnuant licet
perquam impii Iconomachi.

Aliud, per comparationem evangelicam.

XIV. Si Deum me vidil, unquam, quemadmodum
unigenilus Filius Palris, qui ipse Deus est enarra-
vit *! ; quomodo ait ceco qui visum reoceperat : Et
vidisti eum, σὲ qui loquitur lecum, ipse est ! 1 Visi-
bilis igitur idem atque invisibilis; sed hoc quidem

. secundum incircoumscriptam naturam ; invisibile

enim est, quod inciroumsoeriptum : illud vero se-
cundum circumscriptam humanitatem ; visibile
enim est quod circumscriptum : quod sane verum
est.

Objectio tanquam ex parte lconomachorum.

XV. Bi carnem mirabiliter assumpsit Christus in
propria hypostasi, eam autem non designatam, ut.
pote non certum aliquem, sed hominem in univer-
sum denotantem : quomodo fleri postest, ut illa

C kg

εἴη λέγειν αὐτὸν xal ἀψηλάφητον, καὶ &cy rut:
τῆς γὰρ συστοιχίας ἀμφότερα. Εἰ δὲ τοῦτο ἄϊτ
χαὶ οὐ συγχωρεῖται θάτερον θατέρου διασχίζε
ὥσπερ οὐδὲ τὸ ἀπερίγραπτον τοῦ ἀψηλαφίτο
ἀσχηματίστου * ἀνάγκη ψηλαφητὸν ὄντα xai
Ἡραπτὸν ὑπάρχεν * ἵνα μὴ διὰ τὸ ἀπερίγρο
" ἀψηλάφητον αὐτὸν δοίημεν εἶναι, ὅπερ
e.

"Αλλὸ.

Εἴδη περιγραφῆς πολλά * d$ κατάληψις " 3) ποσ
ἣ ποιότης " ἣ θέσις * οἱ τόποι" οἱ χρόνοι" τὰ σχή!
τὰ σώματα " ἄτινα ἐπὶ Θεοῦ ἀποφάσχεται" ἐν c
γὰρ τούτων τὸ ρεῖον. Χριστὸς δὲ ἑνανθρωπήσας
τούτων δείχνυται. Ὃ γὰρ ἀχατάληπτος, iv m
vixi, νηδύϊ συνελήφθη * xal ὁ ἄποσος, τρίπηχυς
νετο * xai ὁ ἄποιος, ποιότητι μεμόρφωται * xai
θέσεως, ἵσταται, xal χάθηται, xal ἀναχέχλιται
ὁ παρὰ τόπδυ, ἐν φάτνῃ τέθειται" καὶ ὁ dva
Χρόνου, δωδεχαετὴς χατὰ προχοπὴν ἡλιχίας γίν
χαὶ ὁ ἀσχημάτιστος, ἐν σχήματι ἀνθρώπου ὡς
xai ὁ ἀσώματος ἐν σώματι γεγονώς - Λάδετε
Ὑετε, τοῦτό μου ἐστι τὸ σῶμα, τοῖς ἑαυτοῦ
ταῖς Eom. Περιγραπτὸς ἄρα ὁ αὐτὸς, καὶ ἀπει
πτος " τὸ μὲν τῇ θεότητι, τὸ δὲ τῇ ἀνθρωπό
χἂν οὐ βούλωνται οἱ ἀσεδέστατοι Εἰκονομάχο:.

"Alo, χατὰ παράδλησιν εὐαγγελικήν.
Θεὸν οὐδεῖς ἑώραχε πώποτε, χαθὼς ὁ
γενὴς Υἱὸς τοὺ Πατρὸς ἔξηγήσατο ὁ αὐτὸς
ὧν * πῶς φησι τῷ ἀναδλέψαντι τυφλῷ * Καὶ
κας αὐτὸν, xai ὁ λαλῶν μετὰ σοῦ, ἐχεῖνος i
Οὐχοῦν ὁρατὸς ὁ αὐτὸς χαὶ ἀόρατος " ἀλλὰ 4
κατὰ τὴν ἀπερίγραπτον φύσιν * ἀόρατον γὰρ τὸ
ρίγραπτον * ὃὲ xatà τὴν περιγεγρύμμένην (
πότητα * ὁρατὸν γὰρ τὸ περιγεγραμμένον *
ἀληθές.

᾿Αντίθεσις ὡς ἐκ τῶν Εἰχονομάχων.
Εἰ σάρχα παραδόξως ἀνέλαδεν ὁ Χριστὸς iv:
κείᾳ ὑποστάσει * ἀχαραχκτήριστον δὲ ὡς τὸν το
σημαίνουσαν,͵ ἀλλὰ τὸν καθόλου ἄνθρωπον * πῶ.
ἔφιχτὸν ταύτην ψηλαφωμένην εὐρίσχεσθαι, καὶ"

contrectetur, et variis coloribus depingatur ? futilis ἢ μασι διαφόροις καταγράφεσθαι ; φαῦλος ὁ λόγοι

serino est, et falsa cogitatio.
Ejusdem solutio.

Si carnem mirabiliter assumpsit Christus in
propria hypostasi, eam autem indesigpatam, ut di-
citis, utpote non certum aliquem, sed hominem
in universum denotantem : quomodo in eo subsi-
tit 2 Universalia enim in individuis exsistunt, veluti
humanitas in Petro et Paulo, ceterisque speciei
ejusdem. Quod si desinunt singularia, periit una
homo universus. Quare et humanitas in Christo
9! Joan. iz, 37.

80 1 Cor. x1, 24. 5! Joan. r1, 18.

3j ἐπίνοια ψευδής.
Πρὸς τοῦτο λύσις.

Εἴ σάρκα παραδόξως ἀνέλαδεν ὁ Χριστὸς
οἰκείᾳ ὑποστάσει * ἀχαραχτήπιστον δὲ, καθώς
ὡς τὸν τινὰ μὴ σημαίνουσαν, ἀλλὰ τὸν χαθόλ
θρωπον, πῶς ἐν αὐτῷ ὑπέστη; τὰ γὰρ κχαθό)
τοῖς ἀτόμοις τὴν ὕπαρξιν ἔχει - otov, ἡ ἀνθρω
ἐν Πέτρῳ xai Παύλῳ καὶ τοῖς λοιποῖς ὁμο:
Μὴ ὄντων δὲ τῶν καθ᾽ ἕκαστα, ἀνήρηται ὁ xs
ἄνθρωπος. Οὐχοῦν ἐν Χριστῷ ἡ ἀνθρωπότης,

ANTIRRHETICUS III.

398

ἕν τινί ἐστιν dv αὕτῷ ὑφεστῶσα * xai λείπεται A non est, si in eo tanquam in aliquo non subsistit :

ἐξ αὐτὸν λέγειν σεσαρχῶσθαι᾽ xa0' ἣν οὐδὲ
ἄσθαι δύναιτ᾽ ἅν, οὐδὲ χρώμασι διαφόροις
ἄρεσθαι. ᾿Αλλὰ Μανιχαίων τὸ φρόνημα,

"Αλλο.

μὲν τὰ χαθόλου ὁρᾶται, νοῦς xai διάνοια * οἷς
x10' ἕχαστα, ὀφθαλμοὶ, οἱ τὰ αἰσθητὰ βλέπον-
: οὖν τὴν χαθόλου ἡμῶν φύσιν ὁ Χριστὸς ἀν-
μὴ ἐν ἀτόμῳ δὲ θεωρουμένην, νῷ μόνῳ ἐστὶ
τὸς xai διανοίᾳ ψηλαφητός. ᾿Αλλὰ μήν φησι
τὸν Θωμᾶν, Ὅτι ἑώραχάς με, πεπίστευχας "
o: οἱ μὴ ἰδόντες, xal πιστεύσαντες. Καὶ
€€2& τὸν δάχτυλόν σου, ὦδε, xai ἴδε τὰς
μου, xai φέρε τὴν χεῖρά σου, xai βάλε
|» πλευράν μου αἰσθητοῖς αἰσθητὰ παρα-
. Αἰσθητὸς ἄρα ὁ Χριστὸς, ψηλαφητὸς, καὶ

uot; ὀφθαλμοῖς ὁρατὸς, καὶ διὰ τοῦτο περι-᾿

«e.
"A)io.

Ἰρωπον εἰπὼν, τὴν χοινὴν οὐσίαν δηλῶ. [lpoc-
» Τίς, ὁπόστασιν, τὴν ἰδιοσύστατον τοῦ δηλου-
ὅπαρξιν * χαὶ ἵν᾽ οὕτως εἴπω, περιγραφὴν ἐξ
των τινῶν συγχειμένην, χαθ᾽' ἃς ἀλλήλων οἱ
πῆς χεχοινιονηχότες φύσεως διαφέρουσιν " οἷον
ς καὶ Παῦλος. Ὁ οὖν Χριστὸς τοῖς ᾿Ιουδαίοις
Νὰ, ζητεῖτέ με ἀποχτεῖναι " εἰ ἀνῦρωπον ἦν
| εἰρηκὼς, εἶχεν ἂν τὸν χαθόλου σημᾶναι. Προσ-
&, Ὅς τὴν ἀλήθειαν ὑμῖν λελάληχα τὴν
| ἡπόστασιν ἤτοι πρόσωπον πεφανέρωχε. Τὸ
Ὃς, ἄρθρον, ἴσοδυναμεῖ τῷ, Τίς, ὀνόματι.
ὧἧὍν τὸ καὶ τὴν χαθόλου φύσιν ἀνέλαῦδεν, ἀλλὰ
τὰνὲν ἀτόμῳ θεωρουμένην ᾿ ἐφ᾽ ᾧ xai τὸ περι-
aum. Sigoxt.

Ἄλλο.

Ὁ 1:90 Ὠθρώπος, προσηγοριχὸν ὄνομα" ὁ δὲ
mo, φέρε rx Πέτρος καὶ Παῦλος, τὸ xóptov*
qw» grs τοῦ κυρίου, xai τῷ καθόλου ὀνόματι
merroprade:. Καὶ γὰρ ὁ Παῦλος, xai ἄνθρωπος
geo: sa χαθὸ μὲν χοινωνεὶ τοῖς ὁμοειδέαιν
ὄψοις, δίροπος xx00 δὲ διαφέρει δῇ ὑποστάσει,
εἴδει. E εὖν ὁ Χριπττὸς ἐνανθρωπισθεὶς, μόνον
sk τῇ ὀδρωπος λέγοιτο παρὰ τῇ Γραφῇ, μόνην
στὴν παδέλου φύσιν ἡμῶν ἀνείληφεν " ἥτις μὴ ἐν
pp Ómpoopuívn, οὐδὲ ὑφίστασθαι προαποδέδει-
LAE μὴν ὁ Γαδριὴλ πρὸς τὴν Παρθένον :
ἡ αὐλήψῃ ἐν γαστρὶ, χαὶ τέξε'ς Υἱόν, καὶ
it; τὸ ὄνομα αὐτοῦ '[nsoov. Οὐχ ἄρα μόνῳ
Ξροσηγοριχῷ, ἀλλὰ γὰ) xa! τῷ Κυρίῳ ὀνόματι
ται ὁ Χριστός - τὸ χωρίζον αὐτὸν τοῖς ὑπο-
moie ἰδιώμασιν ἀπὸ τῶν λοιπῶν ἀνθρώπων " xai
τοῦτο περιγραπτός.

Ἄλλο.
Ll οὐ τὸν τινὰ σημαίνων ἐστὶν ὁ Χριστὸς, χαθῶς
; ἀλλὰ τὸν καθόλου ἄνθρωπον, πῶς φησὶ πρὸς

restatque ut phantasia incarnatus dicatur : secun-
dum quam nec contrectari sane posset, nec diver-
sis coloribus ciroumsceribi. Verum Manicheorum
est hio sensus.

Aliud.

XVI. Quibus universalia cernuntur, mens est et
cogitatio; quibus vero singularia, oculi, qui sub
sensum cadentia vident. Si ergo universalem natu-
ram noatram Christus assumpsit, et non in indivi-
duo spectatam, sola mente conspici, sola cogita-
tione attingi potest. Atqui Thome ait: Quia vidisti
me, credidisli: beali qui non viderunt, et credide-
runt ?*, Et iterum - Infer digitum tuum hic, el vide
manus meas, et o(fer manum (uam, mitle in. latus
meum *9*: sensilibus sensilia comparans. Sensilis
ergo Christus, palpabilis, et corporis oculis con-
spicuus, atque adeo ciroumscriptus.

Aliud.

XVII. Hominem cum dico, communem substan-
tiam significo. Cum vero addo, aliquis, per se con-
sistentem rei signiticate exsistentiam denoto, at-
que, ut ita dicam, circumsocriptionem ex proprieta-
tibus quibusdam compositam, per quas inter se
differunt qui eamdem naturam participant ; ut Pe-
trus et Paulus. Christus ergo cum Judaeis dixit :
Nunc quzritis me interficere 9, si hominem tan-
tummodo dixisset, universalem signifloare potuis-
Bel: cum vero adjecit: Qui veritatem vobis locutus
sum ὅδ, propriam subsistentiam sive personam de-
claravit : articulus enim qui equivalet nomini
aliquis. Quare etsi naturam universalem assumpsit,
attamen in individuo spectatam ; in quo habet ut
cireoumscribi possit.

Aliud.

XVIII. Homo universalis, appellativum nomen ^

est, aliquis vero, verbi gratia, Petrus et Paulus,
proprium : cui competit, una cum proprio, et ap-
pellativo illo seu universali nomine compellari.
Paulus enim, homo etiam vocatur; sed quatenus
cum ceteris ejusdem speciei communicat, homo :
quatenus, voro hypostasi dií(ert, Paulus. Si ergo
Christus homo factus, Deus tantum et homo in
Scriptura diceretur solam, utque universalem na-
turam nostram assumpsisset: quam, si in indivi-

D auo non spectetur, ne subsistere quidem demon-

stratum est. At vero Gabriel Virginem alloquens:
Ecce, inquit, conciptes in utero, et paries Filium, et
vocabis nomen ejus Jesum "V. Non igitur solo ap-
pellativo, sed proprio etiam nomine vocatus est
Christus: quod ipsum a reliquis hominibus per
hypostaticas proprietates distinguit ; ac proinde
circumsoriptus est.
Aliud.

XIX. Si Christus non aliquem denotat, ut dicitis,

sed hominem in universum ; quo paoto discipulis

!Joan. xx, 29. *^ Ibid. 27. ** Joan. viu, 40. ΜΚ Ibid. *'Luo. 1, 32.

S. THEODORI STUDIT.£

suis ait: Quem dicunt homines esie Filium hominis? A τοὺς ἑαυτοῦ μαθητάς - Τίνα με λέγουσιν

Ergo unus est secundum nos, licet Deus idem unus
de Trinitate; quemadmodum illic a Patre ac Spi-
ritu filiali proprietate discretus; ita hic a reliquis
hominibus per hbypostaticas proprietates distinctus:
atque ideo circumscriptus.

Aliud.

XX. 8i Christus non aliquem denotat, ut dicitis,
sed hominem universalem : quo pacto Judais ait,
Quem quaeritis ? Responderunt ei: Jesum Nazerenum.
Dicit eis: Ego sum. Ergo aliquis est Christus, ut
qui proprio nomine Jesus Nazareus appellatus est.
Quod si aliquis, etiam cireumscriptus, hypostaticis
proprietatibus designatus.

Altud.

XXI. Qui ejusdem sunt speciei, unum quidem
sunt secundum essentiam , hypostatice auteminvi-
cem sunt disoreti ; sunt hio, et ille. Quod si Chri-
stus non aliquem denotaret, sed universalem, ut
dicitis ; profecto ab alia persona non distinguere-
tur. Quomodo igitur ait Petro: Ergo liberi sunt
Alii. Ut autem non scandalixemus eos, vade ad mare,
et mitte hamum, σὲ eum piscem, qui primus ascen-
derit, tolle; et aperto ore ejus, invenies slaterem :
illum sumens, da eis pro me et te. Distinctus itaque
ἃ Petro, et didrachma ex equo solvens, ex equo
eiiam circumecribetur; ut qui aliquem denotat,
quamvis communem naturam assumpserit.

Objectío ex persona lconomachorum.

XXII. 8i verbum in propria hypostasi humanam
naturam assumpsit : cum invisibilis illa sit et fi-
gure expers, si per picture circumsoriptionem fi-
guretur, altera persona inducetur in Christi hypo-
stasim. Hoc vero ebsurdum est, et Nestorii heresi
favens, personarum binarium in Christo pradi-
care.

b Solulio ejusdem.

8Í carnem ἃ Verbo assumptam, hypostasim pro- -

priam babere diceremus, veri similitudinem habe-
ret oratio. Quia vero juxta ecclesiasticam senten-
diam, Verbi hypostasim communem otriusquenatu.
re hypostasim esse confitemur, que naturam hu-
manam ín seipsasustentat, cum proprietatibus, quee

θρωποι εἶναι τὸν Υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ; Οὐ

ἐστι xa0' ἡμᾶς, εἰ xal Θεὸς ὁ εἷς τῆς Tp:

ἐχεῖ ἀπὸ τοῦ Πατρὸς xai τοῦ Πνεύματος, :

ἰδιώματι διαχεχριμένος" οὕτως αὐτὸς ἐντα

πάντων τῶν ἀνθρώπων τοῖς ὑποστατιχοῖς b

ἀφοριζόμενος " xal àv τοῦτο περιγραφόμενος.
“Αλλο.

Εἰ οὐ τὸν τινὰ σημαίνων ἐστὶν ὁ Χριστὲ
φατὲ, ἀλλὰ τὸν καθόλου ἄνθρωπον " πῶς vi
τοὺς Ἰουδαίους, Τίνα ζητεῖτε ᾿Απεχρίθη
τῷ, ᾿Ιησοῦν τὸν Ναζαραῖον. Λέγει αὐτοῖι
εἶμι, [(Οὐχοῦν, τίς, ὁ Χριστὸς, ὡς xai Kw;
ματι, ᾿Ιησοῦς ὁ Ναζαραῖος χεχλημένος. Εἰ
καὶ περιγραπτὸς, τοῖς ὑποστατιχοῖς ἐδιώ;
χαραχτηρισμένος.

"Αλλο.

Τὰ ὁμοειδῇ tv μέν ἐστι xat' οὐσίαν - ὑπο:
δὲ διαχεχριμένχα πρὸς ἄλληλα ὁ δεῖνα ἐστ
δεῖνα. Bi οὖν ὁ Χριστὸς οὐ τὸν τινὰ ἐστὶ c
ἀλλὰ τὸν καθόλου, ὡς φατὲ, οὐκ ἂν εἴη δι
μενος πρὸς ἕτερον πρόσωπον. Καὶ πῶς φῚ
Πέτρον * "Apa γε ἐλεύθερο: εἰσὶν οἱ υἱοί.
μὴ σχανδαλίζωμεν αὐτοὺς, πορευθεὶς εἰς
λασσαν, βάλε ἄγκιστρον xal τὸν ἀναύάντα
ἰχθὺν ἄρον’ καὶ ἀνοίξας τὸ στόμα αὐτοῦ
στατῆρα * ἐχεῖνον λαδὼν, δὸς αὐτοῖς ἂν
χαὶ σοῦ. Οὐκοῦν διαχεχριμένον πρὸς Πέτρο
ἴσου τελῶν τὸ δίδραχμον, ἐξ ἴσου ἂν καὶ περιγ
ὡς τὸν τινὰ σημαίνων, χὰν τὴν χαθόλου
ἀνείληφεν.

᾿Αντίθεσις ὡς Ex τῶν Εἰχονομάχων.

Εἰ ἐν τῇ o'xelq ὑποστάσει, ἀνείληφε τὴν
πείαν φύσιν ὁ Λόγος * ἐπειδὴ αὔτη ἀόρατος x«
μάτιστος, εἰ σχνματεσθεΐη διὰ περιγραφῇ,
πρόσωπον 3ἰσχριθήσεται τῇ Χριστυῦ ὑπ
τοῦτο δέ ἐστιν ἄτοπον " xal τῆς Νεστορίου
σύμμαχον, δυάδι προσώπων ἐν Χριστ
σθεύειν.

Πρὸς τοῦτο λύσις.

Εἰ τὴν προσληςθεῖσαν σάρχα ὑπὸ τοῦ
ἰδίαν ἔχειν ὑπόστασιν ἔφαμεν, εἶχεν ἂν τὸ
λόγος. ᾿βπειδὴ ὃὲ χατὰ τὴν ἐχχλησιαστιχὴ
τὴν τοῦ Aóyou ὑπόστασιν χκοίνὴν γενέσθα:
φύσεων ὑπόστασιν ὁμολογοῦμεν, ἐν αὐτῇ τὴ
πίνην φύσιν ὑποστήσασαν, μετὰ τῶν ἀπὸ ti

jllam ἃ ceteris ejusdem speciei distinguunt; merito D) πῶν ὁμοειδῶν ἀφοριζόντων αὐτὴν ἰδιωμάτι

eamdem Verbi hypostasim incircumscriptam qui-
dem secundum divinitatis naturam dixerimus; cir-
cumscriptam autem secundum essentiam nostram ;
que non in consistente per se et per circummscri-
pta persona extra Verbi hypostasim, sed in ipsa
exsistentíam, ne subsistentia carens natura foret,
sortita est; et inea tanquam in indivíduo spectatur
et ocircumsoribitur.
Aliud.

XXIII. Si eo quod in Christi hypostasim noninseri-
tur altera persona,incireumscriptamillam secundum
humanitatem dicant, necesse est omnino ut una

κότως τὴν αὐτὴν τοῦ λόγου ὑπόστασιν ἀπεοί
μὲν φαίημεν χατὰ τὴν τῆς θεότητος φύσιν
γεγραμμένην δὲ χατὰ τὴν xa0' ἡμᾶς οὐσίαν.
ἰδιοσυστάτῳ xal ἰδιοπεριγράφῳ προσώπῳ π
τοῦ Λόγου ὑπόστασιν, ἀλλ᾽ ἐν αὐτῇ τὴν ὕπαρί
"ὡς ἂν μὴ εἴη φύσις ἀνυπόστατος :
χαὶ πὲ

XUt2v
αὐτῇ ὡς ἐν ἀτόμῳ θεωρουμένην
μένην.
Ἄλλο.
Εἰ διὰ τὸ μὴ εἰσχριθῆναι τῇ Χριστοῦ ὑ
ἕτερον πρόσωπον, ἀπερίγρσπτον αὐτὴν cox
τὴν ἀνθρωπότητα, πᾶσα ἀνάγχη μίαν cos.

ANTIRRHETIOCUS Ill.

402

λύγου Ex δύο φύσεων συγχραθεῖσαν, xal διὰ τοῦτο A Verbi natura dicaturex duabus naturis conflata,

*2:vpxoopniívry, ὡς θατέρας τῆς ἰδιότητος doa-
mec "ὅπερ ἐστὶ τῶν ᾿Αχεφάλων, xai τῆς ᾿Απολλι-
δόξης σύστοιχον.

"A135.

:à τὸ μὴ εἰσχριθῆναι τῇ Χριστοῦ ὑποστάσει
« πρόσωπον, ἀπερίγραπτον αὐτὴν φαῖεν κατὰ
νϑοωτότνη τα " οὐχ ἂν εἴληφε ταύτην ἀληθῶς,
ἐν ὁμοιώματι xal σχήματι σαρχὸς, ὅπερ ἐστὶ
[υντανῶν. Εἰ δὲ ἀληθῶς, ὥσπερ καὶ ὡμολόγης-
περιγραπτὴ ἢ Χριστοῦ ὑπόστασις " οὐ χατὰ
τη ται, ἣν οὐδεὶς ἐθεάσχτο πώποτε * ἀλλὰ χατὰ
» ἀτόμῳ θεωρουμένην ἐν αὐτῇ ἀνθρωπότητα *
ὡς ἄν tir μεσίτης Θεοῦ xai ἀνθρώπων, ὁ μὴ
ὧν τῶν φύαεων, ἀφ᾽ ὧν ἔνεστι, τὰ ἰδιώματα
ta διασώζων ;

244

Ἄλλο,
Ποῦ, τόπου δηλωτιχὸν, ἀφ᾽’ οὗ περιέχετο τὸ
Y m -— * , 4 ^
. Out zou δὲ μόνον τὸ σῶμα περιγραπτὸν,
x2: Ó τοῦτο περιέχων τόπος, μόνου ὄντος ἀπε-
Ξτοῦ τοῦ ἔξω τόπου, ὡς ἀπεριορίστου. Εἰ τοί-
| χῥιστὸς οὐ περιγραπτὸς, οὐ μόνον οὐ σῶμα,
vàp xai ἔξω τόπου * xai πῶς φησιν ὁ αὐτὸς,
τὸς ὃν ἐγὼ δώσω, id σάρξ μού ἐστι; Καὶ
» 20€ τὸν ᾿Ανδρέαν xal τὸν ἄλλον μαθητὴν
πήταντας, Ποῦ μένεις ; ἀποχριθεὶς, Ἔρχεσθε
[bd . À * 4 ΤᾺ ^—
Wt “ἦλθον, φησὶ, xai εἶδον ποῦ μένει,
ἣν περιγραπτὸς, ὡς σῶμα εἰληφὼς, οἵχοι μέ-
4 » -— . * e
, mi οἶχαδε ἀπιὼν, xal οἵχοθεν ἐρχόμε-

Αλλο.
Mum ἱναντιότης, πρὸς τὸ μὴ πεοιγράφε-
Ae loe τῆς Γραφῆς λεγούσης, Φωνὴν ῥη-
μέσον vai ἡχούσατε, xal ὁμοίωμα οὐχ ἵδετε, ἀλλ᾽
UN
Εἰ owsv zpitcov, φησὶν ὁ Μωσῆς, ὑμεῖς ἠχού-
&FE, zip τοῦ πάντων Θεοῦ 7 xal ὁμοίωμα οὐχ

35, ἀ)λ ἢ φωνγίν. Καὶ ὁ Ἡσαίας πάλιν * Elóo-
tv zr χαχὶ οὐχ εἶχεν εἶδος οὐδὲ χάλλος.
àÀàà τὶ εἶδος αὐτοῦ ἄτιμον, ἐχλεῖπον παρὰ

xw mx υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων * πῶς συμδήσε-
x τοῦ ἄλλοις" εἴπερ μὴ μάχεται ἕτερος ἑτέρῳ ;
e * - ^--

[egimht περὶ roo αὐτοῦ ὁ λόγος ἀμφοτέροις "
᾿ μὲν τρὺς τὸ μὴ ἐν ὁμοιώσει εἶναι τὸ Θεῖον ἀπο-
πος " θεότης γὰρ ἀθέατος, xai διὰ τοῦτο ἀν-
μος "τοῦ δὲ πρὸς τὸ δούλου μορφὴν ἀναλαύόντα
στὸν Κύριον, ἐν εἴδει ὥρθαι τῷ καθ᾽ ἡμᾶς xa-
ἦσιντος. Καὶ διὰ τοῦτο περιγραπτὸς σώματι, χἂν
ἴγραπτος θεότητι.

Ào, ἐρωτνηματιχῶς διὰ τῆς εἰς

αγωγῆς.

ἣν» $ . * 4 , -— NN € [
" απερίνοσπτος ὁ χριττὸς, περὶ αὐτοῦ ὁὲ 'Hoata
ἦν, λνθρωπος ἐν πληγῇ ὧν, καὶ εἰδὼς φέρειν
Axir&. Ἔρωτῶ μὲν, πότερον τὸ τὴν πληγὴν δε-
£o», σῶμα, T, ἀσώματον ; xai εἰ μὲν ἀσώματον,
ὥματος δόχγησις " εἰ δὲ σώμα, πῶς οὐ περιγραπτὸν,

“9 Joan. 1, 38, 39.

ἀπ-

»
ατοῖτον

5 Joan. vi, 52,

€ Deut. rv, 12.

atque ob eam rem incircumscripta, tanquam abo-

lita altera proprietate : quod quidem Acephalorum

et Apollinaris sententie cognatum est.
Aliud.

XXIV.Siex eo quod in Christi hypostasim non
inseritur altera persona, incireumscriptam illam
secandum humanitatem dicant ; hanc revera non
assumpsit, sed in similitudine οἱ figura corporis,
quod Montanistarum est. Quod si revera assumpsit,
quemadmodum est in confesso, circumsoripta est
Christi hypostasis, non secundum divinitatem,quam
nemo vidit unquam, sed secundum humanitatem
in ea spectatam in individuo : alioqui quomodo
mediator esset Dei et hominum, qui utriusque
nature,exqua utraque constat, proprietates intactas
non servet ?

Aliud.

XXV. Ubi, locum designat a quo ambitur cor-
pus. Non solum autem corpus circumsoribitur, sed
locus etiam qui illud ambit : cum id solum incir-
cumscriptum sit, quod extra locum est, tanquam
nullis finibus terminatum. Si ergo Christus cir-
cumscriptus non est, non solum corpus non est,
sed etiam extra locum est. Et quomodo ait ipse :
Panis quem ego dabo, curo mea ext 9*. Et iterum,
cum Andreas et alter discipulus interrogassent :
Ubi habitas ? respondit eis : Venite, et videte.. Etve-
nerunt, inquit, et viderunt ubi maneret 9. Sequitur
itaque circumscriptum esse, ut qui corpus assum-
pserit, domi maneat, et domum redeat, et domo
proficiscatur.

Aliud.

XXVI. Apparens contrarietas, quod Christus non
circumscribalur, eo quod Scriptura dical : Vocem
verborum vos audistis, et similitudinem non
vidistis, sed vocem 59.

Si vocem verborum, ait Moyses, vos audistis, de
omnium Deo loquens, et similitudinem non vidistis,
sed vocem : et rursum Isaias?! : Vidimus eum, εἰ
non eral ei species neque decor, sed. species. ejus in-
honorata et deficiens pre omnibus filiis hominum :
quomodo heo inter se convenient, ei alter cum
altero non pugnat ἢ Nam sine dubio de eodem utri-
quo est sermo; altero quidem in Deo formam ssse
inficiante, quia divinitas inaspectabilis est, ac pro-

D indea forma ac similitudine vacua: altero vero,

Dominum eumdem assumpta servi forma, in spe-
cie nostra visum affirmante. Unde et circumscri-
ptus est corpore, licet incircumseriptus divini-
tate.
Aliud interrogalive per deduciionem
dum.
XXVII.Si incircumscriptus est Christus, et de illo
dicet Isaias ** : Homo in plaga positus, et sciens ferre
infirmitatem : quero nunc, utrum illud quod plagam
accepit, corpus est, an incorporeum ? Quod si in-

ad absur-

' eorporeum, spiritus videtur esse. Sin corpus est.

*1]sa. Lu, 9, 45 Ibid,

403

S. THEODORI STUDITE

quomodo non eircumsoriptum, quod triplici distan- Α τρισὶ διαστάσεσι καὶ ἀντιτυπίᾳ χαραχτηριζόμι

tia ac duritie conformatum est, quod et vulneri per
se obnoxium est.
Alíud.

XXVIII. Si cireumscriptus non est Christus, quo-
modo ipse dixit : Dorsum meum subdidi flagellis,
el genas meas alapis, et faciem meam non averti a
dedecore sputlorum 53} Hec enim circumscriptionis
propria sunt; dorsum flagellis concisum, gene
&lapis contusm facies sputis conspurcata. Quare
si vera dicit qui passus est, mentitur qui eum cir-
cumsoriptum negat.

Aliud.

XXIX.Siincircumscriptus sed Christus, quomodo
ait ipse : Foderunt manus meas et pedes meos: di-
numeraverunt omnia ossa mea *^ ? Quod enim incir-
cumsceriptum est, aptam ut fodiatur naturam non
habet, neque ut ejus ossa dinumerentur. Atqui et
perfossas manus, et ossa dinumerata dicit : quo-
rum confirmatio, cireumscriptionis confessio est.

Aliud ex speculatione philosophica.

XXX. Linea longitudo est latitudine carens, duo-
bus punctis comprehensa,ex qua initium sumpsit
circumscriptio. Figura vero ex tribus ut minimum
lineis constat, a qua corpus, quod ex variis figuris
formatum est, et loco definitum. Quod ergo incir-
cumscriptum esl, ab his sejunctum est ; ac nesub
lineam quidem ipsam cadens, nedum sub figuram,
locum et corpus. Quare Christus si incircumscri-
ptus est, nec in figura esse deprehendetur, neque in
loco, multo minus in corpore. Attamen in figura
inventus est ut homo, juxta Scripturam ; et loco cir-
cumsoriptus est, Nazareth inhabitans, et caro fa-
ctus est, quemadmodum evangelista testatur 55.
Ergo et oircumscriptus.

Aliud ex comparatione evangelica.

XXXI. Si incircumscriptus est Christus, quomodo
dixit Precursor: Ecce agnus Dei, ecce qui tollit pecca-
tum mundi **? Neque enim quod incircumseriptum
est, Id cernitur, multo vero minus, digito id ostendi-
tur. Quod si hec ei contingerent, circumscriptione
includeretur, velut digilo expressum. Circumscri-
ptus igitur est Christus.

Aliud per dubitationem propositum.

XXXII. Si Christus non est circumscriptus, ex

duabus naturis non est, divinitate scilicet et huma-

nitate; quandoquidem alterius proprietatem non ἢ

habet, cum humanitatis sit cireumscribi. Quod si
ex duabus; quomodo quarum naturas habet, ea-
rum etiam proprietates non habet ?

Aliud per comparationem haresis Theopa-
schilarum.

XXXIII. Si eo quod Christus carne crucifixus est,
una pati divinitatem dicereimpium est, quia Theopa-
schitarum est ;eodem modo, propterea quod carne
circumscriptus sit una, circumscriptam divinitatem
dicere, impium est; Iconomachorum enim est :

xat πέφυχε τραυματίζεσθαι ;

"AÀÀo.

El οὐ περιγραπτὸς ὁ Χριστὸς, πῶς φησιν |
Τὸν νῶτόν μου ἔδωχα εἴς μάστιγας, τὰς ὃ
γόνας ἄου εἰς ῥαπίσματα * τὸ δὲ πρόσωπό
οὐχ ἀπέστρεψλα ἀπὸ αἱσχύνης ἐμπτυσμ
Ταῦτα γὰρ περιγραφῆς ἰδιώματα * νῶτος μασι
voc, σιαγόνες ῥαπιζόμεναι, πρόσωπον 5pm
νον’ Οὐχοῦν εἰ ἀληθεύει ὁ παθὼν, ψεύδεται ὁ
αὐτὸν μὴ περιγράφεσθαι.

"Αλλο.

Εἰ ἀπερίγραπτος ὁ Χριστὸς, πῶς αὐτὸς
Ὥρυξυν χεῖρᾶς μου xai πόδας μου“ i
σαν πάντα τὰ ὀστᾶ μου. Τὸ γὰρ ἀπερίγ
οὐχ ὀρωρύχθαι φύσιν ἔχει, οὐδ᾽ οὐ μὴν ἐν
ἠριθμεῖσθαι. ᾿Αλλὰ μὴν ὀρωρύχθαι τὰς χεΐρι
ἀριθμῆσθαι λέγει τὰ ὀστᾶ * ὧν ἡ πίστωσις, T
φῆς ἐστιν ὁμολογία.

ἴΛλλο, xatà θεωρίαν φιλοσοφιχήν.

Ἡ γραμμὴ μῆκος ἀπλατὲς, ἐκ δύο στιγμῶν
εχόμενοο, ἐξ ἧς ἦρχται ἡ ἐπιγραφή. Σχῆμα ὃ
τριῶν γραμμῶν τοὐλάχιστον συνιστάμενον *
σῶμα τὸ ix διαφόρων σχημάτων μορφούμεν
τόπῳ περιοριζόμενον. Τὸ οὖν ἀπερίγραπτον͵
ἀνῳχισμένον * xal οὐδ᾽ ὑπ᾽ αὐτὴν τὴν cau
λοῦν, μὴ ὅτι γὲ ὑπὸ σχῆμα xal τόπον xal at
οὖν Χριστὸς εἰ ἀπεοίγραπτος, εὑρεθήσεται ὁ
ἐν σχήματι γεγονὼς, μηδὲ ἐν τόπῳ, πολλοῦ γε
ἐν σώματι. ᾿Αλλὰ μὴν ἐν σχήματι εὑρέθη, ὡς
πος, κατὰ τὰ λόγια ^ xai τόπῳ περιεγράφη τὶ
ζαρὲτ οἰχῶν, καὶ σὰρξ ἐγένετο, καθιύς φησιν ὁ
γελιζόμενος " οὐχοῦν καὶ περιγραπτός.

ἴλλλο κατὰ παράδλησιν εὔαγγελιχήν.

Εἰ ἀπερίγραπτος ὁ Χριστὸς, πῶς φησιν ὁ
μος, Ἴδε ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ ὁ αἵρων τὴν d,
τοῦ χόσμου; Οὐ γὰρ τὸ ὁρώμενον ἀπερίγ
πολλοῦ γε εἰπεῖν τὸ δαχτυλοδειχνούμενον, dl ὃ

᾿ πάθοιεν, εἴσω περιγραφῆς ἂν εἴη, δαχτύλῳ οἱ

τυκούμενον, Περιγραπτὸς ἄρα ὁ Χριστός.

ἌΛλλο ἐπαπορητιχῶς προσαγόμενον.

Εἰ οὐ περιγραπτὸς ὁ Χριστὸς, οὖκ ἐκ δύο q
θεότητός τε καὶ ἀνθρωπότητος, ἐπεὶ μὴ ἔχει 0
τὸ ἰδίωμα * ἀνθρωπότητος γὰρ τὸ περιγρατπί
Ot £4 920 * πῶς ὦν τὰς φύσεις ἔχει, τούτων 0
τὰ ἰδιώματα ;

Ἄλλο κατὰ παραύλησιν τῆς τῶν θεοπ
αἱρέσεως.

Εἰ διὰ τὸ Χριστὸν σαρχὶ ἐσταυρῶσθαι, συμ
το θεῖον, ἀσεδές ἐστι λέγειν “ Θεοπασχιτῶν
ὁμοίως xai διὰ τὸ σαρχὶ περιγράφεσθαι, cu,
γράφθαι τὸ θεῖον λέγειν, ἀσεδές - Εἰχονομάχα
χαὶ τοσούτῳ ἀσεδέστερον, καθόσον τῇ θεότητι

“358, 1,, 0. ** Psal, xxi, 17, 18, ** Matth. 11, 23; Joan. 1, 14. 66 Joan. 1,29.

ANTIRRHETICUS III.

wet: πΐρεστιν ἢ σὰρξ παρὰ τὴν ἐξειχονισθεῖσαν À tantoque impium magis, quanto divinitati unione

37/1) σκιὰν σχετιχῶς.

᾿Αντίθεσις ὡς ix τῶν Εἰχονομέχων.

E: ix δύο φύσεων ὁ Χριστὸς, πῶς τοῦτον εἰχονίγειν
ἄγοντες, οὐχ LE ὧν xal ἐν οἷς ἐστιν ἐξειχονίζετε, εἴ-
τῷ ἀληθὴς ὁμῖν 6 λόγος; Ἐπειδὴ δὲ θάτερον δια-
ὐδεται, οὐχ ἔχον τὸ ἀπερίγραπτον τῆς θείας ού-
πως ἐν τῇ ἀνθρωπίνῃ περιγραφῇ, ἀσεδὲς, τὸ Χριστὸν

πριγρῖφε tv.

Πρὸς τοῦτο λύσις.
Βεντὸς εἰχονιξομένου, οὐχ i| ςύσις, ἀλλ᾽ ἡ ὑπόστα-
ἃς εἰχονίξεται - πῶς γὰρ üv χαὶ ἐξειχονισθείη οὐ-

naturali conjunctior est earo, quam carni adum-
brata illius imago, que merum ad eam respectum
habet.
Objectio ez persona Iconomachorum.

XXXIV. Si ex duabus naturis est Christus, quo-
modo qui ejus imaginem effingere vos dicitis, non
ex quibus est in quibus est, exprimitis, si vera est
oratio vestra? Quia vero alterum non exhibet, sed
mentilur, cum non habeat divine nature ineir-
cumscriptionem in humana circumscriptione im-
pium est Christum cireumscribere,

Solutio ejusdem.

Cujuscunque imago cum exprimitur, non natura,

sed hypostasis exprimitur : quo enim modo effin-

es μὴ ἐν ὑποστάσε: τεθεωρη μένη ; oiov φέρε εἰπεῖν, B geretur natura, qua in hypostasi nom cernatur?

Moos, o2 καθὸ ζῶον λογιχὸν, θνγτὸν, νοῦ xal ἐπι-
πίμης ξεχτιχόν ἔστι, εἰχονίζετα: " τοῦτο γὰ5 oj μό-
w Πέτρον ὀρέξει - ἀλλὰ γὰρ xa! Παῦλον xai Ἰωάν-
", χαὶ πάντας τοὺς ὑπὸ τὸ αὐτὸ εἶδος. ᾿Αλλὰ χαθ-
€ Μετὰ τοῦ χοῖνοῦ ὅξου προτλαδὼ, ἰδιώματά τινα,
zm τὸ τρυπὸν, $ σιμὸν, ἢ οὖλον, Τὶ εὔχξουν, T, εὖ-
ἔεχτον, ἢ εἴ τι ὅλλο τὸ χαραχτι οἱγον τὴν ποοσοῦ-
Ub rcp ἰδέαν, διαχίχοιτα: ἀπὸ τῶν ὁμοειδῶν ἀτό-
*2332 : - .

mm. ᾿Αλλὰ ὙΣ xai ix ψυχῆς xa σώμχτος ὧν, οὕ-
τ τὸς ὑυχῆς ἰδίωμα φέρει ἕν τῷ εἴδει τοῦ χαραχτῖῆ-
ὥς τῆς vxo ἄν, ἀθεχτου ταύτης 92977; ; Οὕτω xai

VS Xn: οὐ χαθὸ ἀπλὼς ἄνθρωπός BD μετὰ τοῦ

€f: θὲς, Cxov:7r20z: πέτυχεν - ἀλλὰ χαθότ' τοῖς
TrccRcmSm ἱξιώμασιν ἀπὸ πάντων ὀμηειδῶν ἄο-
πρνήπενς͵ ἐσταυρωμένος ἐστὶ χαὶ τῷ εἴδει: τοτός δὲ

- - [4 . , -"-* we *. * - Σ
zm θεύτητι ἀπερίγραπτος, 32015 οὐχ ἐξ ὧν σὺ»-
εἴη τ-ὕπεων.

verbi gratia. Petrus, non quatenus animal est ra-
tionis particeps, mortale, mentis et scientie capax,
affingitur : hoo enim non Petrum solum definit,
verum etiam Paulum et Joannem, et ejusdem spe-
cieli omnes. Sed quatenus cum communi deflni-
tione proprietatibus quibuadam ascitis, ut adunco
naso esse, vel simo, eut crispo eapillo, aut probo
colore, aut pulchris oculis, aut si quid illiud est
quod inditam ipsi speciem configuret ac determi-
net, ad ejusdem speciei individuis distinguitur.
Sed et cum anima et corpore constet, haudqua-
quam anims proprietatem in figure facie seu
fronte gerit : qui enim, cum invisibilis illa sit? eo-
dem modo Christus, nonquatenus simpliciter bomo
est, Deus simul permanens, effingi potest; sed
quatenus hypostaticis proprietatibus ab ejusdem
speciei omnibus distinctus, cruci affixus est, et tali
forma preditus. Cireumscriptus itaque Christus

suadum bypostasim, licet divinitate sit incircumscriptus, non autem ex quibus naturis compositus

E: οὐ περιυρήετα: ὁ X; τατε, 53 μὲ
πμιχρυνθτ, xz-x τὶν έξχν, Οὐδὲ τινε) ήτθν ἕν τῇ
£ipÜcv:xX ντξύϊ, ivi μὴ ὕ25:, ὑπύμεντ, El δξ σὺν-
ἐλήέτϑι τνυξοίστως, -9222
"AXY2i2£-2: xwt1:7j YU.

ἄλλ. $2i254 χυγθεῖς,

- ὦ “0ι αοἩυ6 E ,» * -
"A40 vato; εἰς ἄτοπον ἀπανω- ἧς.
P4

[1

u

u
:
a

οἱ
v

1
(6
M
!

AN
«4!
AX

:z :2. ? Ld ; “-“» 25 -

73 UIT -twe v4). "dr ir a: tw KL , t4. Y
4£»Tw &ZTI, χινούμεντν TE X2: », γον, ΧΩ, 5
M . LI L] P 1 * * - .
οἰ. ]zxrw52l, Joao; ἘΠ οἱ, ὁ

- L]
2T: "r2 hr

T2:
τυ ὑτώμειυς, v2 Wíjgut.
e. - 5 ^ ὦ» - hd - "» " - .-

νἧς TE χα: λαλῶν vuvT, ἐνχθτζῳ, L2 v) 5IT14 ἔχων,
ἐσθίων, οὐ zr. οὖ x39: 2e, οὐχ

24)9 2: Ὁ

ὁ οὐκ
5 x30ix12:1 ποι t2:

. * , . --
Ξ ἔν τοῦτος ομυγονοσμεος, πῶς

Aliud.

XXXV. Si Christus non circumscribitur, ut dicl-
tis, ne gloria imminuatur; ne conceptus quidem
est in utero virginali, ne injuriam sustineat. Sin
autem absque injuria conceptus est, multo magis,
qui infans genitus est, sine dedecore cireumscri-
bitur.

Aliud per deductionem ad absurdum.

XXXVI. Omne quod incedit, non est species que

D universalem rationem habeat ; heec enim invisibilis

est, et form» ac figure expers, ideoque incircum-
scripta: sed individuum, quod ex proprietatibus
constitui solet, hoc enim est quod cernitur, quod
movetur et loquitur, ac proinde circumscriptum
est ; veluti Jaeobus, aut Joannes. Si ergoincireum-
scriptus est Christus non cernitur, non movetar,
non loquitur voce articulata, non linguam habet
non labia, noa comedit, non bibit, non dormit, non
evigilst, non aliud denique eorum, que singuli

(20) Secundum hypoitasim. ld cst proprietates exteriores Christum destinguenites a reliquis homini-
Us.

401

S. THEODORI STUDIT/E

408

homines, facit aut patitur. Quod si hecin Christo A οὐ περιγαπτός ; Et μὴ ἄρα φαντασία τὸ τῆς oixo-

esse omnes consentiunt, quomodo circumscriptus
non est? Nisi forte dispensationis mysterium mera
phantasia sit.

Aliud.

XXXVII. Si eorum que diversi generis sunt, et
non ejusdem essentia, diverse cum essentiis sunt
etiam proprietates, divinitatis scilicet et humanita-
tig : quomodo qui ex his constat Christus, non his
etiam afficitur,cum unaqueque essentia sua ipsius
proprietate a ceteris discernatur. Quod si his affi-
citur, cireumscriptus ergo est ipse, sicut et incir-
cumscriptus.

Aliud.
XXXVIII. Que vere sunt essentiarum proprieta-

tes, quacum aunt proprietates, earumdem sunt note p ματα, γνωρίσματα θεότητος μὲν τὸ

et indicia ; divinitatis quidem, incircumscriptum ;
humanitatis vero, cireumecriptum. Siergo Christus
ex utraque est, cireumseriptus est, sicut. incirum-
soriptus. Quod si circumscriptus non est, nec vere
homo est, sicut est vere Deus. Atqui homo revera
est ; vere igitur circumscriptu.

Übjeclio velut ex persona. lconomachorum.

XXXIX. Si filius invariabilis est Patris imago,
ita ut in eo ipse cernatur, sicut scriptum est : Qui
videl me, videl et Patrem 51. necesse est, ut incir-
cumscriptum esse dicamus, qui ex incircumscripto
Patre prodiit. Nam quomodo alias in cireumscripto
cerni queat incircumscriptum ? Incircumscriptusg
igitur est Christus.

Solutio ejusdem, ex pari speculatione.

Si incircumscriptus est qui ex incircumscripto
Patre prodiit, profecto circumescriptus itidem erit,
qui ex matre prodiit circumscripta; nisi forte il-
lud quidem verum, boc autem falsum suspicari li-
ceat. Quod si utrumque in Christo uno verum est,
utriusque igitur nativitatis proprietates habet, et
incircumscriptus simul est ac circumsoriptus.

Aliud per deductionem ad absurdum.

XL.Si archetypum in imagine apparet, secun-
dum boc utique et illud esto. At Christus corpore
preditus est ; in corpore igitur esf et Pater, secun-
dum quem imago formata est. Quod si hoe absur-
dum ; esto igitur, quatenus quidem Patris imago,
incircumscriptus ; incircumscriptus siquidem est
Pater, quia et incorporeus; quatenus vero, prout
ab eo dictum est, Filius hominis, ne mirum hoc
putelis, circumscriptus: circeumscriptus etenim est
omnis homo, quia et corporeus; quod verum est.

Aliud.

XLI. Si de corporea specie, ut vultis, dixit Chri-
stus : Qui videl me, videt et Patrem, necesse est
omnino, ut ipsi secundum naturam insint, qu:e-
cunque et Patri; sic enim exacta erit effigies. At
Pater specie et figura caret, incircumscriptusque
est. ἰάθη ergo et Christus. Nam quomodo in
specie predito specie vacuum ostentaretur, aut in

*! Joan. xiv, 9.

D

νομίας μυστήριον.

Αλλο.

Εἰ τῶν ἑτερογενῶν χαὶ οὐχ ὁμοουσίων ἕτεραι ταῖς
οὐσίαις αἱ ἰδιότητες, ἤγουν θεότητος καὶ ἀνθρωπό-
τητος πῶς ὁ ἐχ τούτων Χριστὸς, οὐχ Ev τούτοις,
» , “«- ) »^ ri EJ
εἴπερ ἑχάστη οὐσία τῷ οἰκείῳ ἴδιώματι Otaxsxpte

μένη ἐστὶ τῶν ἄλλων; Εἰ δὲ ἐν τούτοις, περι-
γραπτὸξ àpa ὁ αὐτὸς, ὥσπερ xai ἀπερίγρα-
πτος.

Αλλο.

Qv ἐϊσὶν ἰδιώ-
ἀπερίγραπτον "
ἀνθρωπότητος δὲ τὸ περιγραπτόν. Εἰ οὖν ὁ Χριστὸς
ἐξ ἀμφοῖν, xal περιγραπτὸς ἄρα ὥσπερ ἀπερίγρα-

Τὰ ἀληθῶς ἰδιώματα τῶν οὐσιῶν,

πτος. Ei δὲ οὐ περιγραπτός. Οὐδὲ ἀληθῶς ἄνθρω- ᾿

πος, ὥσπερ ἀληθῶς Θεός. ᾿Αλλὰ μὴν ἀληθῶς ἄνθρω-
πος " χαὶ πεοιγραπτὸς ἄρα ἀληθῶς.

᾿Αντίθεσις ὡς ἐκ τῶν Εἰκονομάχων.

Ei τοῦ Πατρὸς εἰκὼν ἀπαράλλαχτος ἐστὶν ὁ γΥἱὸς,
ὡς ἐκεῖνον ἐν αὐτῷ φαίνεσθαι, κατὰ τὸ, Ὁ ἕωρα»
κὼς ἐμὲ, ἑώραχε τὸν Πατέρα" ἀνάγχη λέγειν ἀπέ-
ρίγραπτον εἶνχι τὸν ἐξ ἀπεριγράπτου προελθόντα

Πατρός. Ἐπεὶ πῶς ἂν ἐν τῷ περιγραπτῷ ὀφθείη
ποτὲ
στός.

Δύσις πρὸς τοῦτο, ἐξ ἴσης θεωρίας.

Εἰ ἐξ ἀπεριγράπτου Πατρὸς, ἀπερίγραπτος ὁ ἐξ

αὐτοῦ προελθὼν, δηλονότι xal περιγεγραμμένος ὁ ἐκ

-

τὸ ἀπερίγραπτου ; Οὐκοῦν ἀπερίγραπτος ὃ Xpt- i

περιγεγραμμένης μητρὸς προελθών᾽ εἰ μή τί γε τὸ B
μὲν ἀληθὲς, τὸ δὲ ψευδὲς ὑποληπτέον. Εἰ δὲ ἄμφω "

ἀληθὲς ἐν τῷ ἑνὶ Χριστῷ, καὶ ἀμφοτέρας ἄρα γεν- ^

νήσεως τὰ ἰδιώματα χέχτηται, ἀπερίγραπτος ὧν 7

xat περιγραπτός.

"Αλλο διὰ τῆς εἰς ἀτοπον ἀπαγωγῆς.
Εἰ τὸ ἀρχέτυπον ἐν τῇ eixóv: φαίνεται, ἔστω πάν-
τως χατὰ τοῦτο χἀχεῖνο " ἐνσώματος δὲ ὁ Χριστός"
ἐνσώματος ἄρα xal ὁ Πατὴρ, χαθ᾽ ὃν εἰκὼν ἔμορ-

φώθη. Εἰ δὲ τοῦτο ἄτοπον, ἔστω πάντως, ὡς μὲν τοῦ ᾿

Πατρὸς εἰκὼν, ἀπερίγραπτος " ἀπερίγραπτος γὰρ ὁ:

Πατὴρ, ὅτι xai ἀσώματος - ὡς δὲ xetk “τὸ ὑπ᾽ αὐτοῦ
εἰρημένον, ὅτι Υἱὸς ἀνθρώπου ἐστὲ, μὴ θαυμάζη-
ται [f. θαυμάζετε] τοῦτο, περιγεγραμμένος ^ περι-
γραπτὸς γὰρ πᾶς ἄνθρωπος, ὅτι καὶ ἰἐνσώματος "
6:2 ἀληθές,

"Αλλο.

Εἰ ἐπὶ τῆς ἐνσωμάτου ἰδέας, χασώς φατε, εἴρη-
χεν ὁ Χριστὸς, 'O ἑωρακὼς ἐμὲ, ἑώραχε τὸν Πατί-
ρα προσε ἵνα! πάντως ἄνα Txaiov αὐτῷ xarà φύσιν,
ὅσα xai τῷ Πατρί ᾿ ἔσται γὰρ οὕτως ἀκριδὴς ὁ χα-
ραχτήρ. ᾿Ανείδεος δὲ ὁ {Πχτὴρ, ἀσχημάτιστος, ἀπερί-
γράπτος (f. ἀπεοίληπτος, incomprehensibilis.) Ταῦ-
τα χαὶ ὁ Χριστός. Ἐπεὶ πῶς ἐν τῷ εἰδοποιηθέντι

^t.

ANTIRRHETICUS Ill.

410

ἔδεον φανεῖν, ἢ ἐν τῷ ἐσχηματισμένῳ τὸ ἀσχη-- À comprehenso inemoprehensibile ? quod si hoc im-

ον, ἢ ἐν τῷ περιληφθέντι τὸ ἀπερίληπτον ;
τοῦτο ἀσεῦὲς, ἀσεδὲς ἂν εἴη λέγειν κατὰ τὴν
xcov ἰδέαν φάσχειν τὸν Χριστόν " Ὁ ἑωραχὼς
ὥξαχε τὸν Πατέρα. Λείπεται δὴ λέγειν χατὰ
5 θεότητος μορφὴν, ὅπερ ἀληθές.

᾿Αντίθεσις, ὡς ἐκ τῶν Εἰχονομάχων.
v» φησὶ, Ψιλὸς ὁ Χριστὸς, ἦν ἂν val περιγρα-
ψιλοῦ γὰρ τὸ περιγράφεσθαι. Ἐπειδὴ δὲ οὐ
Θεός γὰρ ὃ αὐτὸς xai ἄνθρωπος, οὐδὲ περι-
ἧς.

Πρὸς τοῦτο λύσις.

ἐπ᾿ ἀναιρέσει τοῦ ψιλὸν εἶναι τὸν Χριστὸν,
(ῥάπτον αὑτὸν φαῖεν͵ πάντως καὶ ἀσώματον *
ἢ τὸ περιγραπτὸν xal σχηματιστὸν, OU οὗ xoi
ναι σῶμα, γνωρίζεσθαι πέφυχε. Τούτων γὰρ
πων, χαὶ τὸ, περὶ ὃ ταῦτα, ἀναιρεῖσθαι ἀνάγχη *
ι μὴν Χριστὸς ἐν σώματι xal σχήματι " καὶ ἐν
pact ἄρα.

"Αλλο.

διὰ τὸ μὴ Ψιλὸν εἶναι τὸν Χριστὸν, φαῖεν αὐὖ-
περίγραπτον χατὰ τὴν ἀνθρωπότητα ^ ἐπειδὴ
kia; ούὔσεως τοῦτο ἰδίωμα, ἔμίχθη τὰ ἄμιχτα,
» ἀπεριγράπτῳ τὸ περιγεγραμμένον, Ὧν δὲ τὰ
ἅπτὰ ἐμίχθη, τούτων δηλαδὴ xai αἱ φύσεις, Εἰ
ῦτο λέγειν ἢ φρονεῖν ἀσεδὲς, οὐ ψιλὸς ἄρα ὁ
πὸς, χἂν περιγέγραπται σώματι ἵνα μὴ ἐν τῷ
εγρᾶφθαι, μιχθῇ τὰ ἄμιχτα.

"AAÀo.
Ys ἀτιρίγραπτον ἁπλοῦν σέ ἐστι xal ἀσύνθετον,
υς τῆξις ἐνῳχισμένον θέσεως. Χριστὸς δὲ διπλοῦς
τὸ ὧν τὸ σὔνθετος, εἰ μὴ περιγράφοιτο, ἀπώλεσεν
i» τὸ τῆς ἱκεύτητος xai συνθέσεως σχῆμα xal χρῆ-
μα. ᾿Αλλὰ μὲν διπλοῦς τε xal σύνθετος ὁμολογεῖται *
οὐκοῦν κεὶ τι ᾿:γραπτός * ὅπερ ἀληθές.

"AÀÀo.

"Apes τὶ θῆλυ, μόνοις ἐν τοῖς τῶν σωμάτων "C

ζητεῖς ήμασι * υληδεμιᾶς ἐν τοῖς ἀσωμάτοις
&sowk τνωριζομένης, τῆς χαραχτηριζούσης ἀμ--
pz, δασῦν εἰ ὁ Χοιστὸς ἀπερίγραπτος, ὡς ἔξω
ὅματος͵ ἵξω ἂν εἴη xai τῆς προδηλουμένης διαφο-
ἔς. ᾿Αλλὰ μὴν ἄρσην τεχῆ:ὶς, ὥς φησιν Ἡσαΐας,
« τῆς τροτήτιδος * οὐχοῦν καὶ περιγραπτός.
"Αλλο.

Τῶν σωμάτων τὰ μὲν ἐπίνοιᾳφ τμητὰά C ἀτινά cl-
v ἀνέπαςα, xal διὰ τοῦτο ἀπερίγραπτά ^ τὰ oi
ἐργείᾳ, ἅπερ εἰσὶ παχυμερῆ, ὡς ψηλαφητὰ, καὶ
ἃ τοῦτο περιγραφόμενα. Εἰ οὖν ὁ Χριστὸς ἄτμη-
ν εἴληφε σῶμα, καὶ ἀπερίγραπτον ἄρα. ᾿Αλλὰ μὴν
pió»* onsi γὰρ ὁ θεηγόρος Λουχᾶς Kai ὅτε
ελήσθησαν αἱ ὀχτὼ ἡμέρα: τοῦ περιτεμεῖν αὐὖ-

* [sa. virt, 3.

pium est, impium etiam fueritsecundum corpoream
speciem dixisse Christum : Qui videt me, videt εἰ
Patrem. Restat itaque ut secundum divinitatis for-
mam dixerit ; quod verum est.

Objectio, ut ex persona Iconomachorum.

XLII. Si nudus, inquiunt, Christus esset, esset
utique et cireumscriptus : nudi enim est circum-
scribi ; cum vero nudus non sit, quippe qui Deus
idem est et homo, non est circumscriptus.

Solutio ejusdem.

Si eo quod negari oporteat nudum esse Chri-
stum, incireumscriptum ipsum dixerint, omnino
dicant et corporis esse expertem : inde enim et cir-
cumscriptum aliquid et figura preditum esse co-
gnoscitur, unde el corpus esse cognosci potest.
Ejusrnodi enim proprietatibus sublatis, et corpus
ipsum quod afficiunt tolli necesse est. Atqui Chri-
sto corpus et figura competit ; ergo et circumseri-
ptio.

Aliud.

XLIIT. Si eo quod nudus non est Christus, in-
circumscriptum eum dicant secundum humanita-
tem ; cum divinse nature hec sit proprietas, mista
jain erunt qua&misceri nequeunt, in incircumscripto
cireumscriptum. Quorum vero permista sunt pro-
prietatus, horum utique et naturse. Quod si hoc di-
cere vel aentire, impium est, nudus ergo, non est
Christus, licet corpore cireumsoriptus sit, ne, dum
circumscriptus est, permista fuerint que misceri
nequeunt.

Aliud.

XLIV. Incireumecriptum simplex est et minime
compositum, tanquam ab omni situ procul sejun-
ctum. Christus vero cum duplex sit et compositus,
nisi cireumscribatur, omnem duplicitatis et compo-
sitionis modum ac rationem amisit. Attamen et du.»
plex etcompositus conceditur ; cireumscriptas ergó;
quod verum est. F

Aliud. ^

XLV. Mas et femina, in solis queeritur corpo-
n AMA cu) in iis que corpore carent, dilffe-
rana hull agnoscatat, que utraque. distinguat.
Si ergo Christus incireumscriptus est, velut corpore
carens, carebit item predicta differentia. Atqui
maséulus natusest, ut ait Isaias, ex prophetissa ὅ ;

D ergo et circumscriptus.

Aliud.

XLVI. Corporum alia cogitatione dividua sunt,
ut quecunque tangi nequeunt, ac proinde sunt in-
circumscripta; alia vero actu, que scilicet crassa
sunt, ut tactui exposita, atque ideo circumscripta,
Si ergo Christus indivisible corpus assumpsit,

| utique et incircumseriptum. Atqui dividuum erat ;

ait enim diviniloquus Lucas: Εἰ postquam consum-

411

cireumcisus est, ergo et circumscriptus ; quod ve-
rum est.
Objectio ul ex persona lconomachorum.

XLVII. Si quecunque corpora dividi tangique
nequent, ea etiam incircumscripta sunt; cum angeli
sint incorporei, quomodo circumscriptioni subji-
ciuntur? Ergo qui circumscribuntur, etiam corpo-
rei sunt. Quod si incorporei, non igitur circum-
gcripti.

Solutio ejusdem.

Crassi densique corporis comparatione Angelo-
rum natura incorporea est; divinitatia vero con-
tentione, nec incorporea est, nec incircumscripta.
Propterea dicit Apostolus: Et corpora celestia, et
corpora terresiria ??, Quod enim proprie est incor-
poreum, indeflnitium est etiacircumscriptum : quod
in sola Dei natura censendum est. Angelus autem
loco definitur, ac proinde circumscribitur. Neque
enim, quando Nazareth profectus Virgini Ave in-
sonuit, alibi tunc erat. At Patris Verbum in Dei
pare utero conceptum, et ibi erat, et super universa
erat : ideoque quatenus Deus, incireumscriptus est
el interminatus ; licet quatenus homo natus ex Vir-
gine, circeumscriptus sit.

Aliud.

XLVIII. Si secundum eum servi formam quam
accepit, qui in forma Dei erat, cireamscriptus non
est, alia hec non erit quam divina forma; hujus
siquidem, est, esse incireumscriptum. Quod si alia
est, et nobis consubstantialis ; quomodo cujus for-

psit? Circumsceriptus ergo Christus, quandoquidem
et nos, quorum formam accepit.
Aliud.

XLIX. Si ex iis per que Christus ut homo cir-
cumscriptus est, labefactantur illa per que ut Deus
non circumscribitur ; necesse etiam est, ut per ea
que ut homo facere et dicere cernitur, violentur
illa per qua ut Deus disserens et mira faciens
ostenditur. Si vero hic non violatur hoc per illud,
manente utroque intra suos fitibs ip uno quí ex
utroque conflatus est Christus, nec illic utique cir-
cumscriptum ab incircumscripto evertetur.

Aliud ex comparatione diving Scripturz.
L. Judaeos alloquens Salvator dixit : Antequam

Abraham fieret, ego sum ?!. Et rursus evangelista : D

Liber generationis Jesu Christi, filii David, filii Abra-
ham. 5 Quo igitur pacto qui ante Abraham est,
filius Abraha est? nonne quippe illud quidem di-
vinz, hoc vero humane nature cengruenter dictum
accipiemus ? Idem ipsum in circumscripto et incir-
cumscriplo existimandum, quia alterum alteri non
oíficiet in uno, qui ex utrisque agnoscitur, Christo.
Aliud.

LI. Si omnis mediator, duorum est inter so. op-
positorum, utriusque jura in seipso xqua lance

9 Luc. n, 21.

T" 1 Cor. xv, 40.

S. THÉODORI STUDIT.E
mati sunt dies octo, ut. cireumcideretur 59, Quod si αὶ τόν. Εἰ δὲ περιετμήθη, xal περιγραπτὸς ἄρα :

^! Joan. virt, 58.

ἀληθές

᾿Αντίθεσις ὡς ἐκ τῶν Εἰκονομάχων.

* - , d , “ἢ .
Ei ὅσα τῶν σωμάτων ἀτμητα xai ἀνέπαρα, ταῦτα

χαὶ ἀπερίγραπτα " ἐπειδὴ δὲ ἄγγελοι ἀσώματοι, πῶς :

ἐν περιγρασῇ ; . Οὐχοῦν περιγραφόμενοι καὶ ἐνσώ-:
ματοί εἶσιν. Εἴ δὲ ἀσώματοι, οὗ

ἄρα.

Λύσις πρὸς τοῦτο.

Τῇ παραθολῇ τοῦ παχυμεροῦς σώματος, ἣ τῶν ἂγ--
σέλων φύσις ἀσώματος "
τος, οὐχ ἀσώματος, οὐδὲ ἀπερίγραπτος.

τῇ δὲ συγκρίσει τῆς θεότη».
Διὰ τοῦτό.

περ parent

φησιν ὁ ᾿Απόστολος. Καὶ σώματα ἐπουράνια, χαὶ “
σώματα ἐπίγεια, Τὸ γὰρ κυρίως ἀσώματον, ἀπερι- “᾿"
ὀριστόν τέ ἔστι xai ἀπερίγραπτον * ὅπερ ληπτέον :

ἐπὶ τῆς θείας φύσεως μόνης. Ἄγγελος δὲ τόπῳ κι. ᾿
xai διὰ τοῦτο περιγραπτός. Οὐ γὰρ, ὅτε.

ριοριστὸς,
εἰς Ναζαρὲτ φοιτήσας, τῇ Παρθένῳ τὸ, Χαῖρε, xé-
χράγεν, ἀλλαχοῦ παρῆν.

λ

'0 τοῦ Πατρὸς δὲ Λόγος.

συλλῆσθεὶς ἐν τῇ μήτρᾳ τῆς Θεοτόχου, κἀκεῖ παρῆν, .:
xai ὑπὲρ τὸ πᾶν ἦν. Καὶ διὰ τοῦτο χαθὸ Θεὸς, ἀπερί-.

paro ὡς ἀπεριόριστος " εἰ xai ὅτι καθ᾽ ὃ ἄνθρω "
πος χυηθεὶς ἐχ τῆς Παρθένου, περιγραπτός.
"Αλλο.

Εἰ καθ᾽ 4v ἔλαδε μορφὴν δούλου ὁ ἐν , βορφῇ θεοῦ .

εἴη αὕτη

ὑπάρχων οὐ περιγέγραπται, οὐκ ἄλλη ἂν

παρὰ τὴν θείαν μορφήν. Εἴπερ ταύτης τὸ ἀπερί-.
γράπτον. Εἰ δὲ ἑτέρα καὶ ὁμοούσιος ἡμῖν, πῶς ἧς -.
τὴν μορφὴν ἀνέλαδε, ταύτης οὐχὶ καὶ τὸ ἰδίωμα εἴ.
mam accepit, ejus etiam proprietatem non assum- C A: ; Περιγραπτὸς ἄρα ὁ Χριστὸς, ἐπείπερ καὶ

ἡμεῖς, ὧν τὴν μορφὴν ἀνέλαδεν.

"A)Ào.

El ἐξ ὧν ὡς ἄνθρωπος ὃ Χριστὸς περιγέγραπται, ᾿
παρχθλάπτεται τὰ ἐξ ὧν ὡς Θεὸς οὐ πιριγέγραπται “

πὰσα ἀνάγκη χαὶ ἐξ ὧν ὡς ἄνθρωπος φαίνεται ^

ποιῶν τε χαὶ λέγων, λυμαίνεσθαι τὰ ἐξ ὧν ὡς θεὸς .
δείκνυται διαλεγάμενός τε xai θαυματουργῶν. Εἰ δὲ ^

ἐνταῦθα οὐ λυμαίνετα! τοῦτο ἐχεῖνο μένον ἑκάτερον

εἴσω τοῦ οἰχείου ὅρου ἐν τῷ ἑνὶ ἐξ ἀμφοῖν Χρισοῦ, -

οὐδὲ ἐχεῖσε ἄρα ἀναιρήσει τὺ-. περιγραπτὸν τὸ em,

ρίγραπτον. we
"AXÀo lx παραδολὴς τῆς θεοπνεύφστιθυ Tpaple "ἢ ΞΕ
ἸΙουδαίοις διαλεγόμενος τάδε φησὶν ὁ Σωτήρ ᾿ Πρὶν

'Aópzàp, ἐγώ εἶμι. Καὶ πάλιν ὁ εὐαγγελιστὴς,

Βίόλος γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ υἱόδ Δαυΐδ, υἱοῦ.

'A6paig. Πῶς οὖν ὁ πρὶν 'A6paàp, υἱὸς "Αὐραάμ

Ἤ δηλονότι τὸ μὲν θεοπρεπῶς, τὸ δὲ ἀνθρωποπρε-
πῶς εἰρῆσθαι ἐχληψόμεθα ; Κὰν τῷν περιγραπτῷ -
xxi ἀπεριγράπτῳ τοῦτο νομιστέον * ὅτι οὐ θάτερον

θάτερον ἀδικήσει ἐν τῷ ἑνὶ ἐξ ἀμφοῖν γνωριζο-

μένῳ Χριστῷ. ᾿
λλλο.

Εἰ πᾶς μεσίτης δυοῖν ἐναντιουμένων ἀλλήλοις

- - , , μην t
προσώπων ἐστὶν, ἐν ἑαυτῷ τῶν Exatépu εὐχρινώς

1 Matth, 1, 1.

ANTIRRHETICUS Ill.

ἀνάγχη πᾶσα xai Χριστὴν μεσίτην À dividens, necesse omnino est, et Christum,qui me-

xra& viuwv:
xz! ἀντοώπων ὄντα, xal ὥσπερ εἰς ἑνότητα φυ-
» συνάπτοντα τὰ ἄχρα χρίσει διχαίᾳ, ἀπερίγρα-
εἶναι πνεύματι, σώματι δὲ περιγραπτόν. Ἵνα μὴ
sp προστιθέμενος, ftot τῷ ἀπεριγράπτῳ * xal
ιασώξζων τὸ περιγεγραμμένον, ἀλώδητον * ámo-
τὸ εἶναι μεσίτης δίκαιος.
"AÀÀo.
Χριστὸς ὡς ἄνθρωπος ἀπέθανε, xal oóvov οὐ-
αὐτῷ ὡς Θεῷ προστρίδεται * οὐδὲ τὸ περιγε-
θαι, αὐτὸν ἀνθρωποπρεπῶς ἀδιχήσειεν. Εἰ δὲ
) 362ic, πολλῷ μᾶλλον ἡ θνῆσις.
᾿Αντίθεσις ὡς Ex τῶν Εἰχονομάχων.
. Χριστὸν περιγράφειν, ἀπεμφαῖνόν πώς ἐστι
ἀπνγορευμένον τῇ θεοπνεύστῳ Γραφῇ " φησὶ
Καὶ ἐλάλησε Κύριος πρὸς ὑμᾶς ἐν τῷ ὄρει
1isou τοῦ πορόν * φωνὴν ῥήμάτων ὑμεῖς
exte, xai ὁμοίωμα οὐχ εἴδετε, ἀλλ᾽ ἢ φωνήν.
ὧν τὸ ὁμοίωμα ἀναστηλοῦν Χριστοῦ, ἀντιπίπτον
ταῖς θείαις ἀπαγορεύσεσ'.
Πρὸς τοῦτο λύσις.

βελοχωφοῦσιν οἱ ταῦτα λέγοντες, τοῦ μὴ ἐπι-
αι ὅτου χάριν ἀπηγόρευτα! παρὰ τῇ θεοπνεύστῳ
m ἢ τοῦ ὁμοιώματος xal οὑτινοσοῦν ἄλλου εἶ-
z09 ἰνδάλματος ἀπαγόρευσις * ὅτιπερ περὶ
Mix; οὔσεως ὁ λόγος * τὸ γὰρ θεῖον ἀποσόν τέ
xi! ἀσχημάτιστον * καὶ οὔτι που ὁμοιώματός
: ἔχον ἐμφέρειαν. ᾿Αλλ᾽ οὐ περὶ τοῦ οὐσιωθέντος
δ) τὴν xa0' luas μορφήν. ᾿Επεὶ εἰ τοῦτο πῶς ὁ
Πελιστής φησι Kal ἐγένετο ἐν τῷ προσεύχε-
: αὐτὸν τὸ εἴδος τοῦ προσώπου αὐτοῦ ἕτερον *
ὁ ἱμχτισμὸς αὐτοῦ λευχὸς ἐξαστράπτων.
ὰ γοῦν ὁ ἀνείδεος εἶδος ἔσχεν ἤτοι ὁμοίωμα"
qTuger:isbr, γὰρ ὁ ἀσχημάτιστος * xal ὁ ἄποσες εἴσω
mex ἐγεγόνει. Καὶ ἐπεὶ οὖν πρόσωπον ἔσχε
ue» ἕλωρστι περιγρχφόμενον, περιγραπτὸς ἄρα ὃ
Τριπτὰς xvü τὴν ἐνσώματον αὐτοῦ θέαν * ὥσπερ
καὶ ἀτερίγρεττος χατὰ τὴν ἀθέατον αὐτοῦ οὐσίαν,

Ἴλλο, διὰ τῆς εἰς ἄτοπον ἀπαγωγῆς.

Εἰ (xai Bv ἢ τεχοῦσα ὑπάρχῃ, τοιοῦτον εἶνάι

[ph xs Sii αὐτῆς τιχτόμενον * περιγραπτὴ δὲ ἢ
ipeum Μήτηρ ^ πιοιγραπτὸς ἄρα xal ὁ Χριστὸς,
ὃς Fk εὐτῆς, sb xal Θεὸς χατὰ φύςιν. Εἰ δὲ οὐ
s*ypabi, οὐδὲ ὁμοούσιος τῇ Μητρί * ἐξ οὗ οὐδὲ
(te ἡ Μήτηρ, ὅπερ ἄτοπον.

ἰνεβεσις ὡς ἐχ τῶν Εἶχο νομᾶχων χατὰ παράδλησιν
ἀποστολιχήν.
Ὅτι τὸ εἰκονίζειν τὸν Χοιστὸν, εἰδωλιχῆς ἐστιν
νοίας ἐφεύρεμα, συνήσει πᾶς τις. Λέγει γὰρ ὧδέ
5 ὃ ᾿Απόστολος “ Ka ἤλλαξαν τὴν δόξαν τοῦ
ϑέρτου 8:65 ἐν ὁμοιώματι εἰκόνος φθαρτοῦ ἀνθρώ-
Ὡς χαὶ ἐσεδάσθησάν xai ἐλάτρευσαν τῇ χτίσει παρὰ
» Ἀτίσαντα.
Λύσις πρὸς τοῦτο,

To ὄντι, ἀποστολικῶς φάναι, εἰς ἀδόχιμον νοῦν

5 Deut. tv, 12. ?* Lunc. ix, 29, 18 Rom. 1, 23, 25.

M4

diator est Dei atque hominum, et tanquam in uni-
tatem naturalem justo judicio extrema connectit,
incircumscriptum esse spiritu, corpore autem cir
eumscriptura; ne alteri adherens, hoc est, inoir-
cumscripto; et circumscriptum inoffensum non
custodiens, justus mediator esse desinat.

Aliud.

LII. Si Christus ut homo mortuusest, et dedecus
ipsi ut Deo nullum infligitur : nequidem siut honio
circeumseribatur, injuria afficietur. Quod si hoc
contumelia est, multo certe magis ipsa mors.

Ojectio tanquam 65 persona Iconomachorum.

{.111. Ghristum «circumscribere, abhorret quo-
dammodo et vetitum est a divina Scriptura. Ait
enim: Locutusque est Dominus ad vos de medio ignis.
Vocem verborum ejus audislis, et similitudinem non
vidistis 18. sed vocem. Formam ergo Christi erigere,
divinis sanctionibus adversatur.

Solulio ejusdem.

De industria cacutiunt,qui sic loqunutur, ut non
respiciant qua de causa sacris Litteris indita sit
forms sive similitudinis, οἱ alterius cujuvis ido-
lici simulacri prohibitio. Quoniam de natura divina
sermo est ; divinitas siquidem aquantitate et figura
aliena ast, nec forma ullius speciem habet : non
autem de Verbo forme nostre substantia induto.
Nam si de hoc agitur, quomodo ait evangelista :
Et facta. est, dum, oraret, species vultus ejus altera :
et vestitus ejus albus et. refulgens **? En igitur qui
specie caret, speciem habuit, sive formam ; et ha-
buitfiguram, qui figura caret;et quisine quantitate
est, quantitatis finibus est interceptus. Et quando-
quidem faciem habuit proprietatibus quibusdam
circumscriptam. Cireumscriptus haud dubie Chri-
stus secundum corporeum ejus aspectum, quemad-"
modum incircumscriptus secundum invisibilem
ipsius essentiam.

Aliud, per deduclionem ad absurdum. . Ü
LIV. Si qualis est que parit, tale et quod ex ea

" Wignitur esae oportet; circumscripta aulem est

Christi Maler ; cireumscriptüs éri£ et Christus, ut
ejus Filius, licet natura sua idem sit Deus. Quod
si circumscriptus non est, neo consubstantialis
est Matris : unde fiet ut nec Mater sit Mater: quod

D absurdum est.

Objectio tanquam ex persona lconomachorum, per
comparationem apostolicam.

LV. Quod imaginem Christi affingere, idolicc
cogitationis sit inventum, intelliget unusquisque,
Sic enim alicubi dixit Apostolus : Εἰ mutaverunt
gloriam incorruptibilis Dei ín similitudinem imagi-
nis corruptibilis hominis ; εἰ coluerunt, et servierunt
creaturz priusquam Creatori **.

Solutio ejusdem.
Vere, ut apostolicis verbis utar, Iconomachis in

V

415

S. THEODORI STUDIT/E

416

reprobum sensum prolapsis, Obscuratum est insi- À ἐμπεπτωχότων τῶν Εἰκονομάχων, Ἑσχοτίσθη 1,

piens cor eorum : et dicentes se esse. sapientes, stulli
facti sunt 15, Non inlelligentes neque ea quz dicunt,
nec de quibus affirmant ". Nam si ad. prohibendum
ne Christi flat, imago, dictum est ab Apostolo, Mw-
taverunt gloriam incorruptibilis Dei in similitudinem
imaginis corruptibilis hominis ; nondum confitetur
ipse, quod similis hominibus factus sit. Quomodo
igitur alibi dicit: Qui cum in forma Dei esset, non
rapinam arbitratus esl esse se. cequalam Deo, sed
semetipsum exinanivit formam servi accipiens, in
similitudinem ho minum factus, ethabitu inventus ut
homo : humiliavit semetipsum factus obediens usque
ad mortem, morlem autem crucis ** ? Secum ergo
ipse pugnat, nuno quidem similem hominibus fa-
ctum negans Deum ; nunc vero in similitudinem
hominum factum esse confirmans. Sed apage ine-
ptias. Illud enim idololatris dictum est, qui incor-
ruptibilis Dei gloriam vere mutaverunt in. similitu-
inem imaginis corruptibilis hominis, eb volucrum,
el. quadrupedum, et serpentium ?? : qui. commuta-
verunt, veritatem Dei in mendacium, εἰ coluerunt,
et servierunt creatura poliusquam Creatori 9. Hoc
vero fidelibus dicitur, quibus, cum in forma Dei
esset, Dei ac Patris Verbum, simile factum esse
creditur, non quatenus equalis est Deo, sed qua-
tenus semetipsum exinanivit,et habitu inventus est
ut homo; que quidem circumscriptionis sunt pro-

prietates.
Aliud.

LVI. Si corpus Christus sumus, et membra de

membro, caput autem nostrum Christus ; erit uti- C

que, sicut. et membra, et caput circumsceriptum.
Quod si incireumscriptus est, desiimus nos membra
esse Christi, qui circumscriptionis figure subditi
sumus. Hoc vero quomodo extreme non sit de-

* mentie.

Aliud, in illud : « Egosum vitis. »

LVIT. Si vitis est, uL ait, Salvstor, et nos palmites,
non diverse a vite profecto naturz paimites *!.Quod
si hoe verum est, quomodo cum palmites circum-
seribantür, non etiam,.yitis cirpgmscribetur 3, ex
palmitibus eüiih vitis cognoscitur. |

Aliud.

LVIII. Que diversi generis, et diverse sunt na-
ture, eamdem proprietatem habere non possunt,
neque enim dicet quisquam aut ignem deorsum
tendere, aut. aquum sursum: sed quemadtrno-
dum essentie rationem distinctam habent, sic
et modum proprietatis. Quoniam ergo Christus ex
iis constat qua diversi sunt generis, et non ojusdem
essentia, ex divinitate scilicet et humanitate ; ex
duabus pariter proprietatibus agnoscetur; ex illa
quidem non circumscriptus;ex hac vero circum -
scriptus. Eversa enim proprietate, tollitur et que
per eam efformatur ac designatur essentia.

7 Rom. 1,21, 22, 7 II Tim. 1, 7.

ἀσύνετος αὐτῶν — xapüla * xal φάσχοντες εἶναι
σοφοὶ, ἐμωράνθησαν. Μὴ νοοῦντες μέτε ἃ λέ-
γουσι, μήτε περὶ τίνων διαύεδαιοῦνται. Εἰ γὰρ
ἐπ᾽ ἀναιρέσει, τοῦ μὴ εἰκονίζεσθαι Χριστὸν, εἴρηται
τῷ ᾿Αποττόλῳ, Ἤλλαξαν τὴν δόξαν τοῦ ἀφρθάοτου
Θεοῦ ἐν ὁμοιώματι εἰχόνος οθαρτοῦ ἀνθοώπου *
οὔπω ὡμολόγηται αὐτῷ ὁμοιωθῆνα!
Καὶ πῶς φησι ἑτέρωθι. Ὃς ἐν μορφῇ Θεοῦ ὑπάρ-
χων, οὐχ ἁπραγμὸν ἡγήσατο τὸ εἶναι ἴσα Θεῷ "
ἀλλ᾽ ἑχυτὸν ἑχένωσε μορφὴν δούλου λαδὼν, ἐν
ὁμοιώματι ἀνθρώπων γενόμενος, καὶ σχήθατι εὑ-
ρηθεὶς ὡς ἄνθρωπος. ᾿Εταπείνωσεν ἕἑχυτὸν γενό-
μενος ὑπήχοος ἄχρ' θανάτου, θανάτου δὲ σταυ-
ροῦ ; Οὐχοῦν ξχυτῷ ἐναντιοῦνται ^ πῇ μὲν ἀναιρῶν τὸ
ὁμοιωθῆναι ἀνθῥώποις Θεόν * πὴ δὲ ἐν ὁμοιώματι
ἀνθρώπων γενέσθαι βεθαιῶν. ᾿Αλλὰ ἄπαγε τῆς ἀδελ--
τηρίας. Τὸ μὲν γὰρ τοῖς εἰδωλολάτραις ἀπονενέιλη-
ται, ἀλλάξασι τὴν δόξαν ὡς ἀληθῶς τοῦ ἀφθάρ-
του Θεοῦ ἔν ὁμοιώματι εἰκόνος φθαρτοῦ ἀνθρώ-
που, χαὶ πετειτῶν, χαὶ τετραπόδων, καὶ ἑρπετῶν "
οἵτινες μετηλλαξαν τὴν ἀλήθειαν Θεοῦ ἐν
τῷ ψεύδει χαὶ ἐσεδάσθησαν, xai ἐλάτρευσαν τῇ
χτίσει παρὰ τὸν Κτίσαντα. Τὸ δὲ τοῖς πιστοῖς, οἷς
ἐν μορφῇ Θεοῦ ὑπάρχων ὁ τοῦ θεοῦ xal Πατρὸς Λό-
γος, ὁμοιωθῆναι πεπίστευται * οὐ χατὰ τὸ εἶναι ἴσα
Θεῷ, ἀλλὰ κατὰ τὸ ἑχυτὸν χενῶσαι, χαὶ μορφὴν δού-
λου λαθεῖν, σχήματί τε εὑρεθῆναι. ὡς ἄνθρωπον *
ἅτινά ἐστι περιγραφῆς ἰδιώματα.
“Αλλο.

Εἰ σῶμά ἔσμεν Χριστοῦ, xal. μέλη ix. μέρους * χε-
φαλὴ δὲ ἡμῶν Χριστός * εἴη͵ δ᾽ ἂν χατὰ τὰ μέλη πάν-
τως xal ἣ χεφαλὴ περιγεγραμμένη. Εἰ δὲ ἀπερί-
ραπτος, ἀπολώλαμεν μέλη Χριστοῦ εἶναι, περιγρα-
φῆς εἴδει ἡμεῖς ὑποπίπτοντες. Καὶ πῶς οὐχ ἐσχάτης
εὐηθείας τοῦτο ;

ἀνθρώποις.

τοῦ

"A)Xo, εἰς τὸ, « ᾿Εγώ εἶμι ἡ ἄμπελος. »
Εἰ ἄμπελος, φησὶν, ὁ Σωτὴρ, χλήματα δὲ ἡμεῖς "
οὐχ ἑτεροφυῆ δηλονότι τὰ χλήματα τῇ ἀμπέλῳ. Εἰ

«δὲ τοῦτο ἀληθὲς, πῶς τῶν χλημάτων περιγραφομέ-

D

78 Philipp. ri, 6, 7.

νων, οὐ περιγραφήσεται xal dj ἄμπελος ; ix γὰρ τῶν
κλημάτων ἡ ἄμπελος. γιγῴσχεται,
κΑλλο c.

Τὰ ἑτερογενῆῇ xal ἑτεροφυῆ τὴν αὐτὴν ἰδιότητα
ἔχειν οὐ δύναται " οὐδὲ γάρ τις εἴποι ἂν τὸ μὲν πῦρ
κατωφερὲς, τὸ δὲ ὕδωρ ἀνωφερές * ἀλλ᾽ ὥσπερ τὸν
τῆς οὐσίας λόγον ἀπεσχοινισμένον ἔχουσιν " οὕτω zal
τὸν τῆς ἰδιότητος τρόπον, Ἐπεὶ τοίνυν ὁ Χριστὸς ἐξ
ἑτερογεγῶν xai οὐχ ὁμοουσίων " ἐκ γὰρ θεότητός τε
xal ἀνθρωπότητος * ἐχ δύο ἂν εἴη xai ἰδιωμάτων
ἡἩνωριζόμενος. Τῇ μὲν μὴ περιγραφόμενος * τῇ δὲ
περιγῤαφόμενος. Τῇ γὰρ τῆς ἰδιότητος ἀναιρέσει
συναναιρεῖται καὶ ἣἧ δι᾽ αὐτῆς χαραχτηριζομένη οὐ -
σία.

7? Rom. 1, 33. 89 ibid. 25. 8, Joan. xv, 5.

uT
KESAA. Β΄.

Χριστὸς ἔχει τεχνητὴν

Ὅτι περιγραφόμενος ὁ
ὡς χαὶ αὐτὴ ἐν Xo:-

εἰκύνα, ío' ἢ θεωρεῖται,

στῷ.

Κατὰ μΐμη τιν τοῦ φυσιχοῦ τὸ τεχνητόν
p οὐδὲν ἂν λεχθείη μὴ προηγουμένου τοῦ φυσιχοῦ.
θχοῦν ἔστι τεχνητὴ εἰχὼν τοῦ Χριστοῦ, ὡς ἔστιν
ἐὑπὼν ουσιχὴ τῆς τεχούσης αὐτὸν μητρός. Εἰ ὃὲ θ01-
᾿πρὴν μὲν ἀληθὲς, θάτερον δὲ ψευδὲς, οὐχ ἂν εἴη, 9»-
£z εἰκὼν TES τεχούσης, μὴ ἔχων τεχνητὴν εἰχόνχ
uz ἐχεῖνν»" ὅπερ ἀτοπον.

* πεχνητὸν

"Ἄλλο.
Ἡ εἰχὼν πρὸς τὸ ἀρ έτυπον τὴν ἐμφέ;

£'2
δλλ᾽ ἡ μὲν υσιχὴ φυσιχῶς * 1, ὃ τεχνητὴ τεγνητῶς.

Ὁ]

* (u*

iz ἢ pi ἅμα τῇ οὐσίᾳ χαὶ τῇ ὁμοιώσε: ἀπαυλλλα-
ré ἔστιν, οὔπέρ ἐστιν ἀποσφράγισμα ὡς ὁ Χοι-
πὸς, χατὰ μὲν τὴν θεότι τα, ποὸς τὸν ἑαυτοῦ [la-

Ν᾽

di^ χατὰ ὃὲ τὴν αἀνθοωπότντα, πρὸς τὴν εχ τοῦ
* -- '
dyi22.'H δὲ τῇ ὁμοιώσει ταυτιζομένη, ἡ 3,402210
"ἧς οὐτίας τοῦ ἀρχετύπου, ὡς εἰχὼν τοῦ χριστοῦ
τὸς αὐτὸν δὴ Χοιστόν. Οὐχοῦν ὁστ' τεχνητὴ εἰχὼν
«ὦ Χοιστοῦ, πρὸς Óv τὴν ἐμφέρειαν εἴληφεν.
᾿Ανθυτεοφορὲ ὡς EX τῶν εἰχονομάγων.
ἘΞ χαϑὸ τυτικὴ εἰχὼν τῆς τεχούσης Χριστὸς, ἔχ
τέχνη τὴν εἰχόνα, ὡς ἂν μὴ παραλλάττοιτο τῆς ποὺς

£xcn ἐμοξρεΐαις " voir ἃν χαὶ χα δ t£» τοῦ 1521-
δι

τὸ Wrzaz;, τεχνντὴν εἰχόνχ, Εἰ ΟΣ τοῦτο, περιγϑα-
ei2 t. A -£) Θεῖον . δτ:: A12:0ic
i4 " CELA r4 2.24 4:51, 9 ww.

Αὐσις ποὺς τοῦτο.

- - * 5 [ * * , -- ΄

Ex πηλλῖ,ς ἀοελτηοίας τὰ uey.zta uvpeyvetig ^j

Εἰχονημάχοι, οὐ πονοῦσιν 41371, ἀτονξ-

ἅπὶ τὰ οἰχεῖα " ἐξ ὧν ὁ Χοιστὸς zx

J,
εν ἡ 1:!
ὲ 4
* , -—— A
ἀπεοιοχπτος

£77 χαὶ πεοιγηγραμμένος. Ἀατὰ 58:
βγρξατου Πατρὸς προελθεῖν, ἀπ

L] LI ^v»
“Ἄν T) τ» a4T£-
ν᾽ . 2 -3 Xv

1 σχοΐτγ, εἰκόνα τεχνητήν " Vs 712 ( διχοτώνλατι

ὁμοιωθήσεται πὸ θεῖον. ἐφ᾿ ᾧ πᾶτα ἀπόφασίς ty 651À-
^. 4

μᾶτος παρὰ τῇ ϑεοπνεύστῳ T2x25; Κατὰ 06i τὸ ix

4^ »
οὺς seg va, εἰχύώτως ἂν ἔγχε!

-* ^4 ΕῚ
-δῶχ t'A5 92571. É: 6t μὴ
M à ὃ ὃ

"a

περιγεγραμμένης Mc
εἰκόνα, ἐςμ:λλον τῇ, uz

. * ^ « , ; 0808
Vjwt, οὐχ ἂν EX περιγενδαιλάξνης Mo-203, ΧΑ! SGXUV
Uk wal deve tel uve, τῆς πατοιχῖς O7haonÀ

Wu2wriw ἀνα! ετιχὸν τῆς αὐτοῦ οἰχονο!λίας.

λλλο.

E: ὃ τῆς εἰχύνης ἔνδειξις 1/125. £420 ποὺς τὸ
Ξτουτότοπον" χαὶ οὐχ ἔστι πρωτότυπον Uuco ud, Wü
εἰκόνα εἶναι, κατὰ τὸ ὑπὸ τὸῦ Νυνί εἰσ αξον,
Tz $ εἰχὼν χὑτι, χαὶ 1 ἐπι ταν χαὶ inv
σόντος ποὺς τοὺς εἐοωτέταντας, Λπίδοτε τὰ Kat

σχτος Κα! 710', xal τὰ τοῦ 0:25 τῷ 0r" 22a ἐγε:
6 Χοιστὸς τεχνη τὴν εἰχήνα, ὡς
ἀνατεουμένην πρὸς αὐτὸν δ᾽ὰ τῆς T» τι
' δὲ μὴ ἔχε’. οὐδὲ ἔστ'
Χχοιστός. ᾿Αλλὰ
xa! ὁνομάξεται. Οὐκοῦν ἔχε: vi

ῥξείας. E: E ὑπεο
αὐτοχεθειχ Νοίπστος

gana, ἐς τ X4a-

“7
v []

53 Matth. xxii, 20. ὅΣ ibid.21.

ANTIRRHETICUS III.

A18

CAPUT II.

Quod Christus circumscriptus artificialem habeat
imaginem in qua spectetur, sicut et illa in Christo.

I. Ad imitationem naturalis artificiale fingitur:
artificiale enim nihil dicitur, cui non preeat natu-
rale. Ergo artificialis est imago Christi, sieut na-
turalia ipse est imago ejus, que ipsum peperit,
matris. Sin autem alterum verum esit, alterum
falsum, non erit naturalis imago genitricis ; ut qui
artificialem secuudum illam non habeat imaginem,
quod est absurdum,

Aliud.

ll. [mago omnis si:nilitudinem habet archetypi;
sed natralis naturaliter, artificialis artificialiter.
Atqueillaquidem, una cum essentia et similitudine,
eine discrepantia ab eo est cujus estsignaculum :
ut Christus, juxta divinitatem quidem,erga Patrem
suum; juxta humanitatem vero, erga Matrem suam.
Hac vero similitudine quidem eadem est, essentia
vero ab archetypo distat, ut imago Christi a Christo
ipso. Est igitur artificialis imago Christi, ad quem
illa similitudinem suscepit.

Excceptio tanquam ez persona Iconomachorum.

III. Si quatenus naturalis imago genitricis 'est
Christus, artificialem habet imaginem, ne qua parte
discrepet ab ejus similitudine ; 'habebit utique et
qualenus imago est invisibilis Patris, artificialem
imaginem. Sed si hoc verum est, divinitus extra
cireuinscriptionem non erit ; quod impium est.

Solutio ejusdem.

Pre multa vecordia ea que mista non gunt mi-
scentes [conomachi unicuique nativitati propria
tribuere nesciunt : secundum quas Christus et in-
circumseriptus est, οἱ circumescriptus. Quatenus
enim ex Patre incircumsceripto prodiit, cum incir-
cumscriptus ait artificialem imaginem habere non
potest: cuienim similitudini assimilabitur divinitas,
cujussimulacrum omne divinis Litterisinterdicitur?
Quatenus vero ex circumscripta Matre genitus est,
congruenter imaginem habet, materne imaginis
expressioni respondentem. Alioqui si non habet,
ex cireumseripta Maire non est, atque unam tantum
nativitatem habet, paternam nimirum ; quod qui-
dem totam ejus dispensationem funditus evertit.

Aliul.

IV. Si imaginis demonstratio relationem habet
ad prototypum, nec fieri potest quin ubi est proto-
tvpum, sit etiam imago, juxta id quod a Dornino
diclu:m est, Cujus esl unago, hzc et,.;uperscriptio δι ?
mox interrogantibus subjiciente, lleddite quce. sunt
C:suris Cesari, el qua sunt Dei Deo ** : habet pro-
fecto artificialem imaginem Christus, ut similis
nostri natus, quie ad ipsum similitudinis ratione
referatur. Quod si non habeat, neque id quidem
erit quod dicitur, Christus. Atqui veritas ipsa
Christus οἱ est et appel!atur. Habet igitur imagi-

419

S. THEODORI STUDIT/E

420

nem ; cujus relatio adorationis ad ipsum trans- Α φορὰ τῆς προσχυνήσεως ἐπ᾽ αὐτὸν διχδαίνουσα, οὖ-

iens, nunquam glorie divisione disjuncta est.

Aliud, in illud: « Faciamus hominem ad imaginem
et similitudinem nostram 9?. »

V. Quod ad imaginem Dei et similitudinem
conditus sit homo, divinum quiddam esse doce,
fabricationem imaginum. Quoniam autem ex ima-
gine transcribitur imago; cum homo sit etsi et
idem Deus, per imaginem Christus effingetur, non
spiritu, sed corpore. Quod si altero effingitur, ha-
bet profecto et imaginem, que ipsum referat, ad
mutuam similitudinis ostensionem.

Aliud.

VII. Sí Adam primus homo specie circumscribi-

tur; ergo et Christus secundus Adam ; qui Deug

. est et homo, ex equo specie corporea effingetur.

Quod si qualis terrenus, tales et. terreni: et. qualis
est caelestis, tales et caelestes ** ; nos vero cum tales
simus, effingimur ; et Christus igitur, qui omnium
salutis est auctor, imaginis proprie]est arche-
typum.

Aliud.

VI. Si Deus auxilio nullo indiget, nec pati
quidquam potest, quomodo de illo dicit Apostolus :
Qui, in diebus carnis sud, preces snpplicationesque
ad eum, qui possit illum salvum facere a morte, cum
clamore valido et lacrymis o[]erens, exauditus est
pro sua reverentia. Et quidem cum esset Filius, di-
dicit ex iis qua passus est, obedientiam *'. Annon
videlicet, qui carnis est expers, carne assumpta,
eta passione alienus est, et passioni obnoxius;

nullius rei egens, et egens tamen ; sicut et incir- C

cumscriptus, et cireumscriptus ? Quod si circum-
scriptus, habet igitur et imaginem, que ipsum re-
ferat ad mutuam similitudinis ostensionem.

CAPUT III.
Quod una et individua sit in utroque adoratio, Chri-
δίο scilicet el ejus imagine.

Objeclio ad hxc, tanquam ex personaü Iconoma-
chorum.
I. Si omne quod ad alicujus similitudinem fa-
ctum est, deficit omnino a prototypi equalitate, et
illius gloria est inferius? prooul dubio noh erit
idem adoratione Christus, cum sua ipsius effigie.
Quod si hec diversa, diversa etiam adoratio que
inducitur. Idolici igitur cultus causa est.

Solutio ejusdem.

Prototypum non est secundum substantiam in
imagine ; al'ioqui diceretur eliam imago prototy-
pum, ut et vice versa prototypum imago: quod
non usuvenit : eo quod est utriusque propria na-
turz definitio : sed secundum hypostasis similitu-
dinem in quo non inest alia ratio definitionis.
Quod igitur deficiat imago ab equalitate proto-
typi, et illiusgloria sit inferior, id non secundum
similitudinem, sed secundum substantiam discri-

88 Gen. 1, 26, ** I Cor. xv, 48. ** Hebr. v, 7.

δέποτε μερισμῷ δόξης διέχισται.
λλλο, εἰς τό, « Ποιήσωμεν ἄνθρωπον χατ᾽ εἶχόνα
xai ὁμοίωσιν ἡμετέραν. »

Τὸ xav' εἰκόνα Θεοῦ xai ὁμοίωσιν πεποιῆσθαι τὸν
ἄνθρωπον, δείχνυσι θεῖόν τι χρῆμα ὑπάρχειν τὸ τῆς
εἰχονουργίας εἶδος. ᾿Ἐπειδὴ δὲ ἐξ εἰχόνος εἰχὼν
μεταγράφεται * ἄνθρωπος Qv, εἰ χαὶ Θεὸς, ὁ Χρι»
στὸς εἰχονιζόμενος εἴη, οὐ πνεύματι’, ἀλλὰ σώματι. ,
Εἰ ὃὲ θατέρῳ εἰχονίζεται, ἔχει δηλαδὴ vai elxóva ᾿
ταυτεμφερῇ αὐτῷ εἰς ἀντένδειξιν ὁμοιότητος,

“Αλλο.

E: ᾿Αδὰμ ὁ πρῶτος ἄνθρωπος τῷ εἴδει περιγρά-
φεται, ἄρα χαὶ ὁ Χριστὸς ὁ δεύτερος ᾿Αδὲμ, Θεὸς
ὧν xai ἄνθρωπος, ἐξ 5309 τῷ σωματιχῷ εἴδει εἶχο-
νισθήύσεται. Εἰ δὲ οἷος ὁ χοϊκὸς, τοιοῦτοι χχὶ οἱ
yoixoi, χαὶ οἷος ὁ ἐπουράνιος, τοιοῦτοι xai ol im
ουράνιοι " ἡμεῖς δὲ δὴ τοιοῦτοι ὄντες εἰχονιζόμεθα *
xai Χριστὸς ἄρα ὡς πάντων ἐστὶν ἀρχηγὸς σωτη-
ρίας, εἰκόνος οἰχείας ἐστὶν ἀρχέτυπον.

"Αλλο.ῖ

Εἰ Θεὸς οὐ δεῖται τινὸς βοηθείας, οὐδὲ πάθους
οὑτινοσοῦν δεχτικός" πῶς φησιν ὁ ᾿Απόστολος περὶ ᾿
αὐτοῦ" Ὃ ἐν ταῖς ἡμέραις τῆς σαρχὸς αὐτοῦ,
δεήσεις, τὸ καὶ ἱχετηρίχς πρὸς τὸν δυνάμενον
σώζειν αὐτὸν ἐκ θανάτου μετὰ χραυγῆς ἰσχυρᾶς
xai δαχρύων προσενέγκας, εἰσαχουσθεὶς ἀπὸ τῆς
εὐλαδείας. Καίπερ ὧν Υ᾽ὸς, ἔμαθεν ἀφ᾽ ὧν ἔπαθε
τὴν ὑπαχοήν. Ἢ δηλονότι ὁ ἄσαρκος σάρχα εἴλη-
φὼς, ἀπαθής ἐστι xai παθνητὸς ἀνευδεὴς xal ἐνδεὴς,
ὥσπερ xai ἀπερίγραπτος xal περιγραπτός; Εἰ δὲ
περιγραπτὸς, ἔχει ἄρα xal slxóva ταυτεμφερῇ αὖ-

τῷ εἰς ἀντένδειξιν ὁμοιότητος.

ΚΕΦΑΛ. T".
ὍὉχι μία xai ἀμέριστος dj ἐπ᾽ ἀμφοῖν προσχύνησις,
Χριστοῦ τε χαὶ τῆς αὐτοῦ εἰκόνος.
᾿Αντίθεσις πρὸς ταῦτα, ὡς Ex τῶν Εἰχονομάχγων.

Εἰ πᾶν ὅπερ ἂν καθ᾽ ὁμοίωσιν γένοιτό τινος, ἀπο-
λείπεται πάντως τῆς πρὸς τὸ πρωτότυπον ἰσότητος,
xal τῆς ἐκείνου δόξης ἐστὶ δεύτερον * δηλονότι οὗ .
ταυτὸν τῇ προσκυνήσει Χριστὸς πρὸς τὸ οἴἶχεῖον εἰ-
χόνισμα, Καὶ ἐπείπερ ταῦτα διάφορᾳρι διάφορος xa -
ἡ προσχύνησις, ἧς 5| εἰσφορά. Εἰδωλικῆς ἐστ ἄρα .
λατρείας αἴτιον.

Πρὸς τοῦτο λύσις.

Τὸ πρωτότυπον οὐ χατ᾽ οὐσίαν ἐν τῇ εἰχόνι. Ἢ
yxp ἂν λέγοιτο xal ἡ εἰκὼν πρωτότυπον, ὡς xal
ἔμπαλιν τὸ πρωτότυπον εἰχών᾽ ὅπερ οὐχ ἐνδέχεται,
διὰ τὸ ἴδιον εἶναι ἑχατέρου ὅρον τῆς φύσεως " ἀλλὰ
χατὰ τὴν τῆς ὑποστάσεως ὁμοιότητα " ὅπερ οὐχ ἔστιν
ἕτερος λόγος τῆς διορίσεως. Οὐχοῦν τὸ ἀπολείπεσθαι
τῆς τοῦ πρωτοτύπου ἰσότητος τὴν sixÓva, xxi τῆς
ἐχείνου δόξης εἶνα! δεύτερον, οὐ κατὰ τὴν Opolw-
σιν᾿ ἀλλὰ χατὰ τὴν τῆς οὐτίας διαφορὰν εἴληπται"

ANTIRRHETICUS 1].

422

t$ οὐδὲ πλοσχυνεῖσθχι πέφυχε, χἂν tv αὐτῇ A men sumptum est ; qua ne adorationis quidem est

πζόμενος ὁρᾶται προσχυνούμενος. Οὐχ ἄρα
τέρας προσχυνήσεως, ἀλλὰ μία xai d
€ εἰκόνος πρὸς τὸ πρωτότυπον, χατὰ τὴν
τα arc ὁμοιώσεως.
Αλλο.
| τῆς εἰκόνος οὐσία προσχυνεῖται * ἀλλὰ ὁ ἐν
ποσφραγισθεὶς χαραχτὴρ τοῦ πρωτοτύπου '
ivztoo μὲν οὔσης τῆς εἰχονικῆς οὐσίας. Οὐδὲ
Àm ἐστὶν * προσχυνουμένη, ἀλλὰ τὸ πρωτό-
ἅμα τῷ χαραχτῆρι, καὶ οὐ τῇ οὐσίᾳ αὐτῆς
ν. Εἰ δὲ εἰχὼν, μία ἡ προσχύνησις αὐτῆς
πρωτότυπον * ὥσπερ καὶ ταυτὴ f, ὁμοίωσις,
z οὖν εἰσφορὰ ἑἕτέρας προσχυνήσεως, τῆς εἰ-
τξροσχυνουμένης, παρὰ τὴν πρὸς τὸ πρωτό-
ῥοσχύνη σιν.
"AÀo.
Ὁ. οἱ αὐτοὶ χαραχτῆρες, τούτων διάφοροι xal
γκυνήίσεις * ὧν O& ὁ αὐτὸς χαραχτὴρ, τούτων
ἡοσχύνησις μία. ᾿Αλλὰ μὴν εἴς ὁ χαραχτὴρ
νος πρὸς τὸ πρωτότυπον * xal ἡ προσχύνη-
,
μία.
"AAÀo.
ἅπερ ἄνισον, ἕτερόν ἐστι παρὰ τὸ ἵσον * xal
tp δεύτορον τῇ δόξῃ, ἄλλο ἐστὶ παρὰ τὸ
Ταῦτα δὲ δύο, ἀλλ᾽ οὐχ ἕν. 'Εφ’ οἷς δὲ ἰσό-
ήρητα: τὸ ἄνισον. Καὶ ἔφ᾽ οἷς ταυτότης, ἐξ-
τὸ πρῶτον xai δεύτεροτ. ᾿Αλλὰ μὴν βασιλεὺς
χαὶ $, τοῦ βασιλέως εἰχὼν, xxi οὐ δύο βασι-
VXt γὰπ, φησὶ, τὸ χράτος σχίζεται, οὔτε jd
ερίζξεται. Μία doa, xai οὐχ εἰσφορὰ ἑτέρας
νήέσεως ^ προσχυνουμένης τῆς εἰκόνος Χρι-
X Χριστόν. ᾿Ελαττουμένης δηλαδὴ «xi δευτε-
«τῷ δόξῃ κατὰ τὸν τῆς οὐσίας λόγον.
"Λλλο.
πιὰ τὸ uf δῶμεν ἰσότυπον εἶναι τὴν εἰκόνα
'΄ς τὸ τρυσάτουπον ἐξ ἀτεχνίας, οὐδ᾽ οὕτως ἕξει τὸ
m ὁ ἰόγες. Οὐ γὰρ ἡ ὑπολέλειπται τῆς ἐμφε-
τς, ἀλλὰ ὃ ὠαποίωται, d προσχύνησις ἱσοτυπού-
ἐν τοὐτῳτῆς εἰκόνος τῷ πρωτοτύπῳ, xxl οὐ δύο
" τὼν οτχυνουμένων, ἀλλ᾽ ἑνὸς xal τοῦ αὐὖ-
πᾶν τῇ ἐσόνι προωτοτύπου : ὥσπερ γὰρ xal ἀπὶ
τὐτωὐ σταυροῦ πρὸς αὐτὸν δὴ τὸν ζωοποιὸν
wp εὐ πάντως ἴσοτυποῦντος χἀνταῦθα τοῦ εἰ-
ὕμεας τῷ ἀρχετύπῳ, μήχει τε xal πλάτει, ἢ
ifo μφερείῃ * διὰ τὸ διαφόρως ἐχτυποῦσθαι.
τὰρ ὁρᾶν αὐτὸν σμιχρὸν xal μέγαν * εὐρύτερον
τειύπερον * ἀμόλείας ἢ ὀξείας ἔχοντα τὰς ἀπο-
MGE" μετὰ τίτλου xal ἀνεῦ τίτλου, Καὶ οὔπω
ti; τῶν χαλαστῶτ ὑπαλλχγᾶς τε xai ἐξοχὰς,
αἱ τὰς τῶν ποιντῶν ποιχιλίας. ᾿Αλλ᾽ ὅμως ἐν
ποσαύταις διαφοραῖς pía $, προσκύνησις αὐτοῦ
i κοῦ πρωτοτύπου * δηλονότι χαθ᾽ ἢν ἀμφοῖν
πῇ αὐτὴ ὁμοιότης.

lH ἤγουν ὕλη τῆς εἰχόνος, nempe materia
πὶ. |
2) Basilius, De Spiritu sancto, ad Ampilo-

ΟΔΡΑΆΣ ; quamvis in ea qua exprimitur, adorari
cernatur. Itaque non inducitur alia adoratio, sed
una et eadem est imaginis cum prototypo, secun-
dum similitudinis identitatem.

Aliud.

Ill. Haudquaquam imaginis adoratur substan-
tia, sed qua in ea impressa est figura prototypi,
manente sine adoratione substantia imaginis. Ne-
que enim est maleria qua adoratur, sed prototy-
pum una cum figura, non autem cum substantia,
adoratur. Qod si imago, una est hujus adoratio
cum prototypo, sicut et eadem similitudo. Non
igitur inductio est alterius adorationis, cum ado-
ratur imago, preter adorationem prototypi.

Aliud.

III. Quorum figure non eunt eedem, horum di-
ver&e sunt eliam adorationes : quorum vero figura
eadem, horum et adoratio una est. Atqui unica est
figura imaginis et prototypi; ergo et unica ado-
ratio.

Aliud.

IV. Omne quod inequale est, diversum est ab
equali; et quod gloria posterius est, aliud ab eo quod
prius est. Hec porro duo sunt, et non unum.1n qui-
bus vero cernitur equalitas,eximitur inequale ;et in
quibus identitas,tollitur prius ac posterius. Atqui
rex dicitur ipsa etiam regis imago,et duo non sunt
reges. Neque enim scinditur, inquit, potestas, neque
gloria dividitur (22) Una igitur est, nec altera in-
ducitur adoratio, qua adoratur imago Christi, et
Christus ipse; ita nimirum ut illa inferior sit et
posterior gloria, secundum rationem essentiee.

Aliud.
V. Quod si etiam demus imaginem prototypo

equiformem non esse ex ariis imperitia, ne sic ..

quidem absurdum erit quod diximus. Non enini
quatenus a similitudine abludit, sed quatenus sÍ-
milis est, adoratur: cum in hac parte protoetypi
formam imago adequet, neque duo adorentur, sed
unum atque idem, et in imagine prototypum :
quero&dmodutb et in-füiguru erucis erga ipsam vivi-
ficam crucem;licet non omnino hic quoque effigies
formam equet archetypi, vel! longitudine, vel lati-
tudine, vel alia quapiam habitudine; propterea

D quod variis modis figuretur. Nam et parvam inter-

dum videas et magnam, latiorem et angustiorem,
obtusis vel acutis extremis cum titulo et sine ti-
tulo. Necdum dico catenularum (23) tum commu-
tationes tum prominentias : deinde opificum varia-
tiones tum prominentias : deinde opificum varia-
tiones. Altamen in tantis differentiis una est ado-
ratio illius et prototypi ; quatenus scilicet utriusque
eadem cernitur similitudo.

chium, cap. 18, pag. 189.
(13) Nis? potius intelligi debent. extremsg crucis
partes varie figurata.

60729

428

Aliud ab exemplo.

VI. 8i in propria figura aduratur qrux vivifica,
et due non sunt adorationes, quia neque adoratio
alia est substantie qua figura constat; necesse item
est ut, cum Christus in propria imagine adoratur,
duse adorationes non sint, quia neque substantia
imaginis adoratur : sed una et eadem Christi etiam
in imagine adoratio.

Aliud.

VII. Si ex eo quod aliquantulum differt a Patre
Filius (differt autem sola filiali proprietate) nihil
obstat quominus ejusdem sit ipse cum Patre essen-
tie et adorationis : neque ex eo quod aliquatenus
differt imago & prototypo (differl autem secundum
substantie rationem) obstabit quidquam quominus
ejusdem sit cum prototypo similitudinis et adora-
tionis. Nam quemadmodum illic per bypostasim a
Patre, sic et hic per substantiam discernitur Chri-
stus ab imagine sua.

Aliud.

VIII. Si alterius est adorationis imago quam
ipsius prototypum, quomodo hoc in illa cernitur,
et ipsa in prototypo ὃ Neque enim Petri, verbi gra-
tia, formam in Paulo conspicimus, neo rursus
Pauli formam in Petri forma cerneret quisquam.
Simile enim in simili apparet ; que vero similitu-
dine inter 8e dissident, haud unquam mutuo in sese
conspiciuntur. Elucet autem imago Pelri in Pe-
tro, sicut et Petrus in propria imagine. Non igitur
diverse ab ipso adorationis est imago Christi, sed
unius et communis adorationis, tanquam illum re-
ferens, et per se similis.

Objectio tanquam ex persona lconomachorum.

IX. Si Deo soli & nobis et ab angelis debetur
adoratio, quomodo una erit imaginis et Chriati
adoratio ? siquidem hanc relatione, illum natura
adorari conceditur. Duae itaque in uno Christo
udorationes erunt, ob imaginis adorationem ; quod
iro pium est.

Solutio ejusdem.

Si propterea quod nos soli Deo adorationem de-
ferimus, Christi imaginem adorare non oportet,
quesi dus adorstiones preter unam eanique !a-
triam inducantur, quatenus duo sunt imago et pro-
totypum : duplex igitur erit adoratio in Patre ac
Filio, propter duplicem hypostasim. Sin autem hoc
impium est dicere, quia una est 'et eadem, juxta
naturae scilicet unitatem : una ergo et Christi at-
que imaginis ejus adoratio est, juxta unitatem
hypostatiece similitudinis, el non naturarum diver-
sitatem.

Aliud.

X. Relatio dicta est, quatenus exemplum est in
prototypo; neque idcirco divisum est unum ab
altero, excepta nature differentia. Ergo cum imago
Christi in propria designatione speciem Christi
habere dicatur, una ejus cum Christo erit adoratio,
et non diversa.

S. THEODORI STUDIT/E

494

"Ἄλλο ἐχ παραδείγματος.

Et ἐν τῷ οἰκείῳ τύπῳ προσχυνεῖται ὁ ζοωτοπιὸς
σταυρὸς, χαὶ οὐ δύο προσχυνήσεις * ὅτι μηδὲ προσ--
κύνησις ἑτέρα τῆς τοῦ τύπου οὐσίας " ἀνάγχη xal
Χοιστοῦ ἐν τῇ οἰχείᾳ εἰχόνι προσχυνουμένου, μὴ
δύο προσχυνήσεις εἶναι ^ ὅτι μηδὲ τῆς οὐσίας τῆς
εἴχονος προσχύνηοις " ἀλλὰ μία xxi d; αὐτὴ τοῦ Χρ’»
στοῦ xv τῇ εἰχόνι.

"AAÀo.

Ei διὰ τὸ κατά τι διαφέρειν τὸν Υἱὸν πρὸς τὸν Πα-
τέρα " διαφέρειι δὲ μόνῳ τῷ υἱχῷ ἰδιώματι οὐδὲν
ἀδιχήσει τῆς αὐτῆς αὐτὸν εἶναι τῷ Πατρὶ οὐσίας χαὶ
προσχυνήσεως ᾿ οὐδὲ διὰ τὸ χατά τι διαφέρειν τὴν
εἰχόνα τοῦ πρωτοτύπου * διαφέοειν δὲ χατὰ τὸν τῆς
οὐσίας λόγον * ἀδιχήσει τῆς αὐτῆς αὐτὴν εἶναι τῷ
πρωτοτύπῳ ὁμοιώσεώς τε καὶ προσχυνήσεως. Ὥσπερ
γὰρ ἐκεῖ τῇ πρὸς τὸν Πατέρα ὑπυστάσει, οὕτω δεῦ5ο
τῇ οὐσίᾳ διακέκοιται ὁ Χο'στὸς πρὸς τὴν ἑαυτοῦ ^
εἰχόνα.

"Αλλο.

Εἰ ἑτεοοπροσχύνητός ἐστιν dj εἰχὼν πρὸς τὸ οἰχεῖον
ποωτότυπον " πῶς τοῦτο ἐν αὐτῇ ὁρᾶται, xai αὐτῇ —
tv τῷ πρωτοτύπῳ ; Οὐ γὰρ δήπου τὴν τοῦ Πέτρου. -
φέρε εἰπεῖν, μορφὴν ἐν τῷ Παύλῳ θεωρήσομεν *
οὐδ᾽ ἂν πάλιν τὴν τοῦ llaóÀou χστόψεταί τις ἐν τῇ
τοῦ Πέτρου μορφῇ. Τὸ γὰρ ὅμοιον ἐν τῷ ὁμοίῳ φαί-
νεται * τὰ δὲ τῆς ἀλλήλων ὁμοιότητος ἀπεσχοινισμένα,
οὐχ ἂν ἐν ἀλλήλοις φαίνοιτό ποτε φαίνεται δὰ d:
εἰκὼν τοῦ Πέτρου ἐν Πέτρῳ * ὥσπερ καὶ Πέτρος ἐν.
τῷ οἰχείᾳ εἰχόνι. Οὐχ ἄρα ἑτεροπροσχύνητος ἡ εἰχὼν ᾿
τοῦ Χριστοῦ ποὸς αὐτόν * ἀλλ᾽ ὁμοπροσχύνητος, ὡς
ἐμφερής τε χαὶ αὐτόμοιος.

᾿Αντίθεσις ὡς Ex τῶν Εἰχονομάχων.

Εἰ μόνον Θεῷ τὸ προσχυνεῖσθαι παρά τε ἡμῶν
xal ἀγγέλων ὀφείλεται * πῶν οὖν ἔσται μία mpooxó-
νησις τὴς εἰχόνος πρὸς Χριστόν ; εἷπερ ἡ μὲν σχέ-
σει, ὁ δὲ φύσει προσχυνεῖσθχι ὡμολόγηται. Οὐκοῦν -
δύο προσχυνήσεις ἐν τῷ ἑνὲ Χοιστῷ διὰ τῆς εἴχονι- ,
χῆς προσχυνήσεως * ὅπερ ἀσεδές.

Λύσις πρὸς τοῦτο ,

Εἰ διὰ τὸ μόνῳ [vel μόνον ut supra] θεῷ τὴν
προσχύνησιν ἡμᾶς προσφέρειν, οὐ δεῖ προσκυνεῖν
τὴν Χριστοῦ εἰκόνα, ὡς δύο προσχυνήσεων παρὰ τὴν
μίαν καὶ λατρευτὴν εἰσφερομένων, χατὰ τὸ διττὸν ἰ
τῆς τε εἰκόνος xal τοῦ πρωτοτύπου “«διρεὴ ἄρα bc
προσχύνησις ἐπί τε Πατρὸς χαὶ Υἱοῦ, διὰ τὸ τῶν
ὑποστάσεων διττόν, Εἰ δὲ τοῦτο ἀσεδὲς λέγειν“
μια γάρ ἐστι xal ἡ αὑτὴ κατὰ τὸ μοναδικὸν διλιδὴ
τῆς φύσεως * μία ἄρα xa! ἣ Χριστοῦ πρὸς τὴν
ἑαυτοῦ εἰκόνα προσχύνησις * χατὰ τὸ μοναδικὸν τῆς
ὑποστατιχῆς ὁμοιώσεως, ἀλλ᾽ οὐ τὸ ἑτεροῖον τῶν
φύσεων.

"AXio.

'H σχέσις κατὰ τὸ εἶναι ἐν τῷ πρωτοτύπῳ xb.
παράγωγον εἴρητα' * χαὶ οὐ δ'ὰ τοῦτο μεμέρισται θχ-
τέρου θάτερον, ἢ μόνον παρὰ τὸ τῆς οὐσίας διάφο- ^
pov. Οὐχοῦν ἐπειδὴ ἔχειν λέγεται ἡ εἰκὼν τοῦ Xpis 7
στοῦ ἐν τῇ οἰκείᾳ διαγραφῇ τὸ εἶδος Χριστοῦ, uir.
xai ἡ προσχύνησις αὐτῆς πρὸς Χριστὸν, καὶ οὐ διό»
φορος.

--
—

ὅ ANTIRRHETICUS Ill.

Α Propositio lanquam ex persona Iconomachorum.

Πρότασις, ὡς ἐν τῶν Εἰχονομάχων.
Ἰῶς Aw δύναιτο ταυτότης προσχυνήσεως ἐπί τε
3102 xal τῆς αὐτοῦ εἰχόνες τώζεσθαι" εἴ γε ὁ
' Χριστὸς φύσει, jj δὲ εἰχὼν θέσει ; Ανάγχη γὰρ
mt λέγειν ἐν οὐδενὶ παραλλάττειν τὸ φύσει. Εἰ
τοῦτο, οὐδὲν χωλύει xal τὴν εἴχόνα φύσει λέ-
ν εἶναι, καὶ τὸν Χριστὸν θέσει - xai συγχέχυται τὸ
F^.
AóGtq πρὸς τοῦτο, ἀντερωτημάτως.
ie? πῶς ἂν δύναιτο, ὦ βέλτιστοι, ταυτότης προσ-
ἐπεως μὴ σώζεσθαι ἐπί τε Χριστοῦ καὶ τῆς αὐ-
ιεἰχόνος, εἴ γε τοῦ Χριστοῦ ἐστιν ὁμοίωσις jj cle
ν, X3! ἐν ἑαυτῇ δείχνυσι τὸν Χριστόν; Εὔγνωστον
ιὀήπουθεν xal πᾶσιν ὡμολογημένον, ὡς οὐδεὶς ἐν
22 ἅψει, φέρα εἰπεῖν Θωμᾶ, τὴν ἑτέοου ὄψιν,
5 εἰπεῖν Λουχᾶ, χατίδοι. Οὐδ᾽ dv τις ἔχει λέγειν
uzv ἑωραχὼς, ὅτι δὴ Λουχᾶν τεθέαται. ᾿Εν γὰρ
; ταυτεμτερέσιν jj τῆς ὁμοιώσεως ἐπίδειξις, οὐχ
τοῖς ἀλλήλιυν διεστηχόσι τῷ χαραχτηριστιχῷ
ὑματ', Ei οὖν τοῦτο ἀληθὲς, xal ὁ ἐωραχὼς
('Exóva Χριστοῦ, ἐν αὐτῇ ἑώραχε τὸν Χριστὸν,
γαῖ πᾶσα tfj; αὐτῆς εἶναι λέγειν, ὥσπερ ὁμοιώ-
κ, οὕτως καὶ προσχυνήσεως τὴν εἰκόνα Χριστοῦ
κ Χριστόν.
"AÀAo.

?xztX τι ὅμοιον, χατὰ τοῦθ᾽ ὅπερ ὡμοίωται, xal
πονοῦν στιν αὐτῷ προσχυνήσεως, Τὸ δὲ χατὰ
πεὅμοιον, xai καθόλου χοινωνοῦν ἐστι τῆς προσ-
Zsmc. Ὅμοιος δὲ κατὰ πάντα ὁ Υἱὸς τῷ Πατρὶ;

χαὶ ὁμοούσιος " οὐχοῦν χαὶ ὁμοπροσχύνητος,
13:05 δὲ ἢ εἰχὼν χατὰ μόνην τὴν ὑποστατιχὴν αὐὖ-

426

XI, Quonam pacto identitas adorationis in Chri-
8to ejusque imagine servari possit, si Christus
natura, imago vero positione est? Necesse enim
prorsus est dieere, in nullo variare id quod est
natura tale. Quod si ita esl, nihil obstat quin et
imaginem natura dicamus esse, et Christum posi-
tione; et universa confundentur.

Solutio ejusdem per mutuam interrogationem.

Et quomodo possit, viri optimi, identitas adora-
tionis non servari in Christo et ejus imagine, si
Christi similitudo est imago, et in seipsa Chri-
stum ostendit? Notum enim utique et omnibus ἰδ
confesso est, quod nemo in alterius facie, verbi
gratia Thome, alterius vultum, verbi gratia Luces,
videre queat. Nec quisquam est qui, viso Thoma,
dicere possit, quod Lucam viderit. In iis enim que
eamdem epeciem referunt similitudinis cernitur
demonstratio, non in iis quz flgurativa proprietate
invicem distant. Hoc igitur si verum est, et qui
Christi imaginem vidit, in ea Christum vidit,
necesse est ejusdem plane dicatur ut similitudinis,
sic et adorationis imago Christi cum Christo. .

Aliud.

XII. Quod secundum aliquid simile est, secun-
dum id quod simile est, adorationem oum illo
participat. Quod vero per omnia simile est, in uni-
versum item particeps est adorationis. Similig
autem per omnia est Patri Filius, quemadmodum
et consubstantialis : quare et simul adoratur.

j ὁμοίωσιν ἔμφεριίς " οὐκοῦν χατὰ τοῦτο χοινω- C Christi vero imago secundum solam hypostaticam

ues αὐτῷ εἴη ἂν xai τῆς προσχυνήσεως,

"Ἄλλο.

ἘΞ ὁ ᾿οπεὼς τὴν εἰχόνα ἐν αὐτῇ ὁρᾷ τὴν ὁμοίω-
st» τοὺ τριακύπου * ἀνάγχη πᾶσα xai τὸν προσ-
χυνοῦντα τὶν εἰχόνα, ἐν αὐτῇ ποοσχυνεῖν τὸ εἶδος
αὖ τρωτῖπου. Μιᾶς δὲ οὔσης τῆς ὁμοιώσεως,
uz ἄρα Wn xai jj, προσχύνησις τῶν ἀμφοτέ-
ων.

"vote ὡς ix τῶν Εἰχονομάχων.

Ei zxwme30X ἐστι τῆς Χριστοῦ προσχυνήσεως ἧ
ἱκυμστουμνη αὐτοῦ εἰχὼν, πῶς φησιν αὐτὸς, Τὴν
sev μοι itip«p οὐ δώσω ; Οὐχ ἄρα οὖν χοινωνοῦσά
n. Mà κοινωνοῦσα δὲ, εἰδωλιχῶς προσχυνεῖσθαι
loan" ὡς δευτέρας προσχυνήσεως ἔν αὐτῷ εἶσχο-
ζομένης..

Αὖὔσις πρὸς τοῦτο.
Ex ἄλλο τί ἐστιν ἡ Χοιστοῦ εἰχὼν, 7, Χριστὸς,
ὰ τὸ τῆς οὐσίας δηλαδὴ διάφορον, ὡς πολλαχῶς
ξέδειχται. Ὅθεν xal ὁ ταύτης προτχύνησις,
ἱστοῦ προσκύνησίς ἐστιν" οὐ τί ποὺ τῆς tlxov:-
᾿ ὅλης προσχυνουμένης " ἀλλὰ μόνου τοῦ ἐν αὐτῇ
κπωϑέντος Χριστοῦ. Ὧν δὲ ἡ ὁμοίωσις μία, τούτων
t ὄν, A207, καὶ ἢ προσχύνησις. Οὐχοῦν δίδωσιν ἑτέρῳ
| δόξαν ἕν τῇ οἰχείᾳ εἰχόνι Χριστὸς, ἔν 7j μᾶλλον

5 [sa. xLit, 8.
PATROL. GR. XCIX.

ejus similitudinem ipsum referet; ergo secundum
hoc ipsum particeps cum illo erit adorationis.
Aliud.

XIII. Si qui imaginem vidit, in ea videt simili-
tudinem prototypi : necesse omnino est, ut qui
imaginem adorat, in ea adoret speciem prototypi.
Cum autem una sit similitudo, ana etiam erit et
utriusque adoratio.

. Objeclio ex persona Inconomachorum.
XIV.Si Christi adorationem expressa ejus imago
participat, quomodo ipse dicit, Gloriam meam
alteri non dabo** ? Non igitur participat. Quod si
non participat, idolice adorari patet, tanquam

D altera in eo adoratione invecta.

Solutio ejusdem.

Non est aliud quidpiamimago Christi, quam Chri -
slus,excepta scilicet essentie differentia, ut sepe
ostensum est. Undeetillius adoratio,Christi est ado-
ratio: itaut imaginis materia non adoretur, sed solus
qui in ea per similitudinem expressus est Christus.
Quorum vero similitudo una est, horum una
utique et adoralio. Non ergo dat alteri gloriam
in propria imagine Christus, in qua potius hanc

14

—, Ὁ"

421

S. THEODORI STUDITAE

438

sibi vindicat : cum aliud quiddam sit materia A προσίεται ταύτην * ἄλλο τι οὔσης τῆς ὅλης παρὰ

similitudine. Certe in diversis materiis expressa,
eadem est in omnibus figura. Non maneret autem
in diversis materiis invariabilis, nisi hoc haberet
ut bihil cum ipsis communicet, sed sit cogitatione
ab iis quibus inest separata.

Objectione ex persona Iconomachorum.

XV. Si Spirilus est. Deus, αἱ sciritum est, δέ eos,
qui adorant eum, ín spiritum σὲ verilate oportet
adorare δ᾽ : quomodo in imagine, cum preterea ita
spiritu adorari dicatis Christum, quandoquidem
Deus est, idololatrie specimen non inducitis?

Solutio ejusdem.

τὴν ὁμοίωσιι. ᾿Αμέλει ἐν διαφόροις ὅλαις ἀφ--
ὁμοιούμενος ὁ αὐτός ἐστιν ἐν πάσαις χαραχτήρ.
Οὐχ ἄν δὲ ἐν ταῖς διαφορουμέναις ὕλαις ἀπαράλλα-
xtoc ἔμεινεν, ἢ παρὰ τὸ μηδὲν κοινωνεῖν αὐταῖς "᾿
ἀλλ᾽ εἶναι τῇ ἐπινοίᾳ τούτων ἐν αἷς ἔνεστι χεχωρι-
σμένος.

᾿Αντίθεσις ὡς ix τῶν Εἰχονομάχων.

El Πνεῦμα ὁ Θεὸς, xaxà τὸ γεγραμμένον, καὶ
τοὺς προσχυνοῦντας αὐτὸν, ἐν Πνεύματι καὶ
ἀληθείᾳ δεῖ προσχυνεῖν * πῶς ἐν εἰκόνι παρὰ τὸ
ἐν πνεύματ' προσκυνεῖσθαι λέγοντες Χριστὸν, ἐπει-
περ Θεὸς, οὐκ εἴδωλολττρείας ἐχφέρετε ἀπόδει-
Ev.

Λύσις πρὸς τοῦτο.

Quis Iconomachos amentie plenos non miretur. B Ti οὐκ ἀγάσεται τοὺς Elxovoudyouc μανίας πε-

qui non distinguantaliud esse dispensatione dogma
& dogmate Theologie, de quo illud, in spiritu et
veritate adorare oportel, accipiendum est ? Nam
cum spiritus sit Deus et Pater, in Spiritu sancto,
et veritate unigenito ejus Filio adorari intelligitur.
Cum vero in imagine adorari dicitur Christus, de
dispensatione sermo est;quia, elsi spiritus est,
quatenus Deus, attamen caro etiam est, quatenus
homo : cujus corporea imago, etsi in materia
representetur, inseparabilis est a Christo, sicut
umbra a proprio corpore; adoraturque non ima-
ginis materia, sed qui in ea expressus est Christus,
eum quo simul adoratur Pater el Spiritus san-
ctus.

πληρωμένους, μὴ διαχρίνοντας ὡς ἕτερον τὸ τῆς οἷ-
χονομίας παρὰ τὸ τῆς θεολογίας δόγμα, ἐφ᾽ d τὸ,
Ἔν πνεύματι χαὶ ἀληθείᾳ δεῖ προσχυνεῖν, ἐχ-
ληπτέον; Πνεῦμα γὰρ ὧν ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ, ἐν
Πνεύματι τῷ ἁγίῳ, καὶ ἀληθείᾳ τῷ μονογενεῖ αὐτοῦ
Υἱῷ προσκυνεῖσθαι νενόηται. Τὸ δὲ ἐν εἰκόνι προσ-
χυνεῖσθαι Χριστὸν, τῆς οἰχονομίας λόγος, ὃς εἰ χαὶἩ
πνεῦμά ἐστι χαθὸ Θεὸς, ἀλλὰ xal σάρξ ἐστι χαθότι -
ἄνθρωπος " ob i$ σωματοειδὴς εἰχὼν xdv ἐν ὅλῃ
ὁμοιωθῇ, ἁμέριστός ἐστι Χριστοῦ, ὥσπερ xai σχιὰ
τοῦ οἰχείου σώματος " xai προσχυνεῖται οὐχ ἣ εἶχο- ^
νιχὴ ὕλη, ἀλλ᾽ ὁ ἐν αὐτῇ ἐξειχονισθεὶς Χριστός " ἐφ᾽ ὁ
ᾧ συμπροσχυνεῖται ὁ Πατὴρ, χαὶ τὸ Πνεῦμα τὸ

ἄγιον.

CAPUT IV. C

Quod cum imaginis sux prototypum sit. Christus,
unum habet ad eam. respectum, quemadmodum οἱ
adorationem.

I. Prototypum etimago unum quidem sunt hy-
postatica similitudine, duo autem natura: non

ΚΕΦΑΛ, Δ΄.

Ὅτι πρωτότυπον ὧν τῆς ἑαυτοῦ εἰκόνος ὁ Χριστὸς .
μίαν ἔχει τὴν πρὸς αὑτὴν ἐμφέρειαν, ὥσπερ xd
τὴν προσχύνησιν,

Τὸ πρωτότυπον xai ἡ slxàv, ἕν μέν ἐστι τὸ ὑπο- ^
στατιχῇ ὁμοιιύσε:, δύο δὲ τῇ φύσει " οὐχ ἑνός τινος ^

quasi unum quoddam divisum sit in duo simula-
cre ; ita ut de reliquo mutuam communicationem
et relationem inter se nullam habeant; neque
quasi unum idemque duplici nomine nuncupetur,
ita ut aliquando prototypum imago vocetur, ali-
quando imago prototypum. Semper enim proto-
typum, prototypum vocabitur, quemadmodum et
imago imago, nunquam invicem immutata. Cum
autem ita se res habeat, et in binario numerus
consistat : una utrisque similitudo, et juxta simi-
litudinem appellatio : verbi gratia, rex dicitur
etiam regis irnago, et non sunt duo reges. Quod
si verum est, una igitur et imaginis Christi adora-
tio cum Christoipsius protolypo.

Objectlo ex persona Iconomachorum
IIl. Si Christus prototypi rationem erga imagi-
nem suam habens, dicitur esse natura, imago
autem positione, quomodo quod natura est simul
est cum 60 quod positione est? Neque enim simul
a6 Christus visus est, imago ejus depicta tran.

δ᾽ Jogn. iv, 24.

εἷς δύο καταδιαιρεθέντος ὁμοιώματα - ὡς slvat λοι-
πὸν τῆς πρὸς ἄλληλα χοινωνίας τε χαὶ σχέσεως
ἀμέτοχα " οὔτε μὴν ὡς τοῦ αὐτοῦ xxi ἑνὸς διττοῖς -᾿
ὀνόμασιν ἀποχαληυμένου, ὡς ποτὲ μὲν τὸ πρωτότυ- -
πον sixóvà χαλεῖσθαι, ποτὲ δὲ τὴν slxóva πρωτότυ- .
πον. ᾿Αεὶ γὰρ τὸ πρωτότυπον, πρωτότυπον χαλοῖτο, ᾿
ὥσπερ xai ἡ εἰχὼν εἰχὼν, οὐδέποτε εἷς ἄλληλα μετα- -
δαλλόμενα. Οὕτω δὲ ὄντος τοῦ πράγματος, xal ἐψ' -
δυάδι χειμένου τοῦ ἀριθμοῦ * μία ὁμοίωσις ἐμφόϊέ- -

Ὁ θ9ις, xai ἡ χαθ' ὁμοίωσιν προσηγορία " oTov φέρε εἰ»

πεῖν, ὅτι βασιλεὺς λέγεται καὶ d, τοῦ βασιλέως εἰχὼν,
xai οὗ δύο βασιλεῖς. ΕἸ δὲ τοῦτο, μία ἄρα χαὶ ἣ τῆς
εἰκόνος Χριστοῦ προσχύνησις πρὸς Χριστὸν τὰ ἑαυτῆς.
πρωτόνυπον.

᾿Αντίθεσις ὡς ἐκ τῶν Εἰχονομάχων.

Εἰ ὁ Χριστὸς πρωνοτύπου λόγον ἐπέχων πρὸς τὴν
ἑαυτοῦ εἰχόνα, φύσει λέγεται εἶναι " ἡ δὲ εἰχὼν
θέσει. πῶς ἅμα τὸ φύσει τῷ θέσει . οὔ γὰρ ὁμοῦ
τε Χριστὸς ὥφθη, xai ἡ εἰχὼν αὕτοῦ διαγραφεῖσα
μετηνέχθη. Οὔχοῦν ἐπεὶ ταῦτα οὔκ ἅμα, οὐδὲ ἡ TpoS-

ANTIRTHETICUS Ill.

430

1, διείργοντός τινος χρόνου, ἀφ᾽ οὗ μετὰ À sumpta est. Quare cum hec simul non sint, neque

εἰκὼν παρήχθη [al. παρηνέχθη].

Αὐσις πρὸς τοῦτο,
! σώματι ἀμερίστως παρέπεται ἡ οἰχεία
j9X ἄν τις εἴποι σωφρονῶν ἄσχιον σωμᾶ.
Σδεῖν ἐν μὲν τῷ σώματι τὴν σχιὰν ἐπο-
τῇ σχιᾷ τὸ σῶμα προνγούμενον * υὕτως
εἴποι Χροιστὸν ἀνειχόνιστον, εἴπερ σῶμα
ἐχαςακτηρισμένον. ᾿Αλλ᾽ ἔστιν ἰδεῖν χἀν-
ἔν Χριστῷ, τὴν ξαυτοῦ εἰχόνα ὑφεστῶσαν ᾿

(^

4v

εἶχόνι Χοιστὸν ὁρώμενον, ὡς πρωτότυπον.
3 ἄμφω ἅμα εἶναι, δέδειχται ἡνίχχ Χρι-

» 4 *. - 4 1 ^ , 3 T
tt, τότε χαὶ P αὐτοῦ εἰχὼν OuvXUtt, ἄφ᾽ 09
νεχτα: εἰς ἡντιναοῦν ὕλην ἀποσφραγισθεῖ-

2f ἅμα τὸ φύσει τῷ θέσει, οἷον ὁ Χριστὸς
κόν:" ἀλλ᾽ ὅμως τῷ δυνάμει εἶνα!: xai
te vix γενέσθαι, ταύτην ἐν τῷ Χριστῷ
- * , , - . 1
pQXv^ ὡς φέρε εἰπεῖν, xat
ὑεστῶσαν

τὴν σχιὰν
μὴ φωτὸς
τρόπον οὐχ ἔξω
«-- et , ^ * L1 . -—
τῶν ἅμα λέγειν Χριστὸν καὶ τὴν ξαυτοῦ

τῷ σώματ', χἂν

τα χτίζη ταὶ" xa0' ὃν

4^

ἼΑλλο.
πότυπον, καὶ ἣ εἰχὼν, τῶν πρός τί ἐστιν,
Δ ὦ P, 3 er M * *
τὸ διπλάσιον xal ἥμισυ. Τὸ μὲν γὰρ πρω-
φυνεισφέρει πάντως ξαυτῷ τὴν εἰχόνα, ἧς
Ξοωτότυπον καὶ τὸ διπλάτιον συνεισοίσει
αὐτῷ τὸ ἥμισυ, πρὸς ὃ λέγεται διπλάσιον.

tw εἶν, πρωτότυπον tixóvo; οὐχ ouch: ἀλλ᾽ C

"camov, ἡ μίσεος μὴ νοουμένου τινός " ἃ τῶν
τε ὁμοῦ xai νενόηται xai ὑφέστηχεν. Οὐχοῦν
ὦ χετολαθειταί τις ἕν αὐτοῖς χρόνος, οὐδὲ ἡ
reu vaca θατέρου, ἀλλὰ μία καὶ d αὐτὴ
8.
Ἄλλο,

πριυτκπον καὶ ἣ εἰκὼν, olov ἐν ἀλλήλοις ἔχει
πὶ" χεὶ τῇ θατέρου ἀναιρέσει θάτερον συναν--
di^ Sep οὖν καὶ τοῦ διπλασίου ἀναιρεθέντος,
awikr χαὶ τὸ diego. Εἰ τοίνυν οὐχ ἔστιν εἶἷ-
[psr, τὴ οὔσης τῆς ἑαυτοῦ εἰκόνος κατὰ τὸ
xt πα πρὸ τοῦ τεχνιχῶς γενέσθαι, ὑπάρχειν
dit. τῷ πρωτοτύπῳ" ἀναιρεῖ ἄρα τὴν Χρι-
᾿οσκόνταιν, Ó μὴ ὁμολογῶν συμπροσχυνεῖσθαι
ὑ τὴν ἑαυτοῦ εἰχόνχ.

᾿Αντίθεσις ὡς Ex τῶν Εἰχονομάχων.
ιστὰῷ ct προσεοιχὸς, vaÜ' ἕτερον πάλιν οὐχ
ὁσεοιχός " οἵον d, εἰχὼν πρὸς τὸ πρωτότυπον
ἂν τὴν ὁμοίωσιν προσεοιχυΐχ, χατὰ δὲ τὴν
οὐ προσεοικυῖα. Οὐχοῦν οὐχ ὅλον ἐστὶν ἢ εἰ-
περ τὸ
rn καὶ

, * 5I ^ - et
πρωτότυπον. Ἑπειδὴ ὃε τοῦτο οὕτως,
ταὐτὴ ἣ ἐπ᾽ ἀμφοῖν προσχύνησις. Μὴ

δ 4 -» ,
ὃὲ ὅλης, ἕωλον λέγειν μίαν εἶναι τὴν ἀμφοτέ-
ροσχύνησιν.

Αὖσις πρὸς τοῦτο.

εἰχὼν τοῦ πρωτοτύπου χαθὸ ἐμφερὴς, κατὰ

adoratio una erit, diseriminante quodam tempore,
quo imago post Christum produota est.
Solulio ejusdem.

Si omne corpus inseparabiliter consequitur sua
umbra, neo sapiens ullus corpus umbra carere
dixerit, cum videre sit in corpore quidem umbram
consequentem, in umbra autem corpus precedens ;
sic nemo dixerit Christum imagine carentem, si-
quidem corpus in eo sit figuratum : ged videre hic
etiam est in Christo quidem ejus imaginem sub-
sistentem, inimagine vero Christus conspicuum,
ut prototypum. Ex eo autem quod ambo sunt
simul, ostensa eet, oum Chrietum visus egt, tum

etiam et ejus imago virtute;a quo et desumpta

"AÀÀo. B

est, in quamlibet materiam impressa.
Aliud.

III. Etsi non sunt simul quod naturá et quod
positione, ut Christus cum ipsius imagine ; atta-
men eo quod virtute est, etiam antequam arto
facta sit, illam in Christo cernere semper licet ;
Sicul verbi gratia umbram semper assistentem
corpori, tametsi luminis radio non efformetur:
quo modo incongruum non est, inter ea quesimul
sunt, Ghristum censeri cum sua imagine.

Aliud.

IV. Prototypum et imago relativa sunt, sicut
duplum et dimidium. Prototypum enim secum una
infert imaginem cujus est prototypum ; et duplum
simul secum inferet omnino dimidium, cujus ra-
tione dicitur duplum. Non enim esse potest proto-
lypum, si nulla sit imago; sed nec duplum, nisi
dimidium aliquod cogitetur : que cum simul aint,
simul etiam et cogitantur et subsistunt. Quare
quoniam non intercipitur aliquod in eis tempus,
nec adoratio alia est alterius, sed una et eadem
amborum.

Aliut.

V. Prototypum et imago, inter se quodammodo
mutuum habent esse, et uno sublato alterum
simul tollitur : quemadmodum scilicet et duplo
sublato, simol tollitur et dimidium. Si ergo non
potest Cbrietus esse,quia sit ejus imago quasi
potestate, οἱ etiam antequam illa arte facta sit,
semper exsistit in prototypo ; tollit utique Christi
adorationem, qui ejus imaginem non simul cum

D eo adorari confitetur.

Objectio ex persona Iconomachorum.

VÍ. Quod secundum aliquid consimile est, se-
cundum alterum rursus non est: velut imago
prototypo secundum similitudinem est conveniens,
secundum naturam autem non conveniens. Ergo
non lotum est imago quod est prototypum. Quo-
niam autem hoc ita se habet, nec tota nec eadem
est, que utrique inest adoratio. Tota autem si
non est, ineptum est dicere unam esse utriusque
adorationem.

Solutio ejusdem.
Imago prototypum quatenus refert, secundum

431

S. THEODORI STUDITJE

432

hoo ipsum particeps est totius adorationis ob simi- A τοῦτο καὶ κοινωνοῦσά ἐστι τῆς ὅλης ὁμοιωτιχῆς αὐ-

litudinem cum ipso; neque in hoc asciscit eibi ma-
teriam in qua ostenditur ad adorationem ; hoo
enim est natura imaginis, idem quidem esse secun-
dum similitudinem prototypi, differre autem secun-
dum rationem essentie, in quo consistit homony-
mia. Quod si in universum similis esset, periret,
id quod dieitur et est de omtero. prototypum. Ve-
rum assimilis est totali similitudine, ac non natura,
prototypo. Et tota igilur una est que in utroque
est similitudinaria adoratio.
Aliud ab exemplo Theologis.

VII. Et εἰ secundum essentiam similis est Patri
Filius, simile tamen non est ingenito genitum, ne-
que id qnod processit: que circa divinam naturam
conoiderets, distinguuntur mutua communione.
Una eutem in tribus characteribus divinitas, si-
cut et adoratio, eL nequaquam dispar juxta pro-
prietstum diversitatem a naturali identitate. Sio
ergo et in imagine prototypi ; quia, licet secundum
substantiae discrimen non una sit in utroque ado-
ratio, quia nec natura est ques adoratur imaginis,
quamvis in ea oernatur qui expressus est, atta-
men secundum identitatem hypostatice similitu-
dinis, eadem est proportione oum una et tota in
utroque similitudine identificata adoratio, sicut et
in crucis figura, et ipeamet viviflcoa cruce ; non
imminuta adoratione in figura a vivifica cruce, se-
cundum diversitalem naturarum; exequata autem
potius totali similitudini prototypi.

Objectio ex persona Iconomachorum.

VIII. Siin Christi tanquam prototypo est imago,
etiam antequam illa per artem in materiam ullam
transferretur, supervacanem fuerit hanc depingi,
cum sufficiat in illo cerni et adorari.

Solutio ejusdem.

Quod sane etiam antequam per artem depingatur
imago Christi, in ipso sit tanquam in prototypo,
verum est. Quod enim nondum efformatum est om-
nino, Ὧ6 homo quidem est, sed abortivum quid-

dam ;neo prorsus prototypum dici quidquarm potest,

quod sub se not habeatimaginem in materia trans-
Jetam. Quare quoniam confessum est Christum
prototypi rationem habere tanquam alium quem-
piam singularium, necesse est omnino eliam ima-
ginem habeat tranalatam ab ejus forma, et im-
missam in materiam : ne et homo esse desinat, si
per imaginis exhibitionem non cernatur et ado-
retur.
Aliud ab exemplo.

IX. Aliud est sigillum, et aliud impressa effigies;
attamen etiam ante impressionem effigies illa est
in sigillo; non est porro sigillum elficax, quod
non in aliqua materia imprimatur. Igitur et Chri-
stus nisi in artificiali imagine cernatur, otiosus et
inefficax est secundum hoc, quod el cogitatu ab-
surdum est.

D μεταφερομένην ἀπὸ τοῦ

τῷ προσχυνήσεως" οὐ προσλαμύάνουσα τὴν ὕλην
ἐφ᾽ [ἣν] δέδαικται εἰς προσχύνησιν " τοῦτο γὰρ φύ-
σις εἰχόνος, ταυτίζεσθαι μὲν χατὰ τὴν ὁμοίωσιν τοῦ
πρωτοτύπου, διαφορεῖσθαι δὲ χατὰ τὸν τῆς οὐσίας
λόγον, ἐφ᾽ ᾧ καὶ ἡ ὁμωνυμία. Εἰ δὲ χαθόλου ἐοικυῖα
εἴη, ἀποπέπτωχε τοῦθ᾽ ὅπερ λέγεται xal ἔστι λοι-

πὸν πρωτότυπον. ᾿Αλλὰ μὴν ἐμφερής ἐστι τῇ ὁλικᾷ"

ὁμοιώσει, ἀλλὰ οὐ τῇ φύσει, τῷ πρωτυτύπῳ. Kef

ὅλη ἄρα xai μία ἡ ἐπ᾽ ἀμφοῖν ὁμοιωτικὴ προσ--

χύνησις.
Δλλο ἐχ παραδείγματος τῆς θεολογίας.
Ei καὶ κατ᾽ οὐσίαν ὅμοιός ἐστιν ὁ Υἱὸς τῷ Πατρὶ,
ἀλλ᾽ ὅμως οὐχ ἐοικός ἐστι τῷ ἀγεννήτῳ τὸ γεννητὸν
οὐδ᾽ οὐ μὴν τὸ ἐχπορευτόν " ἃ περὶ τὴν ϑείαν φύ-

4.

4

Pd

σιν θεωρούμενα, τῆς πρὸς ἄλληλα κοινωνίας διαχέ.,
χριται. Μία δὲ ἐν τοῖς τρισὶ χαρακτῆρσιν dj θεότης, —

ὥσπερ καὶ ἡ προσχύνησις, xal οὔ τί που ἀνισουμέ--
νὴ τῇ τῶν ἴδιοτήτων ἑτερότητι τῆς φυσιχῆς ταυτό-
τητος, Οὕτως οὖν xal ἐπὶ τῆς εἰχόνος τοῦ πρωτο-

τύπου " ὅτι εἰ xal κατὰ τὸ τῆς οὐσίας διάφορον, οὖ

μἱὰ προσχύνησις ἐπ᾽ ἀμφοῖν, ὅτι μηδὲ φύσις ἐστὶ —

προσχυνουμένη τῆς εἰχόνος, χἂν ἔν αὐτῇ ὁρᾶται ὁ

εἰχονιζόμενος - ἀλλὰ ὅμως χατὰ τὸ αὐτὸν [Cod. γέ-- ^
gius τὸ ταυτὸν] τῆς ὑποστατιχῆς ὁμοιώσεως, ἡ αὖ. —

τῇ ἐστιν ἀναλόγως τῇ μιᾷ καὶ ὅλῃ ἐπ᾽ ἀμφοῖν ἐμ» ^

φερείᾳ ταυτιζομένη * ὥσπερ xai ἐπὶ τοῦ τύπου τοῦ

σταυροῦ, καὶ ἐπ᾽ αὐτοῦ δὴ τοῦ ζωοποιοῦ σταυροῦ" '

οὐ μειονεχτουμένης τῆς προσχυνήσεως ἐν τῷ τόύ-

Tt παρὰ τὸν ζωοποιὸν σταυρὸν, χατὰ τὸ ἑτεροῖον ^
τῶν φύσεων, ἰσουμένης δὲ μάλα τῷ ὁλικῇ ὁμοιό- ᾿

C τητι τοῦ πρωτοτύπου.

᾿Αντίθεσις ὡς ἐχ τῶν Εἰχονομάχων.
Εἰ ἐν Χριστῷ ὡς πρωτοτύπῳ εἰχὼν, καὶ πρὸ τοῦ

τεχνιχῶς αὐτὴν μετενεχθῆναι ἔν τινι ὕλῃ * παρέλχον 7

ἂν εἴη περιγράφεσθαι ταύτην, ἀρχοῦσαν ἐν αὐτῷ
ὁρᾶσθα! τε xai προσκυνεῖσθαι.
Λύσις πρὸς τοῦτο.

Led

"
! ed

Ὅτι μὲν οὖν xal πρὸ τοῦ τεχνικῶς μεταληφθῆντι -.
τὴν tlxóva τοῦ Χριστοῦ, πάρεστιν ἐν αὐτῷ ὡς πρω- τ'

τοτύπῳ, ἀληθές. Τὸ γὰρ μήπω οἰκονισθὲν ὅλως, οὐ-
δὲ ἄνθρωπος, ἀλλ᾽ ἀμόλωθρίδιόν τι * οὐ μὴν ἐνδέχε-

-
-Ἢ

ται εἰρῆσθαί τι πρωτότυπον, μὴ ἔχον τὴν ὁπ’ αὐτοῦ -

μετενεχθεῖσαν slxóvx ἐν ὕλῃ. Οὐχοῦν ἐπειδὴ ὡμολό-

γηται Χριστὸς πρωτοτύπου λόγον Mbjere, iuc εἶ τες -.
ἄλλος τῶν καθ᾽ ἕκαστα * πᾶσα ἀνάγκη καὶ εἰκόνα ἔχειν «ἱ

χαρακτῆρος αὐτοῦ, καὶ

9 » er *
ἀποματτομένην ἔν τινι ὕλῃ. "Iva μὴ xal τὸ εἶναι

ἄνθρωπος ἀπολέσῃ, μὴ καὶ διὰ εἰχονικῆς παραγωγῆς
ὁρώμενός τε χαὶ ποοσχυνούμενος.

"AÀÀo ix παραδείγματος.

"AÀÀo σφραγὶς, xal ἕτερον ἀπόμαγμα. AX ὅμως
xxi ποὸ τῆς ἀπομάξεως, τὸ ἀπόμαγμα iv τῇ σφρα-
19. Οὐχ ἂν δὲ dis σφοαγὶς ἐνεργὴς μὴ ἀποτυποῦυ-
μένη ἔν τινι ὕλῃ. Οὐχοῦν xai Χριστὸς εἰ μὴ ἐν
τῇ τεχνητῇ εἶχόνι φανείη, ἀεργὸς καὶ ἀνενέργητόι
ἐστι χατὰ τοῦτο. Ὅπερ καὶ ἐννοεῖν, ἄτοπον.

ANTIRRHETICUS 1].

Αλλο ix παραδείγματος.
| ἑνορῶν τὴν σμραγῖδα xal τὸ ταύτης ἐχμαγεῖον,
' ἐν ἀμφοτέροις, τὸ εἶδος xal ἀπαράλλακτον ὁρᾷ"
ἄρα ἐν τῇ σφραγῖδι xal πρὸ τῆς ἐχτυπώ-
ὃ ἐχμαγεῖον. Τότε δὲ τὴν ἑαυτῆς φιλοτιμίαν
νυται, ὁπόταν ἐν πολλαῖς xai ποιχίλαις ὕλαις
μεταδέδωσιν ἀπιφραγίζεσθαι. Τὸν αὐτον δὴ
» εἰ xai ἐν Χριστῷ τὴν οἰχείαν αὐτοῦ εἰχόνα
ϑρωπομόρφῳ πιστεύομεν εἶναι - ἀλλ’ ὅμως
φόρους αὐτὴν ὑλογραφουμένην ὁρῶμεν, τότε
z:ípav τὴν αὐτοῦ ἀνυμνοῦμεν μεγαλειότητα.
iu, προθῆναι εἰς ὕλης ἀποσφράγιςμα, xal
tt αὐτὸν ἀνθρωπόμορφον ἀναιρέϊ.
"A)3o.
; τὸ ἀρχέτυπον ἡ εἰχὼν, xai ἡ εἰχὼν πρὸς τὸ
πον, xa: ἔνεστι xal ὁρᾶται xal προσχυνεῖται *
Ὁ τῆς οὐσίας ταυτιζομένης, ἀλλὰ τῆς ὁμοιώ-
νιζομένης, χαθ᾽ ἣν xai ἡ ἑνικὴ προσχύνησις
tw, ἄλλ᾽ οὐχὶ τῷ ἑτεροίῳ τῶν φύσεων με-
".
"AÀ o éx παραδείγματος.
ματος gxià μερισθῆναι οὐχ οἷόν τε, συμ-
στῶσα αὐτῷ ἀεὶ, χἂν μὴ φαίνοιτο" τὸν αὐτὸν
ἴπὸν οὐδὲ Χριστοῦ ἡ οἰχεία αὐτοῦ εἰχὼν ἀπο-
at δύναται * ἀλλ᾽ ὥσπερ ἡ σκιὰ τῇ τοῦ ἡλίου
μᾶλλον εἰς τούμσανὲς πρόεισιν, ὀὕτω xai ἡ
3 εἰχὼν τηνιχαῦτα τοῖς πᾶσι φανερὰ γίνεται,
διατυποῦσα ἑαυτὴν ταῖς ὗλαις, ἐμφανίζη.-

3 .« ^ ,
Αντίθεσις ὡς éx τῶν Elxovopzy wv.

A34

Aliud ab exemplo.

X. Si is sigillum videt et ejus expressam ima-
ginem, similem in utrisque speciem et invariabllem
videt, inest utique in sigillo etiam, ante impres-
sionem, imago. Tunc autem suam dignitatem os-
tendit, cum in multis et variis materiis seipsum
communicat ad sigillandum. Eodem sane modo, li-
cet in Christo propriam ejus imaginem, tanquam
humana forma predito, credimus esse: nihilomi-
nus quando illam in materia depictam cernimus,
tum uberius ejus celebramus magnificentiam. Nam
si non procedat exemplar δὰ materiam, tollitur ip-
sum humana forma preditum esse.

Aliud.

XI.Adarchetypumimago,et imago ad archetypum,
et inest, et cernitur, et adoratur : non eadem exi-
stente substantia, sed una similitudine, secundum
quam et unica adoratio in utrisque, sed non natu-
rarum diversitate divisa.

Aliud ab exemplo.

XII. Si a corpore umbra sejungi non potest, ut
qus semper cum illo subsistat, licet non appareat ;
eodem modo nec a Christo propria ejus imago se-
parari potest : sed sicut umbra per solís radium
potius in apertum prodit ; ita et Christi imago tum
manifesta fit omnibus, cum seipsam effingens in
materiis, apparuerit.

Übjectio ex persona lconomachorum.
Cum Salvator noster nunc in colis sit, non opor-

Σωτῆρος ἡμῶν τανῦν ἐν οὐ pavoic ὑπάρχοντος (ἢ tet ejus statuere simulacrum, ait enim divinus

ἄνα! δεῖν ἀναστηλοῦν αὐτοῦ ὁμοίωμα * φησὶ γὰρ
M: ᾿Ἀπόστολος * Διὰ πίστεως περιπατοῦμεν,
ὰ divx,
Αὖσις πρὸς τοῦτο,

Re Matat μὲν xal τὸ ἀπὸ τοῦ γένους διαι-
We, €um & ϑόλου ἄνθρωπος " λέγεται δὲ εἴδος
i d τῆς ἐπέστου μορφῆς, xa0' ἣν διασέρομεν
ἐγλων " πρὶ ὧν οὐδεὶς λόγος ἐνταῦθα τῷ ᾿Απο-
le. Al ἕδος ἐχεῖνο λέγειν νοητέον τὴν πρὸς τὰ
i ἰνῶματα ὑπερχειμένην αὐτοψίαν τῶν μελ-
ye πρμάτων. Εἰπὼν γὰρ, Διὰ πίστεως πε-
ποῦμα, οὐ διὰ εἴδους, ἐπάγει, Θαῤῥοῦμεν
καὶ οὐκοῦμεν ἐχδημῆσαι dx τοῦ σώματος,
ὁέηρῖαι πρὸς Κύριον. Καὶ ἀλλαχου πάλιν *
μὲν Tip ἄρτι δι’ ἐσόχτρου xal αἰνίγματος :
ἃ πρόσωπον πρὸς πρόσωπον. — "Agi!
zw ix μέρους * τότε ἐπιγνώτομα: χαθὼς
εγνώσθην. Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπὶς,
. Ταύτῃ τοιγαροῦν τῇ πίστει περιπατεῖν
ἔτη, ἐν ἢ ὡς δι’ ἐσόπτρου πρόσωπον
ξρύσωπον βλέπομεν ἀπλανῶς τῆς τῶν μελ-
, ἀλήθειαν. "Enti, ὅτι οὐ πρὸς ἀναίρεσιν τοῦ
eget τὴν σωματιχὴν [ἰδέχν τοῦ Χριστοῦ mpoU.
εὐτῷ ὁ σχοπὸς, χαὶ μετὰ τὸ ἀναληφθῆναι,
αὐτοῦ ἀλλαχοῦ λέγοντος“ ὭὯ ἀνόητοι Γα-
(Sl ὑμᾶς ἐδάσχηνε τῇ ἀληθείᾳ μὴ πεί-

ICor. v, 7. ** Ibid. 8. 301 Cor. χει, 12, 13.

Apostolus, Per fldem ambulamus, et non per spe-
ciem 9*.

Solutio ejusdem.
Species dicitur et quod ἃ genere distinguitur,

ut homo universalis : dicitur autem species et de -".
cujusque forma, secundum quam differimus ; de

quibus nullus hic sermo est Apostolo. Sed speciem
ab ipso dici intelligendum est, eum qui presenti-
bus simulacris superior est obtutus futurarum re-
rum. Cum enim dixisset, Per fidem ambulamus,
tton per specióm, subjungit, Audemus autem, et bo-
nam voluntatem habemus magis peregrinari a cor-
pore, et presentes esse ad Dominum 8. Et alibi rur-
sum : Videmus nunc per speculum ín smnigmate ;
tunc aulem facie ad faciem. Nunc cognosco ex par-
te ; tunc autem cognoscam sicul et. cognitus sum.
Nunc autem manent fides, spes, charitas **. Hac ita-
que fide ambulare nos dixit, in qua tanquam per
speculum facie ad faciem cernimus sine errore
futurorum veritatem. Ad hec, quod ipsi proposi-
tum non fuerit prehibere ne corporea species Chri-
sli depingatur, etiam postquam Christus assump-
tus est ; audi ipsum alibi dicentem: O insensati Ga-
latze, quis vos fascinavit non obedire veritati, ante
quorum oculos Jesus Christus prascriptus esi, in

“τῷ

435

S. THEODORI STUDITJE

436

vobis crucifixus *! ? Si vero ita credidimus, ut ip- A θεσθαι, οἷς xat' ὀφθαλμοὺς ᾿Ιησοῦς Χῥιστὸς προεγ-

sum Christum crucifixum videamus ; merito ipsum
semper experimentes, non fallimur. Quod enim
intellectu propter absentiam cernitur, nisi sensu

per picturam cernatur, nequit etiam et intellectu
conspici.

ράφη, ἐν ὑμῖν ἐσταυρωμένος ; Εἰ δὲ οὕτω πεπισ-
τεύχαμεν, ὡς αὐτὸν Χριστὸν ἐσταυρωμένον τεθεᾶσ
θαι * εἰκότως αὐτὸν εἰχονίζοντες πάντοτε, οὐ διασ-
φαλλομεθα. Τὸ γὰρ νοερῶς ὃ:᾽ ἀπουσίας βλεπόμένον,
καὶ αἰσθητῶς διὰ περιγραφῆς εἰ μὴ βλέποιτο, ἀπο-
λέσειεν ἂν xal τὸ νοερῶς ὀπτάνεσθαι.

Epigramma Constantini qui Theod. Stud. librum descripsit.

Fons intelligibilis sapientam documentorum,
Profundens scaturigines rectorum dogmatum,
Omnibus mortalibus ostensus fuisti vere Pater.

Quocirca me Constantinum precibus tui protege.

?! Galat, ri, 1.

Πηγὴ νοητὴ πανσόφων διδαγμάτων,

Βλύζουσα χρουνοὺς ὀρθοδόξων δογμάτων,
Πᾶσι δέδειξαι τοῖς βροτοῖς ὄντως, Πάτερ.
Ὅθεν με Κωνσταντῖνον εὐχαῖς σου σχέπε.

TOY ΑΥ̓ΤΟΥ͂

EAEIXOX KAI ANATPOIIH
TON AXEBON IIOIHMATON

IOANNOY, ITNATIOY, XZEPTIOY ΚΑΙ ΣΤΕΦΑΝΟΥ, TON ΝΈΩΝ

XPIXTOMAXOQN, IIPAOTON MEN ΔΙ᾿

EMMETPON ZTIXON IXAPIGMON ΑΥ̓ΤΟΙΣ ΚΑῚ ETEPOQN, EIIEITA AE ΔΙΑ IIEZHX AEZEQZ OMOY

TE ΚΑΙ ΤΗΣ AZEBOTZ ΥΓΠΟΓΡΑΦΗΣ

EJUSDEM

REFUTATIO ET SUBVERSIO
IMPIORUM POEMATUM

JOANNIS, IGNATII, SERGII,
SIBUS PARI CUM IPSIS

ET STEPHANI,
IPSORUM

JOANNIS.

RECENTIUM CHRISTOMACHORUM :
NOMINIBUS NUMERO DIMENSIS. ALIISQUE ; TUM
BIMUL CUM IMPIA IMPII DOGMATIS DELINEATIONE.

PRIMUM QUIDEM VER

SOLUTA ORATIONE

IQANNOY.

Acnogr. Χῤῥιστοῦ «à πάθος ἐλπὶς ᾿Ιωάννῃ. Christi passio spes Joanni.

Auream: Christi effipem exhibent divini orato- B X ρυσογραφοῦσι

res

Secundum voces prophetarum, non spectantes in-

fima.
Nam paria loquentium spes est fides divina.

Resurgentem vero errorem [vel umbras pinguen-

tium] delineatorum
Aperte proculcant, ut Deo exosum.

Quibus consentientes [Imperatoresj, qui gerunt

ΘΟΡΟΏΒΒ,
Altolunt splendide crucem pio judicio.
IGNATII.

Χρισ T ὃν wk θεηγόρο
'P stt προφητῶν, μὴ βλέπ O ντες τοῖς κάτ Ὡ

θεοπιστί Α
πλάνη ἃ

Tonyópov γρ ΕΛΙΙΣ ἢ
Σ χιογράφων δὲ τὴν π᾿ Δ λίνδρομον

T ρανῶς πατοῦσιν ὡς — O t μισουμένη
O t; συμπνέοντες οἱ Ὁ ροῦντες τὰ oxi ]
Ὑ ψοῦσι φαιδρῶς εὐσεθεῖ

Σ ταυρὸν χρίσε

ITNATIOY.

Acnosr. Ἰγνατίῳ γαύχημα ἐννοεῖν σταυρόν. Ignatio gloria crucem intelligere.

Ut confirmes in mortalibus divinum cultum, o

Verbum,

Ἵνα κχρατύνῃς τοῖς K dtt σέδας, Λόγ ]

REFUTATIO POEM. ICONOMACH. 438

σίντε τὴν σὴν ἐμφ A vij δείξῃς πλέο N A Et cognitionem tui clariorem preebeas :
ὃν δέδωκας ETAYPON ἐγγρᾶφειν μόνο N — Legeedixisti ut crux sola effingeretur.

i£ rota δὲ τε X voc ὕλης Ur O Dedignaris vero ex materia artificigli
᾿ογραφεῖσθαι, ὃ Η λον ὡς πρὶν ἐνθάδ E. lItapingi in parietibus, sicut isthic snlehac sci-
licet.
) γὰρ αὐτὸν οἱ M ἐγιστοι δεσπότα 1 — Ecce enim [orucem] ipsam maximi Impera-
tores
νιχοποιὸν Evy, À ράττουσι τύπον N. Tanquam viclorie affectorum insculpunt typum.
ΣΕΡΓΙΟΥ͂. SERGII.

AcCRBoBT. Σέργιον ἀνύψωσε σταυρὸς ὡς σώσας. Sergium exzallavit cruz ut servalrix.
ez ὁ Μωσῆς εἷλεν A ρχὰς ἐν τύπ Q — Manifeste Moses expugnavit principatus in typo
Ἰρὸν κρατήσας. N Ov δὲ πιστῶν τὸ χλέρ Σ — Hostem devincens. Nunc autem fidelium gloria
az χραταιὸν ΣΤΑΥ͂ΡΟΣ ἔστησε πλάνη EZ. Orum, torrentem validum stitit erroris.
ctv γὰρ ὧδε W υχόλεθρον iv fl Q Hie enim depictum animas perdeos in vita
αλμα τέχνης, 'Q ς χεχρυμμένον βέλο Σ — Simulacrum artis, tanquam occultum telum
ac ἀθέσμου Σ υστραφὲν, ἤρθη μάλ A. Impetu iniquo contortum, penitus sublatum est.
tv 43» οὕτως E ἰδόσι Χριστὸν oig: E. Sicenim sentire par est eos qui norunt Christum.

STAOANOr. B STEPHANI.
ACROST. Στεφάνῳ χαύχημα σταυρὸν ἐννοεῖν. Stephano gloriatio crucem intelligere.

2tY ua πιστῶν, K αἱ σέδας θεῖον, Λόγ E, —Columen fidelium, et cultu divino venerandum, o
Verbum,
ζωοποιὸν τῶν Tt À θημάτων τύπο N Vivificum Passionis typum

ωχας ἡμῖν ZTAYTPON, εἷς σωτηρία N.
λως δ᾽ ὅπερ πρὶν ἐγ X αραχθὲν

Dedisti nobis cracem, in salutem.
Erie: O — Expressam autem antea contra fas

ἥλες εἴχόνισμα, t H v πλάνην, Λόγ B. BRepresentationem, que error erat, sustulistl, o
Verbüm.

τς γὰρ οὗτος ἐ M φρύνως πᾶσι πρόπε 1, Hanc enim legem sapienter omaes servare de-
cet,

Ξροσπαγεὶς ἔσωσ A ς, αὐτὸ xxl σέδει N.

τὶν πύλην τῆς χαλχῆς ὑποχάτω τοῦ σταυροῦ

are εἶδος, xal πνοῆς ἐξηρμένον,

στὸν γρέφεσθαι μὴ φέρων ὁ δεσπότης.

λη τεῷ, ταῖς γραφαῖς πατουμένῃ,

jh ἐν 20g τῷ νέῳ Κωνσταντίνῳ.

Luz Ἱπρέττιι τὸν τρισὄλδιον τύπον,

Βα Ἐιῖῖϑεν, ἐν πύλαις ἀναχτόρων.
ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ͂.

Ὁ; ἡ é&xenyic d, διὰ μέσου ἀχριδῶς ἐπὶ πάν-

τῶν τῷό πίχων, μήτε μὴν διατέμνουσα συλ-

λαδήν.

Id nempe colere, cui tu affixus nos servasti.
In portam ram sub cruce.

In specie muta et vacua spiritu

Christum depingi non ferens Imperator,

Materia terrestri, quam scripture proterunt,

Leo cum fllio novo Constantino (24),

Crucis imprimit ter felicem typum,

Fidelium gloriam, in portis palatii.

ORTHODOXI.

Cum acrostichis accurate in. versibus singulis per

medium ducia est, neque syllabam dividit.

ACBOST. Χριστὸν τοπάσαι γραπτὸν, ἀΐνεσις, Christum collocare pictum, laus est.

. ϑιστὰς Koc μέλποι T ὁ χαὶ “θροτός θ᾽ dp A,
P dames ᾿Αγνῆς, φῶς Ὃ περ χόσμον θέε I

alm τοῦδε TPAIITON ἐξαῖρον πλάνη N, D

tfo» φάλαγγας τῶν 'A τασεάλως τὸδ E
ἥνὴην λεγόντων τοῦ E ἑύειν ἃ μὴ θέμι X.
ὑποθὺν ὕὅλοιτο πᾶς 'A vio, ὅς οὐ θέλε 1

€t Ἰησοῦν ταῖς "D σαις βροτῶν θέαι Σ.

Celebrétar Christus Détis sifhui est homo,
Germen Virginis, lux que mundum perlusirat.
Effigies ipsius picta, errorem dissipat,

Credit phalanges eorum qui improbe

Aiunt hanc esse artem colendi ea quee nefas co-

lere.
Igitur pereat, quisquis recusat

Agnoscere Jesum in forma mortalibus communi.

ACROST. Θεοτόχῳ ἔννομὺς αἵνος, ὡς αἰσίᾳ. Deipara laus competens, ut auspicatae.

He τοχεύεις, ὡς 'E ν ἀσπόρῳ τρόπ 0.
x σοῦ προῆλθε τοῦ Ν ἔν πόλου φάο Σ,

τῶν Χερουδμ ΑΙΝΟΣ, ἡ πρὶν alt A,

(24) Leo lsaurus, et Constantinus Copronymus.

Divinitus paris, utpote sine semine.
Ex te ceu novo ccelo prodit lumen,
Cherubinorum gloria, antea eorum conditor,

Um

439

Noctem imminuens omnis velusti erroris.

Quem ulnes complecteris, et prorsus pictum ge-
stas,

Divina specie falgentem in tua imagine,

Tanquam Dominum, et tuum vere filium.

S. THEODORI STUDITJE
AÀT ἣν νύχτα μειῶν τῆς Ὅ λης πλάνης πάλα Ϊ.

440

ACROBT. θεοδωρῳ εὐσεδὲς Χριστὸν αἰνέσαι, Theodoro pium est, Christum laudare.

Deus ante carnem assumpiem erat in specie que
pingi non posset.

Nunc vero postquam caro factus est, delineatio-
nem admittit.

Sureulum enim, quem Christum veneranda pe-
perit,

Manifestum est pingi posse secundum ipsam
ab eo,

Cui innatum est ut intueri possit ejus filium,

Elidentem eum cui mens expers luminis,

Tanquam adversantem sententie omnium divino-
rum virorum.

B "Q xai πέφυχε

Ὡς

Ὃ v ἀγχαλίζῃ, καὶ M ἀλα γραπτὸν φέρε: K
K εχασμένον (a) σῇ θει Ο ειδῶς εἶχὸν 1,
"Q c Δεσπότην τε xal E ὃν ὄντως vit A,
0 sóc πρὸ capxóc ἦν "E v οὐ γραφῆς 06 A
'E πεὶ δὲ νῦν σὰρξ, τὴν Ὑ πογραφὴν φέρε I.

"O ρπηξ γὰρ ὅνπερ XPIZTON ἡ σεμνὴ τέκε Ν,

3

Δ ἦλον κατ᾿ αὐτὴν ὡς Ἐ πίγραπτος τόδ B,
προσ B λέπειν αὐτῆς τέχο Z,
φρὲέν Α,

Ῥ ἄσσον τὸν οὔτι φῶς "E χοντα τὴν
ávópás I.

ἀντίδοξον πᾶ Σ « θείοις

AcRosT. Θεοδώρῳ θαύματα σταυρὸς εἰσάξων. Theodoro miracula crux allatura est.

Admirandam arborem, utpote Deo conjunctam,
tu me

Cogita, que virtutem accepi ad solutionem orci ;

(Passi Christi crux eloquitur prior.)

Rorem enim effundo valde mirabilium affectorem,

Ut qui mundum defluentibus guttis prorsus ir-
rigat :

Vires prebens, et quid non eorum que ad beatam
vitam attinent ?

Quorum promptum non est numerum per-
Scribere.

Christus pingatur; ne erretis, o deceptores ;

Non secundum divinitatem, sed prout carne mor-
talis apparuit :

Ünm secundum utramque debeat notus esse na-
turam :

Ex patre habens ut pingi non poseit, ex matre ut
possit :

Nulla carens proprietate utriusque generis :

Quandoquidem perfeotas 6st. Quomodo, vel una
quapiam re carens,

Prorsus perfectum esset homo factum Verbum?

Deesset vero ipsi aliquid, si pingi non posset,

Neque id exiguum, sed natura una tota :

0 αυμαστὸν ἔρνος, ὡς O t πλαχὲν, σύ μ B,

E ἰληφὸς ἰσχὺν εἰς λδου λύσιν, νόε [.
Ὃ τοῦ παθόντος ETAYPOZ ἐκλαλεῖ φθάσα Σ.
Δ ρόσους ὕω γὰρ θαυ M ατουργίας μάλ A.
Ὡς xócpov ἄρδει ταῖς 'A ποῤῥοίχις ἅπα E.

'P dosi παρέζων, xai T ( τῶν οὐχ εὖ pl Qj
Ὦ v οὐ mpUetott τοὺς 'À ριθμοὺς ἐγγράφει N.

Χριστὸς γράφοιτο, μὴ πλανᾶσθε δὴ πλάνοι.
Οὐ θειότητι, σαρκὶ δὲ βροτὸς φάνας.

᾿Αμφοῖν ὀφείλων γνωστὸς εἶναι τὰς φύσεις.
'Ex πατρὸς ἄγραψ, ix τεχούσης γῤῥαπτέος "

Μηδὲν παρεὶς γνώρισμα τοῦ διπλοῦ γένους "
Ἐπεὶ τέλειος. ᾿Ενδέων τί πως μόνον

'O παντέἕλειος εἶεν ἀνδρωθεὶς Λόγος ; ὙΠ
Λείποιτο δὴ μάλιστα, μὴ γραπτὸς πέλων,
Οὐ μιχρὸν ἁπλῶς, ἀλλὰ τὴν ὅλην φύσιν"

Siquidem prima in illo occurrit humane forme D Εἴπερ βροτοῦ πρώτιστα μορφῆς ἰδέα.

species.
Quam tu prava ratione, velut errorem, abrogans,
Christum calumniari et abnegare te puta.

Ejusdem.

"Ev δυσλογῶν σὺ, καὶ χαθχιρῶν ὡς πλάνην,

Χριστὸν δυσειπεῖν, καὶ συναρνεῖσθαι νόει.

Τοῦ αὐτοῦ.

ACROST. Χριστοῦ ἡ εἰρήνη. Christi pax.

Christo depicto evanuit idolorum error,
Romphea ipsius erroris defecit: ut ecce
Lucis imago expugnat tenebras,

X ριστοῦ γραφέντος φροῦδος εἰδώλων πλάν H.
'P ομφαῖα

Ἵ νδαλμα

10 E
axóte ],

ἐξέλιπεν, ὡς
ἀντανίσχει τῷ

ταύτης
φυτὸς

VARLE LECTIONES.
(a) Gretserus legit χερασμένον, mistum tuze magini, etc.

REFUTATIO POEM. ICONOMACH. 44

"σχίαστον ἐν — xápq φοροῦν ἄο P. A Cruce (1) adumbratum in capite gestans ensem.
"Ap καθεῖλε τοῦ σχοτάρχου τὰ χράτ H, Illo enim robur principis tenebrarum delevit,

τάναξ, κάτωθεν ἡμᾶς ἕλχυω N, Omnium rex, nos ab imo attrahens,
πεθεικχὼς, οὐρανῶν δώσας κχλέ H. In alto collocans, coelestem dans gloriam.
Τοῦ αὐτοῦ. Ejusdem.

ACROBT. Θεοτόχῳ αἴνεσις, Dei matri laudatio.
φανεὶς σὰρξ, xal γράφοιτο σὰρξ ἄρ Deus qui caro apparuit, sane ut caro pingatur.
X ὀφθεὶς ὑλιχῶς φιλεῖ ava Qui in materia visus est, in re materiali amat
conspici.
Tio "iv ὕμνος, ol; ἔστι βλέπει N. — Hymnis enim celebrari debet a cunctis, quibus li-
cet ipsum intueri.
ν 6 Σωτὴρ τί βλέποιτο κχἄνθάδ E. Quis sit Servator, etiam hic aliquatenus cerni pos-
git.
: — Xepou6óia ὡς θεὸς πόῤῥ θέα Z, Qui cherubinorum visum excedit, ut Deus,
Exutóv δουλικὴν μορφὴν φέρε 1. Demittens seipsum servi formam gestat.
0! πῶς πάρεστιν ἐγγεγραμμένο Z! O prodigium! quodammodo fit presens cum pin-
gitur.
Τοῦ αὐτοῦ. Β Ejusdem.

-»

ACROST. ἸΙαμόικὴ ἔρευξις. lambica eractalio.
γραφεῖς ὁ Χριστός ἔστιν ἐνθάδ E. — Ecce Christus ibi depictus est :
πος ὦπται xai γὰρ εἰ xai παγχράτω P, — Homo conspectus est; etenim,quamvisomnium rex,
παρεὶς (b) βροτοῖς. Μήπως δὴ τόγ E Nullare non similis es hominibus. Ne vero inde
γίνοιτο τοῦ παλαμναίυ νόο Y. δοτοάδὶ aliquid scelerata mens.
* μάθοι πᾶς, ὡς μέροψ, ἀλλ᾽ οὐχ ἄσαρ Ξ, — Utergo discat quisque, hominem illum esse nec
carnis experlem,
ἑαυτοῦ μάρτυς ἐγγραφες πέλε 1, ἘΘοΙθ sui ipsius flt testis cum pingitur:
ὁμοίως ὡς σαφῶς δδεδειγμένο Σ. — Quippe nostri similis manifeste demonstratur.

Τοῦ αὐτοῦ. Ejusdem.
ἐφεῖται Χριστὸς ὡς σὰρξ, xliv Λόγος. Christus depingitur ut caro, licet Verbum sif.
ς δεόφρων τοῦτο φῇ vip πανσόφῳ. Quisquis divina sapit, hoc confitetur mente pru-
denti.

φορῶν γὰρ ἀνδρόμορφον elxóva. C Venit enim gerens humanam speciem :

jux-xg[ww τῷ θεοσθενεῖ χράτει. Per illam dissolvens divina potestate

πεκῶδες, ὁ βροτοῖς πλάνη τόδε, Omnem umbram, que mortales decipit.

nri τοῖσι λοιπὸν ὁ σχηπτροοχράτωρ, Justa faciens sceptri moderator in posterum

τὰ τῶι ϑεπαρίσματα πλάνα. Sustulit hoo modo nugas fallaces.

Τοῦ αὐτοῦ. Ejusdem.

[7:273 vit γραπτὸς ἐχλάμπει πάλιν, 1. Christus ibi pictus rursum fulget. ᾿

ἄντ: δέξας σταυριχοῦ δῆλον τύπου. Non utique ut adversetur crucis typo :

it γὰρ zov εἰς ἀεὶ χαρηφόρως " στ . Siquidem illam semper gestat in capite : -

Là σχεδεων αἵρεσιν λαοπλάνον. Sed αἱ dissipet heresim populi deceptrioem.

tip 25r κως, ὡς θεοχρίτῳ ξίφει, Quam verto, velat divini judicii gladio,

ξας, πθεῖλεν ὃ χράτιστὸός Δεσπότης. Jugulans, sustulit Dominus potentissimus.

IQANNOY. JOANNIS.

γραξοῦσι Χριστὸν οἱ θεηγόροι Auream Christi effigiem exhibent divini oratores

| προφητῶν, μὴ βλέποντες τοῖς χάτω, Secundum voces prophetarum, mon spectantes
[infima.

γραφοῦσι μὲν Χριστὸν οἱ θεηγόροι, ὦ Tev- Christum quidem oratione describunt divini scri-

MA? γὰρ got εἴληπται πεφυσιωμένῳ, τὸ ypo- — ptores, vir egregie: hanc enim tu vocas, cum in-

s οὐ μὴν ῥήσει προφητῶν ἁπλῶς, ἀλλ᾽ flaris ac tumes, picturam auream : nec tamen

. αὐτοψίᾳφ ὁπειληφότες: ^O γὰρ ἑωράκαμεν, simpliciter prophetica dictione, sed quem proprio
VARLE LEGTIONES.

f. βροτοῖσι.

NOTE.

)In ΝΣ impp. orthod. nummis facta aversa exhibet Christi vultum retro ad ipsius capud apposita
"is effigie.

; dg t re Ὁ ^T
4 Ν ea?
gi prov
e . A αὐλὸϑ vt
. eo» an
gas i
ln M ir wu
., στ

REFUTATIO POEM. ICONOMACH.

M6

ἡ" εἴχονίζεσθαι, τοῦτο οὐχ ἄνθρωπος, ἀλλ᾽ Ex- A est, ut pingi possit, non istud homo; sed abor-

41.
PAS τ ἐξ ὧν ματαιολογεῖς συνάγεις εἶναι Χρι-
. τὸν ἡἠγαπηχότα 0€ ἄχραν ἀγαθότητα γενέσθαὶ
ὠπὸν ἀληθῶς χατὰ πάντα: Πῶς δὲ xai τῷ
v τὸ ὅμοιον ἀναχαθαίρων εἴη ἂν, χαθά φησιν ὁ
γῶν χράτιστα, εἰ μὴ ὁμοίως ἡμῖν ἐγγράφεται;
"t2: σο: ἄρα ἀντιφατιχῶς λέγειν τῷ Θεολόγῳ,
ἀνομοίῳ τὸ ἀνόμοιον ἀναχαθαίρειν. Πῶς δὲ xai
ξωἠὝέίπεται Ex τῆς ἁγίας Παρθένου ἀνειληφέναι
"4 τῆν σᾶρχα, εἰ μὴ ἐπ᾽ ἴσης ἡμῖν ἐξειχονίζοιτο ;
X γὙὰ xviqxr οἷον τὸ γεννῶν, τοιοῦτον εἶναι xal
vivvrua- ἐπείπερ xai εἰχὼν πᾶς υἱὸς τοῦ φύ-
καὶ οὐδὲν οὐ μὴ τῶν cst! προσόντων τῇ
2i ἀπολείποιτο φέρων ὁ γεννηθείς. "Ev δὲ xal
τῶν τῶν ἐνόντων ἣ ἐξειχύνησις τοῦ σωματιχοῦ
ἀχτῆρος. Εἰ τοίνυν μὴ ἐξειχονίζοιτο, οὐχ ἐξ αὖ-
τὸ σῶμα δηλονότι, ἀλλὰ ἀλλότριον xai ζήτει
|» τοῦτο, ἢ οὐράνιον, καθά φησι Οὐαχεντῖνος " ἤ
Αἰχὸν, χαὶ τοῦτο ἄποσον, val ἄποιον, ἀναφὲς xal
λάξυ τον, ἄτροφον xai düzyov. Δεῖ γὰρ ταῦτα
πλεῖον τούτων συνελθεῖν ἐν τῷ μὴ πεφυχότι
3:5 ἐγγράτεσθαι, Κἀντεῦθεν οὐχ ἔδωχεν μὲν ὁ
ξἑωτὴς τὸ ὑπὲρ ἡμῶν τίμημα τῷ θανάτῳ, ὥς
t^ ὁ θεῖος Βααίλειος * οὐ διέχοψε τὴν τοῦ θανά--
$aztAeíavw δι᾽ ἑαυτοῦ, Εἰ γὰρ ἀλλο μὲν ἦν τὸ βα-
μενον ὑπὸ τοῦ θανάτου, ἄλλο δὲ τὸ παρὰ τοῦ
i9 προσληςφθὲν (πῶς δ᾽ av οὐχ ἄλλο, εἰ μὲ
ως ἡμῖν ἐγγράφοιτο ;) οὐχ ἄν μὲν ἐπαύσατο τὰ
ποὺ ἐνεργῶν ὁ θανατος, οὐχ àv δὲ ἡμέτερον χέρ-
«ἐγένετο τῆς σαρχὸς τῆς θ:οφόρου τὰ πάθη. Οὐχ
ἔστενε OE τὴν ἁμαρτίαν ἐν τῇ σαρχί " οὐχ ἐζωο- C
ἰἶδεμεν ἐν τῷ Χριστῷ οἱ ἐν τῷ ᾿Αδὰμ ἀποβνή-
τοσῖς" οὐχ ἀνεπλάσθη τὸ διαπεπτωχός " οὐχ ἀν-
wh, τὸ χατεῤῥαγμένον " οὐ προσῳχειώθη τῷ
δὴ ὦ ἮΣ τῆς ἀπάτης τοῦ ὄφειυς ἀλλοτριωθέν, Ταῦτα
τὰ Tira ἵναιρεῖται παρὰ τῶν ἄγραπτον σῶμα
λεγόντων ἔχοντα τὸν Κύριον παραγεγενῆσθαι, fixo:
eomm LS Ὑὰρ ὁ μῦθος βλέπει. ᾿Επίσιες οὖν
τῆς Xàmu, εἰ βούλει, ἀνθρωπε, xai γνῶθι ὅτιπερ
ἀνδρνει ληθῶς γεγονὼς ὁ Χριστὸς, xal λογογρα-
φεῖσϑα:, mi ζωγραφεῖσθαι ὑπὸ τῶν θεηγόρων δι»
πχόρεας, Τῶν μὲν, φησὶ, τῷ λόγῳ κοσμούντων,
τῶν o πίναξιν ἐγχαραττόντων, καὶ εἰς ταυτὸν
ἅμορτος φέρει τὴν ἀλήθειαν. "A γὰρ ὁ λόγος τῆς

sepim διὰ τῖς ἀχοῆς παρίστησι, τδῦτα γραφιχὴ

SA

tus est.

IV. Viden' quid ex iis quie inepte loqueris Chris-
tum esse concedas, qui per summam benignitatem
homo vere per omnia fleri gestiit ? Quomodo vero
simile simili purgaret, ut loquitur qui de rebus
divinis tractat optime, nisi similiter nobiscum pin-
geretur ? Reliquum est igitur ut Theologo contra-
dicas, et dissimile dissimili purgari asseveres. Quo-
modo vero credetur ipsum ex sanctissima Virgine
assumpsisse carnem, nisi eque atque nos per
imaginem representetur ? Necesse est enim omnino
qualis sit parens, talem et partum esse : quando-
quidem et omnis filius imago est illius qui genuit :
neque ei qui genitus est quidquam eorum deest,

p 408 natura matri insunt. Unum vero ac precipuum

eorum que insunt, est corporese forme per imagi-
nem representatio. Si igitur per imaginem non
representatur, non ex ipsa scilicet corpus est, sed
aliunde. Jam quere cujusmodi istud sil: an coeleste,
ut ait Valentinus : an angelicum, et idem expers
quantiatis et qualitatis, quod nec tangi possit neo
contrectari, absque cibo, et absque somno. Oportet
enim heo et multo plura corpori competere, quod
non sit aptum ut pingatur. Nec proinde dedit Re-
demptor pro nobis pretium morti, quemadmodum
ait divinus Basilius : nec perfregit mortis imperium
per seipsum. Nam si aliud quidem sub imperio
mortis fuit, aliud autem quod fuit assumptum, ἃ
Domino (quomodo vero non aliud sit, nisi perinde
ac nos pingatur?), non destitit mors operari qua
gua sunt : neque in nostrum cessere commodum
divine carnis cruciatus : non interfecit peccatum
in carne : non vivificati in Christo sumus, qui era-
mus in Ádamo mortui : non reformatum est quod
ceciderat : non instauratum, quod confractum fue-
rat: non accessit ad Deum, quod per serpentis
fraudem alienatum fuerat. Hec enim omnia tollua-
turab his qui Dominum advenisse aiunt corpus
habentem quod pingi nequeat, hoo est cceleste :
eodem enim spectal oratio. Discede igitur, homo,
ab errore, sodes, 80 disce Christum vere hominem
factum, a.divinis seriptoribus predicari eum, qui
et oratione celebrari et repraesentari pictura possit.
Aliis quidem, inquit, sermone extollentibus, aliis
in tabula imaginem insculpentibus : sed ad eamdem

wi er διὰ υἱμήσεως δείκνυσιν * ὁ αὐτὸς θεοφόρος [) utrumque ducit veritatem. Nam que historica nar-

Jj , " e net m"—-1 , . ,

ἔλιχι, xai αὖθις ὧδέ ποὺ χεχραγώς " ᾿Εγγραφέ-

ἣν τῷ πίναχ: xal ὁ τῶν παλαισμάτων ἀγωνδθέτης
» - 4 , ,

βεστός - Ὀὕπερ τῆς εἰχόνος τιμωμένης, αὐτός ἐστιν

. LY . 4 e
Tuepurvoz* xal ἀτιμαζομένης, αὐτὸς ἐστιο ὁ ἀτι-
» * Ld 4 4 4

ἱζόμενος * ἡ γὰρ τῆς εἰχόνος τιμὴ, ἐπὶ τὸ πρωτό--
b hd 3 *

79» οησὶν, ἀναδαίνε! " 007559 xal ἡ ἀτιμία. Aot-

Iw 022 τίνα πατοῦσιν.

* Basi], hom. 20 in 40. martyr. t. II, pag. 527.
' [dem De Spiritu sancto, t. 11, pag. 189.

ratio per auditum exhibet, hec pictura silens per
imitationem representat, ut idem divinitus afflatus
dixit 19, Εἰ rursum alicubi clamat : Depingatur in
tabula certaminum remuneraltor Christus : cujus
quidem imago cum colitur, ipse est qui colitur : cum
illa inhonoratur, ipse est qui ignominia afficitur 1".
Nam imaginis honor, inquit 3, ad prototypum
ascendit : igitur et ignominia. Vide ergo quem con-
culcent.

41 Idem. hom. 18, in Gordium martyr. t. II, pag. 515,

441
Quibus consentientes, qui gerunt coronas,
Attollunt splendide crucem pio judicio.

V. Quid ais? crux honoratur, dum despicitur
Christus ? nonne crucis gloria ex honore Christi ?
Quomodo igitur ipso in imagine conculcato crux
exaltatur, ac non ipse magis simul conculeabitur,
tametsi extollere crucem videare ? Quid eniteris
Bceptrum ostendere Hegi universorum oppositum ?
cur quod minus est, divinis afficis honoribus : quod
majus est, aspernaris? Stulli οἱ ceci, inquit Do-
minus, quid majus est, aurum, an. templum, quod
sanctificat aurum 1*? Sic et de his, qui videntur
crucis effigiem colere, Christi vero imaginem affi-
ciunt, haud dubie licet audire. Esto.

IGNATII.
Ut confirmes in. mortalibus divinum cultum, o
[Verbum,
Et cognitionem tui clariorem przbeas :
Lege edixisti ut crux sola effingeretur.

VI. Quomodo nobis, perpetuo garrule, ut Verbum
mortalibus religionem firmaret, propriamque cog-
nitionem amplius manifestam faceret, legem dedit
crucis solummodo pingende ? Istud enim ne hacte-
nus quidem audivimus : sed quod apparuit gratia
Dei salutaris omnibus hominibus, erudiens nos, ut
abnegantes impyictatem, et szecularia desideria, sobrie,
et juste, et pie vivamus in hoc seculo, exspectantes
beatam spem, οἱ adventum glorie magni Dei et Sal-
valoris nosiri Jesu Christi; qui dedit semetipsum
pro nobis, ut nos redimeret ab omni iniquitate, et
mundaret sibi populum | acceptabilem, seclatorem
bonorum operum **. Seipsum igitur Verbum dedit,
ex Patris propensa voluntate, cooperante Spiritu
sancto, non ut judicet mundum, sed ut salvet mun-
dum, quemadmodum ipse dixit. Sed et proprium
corpus dedit, ut idem rursus : Et. panis, quem ego
' dabo, caro mea est, quam ego dabo pro mundi vita !*.
Hic utique precipuus religionis cultus est : he
mulio manifestior cognitio : hac lex : divinorum
mysteriorum participatio : siquidem hoc facere in
ejus commemorationem divino mandato jubemur.
Quod si erux additur lubenter, idque iure opimo:
at non smquali lionore, sed muito parcius. Nam et
lancea, et clavi, et si quid aliud est adhibitum in
vivifica passione, colitur. At illud passum est, hec
instrumenta sunt passionis. Sancium illud est at-

5. THEODORI STUDIT.E
ἃ Olc συμπνέοντες, οἱ φοροῦντες τὰ στέφη,

448

ὙψΨοῦσι φαιδρῶς σταυρὸν εὐσεθεῖ χρίσει.

Τί λέγεις ; δοξάζεται σταυρὸς ἐν ἀτιμίᾳ Χριστοῦ ;
οὐχὶ δόξα σταυροῦ ἐν τιμῆς Χοιστοῦ ; Πῶς οὖν αὖ-
τοῦ πατουμένου γραπτοῦ, ὑψοῦται σταυρὸς, χαὶ οὐχὶ
μᾶλλον συμπατηθήσεται, χἂν δοχοίης αὐτὸν ὑψοῦν :
Τί φιλονειχεῖς δεῖξαι τὸ σκῆπτρον τῷ παμθασιλεῖ
ἀντίθετον ; τί τὸ ἔλαττον ἐχθειάζεις, τὸ δὲ μεῖζον
ἐξουθενεῖς ; Μωροὶ xai τυφλοὶ, φησὶν ὃ Κύριος, τίς

, ? ΑἹ
μείζων ἐστὶν, ὁ χρυσὸς, ἢ ὁ ναὸς ὁ ἀγιάζων τὸν
χρυσόν; Οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν δοχούντων τιμᾷν τὸν
τύπον τοῦ σταυροῦ, ἀτιμαζόντων δὲ τὴν εἰκόνα Χρι-
στοῦ, ἔστιν ἀχούειν ἀσφαλῶς. Εἶεν.

ITNATIOY.
Ἵνα χρατύνῃς τοῖς χάτω at6ac, Λόγε.

Γνῶσίν τε τὴν σὴν ἐμφαντ δείξῃς πλέον "
Νόμον δέδωκας σταυρὸν ἐγγράφειν μόνον,

Πόθεν ἡμῖν, ὦ χενολόγε ἔμπεδον, "va χρατύτῃ
τοῖς χάτω σέδας ὁ Λόγος, γνῶσίν τε τὴν ἴδίαν ἐμ-
φανῇ δείξῃ πλέον, νόμον δέδωχε σταυρὸν ἐγγράφειν
μόνον ; Τοῦτο γὰρ οὐδέπω καὶ τήμερον ἀχηχόαμεν "
ἀλλ᾽ ὅτι ἐπεφάνη dj χάρις τοῦ θεοῦ dj σωτήριος
ἀνθρώποις, παιδεύουσα ἡμᾶς, ἵνα ἀρνη-
σάμενοι τὴν ἀσἔδειαν καὶ τὰς κχοσμιχὰς ἐπιθυ-
μίας, σωφρόνως xai δικαίως καὶ εὐσεδῶς ζήσω-
μὲν ἐν τῷ νῦν αἰῶνι, προσδεχόμενοι τὴν μαάκα-
plav ἐλπίδα, καὶ ἐπιφάνειαν τῆς δόξης τοῦ μεγά-
λου Θεοῦ xai Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ᾽
ὃς ἔδωχεν ἑαυτὸν ὑπὲρ ἡμῶν, ἵνχ λυτρώσηται
ἡμᾶς ἀπὸ πάσης ἀνομίας, καὶ καθαρίσῃ ἑαυτῷ
λαὸν περιούσιον, ζηλωτὴν καλῶν ἔργων. ᾿ἙΕαυτὸν
οὖν ὁ λόγος ἔδωχεν εὐδοκίᾳ τοῦ Πατρὸς, καὶ covsp-
γείᾳ τοῦ ἁγίου Πνεύματος ᾿ οὐχ ἵνα χρίνῃ τὸν xó-
σμον ἀλλ᾽ ἵνα σώσῃ τὸν χόσμον, ὡς αὐτὸς εἴρηχε.
Καὶ μὴν καὶ τὸ οἰχεῖον σῶμα, χαθὼς πάλιν Καὶ
ὃ ἄρτος, ὃν ἐγὼ δώσω, ἡ σἄρξ μου ἐστὶν, ἤν
ἐγὼ δώσω ὑπὲρ τῆς τοῦ χόσμου ζωῆς. Τοῦτο
δὴ ἔστι χατὰ πρῶτον λόγον τὸ σέῤας " αὐτὴ fj πλέον
ξμφανὴς γνῶσις, ὁ νόμος ἣ τῶν θείων μυστηρίων
μετάληψις “ εἴπερ τοῦτο ποιεῖν εἰς τὴν αὐτοῦ ἀνά-
μνησιν, θεοπαραδότως διατετάγμεθχ. Ei δὲ xal ὁ
σταυρός" εὖγε xal πάνυ εἰκότως ἀλλ᾽ οὐχὶ ἶσο-
τίμως, ὑφειμένως δὲ" Ἐπεὶ xai d λύγχη, καὶ oi
ἦλοι, xui εἶ τι ἄλλο παραληφθὲν ἐν τῷ ζωοποιῷ

πᾶσιν

que divinum : hec sanctificata et deificata. Vide D πάθει" χαὶ τὸ μὲν τὸ παθὸν, τὰ δὲ τὰ ὑπουργὰ

quantum si discrimen. Quomodo igitur que scri-
pta sunt pretermittis : que non sunt scripta, lo-
queris ? Quomodo cum loqueris, negligis quod
praecipuum est, profers quod est levius ? Quomodo
et istud scriptum esse asseverans, divina traditum
lege pronuntias ? En stuporem : en dementiam
licentiosam. Sic mendacium est : lumen non habet,
nedum probationem veritatis. Sed quod ille propo-
nit, denuo retractandum.

!! Matth. xxiu, 17. 44 Joan. xu, 47. 15 Joan. vi, 52.

τοῦ πάθους " xal τὸ μὲν τὸ ἄγιον xal θεῖον, τὰ δὲ
τὰ ἁγιασθέντα xai θεωθέντα. Ὅρα ὅση dj διχφορότης "
Πῶς οὖν ἀφεὶς τὰ γεγραμμένα, τὰ ἄγραφα φθέγγῃ ;
Πῶς δὲ xai φθεγξάμενος, τὸ κύριόν παρεὶς, τὸ ἔλατ-
τον προέτεινας ; Πῶς δὲ xai προτείνας τοῦτο ἐγγρά-
φεσθαι μόνον, θεονόμως ἀπέφηνας; δὲ σκχαιότης,
δε ἀλογία αὐτόνομος " ταιοῦτον τὸ ψεῦδος, οὐχ
ἔχον φῷς, οὔτε μὴν ἀπόδειξιν ἀληθείας. ᾿Αλλὰ πά-
λιν ἀναληπτέον τὸ θεώρημα.

up REFUTATIO POEM. ICONOMACH.

γόμον δέδωχας σταυρὸν ἐγγράφειν μόνον.
Ἀτσξιοῖς δὲ τεχνικῆς ὕλης ὕπο
Ἠιχογραςεῖσθαι, of λον ὡς πρὶν ἐνθάδε.

U:3: οὖν πῶς πάλιν ἀσυλλογίστως xaz' ἐξουσίαν
ἐπουχίνετ: ὃ Ὑεννάδας, ὡς μὴ εἰς ὦτα ἀχουόντων

φούμενος τὸν λόγον ; 'AvO' ὅτου δὴ οὖν ὅπε; ἀπ-
ξεῖ ὁ Αὐγος ἕς᾽ ἑαυτοῦ, τοῦτο ἐπὶ τοῦ σταυροῦ εἰς
ἐπῖον σέδας καὶ γνῶσιν πλείονα ἀξιοῖ γενέτθα! ; ὡς

gi πιγονὼς ἄνθρωπος ἄρα. Ἀλλὰ μὴν σάρξ ἐγένετο,
tec ἀραρότως περιγράφεται, ὡς πᾶσα σχοξ ἀνθρώ-
πο, τεχνικῇ δηλαδὴ ὕλῃ. Τεχνντὴ γὰρ P τοιαύτη,
Eta: εἰκὼν, εἴτε ἐν τοίχῳ, εἶτε ἐν πίναχι, εἴτε ἐν
m» οὖν ὅλῃ τεθεώρηται " ὡς xil ἡ τοῦ σταυροῦ.
ir τί σοι τὸ τοιχογραφεῖσθχ! ὡς ἰσχυρὸν εἴοηται,
αὐτὸν ὃν εἷς βοήθειαν ; ᾿Ἃλλ᾽ ὡς ἀτίμου οὐτὴς τῆς
vagos. Πῶς οὖν ἐπὶ τοῦ σταυροῦ εἰς σέδας αὐ
πὸ καὶ γνῶσιν εἶεν ἄν ; τὸ γάρ το! τοιοῦτον πάντι-
ἀξιωτὸν αὐτῷ μᾶλλον,

an xx: ξγαληπρεπές * vai
ὦ εμεση τόν. Εἴπερ ὁ τεχνίτης τὸ ἄρ᾽ ξαυτοῦ
quw παρὰ τὸ δι᾽ ὀργάνου οἰκείου αἱρήποιτο ἂν
2.:5:2 - καί γε ἐφίεται πὰς ςιλοῦε
pen μᾶλλον ἰδεῖν ἐγγεγραμμένον,
δ᾽ τῶ εὐτεχνέα ᾿ εἰ μή τι ἀτώματύς
ZI] ἄγρατετος * gl δὲ ἐντώματος, πῶς xr! οὐ Ὑρα-
τὸς τονιδεῖν οὐχ ἔστι παντὶ τῷ συνιόντι, Οὐκ
às4; τοῦ Θεοῦ τῷ ποοφτῃ λέγοντος, Λάδε σε-
ἀν Show καινοῦ μεγάλου, καὶ γράψον εἰς a
τῶν τοῦ: ἀνθρώπου ; Διὰ ποίαν αἰτίαν ; ὅτ' ὅτε

ὦ πονοιση: Υἱὸς τοῦ Θεοῦ ἐνανθρωπήσειε, τότε δὴ,
da χες ἐπ᾿ αὐτῷ γραφίδος ἀνθρωπίνης, xai καθ᾽
ὡξ, ὡς ἂν γνῶμεν ὅτι ὁ ἀπερίγραπτος à. σὺν
Hm; ταὶ ἁγίῳ Πνεύματι, δι᾽ ἡμᾶς 431 χαθ᾿ ἡμᾶς
Wzcm xal περιγραπτός ^ χαθὰ βοᾷ ὁ τῶν i: "uv χ5-
P. Ὁεοτέρως οὖν λάδοις τὴν γραφίδα, περιγραφῆς
ἐστ: δήλωσις ^ ἣ δὲ ἐξεικονίσεως. Τί δὲ χαὶ δηλοῖ ἣ
Γραξῇ τοῦ σταυροῦ; ; οὐ τὸ ζωοποιὸν ξύλον ; Τί δὲ
wx», zÀÀ' οὐχ ὅτι ἐν αὐτῷ ἀπεκτάνηγ σαρχὶ ὁ
Αὐτος; Πῶς οὖν τὸ χτεῖναν pant τὸν, τὸ χτανθὲν
£ezzztov ; ἀσύμθατον παντάπατι, χαὶ οὐχ ἀχολου-
$e» λόγῳ φύσεως. Ἢ οὕτω ἀνάπαλιν
in - χαὶ χτείνοι τὸ ἄγραπτον τὸ γραπτὸν, 5-0: τὸ

τιλὴν
^

Xutuy τὸν t£-
^ - L4
T, τὸ AM
e

Yt XX: τὸ

i»eeprtov τὸ ἐνσώματον " οὐδὲν q25 ἔξυσώματον
Kurz. Οὐδ᾽ ἂν οἱ τοὺς τραγελάφους ἀναπλάτ-
Sz; τοῦτο ἐποίησαν. Μὴ γὰρ οὐχ ἐχένωσε

ληχευσεὶς ἐκ πλευρᾶς alga xxi ὕδωρ ; Μὴ 029
ταοίδωχε τὸ πυεῦμα κλίνας τὴν χεναλήν ; μὴ οὐχ
iz127, ve). v, θεὶς σινδόνι μετὰ ἀρωμάτων ; Οὐ ταῦτα
126723 ; Οὐ πᾶν αἰσθητὸν “οχπτόν : Ὃ οὖν τὰ τοι-
T3 πεπονθὼς ὁμοιοπαθῶς ἡμῖν, οὐ περιγοαπτὸς
ἵρας ὃ τὰ τοιάδε καταξιώσας παθεῖν (ἐῶ γὰρ λέ-
vw τὰ ἕν γενέσε;, τὰ μετέπειτα, τὰς ἀτιμίας, τὰς
Att, τοὺς ὀνειδισμοὺς, τὴν προδοσίαν, τὴν
vga λεύην, τὰς μάστιγας, τὰ jamis σματα, πὰ
ἱππτύσματα, Unio συτηρίας τοῦ χότμου E [i2Xv9t-
551: &mattoi ἄρα * αὐτὰ ταῦτα δηλοποιῶν κατ᾽

$262) uoo ἡμῶν ἐναργέστερον τῆς διὰ λόγου σημα-

16 [ga. vii, 1.

450

Lege edixisti ut crux sola effingeretur.

Dedignaris vero ez materia artificiali

Ita pingi in parietibus, sicul. isthic. antehac
[ scilicet.

Vides igitur quemadmodum rursus absque ratio-
cinatione vir confidentissimus pro potestate pro-
nuntiat, tanquam non apud eos verba faceret, qui
possint auscultare ? Quamobrem igitur quod Ver-
bum in seipso dedignatur, hoc in cruce ad pro-
prium honorem, amplioremque cognitionem fieri
dignum putet ? Quippe non est factus homo scili-
cte. Atqui caro factum est, qua convenientissime
circumacribitur, ut qualibet hominis caro, materia
ulique ex urte elaborata. Artificiosa enim talis
imago appellata est, sive in pariete, sive in tabula,
sive in qualicunque materia conspecta sit: perinde
atque crucis effigies. Sed cur parietum picturam
commemora tanquam validam, cum sit debilis,
ad patriocinium erroris? Forte quod ignominiosa
pictura sit. Quomodo igitur in cruce ad honorem
ipsius et cognitionem juvat ? Nam quod utique talo
est, honorificum ac decens, ad dignationem ipsius
magis, quam ad dedecus pertinet. Siquidem artifex
ex se ipso in cestimatione haberi multo prius malit,
quam per proprium instrumentum. Et quisquis cu.
pidus videndi es!, multo magis optat artificem in-
tueri pictum, quam instrumentum quo perite uti-
tur. Nisi forti incorporeus est, adeoque pingi non
potest. Nam si corporatus, quamodo non et pingi
possit, nemo intelligat, qui sit mente ac ratione
preitus. Annon Deum audis prophete dicentem?
Sume Libi tomum novi magni, el scribe in eo stilo
hominis !*. Quam ob causam ὃ quoniam quando uni-
genitus Dei Filius factus est homo, continuo usus
in eo fuit stili humani: quemadmodum et in nobis.
Ut intelligamus eum, qui incircumscriptus est enm
Patre et Spiritu sanete, propter nos et secundum
nos visum esse, etiam circumscriptum, ut clamat
sanctorum chorus. Quocunque igitur modo stylum
acceperis, circeumscriptionis indicium est : ciroum-
Scriptio vero, representationis per imaginem. Quid
enim vero indicat crucis pictura? non lignum vi-
viüicum ? quid istud autem declarat, nisi Verbum
in ipso sarne occisum ? Quomodo igitur quod occi-
dit, pingi potest: quod occisum autem, pingi non
potest ? Non coherent ista prorsus, nec sunt na-
ture rerum consentanea. Áut sic e diverso res se
habebit : poterit quod pingi non potest id occidere
quod pingi potest: scilicet quod est expers corpo-
ris id quod est corporatum nihil enim corporatum
pingi non potest. At ne illi quidem qui hircocervos
fingunt, hec somniarint. Annon enim ille lancea
perfossus fudit e latere sanguinem et aquam ἢ non
tradidit spiritum inclinato capite ? non sepultus est,
non sindone involutus cum aromatibus ? non hec
gub sensum cadunt ? non quod sub sensum cadit,
pingi potest ? Igitur qui talia passus est, eadem

451

Qui telia dignatus est pati ( mitto enim commemo-
rare quae in nativitate, que deinceps contigere,
ludibria, contumelias, ignominias, proditionem,
vincula, irrisiones, verbera, alapas, sputa, pro
mundi salute), is pingi ;scilicet dedignatur : cum
eadem illa sic oculis nostris elarius exhibeat, quam
valeat oraetio declarare. Unde hec, queso, dedi-
gnatio? Adde et illud igitur, quod non sponte pas-

S. THEODORI STUDITJE

qua nos patiendiconditione, nonestcircamseriptus? Α σίας. Δι’ ἣν αἰτίαν,

182

ὦ τᾶν, ἡ ἀπαξίωσις ; προσθετέον
καὶ τοῦτο * ὅτι ἄχων πέπονθε * xal γὰρ ὁ οὕτω πε-
πονθὼς, ὑόριν τὺ πρᾶγμα ἡγεῖτα xai λεγόμενον
πρός τινος xal Ὑραφόμενον. ᾿Αλλὰ μὴν ἑχών * οὐ-
χοῦν τὸ ἔμπαλιν, ὕδριν λογίσαιτο, εἰ μὴ λέγοιτο καὶ
γράφοιτο * ἐπεὶ μηδείς ἐστιν ὃς οὐ φιλεῖ τὰ ὑπὲρ
ἀγάπης τοῦ πλησίον οἰκεῖα παθήματα, καὶ λόγῳ καὶ
γραφίδι ὑπομνηματίζεσθαι εἶεν γὰρ ὅτι μάλιστὰ
αὐτῷ χλέος ἀσόετον.

sus est. Nam qui sic passus est, contumeliam putat, sei quis rem gestam vel narret vel pingat,
Atqui passus est volens : igilur e contrario contumeliam is sibi inferri putet, si nec dicatur, nec
pingatur. Nemo est enim qui non amet ea qu: proximi charitate ipse tolerarit, et oratione et pi-
ctura in memoriam revocari : quod id allaturum ei sit decus immortale.

VIII. Viden', amentissime atque insipientissime, B

ut in Deum injurius es? cui videtur Christus de-
clarare, sibi se displicere ac : proinde passum esse
non sponte. Quale hausisti, et quo ex feculento
impietatis luto, cum evomuisti talium profluvia
sordium ? Apage hunc fetorem | Rursum interrogo :
quomodo pingi non potest qui cerni potest? aut
quomodo cum Verbum homo factus sit, natura, ha-
bet, ut forma corporea pingi non possit? Est enim
ea res zenigmati similis. Quemadmodum si statuet
aliquis esse aliquem unum bominem per omnia
similem omnibus natura ao veritate : nec compe-
tere tamen ipsi, ul aut corporatus sit, aut cerna-
tur, aut contrectetur, aut edat, aut bibat, aut
dormiat, aut ambulet, aut confabuletur : neque
hanc crucifixum esse, nec mortuum, nec sepul-
tum : ejus tamen conditionis ac nature, ut hominis
specie pictus sit. Quid ergo? non istud ridiculum,
et fabulis adnumerandum ? et multo igitur magis,
aut ex equo, risus et fabula, si quis de corporato
Verbo, quod et per omnia nobis simile omnes con-
fitentur, dicat e contrario predicta omnia, conten-
dat autem id unum, fieri non posse ut pictum sit.
Nam ut illic cireumscriptio omnia que negata sunt
infert affirmative : sic in Christo picture negatio
omnía que de illo affirmata sunt, tollit negative.
Atque it& apparentia et vana imaginatio, et Mar-
cion detiuo exsistit et Manes, et Valentinus, et ex
eadem schola Ignatius.

SERGII.
Manifeste Moses expugnavit principatus in Lypo
Hostem devincens. Nunc autem fidelium gloria
Cruz, torrentum validum stitit erroris.

IX. Videris mihi, vir egregie, ab itinere plano
exorsus, in perditionem preceps abreptus. Quid
enim tibi Moses videtur, nisi Christi figura, dum
in figura crucis, quam extense manus exhiberent,
Amalec interfecit ? Quomodo igitur illic figuras
admittens, hic in archetypis alterum ab altero
fraudulenter sejungens, solam crucem protulisti,
crucifixum reticuisti? Nunquid glorificabitur secu-
ris sine 60 qui secat in ipsa 17, ut cum propheta lo-
quar : aut a seipso operatibur instrumentum, sine
artifice qui operatur? Non crux per se ipsa erro-

!7 Isa. x, 15.

D

Ὅρᾷς, ὦ ἀνούστατε xai ἀσοφώτατε, ὅτι θεοχχτύή -
γορος εἴ; ᾧ δοξάζουαι Χοιστὸς ἀπαξιοῦν αὐτὸν ἀπο-
φηνάμενος * χἀντεῦθεν, ἀχουσιόπαθεῖν, Ποῖον δοφή-
σας, χὰκ τίνος βορδορικῆς ἀσεδείας ἀπήμεσας τὰ
τοιάδε ἀμαρεύματα ; ce) τῆς δυσωδίας ! Πάλιν ἐρωτῶ"
πῶς οὐ γραπτὸς ὁ ὁρατός ; ἢ πῶς φύσιν ἔχει ἔνθρω-
πος γεγονὼς ὁ Aóroc, μὴ ἐγγράφεσθαι χαραχτῆοι
σώματος ; αἰνίγματ' 432 τὸ πρᾶγμα ὅμοιον. “Ὥσπερ
εἰ ὑποθοιτό τις εἶναί τινα ἄνθρωπον, χατὰ πάντα
τοῖς πὰσιν ἀνθρώποις ὅμοιον φύσει ai ἀληθείᾳ. Νὴ
ἐνδέχεσθαι δὲ αὐτὸν, μήτε σεσωματῶσθαι, μήτε
ὁρᾶσθαι, μήτε ψηλχφσθαι “ μήτε ἐσθίειν, μήτε πί-
νεῖν "μήτε χαθεύδειν " μήτε περιπατεῖν * μήτε Our.
λέγεσθα: * μήτε μὴν ἐσταυρῶσθαι͵ μήτε ἀποτεθνάναι "
μήτε ἐνετάφθαι “ μόνον ἐγγεγράφθαι ὡς ἄνθρωπον
φυσιχῶς ἔχοντα, Τί οὖν ; οὐ γελοιῶδες τοῦτο xai
μυθῶδες ; Καὶ μάλα πολλῷ οὖν μᾶλλον, ito: ἐξ ἴσου,
ὁ γέλως καὶ ὁ μῦθος ἐπὶ τοῦ ἐνσωμάτοο Λόγου, χαὶ
κατὰ παντὰ ἡμῖν ὁμοίου ὁμολογουμένου παρὰ πάν-
των, ἀντιφπτικῶς λέγειν πάντα τὰ προειρημένα,
μόνον δὲ μὴ olóv τε αὐτὸν ἐγγεγράφθαι ἐνίστασθαι,
Ὡς yàp ἐχεῖ ἢ περιγραφὴ πάντα τὰ ἀποφανθέντα
εἰσφέρε: χαταφατιχῶς * οὕτως ἐν Χοιστῷ dj ἀγραφίαᾳ
πάντα τὰ χαταφανθέντα περὶ αὐτοῦ, ἀναιρεῖ ἀπο-
φατιχῶς * xxi οὕτω δόχησις xal φαντασία, χἀντεῦθεν -
αὖθις ἀναθρώσχει Μαρχίων, Μάνης τε xal OjaÀtw- .
τῖνος, καὶ ὁ σύστοιχος ᾿Ιγνάτιος,

ΣΕΡΡΓΙΟΥ.
Σαφῶς ὁ Μωσῆς εἷλεν ἀρχὰς ἐν τόπῷ.
EyÜpàv κρατήσας, Νῦν δὲ πιστῶν τὸ κλέος,
ἹΡεῦμα χραταιὸν 212220; ἔστησε πλάνης.

Ἔοιχάς μοι, ὦ γενναῖε, ἀπὸ μὲν ὁδοῦ λείας ἦρ.
χθα!, εἰς ὃὲ βάραῆοον ἀπωλείας ἀπαχθῆναι, Τί οὖν
δοχεῖ σοι! Μωσῆς, ἀλλ᾽ οὐχὶ τύπος Χριστοῦ, ἐν τύπῳ
σταυροῦ, τῇ ἐχτατικῇ τῶν χειρῶν δείξει τὸν ᾿Αμαλὴκχ
ἀλέσας ; Πῶς οὖν ἐκεῖ τοὺς τύπους ἀναλαδὼν, ἐνταῦθα
ἐπὶ τῶν ἀργετύπων θάτερον θατέρου χαχούργως
διαζεύξας, τὸν σταμρὸν προέτεινας μόνον, ἀποσιω-
πάσας τὸν σταυρωθέντα ; Μὴ δοξασθήσετα: ἀξίνη
ἄνευ τοῦ χόπτοντος, προφητιχῶς εἰπεῖν * ἢ Evep-
λήσει ἀφ᾽’ ἑαυτοῦ τὸ ὄργανον, δίχα τοῦ ἐνεργοῦντος
τεχνίτου ; Οὔχουν ὁ σταυρὸς ἀφ᾽ ἑαυτοῦ εἴδε τὴν

REFUTATIO POEM. ICONOMACHB.

A54

(c) - ἀλλ᾽ ὁ σταυρωθεὶς Χριστὸς, χαθὰ γέγρα- A rem sustulit, sed qui crucifixus est Christus :

᾿Ἀπεχδυσάμενος τὰς ἀρχὰς xai τὰς ἐξου-
ἐδειγμάτισεν ἐν παῤῥησίᾳ θριαμθεύσας
ἐν αὐτῷ. Σύνες ὃ λέγει τὰ Αὐγιχ" χαὶ ἵνα
ονεύσώ ἐν τῷ ἀποφράσει σοὺ ; Iloiov δὲ xai
^ ee, fj τίνα τὴν πλάνην; Ὁρῶ οὖν τηλαυ-
:t πεοὶ τύπου σταυροῦ σοι ὁ λόγος, καὶ εἰχό-
ϑιστοῦ * εἶτα τὸν μὲν τύπον τῇ χλήσει τοῦ
που ὠνόμασας σταυρὸν, ὥσπερ xai εἴωθεν
:902:* xal οὕτως xai ἕχαστον παράγωγον *
, (δὲ τὸ αὐτὸ γὰρ καὶ ἡἣ εἰκὼν αὐτοῦ χέχλη-
sopa κχραταιὸν ἐξεῖπας πλάνης σταθὲν ὑπὸ
». Ὦ τόλμης ᾿Ιουδαϊχῆς μανιχώτερον [ εἵπερ
δαιμόνιον ἔχειν χαὶ Σαμαρείτην ἀποχαλοῦν-
ττοὺς ἐφάνησαν ὑδρικότες. 'Avaipetuxüv ἄρα
) τῷ μαχητῇ ᾿ ἐμερίσθη ἐφ᾽ ἑχυτὸν ὁ Χριστὸς
3 ἰδίου ὅπλου ἀναιρεθείς. "Q, ὦ τίς ὑποίσει
Sor, μίαν ; Ὁποία δὲ xxl ἡ πλάνη, ζητῶ μα-
τι ἀπήχθη πρὸς Ἑλλυηνιχὴν πολυθεῖαν ὁ Χρι-
«ὃς, ἀποφοιτήσας τῆς Τριχδιχῆς λατρείας"
νἦθη͵ Χριστὸς ἄνθρωπος γεγονώς. Φράσαν
| "x&v, τίνες οἱ ἑχλωχότες, τίνες ot ἤρνη μένοι "
γνουυχότες τὴν ἄλωσιν, πεισθείημεν τῇ λογο-
»0. Εἰ δὲ οὐδεὶς οὐδὲν τοιοῦτον πέπονθε βλέ-
γεγραμμένον Χριστόν : τοὐναντίον δὲ μάλα
Gateotat πιστεύειν εἷς αὐτὸν σὺν Πατρὶ καὶ
[νεύματ', τό τε τῆς θεολογίας δόγμα εἰδὼς,
τὰς οἰχονομίας μυστήριον ὁμολογῶν " εἵπερ
λλο ἣ τούτου ὁμολογία, ἢ τὸ ἐγγεγραμμένον
t Χριστόν * τοῦτο γὰρ τὸ ἄνθρωπον αὐτὸν γε-

n ἀληθῶς ἐμπεδοῖ. Ἐρεύνησον xai ἵδε, ὅτι

sicut soriptum est: Exspolians principatus et pote-
States, traduxit confidenter palam triumphans illos
in semetipso 158, Intelligis quid dicat Scriptura ? cur
desipuisti in enuntiatione tua? Qualem porro
orucem narras et quem errorem ? Plane intelligo
de effigie crucis tibi esse sermonem, et de Christi
imagine : postea vero effigiem appellatione proto-
typi denominans crucem, ut nempe mos est no-
minari, et sic nominatur unumquodque exemplum :
Christum deinde, hoc ipsum enim et imago ejus
appellatur, exundationem vehementem dixisti
erroris a cruce coercitam. O dementiam Judaica
pejorem audacia | siquidem illi cam demonium
habere dicerent, et Samaritanum appellarent, mi-
nus contumeliosi videntur. Ergo telum bellatorem
interemit. Adversus se divisus est Christus 19, pro-
prio telo interemptus. Quis porro talem blasphe-
miam sustineat? Qualis vero sit et error, aveo
discere. Quod est prolapsa ad plurium deorum
cultum more gentilium Christiana plebs, abdicato
cultu Trinitatis ? quod Christus homo factus esse
negatur. Dic nobis, sodes, qui sunl qui periere?
qui sunt qui negavere? ut agnito exitio tuis ser-
monibus obtemperemus. Sin autem nemo tale
quid passus est, dum Christum pictum cerneret:
quin imo e diverso corroboratus ex eo est, ut in
ipsum orederet, cum Patre et sancto Spiritu, Tri-
nitatis dogma soiens, et incarnationis mysterium
confitens : siquidem nihil aliud hujus mysterii con-
fessio est, nisi pictum Christum intueri : hoc enim

à ἑεῦμα τὸ χραταιὸν τῆς πλάνης οὐ σταθὲν, C hominem ipsum vere factum confirmat : considera,

ϑλύσαν νεωστὶ πάλιν ἐχ τοῦ πελάγου» τῆς
ἃ: ἐξεδείας, δι᾿ οὗ ἀμφίδολος f, Χριστοῦ map-
Qui ἐν χλύδωνι ἀπιστίας ὁ λαός. Τί γὰρ καὶ
sixu ἐντεῦθεν; οὐχ ἡγήσεται τοὺς ἱεροὺς
Ὡς Gei3z; οὐ τὰ Oria ἀναθήματα βεδηλώματα ;
vac ἰερζόος πεπλανημένους ; οὐχ ὃ τι ἂν eim
: Seb; πὶ τλῆρες ἀθείας, ἐξ οὐ τὰ περὶ τὴν πί-
y ναυξαιτῶν πολλῶν, xal ol χατὰ ψυχὴν θάνατοι;
λ᾽ Spas fepe v xai πρὸς τὰ ἑξῆς.

se Ὁ ὧδε ψυχόλεθρον ἐν βίῳ
τέχνης, ὡς χεχρυμμένον βέλος

Ῥμᾶκ ἔϑεισμου συστραςὲν, ἤρθη μάλα.

9&6 ὦ γολμηρὲ, ψυχόλεθρον ἐν βίῳ, τὸ σωτή-
tup ὁμοίωμα Χριστοῦ ; Βέλος ὁρμῆς ἀθέσμου,
τκτιχὸν πλάνης ; εἰπε ἀρ οὐ ἧροχται βλέπειν
πὸ πιστῶς ὁ ὑπὸ τῶν νοητῶν ὄφεων δαχνόμε-
αδιδράσκει τοῦ θανατηφόρου ἰοῦ ὄφεως εἶδος
ro» πάλαι, Ὁπότε οὐχ ἦν ἐνσώματος ὁ Αὔγος,
ν, οὐχ ἀπώλλυε. Καὶ νῦν ὅτε ἐσωμχτώθη τῇ

;olose, τι, 15. 19 Matth. xu, 26.

et vide, esse te exundationem vehementem erroris,
nun oohibitam, sed nuper denuo scaturientem ex
vetuste impietatis pelago: per quem et incertus
Christi adventus, et plebs in impietatis estu. Quid

enim exinde don credet? non saors templa idolo- ;^ ^

rum es8e fana arbitrabitur? non divina donaria
piacula ἢ non divinos homines in errore versatés ?
non quidquid quis nefarium ac plenum impietatis
dixerit, ex quos multorum naufragia circa fldem,
et animarum exitia oriantur? Sed ad ea que se-
quuntur porro pergamus.-

Hic enim depictum animas perdens in vila

Símulacrum artis, tanquam occultum telum
1mpetu iniquo contortum, penitus sublatum est.

D X. Quid ais, audacule? pernicies animarum in

vita mundo salutaris similitudo Christi ἡ Telum
iniqui impetus, quod errorem sustulit? siquidem
ex quo coepit in ipsum quivis intueri cum fide:
ab intelligibili serpente admorsus, fugat letale
venenum serpentis species olim conspecta. Quando
non erat Verbum corporatum, servavit, non per-

VARLE LECTIONES.

| Cod, Regius, Oóxouv ὁ στχυρὸς ἁπλῶς εἷλε τὴν πλάνην.

455 S. THEODORI STUDITJE
didit. Nuno eum corpus induil, formamque nobis ἃ xa0' ἡμᾶς ἀπαραλλάχτῳ (d) μορφῇ, τὸ αὐτοῦ

per omnia similem, ipsius similitudo non modo
non servat, sed etiam mundo perniciem affert ?
Audile, celi, et auribus percipe, terra quoniam Do-
minus locutus est, Filios enutrivi, οἱ exaltavi, ipsi
autem spreverunt me. Cognovit bos possessorem
suum, el asinus praesepe domini sui, Sergius aulem
me non cognovit 30. quinimo gravi me etiam
contumelia affecit. Homo perditissime, scelestissi-
me, Christo inimicissime, tu adversus Christum ?
tu adversus imaginem Christi? quam et angeli re-
verentur, et demones perhorrescunt. Nam quod in
ipsa nomen inscribitur ? Num faturni, aut Jovis ?
num Martis, aut Veneris, aut Diane, aut alterius
cujuspiam feleorum deorum, quorum appellatio
deceptio, inductio impietaa est ἢ Sin autem Jesus
Christus, nemo autem potest dicere Dominum Jesum,
nisi in Spiritu sancto *1, ut ait Soriptura: vide at
non in Christum solum, sed et in Spiritum san-
ctum Judaico ritu blasphemasti, qui quod in Spi-
ritu sancto pingitur ac dicitur nomen Jesu Christi,
perniciem animarum in vita vocaveris. O linguam
impie effatam ! os looutum iniquitatem adversus
Deum altissimum ! Quid enim est idolum? inquit
Apostolus, aut aliquid est quod idolis est immola-
ium ? sed qug immolant gentes, demonitis immolant,
et non Deo 33, Nobis autem unus est Deus, qui in
Patre, et Filio, et Spiritu sancto colitur et adora-
tur. Scimus autem Filium Dei hominem vere
factum, perinde ac nos per omnia appellatum esse.
Alque ut omnis homo per imaginem reprasenta-

tur, hoc habet et Christus : et nobis est imago C

depicta instar sacri luminis, ao salutaris monu-
menti, dum ipsum natum intuemur, baptizantum,
edentem miracula, cruciflxum, sepultum, resur-
gentem, in colos ascendentem, in quibus recte
dicimus non ita se rem habere, consentiente visu
cum animi contemplatione ; et ex ambobus conflr-
mati in fide mysterii incarnationis, cum omni
fructu, οἱ quam maximo sensu pietatis. Tu vero
sublatis omnibus, crucis figuram ex adverso op-
ponens, errorem maximum invezxisti. Quero enim
quamobrem a te sii pfota-crux: non si& autem
una pictus qui crucifizus est ἢ Et omnino ais, quo-
niam non est aptus natus uL insculpatur. Jam di-
cam, etiam, asi ergo non est aptus natus ut inscul-

σμα οὐ μόνον οὐ σώζει, ἀλλὰ xai χόσμον 0)
"Axous, οὐρανὲ, xai ἐνωτίζου, à γῆ, ὅτι

ἐλάλησεν. Yiobg ἐγέννησα xal ὕψωσα, αὐ
με ἠθέτησαν. Ἔγνω βοῦς τὸν χτησάμενο
ὄνος τὴν φάτνην τοῦ χυρίου αὐτοῦ" Zip
gs οὐχ ἔγνω προσθείην δ᾽ ἂν, ἀλλὰ wai m
ἐνύδοισεν. ᾽Ολεθριώτατε, καὶ ἀθεσμότατε, «ai
χριστότατε, σὺ κατὰ Χριστοῦ, σὺ xatX τῆς :

Χριστοῦ ; ἦν xai ἄγγελοι περιέπουσι, καὶ ὃς

φρίττουσι. Τί γὰρ καὶ ἐπεγέγραπτο ἐν αὐτῇ |
Koóvoo dpa 7| Διός; ἴΑρεος ἢ ᾿Αφροδίτης ; "/
δος, ἢ ἄλλου τινὸς τῶν ψευδωνύμων θεῶν,
χλῆσις ἀπάτη, καὶ ἡ ἀπαγωγὴ ἀθεύτης ; Εἰ 08?
Χριστός - Οὐδεὶς δὲ δύναται εἰπεῖν Κύριον 'I
εἰ μὴ ἐν Πνεύματι ἁγίῳ, ὥς φησι τὰ Λόγ'"
ὅτ' οὐ μόνον εἰς Χριστὸν, ἀλλὰ xal εἰς τὸ
Πνεῦμα Ἰουδαϊχῶς ἐδλασφήμησας, τὸ ἐν Πν
ἁγίῳ γραφὲν xal λεχθὲν ὄνομα Ἰησοῦ Χριστ
Bip ψυχόλεθρον ᾿χεχληχώς. "Q γλῶσσα ἀσεόο͵
"Q στόμα λαλοῦν ἀδιχίαν χατὰ τοῦ ὕψους τοῦ
Τί γάρ ἐστιν εἴδωλον, φησὶν ὁ ᾿Απόστολος,
εἰδωλόθυτον ; ἀλλ᾽ ὅτι 3 θύει τὰ ἔθνη, Ga
θύει, xxl οὐ Θεῷ. Ἡμῖν δὲ εἴς Θεός. Ὅ ἐν
χαὶ Υἱῷ χαὶ ἁγίῳ Πνεύματι λατρευόμενός

προσχυνούμενος. Ἴσμεν δὲ ὅτι ὁ Υἱὸς τοῦ Oi
θοωπος ἀληθῶς γεγονὼς, ὁμοίως fut) κατὰ
ἐχρημάτισε, Καὶ ἐπεὶ πᾶς ἄνθρωπος ἐξεχο:
τοῦτο χαὶ ὃ Χριστός" xal ἔστιν ἡμῖν τὸ γρο
χόνισμα, φῶς ἱερὸν, ὑπόμνημα σωτήριον,

αὐτὸν γεννηθέντα, βαπτιζόμενον, θαυματουρῚ
σταυρούμενον, θαπτόμενον, ἀνιστάμενον, εἰς
νοὺς ἀνερχόμενον, ἐν υἷς οὐ πλανώμεθα μὴ
οὕτως ἔχειν, συντρεχούσης τῆς ὄψεως τῇ τι
θεωρίᾳ" καὶ δι᾽ ἀμφοῖν βεδαιούμενοι εἰς πίστι
τῆς οἰκονομίας μυστηοίου, σὺν πάσῃ ὠφελι
χατανύξει ὅτι μάλιστα, Σὺ δὲ τῶν πάντων oi
τὸν σταυροῦ τύπον χατ᾽ ἐναντίωσιν ἀντιθε
πλᾶνην εἰσήγαγε μάλα. Ἐρωτῶ γὰρ Ov ἣν
ὁ σταυρὸς ἐγγέγραπταί σοι, ὁ δὲ σταυρωΐ
συνεγγέγραπτα! " xal πάντως ἐρεῖς, Ὡς οὐ;
φύσιν ἐγχαράττεσθαι, Ἐρῶ δή" E! οὖν οὐχ E
σιν ἐγχαράττεσθαι, πολλῷ μᾶλλον οὐδὲ παθεῖ
συνομολογήσειε πᾶς νοῦν ἔχων, Πῶς ; ὅτι «
ἀσώματος ὧν χαὶ ἀπαθὴς, πέψυξεν ἐγγρ!

καθ᾽ ἡμᾶς, ὑπὸ Μωσέως θεεπροστάκτως εὔχον

patur, multo certe minus ut patiatur. Neque hoc ἢ 'O δὲ μὴ πεφυχὼς ἐγχαράττεσθαι, οὐδὲ ἔπαθε

quisquam inflciabitur, qui sit mentis sus? compos.
Cur? queniam et angelus corporis expers ac dolo-
rin pingi potest ad nostram similitudinem, sic a
Mose Dei jussu representatus. Qui vero non est
aptus natus ut:insculpatur, nec passus est scili-

vótt. Συνῆχται τοίνυν ἀς’ ὧν δρᾷς τε καὶ ὁ
φαντασίαν εἶνχ! τὸ ἀληθὲς τῆς οἰχονομίας
Ι 4 , -
piov * ὅπερ ἡ πλάνη. Σαυτὸν οὖν ἀπόφησον, ὦ
Ws ,
xai πλάνην xai ψυχόλεερον ἐν βίῳ δίδαγμα, »
λος ἄθεσμον Ex φωλεοῦ ἀθεΐας προκύψαν.

cet. Concluditur itaque ex his que facis ac dicis, inanem visionem esse verum dispensation
sterium : que magna deceptio est. Te ipsum igitur, impostor, appellato errorem, exitiosum δ᾿
vita documentum, telum iniquum e vagina impietatis erumpena.

* [ga. 1, 2, 3. 1 Cor. xir, 3 ?* I Cor, x, 19.

VARLE LECTIONES.

(d) Cod, Regius ἀπκαραλλάχτως.

REFUTATIO POEM. ICONOMACH.

Nosiv γὰρ οὕτως εἰδόσι Χριστὸν θέμις,

t πονίγσιν ὁ τυφλόνους τί φθέγγεται: ; ὅσον
τῶν προηγουμένων τὴν ὕδριν ἣν ἐξεῦρε xa-
ς εἰχόνος Χριστοῦ, εἰς αὐτὸν Χριστὸν ἀνέπεμ-
T CES ἀληθὲς, χαίτοι μὴ οἰόμενος. Μηδὲ γὰρ
ς προλαδοῦσι περὶ Χριστοῦ τι φθεγξάμενος "
ὑδοικὼς τὴν αὐτοῦ εἴχόνα, εὐθὺς ἐπάγει. Νοεῖν
rez εἶδοσι Χοιστὸν θέμις. Πῶς οὖν ἄλλως
f, ὡς προείρηται, νοεῖν τὸν ἐπαῖοντα ; E! ὃ: πως
ὡς 313920» στήσαντα τὴν πλάνην, xai τοῦτο
vov ἀπεμφαῖνον, ἀλλὰ χαὶ ἀσεύές “ οὐ γάρ τοι
)ὴς 9 Χροιστός.

ZTESANOY.

TÉOS'YuX πιστῶν, χαί σξόας Ξῖον, Λόγ:,

ὃν "a0720: ὃν τῶν παθημάτων τύπον

jux ἡ, μἴν σταυρὸν, εἰς σωτηρίαν.

xai σέῤας θεῖον
σωτησίαν, παντί
τῶν παθημάτων
ὙΧΡ ἐν σταυριχῷ
Χοιστὸς συλλαμθανόμενος,
ὁἐππιζόμενος, ἐμπτουόμενος, σταυρού-
λογχευόμενος, ἢ t! ἄλλο ὑφιστάμενος ; οὐδα-

οὖν στήριγμα πιστῶν,
Λόγος σταυρὸν εἰς
οὐχ ὃ ζωοποιὸς

,

ὦ χενολόγε.

4

TT OZ, Πῶς
τοπωθγ σεται!

“Ἄλεος;

-—- -- - * d * . ^ » ,
πῶς. Ση μαίνεν γὰρ Xptscov ὁ σταυρὸς, οὐ
* a * - * —- ,
Διὸ xai σημεῖον χαλεῖτα! παρὰ τῇ θείᾳ
e * - M » M bl
Εθηκε γὰρ, φησὶ, Μωσῆς τὸν Ot επ’
Li LI ^ , λ᾽ *
οὐ τουτέστιν ἐπὶ σταυροῦ. ᾿Αλλ᾽ οὖν ση-
* . * ow “ ,
X3: ἕτεοον τύπος * οἷον ὁ ἑῷος ἀστὴρ σημαί-
- bi . - » ^ p, "
4:214 αὐτὸς δὲ ὁ ἤλιος τυποῖ, ἤτοι ὀείχνυσι
- * . M
'mizz.. Ὡς οὖν ἐν σταυοῷ ἐστ! Χοιστὸς σημαι-

νος οὕτως ἐν τῇ ἰδίᾳ εἰκόν: τυπούμενος. "Ev
- 89 * . [4 * , "^ n
πῇ ταὸν! TO ἀρχέτυπον ἐμφαίνεται, ὡς φησιν

We Mevostoz ' χα' γε αὐτῷ τε χαὶ ἄλλοις [1α-
xv 322ÀA A00 dj εἰχὼν χαὶ à τύπος εἴληπται.
Kis στο ὃ ζωοποιὸς τῶν παθημάτων τύπος, ἣ
ἰριστη ἐχιαδὴ εἰκὼν, ἢ σὺ κρύπτειν βουλόμενος,
χων ienlxac. 'O 0i τοῦ σταυροῦ τύπος, d τού-
^ σημεῖα. Εἰ οὖν ἣ σημασία στήριγμα πιστῶν

Σ σεδας τολλῷ δὴ μᾶλλον $à ἐχτυπωτιχὴ εἶχο.
γουΐα. Wkez οὖν οὕτως ἔχε: ὁ τῆς ἀληθείας λό-
q^ ey ἡ a7, Ψευδολογία ὡρίσατο.

"T δ᾽ ὅπερ πρὶν ἐγχαραχθὲν ἔπλετο
᾿Ανεῖλες εἰκόνισμα, τὴν πλάνην, Λόγε.
4319» ἔστ' τὸ νόθον, ἀλλ᾽ οὐ γνήσιον * τὸ παρὰ
*» GAÀ οὐ κατὰ φύσιν. E! οὖν πρὸ σχρχώσεως
Αόγου ἦν τὸ εἰχόνισμα, οὐ μόνον φαῦλον, ἀλλὰ
λίαν ἔχτοπον, τὸ μὴ σαρχωθέντα Λόγον, σάρχα
ἰξεῖν * xai τὸν οὐδενὶ ἐμοεοῇ, τοῖς πᾶσιν ὁμοιοὺν
vt ἀνθούπου. Ἐφ᾿ οἷς ἐχεῖνο παρὰ Θεοῦ εἴογται *
ὁυοιώματ' ὡμοιώσατέ με ; Καὶ τοῦτο εἰδωλο-
εἶχ, χαὶ ὑπ᾽ αὐτοῦ δηλονότ' ἀναιρούμενον. Ἐπεὶ
αὔλος χαὶ πλά-

1:1 τχοχώσιν, Gov) θξομάχε, χα

*1: 172: EI. t ro ἐπὶ GU T, ipia τῷ χόσμῳ χαξδαι-

? Nuui. xxi, 9. 35 [sa. xL, 18.

ParmoL, Gs. XCIX.

158

À Sic enim sentire par est eos qui. norunt Christum.

XI. Nunquid intelligit mente captus quid loqua-
tur? tantum non enim ex antecedentibus quam
contumeliam excogitavitad versusimaginem Christi,
in ipsum Christum trauasfert. Quod verum est, etsi
non putat. Neque enim in superioribus de Christo
aliquid elocutus, sed contumeliose invectusin ipsius
imaginem, statim subjicit: Sic enim cogitare Chri-
stum scientibus par est. Quo igitur alio modo po-
test, quam quo diclum est, cogitare qui hec audit?
Si vero dicat, cogitandum ut crucem, que cohibuit
errorem, et istud non solum dissimile, sed et im-
pium est: neque enim crux Christus est.

STEPHANI.
(Verbum,

B Columen fidelium, et cultu. divino venerandum, o

Vivificum Passionis typum

Dedisti nobis crucem, in salutem.

XII. Quod quidem fidelium firmamentum et di-
vinam religionem dedit nobis Verbum crucem ad
salutem, nemini non perspicuum est. At non illa
continuo vivifica passionum figura, o loquaoule.
Quomodo enim in crucis effigie reprssentabitur
Christus comprehensus, constrictus vinculis, cola-
phis casus, consputus, crucifixus, perfossus lancea,
aut aliquid aliud perferens ? Nullo prorsus paoto.
Significat enim Christum crux, non representat.
Unde et signum appellatur a divina Seriptura.
Posuit. enim, inquit, Moses serpentem pro signo **,
hoc est, pro cruce. Aliud igitur signum est, aliud
representatio: sicuti sidus matutinum diem signi-
ficat : sol ipse autem representat sive exhibet
diem. Quemadmodum igitur in cruce Christus signi-
ficatur, sic in propria imagine representatur. In
imagine enim archetypum cernitur, ut ait divinus
Dionysius : tametsi cum ipse, tum alii Patres, pro
synonymis babent imaginis ac tipy seu representa-
tionis voces. Hzc est vivifica passionum represen-
tatio, imago Chrieti scilicet, quam tu dum cupis
abscondere, detexisti invitus. Crucis vero repre-
sentatio, horum signum est. Sic ergo signum firma-
mentum fidelium ac pietas est, multo magis ex-
pressarum imeginum fabrieatio. Sic igitur recte
habet sermo veritatis: non ut tua mendax oratio.
censuit.

Expressam autem antea contra fas

Reprzsentalionem, quie error erat, swtulisti, o

[ Verbum.

XIII. Malum est quod illegitimum, non quod le-
gitimum : quod prater naturam, non quod secun-
dum naturam. Si ergo ante incarnationem Verbi
representatio per imaginem foret, non modo ma-
lum, sed et valde absurdum esset, Verbum non
incarnatum carnem suspicari, et eum qui nemini
similis sit, similem omnibus exhibere hominis
effigie. Ob qu: dictum illud a Deo: Cui simulacro
assimilasli me ** ? Et istud idololatria est ab ipso
videlicet sublatum. Verumenimvero post inca»na-.

e "e" * p -

499

S. THEODORI STUDITJE

460

tionem, tu Dei hostis: et malus es, et impostor, À σομένης αὐτοῦ εἴχόνος, κἂν σταυρὸν yapáttnc. Taó-

qui e medio tollas expressam pro mundi salute
illius imaginem, quantumvis crucem exprimas :
adversus imaginem disputando conatus ostendere
opposita esse, quie inter se conveniunt : siquidem
in Christi imagine et crucem expressam licet in-
tueri: alioqui nec vere exstitit, nec vir divinus
appellatus est in similitndine nostra conspectus :
neo corpus habuit tactui obvoxium et colori, quod
est quantitate et qualitate preditum : unde conse-
quitur pasitio in loco et extensio in tempore. Non
has esse circumsoriptionis proprietates intelligit,
qui vel levissime ratiocinandi usu pollet? Quomodo
igitur his preditus non circumscriptus sit ἢ Quo-
modo qui in similitudinem hominum factus est,
non similitudine hominum pingatur? Quomodo
specie et habitu inventus ut homo, sine habitu et
apecie sit? Que heec insipientia, et in rebus perspi-
cuis dimieatio est ? veluti si exoriente sole perten-
dat aliquis noctem esse. Nonne ex punctis linea
est * non ex lineis figura primum trangularis, et
sic reliqua deinde alterius figure ? non ex diversis
figuris vultus informatur, qui depictus in imegine
homo esse agnoscitur, ut et divinitus inspirata
Scriptura docet? An sine forma Christus? Clamat
Apostolus, formam servi ipsum accepisse : tu
forma caruisse suggeris? habitu ac figura inven-
tum ut hominem: tu sine flgura et habitu? in
similitudinem hominum factum esse, tu dissimi-
lem ? imago enim similitudo est. O plene omni
dolo, et omni fallacia, fili diaboli, inimice omnis

τῆς ἀντιθετιχῶς πειρώμενος δειχνύειν ἀντιχείμενα τὰ
ἀλλήλοις ἑπόμενα * εἶ γε ἐν Χριστοῦ εἰχὄνι xal. σταυ--
ρὸν ὁρᾷν ἔστιν ἐχτυπούμενον. Μὴ γὰρ οὐχ ἀληθῶς
οὐσιώθη xai ἀνὴρ ὃ ὑπέρθεος ἐχρημάτισεν ἐν τῷ χαθ᾽
ἡμᾶς εἴδει ὁρώμενος ; μὴ ox ἔσχε σῶμα ἁφῇ χαὶ χροιᾷ
ὑποπίπτον, ὅπερ ἐστὶν ἐν ποσότητι χαὶ ποιότητι,
ἐφ᾽ οἷς ἐπαχολουθεῖ τοπιχὴ θέσις, xai χρονικὴ παρά-
τασις. Οὐ ταῦτα περιγραφῆς ἰδιώματα συνῖησι xal
ὁ μιχρόν τι εἰδὼς συλλογίζεσθαι ; Πῶς οὖν ὁ ἐν
τούτοις οὐ περιγραπτός ; Πῶς οὖν ὁ ἐν ὁμοιώματι
ἀνθρώπων γενόμενος, οὐ τοῖς ἀνθρώποις ὁμοίως εἷ-
χονιζόμενος ; Πῶς ὁ ἐν σχήματι εὐρεθεὶς ὡς ἄνθρω-
πος, εἴη ἂν ἀσχημάτιστος ; Τίς ἡ ἄνοια αὔτη, καὶ
ἐν τοῖς ἐναργέσι μάχη ; ὡς εἰ xal ἡλίου ἀνίσχοντος
ἐνίστασθαι νύχτα εἶναι. Οὐχ ἐχ στιγμῆς γραμμή ;
οὐχ ix γραμμῶν σχῆμα πρῶτον τὸ τρίγωνον, εἶθ᾽
οὕτως τὰ λοιπὰ ἑτεροσγμα ; Οὐχ ἐχ σχημάτων ποι-
χίλων μορφοῦται πρόσωπον, χαὶ ἐξειχονιζόμενον
ὁμολογεῖται ἄνθρωπος εἶναι, ὡς καὶ τῇ θεοπνεύστῳ
Γραφῇ δοχεῖ ; ἀμόρφωτος ὁ Χριστός ; ὁ ᾿Απόστολος
βοᾷ, μορφὴν δούλου αὐτὸν λαθεῖν. Καὶ σὺ ἀμόρφω-
τον ὑποδειχνύεις ; ἐν σχήματι εὑρεθῆναι ὡς ἄνθρω-
πον, xal σὺ ἀσχημάτιστον ; ἐν ὁμοιώματι ἀνθρώ-
πων γενέτθαι, xal σὺ, ἀνόμοιον ; τὸ γὰρ εἰχόνισμα,
ὁμοίωμα. Ὦ πλήρης παντὸς δόλον χαὶ πάτης
ἑᾳδιουργίας, υἱὲ διαδόλου * ἐχθρὲ πάσης δι-
χαιοσύνης * οὐ Ti9n διαστρέφων τὰς ὁδοὺς Κυ-
ρίου τὰς εὐθείας ; Μὴ γὰρ πρὸς ἐμοῦ Παῦλός σοι
ταῦτα ἐπάσει τῷ νέῳ ᾿Ελύμφ. Ἄλλως τε ἐχεῖνο ἐν-
νόησον, πλανῖτα, ὅτι τὰ τῆς αὐτῆς φύσεως ἰδιῶματα

justitim : non desinis subverlere υἱας Domini re- C ἰσοδύναμά τί εἰσι xal ἀλληλοῦχα * xal ἑνὸς ὄντος,

cas **? Nec sunt heca me: Paulus iibi novo
Klyms ista canet. Ceteroqui illud, homo frau-
dulente, considera : ejusdem nature proprieta-
ies esse equales atque invicem coherentes :
unaque si exsistat, necessario et reliquas simul
exsistere: quemadmodum et upa sublata universe
simul tolluntur. Quales sunt divine nature pro-
prietates, exempli gratia, quod sit expers corporis,
quod non cadat sub aspectum, quod nequeat com-
prehendi, aut circumscribi, aut mutari, aut pati,
et quevis alie. δὶ unam illarum igitar videatur
aliquis fortassis quasi ex suppositione submovere,
vel submotare, videlicet incomprehensum, ac di-
cere divinitatem comprehendi posse, posteaque
enumeret omnia que divinitati competunt : uno
mutato, statim reliqua ejusdem ordinis una mutan-
tur : et conseetarium est dicere divinitatem, ut
comprehensam, six et corporaiam, et aspectabi-
lem, et in circumscriptam, et mutationi obnoxiam,
et palibilem esse: neque natura feri, et dictum
est, unius immutatione vel interitu non una im-
mutari omni& vel interire. Eadem ratio est et
bumanitatis Christi. Proprielates ergo illius, quod
sit corporata, aspectabilis, circumscripta, muta-
bilis, patibilis, et alie quecunque adjici possunt,
omni bomini nsunt. Immutasti igitur aut sustuli-

9! Aet, xr, 10,

ἐξ ἀνάγχης xal τὰ λοιπὰ συνυπάοχει" ὥσπερ καὶ
ἀναιρεθίντος τὰ πάντα συναναιρεῖται, Οἷον ᾿τῆς θείας
φύσεως ἰδιώματα, φέρε εἴπεῖν, τὸ ἀσώματον, τὸ ἀό-
ρατον, τὸ ἀπερίληπτον, τὸ ἀπερίγρπτον, τὸ ἀναλλοί-
τον τὸ ἀπαθὲς, xa: ὅσα ἄλλα" il οὖν ἕν τούτων δόξειξ c
τις καθ᾽ ὑπόθεσιν ὑπεξᾶραι τυχὸν, ἢ ὑπαλλάξαι, ἤτοι ᾿
τὸ ἀπερίληπτον, xai εἰπεῖν ὅτι d; θεότης περιληπτή
ἐστιν, ἐπεὶ πάντα λέγεται ἐχ τῶν περὶ αὐτὴν, συμ-
μετέφαλεν εὐθὺς τὴ τοῦ ἑνὸς μεταδολῇ τὰ σύστοι-
χα πᾶντα" xal ἀχολουθεῖ λέγειν αὐτὴν, ὡς περιλη-
πτὴν, οὕτω «al ἐυσιύματον, χαὶ ὁρατὴν, xai περ'-
γραπτὴν, καὶ ἀλλοιωτὴν, χαὶ παθητήν “ καὶ οὐχ iv-..
δέχετα:, ὡς προείρηται, τῇ τοῦ ἐνδξ ὁπαλλάγῇ jj

ἀναιρέξει, μὴ οὐχὶ συνυπαλλάττεσθαι ἢ συναναιρεῖ--

ἢ σθα: τὰ πάντα. Ὁ αὐτὸς λόγος xal ἐπὶ τῆς ἀνθρω-

πότητος τοῦ Χριστοῦ, Ἰδιώματα οὖν αὐτῆς τὸ ivou-
μᾶτον, τὸ ὁρατὸν, τὸ περιγραπτὸν, τὸ ἀλλοιωτὸν,
τὸ παθητὸν, χαὶ ὅσα ἄλλα πρὸς τούτοις ἐν παντὶ
ἀνθρώπῳ ἔνεστιν, Ὑπήλλαξας οὖν ἢ ἀφεΐλει ópi-
στιχῶς ἔν τῶν εἰρημένων, ἤτο!: τὸ περιγραπτόν ;
χαὶ εἴη ἂν ὁ Χριστὸς χἀτὰ τὴν ἀνθρωπότητα, dz-
περ ἀπερίγραπτος, οὕτω xal ἁτώματος, xal ἀόρα-
τος, καὶ ἀπερίληπτος, καὶ ἀναλλοίωτος, καὶ ἀπαθής "
3 οὐδὲν ὧν τῶν ῥηθέντων τῇ τοῦ ἑνὸς ἀφαιρέσε:
ἐξ ἀνάγκης, διὰ τὰ σὰ τῶν ἀσεδημάτων λογάδρια,
χαὶ τὰς ἐχ ψάμμων οἰκοδομάς.

REFUTATIO POEM, ICONOMACH.

ioo

endo unam aliquam ex antedictis, nempe circumscriptionem ? erit deinceps Christus secun-
humanitatem, quemadmodum incircumscriptus, sic et corporis expers, noc aspectabilis,
ue incomprehensus, immutabilis: impatibilis, ac necesse est ut nihil sit eornm quee dicta
e! uno sublato, per toas plenas impietatis oratiunculas, edificationemque ex arena.

, * ^ ,
ὅλος yàg οὗτος ἐμφρόνως πᾶσι πρέπει,
! ποοσπαγεὶς ἔσωτας, αὐτὸ χαὶ σέδειν.

.* 4 4 ,
^ πᾶλιν ὁ χενολόγος ἀνοηταίνων ἀποφχίνεται,
| - . : ens M7
᾿ἱεγόντων ἡμῶν, ὁ βασιλεὺς σίσωχε τὴν
. - - ^ - * , - 4
κατὰ τοῦ δεῖνος πήξας τὸ δόρυ, ἐπιλέγειν τὸν

, ?

βασιλία, Aiov

* 4 a
g9:0 μὲτχ

A
ἀφέντα κὸν

* "35
σὲ σέοειν,

: M , - ^ ^ δι » ,
τὸν σετωχύτα, ἔπεῖτὰ τὸν OU οὐ ἢ σωτηρία,
» * - ω * * μὲ ,
ὑπὸ τῆς yx» τυφλότητος, τὸ μὲν ἐξεθείασε,

n ^ “᾿ ^
ὐπη τε μὲν ὧδε, ἐνύόρισε Oi ἄνω, ὃυσ-

à
* - , ; :

i GxÀvtzós ἀναγγελμχα᾽ ὅτι χαὶ Στέφανος
iry az.
ΜΝ v^ * zct 4
407479 Εἰοος, χα! πνοὺς ERTIOIAZVOV,

* , e ^
στὸν χράφεσθα! μὴ φέρων ὁ δεσπότης,
τ, (27502. ταῖς Γρχοαῖς πατουμῖνη,

v» σὺν οὐδῷ πῷ νέῳ Κωνσταντίνῳ,
- *. * p
22255 γχαρσΐττει τὸν τρισόλθιον τύπον,

νπὶ, put2x λαλήσει" χαὶ d χαρδία
πλάνη». Πλὴν ἐρωτητέον δι᾽ ἣν
'&£ τοῦ ψεύδους, οὐ φέρε: ὁ δεσπότης

α ? σθ ' » τὸ » c A] " Je ἐξ
ν τγγῥάζφεσθα:, ἄφωνον εἰοος X40 πνοὺς ἐξηρ"»

ÁOYO7:0
. - . , « - , $^ 4
ὡς τοῦ ἐπ᾽ ἀναιρέσει τοῦ τοιούτου εἴδους ἐγ-
ντος αὐτῷ σταυριχοῦ τύπου φωνητιχοῦ xal
| ὄντος ; ᾿Αλλ᾽ οὐδαμῶς. Ἢ ὡς εἴ τινὴς elxó-
νοῦσης Χαὶ πνεούσης, τῆς ὁὲ Χοίστοῦ τοῦτο
. . Ῥ v^ . ^
ἰϑύσης ; ἀλλ᾽ εὐϑηλον ὡς «332
«X Uu χαὶ ἄπνους" ἢ γὰρ ἂν οὐ παράγωγον,
. ἢ 4 4 4 * φ et L4
LZACSTA2TOV, XX: εἰχὼν φυσίχη, ὡς EXXGOTOQ ἔχει
& 7 ἔωοτοῦ πατέρα. Πῶς οὖν ὅπερ ἐπὶ πάσῃ
ἦν: Águsn πρόσεστιν, οὐ φέρε: ὁρᾶν καὶ ἐπὶ
X5:723, τοῦ πᾶσιν ἀνθρώποις ὁμοίου χατὰ πάν-
, ἀχὶ τεσσλησίως μετασχόντος σαρ-
χχὶ αἶπτος, γαθὰ γέγραπται. Εἰ μή τι ἄρα
. - , A , * “Ὁ
ποίη τς γεγραμμένοις, χαὶ βούλοιτο ξαυτῷ
17 * - ^ » * 4 ^
μὸν xLEZ0xXo9 αναθεωρεῖν τὸν Χριστὸν ém0m-
Tra, yai δηλονότι φρονήματι. Εἰ δὲ mi-
πὶ 5 imleye:, «ai φερέτω γράφεσθαι Χριστὸν
zz35» ἀθρώποις, οἷς ὡμοιώθη χατὰ πάντα
ἅμαστας ἵνα μὴ $ ἀγραφία ἄρνησιν αὐτῷ
ὀξζηται τῆς ἀληθοῦς ἐνανθρωπήσεως. Ἄλλως
Dd εἶχων τοῦ Χριστοῦ, οὐ ψυχῆς τῆς ἀοράτου,
2 v£ εἴπειν, θεότητος, ἀλλὰ τοῦ σώματος αὐὖ-
EX-Jt: γαραχτὶο, χαθὰ παντὸς ανθοιύπου. Τὸ
Ὧν αὐτοῦ σῶμα, ἀπνοῦν XX! ἀφωνον ἐγεγόνει

τεγνητὴ εἰχὼν

ἡμῖν,

χορῷ" διὸ καὶ νεχρὰ εἰχὼν παρὰ τῷ θείῳ
2p ᾿Αρμενίας εἴρηται, “Ὥστε εἰχότως ἄρω-
ἰδος xal πνοῆς ἐξηρμένον ἐγγέγραπται Χρι-
39' ὁμοίου τὸ ὅμοιον, Καὶ σύ qs ἠσχγημόνησπας

ων. Ἀλλὰ πάλιν ἀναλχόωμεν τὸ sor,

[sa, xxxii, 6, 517 Hebr. τι, 14. 38 Hebr. ii, 15.

À Hancenim legem sapienter omnes servare

D

( decet,
Id nempe colere, cui tu affixus nos sercasti.

XIV. Eniterum fabulator desipere deprehenditur.
Tanquam si dicamus, rex urbem servavit injecta
in aliquem hasta: adjiciatque garrulus, preterito
rege hastam coli oportere. Dici par est : Cui affixus
salutem attulisti, illud secundum te colimus :
primum scilicet eum qui servavit : deinde crucem,
per quam allata salus est. At iste pre nimia ceci-
tate alterum divino cumulavit honore, alteram
nunc quidem pretermisit, superius autem affecit
contumelia, ipsius imagini maledicens. O terribile
spectaculum |! o acerbum nuntium ! Christo Ste-
phanus bellum indicit.

In specie mula et vacua spiritu
Christum. depingi non ferens imperator,

Materia terrestri quam Scripturz proterunt,
Leo cum filio novo Constantino,
Crucis imprimit ter felicem typum.

XV. Fatuus, inquit Scriptura, fatua loquetur, et
cor ejus mediabilur errorem **. Ciwterum queri
oportet quam ob causam, o mendacii concinnator,
non patiatur dominus pingi Christum, mutam
speciem ac spiritu destitutam ? nempe ut tali sub
lata specie ac forma, effingatur ei crucia figura
vocalis ac spirans? Minime sane. An quia imago
aliqua est que vocem emittat, que spiritum ducat,
non habet istud autem imago Christi ? Atqui per-
spicuum est omnem imaginein ex arte factam, voce
carere ac spiritu: alioqui non exemplum, sed pro-
totypum est, el imago naturalis, qualis quisque
est sui patris imago. Quomodo igitur quod in omni
hominis imagine inest, nolit et in imagine Christi
intueri, qui omnibus hominibus similis est per
omnia, e£ similiter parlicipavit nobiscum carni el
sanguini ", sicut scriptum est. Nisi utique fidem
derogat his que scripta sunt, secumque statuit
Christum contemplari, qui sine sanguine et carne
apparuerit, Manicheo sensu scilicet. Quod si cre-
dit autem id quod confitetur, et Christum pingi
patiatur eque ac ceteros homines, quibus símila-
tus, esl per omnia absque peccato δ᾽: ne picture
negatio negationem in eo arguat verae incarnatio-
nis. Caxerum nec imago Christi, anime, que sub
aspectum non cadit, nedum divinitatis, sed cor-
poris ipsius figura est, quemadmodum hominis
cujuslibet. Sanctum vero ipsius corpus voce ac
Spiritu in eruce caruit: quapropter et mortua
imago a divo Gregorio Armeno appellata est. 1ta-
que jure merito;expers vocis epecies ac deslituta
spiritu depictus est Christus, simile ex simili. Ac
tu quidem ineptum te prebuisli inaniter garriens.
Sed denuo qua proposuisti resumamus.

468

In specie mula et vacua spiritu

Christum depiíngi non ferens imperator,

Materia terrestri, quam Scripturis proterunt.

XVI. Scisciter vero ab eo perlibenter, an non in
terrena materia, ἃ Scripturis abjecta, figura crucis
impressa sit ? Quomodo igiturin ea Dominus igno-
miniam patitur? nam Christi loco crox figurata
est. Secum ergo ipse pugnat, et cum id sequo ferat
animo, non tamen equo animo fert. Viden' quis-
quis sapis ot he nuge Cbristo contumeliose sint ὃ
Quid ergo? non ex Adami massa divina caro, et
simul terrenus Adam, et terrena materia hominis
caro quelibet ? non et aliquid tibl terrenum inest t
At non simpliciter omnís materia a sacris Scripturis
repudiatur, vir desipientissime, sed que hanc cen-
suram sustinet. Multa sunt enim e donis Deo di-
catis in moteria celata, nec sunt ullo modo repu-
diata. Sed omne tibi consilium est imagineni Chri-
sti idolum appellare, et id evidenter probare. Nam
illis Apostoli verbis obsequi te putas: Scilis quo-
niam cum gentes essetis, αὐ simulacra muta prout
ducebamini euntes ** : atquo exinde ostendere Chri-
stianos gentilium more in exitium ruere, postquam
desiit esse idolum in mundo, juxta Apostoli sen-
tentiam ; postquam invocatum est nomen benedi-
ctum in universa terra; postquam confessi sumus
unum Dominum, unam fidem, unum baptisma ;
postquam oblatio munda opposita est sacrificiis
idolorum ; postquam ab ortu solis usque ad occa-
sum in omnibus sacris templis fere expressa est
imago Christi; post tot sanctas synodos, que

S. THEODORI STUDITE

À

ἤλφωνον εἶδος, xal πνοῆς ἐξηρμένον,
Χριστὸν γράφεσθαι μὴ φέρων ὁ δεσπότης,
Ὕλῃ γεηρᾷ, ταῖς Γραφαῖς πατουμένῃ.
᾿Ἐπυθόμην δ᾽ ἂν ἡδέως αὐτοῦ, οὐχ ἐν ὕλῃ γεηρᾷ
ταὶς Γραφαῖς πατουμένῃ ὁ ἐγχαραθεὶς τοῦ σταυροῦ
τύπος ; Πῶς οὖν φέρει ἐν τούτῳ ὁ Δεσπότης τὴν ἀτι»
μίαν; ἀντὶ Χριστοῦ γὰρ ὁ σταυρὸς αὐτῷ ἐγκεχάρα-
χται. "Eaotip οὖν ἠναντίωται ἄρα, καὶ φέρων οὐ φέ-
ρει. Ὁρᾷς, ὁ συνιὼν, ὡς παιδιὰ ταῦτα κατὰ Χριστοῦ ;
Τί οὖν οὐκ ἐκ τοῦ φυράματος τοῦ ᾿Αδὰμ dj θεοφόρος
σὰρξ, xai ὅμως γεηρὸς ὁ ᾿Αδὰμ, xal γεηρὰ ὕλη
πᾶσα σὰρξ ἀνθρώπου; καὶ τί σοι τὸ γεηρὸν πρόσ-
εἰσι ; καὶ οὐδ᾽ ἁπλῶς πᾶσα ὕλη ταῖς Γραφαῖς πα-
τουμένη, ὦ ματαιόφρον, ἃλλ᾽ dj τοῦτο ὑφισταμένη.
Πολλὰ γὰρ ἐν ὕλῃ γραφίδος τῶν θείων ἀναθημάτων,
xai οὐδαμοῦ πεπάτηται. ᾿Αλλ᾽ ὁ σχοπός σοι ἅπας
τὴν εἰκόνα Χριστοῦ, εἴδωλον ὀνομάζειν ἀποδειχτι-
Xüq* ἐχείναις ταῖς ἀποστρλιχαῖς φωναῖς οἵομένῳ
ἀχολουθεῖν. Οἴδατε ὅτι ὅτε ἦτε ἔθνη, ἦτε πρὸς τὰ
εἴδωλα τὰ ἄφωνα, ὡς ἂν ἤγεσθε ἀπαγόμενοι "
χἀντεῦθεν δεῖξαι τοὺς Χριστιανοὺς ἐθνηδὸν ἀπολλυ-
μένους, μετὰ τὸ μὴ εἶναι εἴδιυλον Ev χόσμῳ, χατὰ ὁ
τὴν ἀποστολιχὴν Φωνήν " μετὰ τὸ χεχλῆσθαι τὸ ὄνο- ᾿
μα τὸ εὐλογημένον ἐπὶ πάσης τῆς γῆς μετὰ τὸ
ὁμολογεῖσθαι ἕνα Κύριον, μ'αν πίστιν, ἕν βάπτισμα"
μετὰ θυσίαν χαθαρὰν ἀντίθετον τῆς εἰδωλοθύτου" -
μετὰ τὸ ἀπὸ ἀνατολῶν ἡλίου xai ἕως δυσμῶν dv
πᾶσι τοῖς ἱεροῖς ναοῖς σχεδὸν ἐχτετυπῶσθαι τὴν εἰ-
χόνα Χριστοῦ - μετὰ τοσαύτας ἁγίας συνόδους, ἐπ᾿ —
ὄψεσιν αὐτῶν ὁρωμένου Χριστοῦ ἐγγεγραμμένου " ᾿
μετὰ τὸ ἐν προθύροις εἶναι τῆς Χριστοῦ παρουσίας. ΄᾿

depictum ante oculos Christum habuere ; postquam C Εἶδες πλάνην χείρονα πασῶν τῶν μετὰ τὸν Χριστὸν

ju foribus est Christi adventus. Vides errorem pe-
jorem omnibus qua post Christum exorte sunt he-
resibus : siquidem nulla ex illis manfeste conata est
Christum negare ; hio vero id occurrit. Nonne
qui crucis figuram negat, et crucem negat ?
Prorsus quidem. Et Christi imaginem qui spernit,
Christum omnino ille sprevit. Nam οἱ conces-
seris prius esse vérum, quomodo non et alte-
rum ? Quid igitur non miscenda misces, ea. que
de idolis dicuntur ad imaginem Christi demoniace
transferens. Non quecunque lex dicit, his qui sunt
in lege loquitur? non queecunque Apostolus coar-
guit, bis qui tunc gentiliter viverent, denuntiat ?
Non audis sanctum Athanasium clamantem '! « Non
ut deos imagines adoramus, qui sumus fideles,
absit! more gentilium : sed studium duntaxat,
affectumque nostre dilectionis erga formam per-
sone imaginis demonstramus 3. » Unde sspenu-
mero detrita effigie, tanquam lignum deinceps in-
tile, imaginem tuno igni tradimus. Gentes vero
ligoum ipsum secundum naturam, aurumque et
argentum, humanis figuris insculpta deos suos esse

ἀναφυεισῶν αἱρέσεων. Εἴπερ ἐν ἐχείναις οὐδεμία C
προφανῶς ἀρνεῖσθαι Χριστὸν ἐδ:άζετο * ἐνταῦθα δὲ C
τοῦτο. “Αρα οὖν ὁ ἀρνούμενος τὸν τύπον τοῦ σταυροῦ, '
οὐ τὸν σταυρὸν ἀρνεῖται: χαὶ πάνυ χαὶ ὁ τὴν εἶ.
κόνα τοῦ Χριστοῦ ἀθετῶν, τὸν Χριστὸν πάντως ἦθέ- ^
τῆσεν, Εἰ γὰρ δώφεις τὸ πρῶτον ἀληθεύειν, πῶς οὐ- -
Xi x&i τὸ δεύτερον; Τί οὖν τὰ ἄἅμιχτα μιγνύεις, τοῖς “:
xat' εἰδώλων λεγομένοις τῇ Χριστοῦ ἀνάπτων si- :
χόνι δαιμονιωδῶς ; Οὐχ ὅσα ὁ νόμος λέγει, τοῖς ἐν
τῷ νόμῳ λαλεῖ; Οὐχ ὅσα ὃ ᾿Απόστολος κατηγορεῖ,
τοῖς ποτὲ ἐθνιχῶς ζῶσιν ἐξηγορεῖ; Οὐκ ἀχούεις τοῦ ᾿
ἁγίου ᾿Αθανασίου βοῶντος " « Οὐχ ὡς ϑεοὺς τὰς sl- ἐΞ
κόνας προσκυνοῦμεν ol πιστοὶ, μὴ γένδϊοο, ὥσπερ -
οἱ “Ἕλληνες * ἀλλὰ τὴν σχέσιν μόνον, xxl τὸν πόθον
τῆς ἡμῶν ἀγάπης πρὸς τὸν χαραχτῆρα τοῦ προσ-
«moo τῆς εἰχόνος ἐμφανίζοντες. » Ὅθεν πολλάκις
τοῦ χαραχτῆρος λειανθέντος, ὡς ξύλον λοιπὸν ἀερ-
γὸν, τὴν ποτὲ εἰχόνα χαίομεν. “Ἕλληνες δὲ αὐτὸ τὸ
ξύλον κατὰ φύσιν, καὶ τὸν χρυσὸν, καὶ τὸν ἄσγυρον
ἐγχεχαραγμένα μορφαῖς ἀνθρωπίναις, θεοὺς αὐτῶν .
εἶναι ὡμολόγουν (e). Ταῦτά ἐστι τὰ εἴδωλα ἄρερ προ- ὁ
φητιχῶς t& χαὶ ἀποστολιχῶς χατηγορεῖται " xal ὡς

** [ Cor. xit, 2. ** Quiestio δὰ Antiochum t. II, pag. 345.
VARLE LECTIONES.

(e) Ὅρα τί

gine. Vide quid significent simulacra gentium, argentum et

μαίνει τὰ εἴδωλα τῶν ἐθνῶν ἀργύριον xal χρυσίον,

ἔργα χειρῶν ἀνθρώπων, ms. in mar-

aurum, opera manuum inum.

REFUTATIO POEM. ICONOMACH.

z, χἄν ὀφθαλμοὺς ἔχωσι" xal ὡς ἄφωνα, xat A confitebantur. Hiec sunt idola, quee propheta con-

a, xX στόμα ἔχωσι xal st τι ἄλλο θεωρούμε-
iv, ἀνενέργητον δὲ, Παῖε λοιπὸν χατὰ Χριστοῦ
αἰκῶς βλασφημῶν, ὧ᾽ τᾶν.

demnat, et quee Apostolus: quee non vident, ta-
metsi oculos habent, quie sine voce ac sermone sunt,
tametsi os habent : item quidquid illad considerari

&, expers autem officientise est. Desine deinceps, obone, adversus Christum Judaioco ritu blasphemare.

ΥΒΟΓΡΑΦΗ.
j ἀποστολιχῇ χαὶ Πατριχῇ διδασχαλίᾳ ἑπόμενος,
τῇ τῆς Ἐχχλησίας θεσμοθεσίᾳ πειθόμενος, τάς
(ας xml οἰχουμενικὰς ἕξ συνόδους ἀποδεχόμενος,
τὴν iv Βλαχέρναις χροτηθεῖσαν σύνοδον, xai τὴν
ἧς ἐσιχυρωτιχὴ ἀθροισθεῖσαν, xal τοῖς ὑπ᾽
iQ ἐχτεθεῖσιν ὀρθοδόξοις δόγμασιν ἐπόμενος
νων, τούς τε παρ᾽ αὑτῶν ἀπούληθέντας ἀπο-
ὄμενος, xal τοὺς ὑπ’ αὐτῶν δειχθέντας ἀποδεχό-
$ Ξᾶσαν εἰχονιχὴν ποίησίν ποίη σίν τε xai προσχύ-
| ἀθετῶν, τὸν δὲ ὑπὸ Ταρασίου σύλλογον ἀπο-
μενος, xai τοὺς μὴ οὕτως ἔχοντας ἀναθεμα-
, .
Ὑπέγραψα ἰδιοχείρως.

i32 αἵρεσις νεωστὶ ἀναρυεῖσα, τὰς πρὸς αὐτῆς
τς, ἀποσείευθαι οἴεται" τάς τε ἀποστολιχὰς
Ιατριχὰς διδασχαλίας προσίεσθαι" xai τὰς μὲν
Ἐγενημένας ἁγίας συνόδους ἀποδέχεσθαι " δοχι-
βένη δὲ ὑπὸ τοῦ τῆς ἀληθείας λόγου, διελέγ-
* ἀντιστρόφως ἔχουσα. Οὕτω τοιγαροῦν xai ἣ
ὥσα, ὡς σὺν Θεῷ προϊὼν ὑποδείξει ὁ λόγος. ᾿Αλλ᾽

χαὶ Β

SUBSCRIPTIO.

XVII. Apostolorum et Patrum doctrinam sequens,
et Ecclesie deünitioni credens, sanctas et ccu-
menicas sex synodos suscipiens, et eam synodum
que in Blachernis celebrata est, et qus eongre-
geta ad hano confirmandam, item exposita ab
illis orthodoxa dogmata sequens, et his acquie-
scens, eos abjiciens, quos ille abjecere, et quos
ille suscipere suscipiens; omnem imaginum ef-
fectionem et adorationem spernens, conventum
vero sub Tarasio habitum abjiciens, et secus sea-
tientes anathematizans.

Propria manu subcripsi.

XVIIT. Omnis heresis receus enata, superiores
hereses rejicere se putat: apostolorum Patrum-
que doctrinas admittere et sanctas synodos ante
suam elatem habitas suscipere: eum exploratur
autem a sermone veritatis, secus se habere argui-
tur. Sis igitur, οἱ presens heresis, ut cum Deo
procedens oratio demonstrabis. Sed illud prius

m πρῶτον ἐρωτητέον " Πῶς οὖν, ὦ γενναῖε, πᾶ» (* querendum est: Quomodo ergo, vir egregie, om-

εἰχονικὴν ποίνσίν τε xai προσχύνησιν ἀθετῶν,
ἱποστολιχῃ xal Πατριχῇ διδασχαλίᾳ ἕπεσθαι λέ-
,$ τοῦ ᾿Αποστόλου λέγοντος ὧδε" Σκχιὰν γὰρ
n ὃ νόμος τῶν μελλόντων ἀγαθῶν, οὐχ αὐὖ-
» τὰν εἰχόνα τῶν πραγμάτων σκιὰν τὴν πα-
sim, τὴν εἰχόνα τὴν νέαν (f): τὰ πράγματα τὰ
pühema ἐχγεθὰ ἐχφάναντος. Τοῦ τε θεολόγου Γρη-
ρον tape τῷ ᾿ΑΔποστόλῳ, Τύπον τύπου εἶναι
φέσσσες ὧν νόμον τῆς χάριτος " ἐκ παραλλήλου
ἃ πολλάκκ τούτοις χέχρηνται τοῖς ὀνόμασι. Δῆλον
ἧς xai τὸ εἰκόνα τύπον ὀνομάζειν, xal τὴν σχιὰν
ὑπον" "sr γὰρ, φησὶ, ποιήσεις πάντα χατὰ τὸν
ὑπον τῶ ειχθέντα σοι ἐν τῷ ὅοει. Ἐπεὶ καὶ àv-
ἰτυας τῷ ἐλνθινῶν, τὰ τοῦ νόμου εἴρήται πα-
ἃ τῷ αἰ ᾿Αποστόλῳ ὡς εἶναι σχιὰν, καὶ τύπον,
εἰ éysimsim, τὸ αὐτό, Καὶ πάλιν ὁ πάνσοφος Διο-
κος di που λέγων « Εἰχόνα τύπου δειχθέντος
ἰῷ κατὰ τὸ Σίναιον ὄρος, ἐχάλει πάντα τὰ χατὰ
| τόμον ἱερουργούμενα" » Καὶ Δαυϊτιχῶς δὲ εἰ-
να Ἐν εἴχόνι ἐν τῷδε τῷ βίῳ διαπόρευόμεθα.
: Διονυσιακῶς αὖθις εἰπεῖν" « Αἰσθηταῖς εἰχόσιν
τὰς θείας, ὡς δυνατὸν, ἀναγόμεθχ θεωρίας. »
ὧν τὸ ἅγιον θυσιαστήριον εἴρηται αὐτῷ εἰχὼν
Ἰεῖον μύρον εἰχὼν ὁ σταυριχὸς τύπος " φησὶ γὰρ
τοὺς οὕτως ζῶντας, ὡς ὁμοιειδεῖς ἐνσημαίνον-

t Hebr. zx, 1. 33 Hebr. viu, 5. 9? Hebr. 1x, 24. 33) De coelesti hierarchia, cap. 1, n. 3.

ni, 7.

nem imaginum confectionem et adorationem
spernens, apostolorum et Patrum doctrinam sequi
te dicis? Apostolo sic dicente : Umbram enim ha-
bens lex futurorum bonorum, non ipsam imaginem
rerum δι, Umbram veterem, imaginem novam, res
denique futura bona exponit. Gregorius item Theo-
logus congruentur cum Apostolo, legem et gra-
tiam esse alterum alterius exemplar dixit: per-
Βῖδρ6 enim his utuntur verbis eadem vi ac pote-
state. Unde perspicuum est imaginem hos exemplar
appellare, et umbram exemplar. Vide, enim, in-
quit, omnia facito secundum exemplar, quod tibi
ostensum est in monte **. Mox οἱ exemplaria vero-
rum 8. ea que suntiegis appellantur ab eodem
Apostolo, ita ut umbra. figura et exemplar, unum
idemque sit. Et rursum sapientissimus Dionysius
alicubi dicit:« Imaginem exemplaris quod ipsi
ostensum est in monte Sina, appellabat omnia que
secundum legem sacro ritu peragebantur 9*. » Et
ut cum Davide loquar: In imagine in hac vita
pertransimus ?*. Cum Dionysio iterum ; « Sensibi-
libus imaginibus in divinas, quoad fleri potest, as-
surgimus contemplationes. » Imaginem vocat sa-
crum altare; imaginem, divinum unguentum;
imaginem, crucis flgaram. Nam et 608 qui sio vi-

35 psal.

VARLE LECTIONES.
(f) Ὅρα τί σκιὰ xal τί εἰκὼν xal τίνα τὰ πράγματα, ms. in margine.

401

fixa imagine proprie impeccantie insignit, ima-
gines et sacratos ornatus idem appellat. Imagines
denique omnia que in mysticis ceremoniis con-
spiciuntur. Quid ergo? non id omne imaginum
confectio et adoratio est? Maxime: que tu dum
spernis, sprevisti manifeste non apostolorum
simpliciter, ac Patrum doctrinam, sed et Novum
Testamentum ; si vero Novum, utique et Vetus.
Video autem et te spretum a te ipso, angelosque
spretos. Imago Dei homo est, quoniam imitari po-
test eum qui non est ímitalione ab ullo exxquan-
dus. Siquidem dicit Scriptura: In imagine Dei
feci hominem 35, Imago Dei angelus est, inquit di-
vinus Dionysius. Imaginum igitur confeclionem οἱ
adorationem ambos esse concesseris, vel invitus.
Etenim et angelus adoratur. et homo. Sprevisti
ergo, et terrena, ut videlur, et cclestia. Neque
enim segregasti hano ab illa, pictam a naturali ;
sed omnem collective imaginis confectionem et
adorationem spernere pre te tulisti, nibil specia-
tim excipiens, preter sanctam Trinitatem. Ipsa
enim sola non imaginis confectio est, quoniam
neque creata sed increaia ; nequo aliter possit in-
telligi perfecto dilucide tua propositio. Sed iterum ad
id de quo agitur revertamur.

Apostolorum et Patrum docirinam sequens omnem
imaginum confectionem eL adorationem spernens.

Voz Petri principis apostolorum.
Profer imaginem Domini nostri Jesu Christi, et
illam in turricula exprime, ut cernant populi
qualem formam assumpserit Filius Dei (g).

Vox sancti Dionysii.

XX. Benigna initiatio primitiva sensibilibus ima-
ginibus supercolestes mentes descripsit in con-
lextu — Scripturarum, res sacras exprimen-
tium (A).

Vox sancti Athanasii.

XXI. Nos qui fideles sumus, imagines non ado-
ramus tanquam deos more gentilium : absit! sed
studium duntaxat οἱ a(fectum nostre dilectionis
erga formam persone imaginis demonstrantes (i).

Voz sancti Basilii.

XXII. Adeste mihi nunc, o preclari athleticorum
certaminum plotores, mutilam ducis imaginem
vestro illustrate artificio. E/ post alia: Pingatur in
tabula et certaminum agonotheta Christus (j).

Voz sancli Gregorii Naxianzeni.
XXIII. Polemona pictum prominentem conspi-
cans (A):

35 Gen. 1x, 6.

B

D

8. TBEODORI.STUDITA

vunt, ut sint similis forme cum eo qui illos cruci- À τὸς

τῇ σταυφοειδεῖ τῆς οἰχείας ἀναμχοτησ
4

χόνι" εἰχόνες xal ἱερατιχαὶ διαχοσμήσεις, ὁ
φησι. Εἰκόνες πάντα τὰ xatà τὴν μυστικὴν
qx» ὁρώμενα. Τί οὖν; οὐ ταῦτα πάντα €
ποίησις xai προσχύνησις ; xai μάλα" ἄπε, c
τῶν, συνηθέτηχας ἀοιδήέλως οὐ τὴν ἀπόστολ'κ
Πατρικὴν διδασκαλίαν ἁπλῶς, ἀλλὰ γὰρ tT,
Διαθήχην * εἰ δὲ τὴν Νέαν, δηλονότ' xai τὴν ἢ
Ὁρῶ δὲ ὅτι xal σεαυτὸν ἡθέτηχας, xal γε τὸ
γέλους. Εἰκὼν Θεοῦ ὁ ἄνθρωπος κατὰ τὴν ἐνὲ
τοῦ ἀμιμήτου μίμησιν" εἴπερ φησὶ τὰ
Ἐν εἰχόνι Θεοῦ ἐποίησα τὸν ἄνθρωπον.
ἐστ᾽ τοῦ Θεοῦ ὁ ἄγγελος, φησὶν ὁ θεῖος ΔΙΟ
Εἰχονικὴν το! γαροῦν ποί σιν χαὶ προσχύνη τ
σειας ἄμφω, κἂν μὴ βούλῃ... Καὶ γοῦν προσχ
xai ἄγγελος καὶ ἄνθρωπος ἠθέτηχκας οὖν

ἐπίγεια, ὡς ἔοιχε, καὶ τὰ ἐπουράνια " οὐ γὰρ UO
λας τήνδε τῆσδε, γραφιχὴν φυσιχῆς πᾶσαν δὲ
ληπτικῶς εἰκονικὴν ποίησίν τὸ καὶ «203»
ἀθετεῖν ἔφθης εἰπὼν, οὐδὲν xav ἐξοχτν

πλὴν τῆς ἁγίας Τριάδος " αὕτη γὰρ μόνη οὗ 1
εἰχονικὴ, ὅτι μηδὲ χτίσις, ἀλλὰ ἄχτιστος " x
ἂν ἄλλως δυνγθείη νοηθῆναι σου ἣ πρότασις :
᾿Αλλὰ πάλιν ἀναλάδωμεν τὰ 7

γὴν

NN

διὸασχαλίᾳ

Τῇ ἀποστολικῇ xai Πατριχῃ ;
χαὶ προσ)

γος, πᾶσαν εἰποτικὴν ποίησιν
ἀθετῶν.

Φωνὴ Πέτρου τοῦ χορυφαίου ἀποστόλων
Ἐξένεγχε τὴν εἰχόνα τοῦ Κυρίου ἡμῶν
Χριστοῦ, xai ἐντύπωσον αὐτὴν ἐν τῷ πυργ
ἵνα ἴδωσιν οἱ λαοὶ ποίαν μορφὴν ἀνέλιόεν ὁ Yu

Θεοῦ.
Φωνὴ τοῦ ἁγίου Διονυσίου.
Ἡ φιλάνθρωπος τελεταρχία αἰσθν ταῖς εἰχόι
ὑπερουρανίους ἀνεγράψατο νόας, ἐν ταῖς lepc
χαῖς τῶν λογίων συνθέσεσι "

Φωνὴ τοῦ ἀγίου ᾿Αθανασίου.

Οὐχ ὡς θεοὺς τὰς εἰκόνας προσχυνοῦμεν
στοὶ, μὴ γένοιτο, ὥσπερ οἱ Ἕλληνες " ἀλλὰ τὴ
σιν μόνον χαὶ τὸν πόθον τῆς ἡμῶν ἀγάπης πὶ
χαραχτῆρα τοῦ προσώπου τῆς εἰχόνος ὲ
ζοντες.

Φωνὴ τοῦ μεγάλου Βασιλείου.
᾿Ανάστητέ μοι νῦν, ὦ λαμπροὶ τῶν &0x1
χατορθωμάτων ζωγράφοι “ τὴν τοῦ στρατηγοῦ
ξωθεῖσαν εἰχύνα, ταῖς ὑμετέραις μεγαλύνα
χναις. Καὶ μεθ᾽ ἕτερα ᾿Εγγραφέσθω τῷ Tiv:
ὁ τῶν παλαισμάτων ἀγωνοθέτης Χριστός.
Φωνὴ Τρηγορίου τοῦ θεολόγου.
Τῆς δ' ἦν ὑπερχύπτων Πολέμων ἐν εἰχόνι *

VARLE LECTIONES.

(g) Ex Vita sancli Paneratii apud Bollandum menseAprili 3 die, pag. 237. (ἢ) Ex cap.
(i) Ex Questionibus ad Antiochum quist. 39. (7) Ex Homil. xvii,

rarchia cap. 1, p. 3.

1, de cole!
in ganctu!

laam. (^) De Actis sancti Pancratii rursus infra, epist. 42, lib. u.

REFUTATIO POEM. ICONOMACH.

Ἣν ἰδοῦσα, xa! yàp ἦν σεδασμία,
λθεν εὐθὺς xal θέας ἡττημένη.
Vv ἐπαισχυνθεῖσα τὸν γεγραμμένον.
Φωνὴ τοὺ Χρυσοστόμου.

τὼ καὶ τὴν χηρόχυτον ἠγάπησα γραφὴν, εὖ-
ᾶς ἔνεχεν πεπληρωμένην εἶδον γὰρ ἄγγελον
xOw: ἐλαύνοντα βαρδάρων στίφη. Εἶδον πατού-
| βαρδάρων οὗλα" xal τὸν Δαυϊὸ ἀληθεύοντα "
5, ἐν τῇ πόλει σου τὴν εἰχόνα αὐτῶν ἐξου-
σεις.

Φωνὴ τοῦ ἁγίου Γρηγορίου Νύσσης.
ὅ2ον πολλάχις ἐπὶ γραφῆς εἰχόνα τοῦ πάθους"
9024 αἀὐοαχρυτὲ τὴν θέχν παρῆλθον" ἐναογῶς
ξξχνης ὑπ᾽ ὄψιν ἀγούσης τὴν ἱστορίαν, Π]όχει-
) ᾿Ισαάχ...

Φωνὴ τοῦ ἁγίου Κυρίλλου.
ὃον ἐγὼ ἐπὶ τοίχου γραφῆς, ἐναθλοῦταν τοῖς
422: χόρυην" val οὐχ ἀδαχουτὶ τὴν θέαν χατ-
232.
Φωνὴ τῶν τῆς ἕχτης ἁγίας συνόδου Πατέρων.
! τισι τῶν σεπτῶν εἰχόνων γραφαῖς, ἀμνὸς δα-
€ τοῦ Προδρόμου δειχνύμενος ἐγχαράττεταχι,
μεθ᾽ ἕτερα - Ὥς ἂν οὖν τὸ τέλειον xÀv ταῖς χρω-
Ὀργίαις ἐν ταῖς ἀπάντων ὄψεσιν ὑπογοΐφηται *
Ὁ αἴροντος τὴν ἁμαρςτίαν τοῦ χόσμου ἁμνοῦ Χρι-
τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, χατὰ τὸν ἀνθρώπινον χαςαχτῇ-
x1 ἐν ταῖς εἰχόσιν ἀπὸ τοῦ νῦν ἀντὶ τοῦ παλαιοῦ
€ ἀναστηλοῦσθαι ὁρίζομεν.
£xz ix πολλῶν ὀλίγα, διὰ τὸ μὴ ἐμποιῆσαι
€. Ἴδε xai αὖθις ἡ ἀποστολικὴ xa! Πατρικὴ δι-
mit ἢ ἀχρότης τῶν ἀποστόλων" ἡ χονπὶς
wÜriwv- αἱ χλεῖς τῶν δογμάτων ὁ δοὺς τῆς
ὑβλιξας οἷς ὁ ἀντιφθεγγόμενος, xàv ἄγγελος, ἐκχ-
Woxcw, Ἑωϑεματιστός. Οὐ γὰρ ἐξ ἀποστόλων,
τ gs ἃ Πατέρων" ἀλλὰ νόθος, ψευδώνυμος.
Blünpss αὐτὴν, καὶ μὴ λέγων ἀθετεῖν, ἀθετῶν
mix r£am xai προσχύνησιν εἰχονιχὴν, ὡς Mo36

Καὶ τῇ ἧς Ἐχκχλησίας θεσμοθεσίᾳ πειθόμενος.
βεσμὰς ὧν ἔστιν ὁ πανίερος " τὰ παλαιὰ δηλονότι
φ ἄκραν μᾶς ὁ μέγας Βασίλειος διατάττεται

410
(Ore venerando namque erat perquam et gravi)

Superata solo retulit visu pedem :
Pictum perinde verita luce ut preditum (I).

Voz sancti Chrysostomi.

XXIV. Ego et picturam ex cera fusilem adamavi
tanquam pietate refertam : mihi enim visus sum
angelum cernere illam barbarorum nubem pro-
fliganlem. Vidi barbaras illas gentes coBteri et con-
culcari, et Davidem vere exclamare : Domine, in
civitate lua imaginemipsorum ad nihilum rediges (m)*^.

Vox sancti Gregorii Nysseni.

XXV. Ssepenumero miserabilis hujus rei ima-
ginem in pictura vidi, nec absque lacrymis spe-
ctaculum preterii; adeo perspicue atque eviden-

B ter ars pingendi oculis rem gestam subjiciebat.

Procumbit Isaac, etc.
Voz Sancti. Cyrilli.

XXVI. Vidi ego in muri pictura puellam in arena
certantem ; nec sinelacrymis spectaculum illud con-
spexi.

Voz Patrum sanc synodi VI.

XXVII. In nonnulis venerabilium imaginum pi-
cluris agnus qui digito precursoris monstratur,
depingitur (o). Et post alia : Ut ergo quod perfectum
est, vel colorum expressionibus omnium oculis
subjiciatur ; ejus qui tollit peccata mundi, agni
Christi Dei nostri, humana forma oharacterem etiam
in imaginibus deinceps pro veteri agno erigi ao de-
pingi jubemus.

XXVIII. Heo de multis pauca, ut fastidium non
afferam. Ecce iterum apostolica et Patrum doctrina,
sublimitas apostolorum, fundamentum Palrum,
dogmatum claves, recie fidei norma : quibus qui
contradicit, etiamsi angelus, condemnatus est eL
anathema declaratus. Non enim cum apostolis ne-
que cum Patribus sentit, sed spurius est, et Chri-.
stiani nomen falso gerit. Ipsam igitur rectam fidem
quamvis te rejicere non dixeris, rejecisti, cum ima-
ginum fabricam omnem et reverentiam, ut Moab
olim, abrogaeti.

EL Ecclesiae institutis obtemperans.

XXIX. Lex ergo sancia est prorsus : vetusti uti-

que mores, quos 8 nobis retineri magnus Basilius

φέκως, Βίθιστα: τοίνυν τῇ ἐχχλησιαστιχῇ παρα- [) egregie precipit. Constitutum certe est eoclesia-

" -
ει, ὡς βοᾷ ἡ ὑπ᾽ οὐρανὸν πραγματιχῶς iv τοῖς
αὐτῷ ἱεροῖς ναοῖς χαὶ ἀναθήμασιν, ἄνωθεν xal
fy: τοῦ θείου χηρύγματος, τὰς σεπτὰς εἰχόνας
.- 5 LJ - - ».^ T ,

τράττεσθαι * ἃς σὺ νῦν ἐχμειοῖς. Ἴδε οὖν ἡ ix-
παστιχὴ ἔν μέρει θεσμοθεσία, ᾿Ηθέτηχας xal. τήν-
i διὰ τοῦ μέρους ὅλῃ δυνάμει.

Psal. Lxx, 20.

stica traditione : sicut Ecclesia que in terris est,
ipso usu, in sacris suis templis et donariis clamat ;
jam inde a primis evangelice prsdicationis tempo-
ribus, venerandas imagines effingi, quas tu nunc
comminuis. En igitur Ecclesie, quod ad istam rein
attinet, institutum : cujus tu hanc partem, quantum
in te fuit, abrogasti.

VARI /E LECTIONES.

'Ex carminibus iamb. xvii.

(m) Ex Serm. I, de diversis utriusque Testamentilocis. (m)Ex Oratfene

Mam, T. II, p. 908 b. (o) Ex Canonibus. Can. 82, Tom. VI Concil. Labbei pag. 1177.

A11

Et sanctas ecumenicas sez synodos recipiens.

XXX. Orthodoxe synodi tum cecumenice, tum
certarum regionum, quantumcunque multa sint,
ui gunt reipsa, nonnisi una sunt sensus divini
communione, si spectetur primaria earum vis et
potestas : sicut et unicum et fidei symbolum. At
pro tempore adversus insurgentes videlicet hereses
progresse, in dogmatis cujusque nefarii oppugna-
tiones varix vise sunt, in eadem tamen doctrina
orthodoxa constantes fuerunt. Quemadmodum, ut
exemplo utar, granum frumenti unum quidem est
cum terra mandatur : at vim hanc habet insitam,
ut opportuna edendis frugibus tempestate, grana
ex ipso multiplicata producantur. Videamus pro-
inde quomodo, cum recipias primam, pariter uni-
versas simul recipias. Ait igitur, ut omittam que
precesserunt, tanquam aliena a presentiquestione:
Et id unum Dominum Jesum Christum Filium Dei
unigenitum, ex Patre natum ante omnia saecula,
lumen de lumine, Deum verum de Deo vero, geni-
tum non factum, consubtantialem Patri, per quem
omnia facta sunt. Qui propter nos homines et pro-
pter nostram salutem descendit de colis, et incar-
natus est ex Spirilu sancto et Maria Virgine, ol
homo factus est. Illum igitur ex Patre anto omnia
secula genitum, ex Spiritu sancto et Maria Virgine
incarnatum et hominem factum, unum esse hypo-
stasi, duplicem natura, omnes sancti confitentur :
perfectum in divinitate ac in humanitate perfectum.
Qui secundum id quod habet ex Patre, incircum-
scriptus; sipuidem et Pater incircumsocriptus : ex
Matre circumsoriptus : siquidem et Mater circeum-
scripta. Qualis Pater, talis etiam secundum omnia
qui ex ipso genitus. Et qualis Mater, tale item se-
cundum omnia quod ex ipsanatum : ne,si vel unum
desit, perfectum tollatur, ac totum pereat. Quando
igitur Mater a natura habet ut corporea forma
pingatur, quippe qu: circumscripta ; Christus quo-
que a natura hoc habet, tanquam ipsius progenies
circumscripta. Alioqui non est ejus revera et na-
turafilius. Atqui verus ipsius filius est, sicut et
ipse verus Patris fllius, Itaque corporea forma
pingitur secundum id quod a Matre habet, qui se-
cundum id quod a Patre habet incircumscriptus est
divinitate, ita ut necessitate omni nature, alterum
ab altero verum testimonium accipiat. lloc certe
sancia synodus cecumenica prima tanquam pro su-
prema potestate edixit, ut nempe Christus pinge-
retur siquidem euin carne indutum et hominem
factum esse confitetur. Nihil enim, quod carne
constet, pingi non potest: neque ullus homo esl,
qui cum cerni possit, imagine exprimi non possit.
Deinde nec proprie Deiparae nomine Mariam appel-
lavit : sed quando Dei Filium ex ipsa carnem sum-
psisse et hominem factum esseaffirmavit, potentia
preedicavit ipsam esse Deiparam. Si enim Deus est
i8 qui genitus, consequenter Deipara est qua illum
genuit : relinquens tertie synodo, actu idipsum

S. THEODORI STUDITJE

Α Τὰς τε ἁγίας καὶ

Β

C

413

ἄπο--

! οἰχουμενιχὰς £2 συνόδους
δεχόμενος.
τοπιχαὶ

μὲν εἰσι τῷ ἀσιθαῷ, ὁπόσα:

^ et ," --
σύνοὐο!, αἵ αι τε
£*
520550501
[]
u

E£tev "

t£ οἰχουμενιχαὶ,
xai
- , , t *on
τῷ θείῳ φρονήματι, ὡς xxi ἕν
ὁ τῆς πίστεως σύμθολον, ἐν τῇ πρώτῃ δυνάμε: θεω-
τὸ τῆς πίστεως σύμδολον, ἐν τῇ πρώτῃ δυνάμε! θὲ
^ * 4 . 4 ^
ρούμεναι " χατὰ καιρὸν Oi πρὸς τὰς ἐπαν'σταμένχς
. eu nt Mf *
αἱρέσεις δηλονότι προϊοῦσα', xal ποιχιλλόμεναι μὲν
«Ὁ -— ^- ,
τῇ ἀντεξαγωγῇ τοῦ πονηροῦ φρονήματος " μένουσαι
ὃὲ ἐν τῷ αὐτῷ ὀρθοδόξῳ δόγματι.
ὑποδείγματι χρήσωμαι) ὁ χόχχος
3 μ * * -Ψ ΨΝ , s
μὲν ἐστι σπειρόμενος " ἔχει δὲ ἐν αὐτῷ δυνάμε: τὰς
τῷ προσήχοντ' χαιρῷ διὰ τῆς χαγποφορίας πολυπλα-
, , [L8 BJ * e MEN
σιαζομένους ἐνεργείᾳ χύχχους, Ἴδωμεν οὖν ὡς Ex£2

τοσαῦται
pa 0€ πᾶσαι

Καθάπερ [ἵνα καὶ
«09 σίτου, ὅτι εἷς

^ ^ - . ^ - ^ * ,

δέχῃ τὴν πρώτην, συνχποδεχόνενος εἴης χαὶ τὰς ἀπά-
- , , - tL
σας. Λέγε! τοίνυν, "va προνούμενα παρῶ, ὡς
΄ *

ροχείμενον ζήτηυχ" Rai
εἰς tva Κύριον Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν Yióv τοῦ Θεοῦ
τὸν μονογενῆ * τὸν ἔχ τοῦ Πατρὸς γεννηθέντα πρὸ πὰ)-
των τῶν αἰώνων" cy ἔκ φωτός " Θεὸν ἀληθινὸν ἐκ
— * ^ 4 4 - . [4 ' 2, .
Θεοῦ ἀληθινοῦ * γεννηθέντα, οὐ ποιηθέντα * 00003157
—- * "9 » Α
τῷ [latp:, οἱ οὐ τὰ

*
εν:
4.

οὐ χατεπείγοντα εἰς τὸ

πάντα ἐγένετο. Τὸν OU ἡμᾶς
τοὺς ἀνθρώπους, xxl διὰ τὴν ἡμετέοχν σωτη σαν
χατελθόντα ἐχ τῶν οὐρανῶν" xal σαρχιυθέντα εχ
νεύματος ἁγίου xai Μαρίας τῆς Παρθένου, xx!
ἐνανθοωπήσαντα. Ὁ τοίνυν ἐχ τοῦ Πατρὸς γεννηθεὶς
πρὸ πάντων τῶν αἰώνων, σαρχωθεὶς ἐκ ΠΙνεύματος
ἁγίου xai Μαρίας τῆς llapOtcvou, xai ἐνανθρωπήσας
ὡμολόγηται παρὰ πάντων τῶν ἁγίων, εἰς μὲν εἶνχ!
τῇ ὑποστάσει, διπλοῦς δὲ τῇ φύσει" τέλειος ἐν θΞό-
vnu, χαὶ τέλειος ἐν ἀνθρωπότητι᾽ ἐχ Πχτρὸς ἀπεοί-
γρᾶπτος, ἐπειδὴ χαὶ ὁ Πατήρ" ἐχ Μητρὸς περιγρα-
πτὸς, ἐπειδὴ xai ἡ Μήτηρ᾽ οἷος ὁ Πατὴρ, τοιοῦτος
χαὶ ὁ γεννηθεὶς χατὰ πάντα. Καὶ ola ἣ Μήτηρ, τοιοῦ-
tov xal τὸ γεννηθὲν χατὰ πάντα " ἵνα μὴ ἐν τῇ τοῦ
οὐτινοσοῦν ἐλλείψει τὸ τέλειον ἀφαιρεθῇ, καὶ τὸ πὰν
οἰχήσεται. ᾿Επεὶ οὖν 4 Μήτηρ φωσιχῶς ἐγγέγραπται
σώματος χαραχτῆρι, ὡς περιγραπτὴ" τοῦτο χαὶ ὁ
Χοιστὸς φυσιχῶς, ὡς γέννημα αὐτῆς περιγραπτόν,
El δὲ μὴ, οὐ γέννημα αὐτῆς φύσει x21 ἀληθείᾳ, ᾿Αλλὰ
μὴν Υἱὸς αὑτῆς ἀληθινὸς, ὡς Υἱὸς ἀληθινὸς ὁ αὐτὸς
τοῦ [Ιχτρός. Οὐκοῦν xai ἐγγέγραπται σώματος χα-
ραχτῆρι χατὰ τὴν Μητέρα, ὁ κατὰ τὸν Πατέρα ἀπερί-
γράπτος τῇ θεότητι" ὡς ἂν ἐπαλῃθεύοι θάτερον Üazizq
- n Ld - ; 2l

μαρτυροῦν ἐκ πάσης φυσικῇς ἀνάγκης. Τοῦτο τοις
γᾶρτοι ἣ πρώτη ἁγία οἰχουμενιχὴ σύνοδος, ὡς ἐν
χεφαλαίῳ δυνάμει ἐκήρυξε τὸ, τὸν Χριστὸν ἐγγρά-
φεσθα:! * ἐπὰν ὁμολογῇ αὐτὸν σαρχωθέντα xai ivav-
θρωπήσαντα. Οὐδὲν γὰρ ἔνσαρχον ἄγραπτον " xal
οὐδεὶς ἄνθρωπος ὀφθεὶς, ἀνεξεικόνιστος. ᾿Επεὶ οὐδὲ
χυριολέχτως τὴν Μαρίαν Θεοτόχον ὠνόμασεν * ἀλλ᾽
ἡνίχα ἐθέσπισε τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ ἐξ αὐτῆς σχοχυ-
θῆναι καὶ ἐνανθρωπῆσαι Θεοτόχον αὐτὴν δυνά"::
ἐχήρυξεν, Εἴπερ γὰρ θεὸς ὁ γεννηθεὶς, θεοτόχος àzo-
λούθως χαὶ ἣ γεννήσασα " δοῦσα τοῦτο οθέγξχσύαι
ἐνεργείᾳ χυρίως τῇ τρίτῃ συνόδῳ, καὶ ἐπιῤῥαχπίτατα
ἑστόριον. Οὐδ᾽ οὐ μὴν δύο φύσεις xal τοσαῦτα θε-
λήματα ἐπὶ Χριστοῦ φανερῶς ἐξεῖπεν * ἀλλὰ ἐπειδὴ
οἶδεν αὐτὸν θεὸν ὁμοῦ καὶ ἄνθρωπον, τὰς δύο γεννήσεις"

à REFUÜTATIO POEM. ICONOMACH. χὰ

ποῦ ὕμνησασα, δύο δυνάμει xal τὰς φύσεις, xal A proprie enuntiandum, ac Nestorium jam tunc re-
»λούθως ταῖς οὔτεσι, δύο xal τὰ θελήματα, ἐξ- —fellens. Neque porro duas esse in Christo naturas
Zaf£* δοῦτα τοῦτο ἐνεργείᾳ κυρίως φθέγξασθαι τῇ — totidemque voluntates aperte declaravit : sed post-
πετάστη χαὶ ἔχτῃ συνόδῳ c χαὶ ἐπιῤῥαπίσασα tob; — quam Deum simul hominemque ipsum agnovit,
τ αὐτοῦ μίαν φύσίν xal fv θέλημα πρεσδεύοντας, X duas ipsius generationes przedicans; duas pariter
εἰ μαχρὸν ἂν εἴη ὑποδηλοῦν ὅπως ἐπιῤῥαπίζει ixá* — naturas, et consequenter ad naturas, voluntates
τν αἵρεσιν, ἀντεξάγουσα δυνάμει τὸ ἐνεργείᾳ χη- quoque duas esse, potentia edocuit: quarte et
487» ὀρθόϑοξον δόγμα τῇ χατὰ χαιρὸν συνόδῳ. Λε- Bextee synodo relinquens id actu et diserte pronun-
mivou τοίνυν ἱχανῶς xat ἐλεγχθέντος τοῦ λόγου, ὡς — tiandum : eosque confutans qui unam in ipso na-
δέγῳ τὴν πρώτην σύνοδον, διὰ τὸ πάσαν εἴχονιχὴν — turam, aut qui voluntatem unam esse affirmarent.
ἱη τίν «E xal προσχύνησιν ἀθετεῖν σε, ἐχείνης δυν. — Ac longum sit declarare quemadmodum unam-
ut, χαθὰ εἴσηται, Χρισνὸν εἰχονίζεσθαι χατὰ τὸῤ — quamque heresim proflizaverit, potentia opponens
"sroTt:voy χαραχτηρα χηρυξάσης * λέλυτα! τοῦ μηδὲ — ortlhodoxum dogma, quod deinde pro tempore in
ς λοιπάς σε δέχεσθχ! συνόδους, "Ev Ὑχρ ἐν πάσαις — synodis fuil actu declaratum. Cum itaque satis
εὐσεθόὲς φρόνημα. ostensum demonstratumque sit, te primam syno-
m non recipere hoc ipso quod omnem imaglnum confectionaem adorationemque rejicis ; cum illa sy-

dcs potentia, sicut diclum est, denuntliaverit ut humane Christi form» imagines fierent : simul ἡ

endum est te et reliquas synodos non recipere. Una enim cunctarum eademque sententia et re-
10. )

ποξεχόμενος xal civ ἐν Ba, ἔρναις σύνοδον B Recipiens et synodum in. Blachernis habitam, et eam
(2: τιν ταύτης ἐπιχυρωτιχὴν ἀϑροισθεῖσαν. qua illius confirmanda gratiu fuit congregata.
Ναὶ ux * τούτων γὰρ σὺ ἀχόλουθος xai σύμφρων XXXI. Certe quidem, tu nempe illis obtemperas
» αντιθέτων τῆς ἀληθείας, xal πάσης ἀποστολι. — et consentis qui veritatem oppugnant, atque ab
ς xa: Πατριχῆς διδασχαλίας ἀλλοτρίων, ὡς ἀνωτέῥῤΡυ — omni apostolorum Patrumque doctrina alieni sunt,
ἑέλωτα!. ᾿Αθἑτοῦσι γὰρ πᾶσαν εἰκονιχὴν ποίησίν — sicut superius demonstratum fuit. Abrogant enim

x1: προσχύνησιν. omnem imaginum confectionem et adorationem.
ἧς πε παρ᾽ αὐτῶν ἀποῦὔληθέντας ἀποδαλλῦμε- Εἰ rejiciens quos ill: synodi rejecerunt, et quos
voz" xii τοὺς ὑπ᾽ αὐτῶν δεχθέντας ἀποδεχόμε- receperunt recipiens.

γος.

Καὶ πᾶνυ * ἀλλ᾽ ὡς͵ Καϊαφαϊχὸν συνέδριον, τὸν Βα-- XXXII. Omnino ; sed more concessus Caiphaici,

1001» ποοσηχάμενον, τὸν δὲ Χριστὸν ἀρνησάμενον. qui Barabbam suscepit, Christum vero abnegavit.

*

$* δὲ ὑπὸ Ταρασίου σύλλογον ἀπούδαλλόμε- — Conventum aulem sub Tarasio celebratum rejiciens.
νος.
Vr, χαὶ πάνυ εἰκότως * ἀλλ᾽ ὡς συνεπόμενον τῇ XXXIII. Euge, ac merilo certe; sed rejicis quate-

Tw i3 συνόδῳ, ἐν τῷ τὸν Χριστὸν κηρύξαι ἐγ- (Y nus cum sancta synodo prima consentit in eo quod

pre xix τὸν ἀνθρώπινον χαραχτῆρα - τήν τε — edixit ut pingeretur Christum secundum hominis .. ,

πιὸ φαοῦ τε χαὶ τοῦ ζωοποιοῦ σταυροῦ, xat τῆς — formam,tum ut imago ipsius, et vivifica crucis, ae
Ürvzkme. πρὸς δὲ xai παντὸς ἁγίου, προσχυνεῖσθαι — Deipare, et preterea sancti cujuscunque, adora-
εἰς τιμεντῶν πρωτοτύπων ' ὧν ἀπεῤῥάγης, ὡς ἀπὸ retur in honorem prototyporum. ἃ quibus tu non

X:tvro Βύξας. minus quam Judas a Christo, divisus es.
κε οἊς uj οὕτως ἔχοντας ἀναθεματίζων. Et eos qui secus senliunl. anathematixans.
ArÀmis * ἀλλὰ τοὺς ἁγίους πάντας σμλλήδδην, ὡς XXXIV. Omnino , sed sanctos pariter universos,

ἄγτέπαρος Χριστοῦ, tanquam Christi adversarius.

xiprka ἰδιοχείρως. Propria manu subscripsi.

ληλαδή * ἀλλ᾽ ὡς ὁ Πιλάτος τῇ χατὰ Χοιστοῦ dmo- Certe, sed, ut Pilatus, calamo ad Christum con-
zia πήξας τὸν χάλαμον. demnandum usus.

Ὑπογραφὴ ὀρθοδόξου, Subscriptio orthodozi.
Τοῖς εὐχγγελιχοῖς «21 ἀποστολιχοῖς ἐντάλμασι xal XXXV. Evangelicis et- apostolicis mandatis et

ἰσπίσματιν ἅπασιν ἑπόμενος * xxi τοῖς προφητιχοῖσ ἢ edictis omnibus obtemperans, ac prophetarum et
f Πατοιχοῖς χηρύγμασι xal διδάγμασιν ἐπερειδόμε- — Patrum oraculis et documentis confirmatus, reci-
M ^ πᾶς τε dlaq xal οἰχηυμενιχὰς ἕξ συνόδους σὺν — piens quoque sanctas synodos sex ccumenicas,
LÀzig τοπιχαῖς xal ταύταις ὁμοδόξοις χατά τε — aliasque variarum regionum ocumenicis consen-
VIAXTUALTS χαὶ χανονιχὴν τήσησιν προσιέμενος * — tientes secundum dogmatum et canonum observa-
εθ᾽ ὧν χαὶ τὴν μετὰ τὴν ἔχτη» περὶ τῶν σεπτῶν — tionem amplectens, cum iisque admittens et eam
χύνων ὑπομνηματίσασχν xai ὁρίσασαν θεοπρεπῶς — [Trullanam] que post sextam de venerandis ima-
ποδεχόμενος * xal τὴν ἐν Νιχαίᾳ τὸ δεύτερον ἁγίαν — ginibus tractavit, ac Deo digna sancivit : necnon
ὄνοδον, ὡς t5, τὸ πρότερον ὀρθοδόξως δογματίσας. — Synodum Nicenam secundam, que de venerandis

d

45

S. THEODORI STUDITAE

416

imaginibus eadem ac prior dogmata orthodoxa& A sav, καὶ ἑπομένως τῇ πρὸ αὐτῆς περὶ τῶν αὐτῶν

tradidit, recipiens, cunctosque quos synodi excom-
municaverunt rejiciens, cum iisque quos approba-
verunt communicans : et cuilibet legi sacre etcon-
suetudini ecclesiastice, que a Christo huc usque
manaverit, aut certe fuerit postea saucte instituta,
me submittens : omnenque Christi Dei nostri, vivi-
flo crucis, Deipare el angelorum et cujuscunque
sancti et sancte imaginem, more hominibus salu-
tari expressam, toto pectore complectens ao deo-
sculans ; conventum vero in Blachernis jampridem
celebratum, eumque a quo prior ille confirmatus
est, ulrumque tanquam Christi sanctorumque om-
nium inimicum, rejiciens, eosque qui non sic
sentiunt eternis anathematismis gubjiciens, cum
Deo,
Propria manu subscripsi.

1AMBI ICONOMACHORUM.
JOANNIS.

σεπτῶν εἰκόνων, ἀσπαζόμενος * τούς τε παρὰ πασῶν
ἐχχηρύχτους ἀποδαλλόμενος. Καὶ τοὺς ὑπ’ αὐτῶν
ἀναῤῥηθέντας εἰσοιχειούμενος * ἱεροῦ τε παντὸς
θεσμεῦ xal ἔθους ἐχκλησιαστιχοῦ, ἀπὸ Χριστοῦ μέ-
χρι τοῦ δεῦρο προϊόντος * fj καὶ μετέπειτα ὅμως ἵερο-
πρεπῶς ἀντεχόμενος * πᾶσάν τε εἰχόνχ οὖσαν καὶ
χαραττομένην σωτηρίως τῷ κόσμῳ, τοῦ Χριστοῦ xal
Θεοῦ ἡμῶν, τοῦ ζωοποιοὺ σταυροῦ, τῆς θεοτάχου, ἀγ-
γέλων τε καὶ παντὸς ἁγίου xal ἁγίας ἐνστερνιζόμε-
νος. Καὶ προσπτυσσόμενος * τὸν δὲ ἐν Βλαχέρναις
πάλαι ἀθροισθέντα σύλλογον, καὶ τὸ τούτου ἐπιχυρω-
τιχὸν συνέδριον, ὡς ἀντίθετον ἑκάτερον Χοιστοῦ xai
παντὸς ἁγίου, ἀποπεμπόμενος, χαὶ τοὺς μὴ οὕτως
φρονοῦντας αἰωνίοις ἰἀναθεματισμοῖς ὑποδάλλων, σὺν
θεῷ.
Ὑπέγραψα ἰδιοχείρως.

ΙΑΜΒΟΙ EIKEONOMAXQN.

AcROTT. Χριστοῦ τὸ πάθος ἐλπὶς ᾿Ιωάννῃ. Christi Passio spes Joanní.

Christus destruxit orucis divino robore

Vim turma demonum : iis qui vivunt

Robur effectus, et sepes in potens presidium :

Aperte docens ipsi uni: confidere.

Itaque in parietibus pingere Dominum, nefas.

Totus quippe Deus est (p), haud mutatus per er-
rorem,

Exaltens pios regos8 in regno.

IGNATII.

IQANNOY.
X ριστὸξς χαθεῖλλ c T [aopip θείμ. σθένε |
'P οπὴν φάλαγγος δαιμ O νῦν * τοῖς ἐν B: Q
'I σχὺς πεφυχὼς ' E Δ ΠῚ Σ εἰς χράτος μέγ Α.
Σ αφῶς διδάσκων Α Uti προσέχειν μόνο Ν
T οιχογραφεῖν οὖν oo O ἐμις τὸν δεσπότη Ν,
Ὅ λος θεὸς γὰρ ἐστιν, O à τράπεὶς πλάν H,
Ὑ ψῶν ἄναχτας εὖ Σ ἐδεῖς ἐν τῷ στέφε IE,

ITNATIOY.

ACROST. Σταυρὸς ᾿Ιγνατίῳ αἵνεσις. Crux Ignatio est gloriatio.

Crux, que conjunxit que prius erant dispersa,
Pietatem sincere confirmat.

Evertena enim omne imaginum spectaculum,
Extulit aperte gloriam tuam, o Verbum,
Validum fldei robur agnita.

Quam adorantes, ut par est, imperatores,
Abigunt hostes hac potentia domitos.

guuuduotm

ET OCCIDO BARBAROS.
P
Ιὶ
O0
F
L
I
G
0

( EZ ταυρὸς συνάψας τάπρ I v ἐσχεδασμύόν Α
Τὴν εὐσέδξειαν Τ᾽ νησίως ὑπογράφε |.
'À νατρέπων γὰρ sixó N «v πᾶσαν θέχ Ν.
"Y ψωσε τὴν σὴν δόξ Αν ἐμφανῶς, ΛΔΛόγ E,
Ῥ ὠμη χραταιὰ πισ T tw; δεδειγμένο Σ.
Ὃ v προσχυνοῦντες ἀξ I ὡς οἵ δεσπέτα [1

€ οδοῦσιν ἐχθοοὺς τ OQ χράτει δουλουμένου EZ.

ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΩ ΒΑΡΒΑΡΟΥ͂Σ

-»Ε ΟΠ σου ΡΜ το α "αὶ!

VARLE LECTIONES.

(p) vel qui errore non abripitur.

' PRQBLEMATA AD ICONOMACH.

i τὸ κράτος λαθόντες ix Θεοῦ μόνου,
ἔων τε Κωνσταντῖνος οἱ στεοηρφόροι,
ἱνιστοροῦσι τὸν τύπον τοῦ Δεσπότου *
ἰγχάρδιον φέϑοντες αὐτοῦ τὸν πόθον.
ἰχῇ, ὃξ τὴν πρὶν xai μάτην πεπλασμένην
Ξῆ ραν ἔνθεν εἰχονουργίας θέαν.

εἴ8

A Qui potestatem acceperunt a Deo solo,

Leo et Constantinus, coronam gestantes,
Spectandum proponunt typum Domini,
Ipsius desiderium gerentes in corde.
Temere vero antea et abs re comparatum,
Hinc sustulerunt imaginum spectaculum.

TOY AYTOY
IIPOBAHMATA ΤΙΝΑ
ΠΡΟΣ EIKONOMAXOY?,

ONTAZ XTON RYPION HMON ΠΙΣΟΥ͂Ν ΧΡΙΣΤῸΝ MH ΕΓΓΡΑΦΕΣΘΑΙ ΚΑΤᾺ TON ZüMATIKON
XAPAKTHPA.

EJUSDEM

QU/ESTIONES ALIQUE
PROPOSIT/E ICONOMACHIS,

1 DOMINUM NOSTRUM JESUM CHRISTUM SECUNDUM CORPOREAM FORMAM
DEPINGI NOLUNT.

M. Εἰ ἐκ δύο φύσεων xai ἔν 600: φύσεσι τελείαις ὁ
πστὸς ἔστιν ^ εἰπὲ χατὰ ποίαν ἀγραπτὸς, τὴν λα-
Wer, *; τὴν ληφθεῖσαν ; xai εἰ κατὰ τὴν πρώτην,
mz χατὰ τὴν δευτέραν γραπτός - ἢ ἔμπαλιν ἡ
wirzer. Εἰ δὲ xav ἄμφω, πῶς τοῦτο ; εἰ μὴ ἐξ
tb wa; συνθέτου φύσεως ἀποτελεσθείσης, μιᾷ
eme» τὶ ἰδιότητι. Εἴη ἂν οὔτε γραπτὸς, οὔτε
ἄγζστος ᾿λλὰ γραπτογραπτος ἐξ ἡμισείας συν-
ἐστ μένος, xii κατ᾽ οὐδ᾽ ἕτερον τέλειος. Ei δὲ τοῦτο,
κῶς οὐγξερούσιος ὁ Χριστὸς τοῦ Πατρὸς xai ἡμῶν ;
ium» m τῷ συνθέτῳ σώματι ἐγγραφομένων " τὸ
δὲ Hzzk, νῷ ἀσυνθέτῳ φύσει μηδαμῶς περιγρα-
γ"μένω,

B. Εἰ ἰδιότνυς ἑἐχάστης φύσεως ἀκίνητος, ἐπὶ δὲ
ἧς αὐϑδιωπότητος τοῦ Χοιστοῦ jj περιγραφή " μὴ
γραφομένου αὐτοῦ xaz! αὐτὴν, ἐκινήθη δηλονότι "
νγθεῖτα δὲ ποῦ μετεχώρησε; Ἄρα εἰς τὴν τῆς
rw; αὐτοῦ φῦσιν ; AX εἰ τοῦτο, προσθήχην ἣ
»ὰς ἐδέξατο, ἀσυμουὲς ἑαυτῇ ἰδίωμα προσλα-
πα" ὅπερ ἀδύνατον. E! Oi οὐ μετέπεσεν ἐχεῖσε,
V) ποτε ἄν εἴη ; καὶ εἶ ἠφανίσθη, ἐξ ἀνάγχης συν-
τάνιπται xai ἢ ταύτης φύσις ἐπεὶ μὴ οἷον διεσπᾶ-
ἢ: θχτέοα θατέρας ὁμολογουμένως.

Β

I. δὲ ex duabus naturis, et in duabus naturis
perfectis Christus est, dic secundum quam depingi
non possil, utrum secundum eam que assumpsit,
&n secundum eam que assumpta est ? Et, si secun-

dum primam, poteritne secundum alteram depingi? -

vel vice versa ? Si vero secundum utramque, quo--
nam istud modo, nisi ex duabus una natura per-
fecta unaque proprietas componstur ἢ Verum age,
neque possit depingi, neque non possit, sed simul
possil et non possit, ex dimidiatis compositus, et
ex neutro perfectus. Quod si ita sit, quomodo
Christus non erit nature a Patre et a nobis di-
verse? a nobis quidem, qui quoniam ex corpore
constamus, depingimur: ἃ Patre autem, qui ob
nature simplicitatem nequaquam circumsoribitur.
II. Cum nature cujusque proprietas sit insepa-
rabilis, cumque in Christi humanitate sit circum-
scriptio : si ipse ratione illius depingi minime
polest, amota est illa certe. Si autem amota est,
quonam migravit ? utrum in divinam ipsius natu-
ram ? Sed si hoo est, Trinitas additamentum ac-
cepit, assumens proprietatem sibi non congenitam:
quod fleri non potest. Si autem non illuc transiit,
ubinam erit ? quod si periit, natura etiam ad
quam pertinet, perierit necesse est, siquidem al-

teram ab altera separari non posse in confesso
est.

479

S. THEODORI STUDITJE

III. Incireumscriptum vel ejusdem ordinis est ac A — I". Ὁμόστοιχον τῷ περιγραπτῷ τὸ ἀπερίγραπτον,

cireumscriptum, vel diversi ordinis. Si ejusdem
ordinis, Deus Verbum consubsiantiale etiam as-
sumpti carni erit, quantumvis incireumscriptum.
Nam proprietates ordinis ejusdem, sunt etiam ab
una eademque nalura inseparabiles. Si autem
diversi ordinis est, sane Verbum, quamvis sit di-
verse a carne nature, carni instar cireumscribe-
lur, nimirum secundum utramque naturam sue
divinitatis et humanitatis, ob duarum proprieta-
tum conjunctionem circumscriptum et non circum-
scriptum: sicut visum et non visum, contrecta-
tum et non contrectatum.

IV. Si rerum materialium et compositarum pro-
prietates materiales sunt et composite, quonam

ἥ ἑτερόστοιχον. Καὶ εἰ μὲν ὁμόστόιχον, ἔσται xal ὃ
Θεὸε Λόγος τῇ προσληφθείσῃ σαρχὶ ὁμοούσιος " ἐπεί-
περ ἀπερίγραπτος" Τὰ γὰρ τῆς αὐτῆς συστοιχίας
ἰδιώματα, καὶ τῆς αὐτῆς φύσεως εἶεν ἀπχραλλάχτως.
Εἰ δὲ ἑτερόστοιχον, πάντως xal ὃ Λόγος ἑἐτεροούσιος
ὧν παρὰ τὴν σάρχα, κατ᾽ αὐτὴν δηλαδὴ xai περι-
γράφοιτο. καθ΄ ἑχατέραν οὐσίαν τῆς αὐτοῦ θεότητος
χαὶ ἀνθρωπότητος, ταῖς δυσὶ συστοιχίας τῶν περὶ
αὐτῆς ἰδιωμάτων περιγραφόμενος χαὶ μὴ περιγρα-
φόμενος * ὥσπερ ὁρώμενος xxi μὴ ὁρώμενος, ψηλα-
φώμενος xal μὴ ψηλαφώμενος.

Δ΄. Εἰ τῶν ἐνύλων χαὶ συνθέτων ἔνυλα χαὶ σύνθετα
τὰ ἰδιώματα, πῶς ἂν ὁ Χριστὸς χατὰ τὸν σωματι-

modo Christus secundum corpoream formam erit p xóv χαραχτῆρα ἀπερίγραπτος : τοῦ ἀπεριγράπτου,

incireumscriptus? cum id quod incircumscriptum
est, immateriale sit et simplex, corpus autem ma-
teriale sit et compositum. Nam proprietatem ipsi
nature prorsus similem esse necesse est, neque
separationem que ex diversitate oriri intelligitur,
ullatenus admittere. Atqui nisi circumscribatur,
altera dissimilis facta est alteri: siquidem mate-
riale non idem est ac immoteriale, neque compo-
sitam idem quod simplex. Non itaque Christus

ἀύλου xal ἀσυνθέτου ὑπάρχοντος " τοῦ δὲ σώματος,
ἐνύλον xal συνθέτος. Asi γὰρ τῇ φύσει ἀπαράλλακτον
εἶναι τὴν ἰδιότητα * τὴν xa0' ἑτερότητα νοούμένην
ἀλλοτριότητα οὐδ’ ὁτιοῦν προσιεμένην. ᾿Αλλὰ μὴν,
εἰ μὴ περιγράφοιτο, παρήλλαχται θατέρα θατέρας.
Εἴπερ μὴ ταυτὸν τῷ ἐνύλῳ τὸ ἀὕλον, καὶ τῷ συνθέτῳ
τὸ ἀσύνθετου. Οὐχ ἄρα ἀπερίγραπτος ὁ Χριστὸς σώ-
ματι, ὡς ἂν μὴ ef παράλλαξις ἐν ἀπαραλχάχτοις,
καὶ σύνθεσις ἐν ἀσυνθέτοις.

corpore incircumscriptus est : ut non ait discrepantia in iis, que prorsus similia sunt, et in simplicibus

compositio.

V. Si Christus Deus est et homo, nec eadem na-
tura, qua Deus est, homo quoque est : liquet pa-
riter non eadem proprietate qua incircumscriptus
est, circumscriptum quoque esse : cum altera
proprietas ab altera differat: neque due nature,
vel inexistentes in ipsis proprietates, venire possint

in eam communionem, qua res substantia similes C

unum idemque sunt. Quod si ita est, quomodo
Christus cum ex duobus constet, etilla duo habere
- eognoscatur, non erit is qui figurari possit et qui
non possit ?

VI. Utrum Deus mortalibus visus est ea forma
que figurari possit, an ea qui non possit? Si ea
qus flgurari non possit, certe et invisibili, siqui-
dem hac duo, nemque id quod figurari, etid quod
cerni non potest, conjuncta sunt. Quonam igitur
modo discipuli dicunt, Vidimus dominum 51 ? Ita-
que visus est ea forma que figurari potest, licet
invisibilis sit secundum naturam divinam. Quod ei
ita est, quis, nisi ad extremum stuporis venerit,
dicere sustinebit formam que figurari potest, figu-
rari non posse?

VII. Si Christum solummodo circumscriptum
dicere, est ipsum spoliare divinitale cujus est non
circumseribi : utique qui eum esse solummodo in-
circumscriptum dicit, spoliat ipsum humanitate
cujus estcircumscribi : ac equaliter absurda sunt,
quod Paulus Samosatensis deliravit, Christum
hominem merum, non autem el Deum esse ; et
quod Manes Persa stulte dixit, Deum tantunimodo,

V Joan. xx, 25.

E. El Θεὸς xai ἄνθρωπος ὁ Χριστός ἔστιν, οὐ τῇ
αὐτῇ δὲ φύσει 7j ἔστι Θεὸς, ταύτῃ ἐστὶ καὶ ἄνθρωπος
δηλονότι οὐδὲ τῇ αὐτῇ ἰδιότητι 7j ἐστιν ἀπερίγρα-
πίος, ταύτῃ ἐστὶ xal περιγραπτός “ ἄλλης ἄλλῃ δια-
φξρούσης * xai εἷς χοινωνίαν ἐλθεῖν τὴν ἐν ταυτότητι
οὐσιώδους ὁμοιώσεως οὐκ ἐνδεχομένων, οὔτε τῶν
φύσεων, οὔτε τῶν συνυπάρχτων αὐταῖς ἰδιοτήτων.
Εἰ δὲ τοῦτο, πῶς οὐχ ὁ Ἐριστὸς ἐξ ἀμφοῖν ὧν,
καὶ xat' ἀμφότερα γνώριμος, εἴη γραφόμενος xat μὴ
γραφόμενος ;

ζ΄. Πότερον μορφῇ γραφομένῃ ὦπται Θεὸς τοῖς
ἐπὶ γῆς, 7| μὴ γραφομένῃ ; Καὶ εἰ μὲν ἀγράπτῳ, δη-
λαδὴ xal ἀοράτῳ * εἴπερ σύστοιχον θάτερον θατέρῳ,
τὸ ἄγραπτόν φημι xai ἀόρατόν. Καὶ πῶς φασιν οἷ
μαθηταὶ, Ἐωράχαμεν τὸν Κύριον ; Οὐχοῦν γρα- —
φομένῃ * εἰ xal ἀθέατον τῇ θείᾳ φύσει ὄντα, EL,
δὲ ἐγγράπτῳ, τίς οἵσει τὴν ἡραπτὴν Eypexcot εἶς
πεῖν, εἰ μή τι ἂν εἰς ἔσχατον ἐλάσεις παρα-
πληξίας ;

Z. Εἰ τὸ περιγραπτὸν μόνον λέγειν τὸν Χριστὸν,
Ψψιλοῦν ἔστιν αὐτὸν θεότητος, ἧς τὸ μὴ περιγράφει»
σθαι" δῆλον ὅτι χαὶ τὸ ἀπερίγραπτον μόνον λέγειν,
ἀπαμφιεννύειν αὐτὸν ἔστιν ἀνθρωπότητος, ἧς τὸ
πεῤιγράφεσθαι " xal τὰ ἄτοπα ἰσόῤῥοπα “ τὸ μὲν
Παύλῳ τῷ Σαμοσατεῖ ληρῳδηθὲν, ψιλὸν ἄνθρωπον,
ἀλλ᾽ οὐχὶ xai θεὸν τὸν Χριστὸν λέγοντι " τὸ δὲ Μάνῃ
τῷ Πέρσῃ φληναφηθὲν, γυμνὸν Θεὸν, ἀλλ᾽ οὐχὶ καὶ

PROBLEMATA AD ICONOMACH.

482

ἔὔϑρωπον τὸν Χριστὸν φάσχοντι. Ὁρᾶτε, ὦ οὗτοι, τὸ À non autem et hominem esse Christum videte, o

ipgxoruwow. Ὁποτέραν οὖν τῶν ἀσεδειῶν οἴεσθε
πρευγένα:, μεθ᾽ ἑτέρας ἐξ ἀνάγχης ἐν ἡμίσει ἔσε-
ἧς, ὡς Ex μερῶν συγχείμενοι:. El Ὑὰρ εἴποιτε μὴ
Παυλιανίζειν, τί Μανιχαίζετε, τὸν Χριστὸν ὡς àso-
Mov AóYov οὐ περιγράφοντες ; ὅπερ φεύγει Παῦλος
E δὲ λέγοιτε μὴ Μανιχαίζειν, τί Παυλ'ιανίζετε, τὸν
Ἰριστὸν ὡς ἐνσώματον ἄνθρωπον δογματίζοντες;
ἧπερ φεύγε: Μάνης " ὦστε Μανιγαίζοντες Iao2.:aví7e-
9, ὡς xai ἔμπαλιν.

Η΄. E: ἐν θεότητ' xad ἀνθοωπότητι ὁ Χριστὸς
αν ὡμολόγηται, χαὶ οὐ σχάζετε περὶ τούτου " τί

προσίστασθε λέγειν, αὐτὸν τῇ μὲν z£2t
δὲ μὴ περιγράφεσθαι; ξχατέρας Ούσεως
qQveptzópsvov* Tj μὲν Θεός ἐστι, περ'ιγραοῦῖς
σλλόμενον, ὥσπερ θέας xai χαταλέψεως ; τ δὲ av
βωπός ἔστι, περιγραφῇ ὑποπίπτοντα, ὥσπερ θὲχ
13; ποιότη τ" εἰ μὴ φωνὴ μόνῃ τὸ ἐν θεότητι
zi ἀνθρωπότητ' εἴρηται ἡμῖν, ἀσώματον τὸν Χρ’-
σπὸν πραγματιχῶς ὑπολαμύανουσι, καὶ διὰ τοῦτο
ἔγραππον.

θ΄. "AXÀo τὸ ἁπλοῦν, xai ἕτερον τὸ σύνθετον δοξα-
"ut, ἢ ταυτὸν ἀμφότερα ; Καὶ εἰ μὲν τὸ προῶτον,
τόντως περ'ιγραπτὸν καὶ ἀπερίγραπτον τὸν Χριστὸν,
ὡς ἐξ ἀμφοῖν ὄντα, συνείποιτε ἡμῖν. "Ev Ὑὰρ τοῖς
ozvtfotg ἰδιώμασιν, ἡ θατέρου τούτων θεωρεῖτχ!
εὐσις, τοῦ ἁπλοῦ λέγω xal τοῦ συνθέτου,
trntoz; xal τῆς ἀνθρωπότητος " ὡς ἐπὶ πυρὸς χαὶ
ὥατος ἐν ὑποδείγματος λόγῳ, οὗτε τὸ πῦρ χατωρε-

ἤγουν τῆς

gts, οὗτε τὸ ὕδωρ ἀνωφερές οὔτε [, ξηρότης γγ26-
vnus vx ἢ ὑγρότης ξηρότης. Τοίνυν οὔτε d, περ'-
ταξὶ τεραφία" οὔτε ἢ ἀγραφία περιγραφή. M-

εξογεται γὰρ τοῦδε τόδε ἐναντιότητι φυσικῇ, ὃτ' μά-
λ:στα 7 χαὶ πολλῷ γε μᾶλλον ἐπὶ τ ἧς τρίτης σχελίδος
ἦ τοῖν δυοῖν. Εἰ δὲ ἀπερίγραπτ ον μόνον, πῶς οὐχὶ τὸ
δεύτερον δοξάζειν ; xal μὴ λέγοντες δοξάζοιτε ἀπλο-
σύνθετον μίαν φύσιν θεότητος xai ἀνθηωπότητος "
ὡσανεὶ ὑδρόπκυρον σὺν Σευήρῳ. συγχυτικῶς ποεπύξύον-
τες. Τῇ γὰρ μονότητι τῆς ἰδιότητος μονχηιχὸς χαὶ
δτῆς οὔσεως λόγος συνεχφαίνετα!.

C

boni, utrinque precipitium. Itaque in medio tan-
quam inter partes constituti, quodcunque ex duo.
bus impiis dogmatis fugere velitis, alterutn necesse
est amplectamini. Si enim vos a Pauli partibus
esse negaveritis, cur Manem sequimini. Christum
tanquam Verbum incorporeum minime circum-
scribentes? id quod a Paulo alienum est. Si autem
dicatis vos non esse Manichzos, cur cum Paulo
dicitis Christum hominem esse corporeum ? quod
Manes declinavit. Ita Manem sequentes, et Pau!um
sequimini, ac vice versa.

VIII. Si Christum in divinitate et in humanitate
confitemini, neque id fateri dubitatis : cur refu-
gitis dicereipsuin un aquidem circumscribi, altera
vero non circumscribi? cum noscitetur utriusque
nature proprietate : ea quidem qua Deus est, cir-
cumscriptlionem perinde ut aspectum et compre-
hensionem excedens : ea vero qua homo esl, cir-
cumscriptioni perinde ut aspectui et quulitali
subjectus : nisi forte vos Christum in divinitate et
humanitate confessi voce tenus, incorporeum illum
astute intelligitis, ac propterea figurari non posse.

IX. Num existimatis aliud esse id quod simplex,
aliud quod compositum an utrumque idem esse? Si
primum, omino Christum circumscriptum et in-
cireumscriptum nobiscum dicitote, utpote ex utro-
que constantem : nam in proprietatibus contrariis
gpectatur natura utriusque, simplicis dico et com-
positi, puta divinitatis οἱ humanitatis. Sicut in
ignis et aque exemplo, neque ignis deorsum niti-
tur, neque aqua sursum evolat: neque siccitas
eat humiditas, neque humiditas siccitas. Igitur ne-
que circumscriptio est non posse figurari, neque
non posse figurari circumscriptio est. Alterum
enim alteri quam maxime opponitur naturali con-
trarietate : que multo etiam major'est in hoc ter-
tio quam in illis duobus. Si autem dicatis incir-
cumserintum duntaxal, quomodo non secundum po-
Ditis? Ac licet id non dicatis, statuitlis utique unam
esse divinitatis et humanitatis naturam simplicem
compositam : tanquam cum Severo iyznem aquam

eafusione constituentes. Proprietatis enim singularitate singularis pariter ratio nature demonstratur.

|. ΕΣ αἱ κχαταφάσεις ταῖς ἀποφάσεσ' ἠναντίωνται,
zH οὐ ταυτὸν ἀμφότεραι, οὔτε νενόηνται, ote ὀνομά-
ζονται ^ κατάφασις δὲ τὸ περιγράφεσθαι " ἀπόφασις
δὲ τὸ μὴ περιγράφεσθα!" ἐξ ἀμφοῖν ὁὲ ὁ Χριστὸς
θεότητι καὶ ἀνθρωπότητι t πάντως ποὺ ἔγχε! τὰ ἰδιώ-
ματα τῶν φύσεων; ἐξ ὦν καὶ ἔνεστιν ἀντιδιαστελλό-
μενα πρὸς ἄλληλα, καὶ οὐχ εἰς ἦν x FRA ἀχολού-

ag' ὧν xai νενόητα: xal ὠνόματτα! περιγρα
χαὶ ἀπερίγραπτος. El δὲ μὴ τοῦτο, ἀλλὰ μόνον ἀπερί.
[partos ἔχράθη τὰ ἄχρατα φύρδην * xai ὁμώνυμα τὰ
ἑξερώνυμα᾽ χαὶ ἔσται τὸ περιπατε τὸ μὴ περι-
κατεῖν, ταυτονόητον xal ταυτόλεκτον * xal τὸ διαλέγε-
σθαι, ὡς τὸ μὴ διαλέγεσθα!" χαὶ τὸ ὑπάρχειν, ὡς τὸ
μὴ, ὑπάρχειν * xal τὸ περιγράφεσθα: λοιπὸν, ὡς τὸ μὴ
περιγράφεσθαι" ὅπερ λίαν ἠλίθιον.

- e
tV, ὡς

D

. X. Siaffirmationeset negationesopponuntur inter
se, nec utraeque idem sunt sive idea sive nomine:
cireumscribit autem affirmatio est, non circum-
scribi, negatio : Christus vero ex ambobus, divini-
tate et humanitate constat ; omnio naturarum habet
proprietates: quarum alique sunt inter se oppositze,
neque in unum permist:e, sed qua ob duplicis na-
ture distinctionem, gemina ipso quoque sunt, ex
quibus circumseriptus et incircumscriptus cognos-
citur ac denominatur. Quod si ita non est, sed in-
circeumscriptus solummodo est, permissa et con-
fusa erunt que nequeunt permisceri : ejusdein
nominis erunt qua nominis diversi : eritque cogita-
tioneet nomine prorsusidem ambulare et non ambu-
lare ac ratione uti perinde erit ac non uti,et exi-
stere perinde ac non exsistere, et circumscribi per-
inde &cnon circumsoribi; quod nimis stolidum est

483

XI. Ex inoircumscripto et cireumscripto,o boni, ἃ

non fit aliquid quod sit tantummodo incircumsceri-
ptum quo modo ex divinitate et humanitate non
fit qui sit tantummodo Deus. Si enim naturs se-
cundum hypostasim adunate, non sunt altera in
alteram mutata, certe nec appellationes proprias
commularunt; sed post ipsam in persona unas con-
junctionem servant et rerum et nominum distin-
ctionem. Igitur ad hunc modum se habent et ipsa-
rum proprietates, neque mutata est naturalis ista-
rum qualitas, neque nominum distinctionem ami-
serunt, sed manent in Christo illibata : ex quibus
et circumscriptus et incircumscriptus est prorsus,
quantumlibet vos, o impii, renvatis.

XII. (p) Si, ut divinus Epiphanius ait, quecunque
sunt in homine homo sunt: ac Unigenitus
adveniens assumpsit omne id quod homo esl :
ut in homine perfecto omnia plane que salu.
tis sunt, Deus cum sit, perficeret, nihil ejus quod
homo est derelinquens : carens autem circumscri-
ptione, dereliquisset aliquid, nec qualecunque
porro, est quod proprium maxime et precipuum
est, siquidem prima hominis proprietas est posse
corporea forma repraesentari : quisquis Christum
figurari vetat, o viri, nonne, sicut idem Sanctus
tricesimo secundo de Heresibus capite demonstra-
vit, germanus est ejus qui Christi carnem abne-
gat? quem beatus quoque Sophronius in suis sy-
nodicis anathemetizat (4).

XHI. lis qui pervicacius contradicunt, quique
Christum, cum pingitur, in duos filios aiunt dividi,
sicut divisit Nestorius, respondendum est minime
id esse Christum dividere, sed potius que rectiasima
sunt sapere. Nam ut in theologia, id quod perso-
narum proprium est, minime dividit singularem
divinitatis naturam, sed quod naturam communem
habet, discretum est personis : ita in. cconomiae
contrario, quod naturarum proprium est non divi-
dit singularem Dei Verbi personem, sed quod per-
sonam communem habet, naturis discretum est.
Si autem ín circumscriptione, id quod nature hu-
mana proprium est, induceret divisionem : ergo
et in istis, que sunt ingenitum, genilum, et proce-
dens, id quod trium personarum proprium est, na-
turam singularem divideret. Atquinon dividit certe,
quantumvis illa sint inter 8e diversa. Ergo neque
istic personam Christi singularum incircumscriptio
divinitatis et circeumscriptio humanitatis, quantum
vis inter se opponantur.

XIV. Si non licet, ex eo quod Deus Verbum car-
nem induit, affirmare, Patrem et Spiritum sanctum
corporatos fuisse, quamvis Trinitas individua sit
secundum naturam, pariter non licet ex eo quod
circumscriptus idem fuit secundum humanitatem,
affirmare, divinitatem simul circeumseribi, quam-

S. THEODORI STUDIT.E

B

C

A84

πεοιγραπτοῦ, οὐχ

θεότητος

IA'. ἘΣ ἀπεριγράπτου χαὶ
ΓῚ Rh d » [] *» «4 4
ἀπεοίγραπτον μόνον, ὦ οὗτοι " ὡς οὐδὲ ἐ
4 4 . 4 3, a ΤΣ φ
xa! ἀνθρωπότητος Θεὸς μόνος. Et Ὑὰρ οἱ φύσεις at
ἑνωθεῖσαι χαθ' ὑπόστασιν, τὴν εἰς ἀλλήλας μετα-
δολὴν οὐ προσήχαντο" οὔτε μὴν τὰς οἰχείας προσ-
ηγορίας ἠμείψαντο - σώζουσι δὲ τὸ δυϊχὸν xal μετὰ
πὴν ἕνωσιν ἐν μοναδιχῷ προσώπῳ, «zl τοῖς mpi-
ἡμᾶτι xal τοῖς ὀνόμασιν " ἄρα xai αἱ τούτων ἴδιό-
ἔχουσι, μὴ μεταόληθεῖσαι τῆς ous:-
μηδὲ τὴν ὀυϊκὴν ὀνομασίαν ἀπολέ-
[ ἘῊ 4 Ld - . ν 9 - φ »
δὲ ἐν Χοιστῷ αἀλώλητοι " ἀφ᾽ ὧν
πτῆς ὁμολογουμένως,

τύτες ὡσαύτως
χῆς ποιότητος"
σχσα! piivooat
περιγραπτός τε xxi ἀπερίγρ
κἂν μὴ βούλησθε, ἀθείζοντες,

ς πιφάνιος, σα ἐν ἀν-
« v , 9 wv
t ἔστιν ἄνθρωπος,

1Β΄. Εἰ, ὥς φησιν ὁ θεῖο
θρώπῳ xxi ὁ ἀνθρωπος" xa
ταῦτα ἐλθὼν ἀνέλαζεν ὁ Μονογενής " ἵνα ἐν τῷ τε-
λείως ἀνθρώπῳ τελείως τὸ πᾶν τῆς σωτηρίας, Θεὸς
ὦν, ἀπεογάπηται, μηδὲν ἀπολείψας τοῦ ἀνθρώπου"
οὐ περιγραφόμενος δὲ σώματι, ἀπολείποιτο οὐ τὸ
τυχὸν, ἁπλῶς, ἀλλ᾽ αὐτὸ τὸ Κύριον zai χαιριώτατον "
εἴπερ πρώτιστον ἰδίωμα ἀνθοώπου, ἡ τοῦ σωματι-
χοῦ γαραχτῆρος ἐξεικύνησις ᾿ ἄρα οὐχ οὗτος ἀπαγο-

, , a 4 ? ᾿ "-΄»-΄37ῆῆΑἋΝ ., .,* ,
ρεύει Χριστὸν ἐγγράφεσθαι, ὦ ἀνὸρες, ἀλλ᾽ ὁ τούτου
. ᾽ ᾿ ? - * , ^ . * ^
διώνυμος τὴν σάοχχ Χριστοῦ ἀπαρνούμενος, χαθὼς

* . [44 - 4 ω - ^
αὐτὸς ὁ ἅγιος ἐν τῷ περὶ αἱρέσεων τροιχχοστῷ 08)»
τέρῳ χεφαλχίῳ διδήλωχεν; ὃν xai ἐν τοῖς ἑαυτοῦ

- . μὲ , ,

συνηδ'κοῖς ἀναθεματίζει ὁ μακάριος Σωφρόνιος.

11". Toi; ἐνισταμένοις φιλονειχότερον, xai λέγου-
σιν ὡς ἐν τῷ περιγράφειν τὸν Χριστὸν, χωρίζειν
αὐτόν ἔστιν εἷς δύο l'ooq χατὰ Νεστύσιον, ἄποχρι-
πῖον, ὡς οὐ γωρίζειν ἐστὶν, ἀλλὰ xal λίαν φρονεῖν
ὀρθότατα. ὡς γὰρ ἐπὶ τῆς θεολογίας τὸ ἰδίαζον τῶν
ὑποστάσεων οὐ διχτέανει τὴν μίαν φύσιν τῆς θεότη,-
τος, ἀλλὰ χοινωνοῦν φυσιχῶς διαχέχριτα! ὑποστα-
τιχῶς " οὕτως ἐπὶ τῆς οἰχονομίας ἔμπαλιν, τὸ ἰδιάζον
τῶν φύσεων, οὐ διατέανε: τὴν μίαν τοῦ Θεοῦ Λόγου
ὑπόστατιν" ἀλλὰ χοινωνοῦν ὑποστατιχῶς, διχχέχοι-
ται τυσιχῶς. Εἰ 0i μερίζοι ἐν τῷ περ: γρέφεσθαι
ὅπερ ἐστὶν ἰδιάζον τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως, μερίζοι
ἄρα χἀκεῖ τὴν μίαν φύσιν τὸ ἀγέννητον, xal γεν-
νητὸν, xal ἐχπορευτὸν, ὅπερ ἐστὶν ἰδιάζον τῶν
πριῶν ὑποττάσεων ^ ἀλλὰ μὴν οὐ μεῤἶξει, xv ἕτε -
ροίως ἔχῃ πρὸς ἄλληλα. Οὐδὲ ἐνταῦθα ἄρα τὴν μίαν
ὑπόστασιν Χριστοῦ τὸ ἀπεριγράπτον τῆς θεότητος
xai περιγραπτὸν τῆς ἀνθοωπότητος, χὰν ἐναντίως
ἔχῃ πρὸς ἄλληλχ.

IA'. E! οὐ διὰ τὸ τὸν Θεὸν Λόγον σεσαρκῶϑθαι,
ἐξὸν εἰπεῖν σωματωθῆνχ! τὸν Πατέρα xai τὸ Πνεῦμα,
. 4 "Ἂχ. “ζ « a
ἀμξηιστος * οὐδὲ διὰ τὸ

χατὰ φύσιν
τὸ ἀνθρώπινον, ἐξὸν εἰ-

περι γΞγεάφθαι αὐτὸν χατὰ
i συμπερ γράφεσθαι, κἂν καθ᾽ ὑπό-
σαρχὸς ἀμέριστος, τῆς φυσιχῆς

& ,
πεῖν τὴν θεότητα
στασῖιν αὕτη τῆς

VARLE LECTIONES.

(9) Ex Ancorato. (4) Tom. VI Concil. Labbei pag. 861.

ADVERSUS ICONOMACH. CAPITA VII.

486

o«lz; ἐχεῖ μὴ συγχεούοης τὰς ὑποστάσεις " xdv- À vis illa secundum personam divisa non sita carne:

z τῆς ὑποστατιχῆς ταυτότητος μὴ ἐξιστώσης
οἰχείων ὅρων τὰς φύσεις.

. Ei οὐχ ὁμοίως ἡμῖν ὁ Χριστος ἐγγρἄφεται διὰ
λιότητα, οὐδ᾽ ὁμοίως τῷ Πατρὶ οὐ περιγράφεται
τὴν ἀνθρωπότητα * xai ἔστιν ἀπολέσας ἀμφότερα,
ἄλλον ἀμείψας θάτερον θατέρῳ τὸ ἰδίωμα, ὡς
πεϑιγραφόμενος, ὡς δ᾽ ἄνθρωπος μὴ περιγρα-
νος. Ei δὲ πάντα τὰ τοῦ Πατρὸς ἔχων ἕχει xal
Ἐποίγραλπτον * δηλονότι χαὶ πάντα τὰ τοῦ ἀν-
o9 ἔχων, ἔγχει xai τὸ περιγραπτὸν, ἀμφο-

Ἐν ὧν τέλειος, xal οὐχ ἡμιετελὴς καθ᾽ ixá-

cum neque illic nature conjunctio personas con-
fundat, neque istic persone singularitas naturas
de finibub propriis demoveat.

XV. Bi christus propter divinitatem non potest
uti nos, figurari, sio etiam propter humanitatem
non est incircumscriptus ut Pater: sed utramque
hanc proprietatem amisit, aut potius alteram cum
altera commutavit, cireumseriptus qua Deus est ;
incireumsoriptus autem qua homo est. Si vero quia
omnia Patris habet, et ideo habet et incireumscri-
ptionem, pariter, cum omnia que hominis sunt
habeat, habet οἱ cireumscriptionem, siquidem est
utrinque perfectus, neque ex alterutra parte semi-

B perfectus.

TOY AYTOY

KATA EIKONOMAXON
KEOAAAIA EIITA

EJUSDEM

ADVERSUS ICONOMACHOS
CAPITA SEPTEM.

Α΄
Box, ἂς λέγοντας θεοποιεῖσθχ' τὰς εἰχόνας
τοὺς Ἱπστιανοὺς προσχυνοῦντας τὴν Χοι-
στοῦ Ema, τῆς Θεετόχου, ἢ οὐτινοσοῦν τῶν

ἀτίων,

O: mz» ἔστιν, ἵνα ἐξ αὐτῆς τῆς τοῦ ῥήματος
», *. * 4

γυῆξσιας (zt us», τὸ, ὅπερ οὐ Θεὸς, ὡς θεὸν

εἴσθπ mal λατρεύεσθαι ὑπό τινος, χατὰ τὸ ὑπὸ
᾿Δποπόλου εἰονημένον ^ Καὶ ἤλλαξαν τὴν δό-

τ ἀνθήέρτου Θεοῦ iv ὁμοιώμχτι εἰχόνος
Ὅτοῦ ἀνθρώπου, xai πετεινῶν, xai τετραπό-

. χαὶ ἑρπετῶν, ἤγουν ἐπὶ μὲν τῆς πρώτης φύ-
ς κολὸν γὰρ διασαςῆσαι τὴν τετραχτῦν, Κοόνου
καὶ Αιὸς, Ἥρας ts xai ᾿Αφροδίτης, χαὶ τῶν
ue» τούτοις ἐν ἐχχτέροις τοῖς γένεσι πλείστων
? »* * ^" -.-.-Ὁ , φ -- 3
μάλιστα " ἐπὶ δὲ τῆς δευτέρας, ἀετοῦ, γουπὸς, ἢ
νΌσουν ἄλλου τῶν ἑτεροέειδῶν τῆς αὐτῆς φύσεως,
δὲ τῆς τρίτης, μόσχου, τράγου, ἢ οὐτινοσοῦν
δ. τῶν ἑτεροείδων τῆς αὐτῆς φύσεως * ἐπὶ δὲ τῆς
5 » ,Ψ -
ἄρττς, Osee, σαύρας, ἢ οὔτινος ἄλλου τῶν

" Bom. 1, 23.

C

I

Adversus eos qui dicunt. Christianos ex imaginilus
deos facere, cum Christi, Deiparz aut cujuscunque
Sanctorum, imaginem adorant.

Deum facere, est, ut ab ipsa verbi compositione
initium dicendi sumamus, id quod Deus non est,
tanquam Deum constitui et coli ab aliquo : secun-
dum id quod Apostolus dixit: Et mulaverunt glo-
riam incorruptibilis Dei in. similitudinem imaginis
corruptibilis hominis, volucrum, et. quadrupedum, et
serpentium *! ; ut puta, quod ad primum genus atti-
net (convenit enim genera illa quatuor explicare),
Saturni et Jovis, Junonis et Veneris, atque his si-
milium utriusque sexus quam plurimorum : in se-
cundo autem genere, oqui!e, gryphi, aut alterius
cujuscunque de hoc genere, ab aliis diverso: in
tertio autem genere, vituli, hirci, vel alteriuscun-
que de genere eodem ab aliis diverso: demum in
quarto genere, serpentis, lacerte, vel alterius cu-

3

A81

S. THEODORI STUDIT/E

A88

jusvis de eodem genere ab aliis diverso. Quorum A ἑτεροειδῶν τῆς αὐτῆς φύσεως. Ὥνπεο τὰς εἰχόνας

imagines cum deorum loco haberent gentiles, Bar-
bari, Scythe, Servierunt, ut ait, creaturz polius
quam Creatori 39, constituentes multos deos ac
deas, inter se dissimiles, tum etiam invicem pu-
gnantes, e quibus nullus aut erat, aut est, aut erit
Deus. Neque ideo sane quod imagines fabricaverint
reprehensi sunt : quandoquidem et Moses, ut alios
omittam, et serpentem et Cherubim imaginibus
exprimit, et tabernaculum confecturus, totius operis
imaginem a Deo accepit. Ait enim, Vide, facies om-
nia juxla typum oslensum tibi in monte "^, sod quia
id quod imagine expressum erat, Deum putaverunt
colueruntque, seriem deorum innumerabilem con-
stituentes, per ignorantiam unius ac solius Dei incor-
ruptibilis et invisibilis. Quibus divinus Apostolus,
Genus ergo cum simus Dei, non debemus zstimare
auro, aul argento, aul lapidi, sculpturz artis, el co-
gitationis hominis, divinum esse simile *!. Hoc est, ex
imaginibus fierideos ab iis de quibus dictum. Quibus
autem unus Deus Paler ex quo omnia, et unus Do-
minus Jesus Christus per quem omnia **, οἱ unus
Spiritus sanctus in quo omnia, nequaquam deos
faciunt, o viri: ex imaginibus, cum corporea
Christi forma imaginem erigunt ; absit! sed ipsum
in forma nostre simili apparuisse confitentur ;
sicut scriplum est: Qui cum in forma Dei esset
non rapinam arbitratus est esse se xqualem
Deo, sed semetipsum — exinanivit, in similitudinem
hominum factus, el habitu inventus ut homo. Hu-
miliavit semetipsum factus obediens usque ad mor-
tem, mortem autem crucis *. Cujus quidem imago
noninsimilitudinem hominiscorruptibilis ; id quod
ab Apostolo condemnatur; verum in similitudinem
hominis quidem certe, sicut antea dixil, at non
corruptibilis, sed incorruptibilis. Non enim dere-
licita. fuit anima ejus in inferno, ut magnus Petrus

it, neque caro ejus vidit corruptionem 55, quoniam

Christus non est homo nudus, sed Deus homo
factus : circumscriptus quidem secundum corporis
formam, siquidem in similitudine hominis fuit:
manens vero incireoumscriptus secundum divini-
tatis essentiam, siquidem cum Patre et Spiritu
dissimilis est aliorum omnium.

Deinde quomodo Christus in ceconomia Verbum

esse intelligetur, si contra quam Pater et Spiritus, D

non habeat, preter suam Filii proprietatem, ut
forma corporea representari possit? Itaque deos
ex imaginibus facere minime censendi sunt qui
Cbristi imaginem effingunt et adorant: absit, o
bone! Non enim Deum carnem factum habere nos
dicimus: neque duos deos, sed unicum in tribus
personis. Neque cum imaginem adoramus, ani-

mus est materiam, in qua expressa esl, impie ado-:

rare : sed illam ipsam quae, cum in materia impri-
matur instar sigilli, tum in Christo natura inest,

. » o» x ' ^
θεοποιέσαντες Ἕλληνε, Baooapo: Σκύθαι, "EXí-
τρευσαν, ὥς φησι, τῇ κτίσει παρὰ τὸν Κτίσαντα,
πολλοὺς θεούς
ἀλληλομάχους Tz σάμενοι" ὧν οὐδὲν T.

λομάχους προστησάμενοι " ὧν OUOEV T,
ἢ ἔσται Θεός. Καὶ οὐχ ὅτι ὅλως τι τῶν ὄντων εἰχό-

* A * - . - 4
τε χαὶ θεὰς ἕτεοοφυεῖς τ ὁμοῦ xx:

ἤν ἔστιν,

γισαν χατηγύρηνται " ἐπεὶ xal Μωσῆς εἰχονίζει di
Ο LI

Ὄρφιν, xal Χεοουόίΐμ * ἵνα map
EE ^. , * - * . - -
χαὶ ὅλην δὲ μέλλων ἐπιτελεῖν τὴν σχηνήν, εἰχον χῶς
αὐτὴν πρὸς )
σεις πάντα χατὰ τὸν
- ov 9?f4 * 9 et 23. " * * * * * , ΄
τῷ ὁρει " ἀλλ᾽ ὃτ' αὐτὸ τὸ εἰχονισθὲν, Θεὸν ἐνόμισαν

τοὺς ἀλλοὺς λένειν "

Θεοῦ μεμύητα!, 023 γχ29, φητ', πγιή-
πύπον τὸν ὀεεχθέντα Got iv
à 85 er! t * , »
τε xal ἐσεθάσθησαν, ὁριλαθὸν μυριόπλοχον πολὺυ-
t ,
θείας συστησάμενοι,
e 4 - . . ἢ . , 4 er e
ἑνὸς Θεοῦ ἄφθαρτου zai ἀοζάτου. ll20; οὕς ὁ
᾿Απόστολος ^ Γένος ὑπάρχοντες τοῦ
“ 4 LU » , FED — *« - 5A ^ ;
οὐκ ὀφείλομεν νομίζειν γρυσῷ, ἢ ἀργύρῳ, ἢ λίθῳ,
χαράγματι τέχνης,
, - T M - , 4 4 4 “ J
τὸ Θεῖον εἶναι ὅμοιον. Τοῦτο ἔστ' τὸ τὰς εἰχήνας

. f - * 4; ,
qYvo*x ^00 Ὡντως τος μονὴ}
9 *
t2204
* -
02" Θεοῦ,

χαὶ ἐνθυμέσεως ἀνθρώπου,

θεοποιεῖσθχ! τοὺς προειρημένους. Οἷς δὲ εἷς Θεὸς ὁ
Iz:52, ἐξ οὐ τὰ πάντα * xal εἰς Κύριος [ποὺς
Χριστὸς, ὁ!
4 » * , , - 4 n4
εν ᾧ τὰ πᾶντα * οὐ θεοποιεῖν ἐστιν, ὦ
τηλοῦσι τὴν εἰχόνα τοῦ
Χριστοῦ * ἄπαγε " ἀλλ᾽ ὁμολογεῖν αὐτὸν
xaÜ' ἡμᾶς φάναι, χαθὰ γέγραπται "Oz ἐν μορφῇ
Θεοῦ ὑπάρχων, οὐχ ἀρπαγμὸν ἡγήπατο, τὸ εἶναι
e - . ,; ε ' 5 *
ἴσα O:p* aÀAÀ ξαχυτὸν ἐχένωσε,

» * , e 4 er - .t

οὐ τὰ παντα " χα' εὖ] [Πνεῦμα a[:0v,
ἀνδοες, ἀνα-
ζφωμλχτιχοῦ — 4232276 20i

μι »^ --
EX εὐὐξ! τ

L3
μορφὴν δούλου

λαδὼν, ἐν ὁμοιώματι χαὶ

εὐσεθεὺς

ἀνθρώπου γενόυενος
à , 9

ἄνθρωπος. ᾿Κταπείνωσεν
μέχοι θανάτου,

εἰχὼν οὐχ ἐν ὁμοιώμχτ:

σχήματι ὡς

ἑαυτὸν γενόμενος ὑπήκοος

tou OE σταυροῦ. Οὔὗπεο f,
φθαρτοῦ ἀνθρώπου, ὅπεο ἀποστολιχῶς xxtn[opii-
ται " ἀλλ΄’ ἐν ὁμοιώματι μὲν ἀνθρώπου, ὡς
ποοξίογχεν, οὐ μὲν οθχζοτοῦ. ἀλλὰ ἀυθχοτου. Οὐ
" Ξιίρὴ δε 4 Mf, Ἢ *i 3 L3 - e 29. J)

0ava-

αὐτὸς

*, "^w er

4202,

γὰρ ἐγκατελείφθη ἢ doy? αὐτοῦ εἰς
φησιν ὁ μέγας Πέτρος οὐδὲ d σὰοξ
διαφθοράν. Διότι οὐ ψιλὸς ἄνθρωπος, ἀλλὰ Θεὸς
ἀνθρωπισθεὶς ὁ Χριστὸς, περιγραφόμενος uiv γατὰ
τὴν τοῦ σώματος ἰδξαν " εἴπερ ἐν ὁμοιώματ' ἀνθρώ-
TOU ἦν * μένων δὲ ἀπεοίγοχπτος χατὰ τὴν τῆς θ:ό-
τητος οὐσίαν * εἶπερ σὺν Πατρὶ xai Πνεύματι ἀν-
ἐμφερὴς τοῖς πᾶσιν.

4

- *
αὐτὸ E'GE

09

Ἐπεὶ ποῦ φανήσετα! ὁ τῆς Οἰχονομίας Λόγος, μὴ
ἑξαίρεβτον παρὰ τὸν Πατέρα χαὶ τὸ Πνεῦμα, πρὸς τῷ
Yixip ἰδιώματι ἔχων ὁ Χριστὸς σώματος χαραχτῆσι
εἰχονίζεσθαι ; “Ὥστε οὐ θεοποιεῖσθα: ἐστιν εἰχύνας,
τὴν εἰχόνα τοῦ Χοιστοῦ γράφουσι xal προσχμνοῦσιν "
ἄπαγε ὧν ᾽τᾶν * οὐ γὰρ θεὸν ποέητὸν ἔχειν λέγομεν,
ἀλλὰ Θεὸν σχοχιυθέντα * οὗτε δύο Θεοὺς, ἀλλ᾽ ἕνα
τρισυπόστατον. Οὐδ᾽ οὐ μὴν προσχυνοῦντες τὴν εἰ--
χόνα τὴν ἐν Jj ἐχτετύπωται ὕλην προσχυνεῖν ains
πεφρονήχαμεν " ὅλλ᾽ αὐτὴν ἐχείνην φυσιχῶς ἐν Χοι-
στῷ οὖσαν, κἂν ἐχμάσσοιτο ἐν αὐτῇ σφραγἴϑος Oi-
χην. ᾿Αμέτοχα γὰρ τῆς φύσεως εἶεν ἂν τὰ ἐχιλαγεῖα

9? Rom. 1, 25. 0 Exod. xxv, 40. *! Act. xvir, 29. ** I Cor, viri, 6. 9? Pilipp. t1, 6. * Act. 11, 94, 35.

i99 ADVERHSUsS ICONOMACH. GAPITA VII.

490

τῶν ἀρχετύπων ἐν τοῖς τεχνητοῖς ᾿ μόνην ἐπιδειχνύ- À Tiiagines enim urte facte eamderin atque archbetypa

pr& ὡς ἐν κατόκτρῳ τὴν ἐμφέρειχν τῶν ὠνπέρ εἰ-
εν ἐκομόργματα. ᾿Επεὶ οὕτω γε ἐν τῷ τοῦ σταυροῦ
τῳ κατὰ πᾶσης ὕλης φαινομένῳ, πᾶσαν ὕλη» t5.
phinjgre προσκυνοῦντες. ᾿Αλλὰ ἀδάλὲε τῆς ἀνοίας !
ὃ ἐπ᾽ ἀμφὸϊν κράτος, δόξα τε καὶ προσκύνησις * ὡς
ialvac βοᾷ Βασίλειος " μὴ δυουύποστάτου οὔσης εἰ-
mee; καὶ τοῦ πρωτοτύπου ἐμφερείας, ἀλλὰ μονο-
Ἰαοστάτου. Παρὰ γὰρ τὸ διάφορον τῆς οὐσίας, tv χαὶ
αὐτὸν τὸ ἀρχέτυπον xal ἡ εἰκὼν, φησὶν ὁ πολύ-
meo; Διονύσιος. Οὕτως ἐπὶ τῆς Θεοτόχου. Οὐ γὰρ
ττοῦντες xai πρυσχυνοῦντες αὐτῆς τὴν sixóva, θεὰν
ἑμολογοῦμεν ᾿Ελληνιχῶς ἔχειν xal σέδειν, ἀλλὰ
δεοτόχον, Πρὸς δὲ xai τῶν ἁγίων ὡσαύτως " οὐ
Ξλλοὺς θεούς τε xai θεὰς, ἀλλ᾽ ἕνα Θεὸν καὶ iv
(v2 θεράποντας τιμᾷν χαὶ σέδειν. AU ὃν καὶ πρὸς
ἦν ᾧ ἐπὶ πάντων τιμὴ xai πρόσεισι καὶ ἄνεισιν, Ἢ οὐ
imu: σοι τὸ θεῖον μύρον εἷς Χριστοῦ τύπον εἰλῆφθαι ;
τὴν θείχν τράπεζαν ἀντὶ τοῦ ζωοποιοῦ τάφου ; τὴν
zz αὐτῷ σινδόνα ἀνθ᾽ ἧς χαὶ ἐν Jj εἰληθεὶς ἐτάφη ;
τὴν ἱερατικὴν λόγχην, ἀνθ᾽ ἧς χαὶ ἐν ἦ τὴν θεόσω-
gi» πλευρὰν ἐνύγη ; τὸν σπόγγον, ἀνθ᾽ οὐ καὶ ἐν ᾧ
ξτιὼν ἐχολώθη ; τὸ σταυριχὺν ἐχμαγεῖον, ἀντὶ τοῦ
ζῳοξοιοῦ ξύλου ; ἼἌνελε ταῦτα πάντα, xal εἴ τι ἕτε-
9^ εἰς ἀντιτυπίαν θείαν ἐπειδὴ τὸ ὅλως προσχυ-
wi3)a: πρὸς τῷ xai γίνεσθαι εἰκόνα εἰς Χρτσυοῦ
αὐπὸν χαὶ τιμὴν, θεοποιεῖσθαι φαίης, τοὺς ποιοῦν-
-ς χαὶ προσχονοῦντας. ᾿Αλλ᾽ ὄντως ἐπίσης “Ἕλλησι
«4 ταῦτα φληναφοῦσι τὸ ἀσέδη μα. ΟἹ μὲν γὰρ πρὸ
tizusste; Θεὸν ἔδοξαν περιγράφειν ὄντα ἀπερί-
Agam * oi δὲ μετὰ σάρχωσιν φιλονειχοῦσι μὴ
τιργράξειν περιγραπτὸν ὄντα σώματι.

naturam non babent, sed solummodo similitudi-
nem earum rerum, unde expresse sunt, tanquam
in speculo representant. Alioqui crucis in imagine,
cum inomni materie genere exhibeatur, materiam
quamlibet revera adoraremus. Sed apage hano in-
saniam : una in ambobus potentia, una gloria, et
adoratio, sicut magnus Basilius clamat : eum non
gomine, sed unius persone sit similitudo imaginis
et prototypi. Excepto enim substantie discrimine,
unum ideinque sunt ipsum archelypum et imago,
ait sapientissimus Dionysius. Sic etiam in Deipara
Non enim, cum ejus imaginem effingimus et ado-
ramus, confitemur ipsam nos more gentilium, ut
Deum habere ace venerari, sed ut Deiparam : pa-
riterque quod sanotos attinet, nequaquam multos
deos deasque honorare et colere, sed Deum unum,
ac servos unius Dei, ἃ quo profloiscitur et ad
quem redit honor omnium. Nonne unguentum
sanclum existimas effusum fuisse ut esset typus
Christi ? sanctam mensam pro vivifico ipsius se-
pulcro? sindonem quas mense imponitur, pro
sindone qua involutus sepulcro mandatus est?
sacram lanceam pro ea qua divinum ipsius latus
apertum fuit? spongiam pro ea, qua fuit potatus
felle? crucis imaginem pro ligno vivifico? Tolle
hec omnia, et si quid est aliud quo divina repre-
sentantur : quandoquidem imaginem ad Christum
representandum et honorandum confici, prorsus
idem esse ais, ac Deum fleri ab iis qui conficiunt
et adorant. Sed profecto gentilibus, quorum insa-

C nia illa propria est, pares impietate sunt qui istud

dieunl. Nam illi quidem ante incarnationem Deum circumscribere non dubitaverunt, cum esset incir-
eumseriptus ; istis vero, posl inearnationem, obslinatum est non circumscribere, cum sit corpore

cireumseriptus.
Β΄.
Πρὸς τοὺς διαποροῦντας, πῶς οὐ γέγραπται ἐν
πῷ ΕΒὐαγγελίῳ περὶ εἰχόνος Χοιστοῦ,

᾿Αγνοεῖν μοι δοκοῦσιν οἱ φιλεγκλήμονες, ὁτι τῶν
εὐχγγελικῶν ῥημάτων, τὰ μὲν ἐπ᾽ εὐθείας, τὰ δὲ
Ξλαγίως δεδήλωται " οὕτω τοῦ Πνεύματος οἰχονομή-
σαντος, μὴ ῥάστην εἶναι τοῖς πολλοῖς τὴν χτῆσιν
τῶν ὠφελίμων, τῷ φιλοπόνῳ τῆς ἐρεύνης μᾶλλον
ἐρέπεσθαι ἡμᾶς τὰ λυσιτελῆ, ὡς ἂν πάγια εἶεν ἐν-
“ῶθεν, καὶ μὴ εὐαφαίρετα ἐχεῖθεν " xai τοῦτο εἶχό-
τως. El μὴ γὰρ ἦν τὸ ζητεῖν, οὐχ ἦν ἂν τὸ εὑρεῖν.
Τοίνυν δείξομεν ἔχ παραλλήλου τὸ ζητούμενον. ᾿Ωδέ
τού φησι Πέτρος τῷ Ἰησοῦ. Κύριε, εἰ σὺ εἶ, χέ-
λτυσόν με πρὸς σὲ ἐλθεῖν ἐπὶ τὰ ὕδατα. Ὁ δὲ εἶ-
Ἐλθέ : Καὶ καταδὰς ἀπὸ τοῦ πλοίου ὁ IIi-

πεν "
τρος, περιεπάτησεν ἐπὶ τὰ ὕδατα, ἐλθεῖν πρὸς
κὸν ᾿Ιησοῦν. Βλέπων δὲ τὸν ἄνεμον ἰσχυρὸν,

ἑἱςοδήθη * καὶ ἀρξάμενος καταποντίζεσθαι, ἔχοα-
t. λέγων, Κύριε, σῶσόν με. Εὐθέως δὲ ᾿Ιησοῦς
ἐχτείνας τὴν χεῖρα, ἐπελάδετο αὐτοῦ. Καὶ λέγει
αὐτῷ, Ὀλιγόπιστε, εἰς τί ἐδίστασας ; καὶ ἐμῦάν-
των αὐτῶν εἰς τὸ πλοῖόν, ἐκόπασεν ὁ ἄνεμος. Οὐ

45 Matth. xiv, 28, 32.
PATROL. GR. XCIX.

II.
lis qui querunt, cur de imagine Christi. scriptum
nihil sit in Evangelio.

lgnorare mihi videntur isti cavillatores, in
Evangeliis alia quidem directe, alia vero oblique
dicta et enuntiata esse :ita dispensante Spiritu,
ut non quibuslibet in promptu sit utilium adeptio,
sed nos pro exquirendi diligentia et labore capia-
mus ampliores fructus, et qui hino quidem solidi
sint, inde autem non facile amittantur, alque id
merito sane nemo enim, nisi querat, possit inve-
nire. Quzsstionem' itaque propositam ex re simili
explicabimus. Petrus Christo sic ait : Domine, si tu
es, jube me ad le venire super aquas. At ipse ait :
Veni. Et descendens ' Petrus de navicula ambulabat
super aquam, ul veniret ad Jesum. Videns autem
ventum validum timuit : et. cum capissel | mergi.
clamavit dicens : Domine, salvum me fac. Et conti-
nuo Jesus extendens manum apprehen-lit. eum ; et
ait illi: Modica fidei, quare dubitasti » Εἰ cum
ascendissent in naviculam, cessavit venlus 5. Pe-
trus non dicitur super aquas rursum ambulavisse

16

491

S. THEODORI STUDIT/E

402

postquam assumpsit illum Jesus; sed utique istud Α τοίνυν εἴρηται ὅτι πάλιν ὁ Πέτρος περιεπάτησεν ἐπὶ

oblique indicatum est. Non enim quis sapienter
dicat, ipsum per aera deferri 8 Christo, aut per
vim rapi, tantisper dum in naviculam simul ascen-
derint. Age, nunc ad propositum revertamur, ac
sapienter considera id quod dicitur. Accesserunt
inquit, qui didrachma accipiebant ad Petrum, et
dixerunt ei : Magister vester non. solvi didrachma ?
Ait : Etiam. Et cum intrassent in domum, praevenit
eum Jesus dicens : Quid tibi videlur, Simon? Reges
terre a. quibus accipiunt. tribulum vel censum? a
filiis suis, απ αὖ alienis? Et ille dixit : Ab. alienis.
Dixit illi Jesus : Ergo liberi sunt filii. Ut autem non
scandalixemus eos, vade ad mare, οἱ mille hamum :
et eum piscem, qui primus ascenderit, tolle ; el aperto
ore ejus, invenies slaterem : illum sumens, da Εἷς
pro me οἱ 1e “ὁ, Illud igitur, por, me et le, innuit
oblique, pro imagine mea et tua: non modo quia
ipsa personarum pronomina earum naturam ape-
riunt; persone enim imagines sunt; sed quia
unusquisque tributum pensitans, preter imaginem
propriam, imperatoriam quoque imaginem offert
in censum Cesari : qui census dicitur capitalis.
Caput autem aliud nihil est quam imago. Alque
id ex Domini verbis manifestum est : Quid me ten-
latis? Afferle mihi denarium ut videam. Illi autem
attulerunt. Et ait illis : Cujus est. imago hec et su-
perscriptio? icunt. Dei :.— Cesaris. Εἰ respondens
Jesus ait illis : Reddite qux sunt Cesaris Caesari,
el quie sunt Dei Deo". Qui et seipsum submit-
tens, ut homo est, in iis que obedientie sunt,
didraehmnm perinde ac quivis alius persolvit.
Staterem videlicet pro se et pro Petro. Stater quippe
duo didrachma sunt. Sive autem stater, sive
didrachimum, sive denarius, imaginem illius gerit,
cujus gerit et habet inscriptionem. Itaque sicut
ibi per unius rei ex alia acceptionem dictum esse
affirmamus, Petrum denuo super aquas ambula-
visse, nec potest non sic accidisse : ita isto loco
eum ait, pro me eL te, quicunque prorsus hebetes
non sunt iis intelligere licet, quamvis id non dica-
tur, Christi et Petri imaginem. Omitto dicere
imaginem utique naturaliter in Christo inesse.
Nam ubi prototypum, ibi, propter convenientiam
nempe, est et id quod ex ipso expressum. Hec
enim relativa sunt. et inter se conjuncta, Sed et

preter illa que superius dicta sunt, hoc etiam ἢ

mihi dicendum, quod videlicet imaginem, quam
Cesari dedit in tributum, eam ipse ocoulto quo-
dam modo figuravit. Quid ita? quia non per se
aut casu, hoc enim humanum, sed potius ex com-
pacto staterem piscis deglutiverat : quinetiam ma-
gis pium est existimare, nutu Dei, qui nihil non
potest, staterem, simul ac mandavit, in ventre
piscis effectum fuisse. Hoc enim Deo congruit.
Ait enim, Ipse dizit, εἰ facta. sunt ; ipse mandavit,
el creata sunt "7",

τὰ ὕδατα, ἀφ᾽ οὔπερ ἐπελάδετο αὐτοῦ ὁ Ἰησοῦς "
ἀλλὰ μὴν τοῦτο πλαγίως δεδήλωται. Οὐ γάρ τις
σωφρονῶν εἴποιεν ἄν, ἤτοι ἀέριον αὐτὸν φέρεσθαι, fj
φοράδην ἄγεσθαι ὑπὸ Ἰησοῦ, μέχρι τοῦ συνεμδῆναι
αὐτῷ εἷς τὸ πλοῖον. Δεῦρο λοιπὸν ἐπὶ τὸ προοχείμε-
vow, xal σχόπει μοι συνέσει τὸ λεγόμενον. Προσ-
ἤλθον, φησὶν, οἱ τὰ δίδραχμα λαμδάνοντες τῷ
Πέτρῳ, καὶ εἶπον“ Ὁ διδάσχαλος ὑμῶν οὐ τε-
λεῖ τὰ δίδραχμα ; Λέγει, Ναί, Καὶ ὅτε εἰσῆλθον
εἰς τὴν οἰχίαν, προέφθασεν αὐτὸν ὁ ᾿Ιησοῦς At-
γων Τί σοι δοχεῖ, Σίμων ; Οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς
ἀπὸ τίνων λαμδάνουσ: τέλη ἢ χῆνσον ; ἀπὸ
τῶν υἱῶν, ἢ ἀπὸ τῶν ἀλλοτρίων ; λέγει αὐτῷ ὁ
Πέτρος" ᾿Απὸ τῶν ἀλλοτρίων. Ἔφη αὐτῷ ὁ 'Im-
goUq* "Apa γε ἐλεύθεροί εἶσιν οἱ υἱοί. Ἵνα δὲ μὴ
σχαυδαλίσωμεν αὐτοὺς, πορευθεὶς εἷς τὴν θά-
λασσαν, βάλε ἀγχίστρον - xal τὸν ἀναθάντα πρῶ-
τὸν ἰμθὺν ἄρον ; xai ἀνοίξας τὸ στόμα αὐτοῦ
εὑρήσεις στατῆφα ' ἐχεῖνον, λαθὼν δὺς αὐτοῖς
ἀντὶ ἐμοὺ χαὶ σοῦ. Τὸ οὖν, ἀντὶ ἐμοὺ καὶ σοῦ,
πλαγίως δηλοῖ, ἀντὶ, τῆς εἰχόνος ἐμοῦ xai σοῦ.
Διότι οὐ μόνον αἱ ἀντωνυμία: αὖται προσώπων εἰσὶ
δηλωτιχαί " τὰ δὲ πρόσωπα εἰχόνες - ἀλλ᾽ ὅτι xa]
ὑπὲρ ἰδίας εἰχόνος ἕχαστος τῶν ὑποφόρων εἰκόνα.
βασιλιχὴν προσφέρςε! εἰς τιμὴν τῷ Καίσαρι, τὸν δὴ
λεγόμενον χεφαλητιῶνχ " χεφαλὴ δὲ οὐδὲν εἴη ἄλλο
ἢ εἰκών" xxl τοῦτο δῆλον ἐκ τῆς τοῦ Κυρίου φω-
γῆς Τί πειράζετέ με; φέρετέ μοι δηνάριον, ἵνα
ἴδω, Οἱ δὲ ἤνεγκαν" καὶ λέγει αὐτοῖς * Τίνος 1
εἰχὼν αὕτη xxi ἡ ἐπιγραφή ΟἹ 68 εἶπον " Καίσα-
ρος. Καὶ ἀποχριθεὶς ὁ ᾿Ιησοῦς εἶπεν αὐτοῖς, ᾿Από-
δοτε τὰ Καίσαρος Καίσαρι, καὶ τὰ τοῦ Θεοῦ τῷ
θεῷ. Ὃς καὶ τεταχὼς ἑαυτὸν ἐν τοῖς ὑπὸ χεῖρα
ὡς ἄνθρωπος, τετέλεχεν ὡς πᾶς τις ὑπὲρ τῆς ἕαυ-
τοῦ elxóvoq τὸ δίδραχμον" ἤτοι σὺν Πέτρῳ τὸν στα-
τῆρα. Ὁ γὰρ στατὴρ δύο δίδραχμά ἐστιν. Εἴτε δὲ
στατὴρ, εἴτε δίδραχμον, εἴτε δηνάριον, εἰκόνα φέρει
οὗπερ καὶ φέρει xal ἔχει τὴν ἐπιγρχφήν. Ὡς οὖν
ἔχεῖ χατὰ παράληψιν εἰρῆσθαι εἵπομεν, περιπατῇ -
cxt πάλιν Πέτρον ἐπὶ τὰ ὕδατα, xal ἀλλοίως οὐπ
ἔστιν" οὕτως ἐνταῦθα ἐπὶ τοῦ, ἀντὶ ἐμοῦ xal σοῦ,
συνεχφωνέϊσθαι ἔστι χχτὰ τὸ σιωπώμενον, τὴν εἰ-
xóva Χριστοῦ, ὥσπερ xal Πέτρου, τοῖς μὴ λίάν ἀγ-
νώμοσιν. "Eió λέγειν ὅτι καὶ πανταχοῦ ἡ εἰχὼν ἐν
Χριστῷ φυσικῶς πάρεστιν. Ὅπου γὰρ τὸ πρωτότυ-
πον, ἐκεῖ xatà σχέσιν δηλονότι xal τὸ παράγωγου.
Πρός τι γὰς ταῦτα, xal ἀλλήλοις συνεισφερόμενα.
᾿Αλλὰ ἐχεῖνό μοι ῥητέον πρὸς τοῖς ἀνωτέρω * ὅτι
καὶ ἣν εἰκόνα τετέλεχς τῷ Καίσαρι, αὐτὸς ταύτην
xai ἀῤῥήτως ἐχάραξε, Πῶς; ὅτι μὴ αὐτομάτη ; Μᾶλ -
λον ἐκ συμδάσεως καταπιεῖν τὸν ἰχθὺν τὸν στατῆρα
(τοῦτο γὰρ ἀνθρώπινον), ἀλλὰ τῷ μηδὲν ἀδυνατοῦν-
τι θείῳ Πνεύματι ἅμα τῷ ῥήματι ἐνδημιουργηθῆ-
ναι αὐτὸν τῇ ἰχθυαίᾳ χοιλίᾳ, εὐσεδέστερον ὑπολαμ -
δάνειν. Τοῦτο γὰρ θεοπρεπές, Αὐτὸς γὰρ εἶπε, φη-
ci, xal ἐγεννήθησαν" αὐτὸς ἐνετείλατο, καὶ ἐχτί-
σθησαν.

46 Matth. xvii, 23, seqq... *! Matth, xxr, 18, 9 pgal, cxrviir, 5.

43

Γ΄.
Κὸς τοὺς λέγοντας" ᾿Επειδὴ οὐχ ἔστιν ἐν οὐρανῷ
ἐνρώπου εἰκὼν, ἀλλὰ σταυροῦ τύπος, τοῦτον δεῖ
ταὶ προσκυνεῖν.
Ὁ τὰ πάντα πρὶν γενήσεως αὐτῶν ἐπιστάμενος
δὸς, τῆς διὰ σαρκὸς οἰχονομίας αὐτοῦ τὸ μυστήριον
τὸ καταδολῆς χόσμου προτυπῶν, ἐν ὀὐρανῷ μὲν
τῷ σταυρὸν δι᾽ ἀστέρων ἐσχημάτισεν ^ ἐπὶ γῆς δὲ
ἀστὸν ἐν τῇ τοῦ ᾿Αδὰμ διχπλάσει ^ ὃς ἐστι τύπος
τῷ μέλλοντος - κατὰ τὴν Παύλου τοῦ μαχαρίου φω-
Ww. Ἔδει γὰρ, ἔδει τὸν ἀπ᾽ οὐρανοῦ ἐν τῇ γῇ, καὶ
ὧν ἀπὸ γῆς ἐν οὐρανῷ διατυπωθῆναι" δηλούσης
ἃς δεωρίας ὡς ἀναμὶξ τὰ οὐράνια τοῖς ἐπιγείοις
bro ἄλλως τε οὐδὲ ἦν θεμιτὸν ἐν οὐρανῷ cixo-
w ἀνθρώπο» δεδεῖχθαι" ὅπου γε xai ταύτης χωρὶς
ἄσπτρασι λατρεύειν ἐπλανήθησαν ἄνθρωποι" πολλῷ
c» μᾶλλον, εἰ ἀνθρώπινον ἕόδλεπον εἴδος" Διὰ τοῦ-
* exci Μωσῆς ὁ μέγας" Μὴ ἀναθδλέψας εἰς τὸν
τρανὸν, xxl ἰδὼν τὸν ἔλιον καὶ τὴν σελήνην xal
τοὺς ἀστέοας, καὶ πάντα τὸν κόσμον τοῦ οὐρανοῦ,
τλενηθεὶς προσχυνήσῃς xxi λατρεύσῃς αὐτοῖς. “Ὥστε
cx ἰλεύσεως Χριστοῦ, ἐν ἴσῳ τοῖς ἀλλοις ἀστρῴοις
σχέμασι, καὶ ὁ σταυρικὸς τύπος, ἀποπεμπτέος εἴς
τροισχύνησιν. Εἰ γὰρ τὸ πρωτότυπον τηνιχαῦτα
ἐρατὸν, χολῇ γ᾽ ἂν τὸ εἰχόνισμα εἶναι. CAS! οὗ
& Χριστὸς ἐν τῷ αὐτοῦ ἀρχετύπῳ φιλανθρώπως
τέξοιθε, τιμντέος xai σωτήριος, χἂν ἐν οὐρχνῷ
Sibzo:ro * ὥσπερ xai ἡ τοῦ παθόντος εἰχὼν ἐπὶ
τῆς Ξενταχοῦ φαινομένν, οὔ χαὶ προετετύπωτο *
ἰ εὐ xo» ἄρα εἰχονομάχος χεὶρ προύφθαχεν '[oo-
Atswz. Οὐ τοίνυν διὰ τὸ εἶναι ἐν οὐρανῷ σταυσοῦ

ADVERSUS ICONAMACH. CAPITA VIT.
Á

B

494
III.

In eos qui dicunt , quandoquidem in. celo non est
hominis imago, sed crucis Iypus, istum proinde

adorari debere.

Deus, qui omnia novit priusquam flant, myste-
rium 808 in carne dis pensationis ante mundi con-
stitutionem premonsirans, crucem quidem in colo
per astra representavit, seipsum autem in terra
per formationem Adami, qui, secundum beati
Pauli dictum, typus est ejus qui erat venturus.
Oportebat enim, oportebat eum, qui ex ccelo est,
in terra ; et eum qui de terra est, in colo repre-
sentari: ut. contemplantibus appareret, coelestia
unum cum lerrenis deinceps fore. Alioqui, neque
fas erat hominis imaginem in colo conspici ; si-
quidem, quamvis nulla exstaret, qomines tamen
astra per errorem coluerunt; multo igitur magia,
si formam ibi humanam vidissent. Quocirca ma-
gnus Moses ait: Ne suspiciens in. calum, el videns
solem et lunam οἱ stellas, et omnem ornatum cali,
errans adores ea, et servias illis **. Itaque ante
Chrieti adventum, inter alias astrorum figuras
pariter crucis typus erat, nequaquam adorandus.
Si enim prototypum tunc exsecratum erat, saneet
imago non poterat non esse. At ex quo Christus in
crucis archetypo passus est hominum causa : cru-
cis imago veneranda et salutifera est, etiam que
in eclo conspicitut ; quemadmodum et imago
ipsius patientis, que passim in terris conspicitur,
veneranda fuit, ubicunque expressa ante fuisset :
nisi forte alicubi manug Iconomacha, istorum he-

τύσξον προηγουμένως τιμητέος * ἀλλὰ διὰ τὸ ζωοποιὸν C resim preveniens, Judeos est imitata. Itaque ty-

Dow ἁγιασθὲν τῇ Ev αὐτῷ προσηλώσε! Χριστοῦ "
ὥσσι. καὶ dj εἰχὼν Χριστοῦ, οὐ διὰ τὴν ἐν ᾿Αδὰμ
προτύκωσιν, ἀλλὰ διὰ τὴν ἐκ Παρθένου ἐνανθοώπη σιν
εὐτοῦ.

pus crucis non ideo venerationi esee debuit, quia
in calo exstabat: sed propter vivificum lignum
quod consecratum fuit cum Christus in ipso pepen-
dit: quemadmodum et Christi imago non ideo

colitur, quia in Adamo expressa ante fuit, sed quia ipse ex Virgine humanam naturam sum-

psit.

Δ΄.

Πρὸς τοὺς λέγοντας, ὅτι τὰ viria ὁ ἱερεὺς οὐχ εἰκόνι
χρώμενος, ἀλλὰ σταυροῦ τύπῳ, κατασφοαγίζει
προσφερόμενα αὐτῷ.

"O ἱερεὺς μέσος Θεοῦ xai ἀνθρώπων ἱστάμενος, ἐν
ti. ἱερατιχαῖς ἐπιχλήσεσι, μίμημά ἐστι Χριστοῦ.

Φησὶ yàp ὁ ᾿Απόστολος * Εἷς Θεὸς, εἷς xai μεσίτης

IV.

In eos qui objiciunt, sacerdotem, cum oblatos sibi
infantes consignalt, non imaginem, sed typum cru-
cis adhibere.

Sacerdos Deum inter hominesque medius, in
sacris obsecrstionibus Christum representat. Ait
enim Apostolus: Unus Deus, unus et mediator Dei

θιοῦ καὶ ἀνθρώπων, ἄνθρωπος Χριστὸς ᾿[ησοῦς. [) et hominum homo Christus Jesus 9. Itaque cum sit

Εἰκὼν οὖν ὑπάρχων Χριστοῖ, ἀναγχαίως οὐχ εἰχόνι
(πῶς γὰρ ἂν εἰχὼν εἰκόνι χρήσαιτο τοῦ ἑαυτοῦ ἀρ-
χετύπου) ; ἀλλὰ τύπῳ σταυροῦ, Χριστὸς δηλαδὴ μιῦ-
κοὔμενος. Ὡς γὰρ ἐκεῖνος τὰς ἀρχὰς καὶ τὰς ἐξου-
σίας ἐδειγμάτισεν ἐν παῤῥησία, θριαμδεύσας αὐτὰς ἐν
τῷ σταυρῷ, καθὰ γέγραπται " οὕτω χαὶ οὗτος τύπῳ
σταυροῦ, ὡς τύπος Χριστοῦ" τύπος γὰρ καὶ εἰχὼν
ταυτὸν εἷς ἐμφρφίρειαν' τὸ σωτήριον τοῦ παιδὸς
ἀπεργάζεται" ὥστε κἀνταῦθα εἰχὼν εἵληπται Χριστοῦ

τὸ ἱερατικὸν δηλαδὴ ἀξίωμα.

4 Deut. 1v, 10. 491 Tim. it, 5. *? Coloss. r1, 15.

imago Christi, necessario adhibet non imaginem ;
quo enim modo imago imaginem prototypi sui
adhiberet ? sed typum crucis, imitans Christum
videlicet. Quemadmodum enim Christus principa-
tus el polestates traduxit. confidenter, palam trium-
phans illos 9 in cruce, sicut scriptum est: ita et
iste crucis typo, tanquam ipse Christi typus (nam
typus et imago idem sunt quod ad representatio-
nem attinet) pueri salutem efficit. Qua propter
istic quoque imago Christi, sacerdotalis nempe
dignitas, adhibetur.

495
V.

Adeersus eos qui objiciunt, unumquemque, non
imagine adhibita, sed crucis typo, εἰ morbos et
dax:monem abigere.

Eadem est questionis hujus ac superioris solutio.
Quid ita, et quo tandem modo ! quia unusquisque
fidelium per lavacrum regenerationis, et renovalio-
nem Spiritus sancti, conformis fit imagini Jesu Dei,
prout 80 Apostolo dictum est *!. Ac alio in loco,
lir non debet velare caput. suum, quoniam imago
et gloria Dei est 55. Quibus princeps apostolorum
addit: Vos autem genus electum, regale sacerdo-
tium, gens sancta 9. lta αἱ unusquisque sacrorum
administer sibi fiat secundum conscientiam, ad ea
que salutis sunt. Etsi autem fidelium quisque
imago est, non tamen propterea inutile sit Christi
imaginem in tabella exprimi. Etenim imago et
similitudo que ex generatione divina exsistit , ad
interiorem hominem pertinet. Quo enim modo
Christus esse posset secundum corporis formam
similis hominibus forma inter se in infinitum dis-
similibus ? Ea autem duntaxat imago Christi et
est et dicitur, que per artem facta, speciei corpo-
ree, sive forme, proprias notas, el alia queque
exteriorum gerit indicia. Quod ipsum in vivilicee
crueis typo videre licet. Cum enim Apostolus ait:
Chrislo confizus sum cruci ^. haudquaquam modo
sensibili, neque adhibito sensibili erucis Lypo,
crucifixum se dicit: Neutiquam ; sed secundum
interiorem hominem, et spirituali cruce, cupidita-
tum dico mortificatione. Atque id olarius inno-
tescit ex his Domini verbis: Tolle crucem tuam,
et veni, sequere me *," Itaque sicut isthic el crux
et crucifixo, ambo sunt duplicia : ita etiam in ima-
gine Christi ; artificialem dico, et eam quam fidelis
in 8e suscipit secundum hominem interiorem.

VI.

In eos qui adversus imaginem Christi proferunt

illud Theologi dictum : Quod colendum, mtnime cir -
cumscriptum.

Qui hoo aiunt, ideo aiunt quod vim vocum plu-
ra significantium minime noverint, sive potius no-
Juerint intelligere ut bene agerent. Hec enim ΝΟΣ,
colendum, &quivoca est, ad diversa significata per-
tinens: quemadmodum, exempli gratia, nomen
φῶς accipitur quidem de solis lumine, sed et de
homine dicitur. Homo enim φὼς (rir) dicitur. Ita-
que:i. dicam, φῶς (lumen) non est homo, id verum
est. Tunc enim accipio de sole. Rursus autem si
dicam, φὼς (vir) est homo, id quoque verum : ac-
cipio enim jam de homine: ac in neutro menda-
cium est, propter variam in illis duobus acceptio-
nem. Sic ergo et illius quod colendum dicitur, Vox
est :quivoca et que bifariam intelligitur: nuno
quidem de incireumscripto, nunc autem de circum-
scripto. Itaque a Patre, de natura divina disserente,
dictum eat : Quod colendum, minime circumscrip-
tum : ut eos, qui divinitatem inlra circumscriptio,
δ: [[ Cor. x1, 7.

5! Ram. vir. 29. 83 Petr. 11, 9.

S. THEODORI STUDITJE
À E.

496

Πρὸς τοὺς λέγοντας, ὅτι ἕκαστος σταυροῦ τύπῳ
χρώμενος, ἀλλ᾽ οὐχ εἰκόνι, ἐφ᾽ ἑαυτὸν διώχει χαὶ
πάθος xai δαίμονα.

Τὸ παρὸν πρόδλημα ὁμοίαν τοῦ προλαδόντος ἔχει
τὴν ἀπάντησιν. Πῶς xal τίνι τρόπῳ ; ὅτι τῶν π’ι-
στῶν ἕχαστος διὰ λουτροῦ παλιγγενεσίας, xal dva-
καινίσεως Πνεύματος ἁγίου, σύμμορφός ἔστι τῆς
εἰκόνος τοῦ Ἰησοῦ τοῦ Θεοῦ, κατὰ τὸ ὑπὸ τοῦ 'Amo-
στόλου εἰρημένον. Καὶ ἀλλαχοῦ, ᾿Ανὴρ οὐκ ὀφείλει
κατακαλύπτεσθαι, εἰχὼν xal δόξα Θεοῦ ὑπάρχων,
Πρὸς οἷς φησιν ὁ χορυφαῖος 'Amxóctoloc* Ὑμεῖς
δὲ γένος ἐχλεχτόν * βασίλειον ἱεράτευμα, βθνος
ἅγιον. Ὥστε χαὶ ἱερουργὸς ἕχαστος ἑαυτῷ γίνοιτο
κατὰ συνείδησιν ποὸς τὰ σωτήοια. Οὐ μὴν ἐπειδὴ

B εἰκὼν ὁ πιστὸς, παρέλχον ἂν εἴη τὴν ἐν πίναξι Χοι-

στοῦ εἰχύνα εἶναι. 'H μὲν γὰρ διὰ τῆς κατὰ τὴν
θείαν γέννησιν συμμορφώσεως, εἷς τὸν ἔσω ἀν-
θρωπὸν εἵληπται!. Πῶς γὰρ ἂν τοῖς ἀπείρως ἀλλή -
λων διεστηχόσι κατ᾽ ἰδέαν, σωματιχῷ χαραχτῆρι
ὁμοιωθείή Χριστός ; ἡ δὲ τοῦ ἔνσωμάτου εἴδους f;to:
μορφῆς φέρουσα τὰ ἰδιώμχτα, xal ὅσα ἄλλα τῶν
ἔξω γνώριμα, μόνη τεχνητὴ εἰχὼν Χροιστοῦ xai ἔστι
xal λέγεται. ᾿Ἐπεὶ καὶ ἐπὶ τοῦ τόπου τοῦ ζωοποιοῦ
σταυροῦ ταυτὸν ἔστι βλέπειν. Λέγων γὰρ ὃ ᾿Από-
στολος, Χοιστῷ συνεσταύρωμαι, οὐχ αἰσθητῶς δη-
λόνοτι, οὐδὲ αἰσθητῷ τύπῳ σταυροῦ χρώμενος, ἕχυ-
τὸν ἐσταυρωχένχι λέγοι ποθέν ἀλλὰ χατὰ τὸν
ἔσω ἄνθρωπον, καὶ νοητῷ δηλαδὴ σταυρῷ, τῇ νε-
χρωτιχῇ, φημὶ, τῶν παθῶν ἐνεργείᾳ. Ka! vy: τοῦτο
χκαταδηλότερον ἐκ τοῦ τὸν Κύριον εἰπεῖν “ "Aoov τὸν
σταυρόν aou, xal δεῦρο ἀχολούθει μοι. Ὡς οὖν ἐνταῦ-
θα ἀμφότερα διττὰ, σταυρὸς xal σταύρωσις " oU-
τω χαὶ ἐπὶ τῆς εἰκόνος Χριστοῦ " τεχνητὴ, φημὶ, καὶ

ἡ κατὰ τὸν ἔσω ἄνθρωπον ἐπὶ τοῦ πιστοῦ λαμὄανο-

μένη.

Πρὸς τοὺς προφέροντας χατὰ τῆς εἶχό »
e ὑπὸ τοῦ Θεολόγου εἰρημένον." Τὸ σεπτὸν οὐ
περιγραπτόν.

Παρὰ τὸ μὴ εἰδέναι τὴν τῶν ὁμωνύμων δύναμιν,
ἤγουν παρὰ τὸ μὴ βουληθῆναι συνιέναι τοῦ ἀγαθῦ-
ναι, ἡ πρότασις αὕτη. Τὸ γάρ τοι σεπτὸν, ὁμώνυμος
φωνή ἐστιν εἰς διάφορα σημαινόμενα θεωρουμένη.
Οἷον ix παραλλήλου τὸ φῶς λαμάνεται μὲν ἐπὶ
τοῦ ἡλίου " λαμδάνεται δὲ xai inl ἀνθρώπου. Φὼς

D γὰρ ὁ ἄνθρωπος εἴρηται. ᾿Εὰν οὖν εἴπω" Τὸ φῶς

οὐχ ἔστιν ἄνθρωπος, ἀληθές. Εἴληπται γάρ μοι ἐπὶ
τοῦ ἡλίου. Et δέ γε πάλιν εἴποιμι, Ὁ φὼς ἄνθρωπός
ἐστιν" ἀληθές. Εἴληπται γάρ μοι ἐπὶ τοῦ ἀνθρώπου *
χαὶ οὐδέτερον ψεῦδος, διὰ τὴν ἐν ἀμφοτέροις μετά-
ληψιν. Οὕτω τοίνυν χαὶ ἐπὶ τοῦ σεπτοῦ ὁμώνυμας
à φωνὴ διχῶς νοουμέμλη, πῆ μὲν ἐπὶ τοῦ ἀπεριγρά-
πτου, πῆ δὲ ἐπὶ τοῦ περιγεγραμμένου. Τῷ Πατρὶ
οὖν περὶ τῆς θείας φύσεως θεολογοῦντι εἴοηται" Τὸ
σεπτὸν οὐ περιγραπτόν᾽ πρὸς ἀνατροπὴν τῶν εἵσω
περιγραφῆς τὸ Θεῖον ὁριζόντων. Καὶ ἀληθές. Οὐ
μὴν περὶ οἰχονομίας προὔκειτο λέγειν. ΓΑλλλος γὰρ

δὲ Gal. 11, 19. ** Matth. νι, 24.

δῖ ORATIO ADVERSUS ICUNOMACH.

498

ἰόγος θεολογίας, καὶ ἕτερος οἰχονομίας, ἐν oi; οὐ τὰ À nem includunt, refelleret : οἱ vere dixit. Nec vero .

zx ἔστ: δογματίζειν. ᾿Αμέλει χαὶ ὁ θεῖος Κύριλ-
τὸς τὴν ὑπόστασιν, πῆ μὲν ἀντὶ τῆς φύσεως, πὶ δὲ
ini τῆς ὑποστάσεως ς λαμδένει, χατὰ τὸ διλύ μματον
ναι τὴν φωνήν. Ἐπεὶ ὅτι οἷδε καὶ τὸ περιγραπτὸν
mr:ó», αὐτός φησι" « Προσχύνησον τὴν φάτνην, δι
ἢ σὺ, ἄλογος ὦν, ἐτράφης ὑπὸ τοῦ Λόγου. » Τὸ δὲ
τροσχυνη τὸν, δηλονότι xal σεπτόν. Eo λέγειν περὶ
τοῦ Κυριαχοῦ σώματος" do' οὖν οὐ περιπραπτόν;
τς ἀντερεῖ λόγος : τί 06; οὐ σεπτόν ; xai οἱ λίθο!: τυμ--
τέαχιεν. Τί δὲ εἴποις περι τοῦ ζωοποιοῦ σταυροῦ ;
τοῦ ἀντιτύπου : τοῦ θυσιαστηρίου ; τῆς θείας τρα-
mz: : τοῦ ἀχράντου Εὐαγγελίου ; οὐτινοσοῦν ἀλ-
loo ἱεροῦ ἀναθήματος ; αὐτὰ τὰ τῶν ἁγίων λείψανα
*) πάντα περιγρακτά; παντί ποῦ δῆλον" ἀλλ᾽ ὅμως
12: σεπτὰ, ὥσπερ xai d Χριστοῦ εἰκών ᾿ συμμαρ-

τυρούντων τῶν τῆς ἁγίας ἕχτης συνόδου [Ιχτέρων,
ἵν τισι τῶν σιεπτῶν εἰκόνων [Γραφῆς εἰρηχό-
των.

Ζ΄.

Πεὸς τοὺς προφέροντας χατὰ τῆς εἰχόνος Χριστοῦ, τὸ

πὸ τοῦ ἁγίου Γρηγορίου εἰρημένον * « Εἰ τις τῷ
κεῖσ P σκυνεῖ, p d ju tt Χριστοῦ τοῦτο
Ἐοιὰ, εἴδω; ολατρεῖ. »

Τοῦτο πρὸς τοὺς ᾿Αρειανοὺς, χτίσμα λέγοντας τὸν
TZ» τοῦ Θεοῦ εἶναι, εἴρηται. “Ἡμεῖς δὲ ἐπειδὴ προσ-
πυνλῦντες τὴν εἰχόνα Χριστοῦ, Χριστὸν αὐτὸν mpos-
xr, πεφρονήχαμεν ὀρθοδόξως, διὰ viv ἐπ᾿ ἀἄμ-
φιῖν μἱᾶὰν προσχύνησιν, οὐ διαφορουμένην κατὰ τὸ
τῆς οὐσίας διάφορον, τοὐναντίον δὲ ταυτιζομένην τῇ
τῆς μιᾶς ὑποστάσεως ἐνότητι" οὐ χτίσματ'
χηωνηῶμεν, μὴ γένοιτο" ὅτι μηδὲ χτίσμα Χοιστὸς,
κᾶν ἐστιν ἐν αὐτῷ τὸ κχτιστὸν, τοῦ χρείττονος, ὥς
φησιν, ἐκνικήσαντος. Μὴ βλέπε πάλιν τὴν ὕλην ἀφ᾽
ἧς ἐξήρνται τῇ ἐπινοίᾳ, xxv ἐν αὐτῇ ὡς ἐν χατ-
ὄπερῳ, καὶ αὖθις λέγω, ἐμφανίζηται διὰ τῇς εἰχό-
τος. Ei δὲ φαίης μὴ χωρεῖν, τῆς τυφλότητος ἐσε ὑἱ,
Ξοὺς ἕξω μόνον ὀφθαλμοὺς φέρων, d μὴ βάλλειν τοὺς
μαργαρώδεις τῆς ἀληθείας λόγους ὁ Θεὸς xai Αὖγος
προστέταχεν.

πῦ01-

de cconomia sermo tunc erat ; alia enim Tbeodo-
gie, alia cconoimnie ratio. neo eadem utrobique
decernere licet. Sane et divinus Cyrillus hyposta-
sim modo pro natura, modo pro persona usurpat,
quod nempe gemina sit vocis illius acceptio. Et
quoniam non ignorat coli posse quod oircumscrip-
tum sit, ipse ait : « Adora presepe, in quo tu ratio-
nis expers cum esses, a Verbo nutritus fuisti. »
Quod autem adoratur, utique colendum est. Omitto
dicere de Domini corpore: nonne illud circum-
scriptum est? quis sermo contradicat ? aut quo-
modo non sit venerandum ? ipsi lapides id clament
Quid dices porro de vivifica cruce? de antitypo?
de altari? de sacra mensa? de intaminato Evan-

p 8elio, aul alio quovis sacro instrumento? Ipsa

sanctorum reliquia nonne omines circumscriple
sunt? Sunt sane : attamen colende, sicut et Christi
imago : testantibus id una voce Patribussancle sy-
nodi sext, quibusdam in Scriptis ubi de sacris
imaginibus egerunt.

VII.
In eos qui adversus imaginem Christi proferunt illud

a sancto Gregorio dictum : « Si quis creaturam

adorat, elamsi faciat. id. in. Christi nomine,

idololatriam committit. »

Dictum istud fuit adversus Arianos, qui Dei
Filium creaturam aiebant esse. Nos vero, quo-
niam imaginem Christi adorantes, Christum ipautn
adorare secundum sententiam orthodoxam in
animo habuimus, adoratione ambobus communi
neque diversa pro substantie diversitate, sediunica
propter persone unitatem : creaturau1 non ado-
ramus, absit! siquidem neque Christus crealuru
est, quamvis in ipso si aliquid creatum : quía
istud vincitur, ut aiunt, ab eo quod prestantius
est. Ne respice amplius materiam a qua per cogi-
tationem avulsus est, quamvis in ipsa tanquam in
speculo (et id rursus dico) conspiciatur per imagi-
nem. Quod si dicas te id non capere, o! te, cum
oculos duntaxat corporis habeas, ceoíitate seimilom
porco, cui margaritas sermonum veritatis mittere
veluit Deus et retio

EJUSDEM THEODORI
ORATIO ADVERSUS ICONOMACHOS.

(Hanc leges supra in Vita S. Theodori a Michaele monacho conscripta col. 175.)

S. THEODORI STUDIT.E

EJUSDEM

EPISTOLA AD THEOPHILUM IMPERATORE
DE SANCTIS AC VENERANDIS IMAGINIBUS.

(Exstat inter Opera S. Joannis Damasceni hujus Patrologiz t. XCV, col. 345.)

TOY AYTOY
EIIIZTOAH ΠΡῸΣ IIAATONA

TON EAYTOY UATEPA

ΠΕΡῚ THX IIPOEKYNHXEQX TON EIKONQON.

EJUSDEM

EPISTOLA AD PLATONEM

IPSIUS PATREM

DE GULTU SACRARUM IMAGINUM.

Nosmetipsos consolamur, cum sanctum caput A ᾿Εαυτοὺς παραμυθούμεθα προησλαλοῦντες τῇ

nostrum alloquimur. Quodnam enim potest filio
salatiummajus esse, quam conferre sermonem
cum paire, tali presertim ac tanto, cujus virtus
multarum urbium ac regionum et insularum pre-
coniis celebratur ? Atque is est pater meus charissi-
mus : eliamsi fructus arbori similis non sit, ob te-
nuitatis mea infecunditatem : tu tamen uobis pro-
positus es tanquam pietatis norma: neque nobis
tantum, sed et omnibus qui pie vitam instituere,
ad virtutis perfectionem contendere, et ad prospe-
rum cursum exoitari velint. Cnm autem sanctitas
(ua jam pridem a me postulaverit, ut quomodo sa-
cram imaginem Christi venerari oporteat edisse-
ram : non quo id ignores, sed volens ea re meam
orationem tacentem excitare : mihi quidem hac-
tenus non licuit respondere ; nunc autem remini-
scens, aequum esse duxi ; quod mihi abs te impera-
tum est, cum sanctarum precum tuarum auxilio
exsequi : tametsi hac ipsa de re alias satis fortasse
disseruerim.

Omnis itaque artificialis imago, similitudo est
illius cujus imago est, ao in se ipsa formam sui

xtgaÀf ἡμῶν, Τί γὰρ ἂν εἴη παραχλητικὰ
παιδὶ, ἢ πατρὶ διαλέγεσται, xal γε τοιούτῳ xa
λιχούτῳ, o9 τὴν ἀρετὴν ᾷδουσι πολλαὶ πόλεις
pai τε xai νῆσοι; οὗτος ὁ ἐμὸς ποθεινὸς II
κἂν ὁ χαρπὸς τῷ δένδρῳ οὐχ ἐοιχὼς, διὰ τὸ ὁ
στον τῆς ταπεινώσεώς μου. ᾿Αλλ᾽ ὅμως τὸ m,
σθαί σε χανόνα εὐσεδείας ἔχομεν " οὐχ ἡμεῖς p
ἀλλὰ xal οἶπερ ἂν ἕλοιντο θεοσεβεῖν, πτερὸ
εἰς ἀνδρείαν, καὶ διανίστασθαι πρὸς εὐδρομίαν."᾽
δὴ δὲ ἀπὸ χρόνου πολλοῦ ἐπεζύήτησέ σου ἡ ἁγίωι
δοῦναί με λόγον, πὼς δεῖ τὴν σεπτὴν εἰχόνα

στοῦ προσχυνεῖν * οὐχ ἀγνοοῦσα, ἀλλὰ βουλο
χαντεῦθεν τὸν ἄλογόν μου λόγον xiwsiv* tnvo
μὲν οὔχ ἐξεγένετό μοι ἀποχριθῆναι. Νυνὶ δὲ
μνησθεὶς, δέον ἡγησάμην τὸ ἐνταλθέν μοι ἐφ'
olóv τέ ἐστι τῇ συνεργείᾳ τῶν ἱερῶν cou προσε
ἀποπληρῶσαι. Ei καὶ ὅτι ἄλλοθί που περὶ τοῦδε.
τάχα ἱχανῶς ἐξεῖπον.

Πᾶσα τοίνυν τεχνητὴ εἰχὼν, ὁμοίωσίς ἔστιν.
J| εἰκὼν, καὶ ἐν ἑαυτῇ τὸν χσραχτῆρα τοῦ ἀρ

DE CULTU SACRARUM 1MAGINUM.

$02

ποῦ μιμητιχῶς δείχνυσι, χαθώς φησιν ὁ πολὺς τὰ A exemplaris imitando demonstrat, sicut divinorum

ϑεῖα Διονύσιος. τὸ ἀληθὲς ἐν τῷ ὁμοιώματι " τὸ dp-
χίτυπον ἐν τῇ εἰχόνι - τὸ ἑχάτερον dc ἑκατέρῳ, παρὰ
τὸ τῆς οὐσίας διάφορον. Ὥστε ὁ προσχυνῶν τὴν el-
πόνα, προσεκύνησε τὸν ὅνπερ ἐμφαίνει ἡ εἰχὼν
ἀσφαλῶς. Οὔτε γὰρ τὴν τῆς εἰκόνος οὐσίαν, ἀλλὰ
τὸν ἐν αὐτῇ γεγραμμένον προσεχύνησεν - οὔτε μὴν
τοῦ ἀρχετύπου τὴν εἰχόνα διέσχισε χατὰ ταυτὸν τῆς
τροσχυνήσεως, Ταυτὸν γὰρ d εἰχὼν τῷ ἀρχετύπῳ
τῇ ὁμοιώσει. Οὕτω τοιγαροῦν χαὶ ὁ μέγας Βασί-
λεῖος “ὅτι βασιλεὺς λέγεται xai dj τοῦ βασιλέως εἶ-
xo", καὶ οὐ δύο βασιλεῖς. Οὔτε γὰρ τὸ χράτος σχί-
vat, οὔτε 3$ δόξα μερίζεται. Ὡς γὰρ ἡ χρατοῦσα
ἐμῶν ἀρχὴ καὶ ἐξουσία μία, οὕτω xal ἡ παρ᾽ ἡμῶν
δοξολογία μία, xai οὐ πολλαί, Διότι ἡ τῆς εἰχόνος
τιμὴ ἐπὶ τὸ πρωτότυπον διαδαίνει. Εἰ δὲ ἐπὶ τὸ πρω-
τύτυπον διαδαίνει, οὐχ ἄλλη xai ἄλλη, ἀλλὰ μία xai
t αὐτὴ τιμητιχὴ προσχύνησις" ὥσπερ ἕν χαὶ
ταυτὸν τὸ προσχυνούμενον χἀν εἰκόνι πρωτότυ-
πον.
Δλλο δὲ φυσικὴ εἰχὼν, xxi ἄλλο μιμητική. 'H
δὲν 09 φυσιχὴν διαφορὰν ἔχουσα πρὸς τὸ αἵτιον,
ἀλλ᾽ ὑποστατικὴν, ὡς Υἱὸς πρὸς τὸν Πατέρα " ἄλλη
JE ὑπόστασις τοῦ Υἱοῦ, xoi ἑτέρα τοῦ Πατρὸς, μία
& τύσις δηλονότι. Ἢ δὲ τὸ ἀνάπαλιν φυσιχὴν δια--
eopiv ἔχουσα, ἀλλ᾽ οὐχ ὑποστατικχήν᾽ ὡς d εἰκὼν
τοῦ Χριστοῦ πρὸς τὸν Χριστόν. Ἄλλη μὲν γὰρ φύ-
s; ὑλογραφρίας, xal ἑτέρα τοῦ Χριστοῦ" οὐχ ἄλλη
ü ὑπόπτασις, ἀλλὰ μία xai dj αὐτὴ τοῦ Χριστοῦ,
ip τῷ διχόνι γεγραμμένη. Τοῦ αὐγοῦ θείου Βασι-
λείου πάλιν λέγοντος " Ὃ οὖν ἔστιν ἐνταῦθα μιμητι-
ww; 5 εἰχὼν, τοῦτο ἐχεῖ φυσιχῶς ὁ Υἱός " xai ὥσπερ
iz τῶν τεχνητῶν χατὰ τὴν μορφὴν ἡ ὁμοίωσις,
exa. ἐπὶ τῆς θείας xai ἀσυνθέτου φύσεως τῇ χοι-
wnig τῆς θεότητος dj ἕνωσις. Ὅρα οὖν τὸ διάφορον,
ὅτ: ἐπὶ τῆς φυσικῆς εἰχόνος xai τοῦ αἰτίου, ἤγουν
1) [ἰοῦ xzi τοῦ Πατρὸς, ἡνίχα μία φύσις, μία καὶ
WAnUvLJIQ χατὰ τὸ ταυτὸν τῆς φύσεως, οὐ τῆς
ἰαειίσεως * ἐπειδὴ ὡς μίαν φύσιν, μίαν xal προσ-
um xai δοξολογίαν ὁμολογοῦμεν τῆς ἁγίας
Ip, τρεῖς δὲ ὑποστάσεις. Πατρὸς xal Υἱοῦ χαὶ
ἅγια Βμεύματος. Ἐπὶ δὲ τῆς μιμητικῆς εἰχόνος
καὶ τὸ ἐρχετύπου, ἤγουν Χριστοῦ καὶ τῆς Χριστοῦ
εἰκόνος, ἐνίκα μία ὑπόστασις Χριστοῦ, μία καὶ ἔν--
ξαῦϑα τμαχύνν,σίς ἐστι, χατὰ τὸ ταυτὸν δηλονότι
τῆς μιᾶς ὑποστάσεως, οὐ τὸ ἑτεροΐον τῶν φύσεων
Σρισιοῦ ταὶ τῆς εἰχόνος. Εἰ δὲ ὥσπερ χατὰ τὸ
φευτὸν τῆς ὑποστάσεως, οὔτω xal χατὰ to ταυτὸν
τὸς φύσεως, μίαν φαίημεν εἶναι τὴν προσχύνησιν
τῆς εἴκόνος πρὸς τὸ πρωτότυπον, οὐχέτι διαφορὰν
ἐχόνος xal εἰκονιζομένου γνωριοῦμεν ἀλλ᾽ ἔσται
ὡς μία ὁπόστασις, οὕτω xai μία φύσις τῆς εἰχό-
᾿ς Χριστοῦ καὶ αὐτοῦ δὴ Χριστοῦ" xal ἐμπίπτομεν
ἧς Ἑλληνικὴν πολυθεΐαν, πᾶσαν ὕλην εἷς Χριστοῦ
ἐχόνα χαραχτηριζομένην θεοποιοῦντες, Κἀντεῦθεν
ἐνοίξομεν γλῶσσαν τοῖς εἰχονομάχοις χατηγορεῖν
ἡμῶν τῶν ἕνα Θεὸν iv τρισὶν ὑποστάσεσι προσ-
πονούντων, πολλοὺς θεοὺς προσχυνεῖν τε καὶ σέδειν
ex ἀπεικότως. Εἰ δὲ μήτ᾽ αὖ χατὰ τὸ ταυτὸν τῆς

peritus Dionysius ait : veritas in similitudine,
exemplar in imagine, alterum in altero, excepta
duntaxat substantie differentia. Itaque imaginem
venerans, illum, quem imago exhibet, veneratur.
Non enim substantiam ipsiusimaginis, sed in quod
in ipsa expressum est colit: neque porro, quod ad
venerationem illam attinet, imaginem ab exem-
pleri sejungit: idem quippe sunt, similitudine
nimirum, imago et exemplar. Sic et magnus itaque
Basilius ait imaginem etiam regis appellari regem,
nec lamen duos esse reges, nequeenim aut poten-
tia scinditur, aut honor dividitur: atque ut una
est potestas ac dominatio cui subjicimur, sic unus
est et non multiplex honor qui a nobis exhibetur :
siquidem honor imaginis ad ipsum exemplar
transit. Si autem adexemplar transit, nan est alius
atquealius, sed unus et idem honor atque vene-
ratio, sicat unum idemque est;etiam quod in ima-
gine colitur exemplar.

Aliud est perroimago naturalis, aliud per imitatio-
nem expressa. lila quidem diversam a sua causa
naturam non habet, sed personam : quo modo se
habet Filius ad Patrem. Alia enim est Filii, alia
Patris persona, natura vero una est. Contra "au-
tem altera penes naturam differt, non penes per-
sonam : quo modo imago Christi se habet ad Chri-
stum ; aliam enim pictura materia, aliam Christus
naturam habet: at persona alia non est, sed una
sedemque, Christi scilicet, etiam ut in imagine ex-
pressa est: cum divinus Basilius rursum dicat :
Quod igitur illic imago est per imitationem, istud
ibi Filius est per naturam : et quod est in arlifi-
cialibus similitudo forme, id ipsum, est in divina
et simplici natura divinitatis communitaset unitas.
Vide igitur discrimen : scilicet in imagine naturali
ac in ipsius causa, puta in Filio et Patre, cum na-
iura una sit, una quoque veneratio est, secundum
identitatem nature, non persone : siquidem ut na-
turam unam, sic et unam venerationem ac glorifi-
cationem sancte Trinitatis confitemur, tres vero
personas, Patris, et Filii, et sancli spiritus. In
imagine autem artiflciali ac ipsius exemplari, pu a
in Christo et imagine Christi, cum unica sit per-
sona, Christi scilicet, ibi unica et veneratio est,
secundum unius nempe personeidentitatem, quau-

D tumvis diverse sint Christi et imaginis nature.

Si vero dicamus venerationem imaginis et exem-
plaris unicam esse tum secundum persone,
tum secundum nature identitatem ; non am-
plius agnoscimus (imaginis ac rei represen-
tate differentiam, sed unica erit Christi imaginis
et Christi ipsius, ut persona, sic et natura: et in
Deorum multitudinem, more gentilium incidimus,
quamcunque materiam que imaginem Christi exhi-
beat instar numinis colentes. Atque Iconomacho-
rum linguam ea re exoitabimus, ut nos qui unum
in tribus personis Deum veneramur, merito accu-
sent, tanquam plures Deos colamus ao venere-

S. THEODORI STUDIT;E

504

mur. Rursusautem si quisdicat nequesecundum per- À ὑποστάτεως, μήτε κατὰ τὸ ταυτὸν τῆς φύσεω λέ-

Bons, nequesecundum nature identitatem, eamdem
esse imaginis ac exemplaris venerationem ; isulique

les scindit,ac honorem exemplaris ab ima-
ginesejungit, atqueadeo Chrisli veneransimaginem,
manifeste est idololatra, non unam veneralionem,
sed geminam exhibens. Quod quidem Iconomachi de-
monstrare magno studio enituntur, inde colligentes
Christi carni non convenire ut circumseribatur: qui
quidem conlutantur similiter acii qui Deum specie
tenus et. apparentia sola inter homines versatum
esse dixerunt. Sed utrorumque simul impietas in
guis tenebris sepulta maneat. Vera autem Chri-
slianorum fides, sicutantea dictum est, quemadmo-
duminsancfa Trinitate unicam venerationem confi-
tetur ob divinitalis communionem ; sio eliam in
imagine Christi unicam eamdemque venerationem
confitetur propter Christi persone uaitatem. Ka
enim ipsa persona est que colitur, etiam in pi-
etura: siquidem imago non erit, sed res quiedam
subsistens per sese, si ita dividatur, ut honore se-
paretur a suo exemplari, Atque ila demum unica
est eliam in imaginis Christicullu veneratio et glo-
rifieatio multum laudandi ao beate Trinitatis. Sed
forlasse dicat aliquis : Ergo cum veneratio illa
idem sit ac lalria, imago Christi pariter cum
Bancia Trinitale latria colitur. Verum qui hoc
dical, ignorare videtur diversam esse veneratio-
nem; siquidem sanctos veneramur, sed latrie cul-
tum ipsis non exhibemus. Principes quoque vene-
ramur juxta divinam legem : at neque ipsos latria
colimus. Deinde discat iste insuper, nequaquam
ipsam imaginis substantiam coli : hoc enim anobis
alienura est, ac eorum proprium qui serviunt crea-
ture polius quam Creatori, Sed cum in imagine
Christi colitur Christus ; imaginis materia manet
prorsus expers illius honoris, qui Christo in ipsa
exhibetur propter similitadinem qus propria est
persone Christi, eL que a materia illa diserepat
quamvis in ipsa conspicitur. Ae mihi videtur ista
res cum speculi exemplo congruere. Nam ibi etiam
spectantis vultus quodammodo depingitur, manet-
que similitudo extras materiam: ac si quis ibi
suam imaginem compleetatur, materiam ipsam mi-
nime complectitur: cum nec istius causa accedat,
sed ob sui ipsius similitudinem in illa expressam,

0t τις εἶναι τὴν τῆς εἰχόνος πρὸς τὸ ἀρχέτυπον
προσχύνησιν, δηλονότι ἔσχισε τὸ χράτος xx! ἐμέρισε
τὴν δόξαν τοῦ ἀρχετύπου ἀπὸ τῆς εἰκόνος " καὶ οὔ-
τως προσχυνῶν τὴν εἰκόνα Χριστοῦ, εἰδωλολατρεῖ
φανερῶς, οὐ μίαν, ἀλλὰ δύο προσχυνήσεις εἰσφέ-
ρων. Ὅπερ ἀποδειχνύναι σπεύδουσιν οἱ εἴχογο-
μάχοι" ἀναιροῦντες ἐντεῦθεν, ὡς τὸ εἰχὸς, Xpi-
στὸν σαρχὶ περιγράφεσθαι, ἴσα τοῖς iv δοκήσει καὶ
φαντασίᾳ ἐπιδεδημηχέναι Θεὸν τοῖς ἐν γῇ ἀσεθεῖν
ἀπελεγχόμενοι. "AX ἐῤῥίφθω τὸ ἀμφοτέρων ἐπίσης
ἀσεδὲς ἐν τῷ οἰκείῳ σκότει - ἡ δὲ ἀληθὴς τῶν Χρι-
στιχανῶν πίστις, καθὼς προείρηται, ὡς μίαν ἐπὶ τῆς
ἁγίας Τριάδος τῇ κοινωνίᾳ τῆς θεότητος ὁμολογεῖ
προσχύνησιν" οὕτω xal ἐπὶ τῆς εἰχόνος Χριστοῦ
μίαν καὶ τὴν αὐτὴν προσχύνησιν ὁμολογεῖ κατὰ τὴν
ταυτότητα τῆς ὑποστάσεως τοῦ Χριστοῦ, Ἢ αὐτὴ
γά5 ἐστι προσχυνουμένη, κἂν γεγραμμένη εἴη.
Ἐπεὶ οὐχ ἂν εἴη εἰχὼν, εἰ μεσηλαδεῖται καὶ διασγί-
ζεται τῇ τιμῇ ἀπὸ τοῦ πρωτοτύπου, ἀλλ᾽ ἰδιουπόστα-
τόν τι πρᾶγμα τυγχάνει. Καὶ οὕτω λοιπὸν xàw τῇ
τῆς εἰκόνος τοῦ Χριστοῦ προσκυνήσει, μία ἡ προσ-
κύνησις καὶ δοξολογία τῆς πολυύμνήτου xx! μαχα-
ρίας Τριάδος, Δύξεις δ' ἄν τις χἀχεῖνο λέγειν" Οὐ-
κοῦν ἐπειδὴ ἢ προσχύνησις λατρεία, συλλατρεύεσθαι
συμδαίνει τὴν εἰχόνα Χριστοῦ τῇ ἁγίᾳ Τριάδ', "AX"
ἔοικεν ὁ τοιοῦτος μὴ εἰδὼς διαφορὰν προσκυνήσεως *
ἐπεὶ προσχυνοῦμεν ἁγίοις, ἀλλ᾽ οὐ λατρεύομεν αὖ-
τοῖς" χαὶ ἄρχουσι χατὰ νόμον Θεηῦ, ἀλλ᾽ οὐδ’ αὐὖὐ-
τοῖς λατρεύομεν. "ἔπειτα μανθανέτω αὖθις, ὅτι οὐ
τῆς οὐσίας τῆς εἰκόνος ἐστὶ προσχύνησις " τοῦτο γὰρ
ἔχτοπον, καὶ τῶν λατρευόντων τῇ κχτίσει παρὰ τὸν
Κτίσαντα ἔργον, ἀλλὰ τοῦ bv τῇ εἰκόνι Χριστοῦ mpoa-
χυνουμένου Χριστοῦ, ἀχοινων του μενούσης παντά-
πασι τῆς εἰχονιχῆς ὕλης πρὸς τὸν προσχυνούμενον
ἐν αὐτῇ Χριστὸν τῷ ὁμοιώματι, ὅπερ Ἐστὶν ἴδιον
τῆς ὑποστάσεως Χριστοῦ, χεχωρισμένον τῆς ὕλης,
χἂν ἐν αὐτῇ ὁρᾶται, Καί μοι δοκεῖ τῷ ἐν κατόπτρῳ
παραδείγματι ἐοιχέναι " κἀχεῖ γὰρ οἱονεὶ διαγρά--
φεται τοῦ ὁρῶντος τὸ πρόσωπον καὶ μένει ἔξω τῆς
ὕλης τὸ ὁμοίωμα " κἂν δόξειεν ἀσπάσασθαι τὴν ξαυ-
τοῦ εἰχύνα ἐχεῖσε͵ οὐ τὴν ὕλην προσεπτύξατο " ὅτι
μηδὲ δι' αὐτὴν πρόσεισιν, ἀλλὰ τὸ ἐν αὐτῇ ἀπειχο-
νισθὲν αὐτοῦ ὁμοίωμα" διὸ καὶ πρεσέφυ τῇ ὕλῃ"
ἀμέλει μεταστάντος αὐτοῦ τοῦ ἐσόπτρου, συναπέστη
αὐτῷ ἅμα χαὶ τὸ ἴνδαλμα, ὡς μὴ κοινωνοῦντι τῇ

et materia adherentem. Nimirum amoto speculo, D τοὺ ἐσόπτρου ὕλῃ " ὥσπερ οὖν καὶ ἐπὶ τῆς εἰχονικῆς

statim ex ipso effigies excedit, lanquam nihil ha-
bens cum speculi materia commune. Bic ergo et
in imaginis materia se res babel. Si enim apparere
desinat que in ipsa conspicitur similitudo, ad
quam veneratio perlinet; materia manet absque
honore, tanquam nihil cum illa similitudine com-
monicans. Rursum, sit annulus imagine regis in-
sculptus : deinde imprimatur in cera, in pice, in
argilla : signum quidem unum et idem eritin qua-
libet ex his materia consimile ; ipse autem res {185
inter 56 discrepant : signum vero nonneidcircoidem
prorsus est quamvis in materia diversa, quia cum

ὕλης * ὅτι ἀφανισθέντος τοῦ Ev αὐτῇ ὁρωμένου ὅμοιώ-
ματος ἐφ᾽ ᾧ ἡ προσκύνησις, ἔμεινεν ἡ ὕλη ἀἄπροσ-
χύνητος, ὡς μηδὲν χοινωνοῦσα τῷ ὁμοιώματι. "Ἔστω
πάλιν δακτύλιος ἐγκεχαραγμένος βασιλικὴν εἰκόνα '
εἶτα ἐχτυπούσθω iv χαιρῷ, iv πίσσῃ, ἐν πηλῷ" ἡ
μὲν οὖν σφραγὶς μία wal ἡ αὐτὴ ἀπαρέλλακτος Ἐν
ἀμιρητέραις ταῖς ὕλαις" αἱ δὲ πρὸς ἀλλήλας διχφο-
ρούμεναι" οὐχ ἂν δὲ ἐν ταῖς διαφορουμέναις ἀπαρ-
ἄλλαχτος ἔμεινεν, ἢ παρὰ τὸ μηδὲν ταῖς ὕλαις xo:-
νωνεῖν, "AAÀ' εἶναι αὐτὴν τῇ ἐπινοίᾳ τούτων κε-
χωρισμένην, μένουσαν iv τῷ δαχτυλίῳ, Οὕτως οὖν
καὶ τὸ τοῦ Χριστοῦ ὁμοίωμα, κἂν ἐν ὁποιφοῦν ὕλῃ

SERMONES CATECHETICI. — PRJEFATIO.

506

χεχαραχτήρισται, ἀχοινώνητόν ἐστι τῇ ἐν 7j δείχνυ- A illis rebus non communicat, eed manet in annulo,

tz: ὅλῃ - μένον ἐν τῇ τοῦ Χριστοῦ ὑποστάσει, ἧσπέρ
ὄσται καὶ ἴδιον. Καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν, οὐ λατρεύεται 5
εἰκὼν τοῦ Χριστοῦ. ᾿Αλλ᾽ ὁ ἐν αὐτῇ προσχυνούμενος
Χριστός - καὶ προσχυνητέον αὐτῇ xarà τὸ αὐτὸν τῆς
$moetiste τοῦ Χριστοῦ, παρὰ δὲ τὸ νῆς οὐσίας
τῆς εἰχόνος διάφορον.

ab illis rebus ipsa idea separatum. Sic igitur et
Christi similitudo quacunque tandem in materia
sit expressa, minirne communicat oum materia in
qua conspicitur, manens in ipsa Christi persona,
cujus nempe propria est. Atque ut verbo dicam, latrie
cultus minime exhibetur imagini Christi, sed Chri-

so qui in ipsa colitur: ao imaginem venerari oportet secundum identitatem persone Christi, quan-

tumvis subetantia ipsius diversa sit.

Οὕτω τοιγαρηῦν, ὡς ἐμὲ γοῦν εἰδέναι, τῇ τῶν
ἐτῶν Πατέρων διδασκαλίᾳ ἐπερειδόμενον, 3 τῆς εἷ-
εόνος τοῦ Χριστοῦ προσχύνησις ᾿ ἧς ἀναιρουμένης
ἐνήρηται δυνάμει xal dj τοῦ Χριστοῦ οἰχονομία * xal
ἧς μὴ προσχυνουμένης, ἀνήρηται ὡσαύτως xal τοῦ
Χριστοῦ προσχύνησις.

Kzi διὰ τοῦτο, ὦ θεῖε Πάτερ, σὺν φόδῳ xal εὖ-

λαδείᾳς προσιτέον καὶ προσχυνητέον αὐτῇ, ὡς τῆς B

τροσχυνήσεως ἐπὶ τὸν Χριστὸν διαδαινούσης ^ καὶ
τιστευτέον χάριν θείαν ἐν αὐτῇ ἐπιφοιτᾷν, καὶ ἁγια-
“μοῦ αὐτὴν ὑπάρχειν μεταδοτιχὴν τοῖς πίστει προσ-
οὖσιν. Ἐπεὶ καὶ ἐπὶ τοῦ τύπου τοῦ ζωοποιοῦ σταυ-
z;90, τῆς εἰχόνος τε τῆς παναγίας θΘεοτόχου, xal πάν--
cww τῶν ἁγίων, πᾶσα ἁγιαστιχὴ εἰχόνων προσχύ-
νησις, διὰ μέσου τῶν χατ' αὐτὰς πρωτοτύπων ἐπὶ
Θιὸν ἀναδαίνει. Καὶ διὰ τοῦτο μία xal μόννη͵ ἐστὶν
ἡ λατρευτικὴ προσχύνησις τῆς ἁγίας xai ὁμοουσίου
Ταάδος" δι᾽ £v ἐπὶ τῶν ἄλλὠν αἱ διάφοροι προσ-
κυνΐσεις, xal πρὸς ἣν ) ἀναφορὰ τῶν ἁπασῶν προσ-
κπυήσιων ἐνιαία. El δὲ τι ἀγνοίᾳ ἐ σφαλμένως εἷ-
σκπα, ἢ τοῦ καθήχοντος ἐνδεῶς, ἢ πέρα * ὡς Πατὴρ
£r, τὸ μὲν ἐπανορθοῦν, τὸ δὲ ἀναπληροῦν, τὸ

ἃ πιριελὲτν ἀξίωσον " εὐχόμενος xai ὑπερευχόμενος (t

dk τεπεινώσεώς μου, xal νοεῖν ὀρθῶς, καὶ λέγειν
ἐστσίστως, καὶ πράττειν ἀνεπιψόγως.

Atque hoc modo, ut mihi quidem videtur, sancto-
rum Patrum doctrina et institutione confirmatur
imaginis Cbristi veneratio : que si tollatur, pariter
et ipsa Christi economia tollitur: ac, si imago non
colatur, pariter ipsius Christi veneratio tollitur.

Quapropter, Pater sancte, ad ipsam oum metu
et reverentia accedere oportet, ipsique honorem
exhibere, tanquam honore illo ad ipsum Christum
pertinente: ac pro certo tenendum est gratiam
divinam supervenire ipsi, et per eam sanctificari
quicunque cum flde accedunt. Quandoquidem tum
in orucis vivifice typo, tum in sanctissime Dei
matris, aliorumque sanctorum imagine, omnis
imaginum oultus sacer, per eos, qui in ipsis re-
presentantur, pertingit ad Deum : atque idcirco
latrie veneratio omnis et sola est sancte consub-
stantialisque Trinitatis, propter quam aliis diversus
exhidetur oultus, et ad quam tendit alia quecun-
que veneratio. Quod si quid per ignorationem per-
peram dixi, sive infra, sive supra id quod decet ;
tu lanquam bonus Pater illud emendare et vel
supplere vel amputare ne graveris: pro mea hu-
militate orans etiam atque etiam, ut el recta sen-
tiam, el sermo offensione, et facta reprehensione
careant.

II. ORATIONES.

JOANNIS LJEVINEII CANONICI
PRJEFATIO.

Non opinor exspectare te, amice leotor, αἱ eum auctorem splendide ao prolixe tibi commendem, qui vel
bis nostris Catechesibue legendis, ut nihil aliud commemorem, facile se velut sorex suo judicio prodet,
adorandarum sacrarum imaginum vindicem acerrimum (ut e sermone 15 clare apparebit), dignitatisque
ecclesiastice Juxta, et inonastice unicum defensorem, morum, maxime iuter suos, severissimum oenso-
r&n, mortis, ac Christianorum discriminum contemptorem fortissimum, ut Michael quidam, monachus,
cojus exstat in Vaticano copiosior quam eruditior De vita Theodori liber (quem nos legimus) narret ter
proscriptum ac legatum in insulas, crudelissimis imperatoribus, qui Constantinum Copronymum (sub
quo natus est Constantinopoli, Patre Photino, regiorum vectigalium qusstore, matre Theocliste, D. Pla-
tonis toties hoo in opere laudati, sorore) Iconomachi complures sunt secuti, atrocissime neo infrequenter
loris vapulasse. Exstat vero in codice nostro extremo epigramma, ut appellatur, quo decessisse traditur

501 S. THEODORI STUDITJE 508
exeilii sui tertii ob veritatis Christiane professionem anno 12 in insula sancti martyris Tryphonis, non
proeul Emporio, quod Acrita vocetur, Bityniem provincie. Calendis Novembris, qui mensis est undeci-
mus, hora 6, indictione 5, anno ab orbe condito sexies millesimo trecentesimo tricesimo quinto, Verba
Grieca, quibus hse continentur, nihil opus est reprzesentari, ne frustra simus accurati. Addit annos na-
tum ?2 in monasticam vitam dedisse nomen, subditum gessisse 13, prefuisse 32, ut obierit porro etatis
sua anno 67, Qusrendus est autem Michaeli monacho patronus, scribenti a Michaele imperatore, Leonis
Thracis, qui Michaelem cognomento Rangabem imperio exsulem in Proten insulam detrusit, successore
revocalos ab exsilio cunctos a Leone prorcriptos : nam Michael iste Amorio, superioris Phrygie civitate
ortus (τραυλὸν Greci, nos balbum, verbum verbo mutantes, nominemus licel), Gopronymum in omnibus
imitatus, neque a Judaeis, alienus, quorum Sabbata veneraretur, inter cwleros, per Theophilum filium
Euthymium. Sardium antistitem, flagris acriter multalum, ob sacrarum imaginum eultum interfecit, di-
vumque Metlhodium in vinculis habuít in Acrita insula. Auetorum laudo, Joannem Zonaram, et ejus
simium alterum Joannem Curopalatem, ac magnum Bigla τοῦ Σχυλίτζη Drungarium, qui exstal in Vati-
cano. Jam auetor ipse, quod palmarium habemus, Catechesi 74 in impio Michaele, qui procul dubio ig
est de quo loquimur cum nefarium matrimonium incessit, tum fidem objicit corruptam. Igitur, ut semel
Blaluam, ter exsulare jussus, quod nec Michael diffitetur, primum sub Constantino juniore, Irenes im-
peratricis filio cujus adulterium non probasset, deinde sub Nicephero, tertio sub Leone Thrace, in hoe
lertio suo exsilio vitam oum morte commulaverit, qu: sententia convenit cum epigrammate, quod in
codicis nostri calce exstare diximus. Neque vero sum nescius Joannem Zonara iniquiorem videri Theo-
doro nostrp, et ejus avunculo Platoni, cum pontifice Nicephoeo creato (Tarasio is snccesserat), tumultua-
bundos refert acousasse in eo quod e laicis repente ad episcopum evasisset, plerisque dicenlibus hoc
usos pretextu dissimulare ambitionem voluisse, cum pontificatui Constantinopolitano inhiarenl. Sed pro-
fecto vel admodum, dissimilis fuerit (nam aliud loquuntur he nostre Catecheses), vel suspicio qua-
dam popularis hanc viris bonis calumniam inusserit. Venio nune ad Catecheses. In quo non me ostentabo,
nec quod caupones factitant, vino ederam suspendam, mazime vendibili, te appello, ae judicium tuum,
amice lector, si qui forte hec legendo cognoscere voles. In iis transferendis usi sumus unico, qua am-
plissimus cardinalis Sirletus exhibuit, olim pontificis Marcelli II codice, satis fideli, s»d ab indoctissimo
seriba exarato, uti videbunt qui apographum, quod exastat in Vaticano, inspicient, quanquam hio quoque
mendarum, et errorum nonnulla facta est accessio, cujus nos testes idonei sumus. Demum opere per-
fecto locis aliquot deploratis relictis, aliis quos de conjunelura emendassemus, alterum nacti exemplar
Vaticanum, note melioris, sed in quod tot» 48 prime Catecheses desiderarentur, cum addidimus permulta,
que in nostro deessent tum conjecturas plerasque omnes confirmalas vidimus. Inventa est in eo inler
Quadregesimales quedam supernumeraria quam ne quis suppressam a nobis maligne causaretur, ad
operis finem adjecimus. etsi sciremus ad has nostras minime perlinere; nam Michaelis, quem aliquoties
jam adduxi, auctor est non plures 134, quas hic vides, in opere legi parvarum, que vocentur, Cateche-
seon; scripsisse quidem certeet alios libros 3 magnarum, quie inseribantur, quas non ex lempore, uti
priores, sed accurate confectas edidisset. In iis hanc 68 fuisse numero suspicamur, quod recle, an 8585
quius arbitremur, periculum facient qui penes se opus habebunt, nos id vidimus nondum (a). Ütcunque
erit, noluimus eam silentio preterire. Acoessit ultimo loco Theodori teslamentum., plane severissimis
moribus, οἱ auctoris sollicitudine dignum, a nobis non repertum in Vaticano. Quod superest, spero
mquum lectorem nec fidem, qua, non sensum contenti reddidisse Grecorum verborum vim quam po-
tuimus proxime et tanquam verbum verbo expressimus, nee dictionis lumen quoddam, ac velut splen-
dorem desideraturum. Id adeo quo perspicerelur certius, et exploratius, optabamus edi in lucem exem-
plar Graecum, unde eruditus lector experiri ae periclitari propius posset, quasi pede collato, sed aliter
res tulit, Denique iis in locis, que ex omni sacra scriptione citanlur, vulgatam versionem sumus secuti
qua utitur Ecclesia, nisi si auctoris citalioni, cui prejudicandum non est, cum Latinis verbis non con-
veniret, qua in parte minus molestia fuit in iis, que advocantur ex Evangeliis, et novo feedere, postquam
id omne e Greco habemus conversum ; in veteri, quod fere ex Hebreo Latinus transtulit, Septuaginta in-
lerprelum, quibus Greci utuntur, diversitas, que plerumque parum accommodata est verbis Latinis,
interdum ut aliis utendum esset quam vulgatis effecit, preserlim cem occurrerent legendo que in no -
siris codicibus (Latinos sentio) nusquam legerentur. Ea nos simplicissime, ac verba verbis citra affectatio-
nem mutavimus. Hic habui, quorum te, amice Lector, in operis ingressus admonerem nunc auctorem, si
placet, loquentem audiamus.

(a) Hane homiliam cum Testamento ad calcem operum beati Theodori amandavimus. Ebrr.

D x]

SERMONES CATECHETICI.

510

SANCTIS PATRIS ET CONFESSORIS

THEODORI, STUDITARUM PRJEFRCTI,

AD DISCIPULOS CATECHESIS
QUATUOR ET TRIGINTA SUPRA CENTUM SERMONES COMPLECTENS.

(Bibliotheca Patrum, tom, XIV, pag. 833.)

SERMO PRIMUS.
Is sacrum Pascha Catechesis. De vita omni nostra
sollicite exigenda.

Fratres Patresque, Sacrum explere Pascha
Christi beneficio permissi, rursum instemus opifl-
dis, operantes juxta, ac vivifica Servatoris nostri
Jesu Christi supplicia recolentes : neque enim quia
preteriit Pascha, memoria ejus una quoque pre-
wreat, sed salutifera vulnera, crucem, sepulturam,
resurrectionem perpetuo sub oculos revocemus,
u assidua harum usurpatione rerum invicti simus
vitis : sin minus intenti quandoqne capiamur,
ewestigio crucifirzum Dominum Jesum gloriosum
sspectemus : statimque animis nostris medicina
erietor : nam et olim Israelite, a serpentibus ad-
mersi, serpente eneo conspecto sanabantur !, Ne-

qe enim nescitis pravas cogitaliones, serpentum

isstar, mordere, immisso in animum veneno : quod
emi sindio eximendum est simulatque coortum
et, nealcos difficile mora reddat. Videtis quemadmo-
ism ver sanguinem gignat: Caro concupiscit adver-

m spiritum, et spiritus adversus carnem * ; quorum

«d otrivis addas, alteri detraxeris. Quamobrem

ims operam ut deinceps moderate cibo, potu,

que, et si quid aliud est, utamur, ne sub impe-
ma uimus veniat, contraque corpus victoria po-
laim.Qui in stadio currat, nequaquam duobus,
iribasadiis decursis victor editur, sed totis deni-

gee é&nlis confectis : igitur nos quoque non di-

csm quüragesimam, aut quinquagesimam, sed ni
vlamemnem nostram sollicitam exigamus, dia-
beli laqueos minime fugiemus, neo viotorie pre-
mium feremus. ltaque, fratres, adhuc preclarum
certamen decertemus, adhuc pro virtute sudemus,
adbuc carnem comprimamus, adhuc corpus in ser-
vitatem redigamus, adhuc vitia profligemus, sem-
per Domini Jesu necem in corpore circumgestan-
Ws, semper in nobis sententiam mortis habentes :
jm enim et nos omnes moriemur, ut patres, fra-
tresque nostri, atque hine profecti in regionem in-
solentem veniemus, spectra visuri qua& haud dum
vidimus, horrendasque voces ao stuporis plenas,

À mentem sane quidem habenti. Quare trepidi sem-

per ac pretimidi, nos a sensibus retrahamus, ab
inani auditu, a noxio visu, ab effeminato odoratu,
ab omni pravo studio, quanti quanti sumus sancto
Deo nos consecrantes, quo ei placentes heredita-
tatem naneiscamur eternorum bonorum per Chri-
stum Jesum Dominum nostrum. Cui gloria et
imperium cum Patre, ac sancto Spiritu, nune οὗ
semper, in omnemque perpetuitatem. Amen.

SERMO II.

Post Pascha. ln memoriam beati Domitiani oportere
nos assidue morte voluntaria defungi, deque mo-
lestia.

Fratres Patresque, preteriit Pascha, peracteque
ferie sunt. At non gaudere atque feriari, si volu-
mus, preeteriit, licet enim nobis gaudere semper,
ac feriari spiritaliter, secundum eam sententiam :
Gaudete in. Domino semper, iterum dico : Gaudete ὃ.
Ceterum qui id flet? si recentem suppliciorum Ser-
vatoris nostri Jesu Christi memoriam perpetuo te-
neamus, quemadmodum pro nobis gloriosus herus
in crucem suffixus sit, aco sepultus, tertiaque die
suecitatus, instaurans nos, et una secum vita im-
pertiens, ut redivivi non jam nobis vivamus, sed
pro nobis defuncto, in vitamque reverso, illudque
Apostoli cum fiducia dicamus : Vivo, jam non ego,
vivit vero in me Chrislus ; quod autem nunc vivo ín
carne, in fide vivo Jesu, qui dilexit. me, εἰ tradidit
semetipsum pro me *. Hsso mysterii summa est,
mundo emori, Deo vivere. Quamobrem debemus
post Pascha quoque intenti vigilare, comprecari,
exstimulari, laorymari, collustrari, eemper Domini
Jesu necem in corpore circumgestare, quotidie
mori studio, assidue ἃ corpore peregrinari, ad
Deumque proflcisci, per carnis libidinum fugam.
Ne dicas : Jam Quadragessima non est: semper in
tento Quadragesima est. Ne dicas : Jam diu sum in
exercitatione, et quiescere necesse est, non est hic
quies. Ne dicas : Consenui in virtute, nec timeo,
semper timenda conversio est, multosque qui In
virtute consenuere uno temporis momento in pec-
cali barathrum Satanas detraxit. Ut. cavendum οἱ

! Num. xxi, 11-19. ?* Galat. v, 17. ὃ Philipp. IV, ἃ, * Galat. ur, 20, 21.

511

videlur ne custodiam remittat. Quare circumspe-
etio, alque cautio, ac modus adhibetor cum in
somno, cíbis, potuque, tum in aliis rebus omni-
bus, quo corpus reprimatur, et in servitutem redi-
gatur, ne, velut equus bene habilus ac frenum prz-
mordens, in peecati preecipitium nos impellat. Jus-
seram vos superiore Catechesi non secedere solos
in abdita loca, et nonnulli rursum estis in iisdem.
Quid multis? cum virga ad vos veniam, an benig-
nus, animique mansuetus ? Certe locutus sum, ne-
que exaudilus ; videlicel Fratrem hoc ipso nomine
objurgatum, nee coercili estis. Altendile ne eo-
dem inobedientie exemplo quisque labatur. Ne-
quaquam temere, ac frustra fiunt Catecheses : non
est Deus tumultus, quin pacis ut in eunctis colí-
bus sanctorum. Ergo ornate universa, decenterque
gerentur, uL in omnibus per nos Deo gloria αυ8 -
ratur, Qui hino illino appellitia Fratres, recogitate
ubi, et quemadmodum sedealis : non tanquam s0o-
luti, sed tanquam spiritu vincti; nec velut sine
censore, sed velut sub censore Deo, qui motus om-
nes aclionesque vestras inspectet ; neque huc illuc
obeunles, ac circumeursantes sed in hospitiis con-
sidentes, opificio, precibus ac psalmodiis intenti,
non &vare quidpiam vobis cogentles, quin presen -
tibus contenti, ipse en ait : Non te de-
seram, neque relinquam *, αἱ prefidentes dicamus,
Dominus mihi adjutor, non timebo quid faciat mihi
homo *. Mementote fratrum nostrorum, quorum
viue exitum intuentes imitamini fidem "δ",

S. THEODORI STUDIT.E
sit qui stat videtur ne cadat, et qui custoditus A

Τοιοῦτος ὁ μακάριος
Δομετιανὸς ὃν ὑμνήσα-
μεν, Καὶ οὗτος μνημύσυ-
vov μετὰ ἁγίων ἡλίχην
πραγματείαν ἐπραγμα-
τεύσατο, ἡλίχην πολιτείαν
ἐξήνυσε, πόνοις ὀλίγοις
'χαὶ ἀγῶσι κληρωσάμε.
γὸς γέρας αἰώνιον, ἄνθρω-
πὸς εὐτελὴς κατὰ σάρχα,
ἀλλ' ἐπειδὴ εἴλετο ἀρετὴν
καὶ ἠγάπησε Θεὸν, ὕψω-
σεν αὐτὸν ὁ Θεὸς, κατὰ
τὸ γεγραμμένον, ὅτι Τοὺς

δοξάζοντάς με δοξά-
σω, καὶ ἐξουθενῶν με
ἀτιμασθήσεται (1).

Talis beatus Domitia-
nus,quem celebravimus,
eujusque cum sanctis
memoria est cujusmodi
questum fecit, qualem
exegit vilam, paucis la-
boribus, ac certaminibus
perenne premium sorti-
lus? Vilis secundum car*
nem, sed quem virtuti
adductum, Deiqueaman-
tem extulit Deus &ecun-
dum scriptum, Honori-
ficanies ma glorificabo,
ἐἰ qui contemnit me, eril
ignobilis ".

Ut in ejusmodi fratribus gaudere, atque exsultare

par sit. Verum nihil egerimus nisi quz nostrarum
partium eunt una quoque conferamus : conferentes
autem pro virili, babebimus et nos parlem cum
sanctis per Christum Jesum Dominum nostrum:
Cui-gloria et imperium cam Patre, ac sancto Spi-
ritu, nuno at semper, in omnemque perpetuita-
lem, Amen,

3! Josue 1,5; Hebr. xm, 5. ὅδ᾽ ῬΒΒ], cavi, 6.
? Cant. v, 16. !* Psal. xri, 1. !! Galat. τι, 19,

(1) FAsnic, Bibl, grac, ed, Harles, 1. X, 276,

δ᾽ Hebr. xin, 7.

512
SERMO III.

Post sanctum Pascha. Obeundum nobis esse ut mona-
stica. professione, et qua "m Domino defuncti su-
mus oppugatione dignum est
Fratres Patresque, Pol gaudio replemur inopes,

qui vos quotannis hue commeare videamus, quasi-

que allerum Pascha adventum vestrum agitamus.

Sed quoniam carnalia nobis elffertis, et aliud
alius, qualia manus prebere queal, age invicem
vobis pro viribus spiritualia feramus. Igitur
hortor vos fratres, per nomen Domini nostri Jesu

Christi obire, ut monaatica professione, ut ea quam

peregimus confessione, ut. oppugnatione, qua pro

Domino sumus defuncti dignum est, vitam in

mundo honestam degentes, ul qui egregium no-

glirum Christianum studium tentanles ceu facinoro-
sos calumniantur, pudefiant. Sunt enim, sunt qui

Christi confessionem incessant, ut aversam cura,

et indignam, quod vel horreo dicere, censeantque

prestare eum haeresi socielatem coire, quam pro

Christo oppugnalionem adire, quorum justa dam-

natio est, geminumque consiliam Balami consilio,

qui noxam in Israelitas comparavit, Enimvero duo
sunt stupra, fidei unum, alterum in corpore si-
tum : ul qui hzretiea consuetudine capialur, cum
stuprum in Deum committat, tum potestate eimul
corpore quoque stuprum designet. Quamobrem qui
ea dicant plani sunt atque impostores, qui animos
captent in(irmos. Nos quidem, fralres, δὲ noatra ip-
sorum, el veritatis hostium causa, vitam compo-
namus quam aecuratissimam, preclare obeunles,

Ü honestisque studiis ad amussim politi. Unusquís-

que: inquit, veslrum psalmum habet, linguam habet,
doctrinam habet, omnia ad zdificationem fiant ".
Seu prodire necessitas cogat, cireumspecte prod-
eamus, ul quod speclantium fiat commodo, emi-
cel in vullu gratia, seu accidat ut cum femina col-
loquamur, eum ingenli cautione loquamur, oculos
ab obtulu conlinentes, ne animo stimulum, ac
lelum capiamus. Breviter cuneta ad Dei gloriam
geruntur, qui nos adamavit, seseque obtulit pro
nobis. Cujus habet amor attonitum amatorem, haud
suum esse permittens, sed amati. Atque id perspi-
cere est in carnaliter amantibus; nam cum feminam
vir amat, totum se amasim prebet, eam spirans,
eam cogitans. Seu solem dicas,nec solem videre

D velit, sed amasiam, seu mensam proponas, non gau-

debit ea frui, sed amasia. Ecquid est autem hero
Christo formosius, ecquid beato ejus amore sua-
vius : nam is generis hominum longe pulcherri-
mus est? non dulcedo, et totus delicie, secundum
oracula *? Id adeo saneti ostendentes, hoc est fer-
vidum ejus amorem, alius, Quemadmodum, ait, de-
siderat cerva ad [ontes aquarum, ita desiderat anima
mea ad te, Deus 15. aliua : Meus amor crucifixus
est Christus !! ; alius rursum : Charilus enim Christi
urget nos, estimanles hoc, quoniam, sí unus pro om-

1] I Reg. ll, 30. . I Cor. XIV, 20 .

515

S. THEODORI STUDIT/E

916

que trepide heo par obiri est, neo citra consti- À ridas, pecudes salientes, mare placidum, οὐ ποῖ io

tutum quidquam fleri? 4n divitias bonüatis ejus,
et patieniz εἰ longanimitatis contemnis. ut aiunt
sacre Littere, ignorans quoniam benignitas Dei ad
penilentiam te adducil? secundum autem duritiam
tuam, et. impanitens cor, thesauriaas tibi iram in
diem iirg, el revelationis, et. justi judicii Dei, qui
reddet unicuique secundum opera ejus δ, Hec nos
terreant omnemque diem caute ao circumspecte
transeamus, satetim prima luce alacres surgentes,
et somno lotione discusso comprecantes, dum
hore non eanuntur ob resurrectionem, ut agiles
opera redeamus : seu cellarius in cellario, seu co-
quus in coquina, seu minister in ministerio, seu
cohortans in cohortande, breviter, omnes in om-
nibus, placide obeuntes. Nusquam murmur, de-
trectatio, clamor, contradictio, aut malignitas re-
tenta, ut foris placidus videare, intus malignita-
tem alag, ao suo tempore mordeas, ceu serpens,
memorve injurie camelus. Probum quis ingessit ?
preteriit. Resipuit ? sincere condonate, nequaquam
animis redaccensi, nec secundum Soripturam ma-

lum malo !?, et injuriam injuria compensantes ;.

quin contra benedicentes, certi ad benedictionem
bereditariam vocatos.

Nam qui vult vitam diligere, et dies videre bonos
auctoribus Litteris, prohibeat linguam suam a malo et
labia ejus ne loquantur dolum. Divertat a malo, et
[acíat bonum ;. inquirat. pacem, et persequatur eam.
Quia oculi Domini super justos, et aures ejus in pre-
ces eorum. Vulius autem Domini super facientes

melius restituta,

Sed quamobrem hec disserui, id dicendum venit :
nimirum si tantopere inanima atque bruta reni-
dent sc resplendent in prelustri resurrectione,
quanto nos debere magis, ratione ornatos; et ima-
gine divina, comptos moribus, ac spiritu fra-
granies nos prebere? nam equidem Christi fragran-
tia est qui virtutem comparet. Testatur id Aposto-
lus in hac verba : Christi bonus odor sumus Deo in
iis qui salvi fiunt, el in iis, qui pereunt, aliis quidem
odor morlis in mortem, aliis aulem odor vus ín
vilam 3" Jam illud quoque ad haec dicere est. Ada-
mum ante transgressionem Deo fragrantiam fuisse,
incorruptum et immortalitate nactum, vacantem-
que coelestibus spectaculis, qui pratiinstar floridi at-
que redolentis, pomarium incoleret, spirans virtutes.

Quin et Isaacus patriarcha in Jacobo filio fragran-
tiam odoratus, est, Ecce odor filii meisicut odor agri
pleni, cui benedixit Dominus, ** odorescilicet spirituli-
ler percepto, Quamobrem, fratres, spiremus nos quo-
que fragrantiam spiritalem,quam virtutum composi-
tione sibi quisque moliatur, ceu unguentarius vere
optimus.Hoc felix unguentum est,hoc Deojucundum,
hoc angelos pellicit, arcet demones ; hoc unguento
femine Christum poue sunt affectale, secundum
Canticorum carmen **. Hoc enimvero et nos assecte-
mur quoque sincere, sanctam Mesopentecosten,
que in foribusest, agentes, siquidem scriptum esl:
Jam die festo mediante ascendit Jesus in lemplum, et
docebat, et mirabantur Judai, dicentes : Quomudo hic

mala 39. minora hec : quid vero qui majora? Con- C litteras scit, cum non didicerit **. Sed hec ante suppli-

tra principatus, ao potestates, οἱ hujus sewculi
mundi potentes luctamur, contra instantem oppu-
gnationem heo, illaque minantem, ut audimus,
itaque minus procincti ad minora, eoquam in majo-
ribus laudem speremus,

Qui fidelis est in. minimo, et. in majori fidelis
est *! , quemadmodum ait Dominus. Igitur qui et in
majori et in minimo Christi beneflcio visi estis
fideles, tam obedientia quam confessione obeunda,
neutrunde claudicatote, quin utrinvis perfeoti
estote, omni preclara functione absoluti, nulla in
re offendiculum prebentes, ne ministerium tra-
ducatur : sed in cunctis Deo placentes, quo coelestis
regni hereditatem ineatis per Christum Jesum

cium ; nunc post resurrectionem conspicuus, conve-
scensque cum sanctis apostolis, eos arcanisginitiare.

Atque, o comitatem ineffabilem, quod cibis usus
eat redivivus, sacra ejus carne minime requirente.

" Sed tamen resurrectione probanda et comedit, et

bibit, et latus contrectandum dedit, iisque qui se
spiritum credebant, jussit manus, pedesque cer-
nerent: sese eniro esse. Tractarent ac viderent:
nam spiritum carnem, et ossa non habere *5, uti
se habentem spectarent. Quid ad hec ais, Christo-
mache? si carnem et ossa non habet, nec quid
depingatur habet: itaque si posterius non habet, -
nec prius habuerit. Quanquam et habere qui de-
pingatur tacite de se testatur ipse, nam utrumvis

Dominum nostrum. Cui gloria et imperium cum ἢ alterum probat et condicit.

Patre, ad Sancto Spiritu, nuno el semper, in om-
nemque perpetuitatem. Amen.

SERMO VI.

Ánle Mesopentecosten. Oportere nos fragrantes com-
parare, asciscenda virtute.

Fratres Peatresque, Christo redivivo universum
hoc omne, quasi quadam morte, hiberno posito
squalore, iterum refloret, et tanquam reviviscit.
Enimvero videmus terram virescentem, stirpes flo-

Sed loonomaohi, Manicheis paria censentes,
par supplicium luent, :&tenam perniciem, quemad-
modum scriptum est: nos, fratres quse orthodoxa
opinio est. Dominum nostrum Jesum Christum in
imagine tueri, et adorare oredentes, dignam hae
religione vitam probemus, puram, irreprehensam,
insontem, quo neutrunde claudicantes, quin utrin-
vis laudati, coeleste regnum consequamur per Chri-
stum Jesum Dominum nostrum. Cui gloria et im-

18 Rom. rr 4-6. 49 Rom. n, 17. * Psal. xxxi, 13-17. *! Luo. xvi, 10. ?? I[ Cor. 11, 15. 33 Gen,
xxxvn, 27. ?* Cant. 1, 2. ?* Joan. vir, 15. ** Luc. xxiv, 30.

411

SERMONES CATECHETICI.

$18

prium cum Patre, ac sancio Spiritu, nunc el A nam ignis est carnis libido, et tamen effrenes ad

semper, in omnemque perpetuitatem. Amen.

SERMO VII.

Anie Ascensionem. De Ascemsione Servatoris nostri
Christi, vitaque inter nos ex Dei voluntate agenda.

Fratres Patresque, festum imminet festorum,
sc pro foribus et Ascensio Servatoris nostri Jesu
Christi, agiturque ingens el incredibile arcanum:
siquidam transcolos attollitur, natura noatra, quem-
admodum scriptum est : Gratia estis salvati ac nos
cenresuscitavit, εἰ considere fecit in colestibus. in
Christo Jesu, qui est in dexlera Dei, supra om-
xem principatum, el potestalem, et. virlutem, et. do-
miualionem, el omne nomen quod nominalur non s0-
iem in hoc sculo, sed. eliam in futuro : et omnia
mbjecit sub pedibus ejus, et ipsum dedit caput super
enia Ecclesi, qua est corpus ipsius, plenitudo
tius qui omnia in omnibus adimplel “1. Videtisne ad
quod dignitatis culmen humanitas vit evecta? an
non e terra in colos? annon e corruptela ad im-
mortalitatem * Quaniopere quis laboret ut terrestri
ac caduco regi amicus flat ? nos quidein, qui, sce-
leribus patrandis, et aversi essemus, et hostes in-
genio, non modo in gratiam rediimus cum Deo, ac
Patre, per Dominum nostrum Jesum Christum,
quin evasimus quoque ad adoptionem.

Ac nunc est in colis natura notras, quam vis
omnis conspicua et inaspectabilis adoret : tanta est
amplitado immense benigni Dei bonitatis. Idque

rerogitans beatus Apostolua exclamat : Quz est spes
pxolsxis ejus, οἰ qux. divinitiz gloriz hareditatis
δας in sanclis, el qu» supereminens magnitudo.
ririutis ejus ἔπ nos qui credinus, secundum opera-
tiosem potentiz virlutis ejus, quam operatus est in
Chrido **? Nam quid accidit ? venit ad nos ter
optimus e Virgine prognatus solemnibus nature
legibus mancipatus, crucem conscendit, affixo se-
eum oontra nos chirographo, ad terre infima de-
gressas mortis doloribus solutis, et humano genere
simul in vitam restituto, ad extremum gloriose est
sublevatus, Patri se exhibens pro nobis.

Heec est ergo, ut. breviter dicam, sancta festivi-
tas. Qua nos fratres; contemplati, ac quemadrmo-
dum Christi simus corpus, beneficium reveriti,
nobilitatem tueamur, neu gratiam prodamus, neu
Christi membra meretricis membra prestemus,
qnin castos insuper tum verbis, lum opere pre-
beamus, atque a carnis libidinibus arceamus, que
euin animo confliotantur, vita internos agenda ho-
mesta, placida, obsecunda, morigera, submissa-
composita, quae vita denique beata est, deliciis,
ladicris, risu et intemperantia, ac quidquid inso-
leas est, ad carnis viteque amantes dimissis. Qui
videntes minime vident, neque audientes audiunt,
mente obducta callo, et auribus sepultis vitiosum
ab honesto, lucem a tenebris, vitam 8 morte non
discernant atque in ignem irruant presentem.

eam currunt; scrobs est avaritie, neque tamen
ire in scrobem praecipites desistunt, voluntarium
in se demonem contrahentes, dignique quos ca-
lamitosos potius, quam beatos predices qui vere
bonis repulsis, perditas corruptelas ampleotantur.
Ceterum nos, fratres, confessionem teneamus in
qua stamus, ac divinae spe gloris triumphamus ;
exercitationem tueamur, quam secuti sunt sancii
et in primis, quem nunccelebramus, beatus Pacho-
mius, sane cernamus, sane audiamus, sane con-
trectemus, membris omnibus sane utentes, 86 ser-
moni operam dantes promissam perennem vitam
consequemur per Christum Jesum Dominum no-
strum. Cui gloria et imperium eum Patre, ac Spi-
ritu sancto, nunc et semper, in omnemque perpe-
tuitatem. Amen.

SERMO VIII.

Üportere sacra pura conscientia percipere,
ta in Ascensione.

Fratres Patresque, adest Ascensio, festivitas
Domini nostri Jesu Christi economie finis et ex-
tremum ; nam ex Patris voluntate omnibus con-
tectis, gloriose east sublatus 86 nos una statuit in
celis redivivos per sanctam suam carnem. Ecque
est autem glorie ejus opulentia! que ingens po-
lentie magnitudo!quod vilem nostram ao nihili
naturam ad regale solium evexit, que ab cunctis
celestibus copiis adoretur. Id adeo cogitantes,
exhorrescamus, fratres, et beneficii amplitudinem
veneremur, vitamque dignam capite ducaámus, ut
Christi membra, ut concorpores, ac consortes, et
coheredes, castitate, scientia, lenitate, benigni-
tate, sancto Spiritu, amore minime fleto, oratione
veraci, virtute prediti divina, omni adhibenda
obedientia, 80 submissione, et cura, atque ocau-
lione, nulla contracta insolentia, nihil eitra pre-
ceptum facientes. Sane qui carnem inquinet, ne-
quaquam Christi membrum sit, quin nec dignus
sacra percipere. Siquidem ait Apostolus : Probet
aulem seipsum homo, et sic de pane illo edat, el de
calice bibat ; qui enim manducat οἱ bibit indigne,
judicium sibit manducat, et bibit, non dijudicans
corpus Domini. Ideo inter vos multi infirmi et im-
becilles, et dormiunt mulli : nam si nosmetipsos diju-
dicaremus, non utique judicaremur. Dum judicamur

habi -

D autem, a Domino corripimur, ut uon cum hoc mundo

damnemur". Quamobrem sanctos purosque nos
prestemus, ut merito Christi membra vocemur,
ac sacra percipiamus. Sin accidat incaulis exar-
descere pravam libidinem, aut iram, aut. invidiam
aut odium, aut quid aliud Deo invisum, nihil mi-
rum, quid ocius in antiquum habitum restituti
sanemur, neque in flagitio persistamus : nam per-
sistere damnationem habet inexorabilem. Jam an-
non et morsingruit repente? en heri episcopum
invisimus egrum, et deploratum offendimus, totum
febribus exhaustu:n, totum dolore impotem, huo,

5! Ephes, 1,06, 7; 1, 20-22. 38 Ephes. 1, 18, 19. ** [Cor, xi, 23-31.

519

S. THEODOR] STUDIT/E

530

illuc respectantem necunde ope reperta, nisi. con- A sum : Adjutorium meum a Domino, qui fecit celum,

scientia, seu bona, seu prava. Qui ergo, annon-
idem nos quoque patiemur? quid vero, annon haec
somnium sunt, umbraque, ad supplicia futura
Ignis is non restinguitur, non moritur vermis, non
tenebre dissipantur, non vincula solvuntur, non
Tartara fatiscun!, non stridor dentium c esaat, cae-
tera omnia sunt perennia tormenta. Quz nos fra-
tres, scio reputantes, non libidinum studio, non
invidia, non livore, non ira ducamur, non oblo-
quia,non mendacia agitemus, non aliud contra-
rium designemus, quin pacem et animi quamdam
mequabilitatem tueamur, exstimulemur, bene me-
reamur, invicem divinitus amemus omniaque pre-
cepta exsequamur, quo el posnas evadamus, et
elernam vilam consequamur per Christum Jesum
Dominum nostrum. Cui gloria et imperium cum
Palre, et sancto Spiritu, nunc δὲ semper, in om-
nemque perpetuitatem. Amen.
SERMO IX.
Ante sanctam Pentecosten. De sancti Spiritus de-
gressu, el infelicis Euprepiani morte.

Fraires Patresque, pervenimus ad Pentecosten,
ad sancti Spiritus degressum : quippe ait Domi-
nus; Expedit vobis ut ego vadam : si enim mon
abiero, Paracletus non veniel ad vos; si aulem

abiero, millam eum , ad vos, et cum venerit ille, de-

ducel vos in. omnem veritatem ?". Hui promissum
atque beneficium ! non angelum, non hominem
míltere est pollicitus, sed ipsum cognatum Spiri-
ium, Igitur unigena Filio, expleto opere paterno,

in eclos ascendente, sanctus Spiritus descendit, C

non alius Deus (absit !), sed alius Paracletus, uti
scriplum est **, Deo nobis (benignitatem incredibi-
lem !), solatio futuro. Sane afflictam mentem, vexa-
tamque solatur ne in periculis succumbat : testatur
Apostolus in hanc sententiam : Foris pugna&, intus
Limores, sed qui consolatur humiles, consolatus est nos
Deus in adventu Titi **, Animum solatur demonum
terriculamentis altonitum, in irretentam quandam
forlitudinem pre audacia restaurans; auctor
sanctus David in hec verba : Quoniam tu, Domine,
adjuvisli me, el consolalus es me *. Mentem hor-
latur inimicam, pacem ac quielem ducere; testi-
monio est hoc Apostoli diclum. Pro Christo [ de-
precamur ] legatione fungimur tanquam Deo exhor-

el lerram" ; et: Nisi quia Dominus adjuvil me,
paulo minus habilasset in inferno anima mea? ;
iterumque : Dominus mihi adjutor, non timebo
quid faciat mihi homo", Itaque talem nacli Para-
cletum, sanctum Spiritum, vim inviclam, magnum
propugnalorem, et Deum atque socium, nequa-
quam expavescamus, Fratres Patresque, ad ini-
mici lerrorem, neu conslernemur ab hostilibus
malignis copiis, sed velut commilitonem eum ha-
bentes, comilemque ferendis et monasticis et con-
fessoriis certaminibus, animose insuper, ac sta-
tario properemus, gradum quotidie facientes, non
draconis fraudibus inescati, non perpetuis insulti-
bus fracti, studio omni carnis exstincto, ut animi
nostri lanquam edes incendente. Mihi credite, non
voluptas est, sed vehemens dolor ; non oblectamen-
ium est, sed conslernalio [ἔκστασις φρενῶν legi in
Graco pro ἔκτασις. qusedam, ac perdita menlis
alienatio. Neque id nesciunt qui rabiem carnis
abluant, et solius Dei cupiditate ducantur : quo
quid suavius ? quid felicius ? Na ille est in carne,
ac supra carnem in mundo el supra mundum ; in
presente viin, ac supra aspeclabilia vivens, in quo
lenibus sanctus Spiritus auris exciti estus quidam
gratie mentem quam maxime tranquillant.

Sed quid aulem voluptatis studium victos tanto-
pere diversos agit, οἱ immutat, in terram: car-
nem atque sanguinem devexos, unde omnino
alienemur a bono Deo?

Non audistis quid ac-
ciderit miserabili Eu-
prepiano jamjam enim
nobis nuntiatur de-
functus, et defanctus
(heu meas :rumnas)
non temporali, sed «eter-
na morle, abrüpta in
Eve amplexibus vita.
Heu quid passus esl in-
felix : scilis quemadmo-
dum prius supor capite
splendebat cum morige-
ralionis, tum probitatis
lucorna. Annon olim
confessione obeunda me-

(ante per nos. Übsecramus pro Chrislo, reconcilia- ἢ eum reclusus esi? an-

mini Deo **. Viden' indeprensam comitatem ? viden'
incomparabile munus Ὁ sursum unigena Filius ad
Patrem pro nobis intercedit, quemadmodum seri-
plum est ; Qui et estad dezlram ejus, qui etiam in-
terpellat pro nobis ?*, deorsum sanctus Spiritus
multimodis solatur. Ecquid pro his Deo reddemus?
fortasse illud nobis usurpare, ac dicere est: Om-
nia 0s$a mea dicent : Domine, Domine, quis similis
libi? eriplens inopem de manu fortiorum ejus et
egenum, et pauperem a diripientibus eum " ; ac rur-

non Saecudione ad OE-
conomi dignitatem pro-
vectus? annon ob pre
sentem confessionem in
arenam descendit, bis
flagris multatus, ac for-
tissime perpessus? Tum
quid autem ! habens,
ui OEconomus, marsu-
pium — monaslerii , et

Οὐκ ἠκούσατε, τί mi-
πονθεν ὁ ἐλεεινὸς Εὐπρε-
πιανός ; ἄρτι γὰρ ἡμῖν ἀν-
"quer ὅτι τέθνηκε, Καὶ
τέθνηχε, φεῦ τῆς ἐμῆς
ταλαιπωρίας! οὐ πρόσχαι-
pow, ἀλλὰ τὸν αἰώνιον θά-
yaxoy συμπλαχεὶς τῇ Εὔᾳ
καὶ ταύτῃ τὸν βίον ἀποῤ-
ῥήξας, "Q τί πέπονθεν ὁ
τάλας 1 Ἴστε ὅπως mpá-
τερον voy ei ὁ λύχνος ὑπὲρ
κεφαλῆς αὐτοῦ, τῆς τε εὖ-
πιστίας καὶ εὐδρομίας.
Οὐχὶ συναπεχλείσθη μοι
πάλαι ὁμολογητιχῶς; οὐκ
εἰς οἰχονόμου προήχθη
βαθμὸν ἐν τῷ Σαχχουδίω-
νι; οὐκ ἐπὶ τῇ παρούστι
ὁμολογίᾳ ἀπεδύσατο πρὸς
ἀγῶνας δὶς μαστιχθεὶς
καὶ ἐνεγκὼν ἄριστα ; εἶτά
τι ἔχων ὡς οἰχονόμος τὸ
ἡλωσσόκομον τοῦ μονα-
στηρίου, καὶ τὰ ἐν αὐτῷ
βαλλόμενα θελχϑεὶς τῷ
χρυσίῳ καὶ περιπαρεὶς τῇ

39 Joan, xii, 7,8. " Joan. χιν, 10. 3411] Gor. vu, 5, 6. 33 Psal, rxxxv, 17, ?* II Cor. v, 30,
Ὁ Rom, vin, 94. 86 Psal. xxxiv, 10, 37 Psal. oxxxiuu, 8, 5 Psal, xcu, 171, 9? Paal, cxvi, 6.

que injicerentur, auro
Menus, atque avaritia
eafizus, heu, Christum
jade instar prodidit, οἱ
virginitatis deposito vo-
is *,et Giezice ** agris,
Weis, bobus, ovibus
memptis.

SERMONES CATECHETICI.

522

φιλαργυρίᾳ κατὰ τὸν 'Io5- À hinc serviamus, qua in parte quis sibl deesse ali-

$av, προὔδωκεν, οἴμο:, τὸν
Χριστόν. Τοῦτο μὲν ἀπο-
δυσάμενος τὸ τῆς παρθε-
νίας ἐμάγγελμα, τοῦτο
δὲ Γιεζιχῶς ὠνησάμενος
ἀγροὸς — xai ἀυπελῶ-
νᾶς, χτλ. (2).

Quare non ejus lepram modo contraxit, sed, uti
mer, el tristius quiddam. En quid perfecit avari-
ta, frates : l'agiamus vitium, queso, ut proditionis
winam. En quid exegit pervicacia : fugiamus
Esebras quse ἃ Dominico ceu divellant ; fugiamus
& reliqua cuncta vitia, que miserum animum no-
drum lacessunt, furorem, invidiam, iram, studium

quid sentiet, purgator, et animus ad Dei volunta-
tem innovator : prope est cunctis eum vocantibus,
ac quotidie cum poenitentiam admittit, tum pec-
cata delet, nosque assidue ad amplectendam pe-
rennem vitam cobortatur. Quam et adipisci merea-
mur per Christum Jesum Dominum nostrum ; cui
gloria et imperium cum Patre, ac sancto Spiritu,
nunc,et semper,in omnemque perpetuitatem.Amen.

SERMO X
In omnes sanctos. Martyres esse mon solos qui san-
guinem profundani, sed eliam φαΐ vilam 'obeant
divinam.

Fratres Patresque, festum festorum summum
eat sancta Pentecoste, quam peregimus ; sed festum
quoque est et sanctorum omnium solemnitas,

si, pervicaciam, successum ; fugile soli esse, ut B quam nunc contigimus. Ac cum proprium sit festi

endietam ἃ Deo imprecaionem fugiatis : nam,
T2 soli, inquit, quía cum ceciderit non habet suble-
wxlem se ** ; quod ei contigit quo de sermo est-
Onsi socius fuisset, quantumvis cecidit, poterat
reum opo socii consurgere, rursum plangere
delictum : caeterum qui haberet nullum, periit
miser, in suum locum profectus. Digna, fratres,
delore atque planctu tragedia esl. Qui stat, in-
quit, video net cadat "3; qui bene currit caveto ne
prosternatur, prostratum cernens qui prius bene
currebat. Angelum quis, opinor, facilius casurum
quam fratrem cum duxisset, et. tamen cecidil,
lormitans, causaque avaritia est. Non fecissem
wt? de avaritia verba, nisi vererer ut nunc per-

se»tÜeee alius alio profugi, et incumbente vitae
visliei cura, sei minus diligenter cavebitis, iu ava-
Hüe escam rualis. Hinc plerique nec coiitem
patiantur habere, auro deliniti ; hinc nec amorem
complecti spiritalem, vitiis contractis dom»aticis ;
hine nec pedes quiescere possunt, quin obeunt huc,
illae, velut catelli, sicunde argentum a pio con-
vertant ; hinc nonnulli servos sunt mercati, servi
vitiorum, amissa herili dignitate ; alii alia minime
secessaria deproperant, in usumque comportant,
venditores ac redemptores, agitando cauponario
questu. Respectate Dei judicium, fratres, quem
latebit nemo qui in abdito mentis quidquam de-
signet multo minus secundum exteriorem homi-
nem. Videte mortis sententiam defunctis nunc
quoque duobus fratribus, Milite, atque Barnaba,
et ante eos aliis, ac nobis vicissim consecuturis.
Ne quem, rogo, imparatum, ac minus instructum
mors deprehendat. Non exigua est pernicies, Dei
ealestisque regni jactura,et supplicium poneque
perennes, quas nec ingenio deformans mortalitas
farat, nedum in igneam profecta, quod futurum est,
nisi qus Deo placeant exaequatur. Igitur ut ire
minas, que contumacibus impendet, evadere pos-
simus, agamus, obsecro, que jubeamur, Deo jam

€ Catech. ]l. zxxv- *! IV Reg. v, 1 seqq.
xn, 1.

[o FapBic. Bibl. Grzc. Harles. t. X, 207.

e bonis aliquid preclara cogitatione parare, reco-
lite, si videtur, quot quantique sancti memoren-
tur. Et quis coli stellas enumeret, ac diffusam ad
maris littus arenam ? tot sunt martyres per orbem,
qui adversariam potestatem flde vicerunt, pro-
cinctique ad tyraunicas acies, in ignem, gladium,
feras, terrores omnes tetenderunt, qui supplicia
ducerent pro deliciis, obtruncationem pro vo-
luptate. Quin confidentia hac igneos carbones
proculcarunt, rogos incensos restinxerunt, in na.
tura peragendis natura majoribus, attonitos ha-
bentes tyraunos atque reges. Quid testati (3)f
Jesum cum esse Christum tum Dei Filium, quo in
nomine inesset vita sempiterna, auctoribus Soriptis.
Ecquid ergo soli martyres sunt qui sanguinem
profundant? Minime vero, quin ii quoque qui vi-
tam obeant divinam ; ait enim Apostolus : Circuie-
runt in melotis, in pellibus caprinis, egentes, angu-
stíati, afflicti, quibus dignus nou. erat. mundus, ín
solitudinibus errantes, in. montibus, et. speluncis, et
in cavernis terrz **. Et paulo post : Tantam haben-
tes nubem marlyrum, deponentes omne pondus, et
cireumstans nos peccatum per palienliam decurra-
mus propositum nobis cerlamen, aspicientes in. auclo-
rem fidei, et. consummatorem Jesum "5, Viden ut
universe marlyres vocavit omnes pietatis amantes,
afflietamque vitam tolerantia trahentes ? Quare et
nos, fratres, numeranti in hoc martyrio sumus :
nam qui tolerantes vite serumnas crucigere am-
plectamur, qui virginale votum tueamur, neo mo-

D rigeratione detrectanda, in qua inest quiddam

instar cerlaminis Jesum testamur et Christum
esse, et Dei Filium, testamur judicium ac remu-
nerationem futuram, testamur vitse exacte ratio-
nem reddituros ad terribile Christi tribunal, ob-
sistentes diabolo, Christi inimico, torquenti, et
assidua cogitationum ac lethalium voluptatuim
objectatione, velut flagris, urgenti negare nos esse
Deum. Etenim quorum corrupta studia sunt, ce-

43 Eccle. iv, 10, * I Cor. x, 12. ** Hebr. 31,37,38 45 Hebr.

(3) Alluditur ad etymon Grecum : nam μάρτυρες ἀπὸ τοῦ μαοτυρεῖν dicti, quod est Lestari.

PargoL. Gg. XCIX.

11

8. THEODORI STUDIT/E

524

dunt, atque obsequuntur perduelii rebus ipsis A slamus, et gloriamur in spe glorie Dei *. Sin, qui

Deum esse negantes, secundum sancli Davidis
sentenliam. ἢ σι in corde suo : Non esl
Deus *5. Nam ni oblivionem Dei in hominum men-
tibus, quasique diffldentiam gignat, rationi non
persuadeal carnis libidines peccati licentiam,
ebrietatem , — inteinperantiam , — comessaliones,
pocula, avaritiam, idolatriam, caeteras omnes
insolenlias persequi arreptamque inde mentem, a

Deo abstractam, cogit post se abire, eterno simul
inexalinoli ignis supplicio conflando. Quam misera-
bilis fallacia, tristiorque fallacie finis δὲ extre-
mum] Verum nos, fratres, ceu Christi martyres,
adhuc préeclaro marlyrio fungamur, adhucillustrem
confessionem cbeamus, gaudentes cum omnibus

nalura simus mutabili, wstum in nmobis exciri
luctuosum contiagat (nam ΠῚ omnino) tam vero
in anliquum statum ocius recurramus, pacem
habentes cum Deo : Ipse enim est pax nostra, qui
fecil utraque unum, el medium parietem macerizz
solvens inimicitias, in carne sua legem mandatorum
decretis evacuans, ut. duos condat in. semetipso in
unum novum hominem, [aciens pacem, el reconciliet
ambos in uno corpore Deo per erucem, interfictens
inimicitiis in semetipso δ᾿, Hactenus Apostolus.
Idque opus est quod Dominus peregit, uti Pa-
trem alloquitur Opus cansummavi quod dedisti
mihi ut faciam "ἢ, id. est, pace terram, ccelumque
devinxil, uobis etiam pacis, et amoris filiis ἴδοι δ.

sanctis, quod meriti pro Christo marlyrium sumus, pg Sin ohjicias, Qui possumus non esse in perpeluo

genu Baali non inflexo, que carnis libido est, ac
relique vite voluptates. Ne credamus spectra
suggerenli, unde obedientiam detrectemus ; quin
quolidie veluLin stadio contra luclemur, icti, neque
prefracti ; animosi, non perclusi. Jam vero quod
martyril compendium | Seitis ut martyrio in quo-
quam secundum vilam perfuncti socii sint eorum
gaudii, rerumque pro quibus martyrio sunt alfecti
consorles ostendantur. Ergo hine consectarium est
el Christi martyres, ut eum in cunctis martyrio
lestatos, pro veroque testimonio pcenas intolera-
biles perpessos, in futuro siecnlo hzeredes cum eo
declarandos; nam Apostoli hsc sententia est:
Cum Christum. apparuerit vita nostra, tunc et. vos
apparebitis cum ipso in. gloria *. Cum quibus et
nos, peecato noslro martyrio (longum est autem,
per omnem vitam), bonis frui sempiternis, in
sevumque cum Christo triumphare mereamur :
quem gloria decet, οἱ honor, atque cultus, cum
Patre, ac sancto Spirilu, nunc el semper, in om-
nemque perpetuitalem. Amen,
SERMO XI.
Dominica I. Doctrina de pace.

Fratres Patresque, pacis dies Dominica est:
nam Dominus hoste in ea spoliato discipulis ait :
Pax vobís *5. Atque id locutus, non iis pacem modo
praseripsit, in unove die, sed cum omnibus, tum
perpetuo eamdem ingerit pacem, quemadmodum
el nihili nobis. Igitur pacem habeamus, et inter

bello, dicente Apostolo : Non est nobis colluctatio
adversus carnem, et sanguinem, sed adversus princi-
palus, εἰ polestates, adversus mundi rectores tene-
brarum hujus saeculi, contra spirilualia nequitiae in
cxlestibus 9? respondere licet, ostendere eum
quantum, ac cujusmodi sit bellum, non bello nos
lacessi : nam alibi seribit : Consilia destruentes,
etl. omnem allitudinem | extollentem δὲ adversus
scientiam Christi, Et in. promplu habentes, ulcisei
omnem inobedientiam **, Ceterum sic aflecLua, du-
bium non est quin bellum restinxeri!, pacemque
agal. Nec videri vobis, fralres, molestus debeo,
qui hec disseram, ac sim in iis, et hoc alque
illad scruter el examinem ; id enim non esl inutile,
quin frugi in primis, oralione viam ad aclionem
sternenle. Et alii dicant sane mundana, quotquot
sunt mundani de agricultura, merealu, questu,
jaclura, ac quz alia sunt inania slüdia nos quid
potius loquamur, quidve convenit loqui, nisi de
animo, de fuga viliorum, de parandis virlutibus,
de corporis ab aninio sepacalione, el de compara-
tione ad Christi tribunal, de judicio, de remunera-
tione, deque regno c«elesti ? cujus et nos heredes
efliciconlingal Domini nostri Jesu Chrisli beneficio ;
quem gloria decet, et imperium, cum Palre, aec
sanclo Spiritu, nune el semper, in omnemque
perpetuitatem. Armen.
SERMO XII.

Dominica ll. Oportere vitam nostram in. Dei reve-
renlia el amore transigi, deque obitu — fratris

nos agitemus; hoc secundum exteriorem hominem, [) Eudocimi.

ne quas inimicilias cum quoquam fratrum tenea-
mus, quin amore cunclos prosequamur (1 hoc-
enim, inquil, cognoscent omnes quia discipuli mei
estis, si dilectionem habueritis ad invicem *9) ; illud
secundum interiorem, ut pace ac quiete fruamur
lethalium vitiorum; ita namque cum Apostolo
dicere queamus : Pacem habemus ad. Deum per Do-
minum nostrum Jesum Christum, per quem el ac-
cessum habemus per fidem in graliam islam, in qua-
55 Paul, Lr, 1. "7 Coloas. m, 4. *5 Joan. xx
14, ** Joan xvi, 4.

(4) In Gr. ἐῤῥιμμένους, legi, pro Ἐῤῥημένους.

; 44.
55 Ephes. vt, 12. * II Cor. x, 5.

Fralres Palresque, dies hec quam agimus Do-
miniesw inslar est Catechesis, si advertimus : in
hac enim Dominus noster Jesus Chrislus vitiis
projectos (4) instauravit; in hae culpis, el carnis
nostre prepulio morluos in vitam reduxit; in hac
paradisum redaperuit, fruenda arbore vitali, quod
esl vivifieum ejus corpus, alque sanguis; in hac
conira mortem insurgentes prophetieum hoc usur -
pare possumus : 9 [bí (uus, mors, stimulus ? ubi tua

* Joan. xni 35. * Hom. ν, 1, 5! Ephes. τι, 13:
ΒΤ Cor. xv, 55.

SERMONES CATECHETICI.

420

Orce, victoria ? victus es ab eo qui dixit: Confi- A mihi de morte sermo est. Scitis enim crebros

dis, ego vici mundum. Tum autem ut Apostolice
lquamur : Conresuscilarit, et consedere. nos. fecit
ἃ celestibus in Christo Jesu, ut ostenderei in szcu-
lis supervenientibus abundantes divilim grati tuz,
is bonitate super nos in Chrislo Jesu ». Jam vero
'sigenarrabile munus) ex quo ad quid perduxit ?
emorte ad vitam, e tenebris ad lucem, e servitute
a libertatem ex inimicitiis ad genuinam amici-
famn,usque adeo ut Filii imaginis conformes redde-
mt. Quas heec eet. ineffabilis benignitas? qu: in-
omparabilis amoris erga nos magnitudo, ut uni-
gaitam Filium pretium pro nobisamnibus daret?
equidem baud abs re est dicere * Quis loquztur
penutias Domini, | audilus faciet omnes laudes
gai ?* ἢ Quamobrem radamemus eum qui nos ama-
"itpro eo moriamur qui mortem obiit pro nobis,
mersi ἃ carne alque sanguiae, nec serpentis frau-
übus inescati, nec vite voluptatibus diffluentes,
mxeíructu peccati degustato, unde mors profecta
αἱ; siquidem scriptum est : Voluntarie peccantibus
asbis post acceptam notitiam veritalis, jam non re-
liquitur pro peccatis hostia ; terribilis autem qua-
dem exspectatio judicii, eL ignis zmulatio (2, qu
cGusunplura est adversarios ?. Itaque Deo oum
wwrenlia atque observatione serviamus, vitam
(διε ac eomposile transeamus, cum discreta pa-
üentia ministeria tueamur, accurationem trahentes
808 iu spiritalibus modo, sed eliam in carnalibus,
αὶ ügsorum adustione, et aqua effusione, tenus,
quem, ut videtis, in hac insula penuria est,
denique sententiam mortis habentes : nam et nunc
Esdocimus (6) fraler est ad Deum profectus. Sin
308 obitus fratris non refrenat, ecquid tandem
revocabit ? Si mortis arcanum minuserudit, ecquid
& Boxiis affectibus compescet ? Jam loquentibus
nobis et de hoc atque illo consultantibus, repente
dies ingruet! horrenda. Sed nimirum iis horrenda
est et infelix, qui ab sceleribus usurpentur, qui
eulpis obligentur quas haud confessi sint, male
feriatis, immodestis, pervicacibus, ceterum jocun-
da, et lenis, ac benigna Dei amantibus virtutum
studiosis : modestis, morigeris, Bubmissis. Qua-
propter vos cohortor, et commonefacio, fratres,
cogitationibus iis susceptis, omni ope a flagitiis
absistamus, Christi in pectore philtrum geramus,

alium super alium fratrum Patrumque excedere
vita : id quod nihil est aliud nisi monimentum,
abituros nos quoque hinc quam primum. Abimus
vero non in terrena ac mortalia loca, atque regio-
nes, sed in perennes el immateriatas mansiones,
unde ei redire nefas qui semel tetenderit. Sane
cum terribilis mors est inaudita, tum terribilior
ubi sub oculis teneatur: quod abhinc sex diebus
in Chalciti prefecto cognovimus, quem nacti extre-
mum spirantem ; obstupuimus fectum, ut uno tem-
poris momento et nobiscum erat, et a nobia abs-
cessit, traditus sepulcro. Ac prolecto terribilis
auditio est, et insolens spectaculum. Igitur adhuc
spirans beatus hanc edidit vocem : Paulum preven-
tus sum, in eo dicto caput simul manumque com-
movens : modum vero haud detexit, sed nos unde
hec trepidatio, sensimus. Atque hrec dixi, non
illum cavillatus (minime vero), quin me conter-
rens, ac vos communiens, ne quid prevertamur sub
emigrationem ejusmodi vocem mittere quin para-
tam et imperterritam, siquidem scriptum est.
Paratus, sum, et non sum turbatus 9 : quod baud-
quaquam consequamur, ni intenti semper, et que
obitasunt preclare tueamur, etadmissa corrigamus
poenitentes, assidue sic procineti tanquam in cc-
lum profecturi.

Nam Cui, rogo, sistemur? non judici cunctorum,
atque Deo cui congenulabunt universi, colestes,
terrigena, subterranei, cuncteque laudes conci-
nent lingue ? Ecquam reddemus rationem ? non
omnium in vita gestorum qua factis, qua dictis,
qua cogitalis ? Pol mi hec : quoties complector
animo horrorem cient, peneque adsunt coram
vobis licet esse imperterritis vobis, inquam, qui
dicto audientes vos praebetia, omneque studium in
obedientia ponitis: nam ea vere» obedientie vita
est. Etenim quam defensionem sibi parabunt ad
horrendum Christi tribunal qui obedientia projecta
solitarii degant, qui huc, illuc obeant errones, pe-
dibus statum non habentes qui coempla servitia
trahant ? heu meas erumnas, ut expetendum vi-
tium est! quemadmodum retrocessere, iter in-
gressi vite monastice rectum ! Melius, inquit,
eral illis non cognoscere viam juslitie, quam post
agnitionem retrorsum converti ab eo quod illis tradi-

virtutibus perfuncti, quo sic vita peracia regnum p) tum et sancto mandato : contingit autem. eis. illud

eeleste teneamus per Christum Jesum Dominum
nostrum : cui gloria et imperium cum Patre, ac
sancto Spiritu, nunc et semper, in omnemque
perpetuitatem. Amen.

SERMO XIII.
Dominica Ill. De mortis recordatione, deque vili
defensione peractze ud horrendum tribunal.
Fratres Patresque, dies enimvero est ex iis,
que in Ressurreclione censentur, sed habendus

veri proverbii : Canis reversus ad suum vomilum, et
sus lota ad volutabrum luti δ᾽. Quid ais, bone vir ?
ten' servum trahere, injugem mundi, exeulein,
omnique carnali commercio solutum ? ergo capesis
tibi uxorem quoque : duo hec enim mundo, mun-
danisque tributa; at qui serio vitam ineant cruci-
geram, ab utrisque sunt alieni. Sed ut videtur,
causa peccatum est: nam voluptatibus et auro
dediti (addo et mulierosi), ne quis sit inspector, et

** Joan, xvi, 33, 5] Ephes. 11, 6. 55. Paal. cv, 2. Hebr. x, 26, 27. *? Psal. cxviri, 60, *! [ Petr. i1, 21, 22.
jo : nam alterum illud nimium hebraizat.

(6) Addidi de conjectura, et orationis argumento.

521

S. THEODORI STUDITJE

528

qui in abdito perpetrata arguat, fratrem habere ἃ Vigil, et experrectus : trepidat occursum : quem

nolumus, sed solitudinem, hoc est, servorum mer-
calum,ipsi revera peccalo venditi, et carnis at-
que sanguinis mancipia. Hino dissidia, hine olfen-
dieula, hine airoces ac manifestarim noxe. Hino
mostus, alque squalidus, et qui coarguam ac
conlestor, audior nusquam. Sed qux est ejus sen-
tentia ? Si non venissem, et locutus fuissem eis, pec-
calum non haberent : nunc autem excusationem non
habent de peccato suo **; insons sum a talium
sanguine miser. Àc poleram sane omnino aciem
admovere ex praecepti jussu, sed posteaquam in-
cumbit persecutio, adhuc differo, si nunc tandem
e dinboli laqueis resipiscant, qui ab eo capti ad
arbitrium teneantur. Czterum vos Deo macti, qui

una insimul estis, duo, tresve, quodque amplius ἢ
est,el encomio majus, eccnobiace vilam duecitis, -

domi manentes, nec importune, nisi necessitas sil,
prodeuntes, maxime in forum ac celebritates,
invicem servientes, in eoque mundi domini, puri
ab servorum sordido mercatu, cuncta ex Dei sen-
tentia, et ornate persgentes. Equidem vobis gratia,
atque pax augelur, ecelestis Jerosolyme bona vi-
suris, per Christum Jesum Dominum nostrum : cui
gloria et imperium cum Patre ac sancto Spirilu,
nune et semper,in omnemque perpetuitatem,
Amen.
SERMO XIV.
Post sancti Theodori memoriam. De vila obeunda
divina, neu ad tentationes trepidemus.

Fratres Patresque, loquendum est nobis, nec
diutaeendum ; siquidem taciturnitas animo so-
mnum eontrahit, somnusque auctor mortis est,
quem deprecatus David dicere : lllumina oculos
meos, ne unquam obdormíam in morte 9. AL conci-
tatis in animo sermo fons aque est in vitam
ieternam salientis ; quo quid utilius ? Idque sciens
beatus Apostolus, inquit : Verbum Christi habitet
ín vobis abundanter, in omni sapientia, docentes, et
cohortantes invicem **. Viden' jubere eum ut invi-
cem doceamus, ac cohortemur, nee contenti simus
ipsi nos commonere modo ? Equidem vero quoties
ad vos dissero proficere fateor, qui me ab hujus
vite confusione revocem, et reprehendam, ad
meaque commissa allenlior flam : nam profecto
vila heec confusio est, in quam sermones vitiosi

rursus Apostolus demonstrans, ait : Ipse Dominus
in jussu, el in voce archangeli, et in tuba descendet
de ciclo, et morlui qui in Christo sunt resurgent prí-
mi ; deinde nos qui vivimus, qui relinguimur, simul
rapiemur cum illis in. nubibus obviam Domino in
aera, eL sic semper cum Domino erimus **, Αἱ qui-
nam ? Spiritu pauperes, lagubres, ab animo puri,
mansueli, placidi, misericordes, obedientie jugo
perfuncli, qui confessionem constantem servavere,
hi cum eo sunt futuri ; eeterum qui turpia commit-
lani, effrenes, qui confessionem aversentur, qui
obedientiam detrectent, qui reliqua mala designent,
ii nee Lollentur in nubes, nee cum eo eunt futuri,
quin (miserrimum) penas dependent, exitium pe-
renne,Dominica facie, ae gloriosa majestate extor-
res, quod absit de vobis et cogitare et. loqui. Igitur
canendum est receptui, habendaque nobis ratio
salutis, qui esse ob oculos deserimina sciamus :
nam ecce preler alios et Ir. Gregorii ceconomus
comprehensus est, ac quid futurum sit nescimus,
impendentque tentationes, ut apparel. Verum nma
limeamus, neu ad ingruentes tentationes (repidemus,
Quod sia nobis Deus est, quis contra nos? qui in
superioribus periculis nobiseum fait, quo pacto
non el nobiscum sit in presentibus qui stabiliat,
ac contra omnia firmet, ut pollicitus est ? Jam quid
amplius molientur hostes? Iterum persequentur?
AL Domini est terra et plenilulo ejus 9. lterum in
carcerem compingenl? At nihil carcere propter Chri-
stum jucundius. [terum flagris multabunt ? Al plu-
rium eoronarum auctores nobis erunt, Sin et ocei-
dent, at occisus est et Dominus noster. δὲ commor-
lui sumus, inquit, el convivemus **, Talie ernt beatus
ac sumius Chrisli martyr Theodorus, cujus per-
agimua meioriam, cunctaob Christum cum gaudio
passus. Hac fidueia et nihili nos quoque adhuc Deo
serviamus, hac spe afflictiones omnes et angualias
rerum Loleremus, quo cum obedientia, tum con-
fessione ccelestis regai hereditatem quaramus per
Chrislum Jesum Dominum nostrum ; cui gloria δὲ
imperium cum Palre ac sancto Spiritu, nunc, et
semper, in omnemque perpeluila!em. Amen.
SERMO XV.
Posl Priecursoris memoriam. Dogmatica ile sancto-
rum imaginum cultu et adoratione,

vanieque inauditiones quotidie inoumbant, diabolo D Fratres Palresque, heri Priecursoris memoriam

quoque per contrarias cogitationes grassante. Qui
amoliri semper oportet sermone, ac conscientiam
prebere puram et insontem, alque ad quid com-
parati sumus serio revolvere. Ad quid autem com-
parati sumus ? Scilicet servituri vivo ac vero Deo,
el ezspectaluri Filium ejus de cxlis quem suscitavit
ex moriuis, Jesum, qui eripuit nos ab ira ven-
(ura *, auctoribus Lilleria.

Jam nullus herum servus opperiens, nec judicem
reus, dormit, et quieti aLque facibus indulget, quin

leriatis omnino venit in mentem el obitze in mona-
sierio vilae recordatio, ul tum cuncli in Dei domo
eramus, concordes degentes, ut nune alius alio su -
mus dispersi, in diversa loea atque regiones.
Quanquam tum quod ob Christi sermonem sumus
dispersi gaudere debemus, ex hoc prmcepli man-
dalo, Gaudete, el exultale, quoniam mereces. vestra
copiosa est im cmlis?'; tum eliam quod Domini
quiddam inslar habemus, cujus hee sunl verba :
8i me persecuti sunt, el vos persequentur ; sisermonem

** Joan. xv, 22. "* Paal. xi, 4. ** Coloss. i, 10, “Ὁ 1 Thess, 1, 40, 56} Thess, iv, 15, 16, * Psalm.

xxiv, 1. 95 II Tim. τι. 11. * Matth, v, 12.

o σε λα

D.
"-
*

S. THEODORI STUDIT/E

532

sumus, quod debimus facere fecimus ?^; rursumque ἃ operarios carnales promptos opiflcia tractare, nos

pepwaen i Quid habes quod mon atorpütti ; si
aulem accepisti, quid gloriaris quasi nom aecepe-
ris Ὁ ? H&c ea est messis, tantaque proposita con-
lenlio est, σὰ non duobus, tribusve mensibus
spectetur, quin ad viti» se exitum Llendat: lamelei
comparala ad seculum futurum, instar ducitur
unius diecule. Ibi porro finis est nullus, ibi labo-
res manuum suarum quisque comedet, ibi occabi-
mus in prepotenle vi arbitro et hero: tantum
adhuc membra hac terrena: perimamus, stuprum,
libidinem, impudicitiam, pravam cupidinem, ava-
ritiam; tantum obedientie adhuc jugum feramus,
benevole alter alterum sustinentes, oneraque mu-
tua portantes, ac sio Ghristi implentes legem,
quemadmodum seriplum est 7. Felicem vero qui
cuncta pre cautione veretur ; felicem qui plurimum
contendil : ubi est enim major contentio, majus
quoque et premium est. Ac qui minislerio postre-
mas deposcat, is primas auferet, quippe ait Domi-
nus : Qui in vobis vull esse summus, sil omnium po-
stremus et omnium minister 15, Sic Filius hominis
non venit ut ministraretur ei, sed ut minisiraret, et
daret animam suam redemplionem pro cunctis 159,
Hic cum, fratres, cogitemus, tum agere propere-
mus, vocem hanc inaudire : Euge, serve bone et
fidelis, super pauca fuisti fidelis, super mulla te
constituam, intra in gaudium Domini lui : cui
gloria et imperium eum Patre ac sancto Spiritu,
nunc ei semper, in omnemque perpetuitatem.
Amen.

SERMO XVII.

In sstatem. De spiritali messe conlentaque Christi
lorum exercitatione.

Fratres Palresque, anni lempus est mstivum, ut
videlis, passimque surgunt ad comportanda grana
coloni, nece contentus labor, aut sol deflagrans
opificem frangit, quin matutinus in vesperam de-
certat, nunc obstipus, nunc rectus, dum opus
peragat, incumbens. Quid nos vero, qui famuli
nuncupamur Chrisli ? eequid statem habemus ?
Polsane quidem, ae cujusmodi Dominus noster
Jesus Christus discipulis ostendit in hzc verba :
Nonne vos dicitis quod adhue quatuor menses. sunt,
δὲ messis venit ? ecce dico vobis, levate oculos ve-
stros, el videte regiones, quia albe sunl jam ad
messem, δὲ qui metit mercelem accipit, et congregat
fructum in vitam zternam, ut. el qui seminat simul
gaudeal, et qui melit ". Igitur upparet ex dictis et
sementem nobis, et messem proposilas, neque eas
tempore descriptas, quin juges ac perpetuas.

Metamus ergo hinc jam, fratres, alacriter, hoc
est, doctrinam doctor; studium prefectus, mini-
sterium minister, obedientiam subditus, quietem
quietus, contentionem precarius, cuncta in omni-
bus cuncli, quoad ejus fieri potest. Scelus est

5 Luc, xvi, 10. 16 I Gor. mv, 7. 7 Galat. vi,

2, " Marc. 1x
21. *! Joan. 1v, 35, 36, 55^! Psal. cxxvir, 2. "i Psal, CXII,

spiritualia studia segnes atque dissolutos adire;
illos sudore fluentes a laboribus non abstinere, nos
contentionis monas!icm fastidio duci. Annon ob-
jeclum coleste regnum est ? an non vita perennis ?
annon inelfabile gaudium ? Ecquid fas est ignavos
summa et expelenda parare? nequaquam. Ut evi-
gilandum sil omni ope, metendumque, non caduca
ac mortalia, sed sterna, et immortalia, quo in no-
bis hoc usurpelur quoque labores manuum tuarum
manducabis, bealus es, et bene tibi erit 5917!, Ne quis
dicat, /Eger sum, nec metere queo : ieger es corpore,
al spiritu siquidem vis, qui bono fungare vales.
Laerymas habes, compunctionem habes, excubias
menlis habes, pacem habes, ac sanctimoniam quie
inprimis Deo cara sunt. Ne quis dicat : Afflictus sum,
neque possum in pedes consurgere ; velis modo et te
surrigel qui suscitat a. terra inopem, et de stercore
erigit pauperem. Nunquid qui cadit mon resurget,
aul qui aversus est non. reveretur 13 ? vivo ego, dieit
Dominus : nolo morlem peccatoris, sed ut converla-
tur, et vivat ?*, Eequis est ergo prelexlus serius re-
liclus, quie plausibilis defensio, quominus omni
sludio qua jubemüur obeamus, bonisque qua pro-
tnissa sunt, poliamur ? Enlaboravere sancti nostri
Patres, consevere, messuere, vitam in horrea pe-
rennem congessere, ac nunc ovanles supreme ré-
presentationem lucis exspectant, in qua uti sol
micabunt. Quapropter ne commiltamus, fratres,
cohortor, ul a bealis illis separemur, neu brevibus
el exiguis diebus, atque voluptatibus salulem pro-

C damus, supplicium luituri immortale: sed quantum

pole, certatim eos asseclemur omnia ferenles, om-
nia suslinentes, quo ceclestis regni hiredilalem
cernamus per Christum Jesum Dominum noslrum :
cui gloria et imperium cum Patre ac sancto Spiritu,
nune, δὲ semper, in omnemque perpetuitatem,
Amen.

SERMO XVIII.

In statem, De aversandis qu in. hac vita sinl

jucunda, bonisque ambiendis perennibus.

Fratres Paliresque, frangit swelivum anni tem-
pus corpora, labefuctante insuper et pervigilio, aec
forlasse ad Catechesis inauditionem lorpemus. Sed
profecto ex Apostoli ediclo vilam jussi comparare
ceu quolidie obitüri, obituroque Libitinaria lu-
quente, et altentos auditores reddente, age nos quo-
queaudiresalagamus, quasique Lestamento legendo
iis que dicantur accendamus.

Igitur testamentum est rerum qua in Carne po-
site sunt, utpote carnale et quo de carnalibus jube -
tur, id est, hereditas relinquitur uxori, liberis,
fratribus, cognatis, ac si quid aliud mos prescri-
bere est : ceterum hoe nostrum nihil ejusmodi de-
clarat, sed quidnam ? hospiles nos esse in hoc solo,
atque peregrinos, etl qui in hunc orbem intaülerimus

34, ?? Marc. x, 45, * Matth, xxv,
7. ? Jerem, vis, 4, ?* Ezech. xxxii, 11.

IL ———- μ΄. ὦ am A MEM wu m AE 4 4A UT RÀ ON T WR

533

SERMONES CATECHETICI.

534

nihil, proculdubio neque efferre aliquid posse, dif- À munerationis diem justique Dei judicii, ad horren-

Gsgique e caducis in incorruptos, ex ingloriis in
gloriosos, 6 mortalibus in immorlales.

Ut non erraverit qui id testamentum bonum nun-
tium vocet : siquidem et Apostolus multis partibus
prestare censet [dicedere] dissolvi, et esse cum
Christo "** ; οἱ alibi rursum: Ego enim jam libor, et
tempus resolutionis meg inslal. Bonum ceriamen
ctrlavi, cursum consummavi, fidem servavi, de reli-
quo reposita est. mihi corona justiti2, quam reddet
miki Dominus in illa die, justus judex. Non solum
exem mihi, sed et cunctis qui diligunt. adventum
&$us?* Videtina', uthinc discessum velut bono nun-
tio preedicet ὃ ilaque cum hoc nostrum testamentum
bonum nuntium sit, libenter audiamus quz dican-
tar, et alacres exercitationem tueamur, animo ad
carnalem nullam affinitatem converso, non ád pa-
rentes, non ad fratres, non ad cognatos. Et quid
satem hec illaque commemoro ? ne ad ipsam qui-
dem rerum naturam animus con(erendus est. Enim-
vero quidam sanctorum Pairum, ubi cella prodiret,
tegumentum capiti imponebat, ne aciem in solis
jober intenderet, causamque rogatus respondit :
Eequid est cur temporarium lumen videre velim ?
Ad eumdem modum et Dei studiosus, cunctis dimis-
sis, solo divino amore et contemplatione nititur,
ac com oculis usurpet ubiversum hoc omne, quod
dis enlum pertinet, Opt. Mex molitorem Deum ad-
mirens, ac collaudans, tum ocius preteritis, que
sab sensum subjecta, in iis est que defugiant ob-
istum, qui hinc, suaviter bacchatus, spiritale quod-

dum Christi et indefraudabile tribunal, optandam

vocem audientes, δὰ regnumque coeleste asciti per

Christum Jesum Dominum nostrum : cui gloria et

imperium cum Patre ac sancto Spiritu, nunc et

semper, in omnemque perpetuitatem. Amen.
SERMO XIX.

Posl sanclorum | apostolorum | Quadragesimam. De
tolerantia, el. iis qui renuntiatum veniunt admit-
tendis.

Fratres Pairesque, abit tempus, ac deourrit.
Quin preteriis sanctorum apostolorum Quadrage-
sima, simul prebitis erumnis, ob contractam estu
sitim, simulque solatio, ob spem : nam ea sitis po-
tum nobis conciliat immortalitatis et que ori ama-
rities siti queritur paradisi dulcedinem parabit.
Atque id scientes, fratres, cuncta que secundum
Deum incidunt acerba leti spe premii feramus.
Cieterum spes quz videtur, ut fert Apostoli dictum,
non est spes : nam quod videt quis, quid sperat ? Si
autem quod non videmus speramus, per tolerantiam
exspectamus **. Itaque tolerantia virtutum summa
perfunctio est. Tolerantia martyres coelestibus de-
vincti diadematis sunt, tolerantia sancti justitie
premium tulere. Quapropter utamur nos quoque
tolerantia ad morigerationem, humilitatem, lenita-
tem, exercitationem in ministeriis, omniaque obe«
dientie studia, ac parem iis mercedem capiemus.
Equidem non me fugit obedientie jugum nec qui
sit frangende labor voluntatis; sed dulcedinem
quoque rursum teneo vile : nam qui voluntatem

dun gaudium, et letitiam carpat. Talis erat pa- ( frangat ei cum iter facillimum, tum nullo negotio

viareha Abrahamus: scriptum est enim : Fíde
Abraham demoraltus esl in terra repromissionis tan-
quam in. aliena, in casulis habitando cum lsaac, et
πω, cohseredibus repromissionis ejusdem : exspe-
debel enim fundamenta habentem civitatem, cujus
wüfez εἰ conditor, Deus ". Talis et magnus ille

Wes nam fide reliquit /Egyptum, non veritus iram

rm, invisibilem enim lanquam videns sustinuit 75.

Ténet sancti omnes, nequaquam que cerneren-

terwtantes, nec cupiditate ducti temporalium,

sed samorum, in his, quantum plurimum potest,
ad dimam imitationem deformati. Quod nos stu-
digm moque paremus, nec qua pulchra sint in hao
vila ambiemus, neccarnalitler viventes demirabimur,
quin ils potius altum ingememus,qui promissorum
bsreditate bonorum condicta in auro, argento, ac
pestiferis voluptatibus operam ludant, ultro in pre-
clararum rerum eacitatem se induentes. Ceterum
508, fratres, ut apostolice loquar, revelata facie
gloriam Domini speculantes ?, supera queramus,
supera sapiamus ubi Christus est, ad Dei dexteram
toosidens, ut de nobis quoque usurpare liceat: Vos
von estis de hoc mundo 9^, et Vestra. conversatio in
calos est *!. In qua et sistamur indemnati sub re-

5 Philipp. r, 23. 1511 Tim. 1v, 6, 8. *? Hebr. x1, 9, 10,

salus queratur. Vacandum est ergo voluntati fran-
gende, ac vita consequetur feliz, et expedita.
Obeuntur in cenobio labores ? at reques quoque.
Plus altero laboras ἢ at majus premium habebis :
siquidem Unusquisque, inquit, mercedem suam acci-
piel. secundum suum laborem **. Alteri benevole
suocumbis? primas tenebris: nam Qui voluerit inte"
vos primus esse, sil. vester. servus **. Imbecillior es
quam ut opera tractes graviora ? at que putes ne
neglige, quo in cunctis laudetur Deus. Ne quis θεῖο
ad bonum commuuae segnis. Haec quanquam sunt
persepe memorata : tamen nunc quoque necessario
in memoriam revocantur : neque enim est exiguum
incumbens certamen. Ecce posui, inquit, ante faciem
tuam vitam et mortem **. Igitur vitam arrepturis,
mortemque sternam fugituris comparatus sermo,
et exhortatio est, neque dubium mihi est nequa-
quam hec vel nihili nobis, vel vobis qui inauditis
frustra, ac sine compendio dicta. Enimvero admo-
nendi estis, fratres, quantumvis in exsilio versamur
ob Dei sermonem, nihilominus quasi qui in mona-
sterio degamus, renuntiatum venientes non aman-
demus : id quod per fratres ubique dispersos pre-
Btabimus, jussos ejusmodi, quantum potest, admit-

"5 ibid. 27. 19. [[ Cor. 1n, 18. 30 Joan. xv, 19.

^ Philipp. in, 20. *? Rom. viri, 25. € I Cor. 11, 14. 8. Matth. xx, 27. ** Deut. xxx, 19,

S. THEODOR! STUDIT;E

536

tere, atque in contubernium cooptare. Sane cum A seu, ut verius dicam, corruptela ao mutabilitas.

decessere multi, tum alleeti quoque sunl multi,
ecetusque nosler, tam defunctus quam superstes,
frequentatur, ac per nos cohoneslatur Deus, qui et
nos cohonesiabit, ut fert promissum. Ac cum qui
est rector si sint et subditi, cohortor, caput ceteris,
et lanquam regula staluti, sancte, juste atque pie
vivamus, qui alios per nos ad sanitatem qua doctri-
ne, qua vite dirigamus, Itaque clamor nullus obi-
tor citra decorum, neu contentiosum colloquium,
neu pulidus sermo exiens ab ore, sed honestus,
ad exedificationem frugi el utilis, ne quod operi
nostro per ea crimen confletur, quin Domino Deo
nostro in omnibus placeamus : cui gloria et impe-
rium cum Patre ac sancto Spririlu, nunc et sem-
per, in omnemque perpetuitatem. Amen.
SERMO XX.
urattonem. Oportere nos animi pulchritu-
" "inem dique υσπναίαιονι sine macula Ton de-
que paenitentia
Fratres eme, hodie qui profestum agamus
Transfigurationis divine, age, ex ea Catechesim
struamus, paucis debitum verbis exsequentes. IgiLur
eunete ferie Dominice corporalis degressus Serva-
loris nostri Jesu Christi suggerunt arcana, puta,
quod editus sit in lucem, quod linetus, quod eru-
cifizus, quod sepultus, quod terlia die suscitatus,
quod assumptus gloriose; caeterum Transfiguratio-
nis festum futuri evi elatum depingit. Nam quem-
admodum ejus facies ul sol reluxit, vestimentis lu-

Atque id rerum nos exitos docebil ; nam qui hodie
lepidus est et elegans, eras in sepulerum conjectus.

fatidus, atque omnibus dirus est: adeo pulehrum
est, ac amabile nihil, solaque venerabilis virtus.
Que in primis consectanda, fratres; sin. animum
subiade claudicanlem contingat fedis cogitatis pol-
lui, quod negandum non est (nam quis caslam
habere mentem glorietur ?) at repurgandus quam
primum, et in antiquum statum reducendus est, ne
sceleri immoraius conlrahal mortem. Neque si di-
cat quisquam expurgari require, multis facinoribus
compunetum, quin audiat dicentem : Si fuerint
peccata vestra ut puniceum, quasi nivem dealbabo ;
si aulem fuerint sicul. coccineum, velut lanam deal-

B babo ". Videle ingens Dei beneficium, ul peenitlen-

lem non expurgare pollicetur modo, sed ad florem
quoque venustalis perducere. Neque obscura sunt
exempla. David vates erat, lapsusque in adulterii
el homicidii erimen, haud despondit animum, quin
ocius peenitudine usus, ilerum valicinium munus
recepit, Manasses [sraele dnobus δὲ quinquaginia
annis (6) demoto ad [írugem reversus, salutem est
consecutus. Apostolorum coryphiaeus post abnega-
tionem laerymarum medicina rureum apostolatus
tulil onus. Maria /Egypliaen, ut alios preteream in-
finitos, que ad extremam mollitiem evasisset,
posteaquam condigne se dejecil, ul ad summum
virlulis culmen conecenderit tenelis. Itaque servari
volenti impotenlie prelextus nullus est nisi. quis

cis instar candentibus, haud secus et e coelo quasi (* deploratus ullro se induat in mortem. Sed cur te

fulgur venturus est, praepotens, et illustris, omnibus
judicandis, atque ul ei comites in saero inonte
fuere Petrus, Joannes, et Jacobus, ita socii quoque
sunt electi id cclesti regno futari, arcana appari-
tione divina, et ine(labili gaudio fruentes. Jam quis
ad hzc comparatus est? quis ad eam laetitiam per-
venire dignus? Quis alius, putas, nisi qui vitam
habeat puram ac sine macula? siquidem Deus no-
gler, purus cum sil, seu potius lux suprema, etiam
d. PN animoque nobis puro indito, purum

oque a nobis exigel : nam ad imaginem di-
EF. t effigiem crealus, dubium non est quin,
qui simulacrum sit divine pulchritudinis, praeditus
sit et ipse pulchritudine. Atque id intelligens Melo-
dus ait : Domine, in voluntate tua praslitisli decori
meo virlulem " : hoc est, animi mei decori, ne ad
[δ peccati libidines pronus, deformis redditus,
Deo ac premiis excidal divinis. Ergo explorare
cognilo talem nos animum tenere, pulchrum et
formosum, quasique depositum Deo reddituros in
euprema resurrectionis die, hortor ac admoneo,
sane amemus pulchritudinem, hane lormositatem
tueamur, nequaquam ad hojus seculi bella,et car-
nie, atque sanguinis venuslates conversi : neque
enim &unt venustales, sed venustatum simulacra,

is perditum, Israelis genus ΚΒ ? audimus : cur. vila
proposita perenni, ielernam mortem preferimus ?
Clamat quotidie benignus noster Herus ; Venite ad
me omnes qui laboralis et. onerali. estis, et ego. refi-
ciam vos *, eL nos onus abjicere peccatorum nmo-
lu:us. ldem vociferalur: Ego sum lux mundi : qui
sequitur me, non ambulabit in. tenebris, sed habebit
lumen vil 9, el nos in. diversum abimus, robus
ipsia testati, Iter tuum scire nolumus. Reliquum est
ergo audire nos : Ambulale in lumine ignis vestri el
in flamma quam succeadistis * ; atqui hzc. patran-
les, ait. ille, regnum. Dei non consequentur "! ;. sed
hiec absil de nobis dici, Vos enim amici mei estis,
inquit Dominus, si fecerilis quaecunque praecipio
vobis 9, Igitur que jubemur omnia faciamus, unde

amici nominemur, quo edaleste regnum erciscamur

per Christum Jesum Dominum nostrum : cui gloria
elimperium cum Palre ae sanclo Spiritu, nunc
el semper, in omnemque perpetuitatem. Amen.

SERMO XXI.
In mortis recordatione : in quo el de obitu Michi -
lis sanctissimi metropolitani Synadensis.
Fralires Patresque, cum mulie celebritales in
hoe svo aguntur, divine et humans, tum una est.

*5 Psal. xxix, 8. *' Isa, 1, 18. 5. Ezech, τι, 17, 5? Matth. xr, 28. 9 Joan. vut, 12. ?! Isa. r, 11. "3 Galat.

v, 21, * Joan. xv, 14

(6) Scilicet veri et immortalia Dei cultu, lege Cat. 113.

5371

SERMONES CATECBHETICI.

538

longa ac laboriosa, vite hominum cujusque cur- Α que danda ne quem diem horamre temere transea-

ricalum : ἃ qua profectus, porro obeas nullam,
sed necesse sit diem ultimum manere, ignemque
saepremurr, qui nostra omnia judicet, et expurget.
Hac perfunctus et spiritalis pater Michael, sanctis-
simss metropolitanus Synadensis, ad Deum conces-
st: cujus et laudata vita, et illustris sermo esl,
emque cradimus inter ceteros Patres ac confes-
aores ad Deum opitulatorem habere in confessione
presenti. Quamobrem haud triumphent cum animis
isfausti Iconomacbhi, defectos gloriantes Christi
conlessores, quin cognoscant insuper horum de-
cessum Dei Ecclesi: inconcussum haberi nobisque
superstitibus veri confirmationem, errore eorum
eeco despuendo. Ac dum per charitatem operata
&des salutem homini querat, cohortor nunc quo-
qué, ut alias semper, Dei exsequi precepta, ad
ilerque esse procinctos, ob incertitudinem mortis:
«itis enim el predictum Patrem correptum repente
acribus doloribus, et ignea febri, postridie fandi
impotem, tertio die spiritum reddidisse. Quin ante
«am et Athanasius, insignis Paulopetrii prefectus,
nec diern. aegritudini suffecit, sed ex hominibus e
vestigio est sublatus. Audimus vero et nonnullos
folgure pri?ventos dellagrasse, multosque omnino
tasas inopinos. Quapropter timendum, et animus
arrigendus est, diabolo de die in diem noslaetante,
dm adducat in apnxiam illam supremam horam,
mqoa frustra et iners sit studium poenitentiam.
lpiar non vos exterrent predicta exempla, non
borrore complent, cogitantes ut cum lingua divin-
da eloqui nequit, ut animus e corpore revulsus
uit?cum rnulti astantes forsan, ac plorantes,
eem ferente, nisi bona conscientia, ne-
mise.

Quare admoneo, et obtestor : horam eam pre-
wrtamus confessione, lacrymis, comprecatione,
&edientia, submissione, contento ministerio, omni
iique honesto instituto, ne socordia, ac segnitie

perenti, eterna morte sopiamur ?*, quod sanctus

ipid deprecatur. Sed fortasse dicetaliquis velle se,
asuposse. Et que hec (malum) eet insania ? nam
δὶ als posita sunt que naturam superant, equi-
demhieor quoque haud fas esse in aerem subvo-
larem inambulare super equor, quin neo loqui
Baribss, nec odorari lingua, que inusilata, atque a

mus; sed intenti atque vigilantes, lustratique ac
purgati, cum Deo copulemur, ut nobis quoque
usurpare liceat, Adhzsit anima mea post le, me
suscepit dextera tua ?*, ac sic egregie que hic obean-
tur decursis, cum spe bona profecti, coeleste re-
gnum consequamur per Christum Jesum Dominum
nostrum : cui gloria et imperium cum Patre ac
sancto Spiritu, nunc et semper, in omnemque per-
petuitatem. Amen.

SERMO XXII.

De obitu Joannis, sanclissimi metropolitani Chalce-
donis, et quemadmodum redivivi invicem agno-
scemus.

p Fratres Patresque, guperioribus aliquot diebus

peregrinati ac reversi, pacem inter vos agentes, et
compositos nacti, grates egimus Deo qui in mode-
stia vestra gauderemus, id quod est proborum obe-
dientium, ac stabilium in honesto : in quo et con-
firmemini magis magisque Domini nostri Jesu
Christi beneficio, ut quemadmodum in nihili no-
stra presentia, sic in absentia quoque indemnes
vos, el sine noxa conservetis. Discessus vero causa,
uti scitis, obitus erat Joannis metropolitani Chalce-
donis, qui preclaro certamine decertato, cursu
peracto, fide servata, abiit ad Deum parta illustri
confessionis corona cui decessoribus nostris san-
ctis Patribus ac fratribus. Sed quoniam scatentibus
pustulis decessit, ambigunt quidam an probe. Quid
ni obierit probe? Atque equidem laborare ii mihi
ignorantia videntur : nam, probe, an improbe ? ne.
quaquam in hoc vertitur, sio an sic defungare, sed
an orthodoxam fidem et inculpatam habeas vitam.
Qua qui teneat, quanturnvis scatentibus pustulis;
quamtumvis alio quocunque morbo vexatus, sive
in terra, sive in mari expiet, nullam hino contra-
hat infamiam : hec enim non ;in arbitrio sunt no-
stro, quin positain exploratis Dei judiciis, qui novit
quo pacto quod in rationem sit cujusque tam vite
prorogratione,quam mortis genere administret. Jam
in alio nonnulli disputant ad audientium fraudem,
minime se agnituros homines redivivos, cum Dei
Filius cunctis Judicandis advenerit ; aiunt quippe:
Scilicet mutati e caducis in incorruptos et immor-
tales cum Grecus, Judaeus, Barbarus, Scytha, ser-

astare sint aliena. Sin in iis que cum natura sunt ἢ vus, liber, mas, femina non erit, omnesque instar

eomjuneia, in nosiraque voluntate sila, mendax
oralio est. Ut enim possumus diffundi ac ridere,
ita contrahi quoque, atque lacrymari ; ut vitiosis
libidinibus, ac fedarum cogitationum commercio
pollui, ita lustrari et a vitiis expurgari ; ut obdu-
rescere, ac sceleribus insistere, ita ad frugem re-
dire, el compungi. Sed nefaria libido, habitu in
nobis contrasto, cum ad virtutem imbelles, tum in
vitia valentes reddidit. Neo desperandum est tamen
(minime gentium), quin denuo incipiendum opera-

9 Psal. xi, 4. ?5 Pal. rri, 9.

erunt geniorum, mutuo agnoscamus? Sed in pri-
mis respondendum quod nefas sit penes homines,
id penes Deum fas esse ; nam ad eum modum nec
resurrectionem fatebimur, humanis rationibus sub-
nixi. Qui enim potest diffluxum corpus, ac fors
depastum a feris, seu alite seu pisce, atque id qui-
dem multimodis etin seriem, supremo in die simul
cogi? et tamen arcana Dei potestate tum cogetur,
ac resurget, tum animus suum quisque corpus, qui
cum vixit, agnoscet.

S. THEODORI STUDIT.E

540

Quod si suum, dubium non est quin et proximi A quidem aliquantisper ruraumque solvuntur : eze-

noverit. Tuin autem futurum judicium hac opi-
nione tollitur; nam judieium in personis cognilis
obitur. Nemo enim qui se non noverit trahit in
judicium, sed quos noverit, quemadmodum scri-
plum est: Arguam (δ, et statuam. conira. faciem
luam peccata tua "*. Igitur si mutuo non agnosce-
mus, nec judicabimur, eeterum non judicati, neo
qui in vivis promeruimus feremus. Jam qui im-
plebitur hoc Domini ad apostolos diclum : Sedebitis
el vos super sepes duodecim, judicantes duodecim
lribus Israel *, si quos judicabunt non agnoscent ?
Quo pacto &ulem et beatus Jobus duplos liberos est
recepturus, si in eclesti regno eos non agnoscet ?
siquidem partim hic recepit, partim promissum
est fore ut consequente swculo reciperet. Et alio-
qui sanctus David iis verbis : Frater non redimil,
redimet homo Ὁ fratrem ostendit agniturum fratrem.
Ergo undique collec!um ac constabilitam est stul-
lum esse id problema, et impietate par Origenis
fabulis. Verum nos, íratres, eiiom atque etiam
credamus et resurrecturos et incorruptos futuros,
et agnituros mutuo, non in corruplele quibus
prediti sumus, idiomatis, sed pulchriitudine affecli
incorrupta, secundum arcanam Dei voluntatem,
uli et majores nostri in paradiso, qui el ante
transgressionem se agnoscebant incorrupli, et
post transgressionem seque sub corruptelam sub-
jecti. Sed hi aliter, aliter illi. Unde credendum
fore ut fratrem agnoscat frater, liberos pater, uxor
maritum, amicus amicum, addo et monachus mo-
nachum, confessorem confessor, commilitonem
martyr, apostolus ecoapostolum, cuncti cunctos,
quo omnium in Deo letum domicilium sit, inter
cieléra beneficia notitiam quoque inter nos largilo.
Itaque cohortor, fratres, cum fidem constaniem
lueamur (nam quol diverlicula videtis, quantzeque
habendis Deo gratie quod errore obstrieti nullo,
fidam orthodoxam tenemus), tum sine macula
vitam; scilis enim quemadmodum in nos spiret
noctu et interdiu diabolus. Al valebit nihil, fide
ac amore in Deum reperiens tnunitos. Quamobrem
adhuc stemus, et aufugiel a nobis draco ; lacryme-
mur, et ignea ejus tela voluptatum exstinguemus,
succumbamus sub prepotentem Dei manum et nos
eriget ; perseveremus ad extremum, et abscedet

terum qui in animo posita est celebritas, una est,
neque solubilis, quae se cum cujusque porrigal
vita, qua non aurum, non argentum, non veates,
non aliud fluxum ae eaducum nundinemur, sed
animi salulem,vitam sempiternam, ccelesteregnum.
In qua cum hominibus omnis ponenda opera sit
plerique de ea parum sunt sollicili, omnemque
studium, ac induslriam in perituris, el inanibus
consumunt. Enimvero nos, fratres, a scopo, ac pra-
claro mercimonio non aberremus, quin audientes
Dominum dicentem : fRegnum colorum intra vos
est ", diligenter id quotidie paremus, non aurum
nec argentum solventes, sed fldem genuinam,
vilam purgatam, morigerationem, tolerantiam,
submissionem, lenitatem, el qu: perfectionis
quoddam quasi vinculum est, charitatem ', Id adeo
docel in Evangeliis Dominus in hiec verba : Simile
est. regnum. celorum — homini negolialori, querenti
bonas margaritas ; inventa aulem una pretiosa mar-
garita abiit, et vendidit omnia qux habuit, et emit
eam *. En estis vos autem belli mercatores, qui,
omnibus dimissis, ac pre cunctis, pulchrum
alque pretiosum unoionem redemistis, hoc est
Christum, tollenda cruce, el eo pone sequendo.
ineunda sanctimonia ac probitale. Jam vero cum
celebritas tempus sit hilare, ae vigil, et excitum,
hilares simus nos quoque, et exciti in hac cele-
britate, fralres, qui salutem mercemur. Igilur
egregius nundinator est qui cuncta pre cautione
veretur, nusquam concitatus, egregius emptor est

C qui infamiam bonis verbis commutat, egregius

arlifex est contractus, qui sanguinem repudiíal,
ac spiritum preeipit, abeundo continere mini-
sterio, Ac quoniam in ministerii mentionem inci-
dimus, cum amplexemur eos qui in coquina diur-
num demensum inslruant, ceu plua laborantes
oneraque mutua portantes, 86 sic legem implIentes
cantatis, tum qui proeuren! in commune quae
usus, et necessiias ferat, ut eximios, probosque,
ac in Domino dcconomos, Neque aversemur quo-
que qui in psalmodiis chareet excite concinant,
velut premio mnjore dignos. Ac videsis cujusmodi
sit vita nostra, quod institutum ? felix mercimo-
nium, quod peralscres sancti Patres sunt secuti,
eoque e! nos rite obito ac peracio, leti domum

diabolus, ac nos in celeste regnum evademus per ἢ lrevertemur, ex hac beati Davidis sententia : Gon-

Christum Jesum Dominum nostrum : cui gloria et

imperium, cum Palre ac sancto Spiritu nunc, el

semper, in omnemque perpetuitatem, Amen.
SERMO XXIII.

In. app sanctissimae Deiparae obilum, De
spiriluali qua hic agatur celebritate | regnoque
acquirendo celesti. |
Fratres Palresque, celebritlates hic, illic pro

tempore agunlur, uti et nunc Nicomediz, ad quas

confluunt mortales vendentes et ementes, sed id

vertere, anima mea, in requiem luam, quia Domi-
nus benefecit tibi *. Quam nos quoque sub obitum
cuneti supremam, et lanquam peregrinam vocem
rumpamus, vilamque sempilernam ineamus per
Christum Jesum Dominum nostrum : eui gloria et
imperium eum Patre ac saneto Spiritu, nunc el
semper, in omnemque perpetuitatem. Amen.
b. x SERMO XXIV.
Prima indictione, De inexsuperabili Dei. beneficio, et

amore erga eum ac diaboli, odio, deque submis-
sione.

*6 Psal. xrix, 21." Matth, xix, 28. ** Psal. xrvin, 8, 9 Luc. xvii, 21, ! Coloss. ui, 14. ὃ Matth.

xn 45, 46. * Psal. σιν, 7.

9d

SERMONES CATECRHETICI.

542

Fratres Patresque, anni jam primus est ingres- A plicium potest castigans, ut. meremur, qui hosti

8108, quO felix nuntium legitur in hao verba:
Spirilus Domini super me, propler quod unzit me,
exsngeliaare pauperibus misil me, sanare contritos
erde, praedicare captivis remissionem, οἱ cxcis
nium, dimitlere confractos in remissionem, przdi-
(575 annum Domini acceptum *. Igitur unigena
Dei Filio propitiatore in orbem ἃ Patre misso,
εἰ ceci videamus, et captivi liberemur, et con-
fracti dimittamur. Ecquis est autem cecus ? qui
voloptatum studio cacutit. Quis captivus ? qui
pe fedis cogitationibus est invisus. Quis con-
fractus? qui sceleribus protritus. Quos equidem
eurst Dominus: neque enim corporum lantum,
quin animorum quoque medicus est, nec tum
aderat solum corporatus ; sed adest et nunc,
ebtutum fugiens oculorum, qui eadem leta nuntia
vulget, mundique auferat noxas, morbo omni a
a»sguore sanardo. Itaque ne quis emaneto expers
lacis, et medel», quin fidens adito, Dei sensurus
beneficium, suique liberalitatem Servatoris. Ergo
sibil nos (o humanitatem inauditam !) protulit in
lucem, collapsos iterum erexit, tertium munus
largitus est, perfectionetn monasticam, jam pec-
ΔΌΣ insuper nec tum aversatur quidem, sed
asciscit, afflictos confirmat, mostos solatur, cur-
renles delinit, fractos instaurat letos persanat,
ia Orci fundum lapsuros puniens benigne eripit
, wericulis, ut merito haud abs re quisquam dixerit:
ΤΣ quia Dominus adjuvit me, paulo minus habi-

ac sicerio Jungamur. Sed ab eo fugiamus, fratres,
fugiamus quam longissime. Et qua est autem fuga?
pravarum qua cogitationum, qua actionum absti-
nentia, ut cum Deo contubernium, bonorum ope-
rum perfunctio est. Qua inorbem aseiscamus bo-
num, cum omni submissione, mansuetudine, mo-
destia Dei servientes, haud ignari inane esse quid.
quid preclare obeatur, cui non presidio sit sub-
missio. Igitur qui inflatam animi mentem, tene-
mus, sub prepotentem Dei manum succumbamus,
ne frustra cucurrerimus, quin macti omnes festi-
nemus, persequamur ruamus adepturi, quo ccle-
ste regnum erciscamur per Christum Jesum Domi-
num nostrum: cui gloria et imperium cum Patre
B ac sancto Spiritu, nunc et semper, in omnemque
perpetuitatem. Ámen. |

SERMO XXV.

ln vindemiam, ne vitiorum spinas alque tribulos
edamus, sed virtutis bolros (ru ctificemus.

Fratres Patresque, equidem quid assidue loquar,
quidve afferam novum pre iis que a sanctis Pa-
tribus dicta teneamus, nihil nisi ea ipsa repetere,
vobisque de iisdem disserere, in imelius dux et
pravius. Igitur agesis, hodie pauca quoque com-
plectamur, ac si videtur, exiis que in manibus
sunt sermonem contrahamus. Ergo adest vindemia
onustique fructu palmites, laeti atque fausti, rari
80 maligni, tristes sunt et ingrati. Hec quid ad
nos vero? dicat audientium quispiam. Pol qua-

less in. inferno anima mea *; et: Impulsus ever- (? drant perbene, siquidem et nos tropice Dei vi-

mpm ut caderem, οἱ Dominus suscepit me *. At
ment singuli in quas tentationes sunt prolapsi
aque ut clementem Deum in erumnis opitulato-
mn siut evestigio nacti. Adhac famelicos, quod
uiael ad corpus, annuis terre frugibus pascil,
«od ad animum, sacris mysteriis, cura pre
wire ac nutrice prosecutus, et amice complexus :

wa maler lacte aliquantisper alit infantem, hic

wa Roster, et horus, parens, suum corpus atque
sugaem in cibum ac potum impertitur, idque
peo. O impervestigabilem bonitatem ! o inex-
supebile munus ! ergon' possumus non eum
amtre dque colere,etirrevulse cohzreacere? Pc'n:

sic alettisimus, conclamabit in nos ccelum terra in-
gsmiscet , ipsique nimii stuporislapides accusabunt.
Quod ne fiat, amorem erga eum firmum tuea-
mer, jure exosi, et adversali diabolum: nam ut
beseficus competenter pro beneficio diligitur ac
amatur, sic malignus prosuis eque facinoribus
edio sit habendus. Quippe hic ille est vite nostre
prnicies, atque ab initio homicida 1, ul fert Do-
mini dietum, hic ille est, qui genus humanum in

| mille sententias distraxit, inultisque vitiorum sau-
&at telis, et orbem terrarum deglutire cupit: in
quem si odium non conferimus, nec iaveniri sup-

5 Psal. xcinu, 17.

θα. 1x1, 1, 2; Luc. iv, 18, 19.
!! Jud. xii, 18.

16. * Joan. xv, 5. !* Luc. ui, 9.

D

nea vocamur. Ecquid fugit vos carmen quod repre-
Bentatione gerenda decantatum est? annon hoc
incinimus omnes ? ftespice de cala, et vide, el visita
vineam istam el perfice eam, quam plantavit dex-
tera tua ?. Domini quoque in Evangeliis hec sunt
verba: Ego sum vilis, vos palmites: qui manet in me,
et ego in eo, hic fert fructum mullum, quia sine me
nihil polestis facere *. Itaque maneamus, fratres,
in benigno Hero nostro, ceu ab es qusedam quasi
vites consiti, eique virlutem tanquam botros fru-
ctificemus, 10 felicitemur neu edendis vitiorum
spinis, atque tribulis, teneamur hac sententia:
Omnis ergo arbor non faciens [ructum bonum ezscin-
ditur, el in. ignem mittitur ; exscindilur inquam,
per mortem, et in ignem mittitur 10, scilicet
perennem, in quem conjicientur qui turpia patra-
runt, qui fedus projecere, qui corruptele sua de-
dere corpora, nubes sine aqua, ait ille, qug a ventis
circumferunlur, arbores autumnales infructuosz bis
moriuz, eradicatae, fructus feri maris, despumantes
suas confusiones, sidera errantia, quibus caligo te-
nebrarum sercata esl in aternum !!. Quare Apostolus
clamat : Fugite fornicationem : omne peccatum quod-
cunque fecerit homo, exlra corpus est ; qui autem for-
nicatur, in corpus suum peccat. An nescitis quoniam

* Psal. cxvr, 13. ? Joan. vin, 44. ὃ Peal. rxxix,

543

S. THEODORI STUDIT.E

544

membra vesira templum sunt. Spiritus sancti, qui in A Nobis quidem ea, fratres, conservanda gratia est.

vobis est, quem habetis a Deo, et non eslis vestri?
empli enim eslis pretio !*. Ergo coelum non revere-
mur, atque terram, qui pretioso Christi sanguino
coempti terga vertamus, ac repedemus,? non nostri
nos pudet pigetque, qui foris sancti videamur intus
pleni feditatis ὃ quandiu utroque genu clau-
dicamus? quousque unum iter non insistimus,
Ve, inquit, duabus viis ingredienti 15, vitiorum
puta, ac virtutis: hec enim nulla mutua consuetu-
dine tenentur. Nemo addiclus servus partim hero,
partim hosti serviat. Integros nos Deo, filii conse-
cremus oportet: nam sic vite reddamur divina
compotes. Quamobrem neimmoremurin sensilibus,
ceu brute animantes, sed facultatibus animi ccle-

Quamobrem ne sancta nostra labia mendacibus
sermonibus, 80 sine fruge verbis polluamus, neu
aspectu merelricio collustratos oculos prestringa-
mus, neu animum nitentem vitiosis cogitatis in-
quinemus, neu, ut Apostolus clamat, regnet pecca-
tum in nostro morlali corpore, ut obediamus ei in
concupiscentiis [scilicet corporis.] ejus, neu ezhi-
beamus membra noslra arma iniquitatis peccalo,
sed exhibeamus nos Deo lanquam ex mortuis viven-
tes, el membra nostra arma juslilie Deo, peccatum
enim vobis non dominetur : non enim sub lege estis,
sed sub gratia !*. Vident ut peccatum in lege domi-
netur, at regnans in gratia justitia noxa omni
liberet, et absolvat? uti scriptum est, Sed abluti

stia lueamur, sensus torquentes a caducis atque B estis, sed sanclificati estis, sed justificali estis. in

fluxis ad incorrupta, et imperdita,neu committa-
mus ut cogitationum fraudibus ad artifice scelerum
denuo fascinemur, quin ubi voluptatem seu quod
aliud flagitium serat, evestigio exigendus veterator
est. Quo pacto? precibus, supplicio, lacrymis ao
compunctione. Atque hec ea est inaspectabilis
lucta tantumque implacabile bellum est. Quare
instar carnaliter pugnantium, spiritu ferventes,
invitos profligemus hostes? atque ut illi spe premii
nec ita decedunt, sic nos quoque nec mille acce-
ptis vulneribus revertamur, sed restemus insuper
et prelium instauremus, Dei presidio firmati.
Date hoo sultis mihi, fratres: nam eo allaboro,
pauca hec sermocinans. Equidetn cum in iis gau-

deo qui felioiter currant, tum ingemo ubi quis (

prosternatur. Ceterum simus cuncti pernices,
dediti reote factis, tolerantes in psalmodiis mini-
steriis, obedientia, humilitate, ac pacis Deus no-
biscum futurus est per Christum Jesum Dominum
nosetrüm : cui gloria et imperium cum Patre 80
sancto Spiritu, nunc el semper, in omueinque
perpetuitatem. Amen.

SERMO XXVI.

In Exaliatione : ne in foda vitia nos pregcipites
agamus, neu voluptatem jucundam arbilremur.

Fratres Patresque, gaudium agitamus adven-
tante festo quopiam Dominico, nec injuria, qui
tum ecollastremur, quod inest in eo arcanum con-
templantes, ut nunc quoque in Exaltatione pre-
tiose) ac vivifide orucis; quantus est enim, quam-
que insolens triumphus, lignum nos, in quo pedes
stetere Domini nostri Jesu Cbristi, in quo suf-
fixus vitalem suum sanguinem profudit, non spe-
ctare modo, sed etiam complecti ? Quem non
laborem feras quo aurum cogas periturum ? at in
promptu nobis beneficium est : nam simul id con-
iraximus, simulque collustralionem, sanctimo-
niam, libertatem. Tam exposita benignitas est,
tam proclive munus religiose adeuntibus. Et optan-
dum sit tamen imperditam tueri liberalitatem :
solet enim quod facile donetur rejiculum videri.

33 | Cor. vi, 18-20. !? Eccli. 1,14. !* Rom. vi,
τι. 7, 15 Psal. Σιν, 3.

12, 14.

nomine Domini Jesu, et in spiritu Dei nostri !*.
Quapropter expurgationem reveriti, sanctimoniam
tueamur. Quid nos in infamiam dejicimus, gloriosi
instituti ? quid corpus amplexamur plus quam de-
ceat, paulo post in sepulcro dimittendum? quid
voluptatem jucundjam arbitramur, qui dolor sit
revera mortiferi? nam equidem voluptas hamus
est diaboli, inexstincti ignis suscitabulum; et
tamen rapimur ad eam mortales quasi quidam de-
dititii servi. Enimvero quemdam audivi dicentein,
vitio possessum, optabilius esse suspendio mortem
quarere quam peccato servire : ut enim sevo herus
imperat acerbus, Abi, et abit, Veni, et venit; Fac
hoc, et facit ad eumdem, modum ac multo impo-
tentius, jubet sub se subjecto peccatum, Loquere
foeda, et loquitur; Nefaria designa, et designat.
Quin gemere atque trepidare Caini instar videtur,
mari devectus naufragium veretur, per deserta
profectus latrocinium timet; tonat, ac tonitru pro-
pter se accidisse credit; fulgurat, ac neamburatur
pavet; videns non videt, audiens non audit, sensus
dietorlos gerens. Quid hac tristius vita ? equidem
censeo tradi bestiis prestare quam pestiferis vitiis,
nam ibi corpus, hic animus cuin corpore perit. Àn-
non et probus eque, qui quidem liber peccato
(nec voluptate solum sentio, quin aliis cunctis vi-
tiis), gaudet, letaturque, regnat pro probitate, in
territus qua in mari, qua in terra: siquidem .
contubernalem habet Deum, ad quem olamat in
adversis, Non timebo mala, quoniam (u mecum
es !*, Non timebo millia populi circumdantis me "7.
Non timebo dum turbabitur terra, δὲ trans[erentur
montes in cor maris "δ. Eccam vitam jucundam,
eccam felicem : quam et secuti, fratres, Dei mise-
ricordia, urgeamus quoque, et inagis magisque
consectemur, cuncla pre cautione verentes, omni-
gena obedientia perfuncti : omnigena humilitate
compti, omnigenam auimi puritatem contrahentes,
qui quidem pra oculie obiri mortem cernamus.
Jam enim et spiritatis nos Pater reliquit, Petrus,
sanctissimus metropolitanus Nice : cujus et bea-

16 [ Cor. vir, 11. !* Psal, xxi, 4. !? Psal.

SERMONES CATECHETICI.

546

tus exitus est, in persecutione exstincti, cum eoque À tentationibus, ao miseriis ereptis, sio deinceps

celestis regni hereditate potiamur per Christum
Jesum Dominum nostrum : cui gloria et imperium
cum Patre ac sancto Spiritu, nunc et semper in
omaemque perpetuitatem. Amen.

SERMO XXVII.
|^ sementem. De spiritali semente αὐ pervigilio in
meditationibus divinis.

Fratres Patresque, sementinum tempus agitur,
seminibus serendis que ex materia coherent,
fromento, aliisque qua tempestate homines vide-
mas a nocte in noctem ad opera commeantes, ac
serio satagentes ut quam optime et affatim serant ;
uBde presidia corpori conquirant. Ecquid nos
:itur, sementis coloni spiritalis, sterteremus, nec
que par seremus, οἱ qui famem patiamur eter-
312), quamve inveniamus rationem reddere socor-
due ? Quamobrem cum carnaliter serontibus acrius
sorgamus, tum largius seramus : siquidem, Qui
parce seminat, parce et metet ; el qui seminat in be-
xedictionibus, in benellictionibus et metet !*. At quid
sremus ? preces, eupplicia, intercessiones gralia-
rom actionem, fidem, spem, charitatem : hec sunt
pietatis semina, hzc animi pabula. Jam in carnali
semente sustinet colonus imbrem exspectans, dum
sc:ipiat tempestivum uc serolinum : al in hac
postra ipsi arbitrii simus pluere et rigare, hoc
est compungi atque laccymari, et cum volumus,
«quantum luübet. Que cum in nostra postestate
dts sit lidibo, cohortor, fratres, seramus pluri-
ἘΒΙΒ nos quoque, ac plurimum rigemus, justitie
asquam stirpibus augendis, quo appetente messe,
que ingenio deformetur, spiritalibus manus, si-
samque manipulis compleamus, ut audire merea-
mer : Benedicio Domini super vos, bencdizimus
mbis de domo Domini ὃ, Labores manuum tuarum
usulucabis, beatus es, et bene tibi erit ?!. Atque hrec
"wlenus : nunc admonitos velim, fratres, brevi-
wen dierum crescere, et exundare noctes, uti-
mubescit pervigilio corpus, sic somniculositate
eem curari; curanda aulem cule, simul vitia
sshimcunt. Ecquid est ergo dicere? habet quili-
δεὶ γα ἡ psalmum, meditationem habet, preces
babel cuncta moderate obeuntor, cuncta ad
anim compagem, ac complementum spiritus, ne
ΒΩ Setanas per libidinem tentet. Neque id in
somno dontaxat sentio, quin ct in cibo, potu,
telerisque cunclis ; presentissimum est enim
moderatum, quod ab utrinvis digreseu immu-
aes nos, et indemnes tueatur. Ceterum, impera-
lore ab expeditione reverso, cogitationes fortasse
in animos subrepunt, sollicitis quid Ecclesie rebus
sit fatarum, id est, noslris. Pol scriptum est :
lacta super Dominum curam tuam, et ipse faciel 33.
εἰ : Si Deus pro nobis quis contra nos 5? qui ut
superioribus annis vitam nobis procuravit, variis

proourabit quoque. Tantum digne Evangelio viva-
mus, colesti obeundo instituto, terrestrium ho-
spites el advene : hic enim nobis portio, ac
hereditas nulla est. Nam quisin omni memoria
vitam ingressus restitit, quo ercisceretur quid-
quam? annon omnes qui ingressi essent, rarsum
ceu ex alieno solo sunt egressi? Igitur hio exsei-
lium degitur, verumque domicilium, hereditas οἱ
adeptio in futuro seculo est: in quo constituti.
cum sanctis omnibus coeleste regnum : ineamus per
Christum Jesum Dominum nostrum : cui gloria et
imperium cum Patre ac sancto Spiritu, nunc et
semper, in omnemque perpetuitatem. Amen.

SERMO XXVIII.

B In. sementem. De fide, neu temere, ac sine fruge

vitam consumamus, umbramque esse, atque som-

nium praesen(ia ad futura.

Fratres Patresque, semel quotannis terra consita
agricole fructus annuos prebet, animus quotidie
satum suscipiens doctrine in omni vila agre vir-
tutis culturam reddat : ejusque bec esi causa,
quod a pueritia hominis ingenium studio rapitur
ad prava, Unde humane nature minus parabilis
est virtus, nec vitiorum potiri quisquam possil,
qui non luctatus sit et afflictatus labore longo
atque diuturno. Id adeo sancti suis rebus gestis
ostendunt, quasi quidam exercitorea ac athlete,
pugna cum peccato defuncti. Quid aventes, quidve
quaerentes ? Bona promissa, que nec vidit oculus,

Dec audivit auris, nec. mortalium cuiquam venere
in mentem **. Quod exspecatationis suae pignus ba-
bentes ? fidem : nam qui rite credere est largitus,
idem indubie sperare tribuit, qua illi spe prodigia
ederent οἱ ostenta. Hino, ut ait sacer Apostolus :
Devicerunt regna, adepti sunt. repromissiones, obtu-
raverunt ora leonum, exstinxerunt impelum ignis,
effugerunt aciem gladii, convaluerunt de. infirmitate,
fortes facli sunt in bello, castra verterunt de exlero-
rum, acceperunt. mulieres de resurrectione mortuos
suos ; alii aulem distenli. sunl, non suscipientes
redemptionem, ut. meliorem. invenirenl. resurrectio-
nem **,

Videtis que quantaque fidei facinora ὃ Fides
vero est speratarum substantia rerum, argumentum
non apparentium ἴδ. lac firmati et nos, fratres,
cum diabolo decertemous, vitiorum pestes proflige-
mus. Ignis nune accensus quoque carnis libido
est,quam si lacrymis atque precibus exstingua-
inus, choros cum pueris agemus. Fer: sunt atro-
ces feda immansueta vitia : quae si subjudanda
carne, et obediente vita capistremus, cum Danielo
triumphabimus *', Ac quid in exiguis laboribus
promissa ercisoamur eterna? annon umbra : at-
que somnium sunt presentia, si cum futuris confe-
rantar? Quanquam haec quoque infra veritatem

Δ IL Cor. ix, 6. * Psal. cxxvir, 8. ?! Psal. cix, 2. 33 Pgal. Liv, 23. 33 Rom. viri, 31. 35. I Cor.

ut, 9. 55 Hebr. x1, 33-35. ?* [bid: 1. ?' Dan. vi, aeq.

541

S. THEODOR] STUDIT/E

548

comparatio est : qui enim potest finitum evum Α Dei Filium carnem factum *!, uti clamat Joan-

cum infinitis componi ? quo pacto cum sempiternis
mundus, qui mox finiendus sit, committatur ?
Quod superest, ingens et infandum gaudium re-
volvamus eorum qui illic gaudebunt, ac punien-
dorum ponas: quarum si vel cogitatione obstu-
pemus, quanto magis est intolerabilis sensus ?
lgitur ne quis deinceps dies temere, atque disso-
lute labatur, qui ínertern nobis et sine fruge
vitam consumat, quin omnis supremus ducitor, ex
divi Antonii precepto, unde emendemur procincii-
que comparemur ad iter. At qui id ait, confiteri
pote in cenobio, suum quemque distinente mini-
sterio ? equidem apprime pote, si velimus, ac pre
iis, amplius qui quietem sunt secuti : nam illic
libertas, et auctoritas irreprehensa, ad mortis
cogitationem segnis est; hio, que instar martyrii
sit, repressio voluntatis, contentum ministerium
atque incidens infamia, quam maxime habent in
proclivi mortis sententiam. Sane beatus Apostolus
dicens : Quotidie morior, per gloriationem vestram,
quam habeo in Christo Jesu Domino nostro *5, non
id usus quiete quin mille tentationibus districtus
protulit. Quamobrem teneamus quod querimus,
nec mortis recordari dies noctesque omittamus;
ita enim et pravam cupidinem, et ministerii ne-
glectum, et ignavie tristitiam, et scelestum livo-
rem, aliaque cuncta vitia Dei misericordia pelle-
mus. Tum autem, ut ad exitum erit deventum,
ceu eo recordatione morlis prevento, nequaquam
terrore percellemur, sed placide sanctos angelos

spectabimus, ac perennem vitam consequemur per C

Christum Jesum Dominum nostrum : cui gloria et
imperium cum Patre ac sancto Spiritu, nunc et
semper, in omnemque perpetuitatem. Amen.

SERMO XXIX.

De gratiarum actione, deque adorandaz Chrisli ima-
ginis doctrina, ac fratris Thaddaei confessione.

Fratres Patresque, cum salute nostra molienda
complures modos largitus Deus est, tum unus,
primusque est, gratiarum actio ; ait enim Aposto-
lus : Primum gratias ago Deo meo per Jesum Chri-
stum. pro omnibus vobis, quia fides vestra annuntia-
tur ín universo mundo 35, ac nusquam non osten-
ditur agens gratis.

Quin exstat et in scala premitti gratiarum

nes, et carne circumscribi, et imaginem [6-
nere et in iraagine coli. Nam quot exsortes Evan-
gelii in errore irreligioso homines degunt? alii,
affecti Evangelio, in religione naufragi et errones :
ceu Iconomachi, Christum negantes descripti-
tium, aut imaginem tenere, aut in imagine coli,
atque hine salutiferam procurationem divinam,
quantum in se est demoliri. Que recogitantes,
fratres, impigre Deo gratias agamus, agendis gra-
tiis stimulemur, stimulati lacrymemur, lacrymati
collustremur, collustrati salutem contrabamus, uti
pollicitus sermo 68]. Neque enim fldem putemus
uniformem : nam una est sane, augetur tamen ac
minuitur, intellecta aut non intellecta, siquidem
ait : Modica fidei, quare dubitasti ?* ? et alibi : Magna
est fides tua, fiat (ἰδὲ sicut credidisti ** ; ac rursus:
Non inveni tantam fidem in lsrael **. En augetur,
ac minuitur. Nec dicat quisquam : Idiota sum, el
qui intelligere queam fidem ? Pol clemens Deus
radios cunctis explicat bonitatis. Jam que est
Apostoli sententia ? Videle vocationem vestram, fra-
tres, qaia non mulli sapienles secundum carnem,
non mulli polentes, non mulli nobiles, sed quz
stulta sunt. mundi elegit Deus, ut confundat sapien-
les, et infirma. mundi elegit Deus, ut confun-
dat fortia, εἰ ignobilia mundi, et. contemptibilia
elegit Deus, et ea quie non sunt, ut ea que sunt
destrueret **. Non in vobis [psis speclatis quod
disserui ? non fratris Thaddei recordamini, ut alios
preteream, annon Scytha erst, et servitutem
serviit, emancipatusque se in monasterium dedit,
&c confessione tam nupera quam presenti est
perfunctus ? igitur qui fldem intelligeret suam, ceu
auctus est tum ea, uli par est, complexa corona
quoque obligatus martyrii, post triduum hinc eui
certaminis profectus. Ad eumdem modum et nos,
fratres, vivamus, non imperitiam pretexentes, sed
querentes, edoctique, et aucti quo fide : id quod
continget si fidem vita consequetur honesta. Nam
per charitatera operata fides salutem nostram
complet ao absolvit : quippe animi tanquam cor-
pus e duobus coheret, neque, aut per se fides, aut
per se vita tuealur, sed alterutrum alterutro inco-
lume et constricltum. Quo sic incolumes nos quo-
que evadamus in virum perfectum, im mensuram

actionem precibus oportere. Igitur Deo gratias ἢ etatis plenitudinis Christi *?, promissis bonis poti-

agamus, primum quod nihili nos protulit in lucem
ad egregia facinora creatos, que prestituit obeunda,
deinde quod adoptione per sacram tinctionem
donavit : nam, Quotquot susceperunt eum, inquit,
dedit eis potestatem filios Dei Reri : qui non ex san-
guinibus, neque ex voluntale carnis, neque ez
volunlale viri, sed ex Deo nali sunt ?., Nec-
non quod ad hanc confessionem quoque post
superiorem deduxit : in quo minime fallamur,
et erremus, quin explorsate sciamus unigenam

turi cum sanctis per Christum Jesum Dominum
nostrum : cui gloria et imperium cum Patre ac
sancto Spiritu, nunc et semper, in omnemque
perpetuitatem. Amen.

SERMO XXX.

In 8. Paulum Confessorem. De immenso Heri Christi
ín nos siudio vitzzque accuratione diving alque
inculpata.

Fratres Patresque, ingens est el immensum Do-
mini nostri Jesu Christi in nos studium, qui non

33 [ Cor. xv, 31. 3 Rom. 1, 8. * Joen. 1, 12, 13. ?! Ibid. 14. ** Mattb, xiv, 31. * Matth. xv, 31.

8. Matth, virt, 10. 86 I Cor, 1, 20-28, ?* Ephes. iv, 13.

349 SERMONES CATECHETICI.

550

slum degressus, prope longeque dissitis, uti scri- A in sanguine meo dum descendo in. corruptionem *9?

pum est, paeom promulgarit *"', sed in colos
quoque sublatus sanctos apostolos reliquerit,eodem
mantio ac legatione fungentes. B. Apostoli quidem
hac sunt verba : Pro Christo legatione fungimur tan-
qam Deo exhortante per nos, obsecrumus pro Christo,
onciliamini Deo: nam eum qui non noverat pec-
twm pro nobis peccatum fecil, ul nos. efficeremur
iutilia Dei in ipso **. O immensam procurationem,
s ineffabilem liberalitatem ! eumqui non noverat pec-
alum pro nobis peccatum fecil. Qui, et quo pacto?
tequaquam noxium peceatum sentit (minime gen-
lium, siquidem peccatum non admisit, nec ja ore
rus inventus dolus est), sed quod corruptam pec-
eo nostram induit naturam egritudinibus in se
mjeetis, morbisque, pro nobis sauciaus, ac fedis-
suma nece multatus : hoc est peccatum fecit.
(uamobrem : μὲ nos efficeremur Dei justitia in ipso.
(womodo ὃ qui noxio liberati peccato, viveremus
Ὦ eo, ac moveremur. Quapropter et addit in hunc
sensum : Adjuvantes. autem. εἰ exhorlamur, ne. in
με Dei graliam recipiamus, Videte αἱ hortatus
pemuniat * quid est, ne in vacuum Dei gratiam
réipiamus ? hoc est, ne iterum retrocedamus :
neu iisdem vitiis, quibus nuntium dixerimus, obli-
gemur, neu ictum Deo, et angelis testebus fedus
volemus, quin quid ? vitam obeamus novitiam,
erleste institutum piumque. Ac volo equidem
vobis fando huc defectus reconditiorem quamdam
wm woponere senlentíe, ea est hujusmoli. Ani-
meister tribus ex partibus constal, participe
rilionis, irascente, et appetente. Participe rationis,
ci reete insanctam Trinitatem credamus ;irascente,
ut ia serpentem incandeseamius, eoprorsum nonad-
mittendo, appetente, ut, qui nos architectatus est,
Deum diligamus, ac amenus. His diabolus animi
facultatibus conversis, et distortis, fabricari in nos
perniciem ccpit ab extremo. Quo pacto ? per
appetitionem, Adamo, decessore nosiro esu dece-
pto; per iram, Caino ad Abelem fratrein interficien-
dum excito; per rationem, provoluto genere hu-
mano ad cultum astrorum. Atque hec via est
qua in nos cedem est molitus hostis. Ceterum nos
maneamus in quo simus conditi, fratres, qui a
ternís animi facultatibus presidium contrahamus,
ae spiritum eoornemus, neu claritatem perdamus,
qua nos herus nobilitavit, Deo, Patrique adoptatus;
nam : Quotquot susceperunt eum, inquit, dedit eis
potestatem filios Dei fieri ?. Quamobrem qui Dei
filii vocemur, ne hereditatem ineamus ignis inex-
stincli, neu qui Christi membra nominemur, fia-
mus membra meretricis. Ne in mundum, eaque
quie sinLin mundo despectemus, neu in hao vita
formosa oculis usurpemus que inania sint ao
caduca. Sane enim exple te per concessionem
libidine omni carnis atque sanguinis: Quz utilitas

χιν, 1

Despicesis in sepulera, et qui voluptatum exitus
tuere. Esto, predia cogamus ac pecunias: quid
tum postea? scilicet nudi in orbem ingressi, pro-
culdubio nudi exibimus quoque,nihil preter actiones
comportantes, seu dexiras, seu sinistras. Itaque
clamat sanctus David : Unampetii a Domino, hanc re-
quiram, ut. inhabitem in domo Domini omnibus die-
bus vite mes. Ut. videam voluntatem Domini, et
visitem lemplum sanclum ejus *!. 1190 vitaest beata,
h&c pars potior quam precepere sancti Patres,

et inpriniis, qui nuncest “Ὥσπερ xai ὁ viv εὖ-
laudatus, sanctus Paulus φημηθεὶς Παῦλος à μα-
confessor, cujus qui χάριος ὁμολογητῆς, οὗ
quantiquelabores,accer- ὅτα xai ἡλίκα τὰ ἔπαθλα,
tamina, audivimus non- καὶ οἱ ἀγῶνες ἐχ τιχροῦ
nihil. Quos imitati ἠχούσαμεν, o0; xai ἡμεῖς

μιμούμενοι, eto.

et nos fratres exercitationem hanc nostram, oppu-
gnationem, qua affecti sumus, omneque vita in-
stitutaum teneamus. strenue currentes ; sin corrua-
mus, ocius surgentes, viclo perduelle diabolo, ut
cum sanctis omribus palmam nos quoque probi-
tatis feramus per Christum Jesum Dominum no-
strum: cui gloria οἱ imperium eum Patre, ac
sancto Spiritu, nunc οἱ semper, omnemque per-
petuitatem. Amen.

SERMO XXXI.
Aute obitum. sancti. Palris Theodori. De judicio fu-
turo, ac quemadmollum prasens oppugnalio aliis
materia fit virtutis, aliis scelerum.

Fratres Patresque,
cum xgrotavi, tum pre-
cibus vestris rureum con-
valui. Αἱ quousque in-
ibimus hoc rursum?sane
veniet omnino dies fata-
lis, cum hoc rursum,
locum non habebit, que
sejunctum à vobis hino
ableget. Neque ea tamen
viduitas ducenda esl :

᾿Αδελφοὶ xal Πατέρες,
ἠσθένησα, xol πάλιν εὖ-
«αἷς ὑμῶν ἀναχκέκλημαςι,
᾿Αλλ’ ἕως πότε μέλλομεν
ἔρχεσθαι ἐπὶ τὸ πάλιν;
ἐλεύσεται δὴ πάντως d
ἐπιθανάσιυς ἡμέρα, ὅτε
οὐχ ἔξει χώραν τὸ πάλιν,
χωρίζουσά με ἀφ᾽ ὑμῶν
xal mapaníumoosa ix
τῶν ἐνθένδε. Οὐ μὴν διὰ

τοῦτο λογιστέον ὀρφανίαν, elc. (FABRIC. lor. cit.
284.]

siquidem mendax non est qui dimissurum se vi-
duos negavit **, quin nobiscum futurum omnibus

D diebus, ad seculi decursum **. Tuin autem quod

mutuo tunc cernemus, atque adeo fas sit dicere,
inenarrabili gaudio, vitaque prediti.sine fine. Jam
quid passus sim in ewgritudine nostis, ut frigore
correptus fcedam succussationem pertuli, inde ar-
denti febre diein. solidum petitus, Ergo in malis
positus mecum cogitavi, ilan in futuro judicio 8
Tartari ponis ad ignis gehennam revolvemur, bi-
nisque fors suppliciis, aut eliam, pluribus miser
futurus est obnoxius? certe seu unis, seu binis,

» Ephes. n. * [[ Cor. v, 20, 21. ** Joan. 1, 12. *9 Psal. xxix, 10. *! Psal. xxvi, 4. ** Joan.

551

S, THEODORI STUDIT/E

352

erhis vite mrumnis conjectandum est intolera- Α grassati, condigna iis premia daturus? contrariis

bilem fore Del in noxios iram, ingentique in ter-
rore atque trepidatione ** (Fapnic. loc cit. 284) te-
neri, ne in atroces eas ponas labantur. Enimvero
presens oppugnatio aliis materies accidit virtutis,
in qua tanquam lumina per orbem effulsere, vitae
instar habentes, meus, si decendum est, triumphus
in Christi diem, quid non egregium exsecuti ? ad
quam non emendationem progressi ἢ qui tum sese
qua tutantur, periculis exerciti, miseriis ut aurum
deflagrantes, tum alios asciscunt multisque visi
sgalutiferi sunt, et sue classis, et extraneis cum qui-
bus sim sane partiarius, ac (si cui probatur me-
cum collocari) aliis, et iis perpaucis, occasio sce-
lerum, qui vite dediti licenti, quasique ab obe-
dientia refugi, infamiam in seconcivere: ut appo-
site cum Scriptura loquamur : Caligat vultus fa-
cies eorum sicut fuligo **: Quos equidem haud abs
re inclamarim quoque. Nequam filii, berum reliqui-
atis, vite jura monastice vertistis, non rite curri-
tis, sed velut claudi divertitis, rapti hucilluc sece-
ditis e comitatu, mulieribus vacatis, alii soli de-
gentes, alii servos insuper parantes, nonnulli vitam
obeuntes mercatoriam, pre avaritie studio. Non
vos terret neo imprecatio vatioina, nec mine
apostolice, neo mea nihil ocohortatio? Quin,
ut intelligo, quidam eorum quoque inita oum
puella consuetudine, ad raptum Deique repudium
pedes adornavit. Ain vero, miser atque erumnose ?
quoties cecinisti: Quo ibo a spiritu tuo, et quo a
facie (ua. fugiam. ^5? ten" inductum prorsus socie-
tatem cum serpente coire, qui Evam decepit, unaque
decessorem Adamum pomario extrusit ἢ ten' om-
nino cogitare, cui voto es desponsus virginali, ne-
gare Christum, ac peccato coherescere, unde in
orbem nex invasit ? Non litteras audis clamantes
in eos qui hec admittant : Vermis eorum non mo-
rietur et ignis non ezstinguetur '* non Apostoli sen-
tentiam tenes: Fornicatores οἱ adulteros judicabit
Deus *' ? Jam quid peracto scelere offendes ? an non
tenebres, et qui transadigat cor ensem; an non
desperationis scrobem, ipsumque qui te in fraudem
impulit, urgentem Satanam suspendio mortem
querere, ut olim Judam ἢ Resipisce, tenebrio, fuge
diaboli laqueum, perdite, neu plagis irretitor Orci,
unde et Caini hic defungare vita, tremens, gemens-

comparatis in eos ponis jugibus affectis. Ceterum
vos rite obitote, fratres, cohortor, ut ab vobis in
improbos quoque virtutis divulgata oratio ad agni-
tionem 803 deducat veritatis, omnibus contenti,
omnia credentes, omnia tolerantes, quo cuncti in
omnibus Dco placentes, et supplicium fugiamus,
et celeste regnum consequamur per Christum Je-
sum Dominum nostrum: cui gloriaet imperium cum
Paire ac sancto Spiritu, nunc et semper, in om-
nemque perpetuitalem. Amen.

SERMO XXXII.

Ante Christi natalem : De natali Servatoris, adstre-
nue vila retinenda monaslicu.

Fratres Patresque, jam Dei imminet adventus,
letaque est pro foribus dies: ingens est enim le-
titia, qualis in omni memoria accidit nulla, Dei ad
nos Filio degresso : qui non per spectra atque signa,
ut olim majoribus, cernatur, sed per natalem e
Virgine coram spectabilis prodcat in lucem quo ab
omni eternitate neque felicius quidquam, neque
e cuoclis miraculis, que ab evo patravit Deus,
mirabilius. Ergo nuntiant arcanum angeli, natum-
que in terra colestem stella indicat, ac precur-
runt pastores edicta intuenda salute, prebentque
regias magi, et insolens in re insolente carmen de-
cantatur, venerabilem insupremis Deum pacer edi-
tum. Testatur id Apostolus in heo verba : Ipse est
paz noslra, qui fecil. utraque unum el medium pa-
rielem maceria? solvens, inimicitias, in sua. carne
legem mandalorum decrelis evacuans, ut. duos con-
dat in semetipso in unum novum hominem, [faciens
pacem, el reconciliet ambos in uno corpore Deo per
erucem, inlerficiens inimicitias in semetipso **. Hec
cum videre cuncti olim vates ac religiosi cupivere,
tum nequaquam videre, nisi per fldem, nos et vi-
dimus, οἱ manu tractavimus : uti de verbo scri-
ptum vitali estac vita apparuit, etadoptionem tuli-
mus. Sed quod Deo hostimentum dabimus pro
cunclis beneflciis Pol princeps elocutus David
est: Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini
invocabo **. Quamobrem gaudeamus, fratres, quod
meruimus nos quoque hostimentum Deo reddere
pro cunctis beneficiis. .

Ecquod est autem hostimentum ? oerucigera, quam

que ac notos refugiens, et in futuro seculo ge- ἢ intulimus, vita, et confeesio, in qua stamus, ac di-

henns& igni damnere. Sed qui agam predictis om-
nibus infelix uno in loco deflxus ἢ quid aliud quam
gemam, ac contristabor, venturi nuntius mucro-
nis ? Qui si inaudient ; atque aberronea et in per-
niciem ferente via redibunt, sibi hospites sunt mi-
hique futuri; sin minus, soli mala exauntlabunt,
soli quam accendere flamma gradientur, soli exi-
tium perenne luent; Dominica facie ac gloriosa
majestate extorres, cum illustris et admirabilis ve-
niet in omnibus, qui prope ejus preceptis sunt

43 Matth. xxvii, 30. ** Thren. iv.

*5 Psal. cxxxvin, 7, 46 [ea. Lxvi, 24; Marc. ix, 43.

vine spe glorie triumphamus: quod indubie est
martyrium. Id est adeo non in diem feriati, sed in
omnem vitam : siquidem qui carne regantur, et
flagitiis capiantur, nec feriari possunt, quantum-
vis feriati videntur, nee liberi sunt; quippe servi
vitiorum sub peccatum venundati ; nam equidem
soriptum est : Omnis qui facil. peccatum, serous est
peccati; servus autem sustinet in. domo in zternum,
Filius manet in. &lernum 50, Igitur nos quoque, qui
Dei filiigratia vocamur, manebimusin domoin eter-

*! Hebr. xui,

4. '** Eph. it, 14-16. *? Psal cxv, 13, 9 Joan. vi, 34.

353 SERMONES CATECHETICI.

554

12m,si quam nactioriginem sumus, constantem ad A periit*, Ita marcidi nos quoque hinc abscedemus,

atemum tenebimus.

Qoapropter sancto Spiritu firmati, monasticum
bocnostrum institutum tueamur, mutuoque monea-
mus, ad armoris ac bonorum operum instigatio-
xm, obedientiam, humilitatem, mansuetudinem
disque cuncta studia preclara, nequaquam a pro-
pello abescentes, quin magis magisque exciti,
saxime quod diem imminentem cernimus : immi-
xt enim Dornini dies ingens et illustris, qua om-
sam judex pateflet, ac cum gloria videbitur, cum
qua est Apostolis in divina transfiguratione con-
secius, omneque coactum figmentum judicabit,
wis cuique digna factis redditurus. Quem fas
iil nos quoque cum sanctis universis leni intuen-
iem vultu, ad regnumque caeleste receptantem,qua
αἱ benevolentia, misericordia, bonitate, spectare,
zasetam laude, et honore, atque cultu, cum Patre,
€t s3ncto Spiritu, nunc et semper, in omnemque
prpetuitatem. Amen.

SERMO XXXIII.

De mortis recordatione ac. compunclione, habitus
postridie memoria beati Putris Platonis.

Fratres Patresque, heri memoriam egimus B.
Patris Platonis neo indebite, oportet enim spirita-
les filios Patri,quas par est, tribuere. Neque id enim-
wero satis esse ad memoriam ducere, si canumus
modo, ac consolatione fruamur corporali ; quin
spiritaliter quoque gaudere, uti postulat hoc elfa-
tum : Laudando justo populi lzabuntur^!, scilicet
ieütia spiritali et durabili: nam corporalis sensui

peslisper adulata, avolat; hec. insatiabilis ac irn-
perdita est. Si quis vestrum lacrymalus est, si quis
compunctus, si quis corde contritus, si quis Spiri-
tum attrexit, et a vitiis recessit, vim sententiis
tenet, a6 pol novit patris fratrisque memoria per-
fungi ; recordamini enim, fratres, superiorum die-
rnm, quibus presentem babebamus, et nobiscuin
obeuntem loquentemque; tum autem nunc con-
templemur ubisit, quibus intersit, cum queis ver-
setür cum ipse, tum fratrum singuli. Au non id
cogitanti ac sermone usurpanti, stupor incessit
animum ? Quin si videlur,et nos ipsos despeclemus
an non nos quoque paulo post hinc cedemus, et
aliis memoria recolemur, quemadmodum nunc
decessores recolimus? sane, fratres, hec in nos

comparata vila est, hominesque sumus mortales, D

qui crastinum ignoremus. Nam que est vita nostra
Vapors*, uti scriptum est, qui aliquantisper con-
spectua perit; flos vernus, qui mane florens eve-
stigio marcet*?, Homo sícul [enum dies ejus, tan-
quam flos agri sic ef[florebil^. Homo vanitati similis
factus esl, dies ejus sicut umbra pretereunt. Omnis
caro ut fenum, el omnis gloria hominis tanquam
flos feni** : exorlus est. sol cum ardore, et arescit
fenum et flos ejus. decidit, e£. decor vullus ejus de-

5! Prov. xxix, 2. "* Jacob. iv, 14,15. δὲ
56 Jacob. 1, 11. "' Ibid. 10.

PaTaot. Ga. XCIX.

Psal.
"8 [bid. 11. 9? Psal. xciv, 10, 11.

de sententia sanctorum : nam eorum sunt que
memoravimus exempla.

Sed felicem, qui sapit, Deumque requirit, felicem
qui se premit quotidie in obedientie certaminibus,
nequaquam refractarius, aut. obmurmurans, quin
audiens dicto, ad opera promptus, efficio impiger
stimulabilis, benignus, affabilis, comis, ad exitum
procinetus: quippe veniet, fratres, veniel finis,
nec cunciabitur, veniet terribilis mortis dies, quasi
quidam apparitor regius, non deorsum, sed e collis
commeans, et animum compellans, Exi sis, querit
te cunctorum Rex, Deusque. Nos quidem fas sit
precibus beati Patris in eam horam instructos re-
periri, atque hinc intrepide profectos in perennem

B vitam commigrare per Christum Jesum Dominum

nostrum : eui gloría et imperium cum Patre ac S.
Spiritu nunc, et. semper, in omnemque perpetui-
tatem. AÁmen.

SERMO XXXIV.

Mediis Festis. De ex hae vita decessu. regnique
requiete calestis.

Fratre3 Patresque, en ab anno in annum revol-
vimur, a tempestale in tempestatem, a festo in
festum, neque status est in hac vita, qux nobis
omnibus liquenda est, intrandumque in Dei re-
quielem. Qui autem ingressus. est in requiem ejus,
el ipse requievit. αὖ operibus suis, sicut el a. suis
Deus ?, quemadmodum scriptum est. Ecque est
autem requies ? nimirum celeste regnum : ad quod
instigans Apostolus, ait : Festinemus ergo ingredi
in. illum requiem, ut. ne in idipsum quis incidat in -
credulitalis e.cemplum 9?. Quid aibi volens ? Scilicet
ut Israelitas recepit Deus introducturum se in pro-
missum solum, caterum cuntumacibus, et ab eo
aversis nequaquam contigit inire, sic ne nos qui-
dem, minus audientes preceptis, in celeste regnum
intrabimus.

Quadraginta annis proximus fui generationi huic, et
dixi semper, Hi errant corde ; ipso vero non cognoverunt
vias meas, ego juravi in ira mea si introibunt in re-
quiem meam "? : bic non unnorum quadragintaagi-
tur mora, sed quantum longissimum est vite cujus-
que spatium: quamobrem si minusoperam dabimus
ut omnia Dei praecepta exsequamur, affabitur nos
quoque,scilicet,Ne meum ineatis regnum. Jam illia
non ingressis, corruere membra in deserto, at no-
bis non ingressis, et corpus el anima in ignis
gehennam delrudentur : quod eorum gravius sup-
plicio est : Siquidem scriptum est : Irritam quis fa-
ciens legem Moysi, sine ulla. miseratione, duobus vel
lribus testibus, moritur ; quunto magis putatis deteriora
mereri supplicia qui Filium Dei conculcaverit, et san-
guinem testamenti pollutum duzerit, in quo sanctifi-
catus est, et spiritui gratie. contumeliam fecerit **??
Sed quenam eis cause ingressum preeclusere?

uLxxxix, Ὁ. '* Psal. cir, 15.

δ [ Petr. 1, 21.
9! Hebr. x, 28, 29.

18

S. THEODORI STUDIT.€

556

Ineredulitas, murmur, obloquium, contradictio, À mus : nam multi ex hoc culmine tum nunc corruere

durities, superbia, sluprum : hee sunt quie eos
perdidere. Igitur hzec nos quoque lethalia vitia ut
gnem fugiamus, minime diffidentes de Dei pro-
missis, quin credentes qus spoponderit prestare
eliam posse, neg murmuremus, neu obloquamur,
neu contradicamus, neu obdurescamus, neu super-
biamus, poliusque invicem nos benignos ac bene-
volos prebeamus, alter alteri condonantes, quem-
admodum δὲ nobis per Christum condonavit Deus,
semper Domini Jesu necem in corpore circumge-
stantes, ad mortemque pra Christo procineti, assi-
due redintegrati precibus, supplicio, lacrymis, ece-
lestium contemplationum spectaeulis : quippe vila
hac defuncti, non, ut illi, terram invademus manan-
tem melle atque lacte, sed mansuetorum plagam,
ubi vitae eLimmortalitatis scaturigo est, ubi cele-
atis Jerosolymie pulchritudo, ubi triumphus alque
gaudium, ubi illustratio bealae ae preepotentis Tri-
nitatis, per Christum Jesum Dominum nostrum : cui
gloria δὲ imperium cum Patre, ac sancto Spiritu,
nune,et semper,in omnemque perpetuitalem.Amen.
SERMO XXXV.
In divi Basilii memoriam. De virginitate, ac [ratris
Memnonis ad [rugem reitione.

Fratres Patresque, qui in sladio decurrunt, non
plus semel per annum decurrunt unoque temporis
momento, ac sic abeunt e certamine, seu victores
seu victi. Ceeterum qui virginitatis quoddam quasi
stadium permeant, ii non unum diem, quin ztatem
currunt, ac pol cursum qui obtutum fugiat oculo-
rum, quippe in arenam progressi contra hostes in-
visos. Ut proculdubio virginitalis maxima perfun-
ctio sil, ceu quie cceli culuen attingat, Siquidem
humana vita in duo tribula, matrimonium ac cieli-
batum illud cilimum componit orbem, hie superum
complet ; illud prestitutum qui corruptele serviat,
hie qui immortalitate resplendeat. Ac quemadmo-
dum si hominem quis cernat alitem, non injuria
miretur, ut hac hominis, hac angeli gerat faciem,
ita. sane qui virginitatem exerceat, insolens est ho-
minibus juxta οἱ angelis spectaculum : in carne
esl ac supra carnem, in mundo 80 supra mundum,
qua de causa el mundum liquisse dicitur, ut vitae
institutum mundo sublimius amplexus. Ostendunt
id adeo hec Domini in Evangeliis verba; Sun

hi superbia confixi, illi segnes ac inertes : quorum
utrovia animo pernicies contrahatur. Quodnam est
ergo presidium ? Avi in volatu positum presidium
est, quie aucupis adventum senliens, pennis didu-
ctis, supervolat, ac capturam eífugiL; ad eumdem
modum nos quoque, simul animorum nostrorum
captaLor imminet diabolus, cea volucres spiritu, su
blimi arrepta contemplatione, supera queramus, su-
pera speetemus, Levorem ille voluptatis subjectal?
Nos nobililatem revereamur animi, Ille noxe
perpetrationem suggerit? Nos judicii pcenam re-
volvamus. Atque hsc illis opponentes, οἱ eogi-
lalis cogitata repellentes, ab sacrilego servabi-
mur. Jam quis certaminum [inis ? Qui carnaliter

p currant, temporaria corona, nos sempiterna ; illi

gaudio morlali, nos immortali triumpho macta-
mur. Ac nos, fralres, beatos, si spem, qua pre-
fisi Lriumphamus, ad extremum constantem retine-
mus, Igitur instemus, hortor, precibus, supplicio,
compunetioni, lacrymis, humilitati, obedienliz,
confessioni, ministerio, exterisque laboribus mo-
nasticis, ac Deo duce contra hoslem victoria po-
tiemur. Sed hec haetenus. Quod proximum est.
de fratre Memnone, posteaquam uleunque jam
resipuit, amplectendus nobis est, ne :equo long-
giore lristitia obruatur. Quanquam hoc habeo
dicere, qui peccatum faciat non servum modo
esse peccalif, ut fert Domini senlenlia, sed
eliam piis exsecrabilem, ac fors pudel nos eum
vel salutare, ne quid peecato inquinemur, Sed
quoniam Dominus noster Jesus Christus nepotem,
facultatibus in meretrices profusis, reveraum non
est aversalus, nec nos aversemur, letique fralrem
amplexemur, ac grales agentes de eraendatione
gralulemur, eique quie in rem sint poscamus : ita
enim quae jubeamur agentes, ceu Verbi discipuli,
ecleste regnum erciscemur per Christum Jesum
Dominum nostrum, cui gloria et imperium cum
Patre, ae sancto Spiritu, nunc el. semper, in om-
nemque perpeluitalem. Amen.
SERMO XXXVI.

Posi lumina. Ad constanliam in confessione obeunda
deque fratre Theoduli decessu, dictus. mediis festis,

Fratres Patresque, superioribus annis [δε ΒΕ],
nondum ferias ul nune lemporis Domino Deo

eunuchi, qui de utero matris sic nati sunt, et sunt ἢ nostro peregimus, seilicet in ede sacra, ac fratrum

eunuchi qui castrati sunt ab. hominibus, el sunt. eu-
nuchi, qui seipsos castraverunt propter regnum cce-
lorum ; qui polest capere, capiat?!,

Videtis ul hoc vulgo incapax douum est solis-
que lributum qui vitam iniere orucifixam ἢ Quam-
obrem letemur, et inter nos colletemur, fratres,
agendis eliam gratiis, quod Dei beneficio ad hanc
dignitatem sumus vocati, qua illustretur Deus, et
homines admirationeducantur. Neque id duntaxal
sed quam polesl cireumspectissime vitam perduca-

δι Matth, xix, 12. Joan, vii, 34.

majore comitio : videtis enim el frequentiores
choros, et plures mensas, idque, qui in alieno
solo degamus. [n quo est cuc gaudeamus, ac Ire-
manus quoque; illad, qui Dei promissorum frua-
mur eventu; hoc, qui indigni simus accipere, ne
immemores bonorum, benefieum provocemus
suam nostri procuralionem claudere ; nam equidein
si benefleia memores tenemus, limide eum οἱ
formidolose colentes, etiam etiamque confirmat
Deus nec defectum iri farinae capedinem, nec

SERMONES CATECHETICI.

558

minutum olei ampullam **. De cetero spectate, ἃ rum bonorum et perduellem meum coheredem

fratres, ul feria decedunt, celebritates solvuntur,
dies pretermeant, atque hinc quilibet abimus:
jun obiit et frater Theodolus, atque hic e primis,
εἰ obedientia spectatus, et in confessione constans,
agris ob Christum, ac carcere multatus, vitaque
i persecutiones defunctus: quo quid illustrius ?
tet noetros fratres (siquidem ad centum οἱ am-
pius crescit numerus), stellarum instar fulgentes,
im quas abjecti loca sunt, indidem sacra sua
eerpora tum cosevis, tum posteris ad orthodoxie
testimonium reliquisse.

Neque solum de hac nostra tanquam republica
lquor, sed etiam qui ex aliis contuberniis ad
secem petiti decessere: nam pol eos haud accen-
seam, qui ante oppugnationem sedatam ad mona-
sisria revertere, quasi quidam deserlores milites :
quippe scriptum est: Puz, el non erat paz *^ ; et
Ubi te inveniam, illic te judícabo *5. Ergo hic ingens
si Dei Ecclesie tibicen, tantam habuisse nubem
martyrum pro Domini nostri Jesu Christi, Dei-
pere, omniumque imagine sanctorum adoranda.
Qeamobrem ut pignus aliud nullum suppetat, id
ssom satis est cordatis probands veritati.

Qeapropter hostes pudeat, qui diversam opipio-
sem sunt secuti: etenim quis (malum !) qui eo-
rem religionem propugnaret, erumnas eas susce-
pit ? Minime vero, quin velut noctivage animantes
ia nocle heeresis volant, &o prefidunt, at lucescente
die, ortoque Lucifero orthodoxie, abdunt se in
cavernas sacrilege suc mentis et ingenii, Sed
aimirum ignis sui luce, et quam aocendere, flam-
wa grassanitur : nos, fratres charissimi, a Deo
ceastrucli super opostolorum vatumque ac divi-

sorum Palrum fundamento, firmi consistamus,
solisque inposterum humanis terriculamentis
prefracti.

Ceterom | infracti simus, si ex Apostoli pre-
upto, aurum, argentum, pretiosos lapides super-
£mmus, non ligna, fenum, stipulam, ignis fo-
meu 5: nam sic stabilitum nihil est quod
deamre in Deum fiduciam queat. Ac revereamur,
fratre,et. festi quod obiimus arcanum. Christus
mes rwiemil de maledicto legis, factus pro nobis
mslaficium **, uti scriptum est: itaque ne simus
sira maledicti, Christus nos in suo sanguine lavit
pe regenerationis lavacrum, ac renovationem
spiritus, ne ad foeda facinora, detestati, redeamus.
Sin minus, apparitionis sue die (crediderim) nos
Mfabitur in hec verba: Equidem concorpores ac
conformes vos reddidi, οἱ mea membra meretricis
membra effecistis ; a peccatis ablui, macula nulla,
st ruga, aut simili quoquam preditos, et vitio-
mm psedorem redamplezi, scelerum fuligine sor-
detis ; animam beata luce, sanctum largitus Spi-
ritum, replevi, et mentem redhibuistis sedem
qrassatricibus noxis; heredes designavi eterno-

ecpistis. Quod superest, abite, detestabiles, in
ignem perpetem, diabolo ejusque satellitibus
paratum 5, Sed nequaquam, fratres diram eam
vocem, 80 atrocem stomacbum sentiamus, quin
omni ope conemur vitam anteactis, consentaneam
ducere, puritatem complexi, lacrymas profudentes,
animi tanquam stimulis scatentes, que in manibus
sint officia peragentes, sollicite in opere divino
noctu et interdiu excubantes, ne qua illapsus
hostis animum negligentem trucidet : nam utinam
vel vigilantes droconem fugiamus, tantum abest
ut paulum dormitantes! Socors labilisque natura
est, dicet quispiam. Fateor equidem quoque uti
in eamdem sim conscriptus ; sed quoties id accidet,
toties expeditior confessio, poenitudo, contritio
cordis, ad frugem reditio, in antiquum statum
revertendi celeritas. Atque his quotidie perfuncti,
cum voti compotes fiamus, tum, optanda voce
audienda, regnum ineamus divinum per Christum
Jesum Dominum nostrum : cui gloria et imperium
cum Patre, ac sancto Spiritu, nunc et semper, in
omnemque perpetuitatem. Amen.

SERMO XXXVII.

Post lumina. Nequaquam feriandum crapula atque
poculis, deque recordatione mortis.

Fratres Patresque, jam ferie transiere, cum Na-
talis tum Epiphania, quas et agere meruimus in
hac ora id quod molestum non est, quin in primis
perjucundum, quod ejus gratia, qui se inanivit, ser-
vique formam suscepit nostrapte causa 59, extorres
capite a» fortunis oppugnamur. Nam quid aliud
est feriari quam Deo coherescere ? Coherescit au-
tem quis Deo vel maxime rerum que materies te-
nentur fuga, atque hujus mundi repudio. Jam quid
de iis dicemus qui in desertis et antris, atque mon-
tibus ac terre cavernis victitant ? minime eos feria-
ri? At pre aliis feriantur, in quiete positi ac pol
sublimius et divinius, siquidem qui feriari ducant
in deliciis, crapula, comessationibus, poculis, sibi
se fraudem struere ignorant. Quos οἱ déplorant
sacre Littere in hec verba: Epulati estis super
lerram, δὲ in. luzuriis enutristis corda vestra, ul in
die occisionis?? : similes sunt enim porcis ad lanie-
nam comparatis, quorum deus ingluvies, et in in-
famia triumphus. Quarcobrem verius penes nos

D est feriari, si attendimus, dignamque voto ao

Christi confessione vitam ducimus. Equidem vide-
mur fratres, ut dies preterequitent, tempusque
rote instar volutum hos adducat per ortum, illos
abducat per mortem, etate non una et equali ;
quin senes ante juvenes, et juvenes ante senes, pa-
rentes ante liberos, ac liberos, ante parentes, omne
caput promiscue, Deo sic procurante, quo ob incer-
titudinem mortis cunctis instrueremur ad iter. [ta-
que vigilemus, et animum arrigamus, ne mors in:
gruens repente minus paratos offendat, frustraque

€ [Iu Reg. xvi,12. **Jerem. vi, 14. 5 Ezech. vii, 3. *5I Cor. 1, 12. 57 Galat. m, 13. ** Matth.

xxv, 41. Philipp. 11, 7. ??Jac. v, 5.

S. THEODORI STUDIT/E

560

ac sine fruge poenitentia ducamur. Nescilis αἱ su- A ambirent tulere, Atque ut omillam veteres histo-

perioribus diebus subito in valetudinem incidi, nec
longe abfuit quin anima hec in inferno habitaret
Etsi in presens vero convalui,non omnino in po-
slerum lamen, quin necesse est jam inde senem ἃ
vobis abscedere, atque ad patres fratresque prolfi-
cisci: tantum precamini ut probe conscius vitaque
obita ineulpata. Igitur adhuc doloribus distentus,
cogitabundus mecum sic loquebar: Si hic tantus
labor est, quantus imminentis judieii futurus ? ac
8i lres quatuorve dies erumnas non perpetimur,
qui perenne supplicium feratnus? Hae cum vobis
consulam quoque meditari, et revolvere, tum eir-
eumspecte degere, quod ad hominem atlinel exter-
num, cum omni probitate, humilitate, laborum
conlenlione, tolerantia ; quod ad internum, quam
arélissime animum servare, neu veteratorem sinere
serpenlum, draconem ilum grandem, insusurrare,
etin nos insilire, neu Dei famem sedem comparare
vitiorum, quin puros prebere Deo, atque hinc vitam
agere beatam etiam ante l'uturam. Nam quid bea-
lius quam puro et insonte animo prestando pacem
cum Deo agitare ? quod nequaquam fiat ni priece-
dant labor, preces, laeryme, compunctio, alacrilas,
fervor spiritus : siquidem neque his instructos ca-
plare hostis cessat, bellumqueimplaeabileconflare.
Atqua id faciet, qui in coelos tendentes cernat. Sed
profecto haud sunt pares hujus temporis c&rumn:e
ei quie in nos ostendetur glorie. Quare cunctis con-
traclis copiis atque viribus, qui in spe fideque
sil, profligare bellum et vafriciem demonis dis-
solvere certemus, imitati in stadio currentes, qui
lanta contentione confligunt, ut in extremo cursu
anhelent, ac vix spiritum trahant. Atque his diur-
nus interim eur&us et mortalis proposita corona est,
nobis quandiu vivamus, eaque de causa et corona
immortalis queritur, et premium perpes , quod, et
peraeto fortiter cureu assequi omnes contingat per
Chrislum Jesum Dominum nostrum, eui gloria,
et imperium, cum Patre, ac sancto Spiritu, nunc
et ^ in omnemque perpetuitatem. Amen.
SERMO XXXVII.

De Patrum imitandis vitis, manendoque ín quo
vocati divinitus sumus.

Fratres Patresque, lectione Patrum vilas reco-
lentes, stupemus, nec immerito: stupendi enim

C

rias, intra ztalem noslram exigamus sermonem.
Ecquid Psalterio, qui dicebatur, profuit ad stylum
profectio ? an non reductus inde est mente captus
ac jam nec subditus est, nec stylita ? Quid Saprilze
idem contulit stylus ? an non degressus inde est ob
orlhodoxiam, lapsusque in heresim, proditor factus
veritatis, ac nunc oppugnalor esl acerrimus? Sed
nostram rempublicam inspeelemus quoque. Án
non Petrus, qui jamolim probe subdit um gessisset,
pietatis causa, scilicel, in solitudinem discessit ?
unde cujusmodi sit reversus, quemve dederit finem,
scilis qui experti estis, Àn non et Amphilochius,
qui adhuc superest, stylita in primis, ac deinde
factus Clusius, nunc indecore huc illac palatur ?
noxaque hzc diaboli est aliena subjicere, quo suis
privet et exspoliet. Quapropter clamat Apostolus,
Unusquisque in quo vocatus est, fratres, in hoc in per-

maneat apud Deum ?*. Vocatus es qui te dederes

quieli?ne eura subditum. Vocatus es qui sub-
ditum gereres? ne cura quietum. In quam
quisque classem est conscriptus, Deo placeto:
habel utervis exempla sus, ad que necesse
esi vitam componal. ltaque tu sequere obe-
dienlia prelusires: quos? inquam. Non priscos
lantummodo sanctos, quin nostri quoque ecelua :
imitare beatum Domitianum, cujus fervida fides ;
imitare beatum Zosimum, sine fuco morigecum :
imitare beatum Marcum, qui probis ac contu-
meliis pro bono omine ductis, constans in habitu
suo per;ansit: imitare beatum Terentium, qui
complures annos wgris in coquina famulatus, non
tedio fractus elaudicavit, sed invitatus quoque ul
inde se eonferret, haud induxil animum, malens
divexari ministerio ; imilare ceeleros fratres, per-
multos, et obedientia insignes, quorum sunt in
viue libro nomina ; hoe imitare, non solitudinarioa.
Igitur solitudinem montesque Pater Joannicius
cum subditis habeto, tu. tene te, obedientia et
alieno solo contentus. Non oppugnatur nunc ille,
tu oppugnare ob justitiam : ille in carcerem non
eompingitlur, tu pro Domino in earcerem es com-
paclus ; non cseditur ille, tu ΒΒ es propter Chri-
stum : quanto hiec illia antistant ? Ae dicam equi--
dem δὲ de me quiddam inglorius, posteaquam vog»
bis indigne caput sum impositus, Ecquid deseram

sunt, qui haec predili carne, angelica quadam vita ἢ preefecturam δὲ ia solitudinem concedam, aut

obeunda, omnique vitio soluti, Deo complacuerint.
Quanquam non stupere convenit solum, quin debile
quoque imitemur necesse est; hoc est, subdilus
subditum, quielus quietum, solitudinarius solitu-
dinarium, prefectus prefectum : nam qui fructus
sit nequaquam sus tanquam classis, sed alienum
sequi et effingere ? hinc praeterquam quod fructum
facias nullum, in exploratam perniciem ferare ;
hinc multi eontuberniis sui peregrinandi, si diis
placet, studio relictis, gradu cecidere, nec que

Ἧι [ Cor. vir, 24,

aliam ullam qus se offeret vitam? AL non id capi-
tis est neque pastoris, quem par esl pro ovibus
vitam impendere. Quare nec vos aliud quam quod
eslis meditari ae moliri decet : quippe hine steri-
litas, et proposite dissidentia vil, illinc obedien-
tie, quam requirimus, fecunditas manat. Quam-
obrem ut cuique largitus Deus est, qualem quem-
que vocavit, sic obito, sic vilam instituito, sic Deo
placelo, quo audire mereatur : Euge, serve bone et fide-
lis ;super pauca fuisti fidelis super mulla 16 consti-

361

SERMONES CATECHETICI.

tuam, intra in gaudium Domini (ui ?* ; cui gloria et À evanuerit injuria, tuaque perpes maneat virlus.

imperium cum Patre, ac sancto Spiritu, nunc el
smper, in omnemque perpetuitatem. Amen.

SERMO XXXIX.

In Patrum vilas. Sanctorum nobis Patrum vitas

imitandas.

Fratres Patresque, nihil eat vel felicius nostrate
vila, vel instituto sublimius, si quales nominamur
vivimus, nec nomenclature contrariam vitam de-
rimus. Monachus est enim qui in unum contuelur
Deum, unum desiderans, uni imminens, unum
poeurare satagens, pacem et sibi cum Deo moli-
tzs οἱ aliis auctor quoque : at qui hec minime
teneat, contraque emulatione, rixis, dissidio du-
catur, nae is caecus cst, ei. manu. tentans. (5), uti
sriptam est, oblivionem accipiens purgationis vete-
rus suorum delictorum . Qu» cur dixerim scitis
qi obnixii estis. Nec dico equidem quo ilerum
eatristem, quin ut in posterum communia'n, ne
is eadem crimina rualtis. Patrum metinoria exsula-
iat detractio, et detrahentes audiens vel obtura-
bs anres, vel bono commutabat ; nunc facile ca-
lsmniis aurem prebemus, tamque avide inaudi-
mns, quam non lectionem usurpari audiamus. Pa-
tum tempestale nihil sequius dicebatur, quin
benigne modesteque ; nunc clamose, iracunde,
valtu (8) distorto: quo quid inhonesiius ? Patrum
etate non agitabatur murmur, sed quod daretur
quisque capiebat cum gratiarum actione, ut hinc
iàwemeerent amara, obleciarent inamena; nunc

merbsramus, hec illaque causantes, neque id
sobiscum, sed in publico, quo plures paremus qui
commurmurent, ac Deum gravius irritemus.

Non hac, (íratres, aic fas (ieri est, nec rnona-
sticae vitu» hec insignia sunt. Haud exiguum cri-
men maledicere est. Siquidem, Muledici, inquit,
Dei regnum non possidebunt ?*. Nec leve peccatum
murmursare: nam, .Vec murmuraverilis, ait sicut
quidam corum murmuraverunt, el perierunt ab exter-
ssinatore ?*. Quin nec minimum futirescelus ; quippe
exstat haec sententia: Ümnis sermo malus (8)
ez ore westro mon procedat, sed si quis bonus, ad
aedificationem frugi (θ᾽, et utilis, ut det gratiam,
audientibus εἰ nolile contristare Spiritum sanclum
Des, ἐπ quo signati estis in diem redemptionis **. Non
commíinationem sentitis, Dei nos provocare spiri-

Vescum quid, potumve secus quam velles acce-
pisti? gratulare de presentibus : siquidem quod
tu aversare sape, habens pro malo, vel degustare
optent allii. Ac ni hec adsint, quo obedientiam cense-
mus : quidve hac gloriamur? neque enim vel conti-
nentia, vel pervigilio, vel solicubio, vel alio quoquam
labore commendatio queritur, quanta voluntatis
coeroitione, quasique martyrii cujusdam ccenobiaci
representatione certaminis : Deponentes igitur
omnem malitiam, et omnem dolum, simulationes et
invidias et omnes detractiones, ut Apostolorum
jubet corypheus, sicut modo geniti infantes ratio-
nabile sine dolo lac concupiscamus, μὲ in eo cresca-
mus, si. (umen gustavimus quoniam dulcis (10) est
Dominus "*, vitaeque desiderio teneamur sempi-
terne ; neu admoneri delrectemus, neo defatisca-
mus assidue nos a lapsu revocantes. Qua insignes
adores, immortalitate donabimur per Christum
Jesum Dominum nostrum, cui gloria et imperium
cum Patre, ao Bancto Spiritu, nuno et semper,
in omnemque perpuilatem. Amen.

SERMO XL.

In Patrum vilas. De vita obeunda novitía, ut sacro
habitu simus professi.

Fratres Patresque, quemadmodum esurieuntes
cibum capere, ac sitientes bibere avemus, sio divi-
ni audiendi sermonis desiderio teneamur oportet:
nam questum faciemus audiendo maximum, qui
seu ignavi simus, ignaviam ponamus, eeu prompti,
promptiores reddamur : ut prober es habeat utrin-
vis. Ecquis igitur presens futurus sermo est?
Sic Deus dilerit mundum, iuquit, ut Filium suum
unigenitum daret, ul. omnis qui credit in eum non
pereat, sed habeat vitam eternam 7).

Neque hoc, dedit modo, sed ad mortem quoque,
et eam crucis. Quo pacto ? Servi diabolo ob Adami
noxam tenebamur, morti regnabamur, sub peoca-
tum venundati, obnizii corruptele, et tanquam
dedititii. Ergo venit unigena Dei Filius, pro omni-
bus se impendens, qui non solum mortis obliga-
tione solutos, sed ἃ peccatis ablutos quoque in
suo sangaine, regnum, alque sacerdotes Deo, et
Patri suo fecit, uti scriptum est 39, Viden' acrem
prepotentis amorem ? viden' humanitate clemen-
tiam majorem ? Quam inexplorata benignitas ?

tum futientes? non timemus, rationem vel otiosi D quam impervestigabilis bonitas, quam in nos effu-

verbuli daturi in judicio, uti Dominus intermina-
tur? Cur non igitur deinceps arrigimus animum
cur non apparamur, qui ad ingruent.a preciucti
offendamur ἢ Injariam ;ensisti ? fer equo animo
contumeliam, in te opprobrium suffocans; nam,
Twrbatuws sum, inquit, el non sum loculus ** ; ita

72 Matth. xxv, 21. 13 I[ Pet. 1, 9. ?** I Cor. vi, 9.

*3 | Petr., n, 13. 7" Joan. 111, 16. 3) Apoc. 1, 6.

(7) lallueiaatur : nam Grece est "0... πω».
(8) Διαστοτῆς προτώπου erat in. Gracc ; emesdui
διαστροφῆς.

(8) Putidus.

dit copiosam per Jesum Christum Servatorem ?
Quid nos tandem ad hac nauci dicamus, quidve
cogitemua ? iteramne ultro in vitia feramur, ser-
vitu'em ambiamus, infamiau, corruptelam, sup-
plicium asciscamus ? A^sü, ait Apostolus, qui enim
moriui sumus peccuto, quomodo adhuc vivemus in

*5 [| Cor. x, 10. 15 Ephes. iv, 30. 77 Psal. .xxxvi, 5.

/0 Xzeíac, muctor et vulgati cod. habent. Vet.
interpr. fidei veztit, aliam lectionem secutus.

(10, Iucorrupte erat in nostro 7:. nam verum est
χρηστός.

563

S. THEODORI STUDITJE

$04

illo? An ignoratis, qui quicunque baptizati sumus À exemplum sunt nobis. Videtis quid &dmiserit pec-

in Christo Jesu, in morte ipsius baptixati sumus?
consepulli ergo sumus cum illo per baptismum in-
morlem, ut quomodo Christus surrexit. a mor-
tuis per gloriam Patris, ita et nos in novitate vite
ambulemus *!.

Itaque vitam, fratres, obeamus novitiam, uti et
habitu sumus professi, justi, piique vivamus, quem-
admodum sanctos decet, psce ac concordia
preediti, augusti, cireumspectli, insontes, sine vitiis,
qui non uti olim in errore, fraudibus ducamur, dum
presumptionem fugiamus, ut ignem, euper fidei
rupe nostre defixi : nam hoo novitas est. Qus»
antiquitas ? Voluptas, qua cnptu decessor Adamus,
pomario extorris, llebilem subiit vitam ; invidia, qua
Cainus sestuans, Abelem germanum ob preeroga-
tivam munerum peremit : ex quo tremens ge-
mensque pervixit. Ex his geminis sceleribus mille
mala inhesere mundo, hinc diluvium, quod orbis
terrarum stirpem interneotione delevit, hinc So-
doma et Gomorrha igne atque sulphure cinefacte.

SERMO XLI.

De Patrum contemplanda vita, &mulandis eorum
recte factis.

Fratres Palresque, per hos dies sanctorum vilas
Patrum legentes dici non potest quem fructum ca-
piamus, quove gaudio fruamur. Cedo enim, quid
sit jucundius quam eorum contemplari immor-
tales actiones, miracula, contra demones victo-
rias * Ut lapides ipsi, medius fldius, sentire mihi
fructum videantur : quanto homines magis in qui-
bus inest ratio, et ingenium ἢ Ergo hinc illustratur
mens humana, Οἴθ00 quasi quodam carnis sensa
deposito, hino animus stimulatur, ad amorem divi-
num plumescens. Atque tu verius dicam, ii sunt
Deiin Eden pomarium, non materiatis stirpibus, sed
spiritus tanquam fructibus pictum et ornatum, ubi
fragrat vitalis odor, ubi serpens non vulnus intulit,
sed accepit, non exegit, sed ut, par erat, proscriptus
est. Jam cum hec Domini sit sententia : Regnum
celorum intra vos est **, non erraverit qui coeleste
regnum eos nuncupet, in quibus benignus resi-
dens Deus, ceu rex quidam muniflcus, donativa
tribuat in servos, Quid deinceps mihi cum his de-

catum appetitus oculorum, ac impotentia vitz?
Sed tamen ut predictum est, Dei misericordia re-
vocati et asserti, in adoptionem rediimus. Itaque
consistamus in libertate in quam nos Cbristus
vindicavit, ac qua ab eo cohonestati sumus gloriam
tueamur, cuncta hec inania respuentes, cuncta ob
Christum in secundis habentes, seu infamiam
pro honore, seu afflictationem pro triumpho, seu
verbera pro deliciis, seu oppugnationem pro bea-
titudine, seu mortem pro vita ducentes, quemad-
modum el protulere, quos hodie recoluimus, 58.
Patres íratresque nostri, quorum sunt in vite
Jibro nomina. Quo nos quoque ineundo vitz insti-
tuto, cum hic tanquam luminaria apparebimus
in orbem, vite instar habentes, tum in futuro
seculo celeste regnum erciscemur per Christum
Jesum Dominum nostrum, cui gloria et imperium
cum Patre, ac sancto Spiritu, nuno, et semper in
omnemque perpetuitatem. Amen.

AOTOZ MA'.

Περὶ τοῦ ἀναθεωρεῖν ἡμᾶς τοὺς βίους τῶν Πατέ-
ρων * πρὸς τὸ ζηλοῦν τὰ τούτων xatopÜo-
ματα (105).
᾿Αδελφοὶ καὶ Πατέρες " ἐν ταύταις ταῖς ἡμέραις

ἐπειδὴ ἀναγινώσχομεν τοὺς βίους τῶν ἁγίων Πατέ-

ρων ἡμῶν, ὅσης ὠφελείας ἀπολαύομεν, καὶ ὁπόσης
εὐφροσύνης μεταλαμδάνομεν, οὐδὲ ἔστιν εἰπεῖν " τί
γὰρ γλυχύτερον, εἰπέ μοι, τοῦ ἄἀναθεωρεῖν τὰς τούτων
ἀθανάτους πράξεις, τά τε θαύματα, xai τὰ xat
τῶν δαιμόνων νιχητήρια; Ἐμοὶ δοχεῖ λίθους ἐπ-
αἰσθάνεσθαι τῆς ὠφελείας, μὴ ὅτι γε λογιχὸν ἄνθρω-
πον. ᾿Εντεῦθεν οὖν φωτίζεται νοῦς ἀνθρώπου, ἀπο-
τιθέμενος τὸ τῆς σχρχὸς ζοφῶδες φρύνημα * ἐντεῦθεν
χατανύσσεται ψυχὴ, ἀνχπτερουμένη πρὸς θεῖον ἔρω-
τα. Καὶ εἰ δεῖ τἀληθέστερον εἰπεῖν * οὗτοί εἶσιν ὁ ἐν
Ἐδὲμ παράδεισος τοῦ Θεοῦ, οὐχ ἐνύλοις φυτοῖς, ἀλλὰ
τοῖς χαρποῖς τοῦ πνεύματος ποιχιλόμενός τε xal
ὡραϊζόμενος, ἦνθα πνοὴ ζωῆς εὐωδιάζουσα * χαὶ ob
ὄφις οὐχ ἔτρωσεν, ἀλυ᾽ ἐπρώθη * οὔτε ἔξωσεν, ἀλλ’
ἐξωστρακίσθη, ὥσπερ ἦν ἄξιον" xal εἰ χατὰ τὸν λό-
yov Κυρίου, « Ἑ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἐντὸς ὑμῶν
ἐστιν,» οὐχ ἄν τις ἁμάρτοι xal βασιλείαν οὐρανῶν
αὐτοὺς ἀποχαλέσας " ἐν οἷς ὁ ἀγαθὸς Θεὸς ἡ μῶν ἀνα-

veris regiis, levi gloria, veatreque perituor ? quid ἢ παυσάμενος, oid τις βασιλεὺς φιλόδωρος, τοῖς ἑαυτοῦ

cum auro, argento, pellucidis vestibus, et que alia
sunt tinee pabula ? quid cum plausu, susurris, ac
inani sursum deorsum vectationis studio ? Equidem
nec digna sunt comparatione, nisi que est lucis
cum tenebris, vite cum morte, veritatis cum in-
somniis. Que cum ita sint, fratres, gaudium agi-
temue ingeos et illustre, qui potiorem nacti par-
tem, tanti slirpe generis censeamur selecti, ac
nobilitate fulgidi divina. Quin &emuli quoque effin -

δ! Rom. vi, 2-4. ** Luc, xvit, 24.

θεράπουσι διανέμει τὰ χαρίσματα. Τί μοι λοιπὸν
πρὸς ταῦτα τὰ κάτω βασίλεια, καὶ τὸ χενὸν δοξάριον,
xal $ κχαταργουμένη χοιλία ; τί δὲ ὁ χρυσὸς καὶ ὁ
ἄργυρος, xal τὰ διαφανὴ περιδλήματα, καὶ ὅσα ἄλλα
σητός ἐστι δαπανήματα; τί δὰ ὁ χρότος xal ὁ θόρυ-
6oc, καὶ τῆς ἄνω xal κάτω περιφορᾶς ἣ ματαιοπο-
vía; ἄρα οὐδὲ παρχθολῆς εἰσιν ἀξια, ἢ ὅσον φῶς
πρὸς σκότος xxi ζωὴ πρὸς θάνατον, καὶ ἀλήθεια
πρὸς ὀνείρατα. Οὐκοῦν ἐπεὶ ταῦτα οὕτως ἔχει, χαί-

(105) Catechesis hec xxxvri* est in cod. 81 apud. Nanios, p. 164, ubi primus titulus ista se habet : Εἰς

«οὺς βίους τῶν Πατέρων.

363 SERMONES CATECHETICI. $66
petv, ἀδελφοὶ, χαρᾷ ἀνεκλαλήτῳ, καὶ δεδοξασμένῃ" A gamus eorum, quantum possumus, recte facta, ne

ὅτι τῆς χρείττονος μοιρᾶς ἐτύχομεν ^ καὶ ὅτι τοιού-
τοῦ γένους σπέρμα χρηματίζομεν ᾿ γένους τοῦ ἔχ-
Aazo3 xai τὴ θείᾳ εὐγενείᾳ ὁπεραστράπτοντος " οὐ
μὴν ἀλλὰ xai ζηλοτυποῦμεν χαθ᾽ ὅσον οἷον τε τὰ
ἐκείνων χατορθώματα " ὡς ἄν μὴ χενὸν ὄνομά gi-
ἔωμεν * μόρφωσιν μὲν εὐσεδείας ἔχοντες ᾿ τὴν δὲ δύ-
νμιν αὐτῆςς ἠρνημένοι. Τοιγαροῦν ὥσπερ ἐν ἰατρείῳ
ὅτι ἕχαστος πρὸς τὴν οἰκείαν ἀσθένειαν τὸ φάρμακον
λέγεται, τὸν αὐτὸν δὴ τρόπον xal ἡμεῖς, πρὸς τοὺς
δαοταγεῖς ἀποδλέποντες, ἐντεῦθεν ποριζώμεθα ἕχα-
πος τὸ ὠφέλιμον. Τοίνυν ἐγὼ ὁ ἄναξιος, πρὸς τοὺς
ἀξιοθϑέως ποιμάναντας " ὁ οἰχονόμος πρὸς τοὺς πιστῶς
ταὶ φρονέμως οἰκονομήσαντας " ὁ χελλαρίτης, πρός
τοὺς εὐδιακρίτως xal εὐσυνειδότως χελλαρεύσαντας "
votez ὁ κανονάρχος xai ξενοδόκος * οὕτως ὁ ὀψοποιὸς
m: ὁ ἀριστητέριος " οὕτως ἕκαστος ἐν τῇ ἐχάστῃ
9:xxovig ταττόμενος. Ἔχομεν γὰρ, € βουλοίμεθα, τὰ
τυραδείγματα, Μήτις οὖν ἐπὶ πάσῃ παραχοῇ, ἀλλ΄ ἐκ
τρώτης χλήσεως d ἀπάντησις ᾿ τὸ γὰρ λέγειν - Mee
χοῦν xai πάρειμι" καὶ τοῦτο ἐπὶ τοῦ οἰχονόμου, τῶν
ὑπευθύνων τέ ἐστι xai χαταχρίτων ᾿ μήτις παραίτη-
σις διακονίας - ἀλλὰ μέχρι θανάτου ἡ εὐπείθεια -
τοῦτο γὰρ ἡ uova oci; τελειότης *. μήτις μεμψίμοιρος,
τὸν τῇδε τόπον χαταιτιώμενος, ὡς οὐχ ἔχοντα τοῦτο
zix&tvO . Ὁ γὰρ τοιοῦτος ὑπόδιχός ἐστι τῷ χρίματι
τῶν γογγυσάντων ἐν τῇ ἐρήμῳ - ὦν ἐξαίσιος ὁ ὄλε-
(poc ἄλλά τινες ταῦτα, οἱ ἀπαίδευτοι, οἱ ἀχαρτέρη-
te χαὶ ταῖς optgl νηπιάζοντες, οἷς τὸ ἀναπνεῖν τὸν

cassum nomen geramus, deformatione prediti pieta
tis, vim et potestatem negantes. Igitur ut in officina
suis quisque morbis medicinam deligit, ita sane et
nos in suos singuli lanquam gentiles intuentes que-
stum inde contrahamus. Ego hic indignus in Dei
instar pastores, cconomus in «economia fideliter
prudenterque funoetos, promus-condus in eos qui
disorete ac sincere id exsecuti sunt munus :
δὰ eumdem modum canonaroha, hospes, obso-
nator, structor, singuli in singula officia de-
scripti. Exempla quidem certe, si volumus, habe-
mus. Ergo ne qua in quoquam contumacia sit quin
ad primam inclamationem acocurrito (quippe di-
cere : Mane venio, presertim oconomo, non ca-
ret culpa el flagitio), ne qua officii detreotatio,
sed velin necem sequacitas (id est enim mona-
stica perfectio), ne quis querulus locum hunc in-
cuset, ut hec illaque non habentem. Nam hic cri-
mine tenetureorum, qui in solitudine murmu-
rantes (cde periere *. At ea quinam? indooti, im-
patientes, mente pueri, indigni qui vel aerem du-
cant : lantum abest ut his commodis fruantur.
Verum clemens Deus tum erudiat a&mentes, tum
augeat prudentia catos, omnesque in suum ocelesie
regaum conservet per Christum Jesum Dominum no-
etrum : cui gloria etimperium cum Patre ac Sancto
Spiritu, nunc, et semper, in omnemque perpetui-
tatem. Amen.

àiz1 οὐχ ἄξιον, μὴ Ütwt τοσούτων ἀπολαύειν ἀναπαύσεων. Πλὴν ὁ ἀγαθὸς θεὸς ἡμῶν xal τοὺς ἄφρονας
swepovágtte, xai τοὸς πεπαιδεύμενους ἔτι συνετίσειε, καὶ πάντας σώσειε εἰς τὴν βασιλείαν αὐτοῦ τὴν
ἐχουράνιον - ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, d ἡ δόξα καὶ τὸ χράτος σὺν τῷ Πατρὶ καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύ-
ματι ^ vov xal ἀεὶ, xai εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. ᾿Αμήν.

SERMO XLII.
l1 Chrysostomi ac S. Ephremi memoriam. Nihil
beatum in. humanis preter virlutem, quz sola
leatitudtne digna est.

Fratres Patresque, hominum plerique opes, ple-

ἔπιε potentiam, plerique delicias, plerique volu-

pum beatam prieedicant. Quorum beatum est ni-

bil:squidem haud permanent ewterna, sed cum

eve bee intereunt. Quin multis ne hic quidem
safere, visaque sunt simul, et instar somnii pos-
sessorem fugere. Sola digna est beatitudine virtus,
qua οἱ izmamortalis habeatur etse obtinentes beatos
praebeat.

Nam obeamus animo quot ab evo prepotentes
ae delicatuli fuere, quorum nullius exstet cum
laude memoria : ceterum virtute preditorum in-
exstincta gloria est. Evidens id est ex iis qure acti-
temus : heri beatum Chrysostomum celebravimus:
bodie prselustrem Ephremurm, cras aliura e san-
dis, ac sic in annum ceu luminaria coorti sub fe-
sta, in laudes ora omnium solvunt, nostrisque ad
Deum gressibus prelucent. Vera hec igitur sacra
sententia est : Quos prascivit, οἱ pradestinavit con-
formes fieri imaginis Filii sui, ut ipse sil primoge-

Q nitus in. mullis fratribus ; quos aulem praedestina-

vit, hos et vocavil ; et quos vocavit, hos et justifica-
vit ; quos autem justificavit, illos glorificavit 94,
Quid ergo ad hec dicimus * num vocationis ejus et
honoris sumus exsories ? Nequaquam : quin est et
nihil nobis cum crucigera vita, tum beatitatis ho-
norarium : quippe obimus in hano horam pro Chri-
Sto discrimen, preter superiores egregie oonfes-
sionis triumphos. O admirandam virtutem ! qualia
suis cultoribus largitur ? Atque heo indidem sane:
quid vero in futuro seculo? Ecques eam beatitudi,
nem et adoream exsequatur oratio? de qua eit
Dominus : Tunc justi fulgebunt sicut. sol 55 ; nam
quia is sol justitie est, justos quoque, ceu sibi
conformes, instar solis micaturos promisit. Si tamen
compalimur, inquit, ut conglorificemur * ; idem-
que alibi: Pater, quos dedisti mihi volo ut ubi sum
ego et illi sint mecum, ut. videant claritatem meam,
quam dedisti mihi, quia dilexisti me ante constitu-
tionem mundi 9'. Videtin' quo abibimus ? Ubi Chri-
stus est, ad Dei dexiram considens. ubi gaudium
et ovatio, ubi angelorum tripudia, ao ccelus eorum
qui in coelos principes sunt conscripti, ubi gentiles
nostri fratres patresque, eo mox abeundum, gavi-

** Num. xvi, 1. * Rom. vir, 3806, δ Matth, xir, 43. 56 Rom. viri, 17. 57 Joan. xvi, 24.

561

S. THEODORI STUDIT /E

568

surie in eo, qui in viriute sua dominatur in eter- À virtutum : quo qui conscendere, ceu luminaria

num, uti canit beatus David 85, non centenis, nec
millenariis annis, sed perpetuis seculis, ac finem
non habentibus. Ad hec quis idoneus ? Quis ? qui
diem omnem, horamque vigilat intentus, ne animo
dormitet: nam dormitabundis, ceu fers ingruunt
vitia, et animum prensant. Ceterum quandiu pro
Btalione excuhemus, non predatur latro, nec ser-
pens rapit. Quamobrem vigilandum est, ac que
dixi contemplanda, neque non que contrariie e
contrario condicta supplicia aunt, ignis inexstin-
otus, tenebre extime, vermis immortalis, et que
alià sunt, quo his implexi ac distenti cogitalis, ho-
Btiles laqueos evadamus, nulloque contracto cri-
mine binc profeoti, coeleste regnum consequamur
per Christum Jesum Dominum nostrum : cui gloria
et imperium cum Patre, ac sancto Spiritu, nunc,
et semper, in omnemque perpetuitatem. Amen.

SERMO XLIII.

In. sanclum Antonium, οἱ martyrem. Thaddaeum.
De divina liberalitate, vitaque ineunda Dei illice
ac formosa.

Fratres Patresque, semper Dei liberalitate fruen-
tes, semper ei quoque agamus gratias oportet,
mente fervida, et qua par est acrimonia, quo au-
etiorem ejus benevolentiam paremus. Vide enim sis
quale hoc presens beneficium est : an non Agare-
norum metu sedibus extorres, in quo suinus abje-
oti loco, velut in solitudine, pavit, idque complures
dies ? an non hic instaurationi fenestram patefecit ;
ubi sedes augusta, domicilia venusta, atque hic a
quo sumus excepti, suffragatur frater ? Ut in nos
ingens clementis Dei procuratio sit : nam quid
fleri oportuit, neque factum est ? Sub fugam panes,
vina, pisces. ostera necessaria profudit, ao plus
necessariis etiam, ul stupori essemus spectantibus.
Pro quibus nauci quisque nostrum non damnas
modo est agere grates, eed animam quoque in ne-
cem dedere : itaque, cohorlor, acriorem ejus amo-
rem inflammemus, toti cum eo cohsrescamus,
vicem gratissimam reddamus (11). Quamnam? vite
hic institutum quoque venerando ejus nomini glo-
riosum et illustre, hoc comprobando effato: Sic
luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera
vestra bona, el glorificent Patrem vestrum, qui in
calis est **.

Quin Apostoli hec alicubi est sententia : Deo [)

gratias qui semper (triumphat nos in Christo, et odo-
rem molili2 sug manifestat per nos in omni loco,
quia Christi bonus odor sumus Deo iis qui salvi
funt, et in. iisqui pereunt 59, Viden' ut Dei fra-
gr&ntia sit viriute preditus, ubicunque locorum
versetur? neque enim fas et virlutem tegi, quin
eam consectatus passim innotescat, scriptumque
est : Non potest civitas abscondi supra montem po-
sita ?!, Ergo civitas est animus, mons oulmen

85 Pga], rxv, 7. 9? Matth. v, 16. *? II Cor. ni, 14.
(11) Tale aliquid deest in Greco.

fulgent in orbem, vite instar habentes, mea in
Christi diem gloria. Hunc nos, fratres, sacrum
montem conscendamus quoque: quem superare
nequeamus, ni his inferis primum relictis, id est
carnis animique libidinibus, atque hio vite per-
ditis voluptatibus, quorum fuga virtutis est assen-
seus. Quamobrem mens februator a sordidis cogi-
tatis, oculus rite intueri erudilor, auris flagitiosse
auditioni clauditor, lingua futire coercetor, manus
reirahitor a contrectandis que minime decet, pes
dirigitor in concordie pacisque viam, cuncta ad
ambitionem Christianam membra instituuntor, ac
cousecrantor : nam ambiliosus vel mazime eet
Christus animi vitiis purgati. Quippe hic inferus
prestantem corpore, coli Rex Deusque, Spiritu
scitum legit et amplectitur, quantumvis facie pan-
D088, cecum, exuccum, claudum, aliisque cunctis
preditum, que foeda hominibus apparent. Hinc
ignobiles, nobiles, inglorii gloriosi, inopes opulenti ;
hinc beati apostoli e piscatoribus terrarum orbis
principes ; hinc. sanctus Antonius, qui illiteratus
foret, doctis doctior ; hinc, ut affiniore utar exem-
plo. Thaddeus noster e Socythicis natalibus, ac
servitutis jugo, uti nostis, ad confessionis Chri-
stiane fastigium evasit, mundoque factus conspi-
cuus est. O infandam clementis Dei humanitatem |
quam facilem nobis ad se ingressum prebuit !
siquidem non perductor opus esl, non pecunie,
non humana ulla temeritas, sed adhibenda solum
voluntas, omnisque confecta res est; nam penes
quemvis, qui quidem velit, bonum est qua parvum.
qua inagnum, qua doctum, qua indoctum, quem
admodum et penes cernere volentem sole frui.
Ergo vis in colis prestare ? arripe hic extremas.
Vis Dei filius vocari? animum a vitiis tranquilla.
Vis Dei oculis collustrari ? serva justitiam. Cete-
rum ad hec quis idoneus ? Quis ἢ pernix arripere
disciplinam, exsequi justitiam, opes cogere di-
vinas. Sed fas sit ct nobis, pari studio vitalibus
obitis preceptis, coleste regnum cum sanctis
omnibus inire per Christum Jesum Dominum no-
strum: cui gloria et imperium cum Patre. ac
sancto Spiritu, nunc, et ser;per in omnemque
perpetuitatem. Amen.
SERMO XLIV.

Ne quid in íraires per [avorem obeatur, aut ab
e&conomo, aut quovis alio, in officio sibi credito,
sed benevole et amice, quo semper laudetur
Deus.

Fratres Patresque, forsan coniristavit vos su-
perior catechesis, qua proscidi frequentes. Quan -
quam id expedit quoque, nam seoundum Deum
tristitia gaudium molitur, et benevola verberatio
revocal ad officium, atque hoo denique Apostoli
dictum probatur, Per arma justitie a deztris et

*! Matth, v, 14.

i/amiam et bonam ^ famam **, utrisque enim
regimur, ac pali utraque necesse est, neque aut
frangi laudibus, aut reprehensione conoidere.
Enimvero rursum me ad eumdem sermonem
eonfero. Quid hoc scilicet ? oportere ministran-
icm, que ac cui ministretur, sollicitum esse in
ministerio (Ceconomum, inquam, vicarium, cella-
rium, obsonatorem, structorem, el qui alii in
ministerio positi sunt) ne sub ejus sententis
exsecrationem cadat : Maledictus qui facit opera
Domini negligenter ??, quin potius hanc Dominicam
commendationem mereatur: Quis, putas, est fidelis
servus, e£ prudens, quem constituit dominus super
flemiliam suam, ut det illis cibum in tempore ἢ beatus
ille servus, quem, cum venerit dominus ejus, inve-
aeri£ sic facientem, amen dico vobis quoniam super
eura bona sua constituet eum. ?*. Viden' quem,
qewanlumque honorem tribuat probe ministranti Ὁ
igitur et maligne ministranti contrarium judicium
irogabit. Eam ob rem vos cohortor, fratres, quod
cuique officium creditum est, inLegre luetor, unde
et concelebret Deum, et salutem sibi querat.
(Economus qus corpus postulat tribuito, suum
cwique impertiense, non delectu ac per favorem
quid agens, sed benevole el amice. Cellarius
vdeto ot cibos in fratrum commune paret sincero
mstaurationie eorum desiderio, neu quid negle-
dnm habeat, aut corruptum in cellario. Obso-

salor conscientiam servato in Jure, ac condimentis, C

wt officium ad Deum referens. Strucior mensam
tergito, οἱ ministrarios urceos, fratribus ceu Deo
miaistrans. Ad eumdem mondum alii aliis obeundis
ministeriis. Neque hec dico, ut quibus minislratur
meigem in ministros: quin ut, in quo quisque
αἱ vocatus, officio satisfaciat, Deuin respectans,
το mercedem prestoletur. Àn non et nauci hic

Ww procurationem sum sortitus, ac pol maximam ὃ

Bbptu me convenit pro animis vestris sollicite

vigiasem unumquemque et privatim, et publice

berhs, Deique jus, οἱ equum, ac ingruentem
macwen promulgare, ita vestrum sit quoque
miziseris im pigrosobire. Αἱ flamus, fratres, magis
IMarisque unum corpus, unaque mens, utin unam
spem aceiti et vocati, mutuo adamantes, ceu
metaa membra, mutuo sustinentes, mutuoamplezi,
matsa onera portantes, neu committamus ut mu-
lando consilio decursum ignave tempus sub exitum
NwYOo68muS, quin simus perpetuo parati procincti,
ip spem arrepti, sinceri, inculpati, ut cum bona
esnscientia hinc profecti coleste regnum nanoisca-
mur per Christum Jesum Dominum nostrum: cui
goria et imperium cum Patre, ac sancto Spiritu,
Wanc, et semper, in omnemque perpetuitatem.

SERMONES CATECHETICI.
& sinülris, per gloriam αἱ ignobilitatem, | per À

510

SERMO XLV.
Fratrum tumultuatorum reprehensio, ac moniloria
de modestía docirina.

Fratres Patresque, paulum a vobis peregrinati,
el iterum reversi, tumultuatos offendimus (nam
oportet et in publicum patefieri), tantaque inso-
lentia, ut quidam manus extenderint, ac alter
alterum atrociter prehensarint, neo citra iram οἱ
clamorem.

Enimvero de altero minus est novitium, quippe
laico, &o nondum in hano oivitatem censo ; de
altero impendio mirum, monachum, mundo cruci-
fizum, carne preditum quasi quibusdam olavis
suffixa, id flagitium fecisse. Ergon' te, frater, de
cruce esse degressum? ergon' clavis exsolutum
Judaice Christo manus intulisse? nam, Qui fecit,
inquit, uni ex his fratribus meis minimis, mihi
fecit *. Non te hec testatum timuisset ἢ Non spe-
ctatores fratres et hospites refugisse ? Sic luceat,
ait, lux. vestra coram hominibus, ut videant opera
vesira bona, et glorifcent Patrem vestrum, qui ín
celis est 5. Tu ei contra hoc tuo scelere tenebras
effudisti, ut per te Dei nomen contumeliis Jacera-
tum sit.

Heu me sontem | ad quod vite fastigium vocati,
quo descendimus, pari indignitate vitiosis laicis
suscepta | Etenim quod ille pugnam occepit,
inquit. Itane non audisisti berum ministro dioentem,
qui pugnum ingressisset, Si male locutus sum,
Leslimonium perhibe de malo: si autem bene, quid
me czdis *' ? et in patibulo rursum : Pater, dimitte
illis peccalum: non. enim sciunt. quid. faciunt 58,
Quod exemplo debebas et opprobriis petitus col-
laudare, et pulsatus deprecari, et vexatus contu-
melia blandiri : at ut bonum minime imitatus,
videsis cujus effectus es simulacrum. Hesccine est
calecheseon premonilio ? hoc Apostoli scitum»
et edictum : Omnis amaritudo, -el ira, et indignatio,
et clamor el. blasphemia tollatur a vobis, cum omni
malitia **, ut οἱ manus consereretis, et orines
carperetis, et alter alteri fauces angeretis? Dei
quidem calcata lex esi, οἱ argentum nequidquam,
ul vatioinis utar verbia, argentarius cudit !, frustra-
que infelix, ac, sine fruge laboro.

D Sed tamen nec sic absistam quin meas partes

exsequar, presertim nec paucos habens serio au-
dientes. Unde igitur ei immodestie causa ? necesse
est enim crimen non incessere solum, sed etiam
medicinam ostendere. Sane heo sons molita con-
scientia est fastus animi, parva immeditatio : Si id,
ait, mihi dicet, hoo respondero; si id faciet, par fe-
cero. Deinde ex incidente quopiam pretextu irrita-
tione coorta, ibi tum que intus sunt consilia agi-
tala prodimus in apertum : nam heo ejus explorata
sententia est : Ex abundantia cordis os loquitur : bo-
nus homo de bono thesauro profert bona, et malus

* IL Cor. vi, 7. 99 Jerem. xrvim, 16. ** Matth. xxiv, 45-47. ?5 Matth. xxv, 40. ** Matth. v, 16

? Juan. 1 vm, 23.

85 Luc. xxiz, 34. ?* Ephes. ιν, 34. 1 Jerem. vi, 30.

571

S. THEODORI STUDIT E

512

homo de malo thesauro profert. mala *. Itaque sit A — Scilicet non ex injuriis profecta vulnera, et vul-

animus nobis bonorum consiliorum thesaurus, ao
nou modo proferemus mala, aut pugnabimus,
quin dextram ferienti malam prabebimus et sini-
siram ἡ, aliaque cuncta ex evangelico precepto fe-
remus. Sed cur le is perditum, Israelis genus *? haud
abs re hic dicamus quoque, qui de die in diem vi-
tam irahimus segnem, et sine froge, ligurire ac
permadere equidem sciti el oppido laudati ? Ergo
haud muniamur quo minus acerbemur prefura-
mus, irascamur, clamemus, unde tanquam tela in-
jurie proferantur, atque his etiam graviora ? En
edico equidem vobis sub instauratore omnium Deo,
&c Jesu Christo, qui egregie confessionis coram
Pontio Pilato teslimonium peregit, Servatote prz-
ceplum, uL vociferatur Apostolus, sine macula, ir-
reprehensibile *, ne me adigatis airoces in vos pce-
nas staluere; quin gravitate ac modestia praediti,
el me sontem oblectetis, δὲ Deum procuretlis, eter-
nis bonis fruiluri Domini nostri Jesu Chrisli libera-
litate atque beneflcio, cui gloria, et imperium, cum
Patre, ac sancto Spirilu, nunc, et semper, in om-
nemque perpetuitatem. Amen.
SERMO XLVI,.
In pugnalores. Da pace ac mensuetudine, comilate-
que et virginitate.

Fratres Palresque, nec me alloquii salubris, nec
vos frugi auditionis satietas capiat necesse est; sed
ulrique ad utrumvis sic animemur, ut aquam hau-
rire 8cientes. Atque id esl argumentum profectus,

nerum assecla neces? Ergo hoc suscepto scelere,
quibus eonvenit penis subjicientur ne in pejus
provehantur. Cazlterum vos, charissimi fratres, ceu
discipuli mausueti, ao pacem largientes heri, pla-
cide mansueleque degite, pacem amplexi cum omi-
nibus, οἱ sanctimoniam, sine qua Deui contuebitur
nullus, maxime reveriti Dominicum corpus alque
sanguinem, quo simus politi. Quamobrem, ne qui
imbutus animus est sine rnaeula dunis, tumultibus,
insania, feedis desideriis imbuitor ; neu os immortali
hausto fonte, sordidos sermones, ac cloacas ina-
nes edito ; neu oculi, auguslo sanguine piati, elTe-
rum cernunlo, et aspectus meretricios fingunto ;
neu manus, sacris contractis opibus, qua nefas sit
attreelalo; quin cuneta membra proinde ac Chrisli
membra custodiüntor atque servantor. Equidem
cum virtus ardua omnis summique voti est acqui-
rere, tum virginitatis instar nulla est : nam heo illa
est qua jam olim in pomario reluxit, prius quam
decessoribus a serpente oblata [raus esl, et Chrisli
elTecla Mater, et angelos ex hominibus molita est:
quippe matrimonii et origo hec extremum, corrup-
tela est; et virginitas mundum ad immortalitatem
surrigit.

Αἱ qui eam paremus? dicat quispiam. Qui aliter
censent nisi laboribus mille ac sudoribus ? ubi est
enim ingens perfuuctio, studium quoque opus esl
summum. Quocirea ut irruentes acutus ensis
concidat, adeumdem modum et animus De itimore

hiec oocasio salutis; slernunt enim ad res viam C quasi quodam fabrefaetus igne, et aqua temperatus

sermones, honesti ad honestas, contrarii ad con-
itrarias. Igitur qui agere honesta cupiamus, hone-
stis sermonibus ac probis contuberniis utamur, ne
aberremus ab officio: quod Apostolus docens scri-
bil in hec verba: Omnis sermo malus ex ore vestro
non procedat, sed sí quis bonus, ad szdificationem
frugi et ulilis, ut det. graliam audientibus, et nolite
contristare Spiritum sanctum Dei, in quo signati
δε in diem redemplionis ^. EL rursum : Omnts
amaritudo, et ira, el indignatio, et clamor, et blas-
phemia. ira vobis, cum omni malilia: estote
aulem invicem benigni misericordes, donantes invi-
cem ; sicut el Deus in Christo donavit nobis ".

Videtis quid edicat? qui accuratio precepti ? Et

quos alloquens vero? non monachos, sed omnino ἢ

omnes mundanos. In monachos quidem hecqua-
drent: Quí autem sunt Christi, caruem suam. eruci-
fRixerunt, cum vitiis el concupiscentiis *, ceu scele-
ralo facinori inagiles. Qua cum ita sinl, viderint
nunc pugnatores quo supplicio sint digni, qui non
pugnarint modo, sed invicem manus quoque inje

cerint. Ten' adhuc laicis accensum in monachum
involasse 7 len' ausum qui monachus sis, obedien-
lie, ut sic dicam, candidato fustem illidere ? Itaque
non monachus es, sed monomachus ; non exercere,
sed lalcocinare ; non paois, sed ire filius ea.

.? Matth. xi, 34. ? Matth. v, 39.
? Ibid. 31, 82, * Galat. v, 24.

lacrymarum, diabolica sensa obtrunealo, predeque
habeto : sin accidat oblundi, rursum lemperator,
cedendis non mille solum, quia decem millibus
quoque, uli est in Davidem jaclatum : siquidem
multi qui nos e sublimi oppugnent, milleque in-
siructa in nos acie nequam spiritus: quibus ohji-
cere ge ad extremum, Chrisli militem ac vere lu-
culentum viclorem probat. Sed divina misericordia
el consceleratis venia conlingal, et nobis, qui rite
currimus ad cuncta Dei precepia exsequenda, insu-
per alacritas, regnum adepturis celeste per Chri-
sium Jesum Dominum nostrum : cui gloria et im-
perium cum Palre, ac sancto Spiritu, nunc, et
semper, in omnemque perpetuitatem. Amen,
SERMO XLVII.
Permitlendum non esse ut pravae in nobis cogitatio-
nes resideant, ac de non pulsando.

Fratres Patresque, nihil agimus magnum, postri-
die Sabbati bis terve vos alloquenles, quin si fas
foret vel quotidie factitare, preberel id non exi-
guum commodum: etenim quotidie omnes labimur,
interque nos cohortalionem vicissim, alque adju-
men:um requirimus, quo surrigamur, et in priorem
revertamur statum: nam equidem slatus est virtus,
ab eaque declinatio vitium est atque nominatur.

Jam id gravissimum quisque, ac projectissima

! Ezech. xxxur, 11. * I Tim. vi, 14. * Ephes. τν, 29, 30.

$13

SERMONES CATECHETICI.

5174

vita scelus censeat, actione defungi; puta stupro A plicio hunc et illum affecere, sed lictores edere ve-

slulterio, libidine, feditate, et que alia sunt flagitia,
quorum εἰ permolesta lex est ; at. diligens, et ac-
curatus, nec deformaliones animi turpes, acque
bine corpori titillatio queritur, insontes habet,cun-
eaque satagit abolere, et a noxiis affectibus quie-
tm ducere: quod est pacem babere cum Deo per
Christum Jesum Dominum nostrum ?, ut Aposto-
las loquitur.

Ín qua animus collocatus, vehemente gaudio 86
volaptate inexsaturabili fruitur, Dei notionibus iner-
rans, et infande magestatis contemplationi penitus
immersus, ut sui obliviscatur quoque, sin eo statu
é&emotus, brotis desideriis trahatur, tunditur, jacta-
tgrque, ut ἃ fluctante mari agitata navis, ao ni
opter instet Deus, et naufragium patiatur.

liaque danda est opera, fratres, ne residere in
s0bis pravas cogitationes sinamus, sed evellamus
ndicitus : siquidem nactus serpens inspectandi
leum, ac paulatim subeundi, plane haud absistit
ai mortem pepererit. Ergo ait Scriptura : Hic tibi
luwiur calces 10. id est, actionis finem et extre-
mum, ἐδ ei σαρμί, hoc est. cogitationis incursum.
igitor obsistamus deinceps animose incursibus,
pelantesque, cogitationes predemur, et salsum
quasi quoddam peccati mare dividamus ; quo cum
Davide nos quoque dicere queamus, Transivimus
per ignem et aquam, et eduxisti nos in re[rigerium '.
Ceterum non id vitium duntaxat animum contur-
bat et eeertit, quin vel maxime furor : nam, Tur-
intus est, inquit, a furore oculus meus 15. οἱ Furor

ils secundum | similitudinem serpentis !*, et : Furor C

isinuamentam stabulatur !*, et, Impetus furoris ejus
rums est ei !*. Qui unde nascitur nisi ex arrogante
δὲ contempore sensu, qui se aliquid arbitretur,
"que in subditum ferociat ? quippe animi submis-
w. berum imitatus, lenis et sedatus est, non
eweodens neque clamans. Ac si quid accidat,
mus fert injuriam quam infert, feritur, non refe-
τι δ qwibus de agitur, non solum furiose contu-
meliis certant, sed pulsare audent quoque, et pol
habita cenjuuctos fratres ; tum incusati de temeri-
Lale, reepondent nequaquam se Canone teneri, post
qram inquiunt, non per nos, sed per alios pulsa-
vimas, advocata in sceleris patrocinium e Soala
sesientiols, qui non videant coactum esse eum

Bliget, quod oppido est insulsum. Jam qui aposto-
lici canonis edictum negligetur, episcopum, aut
Bacerdotem, aut diaconum pulsantes seu fideles
scelerate,seu infideles per injuriam,abdicari jubense ?
An fugit, scilicet, sanctum Spiritum recordari
per alium verberis ? Sed apagesis has nugas ab iis-
que qui pecuniis sint (12) creati, exemplum capiat
oratio. Ecquid qui non per se, sed per alienas ma-
nus seu acceperint, seu dederint, canonicam effu-
giunt abdicationem ? Minime gentium. Idem hio
quoque de furoris foetu habendum censendumque
est, quem tolli ex animis sit necesse, eque ao pra-
vam cupidinem, neo dextra sinistrave, sed via regia,
id est evangelicis οἱ apostolicis legibus, sit gras-
saudum ; ita enim sanctorum vestigiis obeuntes, in
vitam cum iis eternam oocurremus per Christum
Jesum Dominum nostrum : cui gloria et imperium
cum Patre, ac sanoto Spiritu, nunc, et semper, in
omnemqne perpetuitatem. Amen.

SERMO XLVIII.
De obedientia, et concordia, atque pace.

Fratres Patresque, rursum aocingor ad sermo-
nem, maxime qui Apostolum audiam dicentem,
Attende tibi et doctrina, hoc énim [aciens, et teipsum
salvum facies, et eos qui te audiunt "', itaque fari
me necesse est, vos aulem aures prebere, 80 que
sitis edocti in opus deducere.

Quid igitur nunc sumus dicturi? De vita nostra
corporali, qui, etsi in exsilio, tamen «cconobiace
degamus, non unus alterve, sed complures in
simul.

Ac cum conobii commoda et opes non habemus,
tum labores allucramur; nam juges commeant
fratres, patresque, et hospites amici, atque paupe-
res, quibus omnibus occurrere ao salisfacere, ne -
que exigui spiritus est, nec minime molestia.

Prudens ergo ac vigil oconomus sit oporlet,
ceu Dei coconomus, quanquam id profuturum est
nihil, si non vicarium quoque habebit collegam et
concordem, bic cellarium sequacem, cellarius ad.
jutantem se obsonatorem, ceterosque osteri con-
sentaneos. Scilicet ut uno in corpore multa insunt
membra,que invicem omnia procurant,seu unum
laboret, cunctis condolentibus, seu cohonestetur.

srim;»onem, et equi exsortem. Ipse id adeoostendit D cunctis gratulantibus : haud secus in hac republica,

Pater. Apostoli verba suggerens, atque heo scri-
bens : Argue increpa, obsecra !*, non etiam pulsa.
Qsapropter si haud pulsare jussit, quis addere aut
demere ausit de editione apostolica? Preterea si
ΒΟΏ per se, sed per alium pulsare liberat culpa,
omnes cedis crimine tyranni absolvuntor, qui nun
per se, sed per suos lictores, vacles ac martyres
peremere, neo. jam ullus dixerit, Hic et ille sup-

* Rom. v, 4, 9 Gen. v, 15. !! Ps,
5 Eocli. xxvii, 33. !* UL Tim. iv, 2.

(12) Id est, dignitates ecclesiasticas adepti.

Lxv, 12.

!3 Psal. vi, 8.
!7 [| Tim. iv, 16.

quoque, ni eadem ratio servetur, non coenobium
sit, non pax et concordia, sed tumultus ac dissi-
dium. Que oum ita sint, qui audet quisquam ex
libidine moveri, aut jam lucente die privato studio
vel opificio vacare, neque ad bonum publicum pro-
dit? Qui inducit animum advocatus operi negare
neque se vel in iis que vires superent prebere,
sane non se is gerit subditum, neo fratrem, sed

42 pgal. εν, 5. !* Eccle. vir, 10.

915

S. THEODORI STUDIT.E

516

hospitem. Etsi id autem contigit, saltem deinceps A gerere 35, quemadmodum Apostolus docet, Sed

cavetote, ne qui deprendetur immodestie ponas
expetat. Non auditis quid Apostolus edicat? Estote
invicem benigni, misericordes, donantes invicem sicut
el Deus donavit nobis !5. Quamobrem demus operam
nos quoque vicissim, et alter alteri dederit, mutuis
ferendis oneribus legem implentes Christianam 33,
uli scriptum est. Admonui vos ante, et nunc jam
admoneo, ne cogitationum frangamur estu, quin
oum sancti Sipiritus letitia vite quoddam exercite
cerlamen peragamus, ducem ac perfectorem fidei
Jesum respectantes, qui et precanti vota tribuat, et
victoriam vincere volenti.

Nescitis ut jamjam repente accidit tempestas,
restitutum de integro celum est? Idem in cogita-

tionibus valet, paulum conturbant, et denuo absce- B

dunt. Atque utinam iis plane haud capiamur ! nam
quidni pacem habemus in animis perennem ? sed
nequaquam fas est, postquam sub multabilitatem
subjecti nec diem permanemus iidem, nedum per-
petuo.

Jam videsis mihi atrocitatem diaboli, siquidem
instal repulsus, ac tenebre cum sit, in angelum se
quemdam lucidum diffingit, dolo nos intercipere
volens. Verum facessat a nobis draco dicamus-
que, Non te, Christe, negamus non beatam confes-
sionem mentimur, non virginitatem prodimus, non
generositatem projicimus, neque enim estis nescii,
frates, e quibus in que recidimus. An non e sor-
dibus in majestatem, ex ignoratione in scientiam,
ex ignominia in gloriam, additaque ratio, scientia,
laus est, ao manus et oris dexteritas ? equidem vere
auro contra pretiosiores estis pro aurea vestra obe-
dientia, filii. Ecquid ergo opus est porro? patientia,
nam Patientia vobis necessaria est, inquit, ut volun-
tatem | Dei facientes reportetis | promissiones 9.
Quasnam? ipse ait Dominus : Vado parare vobis
locum, et si abiero parare vobis locum, iterum venio
et accipiam vos ad. meipsum, ut. ubi sum ego el vos
sílis. Et quo ego vado scitis, εἰ viam scitis, et gau-
dium vestrum nemo tollel a vobis *!. Quocirca hec
cogitantes, ac que sanctis ostendenda summa et
ineffabilis gloria est, prospectantes, cuneta leniter
feramur, seu esuriendum est esuriamus ; seu v&-
pulandum, vapulemus ; seu moriendum, moriamur,
perennis vite hereditatem adituri per Christum
Jesum Dominum nostrum : cui gloria et imperium
cum Patre, ac sancto Spiritu, nunc, et semper, in
omnemque perpetuitatem. Amen.

SERMO XLIX.

Sexto Excarnaliorum. De abstinentia, ac. confessione
qua incumbat.

Fratres Patresque, presentes dies plerique fe-
rias appellant, per quos helluentur vinoque bac-
chentur, ignari abstinentiam eos profiteri carnium,
non crapule, et ebrietatis functionem, nam id
Grecarum feriarum proprium est, Christianorum,
uti frugalitate, neo corporis pro libidinibus curam

!! Ephes. 1v, 32, 19 Galat, vi, 2. 30 Hebr. x, 36.

C

agat sane ut lubet mundum qua in legem abierit
insania, nos intemperantiam, fratres, vel in eis
que jam vesci est. permissum fugiamus, scientes
eam peccati esse matrem. Etenim de cessor noster
Adamus, quandiu ab interdicto esu se abstinebat
in pomario, letabatur ac ovabat, mactus divinis
obtutibus et iniliis; vicloque incontinentia vetita
arbore percepta, extemplo pomarii deliciis pro-
scripto mortis genitrix intemperantia facta est.
Sodomite quoque perditi pre cupediarum affluen-
lia luxu, iram in se contraxere Dei, sulphure igni-
que obruti. Nec non et Esau ille exosus, avaris
oculis inescatus, pauxillo edulii prerogalivam ven-
didit etatis. Quin Dei populus cibo potuque capien-
do sedere, ac surexerre ludere, Neque his diversa
sunt qua per hos dies factitantur, comessationes,
ebrietas, clamores, diabolica tripudia,que non in.
terdiu solum obeantur, sed magnam quoque par-
tem exigant noctis. Tantum intemperantia malum
st per quam in orbem mors invasit, ut habende
sint nobis Deo gratie, qui ab inani eo instituto as-
sertos in hanc felicem transtulit vitam, in qua non
intemperantia agitetur, sed moderatio ; nec ebrietas,
sed sobrietas ; nec turbie, sed pax ; nec tumultus,
sed quies; nec turpiloquium, sed gratulatio ; nec
flagitium, sed castitas, ac sanctimonia, et integritas.
Ex hac divini nostri prodiere Patres, qui Deo duce
vitia calcavere, demones fugavere, cum angelis
ccrtavere, prodigia edidere, celestem gloriam pe-
.perere, mundo admirationi furere ; quorum unus
est beatus Antonius, cujus vitam legimus, ac quem-
admodum a Deo in hoc eis celum complexu sit
eveclus perspeximus, ul terre quoque reges ma-
gnum ducerent ad eum scribere, scriptamque ejus
adire vocem. lorum nauci nos quoque beatorum
vitam sequimur, imitarique probat monastica per-
fectio, mundi despectus, patria, gneris, amicorum,
patrimonii repudium, subjectio, morigeratio, pre-
sens confessio, ob quam capite fortunisque oppe-
timur. Quamobrem gaudeamus, et invicem gratule-
mur, quod hec nobis largibus Deus est. ac vitam
agimus spiritulem, in qua leceat, si velimus, quo-
tidie feriari, et gaudio sine potiri. Itaque, co-
hortor, tum studium hoc nostrum monasticum, tum

D confessionem firmiter (ueamur : nam sparsa equi-

dum fama est imminere rebus nostris imperatorem,
ac mirum ni veniel repente apparitor regius. Verum
ne consternemur rumore, quod si a nobis Deus est,
quis contra nos? Scilicet qui anteopitulatus est,
non opituletur et imposterum ? tantum stemus ani-
mose, tantum circumspecte caveamus, viresque
ipse prebebit, qui ex ejus voluntate vita ad extre-
mum perfuncti ccleste regnum consequamur per
Christum Jesum Dominum nostrum : cui gloria et
imperium oum Patre, ac sancto Spiritu, nunc, et
semper, in omnemque perpetuitatem. Amen.

*! Joan. 1v, 2, 4, 32 Rom. xin, 1 seqq.

5TI
SERMO L.

Dominica Excarnaliorum. De magno et illustri Do-
mini nostri Jesu Christi die. Extremis Excarna-
libus dictus.

Fratres Patresque, lex est. universalis hodierno
die mundanos esu carnium defungi, magnumque in
iis voracitatis ac bibacitatis certamen videas agi-
tari, nec non et feda ludicerorum spectacula, que
vel referre turpe eet ; ac quos par erat írugaliter
uti, et de presentibus Deo gratulari, seseque ad im-
minens conviviui, ut meretur, comparare, diaboli-
cis acti fraudibus, olia omnia faciunt, alium se
excepturos pro alio demonstrantes.Quorsum hzc au-
tem mibi dicuntur? ut ne eodem nos quoque inopes
monachi mentem dimittiamus, neu eorum desiderio
ducamur, quod nequaquam dignum sit desiderio, sed

: planctu ; quin oculis in Evangelio, quod hodie sit
sudiendum, defixis, de quo et cantatus Canon est,
magnum et illustre Domini nostri Jesu Christi ad-
ventas diem cogitemus, qua judex ovibus dextra,
hedis sinistra collocatis, illos hac felice et opta-
tissima voce compellabit : Venite, benedicli Patris mei
possidete paralum vobis regnum a constitutione mun-
di 9, his diram ac tristissimam eam sententiam
loquetur : Discedite a me, maledicli, in ignem zter-
num, qui paratus est diabolo et angelis ejus ***. Heo
horrore sunt, medius fidius, et pavore, ac conster-
patione plena : qua nos juxta atque illos oportet
reputantes accidere et allacrymari.

Deumque propitium parare, priusquam ad ex-
perientiam sit deventum rerum que audiantur. Àc
eum sic obeant illi, nos, cohortor, Evangelica
preconia pernices audiamus, timide atque trepide
Deo servire satagentes, cuncia ex animo vitiositate
remola; omnique invicem preclare functionis
inducta scientia, penila misericordia, benignitate,
submisaione, mansuetudine, lenitate, seu quid aliud
est exitmnium et laudatum, quo digna obita Christi
Evangelio vita celeste regnum erciscamur per Chri-
stum Jesum Dominum nostrum : cui gloria, et impe-
rium, cum Patre, ac sancto Spiritu, nunc, οἱ sem-
per, in omnemque perpetuitatem. Amen.

SERMO LI.

Quario Tyrophagiorum. De filucia atque in praesenti
periculo constantia.

Fratres Patresque, institueram hodie de conti-
nentia disserere, postquam in foribus S. Quadra-
gesima est : sed que rumoribus jactantur nequa-
quam id agere permittunt, mente ac sermoocinatione
alio traducta : jam enim vobis edixi superiore
Catechosi imminere rebus nostris imperatorem, et
nunc aiunt per Nicomedem minas intentare.

Quibus si occurremus egregie, omnino haud
sustinebit. Sed efficiat sane quod animum induxit,

43 Matth. xxv, 34. *?*' lbid 41.
33 Matth. x, 5.

SERMONES CATECHETICI.

578

À quid tum? postea scilicet rursum oppugnari rursum

C

est coronari, ac quo majores sunt. erumne, hoc
sanoti Spiritus major consolatio est: nam Apostoli
hec sunt verba : Sicut abundant passiones Christi
in nobis, ita et per Christum abundat consolatio no-
stra. Sive autem tribulamur, pro vestra consolatione
et salute (13), qua operatur in tolerantia earumdem
passionum, quas eL nos patimur, (et spes nostra firma
est de vobis) sive consolamur, pro vestra consolatione
el salute, scientes quod. sicut socii passionum estis,
sic eritis el consolationis **, In iis verbis ostendit
socios nos esse vicissim in solatiie οἱ erumnis,
ceu unum corpus, unamque mentem, ut in unam
spem quoque aceitos ac vocatos. Quamobrem ne
in posterum concidamus, fratres, neu doleamus,
quin una omnes consurgamus, tanquam eximii
Christi milites, arma ferentes non carnalia, sed
Deipotentia, quse arces evertant, id est prudentiam,
fortitudinem, temperantiam, justitiam, Christi
hic quoque exsecuti sententiam. Cum persequentur
gos in ciitale ista, fugite in aliam **. Quo extorres -
ne quid esuri sumus, bibiturive, aut amicturi cu-
remus : ipse enim dixit : Non te deseram, neque
relinquam *5, ut velindidem fenestram sitaperturus,
atque adjumento nobis in omnibus futurus. Ecquid
non gaudeamus, his aflecti promissis ? non ovemus,
qui Dominici simus discipuli ? sic persecuti sunt
et sanctos apostolos, quos Dominus affatur in hec
verba : Beati estis cum maledixerint vobis, et per-
secuti vos fuerint, el dixerint omne malum adversum
vos mentienles propter me : gaudete in illa die,
et exultate * : itaque gaudii sunt atque exulta-
tionis presentia, que inenarrabilem letitiam, vi-
tam perennem, ac sine flne regnum concilient : In
viam gentium ne abieritis, ait, et in civitates Samari.
lanorum ne iniraverilis **, hoc accipiendum in ha-
reticos. Quapropter eorum neo ecclesias, neu do-
mos ineamus, quin ubicunque pacis fllius, semen
pietatis est, eo divertamus, inibique versemur, uti
et proximus temporibus ; caveamus qui veritatem
fingant, qui prefectos se dicant, neque sint, sed
plani qui errent, et in errorem impellant delu-
dant ac deludantur, quorum justa damnatio est,
tueamur consolidam fidem, tum integram vitam,
alterutrum alterurno non ledentes, quin utrinque
integri et perfecti. Qua» preposita confessio est,

D de Domini nostri Jesu Christi incarnatione ducitur,

** [T Cor. 1, 5-7.

ul qui eum neget representari pictura, neget et
corporatum conspectum : idem est enim corporatum
esse conspectum, ac representari pictura. Qui
sacram ejus imaginem non adoret, Dominum non
adorat : inest acilicet in imagine princeps exem-
plar, atque in principe exemplari representati
cujusque imago elucet et adoratur.

Sin adorare se Iconomachi dicant, mentiuntur :
nam, Confitentur, inquit, se nosse Deum, factis au-

5 Matth. x, 23. *?* Josue 1, 5. ? Matth. v, 11.

(13) Paulo aliter hec in Grecis vulgatis et Latino interprete leguntur. Nos auctoris citationem fideliter

proposuimus,

$79

S. THEODORI STUDIT/E

580

tem negant **. Quare Christum nos ejusque imsgi- 4 ticine loquar ?*, stupra, furta, mendacia, dire, alia-

nem, Deiparam ejusque imaginem, sanctos eo-
rumque imagines adoremus; quam apostolicam
dootrinam ἃ sanctis Patribus acceptam vobis, fllii
fratesque, porroceu depositum concedo, per sanctuin
Spiritum, qui inhabitat in vobia, illesam et incor-
ruptam conservandam. Quod superest, depreca-
mini pro nobis, ut ore reserando sermonem tri-
buat Deus, quo sermoni resistamus neu exspecta-
tionem frustremur, unaque vobiscum imminens
certamen sine fraude obeamus, cunctis coeleste
regnum adepturis per Christum Jesum Dominum
nostrum : cui gloria et imperium cum Patre, ac
sanoto Spiritu, nunc, et semper, in omnemque
perpetuitatem. Amen.

SERMO LII.
De continentia ac comprecatione, habitus sexto. Ty-
rophagiorum.

Fratres Patresque, vitam hanc nostram sempe
predicans felicem, non id adulatione, quin veri-
tate equidem facio, nec qui deplorare mundanos
velim, sed qui alacriores vos cupiam reddere:
nam et hodie scitis que in mundo gerantur, ora-
pule ebrietas, comessationes, pocula, clamores,
tripudia, ac que alia fanatica sunt. Maligni faci-
nora, quorum damnalio esi, quemadmodum sacri-
ptum est 3, Ceterum nostra haud ejusmodi vita eat,
sed qualis ? Deum noctes diesque laudamus ad
prescriptam a sanctis Patribuslegem, psalmodiam
excipit psalmodia, lectionem lectio, compreocatio-
nem comprecatio, mens cogitationum magistra
est, animus in meditandis divinis oraculis deditus,
gilentium agitatur tempestivum, colloquium com-
petens, invicem servimus, invicem propugnamus,
omniaque modo, el tanquam de menso reguntur.
Sin corporale opus est solatium in festo, ne id ab-
sonum quidem : auditis enim quid Jude herus im-
peret : Quod facis fac citius : hoc autem nemo scivil
discumbentium ad quid dizerat ei : quidam enim puta-
bant, quia locutos habebat Judas, qaod dixisset ei
Jesus, Eme ea qug opus sunt nobis ad. diem festum,
aut egenis ut aliquid daret *. Viden' ut festi ao
pauperum cura ducebantur ? quod inopes nos quo-
que obire, ut videtis, animum inducimus. Sane
agendi Deo gratie, qui nos in hano vitam dignatus
conscribere est non pro operum que fecimus me-
ritis : siquidem nihil egimus in terris bonum, sed
ritis : siquidem nihil egimus in terris bonum, sed
pro ejus misericordia gratuita vocatio est. Ut ob-
strictus sit unusquisque nostrum semper animi di.
cere contritus : Ecquis ego sum, Domine mi Deus,
qua&ve patria domus, studio complectare? Atque
hac penes nos, que in mundo invenias rarius :
nam nocti succedit dies in hujus sollicitudine evi,
opum fraudibus, ceterisque curis, ut vel respirare
quis nequeat, alter alteri pauperiem facit, alius
cum alio confligit, effusa sunt in terram, ut in va-

80 Tit. τ, 16. * Rom. 1}1, 8.

*! Joan. xir, 27-29.

que que nec facile recenseam. Eaque cuncta me-
moria beatus Chrysostotomus complexus princeps
censuit egre quotam orbis lerrarum partem ser-
vari , que equidem terribilis, sed tamen vera est
oratio. Ut in ea sententia lugendum ac. merendum
ei sit, qui serio habeat sensum. Scilicet non fratres
sumus inter nos omnes? non ex uno sanguine,
eademque terra? Non vel jumentum cernens in
precipitium ferri, misericordia tangare ? quo ma-
gis fratrum et confldelium ? Hinc Apostolus crucis
hostes Christians plorare *, pro assiduo animi
dolore comprecans **; hino Jeremias Israelis stir-
pem lamentari variaque lamenta exarata relin-
quere ; hinc magnus ille Moses Deum inclamare :
δὲ remiltis, remitte sane hanc eis noxam ; sin minus,
dele me quoque e tuo libro **. Sanctique eumdem
cuneti alfectum secuti, pro aliis deprecari. Ut no-
bis etiam, si assectari eos amamus, non res nostre
speciande modo sint, sed el pro mundo compre-
candum, miseratione ductis eorum qui vilam agant -
perversam, qui heresi leneantur, qui in errorem
sint abducti, qui in ethnicis caligept, breviter,
omnium mortalium, postquam jubet Apostolus
obsecraliones, et orationes fieri pro omnibus homi-
nibus 35 : ita enim nobis ipsis pre reliquis emo-
lumentum quaramus, eompuncti, habituque de-
funeti vitioso : quo et exsoluti perennem inire vi-
tam mereamur per Christum Jesum Dominum
nostrum : cui gloria et imperium cum Patre, ac
Bancto Spiritu, nunc, et semper, in omnemque per-

C petuitatem. Amen.

SERMO LIII.

Dominica Tyrophagiorum. De jejunio, et quemad-
modum serii ac morigeri subditi verum jejunium
sit proprie excidium voluntatis.

Fratres Patresque, benignus Deus, qui vita im-
butos ex anno in annum ductat, benevole ad hoc
quoque jejunii tempus perduxit, in quo unusquis-
que piorum uti lubeat certet, alius in continentia
deditus, duplam exigens triplamve, alius in privi-
legio, tantum tantillumve pervigilans, alius con-
geniculationi plus vacans, alius alteri cuiquam
functioni, planeque ingens per hos sacros dies stu-
dium atque diligentiam cernas : ceterum qui mo-
rigeretur serio, sub obedientia positus, non defi-
nito ullo tempore quin perpetuo idem obtinet cer-
tamen. Quodnam ἢ nequaquam gerere se ex sua
libidine, sed ducis regi deformatione : quod cum
aliis cunctis studiis sublimius est, tum martyrii
habeat diadema. Quanquam est et nobis mutatio
ciborum, adgeniculandi contentio, 86 psalmodia-
rum accessio, secundum traditionem ab origine
descriptam. ltaque cohortor, jejuniorum munus
leti capiamus, noun moestitie preferenda, «quem-
admodum docemur 37, sed cum animi hilaritate
obeuntes, neu pravitate, delractione, ira, mali-

33 Osee 1v, 2. 33 Rom. ix, 2. ?* Rom. x, 1.

** Exod. xxxui, 32. 9 I Tim. π|, 8. * Addidi lucís causa, neque enim sunt in Greco. 51 Matth, vr, 16.

381

SERMONES CATEGHETICI.

582

gnitate, invidia ducti, quin mutuam pacem et À aliquot millia pane et aqua accepisse . nt nihil

amorem agitantes, comes, morigeri, misericordie
bonorumque fructuum pleni, quietem tempestivam
trahentes (siquidem in contubernio inquies dam-
mosa esi), verba opportune facientes (quippe
aliena frugi quiete muta), in primisque cogitatio-
som magisterio invigilantes, qui nequaquam
aperiamus viliis fenestram, neu locum diabolo
demus. Si Spiritus, ait, potestalem habentis ascen-
deri super (e locum non invenial ** ; οἱ lacessere
inimicus queat, ingredi non item, nostrique ipsorum
heri simus. Igitur ne diabolo fores pandamus, quin
mentem undique, ceu Dei sponsam, muniamus
cogitationum sagittis intactam οἱ illesam : nam
se domicilium Deo animus fiat, et audire merea-
mur: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum vide-
bin! 9. Breviter : Quacunque sunt vera, quecunque
exgusta, quecunque jusla, quzcunque casta, qua-
uaque amabiha, quecunque bong fama, si qua
rirtus, si qua laus ut Apostoli utar verbis, hzc
agile *^, pacis vobiscum Deo futuro per Christum
Jesum Dominum nostrum: cui gloria etimperium,
com Patre, ac sancto Spiritu, nunc, et semper, in
omnemque perpetuitatem. Amen.

SERMO LIV.
De jejunio, vacuitateque libidinum, primis jejuniis
dictus.

Fratres Patresque, Quadragesime tempus oum
universo anno compositum siiile eat iatempestuosi
portas, quo confluentes cuncti mortales tranquilli-
ute fruantur spiritali: neque enim monachis solum,
quin laicis quoque, parvisque juxta ao magnis,

prestitibus, subditis, regibus, sacerdotibus, omni
generiet etati hec anni tempestas salutifera est.
Quippe urbes ac territoria magis supersedent
rizxis et tumultibus : subeuntque vicissim psalmo-
die, laudes, supplicia, preces: quibus clemens
placatus Deus pace imbuit mentes, noxasque
eond»onat, si ex animo sincero timide ei trepide-
que accidamus, et illaorymemur, promissa in po-
sterum eroendatione. Sed cum mundanis ecclesia-
stici eensores agunto ex officio (egent. namque ut
in stadio currentes concertantium vocibus sic
jejunantes magistrorum solatio), equidem, veneran-
di. caput vobis impositus, vobiscum disseram,
alque id breviter. Enimvero jejunium animi que-
dam renovatio est; ait enim sacer Apostolus:
(Quantumvis qui foris est nosler homo corrumpitur,
tanlum is qui intus est. renovatur de die in. diem .
Quod si renovatur, proculdubio ad primigeniam
pulchritudinem comitur, comptusque in amorem
pellicit stipulatum in hzc verba : Ego et Pater ve-
niemus, et apud eum mansionem faciemus. *. Quam-
obrem si id jejunii beneficium est, ut Dei nos do-
micilium reddat, prelati id, fratres, suscipere de-
bemus, nihil offensi victus tenuitate, scientes Do-
minum, qui splendide prebere posset, in solitudine

7 Eocle. z, 4. ?* Matth. v, 3.

*9 Philipp. iv, 8. *! II Cor. 1v, 16. 33 Joan. xiv,23.

dicam insolentiam alacritate lenitam oitra mole-
stiam futuram. Caeterum jejunium non cibis de-
finditur modo, quin omai scelerum abstinentia,
quemadmodum 58. Patres edixere. Quare abstinea-
mus, cohortor, ignavia, segnitie, detrectatione.
invidia, rixa, malignitate, studio nostri, ad privatam
normam vivendi licentia, ac pol noxio insuper cu-
pidine, siquidem et jejunantibus veterator imminet
serpens. Sane, aspectu pulcher, atque esu jucundus
erat qui me interfecit fractus, audimus dicentem,
Ac videsis mibi ut pulchrum nominet non natura,
sed aspectu : etenim quasi quis floridum rubro
cortice tenens punicum, meram putredinem de-
prendat; ad eumdem modum voluptas quoque dul-

B cediuem flngens inauditam, ilicet felle amarior

tractata reperitur, preque omni ancipiti mucrone
animum lancinans captum. Id adeo pasaus est pra-
decessor Adamus, ab serpente inescatus, qui simul
interdictum attigit cibum, mortem invenit pro vita :
idemque cuncti exinde hactenus sunt experti, quos
in fraudem impulit draco. Scilicet quemadmodum
tenebrosus ipsein angelum se lucidum diffingit,
ita sane et malum bono, a&marum dulci, cecum
splendido, feedum venusto, mortiferum vitali com-
mutare et convertere novit, atque hinc sceleratus
minime cessat mundum assidue deludere. Verum
nos, fratres, nequaquam variis iis fraudibus in
diversum feramur, neu idem patiamur quod aves,
qui in objeclam avide escam ruentes, laqueo in-
haerent aucupis, quin reductis vitiorum involuoris,
sagaciter merum scelusdispectemus, ac refugiamus
serio. Neque non expediti simus ad psalmodias
pro tempore, prompti ad laudaliones, assidui in
lectionibus, congeniculantes in horas pro modulo,
exercentes muniticia (siquidem honestum laborare
est, nec dignus habitus est qui non laboret cibum .
capere), mutua onera ferentes, quandoquidem hie
imbellis, robustus ille est, cibo, potu, aliisque paran-
dis necessariis, ne in perditis z:emulemur, sed in
honestis ; ad extremum invicem benevoli, liberales,
comes, morigeri, misericordie bonorumque fru-
ctuum pleni.Ac Dei equidem pax,que omne superat
ingenium *?, mentes animosque muniat vestros, quo
cum insontes principem nunc Resurrectionis diem
preverlatis, tum in futuroseculo, cum redivivi con-

D surgomus, coeleste regnum adeatis per Christum

Jesum Dominum nostrum : cui gloria et imperium
cum Paire, ac sancto Spiritu, nunc, et semper, in
omnemque perpetuitatem. À men.

SERMO LV.

Primz hebdomadis sexta. De incorrupta quasi qua -
dam animi domo virtutem exornanda funclione.

Fratres Patresque, ades excitesntes mundani
sumptuosas, nequaquam aibi requietem concedunt,
noctu et interdiu laborantes, solliciti, anxii, dum ad
finem opus adducant, tantumque iis inest studium,

42 1 Thess. εἰ, 16.

$83

S. THEODORI STUDIT/E

584

uttotaindidem meusoccupetur,ac consideret quem- A rum facinua est. Quamobrem non jam porro diur-

admodum et fastigium flat tecto commodum, et
picturatum marmoribus solum, neo sine reliqua
majestate, aspectum curiosis jucundissimum pre-
beat: as si quis adeo ab ea cura velit abstrahere
ringantur, oeu extrema injuria affecti. Ecquid
nos aulem, qui non caducam, sed perennem domum
fabricemur, nec que e saxis lignisque struatur,
sed e spiritalibus gratiis poliatur, torpebimus, et
eorum ἃ lergo consequemur industriam ? seilicet
non ea summa contumelia sit ? Jam ille, et carni
deditis hominibus exceptis, et heris compluribus
mutatis, ad extremum solitarie dissolventur, hec
hospitio sanctum Spiritum capit: siquidem Tem-
plum Dei sumus vivi, et Spíritus Dei habitat in no-
bis *, ut divinus Apostolus ait. Quin abeuntes hinc
quoque concomitatur, manens in colis indissolu-
bilis et eterna. At que est ejus edilicii materies?
virtutum functio. Ac capesis mihi in primis Dei
timorem, quasi quodam fundamento locando, nam
Initium sapientie timor Domini est *5 : tum autem
prudentiam, fortitudinem, temperantiam,justitiam,
40 invicem nexe, et charitatis tanquam vinculo
coagmentate ac conserte, crescant in templum
sanctum Domino **, auctoribus litteris. Hanc nos
edem, fratres, assidue moliamur, neu virtutum or-
nare pulchritudinem cessemus, quo domesticum ha-
beamus sanctum Spiritum, viteequedeliciogeniorum
in nos ora hominumque vertamus. Ác cum upa
virtutum continentia sit, in eamque nunc temporis
potissimum incumbamus, Deo laudem tribuamus,
qui unum ejus stadium, decurrerimus. Equidem fa-
cies pro solito sunt mutate,at mutatione, me her-
cule, egregia, coorto e continentia pallore reni-
tentes; ori amarities quesite est, contracio tan-
quam felle pre cibi tardius sumptione sed imbute
dulcedine mentes, spe allate. Scilicet inter se heo
depugnant, ut uno victore cogat necessitas alterum
succumbere : itaque letemur additi meliori. Enim-
vero dicat fortasse quispiam in perfectione ponen-
dum, quotidie te cibo defraudare. Fabule : sane
enim quidem haud nos Dominus jussisset panem
poscere quotidianum perpetem; non Elias quotidie
in deserto epulum 8 corvo, non Paulus, qui ante
divum Antonium solitudinem coluit, diurnum pa-
nem divinitus accepisset, non magnusmet Antonius

nus imperfectiomri cibus ducitor, quin oppido in
perfectis habetor ad modum normamque prescri -
ptam. Atque o faclum bene, quod resa nostrates
paternis constitute sunt sciteque regulis. Vobis
quidem etiam etiamque sanitas tum corporis, tum
animi firmitas tribuatur, qui immortali veroque
Deo serviatis, ac supremam diem maneatis, qua
solis micetis instar cum sanctis, regni hereditate
aucti colestis per Christum Jesum Dominum no-
strum: sui gloria et imperium cum Patre, ac
sancto Spiritu, nunc,et semper, in omnemque per-
petuitatem. Amen.

SERMO LVI.

Dominica prime hebdomadis. Ne supra vires in
divinis studiis nitamur, ac spiritalibus animum
spectaculis pascamus.

Fratres Patresque, cum arduum omne est initium,
tum jejuniiingres sus mutationeoiborum atque stu-
diorum,difficultatem quamdam et asperitatem parat.
Lenilur tamen ac tractatione assidua mollitur : quo
heec pertinet sententia, Omnis disciplina in. praesenti
quidem videtur non esse gaudil, sed maroris; postea
autem fructum pacatissimum exercitatis per eam red-
det justiLize *'. Quamobrem nos quoque una hebdo-
mada jejunii transmissa, in posterum alacriores
per experientiam reddamur, alacritatem scientes
corpus juxta animumque firmare, levia compa-
rantem qu: gravia sint, proclivia que ardua, uti
segnities contra gravia que levia sint, ardua que
proclivia. Neque veroinstudiis supra vires nitamur,
quin cum spiritali quadam valetudine tueamur et
eorporis sanitatem : quid enim prodest accelerare
in principio, ac mox ruere? at cireumspecte potius
sit eundum, ad distantiam tuenti diversorii. Sed
quoniam qua contentionem habeat dies parere
ignaviam solet, honestis occupationibus et spiri-
talibusanimum spectaculis pascamus, non his mun-
danis, in quibus inest vanitas, erumne, confusio,
ac amaror, sed que cum dulcedine sunt letitiaque
permieta. Dei sum recordatus, ait ille *5, ac gravisus.
Igitur ia Deo mens deflgitor, in coelestibus visis,
in paradisi pulehritudine, in eternis mansionibus,
in angelorum tripudiis, in superna vita ; ubi sint
pii noxiique manes, cujusmodi adventus prelu-
stris Dei et Servatoris Jesu Christi futurug: sub

plus diurno ac septimano Jejunio pretulisset quo- D quem ex oraculo divino celi magno impetu trans-

tidie paulo quam necessitas ferat comesse minus,
opinor, hac de causa. Nam quia corpus solidum
diem fatigatum sensibus languet, ceu cursor equus,
atque instaurationem desiderat, necessario quoque
nature instituit architectus ut diurno pabulo te.
neretur, quo vividum deinceps foret, non cassum,
et enerve; quod iis accidit qui duplas, ac quiaque-
cuplas trahant : quippe nequeataut identidem con-
genulari, aut in psalmodiis sonorum loqui, aliave
expedite munia prestare, nisi quod insolens nimi-

ient, elementa vero calore solventur, terra autem
el qua in ipsa sunt opera, exurentur **, tam autem
ut animus conjux quisque corpus assumet, quam
numerosa sit hominum corona, ab Adamo et evi
decursum pertinens, quam terribilis Christi. vultus,
soliis radis prefulgens, ecquam ejus vocem audie-
mus ad extremum, que instauralio futura tum ju-
stis ad colleste regnum ascitis, tum ín perenpes pc-
nas sontibus dimissis : hec nos, fratres, par est
curare, 86 cogitare, in iisque versari, ceu qui

* [ Cor. i, 16. 5 Psal. cx, 10. " Ephes, 11,21. 41 Hebr. xir, 14. * Psal. xri, δ. ** II Petr. ui, 7-10.

389

SERMONES CATECBETICI.

586

extra mundum positi, colique cives, societate nulla A facinoribus, a sorditis cogitatis, que nos inqui-

teneamur eorum qui carnaliter vivant, unde exsti-
mulemur, leerymemur, collustremur, atque hic
vita obita quieta, in spem erigamur futuris peren-
nibus bonis froendi per Christam Jesum Dominum
szostrum : eui gloria et imperium cum Patre, ao
s3neto Spiritu, nunc el semper, in omnemque
perpetuitatem. Amen.

SERMO LVII.

Scunda Hebdomadis quarta. De animo a nmoziis
affectibus servando.

Fratres Patresque, prime hebdomadis jejunio de-
fencti invicem alii quam fuerimus apparemus,
graciles, ac decolores. Quanquam etsi exterior
eerrumpitur homo, ut Apostoli utar verbis, af
iaterior renovatur de die in diem δῦ; nam quasi cor.
pusvidemus pre deliciis pingue, et renidens percon-
tnentiam in animo consectarium credere est. Ut
Mfictando corpore animo pulchritudinem pepere-
rimus, eam nimirum, quam sanctus David deside-
nns, precabatur, Domine, in voluntate tua prazsti-
tidi decori meo virtutum 9! : eaque ipsa et beatus
Panlus confirmat Christo nos desponderi, Despondi
tnim tos uni viro, virginem castam exhibere Christo.
Timeo autern ne sicul. serpens Evam seduzit astutia
su5, ila corrumpantur sensus vestri a simplicitate quz
eit in Christo 55, Viden' beneficii amplitudinem, ut
sponsum habeamus Christnm? viden' pronubum, ut
de incolumitate nostra sit sollicitus? Ergo abdite
in cubili instar juvencule est animus noster, que
vt virorum abstinet obtutu, intra cubiculum se

continens, ornnemque adhibens industriam quo se C

ineorruptam servet, dum tempus venerit nubendi,
:benumdem modum animus quoque omni studio
δὰ noris petcali affectibus purum se in decessum
tueatur oporut sub quem egressus corpore ceu
cubili quodam, si quidem formosus est, egregiis
actionibes splendens, sanctos oblectet angelos, ne-
que injeria; sine flagitio deformis, volupe sit de-
monibos, in Christi probrum, quod tum dictu, tum
cogitats miserabile est.

Saneeam ob rem corporis repressio, et auste-
ritas, que tanquam frenum carnis appetitiones re-
landat, se aurigatorem excutiat mentem, non hac
solam tempestate, quin per omnem vitam agitatur :
nam quid aliud monastica vita est quam vitiorum

nent, auctore Domino, malum nec cogitantes, quan-
doquidem cogitando accenditur, velut ignis, desi-
derium, quin procul vitiis siti, ac primo incursu
tentatorem propulsantes, animumque preclaris
actionibus ornantes, et que in manibus est, con.
tinentiam alacrius obeuntes, quo puri hinc profe-
cti, cum incredibili gaudio in celum commigremus,
thalami letitia celestis fruituri, per Christum Je-
sum Dominum nostrum: cui gloria et imperium
cum Patre, ac sancto Spiritu, nunc et semper, in
omnemque perpeluitalem. Ámen.

SERMO LVIII.

Secundz hebdomadis sexta. De concordia, et amore
ferendisque generose virtulis laboribus, regno
acquirendo caelesti.

Fratres Patresque, equidem in vobis gaudeo,
qui concordes obeatis, ac pacem agitetis, tempua
patienter jejunii perferatis, quod ad salutem ve-
stram, nostramque spem pertinet sane ; quantum
est enim in contubernio pax, et concordia bonum,
malis de medio sublatis, immodestia, inquletudine,
responsatione, inobedientia, detractione, superbia,
ac si qu» alia flagitia sunt ? Scilicet ii cum in
primis commodum sibi querunt, tum aliis exem-
plum propositi virtutis, quastum hino quoque
faciunt maximum : nam quemadmodum qui noxas
comparent detestationis, sic qui exacuant virtutem
collaudationis sint heredes. Neque equidem, fra-
tres, de eximio statu : vitaque laudata decidamus,
neu ab amore divino conquiescamus: siquidem
scriptum est: Diliges Dominum Deum tuum ez toto
corde tuo, ἐἰ ex tota anima tua, et ez lola menle
lua, et. ex tota virlute tua 9*. Enimvero qui sic
diligit, non exsaturatur, non labascit, non ignavia
torpet, quin igni additit ignem, ei alacritate alacrí- :
tatem provocat, positis in animo virtutum tanquam
gradibus, atque e robore in spiritale robur grasea-
tur, idque incessanter. Non carnales operarios vide-
tis, ut in futilibus ac caducis laborent ! non naupe-
gos coram cernitis, ut totam desudent diem, nec
tantillam sibi requietem tribuant? Quamobrem? quo
pauxillum auferant argenti et que usus postulat
domesticus comportent. Nos diis opibus parandis,
regno acquirendo coelesti, bonis perennibus fruendis,
ponis fugiendis sempiternis, non cuncta patiamur

eonünentia, cogitationum magisterium, luctaque ἢ cum omni alacritate, atque vigilantia, si vel san-

perpes eum hostibus invisis ἢ Acerba ea sunt (fa-
leor) carni, ged quod in praesenti est. momenta-
neum et leve tribulalionis nostre, uti scriptum est,
npra modum in sublimitale zternum glorie pon-
ius operatur in nobis, non contemplantibus nobis
m videntur, sed qus non videntur 9», Igitur
c inaspectabilia bona, que vel per transennam
videre optant angeli, ob sponsum cui conci-
liaà sumus, Christum, hortor et obtestor, fra-
tres, animos puros conservemus a noxiis salutem

guinem necesse est fundere, parati eum pro Domino
impendere ?,Sane, obsecro, fratres, stemus animose
Bpe gaudentes, erumnas tolerantes, precibus in-
stantes, manuficiis intenti, psalmodiis, versibus,
lectionibus ; qua occupatione teneamus animum, et
ab inanibus studiis abstrahamus, siquidem desidia
mater peccati est, labor animi custodia.

Non tamen ut ea propter de statu dejiciamur,
quin preferentes morigerationem, modestiam, ad.
jurationem proximi, ceteraque cunctaque ad animi

10 II Cor. 1v, 16. 9! Psal. xxix, 8, 5911 Cov. x1, 2, 3. 8 II Cor. 1v, 17. ?* Deut, vir, 5.

Parmor. Gs.

AS

Á,

581

salutem conferunt; denique comprecari,
dispersis huc illuc fratribus, nam de iis laboro equi-
dem quoque, quin haud contuar coram, utevaserit
quisquam. Nec non et pro me supplicantes, cui
tum sermo reserando tribuatur ore, tum innocens
vita, quo utrimvis ego juxta, vosque servemur per
Christum Jesum Dominum nostrum : cui gloria et
imperium cum Patre, ac sancto Spiritu, nunc et
semper, in omnemque perpetuitatem. Amen.

SERMO LIX.

Dominica Secundz hebdomadis. De ranscundo late,
atque ezpedite jejunio, cterna spe vitz.

Fratres Patresque, prestans jejunium est, in-
signibus suis preditum : ea sunt pax, mansuetudo,
serenitas, humilitas, obedientia, mutuum studium,
et que alia genera sunt virtutis ; at jejunan-
tibus diabolus contraria satagit obtrudere, ac pre-
fidentes, iracundos, stomachosos, turgidos pre-
slare, quo emolumento damnum afferat majus.
Nobis quidem faciendum non est ut impuri con-
silia nescire videamur, placideque, leniter, man-
suete ac composite obeundum, benevole invicem
ferendis, qui id Deo acceptum non ignoremus ; et-
enim, nec si collum ut manubrium repandes, et sac-
cum insternas, cineremque; sine his ei perplaceas.
Sane cum jejunio reprimitur, arescitque corpus,
tum animus dilatatur, ac refloret : nam quantum
is qui foris est. noster homo corrumpitur, ait ille,
tantum is qui inlus est renovatur de die in diem " ;
rursumque : [ἃ quod in praesenti est momentaneum,

et leve tribulationis nosirz, supra modum in subli- C

milate alernz glorie pondus operatur in nobis 99.
Itaque premium spectantes equanimi virtutis la-
bores patiamur : Deo, et Patri gratias agentes, qui

- ., dignos nos fecit (n partem sortis sanctorum in lumine,

qui eripuit nos de polestate tenebrarum, el trans-
tulit in regnum filii dilectionis sug ΕἼ, Scilicet non
ejus sine macula corpus, utque sanguinem in diea
percipimus ; quo quid suavius? quid delicatius ?
siquidem vescentibua eum pura conseientia peren-
nis vita quseeritur. Non quotidie cum Davide, aliis-
que sanctis Patribus consuescimus, tractandis mo-
numentis ; que hac animo major consolatio ? Non
humanitus affinium, mundique studium, abrupi-
mus; quid hoc beatius quoque, ac sublimius?

Nostra conversatio in calis est : unde etiam Salva- D

torem ezspectamus Dominum nostrum Jesum Chri-
stum, qui reformabit corpus humanilatis. nostrz,
configuratum corpori claritatis sue secundum ope-
rationem qug eliam possil. subjicere sibi omnta 99.
Quamobrem gaudeamus, fratres, et ovemus, omni
despuenda voluptate. Omnis caro ut fenum, et
omnis gloria hominis tanquam flos feni. Exortus esl
$0] cum ardore, et arefecit [enum, el flos ejus de-
δὲ I[ Cor. 1v, 16. *5 Ibid. 17.
13. *!]ac,1, 12. 53.061 Mattb. xxiv, 27.
(13) Vat. sequor ia quo est, ἀχούομεν, non
ἀχούωμεν. Sensum, non verba oitat ex Matth.
ΧΡ, 37,

S. THEODORI STUDIT/E
et pro A cidiit,et decor vullus ejus deperiit *. At virtutis ma-

97 Coloss. 1, 12. ** Philip
* [] Cor. v, 31. 5

988

net in evum functio. Trístaiur aliquis vestrum ?
(Dei germanus inquit) oret. "Equo animo est ? psal
lat 60. Noxio ullo scelere tentatus, ut assidue ten-
tator urget, sustinetlo audiens dicentem : Beatus
qui suffert tentationem : quoniam cum probatus fue-
ril, accipiel coronam vitz, quam repromisit Do-
minus diligentibus se. Si hzc scitis, beati eritis si-
feceritis ea *!, ait Dominus : cui gloria et imperium
cum Paire, ac sancto Spiritu, nunc et semper, in
omnemque perpetuitatem. Amen.

SERMO LX.

Tertiz Hebdomadis | quarta. De repentino hinc
abscessu ; et a fedis desideriis accurate prohiben-
dis sensibus animoque.

Fratres Patresque, haud debebamus, sancto
presente Paire ac magistro, verba facere, sed
tamen pro consuetudine paulum quiddam dicamus.
Ergo atas nostra, uti cernilis, quot diebus carpi-
tur, ad mortemque propinquamus, atque hino
&bscedere necesse est, οἱ ad Fratres Patresque
jungi, ut vigil opus sit attendio, ac mens instructa.
Sane historiam legi (13) audivimus diluvii atque
hanc Dominicam in Evangeliis sententiam, Quem-
admodum in diebus Noe epulabantur, potabant,
matrimonia contrahebant, emebant, vendebant, et
repente irruit diluvium, sic erit el ín adventu Filii
hominis **-V, Ac fors micamur ut tum agebant se-
curi, nec trepidi, atque timidi, igitur videamus ne
quod incessimus, eodem inscii teneamur ipsi.
Enimvero haud jam paratur arca, qua centum
expleatur annis, quin referta in dies spectatur, in
quam subeundum est, jam quotidie mors obitur,
unoquoque abeunte fratrum, nosiraque hec illorum
est atrocior fortuna, ut summa adhibenda cautio
sit. Nec pol veto quin edamus, bibamus, vestimen-
tis induamur (non id equidem sentio), sed seu
edamus, seu bibamus, seu quid agamus, cuncta
utin Dei gloriam agamus **, neu quam Judeis,
Grecisve, aut Dei Ecclesie offensionem prestemus,
quod Apostolus jubet, sane cohortor, sane obse-
cro, fratres: Implete gaudium meum, ut ejusdem
utar verbis, quo idem sapialis, eamdem charitatem
habentes, unanimes, idem sentientát,. Wwihil per con-
lenlionem nec per inanem gloriam, sed in humilitate,
superiores sibi invwem arbitrantes 9. In. primisque
sensus coercentor, visus, auditis, odoratus, tactus,
gustalus, per quee mors irrumpat ; animus refre-
nator, ne ad nefaria feratur, neu fedis nequid-
quam inherescat, neu simulacra fingal vitiosa,
neu scelerata desideria concipiat, unde emolu-
mentum, ac volumptas minime capialur, quin (14:
dolor contra, et calamitas, ut usum prestemus
nullum. Igitur una estin qua acquiescamus vo-
luptas animus purus, 860 vacuilas spectans

p. nr 20, 21. 59 Isa. xp, 6, 7. 50 Jac. v,
Philipp. τι, 2, 3.

(L4) In Vat. ὀδυνώμεθᾳ, lege pro ὀφυνόμεβθα,
quod nop assequor.

389

SERMONES CATECHETICI.

290

libidines. Quam ad voluptatem evocati, et quod e A atque ut semel dicam, honeste omnia, decenter-

libidinum vacuitate gaudium nascatur, ne ignavia
torpeamus, quin properemus, atque Uurgeamus
serio defectum omnem studio instaurare, Deum
habitari propitium : nam prope est 8e exspectanti-
bas Deus. Eaque obita vita, celeste regnum con-
sequemur per Christum Jesum Dominum nostrum:
cai gloria et imperium cum Patre, ac sancto Spi-
ntg, nunc et semper, in omnemque perpetuita-
atem. Amen.
SERMO LXI.
lpriz hebdomadis prayparaloria. | Commillendum
wm esse ut periculis nos objeclemus, ac de jeju-
sio.

Fratres Patresque, heri tempestas, hodie tran-
millitas, heri tumultus, hodie quies. Sane haben-
ἐξ Deo gratie, qui et depulit periculum, et vos
esstabilivit, qui infracti manerelis in exspecta-
liese minarum, hoc verorum Christianorum, hoc
germanorum monachorum est, perpetuo instructos
esse ad discrimen pro virtute, nihil divino anti-
quias precepto quidquam ducere. Igitur aggressi
s locuti 4086 locuti sunt hostes, recessere, non
&m vobis consternatis, quam ipsi reveriti. Vobis
qvidem premium Deus tribuat luculentum, qui
gus causa vexari animum induxisti8 ; etenim, ut
et misericordicee largus, virtutem capescentem vel
ob propositum muneratur. Quanquam nec depul-
samest periculum, quin heret etiam eliamque
marimequod edicta passim a principibus eduntur
86 quis heretice consuetudinis sinatur exsors.
Prgo amdiamus A postolum dicentem : Im sapientia
en'ulate ed 00s qui foris sunt, tempus. redimentes.

Serma vester simper in[gratia sale sit. conditus, ut

sciatis queemade oporteat vos unicuique respondere "9,
qua sententias docet nec temere nos periculis
objectare, 886 rursum Dei sermonem subticere ;
nam Quod 5 subirazxerit se, iuquit, non placebit
anims mez ?. Atque hec hactenus, nuno prove-
ctum jejasium est, ac magis magisque nos insti-
gat nitisleriter in posterum, ut caique videatur,
non trisirs, aut, coactos. Hilarem enim jejunatorem
amal Deus. Etgi ccnobiaca regula aut permittit
ez sus quemque libidine regi, normaque hec est
continentie subditis communis, proprie coercilio
voluntatis. Igitur eximium est jejunium, quod vitia

que geramus quemadmodum jubemur, citra tu-
multum ac verborum insolentiam siti. Jam conge-
niculationi modus adhibetor, et solemnis versifi-
catio pro cujusque viribus obitor, corporis simul
sanitate tuenda. Ac pacis Deus ad dierum princi-
pem, Christi resurrectionem, perductos regno
augeat colesti, ubi non esti esca et potus, sed
justitia, et paz, εἰ gaudium, uti scriptum est, in
Spiritu sancto "*, quo large imbuamur per Christum
Jesum Dominum nostrum: cui gloria et imperium
cum Patre ac sancto Spiritu, nunc et semper, in
omnemque perpetuitatem. Amen.

SERMO LXII.
In sanctos XL. Martyres, de Dominicis imitandis
suppliciis.

Fratres Patresque, quam honesta accidit nobis
&b hoc monasterio secessio|; nam cur liberias no-
stra ex aliena censeatur conscientia? cur preter-
quam quod frugem nullam facimus ? serio nos
insuper multemus ; Igitur quantum licuit, ac per-
misil tempus indulsimus; nunc cum tempore vo-
cante oppugnationem pro Christo detrectarint,
quemadmodum et alii nonnulli, audienda heo
valicina sententia est : ἔχις de medio eorum, δὲ
separamini, dicit Dominus ?, Sin alii aliter in iis
faciunt, rationem Deo reddent in die judicii; mihi
quidem per flagitium videtur his concedas, an
hereticos toleres. Ceterum videtis ut discidium
hoe ἃ mundo compulit abstractos ad miserias,
erumnas, famem, vexalionem carcerem, necem.
Quanquam superare in his omnibus pro studio
debemus, quo nos prosequatur Deus, qui animum
se conspicatus sitientem, consolidat, quo ferre pro
se supplicia queat. Testimoniosunt cum alii, tum
sancti XL Martyres,quorum impriesentiarum egl-
mus memoriam: nam equidem nefas dicere est
natura quam nos alia preditos fuisse, sed amote
Deum ex animo complexi,e calamitate robur oon-
traxere, qui invisum .corporati hostem vincerent,
ac tale tantumque prelium conficerent, ' quod
Christiani omnes celebrant. Enimvero felicem qui
vel tantillum Christi suppliciis communicet, ad
necem petatur, eque ac petitus ille est; compre-
bendatur ut ille, contumeliis laceretur ut ille,
vapulet utille, in carcerem compingatur, ut ille.

domet, suabigatque spiritui carnem ; eximie lacry- ἢ Jam videsis et cur exaratum. δὲ commorlui sumus,

me, que animum abluant, et extergeant a flagi-
tiis, parumque comparent Deo, eximia compre-
catio, que mentem aligeram prestet, ac contuber-
nlem Deo reddat eximius amor, qui sua passim
€ proximi frugem negligat ; eximia alacritas, qua
labores leniat, quasique juventa animum imbuat,
em molita juvenem. Quamobrem leti, ala-
tesque simus, tempus est psalmodie ; prodeamus
stadiose, opiflcii; operemur sedulo, silentii ; silea-
mus honeste, alloquii? alloquamur circumspecte,

el convivemus ; si suslincbimus et conregnabimus : si
negaverimus, et ille negabit nos; si non credimus :
ille fidelis permanel, negare seipsum mon potest ?*,
huic promissa ! que et cujusmodi mine! De ce-
tero demus operam, íratres, certemus, qua jam
Christi obita beneficio sunt, minime pudefacere,
exsilia, compedes flagra. Et 8i haud compediti
omnes sumus, haud multari omnes flagris, sed
nimirum vite hoc societas miseriarum quedam est
societas ; nam seu unum dolet membrum, cuncta

7e Coloss. iv, 5, 6. ^! Hebr. x, 38. 12 Rom, xiv, 17. * Isa, ru, 11; II. Cor. vi, 17. 7* IE Tim τι,

991

S. THEODORI STUDITJE

condolent ; seu cohonestatar unum, cuncta gratu- À numero : siquidem ii septem, hi quatuordt

lantur. Quia simus amplius unum corpus, unaque
mens, ut in unam spem acciti, et vocati, Christum
caput habentes, quo,accepti Deo, coeleste regnum
ineamus per Christum Jesum Dominum nostrum,
cui gloria et imperium, cum Patre, ac sancto Spi-
ritu, nunc et semper, in omnemque perpetuitatem.
Amen.
SERMO LXIII.
llistoricus de Christianis per Bulgariam in sancta
Quadragesima ob esum carnium peremptis.

Fratres Patresque, libet hac Catechesi narra-
tione quadam vos ad lelitiam cohortari, ea est
hujusmodi. In Bulgaria, ut explorate conscii retu-
lere, sceleratum a principe exiit edictum, fratres

iique ne suillam gustarent contra legem, h
carnem ullam caperent preter normam Chr
nam ; quod absolutius quodammodo vide
quippe erat iis omnino interdicta suilla : his lit
in necessitate uti ; quamvis neque damnar
ait divinus Basilius, sed quia profectum era
Soythis edictum, ad religionis prejudicium

ctans, animum non induxerunt: quin pro Cl
amore cuncta in secundis habuerunt. O bea
mos viros! o felicissimum mercatum ! uno

poris momento quietem pacisci sempiternam
vero qui ad hec respondebunt qui hereticam
suetudinem prejudicium negent? nam si Chri
nitatis prejudicium ajus carnium est, quanto

manu captos Christianos carnibus per Quadragesi- Β gis consuetudo nefariis operata sacris ὁ Ubi

nam vesci, dictoque vitam obsequentes habere,
inobsequenles perimi. Qua confirmata impii pro-
mulgatione, ccetus agitare, et fletum frequentes, ac
lamenta cum uxoribus, liberisque ducere, hinc
legis studio Christiane, illinc corporalis terrore
mortis, denique (heu nuntium miserandum) vioti,
infami jusso succumbere. Ergo his avulsi quatuor,
et decem, ex adverso stantes, hortari ne cederent.
neu obsecundarent, citraque legem Christianam
carnes comessent. Quibus in verbis occurrere vul-
gus, et obtestari, cederent necessitati, neu temere
se irent perditum, rursumque per penitentiam
resipiscerent, at non illi credere, ac remollescere,
Deum spectantes, et beatitudinem promissam.
Hoc eorum Scytha perspecto implacabili obnixu,
consilium capere per unum csteros expugnandi,
interfectique liberos atque conjugem Scythis roan-
cipio tribuere, ut emolliti hinc ceteri traberentur:
qui inflexi manere magis. Christianos se exclaman-

tes, mortuique partiarios fratris, igitur in ea pro-
᾿ fessione excarnificati et ipsi, in Domino decessere.
Videtin'ut nuno regni Evangelium divini obeatur,
quoque ? Qui amat patrem aut matrem, inquit,
plus quam me, non est me dignus : et qui non accipit
crucem suam, et sequilur me, non est. me. dignus 75;
ac rursus : Nolite timere eos. qui occidunt corpus
animam autem non possunt. occidere ; sed potius. ti-
mete eum qui potest. et animam et corpus perdere
in gehennam "*. Ergo hi prestandis Evangelicis
preceptis morem Deo gerentes, martyrii 8e corona
obligarunt, sanctos imitati

SERMO LXIV.

In. Annunliationem prior. De corporata Domini
nostri Jesu Christi economia agitandisque spiri-
talibus feriis habitus Annuntiationis die.;
Fratres Patresque, adest Annuntiatio, agiturque

Dominicarum princeps feriarum : ut non hoc

solui feríari sit necesse, quod vulgus hominum

Machabeos, duplo ἢ

autem qui positum in imagine Christi marty
diffitentur ? etenim si martyres sunt qui |
refugere carnium, quanto hoc illustrius marty
est, qui eum minime abnegemus? Sed ten
obsiti nimirum, tenebrosa ;loquuntur, vitii
suis alios quoque impedire satagunt : nos qui
fratres, clementem cohonestemus herum, qt
cohonestantes cohonestet, nostraque etiam m:
ria martyres ostendat, atque id serio cum a
repulemus.

Quod si aspectu viles homunculi, parum d
uxorii, aucti liberis, cuncta pre Christi sl
projecere, quanto nos debemus magis, injc
mundo extorres, ubi tempus vocet, &mulat
duci sanctorum ὃ Sed id quidem uno presti
die, ac simul Christus vocabit : nunc perse
in martyrio quod in animo situm, et perenne
Ne Baali accidamus, fratres, neu impetiti co;
tis pareamus, quin ignea maligni tela exslir
mus lacrymis, precibus, animi quibusdam st
lis, ceteris afflictationibus corporis, dicturi e
cum Apostolo : Quotidie morior per vestram
riaiionem, quam habeo in Chrislo Jesu. Domini
&tro 7 ; ac cum Davide: Propter te mortific.
tola die aslimali sumus sicut | oves occisioni
cum quibus eclestis regni hereditatem ade
per Christum Jesum Dominum nostrum : cui
ria οἱ imperium, cum Patre, ao sancto Sp
nunc et semper, in omnemque perpetaita
Amen.

AOTOX EA,

Εἰς τὸν Εὐαγγελισμὸν τῆς ἐνσάρχου olxovoni:
τοῦ Κυρίου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ, xal ὅτ'
πνευματιχῶς ἑορτάζειν (D) ῥηθεῖσα ἐν τῇ ὁ
τοῦ Εὐχγγελισμοῦ.
᾿Αδελφοὶ xal Πατέρες “ ὁ Εὐαγγελισμὸς πά;

χαὶ τῶν Δεσποτιχῶν ἑορτῶν ἐστιν dj πρώτη " xai

λομεν ἑορτάζειν, οὐχ ἁπλῶς xatà τοὺς πολλόὺς͵

? Matth.x, 88, 16 1014, 28, ΤΊ] Cor. xv, 34. Τὸ Psal xLimn, 22.
VARLE LECTIONES.

(2) Cod. οἰκονομίας, (b) Cod. ξωτάζειν, et sic infra.

-) SERMONES CATECHBETICI.

$04

pri χατανοήσεως xal σεδάσματος τοῦ μυστηρίου. Τί αὶ facit, quin cum intelligentia, venerationeque mys-

ἃ τὸ μυστήριον ; "Ott ὁ γΥίὸς τοῦ Θεοῦ υἱὸς ἀνθρώπου
-w:2:, μεσίτῃ ἁγίᾳ Παρθένῳ χρησάμενος, ἐν αὐτῇ
ποικίσας x«i ἐξ αὐτῆς ἑαυτῷ (c) ναὸν (d) ἀναπλάσας,
s τέλειος Ὑενόμενος ἄνθρωπος. Διὰ τί; "Iva τοὺς
πὸ νόμον ἐξαγοράσῃ (e), χαθὼς γέγραπται. "Iva τὴν
μδιοίαν (f) ἀπολάδωμεν " ἵνα μηχέτι ὦμεν δοῦλοι,
ἂλ᾽ ἐλεύθεροι. μυηχέτι ἐμπαθεῖς, ἀλλὰ ἀπαθεῖς’
pnt: φιλόχοσμοι, ἀλλὰ φιλόθεοι" μυηχέτι χατὰ
CX1 περιπατοῦντες, GÀÀX χατὰ πνεῦμα. Οἱ γὰρ
mi σάρχα περιπατοῦντες (0) τὰ τῆς σαρχὸς φρο-

αὐσιν" οἱ δὲ χατὰ πνεῦμα, τὰ τοῦ πνεύματος "
€ τὸρ φρόνημα τῆς σαρχὸς θάνατος “ τὸ δὲ
zWuz τοῦ πνεύματος, ζωὴ xai εἰρήνη. Διότι

» τρόνημα τῆς σαρχὸς, ἐχθρὸν (h) εἰς Θεόν " τῷ
“τ νόμῳ τοῦ Θεοῦ οὐχ (i) ὑποτάσσεται " οὐδὲ γὰρ
ἔσεται. Oi δὲ ἐν capxi ὄντες, Θεῷ ἀρέσαι οὐ δύ-
«wa.

Kr ἐστὶ, ὡς ἐν συντόμῳ εἰπεῖν, ιτοῦ μυστηρίου
ἐ ἔπαμις " xal διὰ ταῦτα ὀφείλομεν (7) πνευματικῶς
(tit, καὶ πνευματικῶς ἀναστρέφεσθαι, ἐν ὁσιο-
om xxi διχαιοσύνῃ, ἔν ἀγάπῃ, ἐν πραότητι, ἐν ct
give, ἐν μακροθυμίᾳ, ἐν χρηστότητι, ἐν Πνεύματι
ἔφ, ὡς ἂν μὴ κενὴν χαὶ ἄπραχτον τὴν τοῦ Κυρίου
ἑκῶν σοῦ Χριστοῦ οἰκονομίαν (k) τὸ καθ᾽ ἑαυτοὺς

Οὐ μὴν ἀλλὰ ὀφείλομεν xal προσεύχεσθαι xal Àu-
τεῖτθαι ὑπὲρ τοῦ κόσμου. Διὰ τί; Ὅτι ὁ Υἱὸς τοῦ
&o9 ἦλθεν, ἵνα σώσῃ (ἰ) τὸν χόσμον, xai ὁ χόσμος
dizi αὐτόν. ᾿Αθετοῦσιν αὐτὸν φυλαὶ xai γλῶσσαι"
ἀδετοῦσιν αὐτὸν τὰ βάρδαρα ἔθνη " ἀθετοῦσιν αὐτὸν
οἱ τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἐπιχεχλη μένοι τὸ ἅγιον οἱ μὲν διὰ
rzumae ἐν διαστρόφου, οἱ δὲ διὰ πονηροῦ βίου. Τί
ὃ ἰῶτι ποιῦσαι, xal οὐχ ἐποίησεν; Θεὸς ὦν, ἄνθρω-
τὸς Yoreves (im) “ἐταπείνωσεν ἑαυτὸν, γενόμενος ὑπύ-
xoos μέχρι (a) πνάτου, θανάτου δὲ σταυροῦ " ἔδωχεν
ἡμῖν ἐσδίτιν τὸ σῶμα αὐτοῦ, xal πίνειν τὸ αἷμα (0)
αὐτοῦ ἠξίωτεν ἡμῶν καλεῖσθαι πατὴρ, ἀδελφὸς,
χεραλὴ, διδόεχελος, νυμφίος (p), συγχληρονόμος, τὰ
2))z πέντε ἃ οὐχ ἔστιν εὔχχιρον λέγειν. Καὶ ὅμως

sterii. Ecquod estautem mysterium Ὁ60 πδίυτῃ homi-
nenatum fieri, tanquamsequestra usum sancta Virgi-
ne,etin eastabulatum, edemque inde quamdam sibi
molitum, hominemque factum perfectum. Quamob-
rem ? ut eos qui sub lege erant redimeret, quem-
admodum soriptum est, et adoptione donaremur,
non jam servi porro, sed ingenui futuri non affe-
clibus concitati, quin liberi, ao soluti ; non mundi,
sed Dei amantes, non carnaliter obeuntes, sed spi-
ritualiter. Qui enim secundum carnem obeunt, qug
carnis sunt sapiunt ; qui vero secundum spiritum,
qua sunt spiritus sentiunt ; nam prudentia. carnis
mors est, prudentia autem spiritus vita, et paz ;
quoniam sapientia carnis inimicitia est in. Deum :
legi enim Dei non. subjicitur ; nec enim potest,
Qui autem in carne sunt. Deo placere non pos-
suni 13,

Hec est brbviter vis mysterii : eaque de causa
feriandum est nobis, et obeundum spiritaliter, pie-
tate, probitate, amore, mansuetudine, pace, leni-
tate, benevolentia, animi sanctimonia preditis, ne
segnem, ac inanem Domini nostri Jesu Christi
procurationem, quantum inest in nobis, preste»
mus.

Nec non et pro mundo comprecari íristarique
debemus : Quid ita ὃ quod venit ad mundi incolu-
mitatem Dei Filius, mundusque eum serio repudiat,
tribus, lingue, barbare nationes,et qui augusto
ejus nomine vocentur, partim fide corrupta, par-

C tim flagitiosa vita. Quid factum oportuit, neque

fecit ? homo effectus, qui Deus esset, se dejecit, ad
necem morigeratus,ac pol Crucis *? ; corpus vesceu-
dum prebuit, bibendumque cruorem ; nec dedigna-
tus est nomirari pater germanus, caput, magister,
sponsus, coheres, aliaque cuncta, que referre sit
alienum ; et repudiari patitur tamen, nam Non veni, .
inquit, ut judicem mundum, sed. ul salvificem mun-
dum 51. "c

ἀθετεῖται, αὶ ὅμως φέρει - Οὐ γὰρ ἦλθον, φησὶν, ἵνα xplvo τὸν κόσμον, ἀλλὰ ἵνα σώσω τὸν κό-

σμον.

Ὑνἡτιοι μεϑηταὲ ἐν ταῖς ἀθετήσεσιν τῶν συμμαθη-
τῶν λυποῦπαι, δεικνύντες τό τε προς τὸν διδάσχα-
lov, zal τὸ πρὸς τοὺς μαθητὰς ἀγαπητιχόν * ὡσαύτως
χαὶ οἱ γνήσιοι δοῦλοι ἐν ταῖς ἀποστασίαις τῶν ὁμο-
δούλων τὸ αὐτὸ πάσχουσιν.

Διὰ τοῦτο προστάσσει ὁ μέγας ᾿Απόστολος motti-

σδαι ἡμᾶς δεύσεις, προσευχὰς, ἐντεύξεις, εὐχα΄
zs; (r) ὑπὲρ πάντων ἀνθρώπων, ὑπὲρ βασι-
* 3 * - e - v *
kay, χαὶ πάντων τῶν ὑπεροχῇ ὄντων. Αὐτὸς

τί om ἔστιν ἐν τούτοις εἰπεῖν, ἀδελφοί ; Ὅτι οἱ [) Ecquid ergo in his, fratres, dicendum est ? genui

nos discipulos in condiscipulorum dolere repudiis,
tum preceptoris, tum condiscipulorum ostendentes
amorem : idemque genuini servi in conservorum
perfidiie sentiunt.

Itaque jubet magnus Apostolus obsecrationes,
orationes, postulaliones, gratiarum | actiones obire
pro omnibus hominibus, pro regibus, et omnibus qui
in sublimilate sunt **, de se id alibi testatus in heec

" Bom. vii, 5-7. 9 Philipp. 1, 8. *! Joan, xir, 47. 821 Tim. rr, 1, 2.
VARL/E LECTIONES.

(c) Cod. ἑαύτῷ. (d) Cod. va
vut. 7, ἔχθρα. (i) Cod. οὐχ. (7) ι
(1) Cod, μέχρη. (0) Cod. αἷμα. (p) Cod. νύμφιος.
legitur I Tim. 11, 2.

ναιὸν. (e) Cod. ἔξαγοράσει. (f) υἱωθεσίαν. (g) Rom. vir, 5, ὄντες. (h) Rom.
Cod. ὀφείλωμεν. (k) Cod. οἰκονομίαν. (I) Cod. σώσει. (m)
(q) Cod. εὐχαριστείας. (r) Cod, abest prop. ἐν, que

Cod. γέγωνεν.

n!

^

$95

S. THEODORI STUDIT.E

596

verba : Veritatem dico in. Christo, non. mentior, te- Α τοῦτο περὶ αὐτοῦ ἀλλαχοῦ λέγων. ᾿Αλήθειαν λέγω

slimontum mihi perhibente conscientia mea in Spiritu
sanclo, quoniam tristitia mihi magna est, et. conti-
nuus dotor cordi meo. Oplabam enim ego ipse
anathema esse a. Christo pro fratribus meis, qui sunt
cognati mei secundum carnem 832, Viden' amoris
vim Ὁ viden' culmen amicitie ? Neque aliud Moses
apparet Deo loquens, Si remittis, remitie sane hanc
eis nozam ; sin minus dele me quoque 6 tuo libro,
quem scripsisti *^.

Igitur nos quoque, ceu genuinos discipulos,
non adulterinos haud nostra solum spectare par
est quin et pro fratribus, totoque mundo angi, ac
comprecari: ita enim accepta Deo facientes, pe-
rennis vite bereditetem cernemus per Christum
Jesum Dominum nostrum, cui gloria et imperium
cum Patre, ac sancto Spiritu, nunc, et semper in
omnemque perpetuitatem. Amen.

SERMO LXV.
In Annuntiationem secunda. De Virginitate.

Fratres Patresque, posteaquam adest Annuntia-
tio, pauca quedam ex ea vobis disserere conabor,
hine ostendens virginitatis summum esae votum,
quod amplecti meruimus. Nam cui Gabriel dixit
angelus. Ave, gratía plena; Dominus tecum 55 ? non
sancte Virgini Marie ? Ex qua corpore contracto
Deus,et Verbum homine se devinxit ? Non ex beata
Virgine?

Scilicet virginitas est que cunctorum edidit

vitam regina virtutum, sponsa, atque pronuba C

Christi. Ac, si placet, Paulum dicentem audiamus,
Qui sine uxore est, sollicitus est qux Domini sunt,
quomodo placeat Deo ; qui autem cum uzore est,
sollicitus est. qua sunt. mundi, quomodo placeat
urori. Diviseque sunt. mulier, et. virgo : innupta

σαὶ qux Domini sunt, ut. sit sancta et corpore,
eb spiritu: qux autem nupta esl, cogitat que sunt
mundi, qnomodo placeat viro **. Viden' orationis
vim, quemadmodum haut otium ducant nuptiae
Dominica cyrare, sed mundana ?-ot virglnilati po-
tior tribut& pars sit.

Quin primas in coelesti quoque regno obtinet
virginitas : siquidem in beati Joannis Apocalypsi

ἐν Χριστῷ, οὐ ψεύδομαι, συμμαρτυρούσης τῆς
συνειδήσεώς μου ἐν Πνεύματι ἁγίῳ, ὅτι λύπη
μού ἐστι μεγάλη xal ἀδιάλειπτος ὀδύνη τῇ χαρ-
δίᾳ μου * εὐχόμην (s) γὰρ αὐτὸς ἐγὼ ἀνάθεμα εἶναι
ἀπὸ τοῦ Χριστοῦ ὑπὲρ τῶν ἀδελφῶν μου τῶν συγ-
γενῶν (ἡ κατὰ σάρκα. Εἶδες ἀγάπης δύναμιν ; Εἶδες
ὕψος φιλίας; Τοῦτο χαὶ ὁ Μώσης φαίνεται πρὸς τὸν
Θεὸν λέγων Εἰ μὲν ἀφεῖς αὐτοῖς τὴν ἁμαρτίαν,
ἄφες - εἰ δὲ μὴ, κἀμὲ ἐξάλειψον (u) ἐκ τῆς βίόδλου,
ἧς ἔγραψας.

Οὕτως οὖν xal ἡμεῖς, ὡς γνήσιοι μαθηταὶ, οὐ
νόθοι, οὐ μόνον ὀφείλομεν τὸ xaÜ' ἑαυτὸν σχοπεῖν,
ἄλλὰ xai ὑπὲρ τῶν ἀδελφῶν, καὶ παντὸς τοῦ χόσμου,
χαὶ λυπεῖσθαι, καὶ προσεύχεσθαι. Οὕτω γὰρ τὰ ἀρεστὰ
Κυρίῳ ποιοῦντες χληρονόμοι γενησόμεθα ζωῆς αἰω-
νίου, ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν - ᾧ ἡ δόξα,
χαὶ τὸ χράτος σὺν τῷ Πατρὶ καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματ:,
νῦν χαὶ ἀεὶ, xai εἷς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. ᾿Αμήν.

ΛΟΓΟΣ ΞῈ΄.

Εἰς τὸν Εὐαγγελισμὸν λόγος 6΄. Περὶ παρθενίας.

᾿Αδελφοὶ xzi Πατέρες, ἐπειδὴ ὁ Εὐαγγελισμὸς
πάρεστι, τοῦ Εὐαγγελισμοῦ ὑμῖν βραχέα τινὰ πειρά-
σομαι (v) διαλεχθῆναι, ἰδεικνὺς ἐντεῦθεν, ὡς μέγιστόν
ἐστι τὸ τῆς παρθενίας ἐπάγγελμα, ὅπερ ἀσπάσασθαι
χατηξιώθημεν, Τίνι γὰρ ὁ ἄγγελος Γαδριὴλ εἴρηκε *
Χαῖρε, χεχαριτωμένη (4), ὁ Κύριος μετὰ σοῦ ; Οὐχὶ
τῇ ἁγίᾳ Παρθένῳ Μαρίᾳ; Καὶ ix τίνος σαρχωθεὶς
ἐνηνθρώπησεν αὐτὸς ὁ Θεὸς xai λόγος ; Οὐκ ἐξ αὐ-
τῆς τῆς μαχαρίας Παρθένου ;

Παρθενία τοιγαροῦν ἐστιν ἡ βλαστήσασα τὴν ζωὴν
τῶν ἁπάντων. Παρθενία ἐστὶν (y) ἡ βατίλισσα (1) τῶν
ἀρετῶν. Παρθενία ἐστὶν ἣ νύμφη xal νυμφεύτρια (a)
Χριστοῦ " xai, εἰ βούλεσθε (δ), ἀκουσώμεθα τοῦ μαχα-
ρίου Παύλου λέγοντος: Ὁ ἄγαμος μεριμνᾷ τὰ τοῦ
Κυρίου, πῶς ἀρέσει τῷ Κυρίῳ' ὁ δὲ γαμήσας
μεριμνᾷ τὰ τοῦ χόσμου, πῶς ἀρέσει τῇ γυναιχί.
Μεμέρισται χαὶ ἣ γυνὴ (c) καὶ ἡ παρθένος" ἣ
ἄγαμος μεριμνᾷ τὰ τοῦ Κυρίου, ἵνα ἦ ἁγία καὶ
σώματι xal πνεύματι. ἡ δὲ γαμήσασα μέριμνᾷ

πὰ; ποῦ χόσμου, πῶς ἀρέσει τῷ ἀνδρί. Ὁρᾶτε τοῦ

λόγου τὴν δύναμιν ^ πῶς οὐχ ἄγει σχολὴν ὁ γάμος
μεριμνᾷν τὰ τοῦ Κυρίου, ἀλλὰ τὰ τοῦ κόσμου ; Τῇ
παρθενίᾳ οὖν ἡ ἀγαθὴ μερὶς ἀποχεχλήρωται.

᾿Αλλὰ γὰρ xai ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν παρ-
θενία (d) τὰ πρωτεῖα φἔρεται " καὶ γοῦν γέγραπται ἐν

legitur in hec verba: Hi sunt qui cum mulieribus [) τῇ ᾿Αποκαλύψει τοῦ ἁγίου ᾿Ιωάννου τάδε - Οὐτοί εἰ"

non sunt coinquinati : virgines enim sunt (15) hi sunt
qui sequuntur Agnum, quocunque ierit 81, Paps,qua
53 Rom. ix, 1, 3.

σιν (e) oi μετὰ γυναικῶν οὐκ ἐμολύνθησαν" παρ-
θένοι γάρ εἶσι" οὗτοί εἰσιν (f) οἱ ἀκολουθοῦντες

δὲ Exod. xxxi, 31, 86 [0.1,28., 861 Cor. vir, 32, 34, 57 Apoc. xiv, 4.

VARUI/E LECTIONES.

(s) Addi hic codex pluribus illis potest, qui hoc loco legunt εὐχόμην pro ηὐχόμην. (t) Abest

oo, quod

penes Paulum legimus. (wu) Cod. ἐξάληψον. (v) Cod. Βράκεα et πειράσωμαι. Post πάρεστι deest περί, (z) Cod.

χεχαριτομένη. (y) Cod. ἔστιν el sic porro. (z) Cod. βασίλεισσα. (a) Cod. μεριμνητρία.

(b) Cod. βούλεσθαι.

(c) Noruat erudit, tnultiplicem esse tum apud Grecos tum apud Latinos et legendi et ere 09) Cc hujus

loci rationem. Retinendam porro hic eam censui, quam in codice reperi. (d) Cod. παρθενεία.

6) Cod. hic

et infra, οὐτοὶ εἶσιν. (f) Cod. Barber. omittit voces, οὗτοί εἰσιν.
NOTE.

(45) Deerant in nostro, que ex Vat. addidi.

391

SERMONES CATECHETICI.

598

τῷ ἀρνίῳ ὅπου ὑπάγει. Βαδαὶ τῆς παρεδρίας, ἧς A prerogativa suni affecti qui virginitatem com-

ἠξιώθησαν οἱ τὴν παρθενίαν ἑλόμενοι (9), οἱ συνεπό-
prvot Χριστῷ χαὶ συνευφραινόμενοι.

᾿Αλλὰ σχοπήσωμεν, ἀδελφοὶ, ὅτι καθόσον μέγα,
xxi ὑπερφυὲς τὸ χατόρθωμα, χατὰ τοσοῦτον xai ὃ
λομεὼν (ἢ) τῆς ζωῆς ἡμῶν διάδολος ὑπὲρ πάντα
τὸ πάθη ἐν τούτῳ πειρᾶται ἡμᾶς χαταδαλεῖν. Καὶ
ὅσους μὲν χατέδαλεν ἐξ αἰῶνος, τίς ἂν καὶ ἐξαριθ-
αἴσειεν: "Qc δὲ ἐγὼ ἤχουσα παρὰ τοῦ εὖ εἰδότος,
ὅτ: xal vOv ἐν τῇ ᾿Ασίᾳ ἄνδρα πολλοῖς ἔτεσιν ἐξησ-
χηχότα xai θαυμαστὸν τῷ βίῳ τοσοῦτον ἴσχυσεν
ὑποσχελίσαι ὁ δράχων, ὡς μὴ μόνον ἔξαρνον αὐτὸν
τενέσθαι τοῦ ἁγίου σχήματος, ἀλλὰ xol γυναῖχα πε-
Ξιζγειν μοιχιχῶς. Οὗ τί ἂν γένοιτο ἐλεεινότερον ; Καὶ
τοιχῦτα μὲν τὰ παρὰ τοῦ διαδόλου τεχνάσματά τε
11! ἀποτελέσματα.

μεῖς δὲ, παραχαλῶ, ἀδελφοὶ, φυλάξωμεν αὐὖ-
τοὺς, ὡς χόρην ὀφθαλμοῦ, αἰδούμενοι τὸν νυμφίον
ἡμῶν Χροιστόν" μὴ προδιδόντες τὸν ἐμπιστευθέντα
hys19póv τῆς παρθενίας" μηδὲ ταὐτὸν πάθοιμεν τοῖς
ἰγδύσιν, οἱ δελεάσματι σαρχὸς τὸ ἄγχιστρον κατα-
πίνοντες, τὸν θάνατον εὑρίσχουσιν * ἄγχιντρον γάρ
ἔστιν ἡ ἡδονὴ φθείρουσα, οὐχ ἡδύνουσα, θανατοῦσα,
οὐ ζωογονοῦσα * ἧς δυσθείημεν (i) δυνάμει Θεοῦ Ouva-
μούμενοι, xai πρὸς τὸ ἑξῆς ὠοσθείημεν εἰλικρινεῖς
χαὶ ἀπρόσχοποι, ἕως ἂν ἐμπνέωμεν, ἵνχ νιχητικῶς
τῶν ἐνθένδε μεταχωροῦντες τύχωμεν βασιλείας οὐρα--
νῶν ἐν Χριστῷ ἸΓησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν ᾧ ἡ δόξα xal
τὸ χράτος σὺν τῷ Πατρὶ xxi τῷ ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν
χεὶ G£', X. t. À.

SERMO LXVI.

Με hebdo adis quarta. Pascha hoc simulacrum C

ese fuluri et. aterni, deque palientia uc forti-
tudine.

Pares Patresque, jam preterequitat Quadra-
2esima, sximusque Pascha impendente letatur, ceu
conquietarus in eo, et tanquam rude donandus
multorsm laborum. Quorsum hic institutus niihi
sermo est?quod vita omnis nostra quasi quedam
Quadragesima est, elernum intuens Pascha. No-

strum boc quidem, etsi venerandum et [fngens:

simglerum tamen est illius; uti praedicant (16),
Patres, siquidemrn hoc diecula cest ac preterit,
illad in comitatum wternumque est.

Undetristitia, dolor, lamenta profugere ; ubi gau-
diam, istitia, triumphus sempiternus ; ubi murmur
feriantum, coetusque agitantum corons, et jugis

plectantur, ut Christum triumphabundi comi-
tentur ?

Quanquam reputemus, fratres, quam ingens et
incomparabilis functio est, tam nos, vite pestem,
diabolum pre cesteris sceleribus hoc prostérnere
moliri. At quot in omni memoria prostraverit
quis enumeret ? certe in Ásia nunc quoque, ut de
quodam intellexi probe conscio, quemdam complu-
ribus anni exercitum, vitaque memorabili, tam
profligate dejecit, ut non sacrum modo negarit
habitum, quin mulierem adulterio cireumductet :
quo quid miserabilius? Atque he diaboli sunt
artes et facinora.

B Nos quidem, fratres, cohortor, eeu oculi se

quisque pupillam tueamur, sponsum reveriti Chri-
etum, neu creditum virginitatis thesaurum proda-
mus,idemque patiamur quod pisces, qui carunoulo
inescatione hamum glutientes, se induunt in mor-
tem ; namque hamus est voluptas perdita, non
jucunda : lethifera, non vitalis. Qua divinis viri-
bus firmati liberemur, et in futurum sinceri, 80
insontes videamur, dum spiritum ducamus, ut
ovabundi hinc profecti, coeleste regnum ineamus,
per Christum Jesum Dominum nostrum : eui gloria
et imperium cum Patre, &c sancto Spiritu, nunc
el semper, in omnemque perpetuitatem. Amen.

acipulos alloquitur in hsec verba : Vado parare vo-
bis locum, et si abiero. paratum vobis locum, ilerum
venio, eL. accipiam vos ad meipsum, wL ubi sum ego
δὲ vos sitis. Et quo ego vado scitis, et viam scitis **,
Ac rursum : [n illo die vos cognoscelis quia ego sum
in Patre meo, et vos in me eL ego in vobis. Et alibi :

Pater quos dedisti mihi, volo ut ubi sum ego et ili-

sint mecum, ut videant claritatem meam, quam ἀθ-
disti mihi; quia dilexisti me ante constitutionem
mundi Ὁ, Que non ad apostolos solum, quin ad nos
pertinere quoque hec ejus est sententia : Non pro
eis autem rogo [tantum, sed" ei pro. is. qui credituri
sunt per verbum eorum in me, ut omnes unum sint,
sicul tu, Pater, ín me, et ego in te, ut et ipsi ín nobis
unum sint *!, Quid his consolabilius verbis ? quid
reverentius ? quam non emolliasnt mentem ? quem
animum non pungant ? Vel lapidem fors naturam,

speetaenlum: lucis; ubi felix Christianum prandium, D dicat quispiam, nedum cor humanum. Atque hec

perennibus bonis referta mensa, potus novitius, de
quo ait Christus : Non bibam amodo de hoc genimine
riris, dum illud bibam vobiscum novum in regno
Palris me; **. De quo regno in colos abiturus di-

55 Matth. xxvi, 29. *? Joan. xiv, 3, 4.

90 Joan. xvir, 23, 24.

cogitantes tulere qui tulere sancti, erumnas pro
gaudio ducentes, res arctas pro amplis, certamina
pro deliciis, exercitationes pro quiete, necem pro
vita : igitur nos quoque, qui idem urgemus stu-

91 [bid.

VARIJE LECTIONES.

(g) Cod. ἐλώμενοι.

(h) Cod. ó6Aupatov : Barberin. omittit artic. ὁ.

(ἢ) God. ῥυσθήημεν.

NOTE.

(16) Nazianzenum lege Orat. εἰς τὸ ἅγιον Πάχα.

(m7. .

099

S. THEODORI STUDIT/E

600

dium, pariterque quaerimus Pascha, presentia, co- A serens orbis. Quam heo vere splendida, et eximia

hortor, animose, ac fortiter feramus, non labantes,
non ignavia torpidi, quin fervidius exciti ; obser-
vantes et improbum serpentem qui varietatem in
nos exerceat vitiorum, in angelum se lucidum
diffingat, res insolenter convertat, tenebras lucem,
amarum dulce ostentet. Sic decessorem inescavit
Adamum oculis prestrictis, ac formosum molitus
quod formosum non esset atque hino per esum
pomario proscripsit. Nos quidem certe usus quis sit
edocti, scilicet impostor, haud prodeamus Dei pre-
ceptorum pomario neu prebendo fructu formoso,
aciem eo mentis, aut corporis dimittamus, postea-
quam inescamur, sed obtulum omni ope fugiamus.
Ecquis est autem fructus qui formosus appareat ?
studium carnis, pravum noxii cujusque vitii desi-
derium. Quorum detrectando periculo, incolumes
evademus, et Pascha in aevum cum sanctis obea-
mus, per Christum Jesum Dominum nostrum, cui
gloria et imperium cum Patre, ac sancto Spiritu,
nuno ei semper, in omnemque perpetuitatem.
Amen.

SERMO LXVII.

Medis hebdomadis sexta. Vitiis obire, ac virtulibus
reviviscere, id demum esse feriari quotidie Domi-
nique Deo Pascha agitare.

Fratres Patresque, dies imminet Pasche postea-
quam Deo duce medium jejunium preteriitaus. Sed
quid autem properamus Pascha occupare, quod
adeat, abeatque? non id annorum permultis egimus
curriculia ? Igitur presens transibit quoque ; nihil
est enim in hoo seculo constans, quin dies umbre
labuntur instar, vitaque nostra ceu pernix eques
decurrit, dum urgeamur ad metam. Quid ? annon,
ait, &mabile Pascha est? sane, fateor amabile vel
in primis, sed quod in dies obeatur. Quodnam?
—wexpurgatio scelerum, contritio cordis, lacrymae ab
compunctione profecte, puritas conscientie, ter-
restrium carnificina membrorum, adulterii, impu-
dicilie, libidinis, noxii desiderii, ac que alie sunt
fanatic noxe. Qua qui paraverit, non, jn annua
semel, sed, u& eic dicati, quotidie Domino peropta-
bile celebrat Pascha ; at qui non habeat quz dixi,
vitiisque regatur, ne is feriandi sit impos: nam qui
ferietur, cui Nunem ingluvies, qui carnis flagret
libidinibus, qui invidia tabescat, qui immersus
avaritie, qui ambitione possessus, qui aliis invo-
luti sint facinoribus? nisi quis dicat sane et febri-
citantem valere, et naufragum vehi prospere. At
non id ratio fasque patitur, nequit enim qui in
tenebris versetur collustrari, nec qui sceleribus
bacchetur feriari. De vobis quidem spondemus
meliora conjunctaque saluti. Scilicet non aliud vita
nostra est quam festi apparatus : nam videsis que
obeantur,psalmo.iam excipit psalmodia, lectionem
lectio, meditationem meditatio, compreocationem
comprecatio, quasi quidam agens nos, Deoque con-

*?! Rom. 1, 20. 9? Hebr. vr, 7.

vita est ! quam beata, ac prefelix ! Igitur demon-
Birato quod quaerimus Pascha, serio id urgeamus,
fratres venerandi, et obeamus assidue pro virili,
vitiis exstineti, ac virtutibus redivivi, instar Do-
mins; siquidem luit pronobis sapplicium,exemplar
quoddam relinquens, quo vestigia sequeremur sua.
Neque hec dissero ut aliorum judices flamus (nam
suum quisque onus geret), quin perspecto, quod di-
vinitus habeamus, beneflcio, grates agamus prebi-
tori, honoremus beneficum, vicem hero reddamus,
qui non solum presentia tribuerit, sed eincere se
ad extremum colentibus bona ineuper sit promissa
daturus, eternum illud, et celeste Pascha : quod
adipisci omnes contingat Domini nostri Jesu Chri-
sti liberalitate atque beneficio : cui gloria : et impe-
rium cum Patre, ac sancto Spiritu, nunc et sem-
per, in omnemque perpetuitatem. Amen.

SERMO LXVIII.

In Ver. Oportere nos renovari in antiquum per in-
currentium aspectabilium, et inaspectabilium ten-
tationum lolerantiam.

Fratres Patresque, hieme profligata, et appetente
vere, omne hoc universum reflorere videmus, hot
est, stirpes floridas, terram virescentem, aves mur-
murantes ; cetera novitia cuncta, in iisque gaude-
mus, ac Max. Opt. molitorem Deum laudamus :
qui hanc rerum naturam in annum reparet et con-
vertat, neque injuria. Invisibilia enim ipsius a crea-
tura mundi per ea. qua facla sunt. intellecta conspi-
ciuntur, sempiterna ejus virtus et divinitas **, Quan-
quam haud hic consistendum est nobis, quin ulte-
rius eundum, intraque nos summe rerum contem-
planda ratio. Quinam ? renovationem hanc habere
hiemem causam : neque enim ad venustatem teten-
derit, ni ante nives, imbres, ventos subierit. Ad
eumdem modum animus quoque ni erumnarum
prius miseriarum, discriminum quasi quadam con-
spersus nive Bit, nequaquam se induit in florem,
aul fructificat : passusque, et fruoctificat, et felicitate
fruitur divina, quemadmodum scriptum est : Terra
enim sspe veniéMttem super se bibens imbrem ; et ge-
nerans herbam opporiunam illis a quibus colitur, ac-
cipit benedictionem α Doo 38, Igitar *et nos, fratres,
omnem patiamur erumnam ; omnem miseriam,
omnem incurrentem aapectabilem etinaspectabilem
tentationem, ipsum hoc quod ducimus jejunium,
esurientes, sitientes, ceteris afflictationibus feren-
dis, quo fructificemus felicitateque divina fruamur.
Neque id duntaxat, quin ad epulas Jesum invite-
mus; ut enim mundi nos oblectamur spectaculo,
ita is animi pulchritudine nostri. Jam qui sunt
fructus ? amor, gaudium, pax, lenitas, benignitas,
beneficentia, fides, mansuetudo, continentia : he
huic epulae, hac invitatio est. Ac felicem qui euin
pascat, ab quo vicissim perennibus bonis pascatur,
felicem qui invitet, abs quo in celesti regno redin-

rriumpbat; quo magisquiregnum Regem, Dominum
dominorum ? capi quidem hec ejus indicio est sen-
tentia : Ego δὲ Paler veniemus, et apud eum man-
sionem faciemus **. Ac rursum : Qui habet mandata
«6a, e£ servat ea, ille est qui diligit me, qui autem
diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum,
εἰ manifestabo ei meipsum 95. Quibus editis promis-
si», non feramus modo, quin leti omnia feramus,
um praesentia, quam que rumoribus jactentur, at-
486 metuantur, audientes Apostolum dicentem :
Sunc gaudeo in. passionibus pro vobis, et adimpleo
16 quae desunt passionum. Chrisli in carne mea pro
crpore ejus, quod Ecclesia 36 ; divumque Jaco-
bum : Omnze gaudium existimate, fratres mei, cum

SERMONES CATECHRTICI.
vitetur. Vah, qui hio tecto capiat regem, gaudet ac A — Eximius

Precursor,
quem in (17) adulteri
reprehensione regis Pa-
ter imitatus Plato est,
eujus hodie memoriam
celebravimus.

609

Ὁ μέγας Πρόδρομος,
οὗ μιμητὴς ἠξιώθη γε-
νέσθαι ἐν τῷ ἔλεγμῷ τοῦ
μοιχεύσαντος βασιλέως
Πλάτων, ὁ ὅσιος Πατὴρ
ἡμῶν, οὗ δὲ τὴν μνήμην

σήμερον ἑορτάξειν ἠξιώμεθα. FABmic. loc. cit. pag.
280

Cumque egregii magistri cogat necessitas egre-
gios esse et discipulos, cognoscendo ex arbore
fructu, hortor, et obtestor, gradiamur nos quoque
eadem norma, iisdemque vestigiis, quibus tum ille,
tum ceteri Patres fratesque de studio monastico,
ac confessione qua incumbat, remittentes nihil :

Jam enim audieritis

a Lenlationes varias incideritis, scientes quod pro- ἢ sine dubio quid infelix

Patio fidei vestra patientiam operatur. Patientia au-
tem opus prrfectum habeat, ut sitis perfecli et integri,
is nullo deficientes *!. Viden' ut tentationes gaudio,
ἃς voluptati sint erumne ; ita enim sunt qua ne-
goliatione quadam divina commutentur, atque id
vi» institutum sancti iniere. Quo nos quoque
obeundo nisu, ac renisu, οἱ eorum vestigiis gras-
sati, celeste regnum erciscemur per Christum Je-
sum Dominum nostrum: cui gloria οἱ imperium
com Patre, ac sancto Spiritu, nunc et semper, in
omnemque perpetuitatem. Amen.

SERMO LXIX.

I» divi Platonis memoriam. Qui in grumnis ac
muerus vitam transiere, incredibili alienaque
dolori voluptate frui.

Fratres Patresque, cum homini omni sermo-
»t5, remve ineunti erumne in primis, et difficul-
us queritur, tum extremo certamine gaudium ac
leta. S&ne lacrymabundus, secundum carnem,
rusticus we, exsultabundus metit, profectusque
in prelium miles lugere solet, ovabundus redit:
igitur ad metamo nos quoque evecti continentiz,
priorum affictationem Iaborum minime recorde-
mur, leti presentibus, Herumque laudantes. Quin
splendestis e£ in posterum studiis preclaris? nam
equidem testor jejunii tempus egregie obivisse,
sine pagna, citra tumultum, morigeros probe com-
puncios soum quemque officium satis superque
fünctos. Ào grates prepotenti Deo, qui vires con-

tuli explendi. Idemque, fratres, exemplar capiamus

sab hujus exitum vitz, cum a sua quisque functio D

ne cessabimus, vitaque nostra Christus pateflet,
Deo, et Patri regnum traditurus, auotoribus Scri-
ptaris, omni exstincta potestate, imperio, potentia ;
siquidem haut tum sancti supplicia, ac pro virtute
sntient certamina, quin incredibili, alienaque
dolori voluptate in evum perfruentur. Quinam ii ;
Μὰ lege illustres, et in lege Patres, vatesque
ibrahami, ac Mosis instar; in gratia, beati Apo-
itoli, laureatí mariyres ? omnis sanctorum chorus,
ac pre his insuper.
Μ joan. xiv, 23, *5 Ibid. 591. ** Coloss. 1, 24.

Alexander admiserit, ut
obedientiam — juxta , et
confessionem adjurarit.
Quod unde contraxit,
nisi qui solitarius obiret,
(quod equidem frequen-
ter solitariis objecto) stu-
dioque nummorum Ju-
daico flagaret ? igitur
herum uterque glorio-
sum prodit, hic Judaeis,
ille Judeorum gregariis

"Hà γὰρ πάντως ἠχού-
σατε τί πέπραχεν ᾿Αλέξαν-
ὃρος ὁ δύστηνος. 'Ἔξηρ-
νήσατο xal τὴν ὑποταγὴν,
καὶ τὴν ὁμολογίαν. Καὶ
πόθεν τοῦτο πέπονθεν,
ἀλλ᾽ ἢ ἐχ τοῦ εἶναι αὐτὸν
μεμονωμένων, ὃ πολλάχις
ἐγχαλῶ τοῖς μεμονωμέ-
νοις, ἐχ τοῦ φιλάργυρος
γενέσθαι χατὰ τὸν ᾿1ού-
64v. ᾿Αμφότεροι οὖν προ-
ἐδωχαν τὸν Κύριον τῆς
δόξης, ὁ μὲν τοῖς Ἶου -

Iconomachis. δαίοις, ὁ δὲ τοῖς ὀμόφροσι
τῶν ᾿Ιουδαίων εἰχονομάχοις. [FABniG. Bibl. Graec.
Harles , 281.]

Ut merito Apostolus clamet, Radiz omnium ma-
lorum est avaritia, quam quidam appetentes erra-
verunt a fide, et. confizerunt se doloribus multis **.
Neque hic possum quin plerosque vestrum haud
abs re equidem tangam. Quamobrem ? quod ambi-
tione, ac primatu homo futilis caperetur, ludicro/
geriam ei noxam comparastis, quasi quodam Ponp-
tifloe eo creando. Quod is ludicrum, diabolo ple-
nus, extulit in opus: indeque quod infortunium
contraxit ? dei. naufragium fecit, merces amisit
virtutis, contristavit nauci nos quoque, Dei Eoccle-
sie fraudem, quantum in se est, attulit. Sed beni-
gnus Deus qui obrutam interitus profundo mentem
educit, tandem aliquando eum facti pomnitentem
revocet a lapsu, et temeritas, ac futilitatis gratiam
vobisfaciat, omnesque nos in suum oceleste re-
gnum conservet, per Christum Jesum Dominum
nostrum : cui gloria et imperium cum Patre, ac
sancto Spiritu nunc et semper, in omnemque per-
petuitatem. Amen.

SERMO LXX.

In Quadragesimz finem. De cunctis. paliendis sup-
plicvis, εἰ Domini ac sanctorum imitatione.

Fratres Patresque, fors contristaverit vos supe-
rior catechesis, agitari in nos pericula pro-
fessa. Sed quia hzc locutus sum vobis, &it Domi-

9 Jac. 1, 3. 551 Tim. vi, 10.

(17) Constantinum intelligit, juniorem Irenes imperatricis fllium, de quo infr. Cat. 74.

72

»
Á

S. THEODORI STUDIT/E

604

nus, tristitia implevit cor veslrum; sed ego verita- A et imperium cum Patre, ac sancto Spiritu, nunc et

lem díco **, Apostolus rursum : Mihi quidem haud
dictu molestum, vobis przsidio est ! ; ilaque, co-
hortor, spiritali omni presidio firmemur. Ac si in
opus rumor prodeat, Deo duce, occurramus quam
fortissime ; sin minus, ne sic quidem alienum frugi
futurum est, benigno Deo apparatum eum probante
cilraque plagas, et labores propositum munerante.
Osterum jam in exiremis Quadragesima est, tem-
pusque insignem altulit coronidem ,id est, vita
lium Servatoris recordationem vulnerum unde est
qui vel maxime consolatione fruamur. Nam si 1{6-
rus Deusque pro peccatis nostris est comprehen:
sus, quid magnum si nos quoque, inutiles servi,
pro eo comprehendamur ? si nexus ille, &c con-
sirictus, in custodiam ducitur, quid novum si et
nos idem quod herus patiamur? enimvero vel per-
molestum est nequaquam hec contingere. Quin si
vel vapulare necesse est, vapulemus, si vel pugnis
accipi, pugnos, ai vel consputari, sputa ; si vel ne-
cem denique obire, illustrem patiamur necem. Ac
beatum qui vel partim Christi suppliciis communi-
cet ; hoc felicitas est, hoc immortalilas. Non audi-
mus quid Apostolus dieit : De cetero nemo mihi
molestus sit : ego enim stigmata Domini Jesu in cor-
pore meo porto * ? Ac sit diceret : Nemo me contem-
nat, nam equidem Regis Opt. Max. in meo corpore
insignia fero. Talis erat cum beatus Ignalius, qui
deiferum se vocavit, quod Christi in se supplicia
ferret, tum divus Eusiratius, qui in tormentis vo»
ciferalus diceret : Nunc scio in me vivere Christum.

Ὁ beatissimas voces! O ter felicissimos animos ! €

Quorumnam vero agimus memoriam ? quoram ce-
lebramus natales ? quibus fana augusta molimur ;
quorum veneramur reliquias? non martyrum ? non
confessorum ? non sanctorum ? Qui hic tanta aucti

oria, diei ae cogilari nequil, quanto et cujus-
modi splendore in futuro szculo fruentur. Hec illa
est egregia negoliatio ; hicille felix contractus, exi-
guis laboribus aec certaminibus elerna etimmortalia
parare, Quos pna" fratres, nos quoque,.ac
cum | e nostrum misceamus; etenim
polest ; nam nec dispar natura est, nec mutatus qui
dicat : Videte, vidote quia ego sum, et non sum mu-
latus ὃ, Ex equo omnes deamat, pro omnibus de-
funetus, inconsumplum quoddam omnibus deli-

semper, in ornnemque perpetuitatem. Amen,
SERMO LXXIl,
Lazari Praparaloria. Cavendum nobis esse a diaboli
vafrilie, neu secessiones agitemus.

Fratres Patresque, Domini in Evangeliis hec
sunt verba : Simon, Simon, ecce Satanas. expetivit
vos ut cribrarel sicut triticum, ego autem rogavi pro
le ut non deficiat fides tua ? ; idemque parum adfuit
quin nobis quoque fieret nauci. Verum haud per-
misit ter Optimus supra vires alflictari, quin cum
periculo prebuit etexcitum, quo perferre valeremus,
Neque vero quid sentiam nescitis : equidem frater-
num vestrum in zxrumnis connixum, ae conspira-
lionem probo, ut acceptum Deo, el frugi, ac lauda-
bilem, secandum hoe Apostoli effatum : Ecce enim

hoc ipsum, secundum Deum constristari vos, quantam

in vobis operatum est. sollicitudinem ? sed defensio-
nem, sed indignationem, sed timorem, sed desiderium,
sed xmulationem, sed. vindictam in. omnibus exhi -
buislis vos incontaminatos esse megolio *. Seilicel
ea verorum fratrum est affectio, quam el ratio de-
siderat : ait enim : Sive palilur unum. membrum
compatiuntur omnia membra ?. Ac tuere, sodes dia-
boli studium et indusiriam, quemadmodum ceu leo
rugiens oberret, vestigans quem devorel, quem in-
tercipiat, seu partim, seu solido : siquidem partim
politus, minime conquiescal, quin in pejus prope-
ret semper, dum peccati exigat mortem. Exempli
causa, tentat in primis qui accessum patiamur, tum
autem ut vitiosum animo loquamur ita pollutam
porro mentem et infectam, habitu demovet nalurz,
amenlem, brutam czcam molitus, quz ambiat ne-
faria, pro luce tenebras, amaritiem pro dulcedine,
mortem pro vita. Atque hec comparata est. tenta-
lorisin nos pestis. Ceterum nos, fratres, animos
omni ope tueamur, nequaquam locum diabolo
dantes, qui negantes ilicet accessum, sin vincamur,
quod proximum est ne polluamur. Sin id patiamur
quoque, ne immoremur. aique id peecati perpetra-
tiónem devolvamur ; quod evenire ex presumptione
solet, ac veterum recordatione rerum. Sed przesum-
ptionem, rerumque noviliam, et tanquam reducem
usurpalionem fugiamus : nam cogitatione indidem
versari quid aliud est quam mente in /Egyptum re-
verti ? Atque id secundum exteriorem hominem oa-

cium propositus omnium salutis amans, sque ejus ἢ vendum est ? secundum interiorem, qua Apostolus

sunt divitie, Siquidem Dives, inquit, in omnes
qui invocant illum *. Igitur eum in presentibus
invocemus, et vires ac robur animis largielur
amplectamur, et hostes nostros aspectabiles, atque
inaspeoctabiles nauci prebebit, prestolemur, ac nos
resurrectionis mortuorum die, et adventus, coro-
nabit, quem et insontes prgvertamus, ac pro tribu-
nali sistamur inculpati, delensione obita preclara
per Christum Jesum Dominum nostrum : qui gloria

! Philipp. πὶ, 1.
ΤΊ Cor. xi. 26.

9? Joam. xvi, 6.
5 II Gor. vii, 11.

3 Galat. vi, 17. ? Malach. mi, 6.
* Ephes. 1v, 29-32.

jubet; Omnis sermo malus ex ore vestro non proce-
dat, sed si quis bonus, ad sdificationem frugi el uli-
lis ut det gratiam. audientibus, et nolile contristare
Spiritum sanclum Dei, in quo signati estis in. diem
redemptionis, Ümnis amaritudo, et ira, et indignatio,
el clamor, et. blasphemia tollatur a vobis cum omni
malilia ; estote autem. invicem benigni, misericordes,
donantes invicem, sicut et Deus in. Chrislo. donavit
novis δ, Preterea secessiones fugiamus quoque, ut

^ Rom. x, 12. * Luc. xx, 31.

605

SERMONES CATECHETICI.

606

auctores lapsuum : hem, intra caulam sunt fratres, A lum quoque compedum fecistis ? non per ludibrium

tu extra es ? in silentio fratres, tu gannis ? dormiunt
fratres, tu huc, illuc dumnatis vagare locis? hino
ille noxe, hinc ruine. Quid segrege fit ove? non
prede est feris? ad eumdem modum et qui e fra-
trum contubernio secedat. Sed nequaquam sio, fra.
tres, nequaquam, quin ornate omnia, decenter,
accurate, serio gerantur, quasique in oculis divinis,
qui occulta sque, ac aperta, et diurna, nocturnaque
speculetur, nec corporis juxta et animi motus
omnes nesciat; quo sic nullam Judeis, Grecisve,
aut Dei Ecclesie fraudem comparemus. Atque haec
hactenus, nuno cum finem habeat Quadragesima,
Deum laudemus qui firmatos in ejus laboribus per-
fungi ea tribuit en abiit molestia, manet premium,
tenuatum estcorpus, animus pinguefactus. Equidem
tum pinguescatis,tum conseoremini magis magisque,
solidaque mens, et animus, atque corpus in Domini
nostri Jesu Christi adventum irreprehensa ser-
ventur, cui gloria et imperium cum Patre, ac san-
cto Spiritu, nunc et semper, in omnemque perpe-
tuitatem.
SERMO LXXII.

Hebdomada majore de salutifero supplicio, deque
submissione ac patientia, doclrina.

Fratres Patresque, sacer est hodiernus dies at-
que venerandus : etenim hinc auspicatur herus pro
nobis supplicia sustinere crucis, ut fert hoc Davi-
dicum dictum : Quare fremuerunt gentes, et. populi
medilali samt inania. Asliterunt reges terra, et prin-
dps convenerunt in unum, adversus Dominum et
adversus Christum ejus? 1 siquidem convenere simul
«eleratum in Dominum consilium agitantes ac ne-
wf&am veterator Judas, discipulus, fraudulento

τοῖν prodit. Ergotrahitur vinotus arbiter, cuncto-
ram jodilesistitur, interrogatur, respondet, respon-
denti (o histgriam horrendam) pugnum ingerentem
servum leniter compellat : Sé male loculus sum, te-
stimoniam perhibe de malo; si autem bene, quid me
caedis 33 ἢ verborum insolentia petitur, illuditur,
subeassaiur, contumeliis laceratur, inspuitur, co-
laphisesditur, vapulat, crucem eonscendit, con-
scenss, pro interfectoribus precatur : Pater dimitte
illis peccatum, non enim sciunt quid faciunt !! ; potum
fel aceto temperatum ducit, perforatur lancea, de-
nique moritur immortalis. Hac sunt, utsummatim
dicam, Heri supplicia: eaque qui inaudiat catus,
n0n irascitur, non irritatur, non efferatur, non in-
tamescit, non fratrem calcat, non invidet, non am-
bitione ducitur, quin submissus, ac contritus, ter-
ram se cineremque putat, societatem desiderat
Christi suppliciorum, mortuo satagit conformari,
quo in resurrectione particips fiat glorie. Vos qui-
dem certe et communicavisse partim, et communi-
tare Dominicis suppliciis par confidere est, nam
videte ubi sitis. Non ob ejus sermonem et testimo-
nium in exsilio ac persecutione? non olim pericu-

? Psal. 1m, 1,2. 10 Joan xvin, 23.
Thess. t, 9, 10.

Luc. xxntr, 34.

cruorem effudistis? aliquot athletice fratres obiere ?
Igitur hic nobis Dominicus triumphus, munusque
suppeditat. Quoniam vero ad extremum felicitas
secura nemini est, tum quod facilis conversio est,
tum etiam quod incertum quid eras paritum sit,
cohortor, state in Domino inflexi, et invicti, ceu uno
in animo unaque mente, pariter evangelicam fidem
propugnabtes, nulla in re ab adversariis exterriti,
aut offendiculum prebentes, quin Dei ministros
undiquaque probantes, obedientia, submissione,
mansuetudine, lenitate, patientia multa, nam : Pa-
tientia, inquit, vobis necessaria est, ut voluntatem
Dei facientes reportelis promissionem ; adhuc enim
modicum aliquantulumque, qui venturus esl veniet el
non tartabit 13. Et quid autem ringimur erumnis,
80 non potius inducimus animum pro fHero in dies
mori? siquidem scriptum est : δὲ commortui sumus,
εἰ convivemus ; si sustinemus, et. conregnabimus ; si
negaverimus, et ille negabit nos ; si non credimus,
ille fidelis permanet, negare seipsum non potest 15,
Jam quod sensuri sunt gaudium sancti cum venien

tem colitus Herum spectabunt magnifice angelis
stipatum, qui se cum incredibili triumpho coro-
natum vocet, contubernalis porro in omnem perpe-
tuitatem futurus? quem habituri sunt dolorem qui
Evangelium detrectarunt, jussaque repulere qui
quidem poenas dabunt,auctoribus Scripturis: Exitum
perenne a facie Domini, e£ a. gloria virlutis ejus, cum
venerit glorificari in sanctis suis, et admirabilis fieri in
omnibus qui crediderunt 35. Que contemplati, &c re-
putantes, fratres, magis magisque a cunctis corporis
animique nos inquinamentis purgemus, sanctimo-
niam obeuntes in Dei timore, avidi in melius, ni-
tentes in perfectius, vitia perosi, virtuti coheerentes,

pro fraterno amore invicem benevoli, honore alter . .

alterum preferentes, haud studii segnes spiritu fep
ventes, Domino servientes, spe gaudentes, in erum-
nis tolerantes, precibus instantes qua sinceritate
praediti, tum imminens digne Pascha obeamus, tum
bonis frui perepnibus mereamur per Christum Je-
sum Dominum nostrum : eui gloria et imperium
cum Patre, ao sancto Spiritu, nuno et semper, in
omnemque perpetuitatem. Amen.

SERMO LXXTII.

In hebdomadum | majorem. De | Domini
nostri Jesu Christi supplicio.

Fratres Patresque, cum alias semper Domini no-
stri Jesu Christi supplicia ad mentem revocata ani-
mum pungunt et exstimulant, tum his maxime
diebus, cum finem singula cepere. Queuam hec
autem sanguinarium in eum consilium, Judaica
comprebensio, ad necem ductatio, cause pro tribu-
nali Pilati dictio,interrogatio,castigatio,colaphi, spu-
ta, contumelie, ludibria,crucis conscensus, manuum
ac pedum suffixio, fellis degustatio, ictus lateris,
et que cum iis alia micuere, nec capere queat mun-

13 Hebr. x, 37. 1811 Tim. 1i, 12, 18. '* II

Herique

΄

Ah. *. FHEODORI STUDIT.£

M...- TI C Meo, voe FO st da 1 $1721. 24^ fS L^ ΣΤ, α c;0rta- Α

eM an na HR Serbien its Af gium . 2AE κοζὶ-
(og86i9]$6 («4 n lora iun noffaris arca-
seem anbieten are c defino HA*e T Lu 13. «Ὁ
£t Al& ἐπὶ qui
FS πῶς ZEE UDi-
" 2»e^^TALGITIO IDADUS
err nblberalure s ntnbibusa imtacz, ex equo
(d, a6 6 πὸ τῆι eolligatus
.Alfo. i6 'erram mensus
^nhtes .5ramr: hic ille est
pri unru: sulantur dexbira. iui "orum 7arietate uber
oabuit ierrec 206 Vdle 0st ur spinis inglorie coro-
nalur qui sn nr Afro .itaiem arborem consevit ;
ian «11 est on azno infelire pendet. O immania, et
.nandila mraenia " pimt!um .ntuitus sol defecit ac
"nA cvontenebravit. .um sentiens concussa terra
"nt. et nerrnnta saxa. cunctaqug Heri injuriis con-
v^r*& machina. »am ;nanimis, ac sine senso elemen-
*.4. cef animalis. -ensuque :mbutis, pre Domini-
ro terrore atque "surpatione spectaculi attonitis,
et immnutatis. 20s malum, ornati ratione, pro
quibus onit (bmstus, inexstimulari, ac lacrymis
alieni per ;os maneamus dies ἢ scilicet non bardis
21mus pardiores, non lapidibus duriores ἢ Nequa-
quam. fratres, nequaquam quin positi in stupore
uodam divino. egreg:eque conversi, fletum pro-
vocemus. εἰ trucidemus, injuriam compensantes
injuria, vuinus vulnere mutantes, partim obedien-
iia, partim confessione obnixa. Non videmus quot
studii sint suscitabula divini, quis pro amico car-

»s4a 6" ες «ἃ 18, P.

preti |J 1 26842acl 3o so 9 fo

TP HTYICP
οι οὐδένα qialfilas — Olei, ET
«5 ltdbal e€6o uut? 3l run
1. 1} κεν
edast,nuliur nmerit
inm
"ΠΡ δ 71

δ ἔἔεν nut

cerem coluit? quis necem pro amasio suscepit ? C

Enimvero clemens Herus pro damnatis non unum,
allerumve, sed mille supplicia peregit, ut merito
h:ec recogitans Apostolus, vehernentique divini sensu
períruens ainorise, scribat in hec verba: Cerius
SUM ὦ Reque ors, neque. vita, neque angeli, ne-
que prinucipalus, neque. viriutes, neque inslantia, ne-
jue [ulura, neque aituudo, neque profundum, neque
creatura alia poliert. nun. separare a charitate Dei,
φι 656 in. Christo Jesu. Domino nostro !* : nam eo
studio nos amplexus Deus est, uf Filium suum uni-
gcnüum daret, ut omnis qui credi in eum non pe-
re4L, uti scriptum est, sed habeat vitam aternam 18.
Hau : studio quod obmoverezt hostimentum sancti
' vecases Dullum, corporasua, sanguinemque mona-

608

EEHMO LXXMIV.

In Michaelem. γέρα teme fusctv m. tam pro fide
Corrupía, σι yro πείονς wltcla conjuge, neu
tn periculis eyusterr.er ur .

Fratres Pairegczs. m» πιά cmd dictu mo-
lestum vois ται κατ, :z273 Apsstelus, quod
inops equicez pro ἘΠῚ £zozz5 bar4 facere desi-
Blam, punt ooz-zi&zf, ΣῸΞ: O6:.— ΟΥΕΞ ΕΒ. nunc vos
pre:munient. δὲ τοῦ eTcgac T-L.5745 venturam
immorigerk t:ib2s-—.

Caleru: ebt s; zuz2 immor.zeros eum multa
BünÍ exitfLL.&. ὅπ Unum Capitals :m ozmperatore,
non spluz Lót corrupta, sed eza- τεῖος inducta
CcoBjuge, qz.:cs, quis non izzec:£'a. εἰ indoleat
Ccompa:-sia rursum ἰὼ Eccies;&c --:xa. pestique

p Ῥέξίε ac persecutioni add:ta perse:z;ze ? Fugit

vos, fraires, quid sub Constan:izo ao7i$. parente
ejut, que 2unc monast:cum exc:s »z*a i-peralo-
riam digni:atem induit ? non utxo-e ».&c:a lezitime
ducia : e* alia surrogata, aduitericz de Domini
sententia patratum est, indeqce opz-zzatones, ac
calamitates Dei Eccles: coz22a:-. r:2 ab uno
scelus in complures perrzanans zost--z :nfecit or -
bem 1 Idem agi et nunc videat σοὶ mepte preditus
inducat animum pro vero δ οἰ δ : nam ceteris
nec cura est tantillum, stupidis fortuna, seu, ut
propius dicam, imperii ded;citiis, cni Proteos se ex
libidine gerant. Nos enimvero, fratres, inconcussse
stabilitatem fidei tueamur, in veroque pracepto-
rum judicio constantiam, non qvi plausibilibus quo-
rundam inventis deludamur. Ac si videtur, silen-
tium in primiscomplectamur : siquidem : « Prudens
ait, in tempore illo tacebit, quia tempus malum
est 10: » tum autem apparemur, ne fors oppugna-
tionehac abjectos haud citra pericula homunciones
dimittant. Ecquis vero est apparatus? nimirum
excelse omnia ferre, nec Christiano antiquius amore
quidquam ducere, quin cum Davide fari : Dominus
mihi adjutor, non timebo quid faciat mihi homo ?? ;
utque hoc apostolicum ; Mihi vivere Christum est,
et mori lucrum ?!. Vo mundo a scandalis, ait ; ne-
cesse est enim venire scandala, ut qui probali sunl
manifesti fiant 53. Viden' ut in scandalis lecti rete-
gantor Deo, ac tentationum igni probatus aurifor-
mis animus ostendatur ? Jam malorum insolentes,
haberemus ceu imperiti cur sollicitaremur nunc

- .« ,uala, et alhletice obtulure, Davidicum hoc ἢ laude hac non semel, iterumve quin sapíus gu-

.arueiD * Quid. retribuemus Domino. pro
ss uA. relribult nobis Αἱ ὃ Quam nos fratres,
ἤν, usurpenmus quoque inexaurata ei

ao gn ree ἐόν “ΩΓ: Iervientes, ac magis ma-

tpe! nnns nitenies, quo cum sanctis here-
eos, τὴν 69 nuf £lrnoruim bonorum, per Chri-
πα 9 nun Deum B6oskbrur ; eui gloria et impe-
"enn, cuu ἐπί δ, «G6 8ABnCLo Spiritu, nunc et semper,
vs ortu pa6 utpsitaitatem. Amen.

"an ᾿εγεῤῳ

L] s » p

. 9 Joan. in, 16, 17.

ν JIDL

'" Few, :

11 Psal. cxv, 12.
M 3,91, 33 Matth. xvin, 7.

stata, nactique hoc divinitus beneflcium pro Christo
perpeti, nequaquam consternemur, dicamusve,
Iterum tentatio? sane iterum tentatio. Cedo enim
sis, num finita est hoslium, qui aciem fugiunt ocu-
lorum, cum carne, atque sanguine lucta? num sta-
dium solutum Dei petentum ? solvetur id quidem
cum hinc abierimus ; ceterum quandiu corpore
teneamur, omnino bellum sunt et discrimina presto.
Enimvero de tentationum prorogatione sanctorum

i! Philipp. 1r, 1. !* Amos v, 13.

609

SERMONES CATECHETICI.

610

stomacbatus nemo est, erumnisve tolerendis mu- A objectis qua obedientia, qua confessionis, qua in

tatus, quin ait David : fribwlalio et angustia in-
venerunt me, mandaia iua medilatio mea est 9 ; οἱ
Jeremias: Nom suem fe sequendo defessus, et. diem
homnis nom desideraivi **. Apostoli vero hxc sunt
verba : Libentissime gloriabor in infirmilatibus
seis, ul inhabitet in me virtus Christi : propier quod
placeo mihi in infirmilalibus, in. coniumeliis, in ne-
cessitatibus, in persecutionibus, in angustiis pro Chri-
δίο: cum enim infirmor, (unc potens sum ?*. [dem
nobis studium ducendum est, dicendumque so-
cium habentibus Christum, ac commilitonem in
conílictibus, quippe Haud 6 deseram, inquit,
neque relinquam 3. Ceterum si pro nobis Deus est,
quis contra nos? Jam si vulgus hominum gaudet
pro caduco pugnare rege, quanto nos magis pro
supermo decertare, et in arenam, descendere? Igi-
tur ei proposito insistamus, fratres, seu ingruat
tentatio seu non ingruat. Quanquam imminet ab
hoste perpes, si minus conspicua certe invisa, po-
siueque sunt in tentatione coronas, et in bello vioto-
ria, ac qui gravia sit perpessus, ne is premia quo-
que referat ingentia, nos quidem hac e vita ova-
bundi profecti, vitam cum sanctis perennemineamus
per Christum Jesum Dominum nostrum, cui gloria
et imperium cum Patre, ac sancto Spiritu, nuno et
semper, in omnemque perpetuitem. Amen,

SERMO LXXV.

Committendum | non csse ut. licentia. abutatur, qui
Càristiana m | ineat. vitam, gratulandumque sub-
eundis molestiis, premium intuentibus futurum.
Fratres Patresque, equidem vellem unumquem-

que vestrum coram speclare omnesque impertiri
v Wiribus sermone qui vestram elaborem salutem,
ae preleetore timeam periculum, eed posteequam
misime id oppugnatio permittit cohortor tum con-
junctos, tsm devinctos pariterque cunctos cireum-
specte sibi cavere, tam indidem in hospitio quo
utamur, quam ubicunque locorum versemur, nihil
citra constitutum facientes; non licentia alter in
alierum abusi, non colloquia eum pueris crebra
agitantes, (tantum abest ut cum mulieribus dicam)
quia obi necessitas cogat videre alloquive cauti,
qui mentem surrigamus, et oculos dejectemus ;

sam alunt Littere: Virginem ne contuere, neu cum
psaltria. consuesce, n2 forte scandalixeris in. suppli-

ciis ejus 37,

Omninoque ceu Deum habentes presentem ao
motus omnes, et actiones corporis, animique tuen-
tem, sic degitote, atque obitlote, quem in locum
secretug quisque est gratulati et subeundis discri-
minum rolestiis, qui repositam speculemini mer-
cedem, neque enim injustus Deus est ut facinus
vestrum ac laborem sit oblitus amoris quem erga
eum testati estis ex quo primum saecessonem feci-
stis; qui mundo, et mundanis relictis, parentibus,
jratribus, stirpe, patria, corpus insuperad cerlamen

9 Psal. cxvir, 143. *?* Jerem. avi, 16.
28 Hebr. χι, 13.

35 Τὸ Cor. si, 7, 10,

cumbat, scilicet quam illustris professio vestre est,
tam illustrius premium non mundanos cernitis at-
terantur, atqueafflictentur, hiagricolationem urgen-
tes, publica stipe, et exactionibus gravati, ut agre
potum sibi, ac cibaria procurent, illi militia terra,
marique perfancti, bello lacessentes, atque laces-
sili, osedentes caesique ἢ quorum nos omnium im-
munes, vivo veroqua Deo servimus. Non ut aliud
nullum suppetat, vel hoc satis est ad voluptatem,
gratulationem, triumphum ὃ sane obsecro, fratres.
Ut circumspeote insuper sit vivendum, qui ornate
cuneta, decenterque obeamus, abstinentes, et cot-
poris libidines, que oum animo conflietentur,
primo incursu repellentes mentisque puritatem
parantes, quo sincere hinc profecti, bona ineamus
eterna per Cbristum Jesum Dominum nostrum :
cui gloria et imperium cum Patre, ac sancto Spi-
ritu nuno et semper in omnemque perpetuitatem.
Amen.

SERMO LXXVI.
De'mortis recordatione odioque mundi, ac munda-
norum.

Fratres, Patresque, quam eximia Catechesis,
quam frugi admonitio est ? que intentos ad officii
functionem, vigilesque presstet. Id adeo facere
negligamus nunquam, neu cessemus a cogitatione,
et amore divino ac corporis dejunctu; siquidem
paulo post dejungemur, ac moriemur quemadmo-
dum cuncti majores, in alium mundum aliud
evum, aliam abituri vitam, immensam, et infi-
nitam. Nostra hec sane instar somnii, umbreque
est, que exiguis terminetur annis. Nec spatium
consequamur oculis temporis quantum longissi-
mum ab orbis fabrica ad seculorum pertinet de-
cursum, quin cujusquo vitam, quemadmodum ad -
Davidicas perveota metas, atque id in perpanels,
minime ulterius tendat. Hec enimvero arbitrati
omnes obivere sancti, hao spe, ut Apostolus testa-
tur, decessere: Non acceptis repromissionibus sed
a longe eas aspicienies, οἱ ealutantes, et conRtentes ;
quia peregrini, et. hospites sunt. super. terram, qui
enim hec dicunt, significant se palriam inguirere.
Et siquidem ejus. meminissent de qua exierunt, ha-
berenl ulique tempus reverlendi, nunc autem melio-
rem appetunt, id est. celestem. Ideo non confunditur
Deus vocari Deus eorum ; paravit. enim illis civi-
tatem 38, Hec urbs nostra, heo patria est, hioc
Patres fratresque, nostri, spiritales ac carnales.
Jatn quid ampleotendam porro hanc tempora.
riam vitam ducimus? quid in ejus studio quasi
quibusdam clavis dellgimur ? quid irrevulsi ad
exitum lJuctamur? Amentum est nolle ab exsilio
redire domum aut e bello in pacem restitui. Nos
quidem, charissimi fratres ceu prudentes, et qui
Becessionem eapte causa fecerimus, mundo mun-
danisque relictis, vel vitam meditationem quam-

36 Jos, 1, 5. *' Eccle, 1x, 5.

611

. 8. THEODORI STUDIT,E

612

dam obitus prestemus, qua meditatione cunctam À per Christum Jesum Dominum nostrum : eui gloria

exigamus libidinem, segnitiem, torporem, igna-
viam, vitiositatem, quo sic Deo accepta facientes,
bona erciscamur eterna, per Christum Jesum Do-
minum nostrum : cui gloria et imperium cum
Patre, ac $ancto Spirito, nuno, et semper, in
omnemque perpetuitatem. Amen.

SERMO LXXVII.

ac genuina obedientia, eL confessione,
studioque Dei praxceptorum.

Fratres Patresque, aliud veslrum carnale est
demensum ; aliud spiritale, illud porrectum ab
cconomo, in cibis, potu, vestimenlis locatum hoo
ἃ me nauci, in sermone, doclrinaque situm. Atque
ut illud necessario prebetur, ita hoc necessario de-
betur quoque ut nihil faciam magnum, qui hzc vobis
segmenta ac mendicabula disseram verborum, quin
tremam et extimeam, ceu rationem daturus animo-
rum vestrorum non regi, praesidi imperatori, sed
omnium judici, atque Deo, cui congenuculabunt
universi, coelestes, terrigenre, subterraneicuncteque
laudes peragent lingue, qua iu cogitatione pave-
scant illustres vita, ac sermone sancti nedum in-
felix ego. Verum opitulamini obsecro, vobis juxta,
mihique, ut amantes fratrum, virlutis functione
vobis, precibus mihi etsi mea est vestra functio,
aique e contrario, posleaquam corpus unum 80
membra sumus vicissim, et sive palitur unum
membrum, ait ille, compaliuntur omnia membra
sive gloriatur unum membrum, congaudent omnia
membra **. Et par est sane; ut vestrarum ego
rerum satago, sic vos mearum satagere; nam ego
in vobis, ac vos in me estis, pro studio et smore,
eaque norma vere fraterne reipublice ccotus
describitur. Ergo obedientiam mihi vestram in-

De vera,

"wgignem genuinam servate (non illam cauponaria

flde) in qua nati, educti, adulti Dei beneficio ad
confessionis divine culmen evasistis, primis alte-
risque periculis defuncti, non reges timuistis, non
magistratus expavistis ad certamina, plagas, ex-
silia, compedes, supplicie, expeditf, celebritatem
peperistis, ut omnibus perspeclum est, quamobrem
ne committite, fratres, ut hane vostram virtutem
prodetis, neu infamiam glorie quaratis, neu exi-
mium nomen in foedum vocabulum vertatis, quin
superioribus sequentia egregie superstruite, undi-
quaque muniti; intus, extraque divinis tecti pre-
ceptis, tentationem omnem et erumnam vincentes,
atque superantes, certi hoc. quoque adhuc nos in
acie, ac periculis versari, ignaros quid cras pari-
turum sit. Quanquam si pro nobis Deus est, quis
contra nos ? qui Filio non pepercit, quin pro nobis
omnibus prebereiur, scilicet non cum eo cuncta
largiatur? sio sperate, sic prefidite. Eaque spe,
et fiducia grassati, nihil dubito quin sanctorum
jn coelesti regno coheredes sitis, ac partiarii futuri

19 1 Cor. xi, 20. 9 Matth. xiiij, 9.

C

D

et imperium cum Patre, ac sancto Spiritu, nunc
et semper, in omnemque perpetuitatem, Atuen.
SERMO LXX VIII.
De audiendis serio sacris Litteris.

Fratres Patresque, etomnes homines cum aures
habemus oculosque, tum minime omnes audimus,
&c videmus, nec nisi auriti et perspicaces. Ergo
ait Dominus in Evangelio, Qui habet aures audiendi,
audiat ; ? ac de inobscquentibus vates : Dedit illis
Deus spiritum compunctionis, oculos ut non videant,
et aures ut non audiant ?*. Quamobrem necesse est
qua legantur serio, non leviter et obiter audire,
ne in minas incidamus, sed hoc usurpemus scri-
ptum: Discivlina Domini aperil mihi aures ?*. Eqvi-
dem qui sic audiat, inaudit, compungitur, purga-
tur, illustratur, ovat, exsultat, ut fert Davidicum
carmen : Exsultate, justi, in Domino?*, cuncta hec
umbram aestimat fugacem, omniaque pro sterco-
ribus ducit, quo Christum lucretur, exempli gratia,
audit discipulos alloquentem : Non relinquam vos
orphanos, veniam ad vos modicum, δὲ mundus me

jam non videl; vos aulem. videlis me quia ego vivo

el vos vivelis ?* ; et rursum : Ego sum vilis vera,
vos palmites?*. Iterumque : Vos amici mei estis, εἰ
feceritis quecunque ego praecipio vobis.

Jam non dico vos servos, quia sertus nescit quid
faciet dominus ejus ; vos autem dizi amicos, quia
omnia quzcunque audivi a Patre meo nota feci vo-
bis **. Et alibi: Vos estis qui permansistis mecum
ín LeMationibus meis, et ego dispono vobis testamen-
tum aeternum, ut edatis, et bibatis in. elernum super
mensam meam in regno meo "', hec, aliaque simi-
lia Dei audiens studiosus, non letatur modo, quin
mori christo quotidie animum inducit. Sane id in-
stitutum cuncti iniere sancti et his studiis quasi
quodam celebritriumphosuum Dei desiderium osten -
tarunt, quippe ait Jeremias: Non sum te sequendo
defessus, et diem hominis non desideravi 38. David
quoque : Quid retribuam Domino pro omnibus quz
retribuit mihi ? calicem salutaris accipiam, et nomen
Domini invocabo 38, Apostoli vero heo sententia
est: Nobis donatum est a. Deo, pro Christo, non so-
lum ut in eum. credamus, sed. ut etiam pro illo pa-
tiamur δ, Nec Apostoli secus: Verberati, inquit,
gaudebant, quoniam digni habiti sunt pro nomine
Christi contumeliam pati *!. Breviter iis vocibus
omnes suum Christi studium demonstrant. Igitur
audiamus, fratres, nos quoque que dicantur acuta,
et amabilem Deum studio, ac amore prosequamur,
assidue pro cunctis que in nos contulit bonis gratu-
lantes, quosin primis ad salutem delegerit in mona-
sticisanctimonia voti, tum autem orthodoxa fide prz-
ditos, nec palabundos colere se, atque venerari con-
cesserit; nam quot fraude, astutiaque mortalium im -
pulsi sunt in errorem, ac fuci plausibilitate decepti ?

*! Rom. xi, 8; Isa. vi, 9, 10... 353 Iga, 1, 5. ** Psal. xxxii, 4.

M^ Joan. xiv, 18. ** Joan. xv, 5. " Ibid. 15. 51 Luc. xxii, 38. ?5 Jerem. xvir 40. 39 Psal. cxv,

12, 13. * Philippe. 1, 29. *! Act. v, 41.

613

SERMONES CATECBETICI.

614

quot fame afflictantur, non panis, autaquesiti, quin À secundum illud, Ego dia : Dii estis, et filii Excelsi

verbi audiendidivini,quemadmodum scriptum est^??
Nobis quidem, ceu opipara quedam mensa, prabita
sanctorum doctrina est, alio hinc sermonem quasi
quasdam condiente cupedias, indealio velut aurum,
divina moliente verba, ac serio uliis, aliisque hinc, et
iade acclamationum delicias comparaotibus : ut
n3n abs re porro cum Apostolo dixerimus : Si Deus
pro nobis, quis contra nos ἢ quia proprio Filio non
pepercit, sed pro. omnibus tradidit illum, quomodo
πῦπ etiam cum illo omnia nobis donabit ? Quis accu-
sabit adversus electos Dei ? Deus qui justificat, quis
tt qui condemnet? Christus qui mortuus est, imo
qui ἐξ resurrezit a. mortuis, qui et est ad. dexteram
Dei, qui etiaminterpellat pro nobis "3", videlicet Deum
ac Patrem, suumque regnum est perenne daturus:
quem gloria decet et imperium cum Patre acsancto
Spiritu, nunc el semper, in omnemque perpe-
tnitatem. Amen.
SERMO LXXIX.

Nequauqam masle, quin fortiter obeundum αὐ quod
vocati simus divinibus opus.

Fratres Patresque, segnitiem nostram excitans
Apostolus, scribitin hec verba : Gaudete in Domino,
:emper ilerum | dico, gaudete. Modeslia vestra nota
jit (18) omnibus hominibus. Dominus prope est, nihil
solieua sitis, sed in omni oralione, et obsecratione cum
gratiarum actione petiliones vestra fiant ad Deum 33,
Quamobrem ne torpeamus ; quin vivide, atquefor-
titer obeamus ad quod vocati simus divinitusopus :
nam equidem Deus est qui e vita communi ad pro-
fesáonem nos monasticam vocavit, qui incolumi

quadam veste, hilarique toga amicivit, qui a legis
exsetratione redemit, factus pro nobis exsecrabitis.
Itaque eoegstamus in libertate in quam a Christo
sumus asserü, neu servitutis rursum teneamur
jugo, neu fedus cum vitiis ineamus. Servus manu
missus psratitius, nequaquam inducat animum ser-
vitutem deduo servire,abeaque profugus longissime,
gaudet qsod servili tyrannide sit exclusus, etsi
haud malum est omnino servitus ; nam. Apostoli
hzc sententia. est, Servus vocalus ea? non sit. libi
curz «det ai potes fieri. liber, magis utere) qui
enim in Domino vocatus es, Domini, similiter et qui
ltber tocatus | esl, servus. est. Christi *; atque inte-
rím, mancipatus, negat sub servitutis venire jugum,

quo nos debemus magis, peccato liberati, procul ἢ

abscedere.

Nescimus quid in nos desigaarit? non pomario
proscripsit ? non mortales ex immortalibus elfe-
cit? non in hanc luctuosam iotroduxit vitam ?
non mali auctor omnis et fuit et nuno est ? Ut fu-
riendum sit nobis, ceu pessimum, odio prosequen-
dum, ut odio dignum, potiusque diligenda virtus,
qui angelos comparet mortales, atque adeo deos,

3 Amos virr, 11, 5?* Rom. viu, 31, 31.
5 Matth. vr, 24. * Psal. xrix, 21.

93 Phillipp. 1v, 4-6.
95 Joan. xv, 22.

omnes 5. Ecque est autem vis virtutis mundi pro-
pudium &amorque divinus. Nemo enim potest, ait,
duobus dominis servire, non polestis Deo servire
et mammonz **. Non virtuti, et inherere vitio po-
testis, nam luci cum tenebris commuuio nulla est.
Jam levia sunt Dei precepta; grave, ao nefas po-
tius, insulse contendero qui contrariis potiamur ;
arbitrarique virtuti juxta, et vitio vocare, id est,
carnalibus desideriis, ao spiritalibus fscinoribus.
Enimvero si ad perfectionis evasimus mensuram,
pol Deo gratie, & quo est omne beneficium, mu-
nusque perfectum, pol stabiles consistamus, divi-
no timore tuti, ab habituque preclaro immobiles,
et inflezi ; sin quid desit urgeamus, nitamurque ad
perfectionem contingere donec fugendi imminet
tempus, fide prefirmi, spe alites amore devinoti,
submissione nitentes, obedientia compti, patientia
explorati, confessione relucentes, ceterisque cun-
ctis recte factis velut ad amussim politi, ceu veri
monachi, ceu minime mendaces subditi seu probi
Christiani, ceu Dominici servi, quo cum expedite
hic vitam peragamus, tum supremis bonis potiamur
per Christum Jesum Dominum nostrum : cui glo-
ria et imperium cum Patre, ac sancto Spiritu,
nunc et semper, in omnemque perpetuitatem.
Amen.
SERMO LXXX.
Doctrina de fide.

Fratres Patresque, debitum nunc quoque de-

mensum vobis offerimus sermonis, tenue id qui-

G dem, ac mendicuim, sed quod necessario offeratur

tamen, ne ob silentium nos damnemur, vosque
aliquantulum solatium capiatis : nam ut. maxime
id e sanctorum lectione Patrum sentiatis, nihilo-

minus nostram hanc etiam nauoi requiritis doctri- ^

nam, ac pre ilia, hanc ausim dicere, ceu illa histo*
rice recitata, hac in faciem dictata, et acguendo
instituta, ail enim, Arguam te, et statuam contra
(acie: tuam peccata tua "1. Si non venissem, et locu-
tus fuissem eis, pátcatum nom haberent, nunc autem
excusationem non habent de peccato suo 9. Quod ab-
sit de vobis dicere ; siquidem haud sermocinamur,
ut immorigeris, ac flagitio constrictis (minime gen-
tium), quin ut morigeris filiis, ut charissimis natis,
ut unanimis, et qui concorpores sitis, ac commz:li-
tones, quo gaudeatis, quo proficialis, quo sinceri,
et irreprensi in Christi diem evadatis, Christiano-
rum pleni fructuum probitatis, in gloriam laudem-
que Dei. Ut vobis comparata sit oralio ; nam qui
aque scaturiginem e prerupta olim caute Israelitis
praebuit, quid mirumsielapidea hac mente brevem
oratiunculam extundat ? Quam haurientes, Deo gra-
tulemur, qui alimenta ac potum conferat, vitam-
que instruat nostram velut in solitudine, hic de-

M [ Cor. vii, 21.. * Paal. rxxxr, 6.

(18) Γενέστω auctor citat, γνωριζέσθω habent evulgau.

Jf

615

S. THEODORI STUDIT/E

616

gentum. Sed quoniam priscse historie meminimus, À que ? Testimonio sunt exsilia, persecutiones, com-

contemplemur, si libet, que tum immorigeris eve-
nere, de quibus Apostoli bec sunt verba, Sed! non
in pluribus eorum beneplacitum est. Deo : nam pro-
slrati sunt in deserto. Hec autem figura facta sunt
nostri, ut non simus concupiscentes malorum, sicut
et illi concupierunt. Neque ídololatrz efficiamini,
sicul quidam ez ipsis, quemadmodum scriptum est :
Sedit populus manducare, et bibere, et. surrexerunt
ludere. Neque fornicemur, sicut quidam ex ipsis
fornícati sunt, et ceciderunt una díe viginlitria mil-
lía ; neque tentemus Christum, sicut. quidam eorum
tentaverunt, et a serpentibus perierunt ; neque mur-
muraveritis, sicul quidam eorum murmuraverunt, et
perierunt ab exterminatore **. Quse contemplati, fra-
tres, ire causas divine, pravum desiderium, mur-
mur, Christum tentare fugiamus. Quinam is ten-
tetur autem ? incredulis illapsis cogitatis, ut prolo-
quamur. Ergo necessaria prebebit? ergo hostile
bellum feremus? ergo hoc illudque patiemur?
nequaquam, fratres, (incredulorum ea sunt, at-
que dubitantum :) quin quid creduli omnia pas-
BUTOS.

Sic Noachuscredulus diluvii internecionem evasit,
arcam fabricatus ; sic Abrahamus credulus parens
multarum factus nationum est; sic Moses credulus
mare ceu terram peragravit ; sic pueri creduli ter-
gemini in igne quasi quemdam duxere rorem, nec
conflagrarunt ; sic Daniel oredulus leonum illesus
faucibus exivit. atque, ul breviterdicam, sic sancti
omnes sanctimonia, sic probi probitate, sic marty-
res defuncti martyrio sunt. Ita creduli nos quoque
cuncta patiamur, Christoque duce vincamus coro-
nas adepturi probitatis, atque hanc ejus audituri
palmariam vocem: Venite, benedicti Patris mei,

"M.possidete paralum — vobis regnum a constitutione

mundi 9. Cui gloria et imperium cum Patre, ac
sancto Spiritu, nunc et semper, in omnemque
perpetuitatem. Amen.
SERMO LXXXI.
De amore erg projettum ; neu fulilitale occupemur
vite, ín melíus provehamur.

Fratres Patresque, studio vol alloquor, non ne-
cessitate, et si necessita impositas mihi est, illo-
quendi : etenim zelo prosequor divino, quantumvis
noxius valdeque in vestro gaudeo profectu. Sim ac-
cidit frequenter ut vos contristem, quemadmodum
prodie, at ne id quidem quo contristemini, quin
eximium cognoscatis meum in vos amorem (siqui-
dem castigat serio quem quisque deamat, οἱ quis
est fllius vero, quem non castigat pater?) quo per-
fecti integrique sitis, nulla in re defecti, nam alio-
quin et amplector, et obedientes, ac morigeros te-
stor, patriaque precepta obeuntes, quanta haud
scio an ulli nostra memoria subditi diligentia. Neo
pol adulor, quin vera predieo ; nam quis tam una-
nimus patri, aut obsequens profecto est in Domi-
nicis mandatis, quam vos illustres estis undiqua-

€ [ Cor. x, 10. 5? Matth. xxv, 34, 5: Coloss. 1, 1.

pedes, miserie, ac vel in sanguinem renixus,
meundo cum peccato certamine, quanquam haud
ad vestrum est. Dei beneficium est, a quo et laus
suppeditat. Igitur alii sibi pecunias babento, pre-
dia, monasteria, collegia ; mibi ac celebritatem
satis est vos duntaxat babere, in quibus me osten-
tem, scilicet mea estis letitia, corona, vita et ala-
critas, ac si quid aliud insigne est. Tantum cohor-
tor egregio et studio minime supersedere, nec mo-
dum tenere boni, et ascensus quasique qui carnales
ambiant pecunias inerxsaturatum plus babendi de-
siderium contrahunt, sic vos in spiritalibus ad ex-
tremum halitum finem nullum facere in melius
provehendi, siquidem haud sunt pares hujus tem-
poris erumns ad eam gloriam que in nos exhi-
benda est. Non vitas intuemini sanctorum, quod
laboribus ac sudoribus sint exacte ? non martyria
sanctorum, quotcruoribus sint suppliciisque con-
fecta ἢ Quamobrem ἢ quo Christum lucrarentur, quo
bona pararent quie mentem et ingenium superant,
posteaquam temporalia sunt que videntur, que
non videntur sempiterna. Non 80] eximius est? at
is quoque jamjam in tenebras abibit. Non eximia
luna? at ea quoque haud lumen edet. Non eximie
stelle ἢ at e& quoque collabentur. Non eximium
celum ὃ at id quoque ceu vestimentum veterascet,
cunctaque mutabontur, novis ccelo atque terra pa-
randis, uti scriptum esi, ac vita subitura felice,
et ineffabili, qua socia Christo conjunctaque ma-
neatur. Atque haec sunt promissa, ex iisque cogi-
tatis presidium contrahamus que sensibus capian-
tur iis que sensum fugiant vincentes, studiumque
carnis divino coercentes, ac quemadmodum Apo-
stolus docet : (Quz sursum sunt, quarentes, ubi
Christus est in dextera Dei sedens, quae sursum sunt
sapientes, non qua super terram δ᾽, ceu hominum
plerique, qui tanquam suescogitationum luto volu-
tentur, vitiorum obruti lacunis, quorum excitus pe-
siis, atque in ignominia gloriu est. Ceterum nostra
in colis vila eet, unde et sospitatorem manemus
Dominum Jesum Christum, quem et spectare me-
reamurbenignein regnum nos asciscentem, mactum
gloria etimperio cum Patre, se sancto Spiritu,
nunc et semper, in omnemque perpetoitatem.
Amen.

SERMO LXXXII.

Operam dandam ut ab omni inguinamento purgemur
per panitentiam, quam Dei munere habeamus.

Fratres Patresque, vulnus vos mei pedis contri-
Blavit, nec injuria; nam leto, moestoque pariter
consentitis, ceu fratris studiosi, ceu patris amantes,
Ego hine vero catechesim molior. Quo pacto 1 sane
ob mea saucius peccata, ilicet opem, 86 medicinam
postulavi, quo factum est ut totum hoc triduum
versari nequierim vobiscum, tum autem Dei mise-
ricordia curatus, denuo intersum vobis, et inerro.
Idem in animi morbis usu venit: recepit quis ez

611

reptus animi deformatione, scelerata cupidine, ira,
furore, odio, invidia, rixa, contumacia, aliove le-
tbali ullo facinore flagrat? e vestigio opus medicina
est (ea est autem ponitentia, id est, compunotio,
fletus, lamenta, contritio cordis, celera peniten-
ti: pharmaca); indeque persanari, et in priorem
redire statum, quod ni flat, peccatum peccato, vul-
nus vulneri deprendimur addentes,incurabili morbo,
lethifera quadam peccati wgritudine conflanda, sed
nequaquam sic, fratres, quin cavendum in primis
ut ne peccemus, nam quid animo jucundius puro,
et inconcussa vitiis mente? sin accidat peccare
quoque, ut est labilis natura nostra, extemplo cor-
rigendum, nec vel ad horam incuratum sinendum
quidquam est, quippe instar furis mors es!, nec qua
hora fur veniet tenemus, concubia nocte, an galli-
cinio. Jam imparatum e corpore recedere plenum
est periculi, sistique Christi tribunali perhorribile.
Vivus est enim, ait ille, sermo Dei, et efficax, et pe-
natrabilior omni gladio ancipiti, οἱ pertingens usque
ad divisionem animz ac spiritus (19) compagum quoque
ac medullarum et discretor cogitationum, δὲ inten-
tionum cordis, et non est ulla creatura. invisibilis in
conspectu ejus, omnia autem nuda. el aperta sunt
oculis ejus, ad quem nobis sermo *?*. Ac si eegre
sospitatur probus, his sic habentibus, inquam, im-
pius atque sceleratus ubi comparebunt ? si Daniel
vates judicio per visum conspecto attonitus inhor-
ruit, quid nos passuri sumus, cum ad reserit de-
ventum? Fluvius, inquit, igneus trahebatur coram

eo, millia millium assisiebanl ei; οἱ decies millies C

ceutena. millia ministrabant ei, judicium sedil, eL li-
Wrieperti sun! 9, que ubi contingent, ecquis sub-
siste, ecquis praefidet, nisi qui recta imbutus fide
est aque actione preclara, qui fortitudine, justitia,
temperantia mactus obsecutus ac subjeclione per-
functus? Igitar cavendum est omni studio, fratres,
horaque metuenda mortis, atque hinc in oras pa-
randuseritus, nec committendum ut incautos fal-
lat homieida hostis, qui semper socordia ptesens
dimitlal, etin futurum exsecutionem subjectet man-
datorum: nam is est serpens, delusor, ao qui fa-
cinorum modos ingerat diversos. Quem ne ignore-
mus, quin assidue divina operepulsum profligemus.
Equidem vos hanc in horam frequens huc convo-
cavi; quo tria hoc ex ore verba audirelis interque
vos solatium vicissim mutua admonilione caperetis :
siquidem prestans admonitio est, animum usque-
quaque novitium comparans. Quod Patrum in mo-
rem factitantes, novi explorate, ac confido, salutem
quesituros, et Deum propitium paraturos, regno
adipiscendo celesti, per Christum Jesum Dominum
nostrum. Cui gloria et imperium cum Patre, ac
sancto Spiritu, nunc el semper, in omnemque
perpetuitatem. Amen.

SERMONES CATECHETICI.

aspectu audituve in mente vulnus? Fanatica cor- A

618

SERMO LXXXIII.
Gratulatoria, qui fratres adventantes haud ponitende
domo capiamus.

Fratres Patresque, agende sunt nobis Deo gra-
tis pro bonis qualargitur, maxime hocin hospitio,
quod, et si profugis, ceu in monasterio degentibus,
satis superque est, unde adventantes domo capia-
mus.

Videtis quot jugos hinc inde commeant fratres,
(nec immerito; nam quo alio respectent nisi in
Deum prorsus, ac tenuitatem nostram ?) videtis et
alios fratres Patresque, inopes, ac deploratos,
divertentes, peneque dies sine invitatione est nul-
lus, neque in his omnibus tamen necessaria defe-
cere, quin superÉua quoque prebita frugalitas est.
Enimvero quid aliud dicamus quam haud frustra
esse qui promiserit, Quzrite primum regnum Dei,
ei justitiam ejus, et. hac omnia vobis adjicientur 5*,
nobis quidem sunt adjecta, frumenti, vini, olei fer
lilitas, et que alia fert necessitas, cunctaque spe
majora sunt, nec sufficimus, aut agendis gratiis ut
benignitas meretur vocem habemus rumpere. Sin-
nimirum invitationibus cogimur in arctum ac com-
primimur, at videsis merces, lausque ad Deum
quanta, ipsi monasteria tenentes admirantur, si-
quidem qus iis haud facere contingat, nobis per-
agere tribuit Deus. Quamobrem ? divina agnoscenda
potentia, que spe fideque prestanda, non humanis
officiis obeatur. Mihi certe res nostrates similes
Israelitarum in deserto erroribus videntur, qua-
driennium hodie nec serentibus, nec metentibus,
suppeditat indeficienter alimenta corpori Deus, non
manna coelitus pluens, sed horrea reserans ha-
bentium, non e caute aquam ciens, sed pio-
rum nobis vinarias cellas profuudens, caeteraque

largitus que haud facile recenseam. Non hoc mi- p

rum, insolens, laudabile? Addam et aliud apostoe
lice, sicut egentes nos quidem, multos autem locu-
plelantes, tanquam nihil habentes, δὲ omnia possiden-
les 5, tantum in nos clementis Dei beneflcium est,
tantaque Jibesalitas : ul. periculum sit ne honorum
ignoratione Injuríam beneflco faclamits. Sed adver-
tamus animos, fratres, una omnes serio, tam qui
hic degitis, quam qui commeatis, ae Dominica se-
duli precepta exsequamur, mutuoque moneamus,
ad amoris, ac bonorum operum instigationem, non
projecte viventes, nec carnis, animive libidinibus
perfuncti, nec murmurantes, instar priscorum:
nec Christum tentantes, ut tum ii, poteritne hec,
illaqueDeus porro suf(icere? equidem scriptum est,
Ümnia possibilia sunt credenti . Nobis quidem que
ad salutem faciant credulis tum postulata Deus
cuncta prebeat, tum adjumenta corporis ; viteeque
peragremus aolitudinem, luce illustrati veritatis, et
Amaleciten profligemus qui aciem fugiat oculorum
validis instructi armis spiritus, atque haud pro-

9! Hebr. r, 13. 5* Dan. vri, 10. 5* Matt. vi, 33... 55 11 Cor. vr, 10, 55 Marc. 1x, 22.

(19) Eópatoc. Erat in nostro, sed emendavi ex Vat. πνεύματος. Àc sic est in divo Paulo.

PATROL. Gh. XCIX,

20

hd
A.

019

S. THEODORI STUDIT/E

620

missum equidem solum invadamus (siquidem ni- A stini nobis Spiritus polentia sunt, viribusque lo-

hil δὰ nos momentanea ac caduca), quin coeleste

regnum ineamus ; certus est enim qui stipulatus

dixit, Beati qui persecutionem patiuntur propler

justitiam, quoniam ípsorum est regnum celorum ?'.

Cuigloria etimperium, cum Patre, acsanctoSpiritu,

nunc etsemper,inomnemque perpetuitatem. À men.
SERMO LXXXIV.

Nequaquam occasionem — quzrentibus prebendam,
deque ineundo cum vitiis conflictu.

Fratres Patresque, presentibus malis haud abs
re hoc Apostoli usurpemus, Teníatio non nosappre-
hendil nisi humana 5" , quod ob dominum Theocti-
stum, eximium senem, diximus, velut omnino no-
strum. Eoque est autem tentatio ? quod is in insu-
Jam Chalciton est relegatus, ejusque sacerdos, ἃ
contubernali delatus: ceu immemor principum,
crudelissime tergo vapulavit. Ut mihi quidem con-
flari in nos pericula videantur, et si plerumque
reperimur ipsi in ea nos inducere, qui enim possunt
monasterium tenentes non memoriam agitare prin-
cipum (scilicet non incolumes in urbe fratres : Pa-
tresque degentes hereticis concrant tumultum ?)
Ezite de medio eorum ὅδ, εἰ separamini, dicit Domi-
nus, et. immundum πὸ teligeritis V, hi contra fa-
cientes, sustinent contraria. Nos enimvero nauoi
profugimus urbanos, hac in ora considentes, ut
ne occasionem quirentibus prebeamus, ac nos in-
demnes hactenus tutatus Deus est, tuteturque etiam
porro, si eavebimus, neque effutiemus hoo el
illud, nec levibus et improbis sermonibus aurem
tribuemus. Que Apostoli sententia est ? Sermo ves-
ter semper in gratia sit, sale conditus ut sciatis quo-
modo oporteat vos unicuique respondere *? ; rursum-
que Dei germanus inquit : Sic loquimini, et sic facite

. Sicut per legem liberlatis judicandi δι,
TN Quamobrem demus operam circumspecle ne in-

tempestive in periculum ruamus, quin imminens
malum ceu laqueum evadamus. Atque hec tentatio
est humana, id est levis; ceterum demonum, ea
vero est pergravis, et implacabàlis, qui nobis
vexandis in.díes, hor&s, momenta dediti, perdiffi-
cilem conflictum, arduamque cum primis victo-
riam prestant. Sed quoniam nihil non diligentia
confit resistamus, ac Christo duce vincemus ; nam
is est qui nobiscum perferat certamina, quando-

cate, consilia destruentes, uti scriptum est, et
omnem altitudéinem extolleniem 56 adversus scien-
tiam Dei, et in captivitatem redigentes omnem intel-
lectum in obsequium Christi, et in. promptu habentes
ulciscentem | inobedientiam **, idque jugiter. At-
que hoc improfligabile bellum est, hoc multiplex
et diuturnum martyrium, nam qui assiduis petitus
cogitatis minine defetiscatur, accidatve Babhali,
quin repugnet, ac vitia transiliat, cupidinem, fu-
rorem, iram, timiditatem, ne is martyrio in dies
multetur, habeatque qui cum Paulo dixerit, Quoti-
diz morior, per gloriationem, quam habeo in Chris-
sto Jesu Domino nostro , Quin sub certaminis
fine audeat effari, Bonum certamen cerlavi, cursum
consummavi, fidem servavi, in reliquo reposita est
mihi corona justitie quam reddet mihi Dominus in
illa die, justus judex *5, quod eloqui nos quoque
universi queamus, comptique justitie corona re-
gnum ingredi coleste per Christum Jesum Do-
minum nostrum. Cui gloria et imperium cum
Patre, ac sancto Spiritu, nunc et semper, in om-
nemque perpetuitatem. Amen.
SEHMO LXXXV.
Doctrina de noxia fugienda voluptate.

Fratres Patresque, quantum certamen incum-
bat doctori pro discipulis Apostolus ostendit ad
Timotheum in hec verba: Insta opportune, impor -
tune, argue, obsecra, increpa, in. omni palientia, et
doctrina ; erit. enim tempus cum sanam docirinam
non sustinebunt *'. Equidem vero absit ut sic affe-
ctus vobiscum sermociner, sed quia veternosa,
pronaque natura nostra, que est oblita precepto-
rum quasi calcar, orationis stimulum et tanquam
verbera assidue requirat, quo evigilet ac proposi-
tum sibi gaudium cernat, nam quid enim, non
promissum coeleste regnum est ? non vitaimmor-
talis ? non ineffabilis letitia ? non pomarii delicis?
non pares angelis honores? non requies sempi-
terna ? Jam cur vincula, carcer, exsilia, a&ruinnz,
tormenta, neces expetuntur? non ut promissa
consequamur bona, atque intentas ponas fugia-
mus? Videsis martyres cruorem letos effundentes,
et alacres ad ensem, ignem, bestias, ceteraque
cuneta supplicia abeuntes; videsis et sanetos cum
animi voluptate corpus affliclantes, atque in servi-

quidem Sine me, inquit, nihil potestis facere **. [) tutem redigentes nihilque arbitrantes virtute sua-

Quam in tentationem satagamus non incidere, neu
diabolo in manum convenire, ubi haud brevis aga-
tur in insulam relegatio, quin 8 Deo projecti in
extimas tenebras portatio, nec tanta, tantillave
flagra, sed immensas, eterna, infinita siquidem
Surgent, ait, qui bona fecerunt in resurrectionem
vitz, qui vero mala egerunt in. resurrectionem judi-
cii 9, ltaque timeamus, fratres, porro,ac contre-
miscamus, cunctis contractis opibus, que in inte-

8 Matth. v, 10.
1, 95. :? Joan. xv, 5.
9. €* II Cor. vi, 17.

V*IOor. x, 13. 58. Isa. Li,

11. 89 II Cor. vi, 17.
53jJoan. v,29. $* II Cor. x, 6. 55 I Cor. xv, 31.

vius. ltaque quid nos stertimus porro ? quid diffun-
dimur ? quid perniciosis ac pesti feris vitiis occum-
bimus, que telo cor acutius vulnerent * Exite de
medio eorum, et separamini, dicit. Dominus *5, non
abs re hic usurpemus quoque, quamobrem sece-
damus ab eis, ceu Sodomis, ac Gomorrha, igni
atque sulphure ambustis, carnisque sensis deposi-
tis, que spiritui reluctentur, et repugnent, a ser-
vili studio asseramur, animis inventuri requietem,

€! Jacob.

^» (joloss. iv, €.
9 [I Tim. iv,

^ II Tim. rv, 7.

621

SERMONES CATECRETICI.

622

sam quid requietius mente esl, que vitiis imper- A sedinaspectabilibus cogitatis ferire haud supersedet,

cita cum Deo agitet pacem ? hoc gaudium ae
triumphus, hoe felix suavitas, sacraque est vo-
luptas.

Quapropter si frui volumus, perditem carnis
voluptatem fugiamus, unde corruptela atque mors
nascitur ; siquidem. Qui seminat, inquil, in. carne
sua, de carne el. metet corruptionem ; qui autem se-
minat in spiritu, de spirilu melel vitam xternam **.
Sin apparere volumus gloriosi, vanam, et hano
goriolam contemnamus, compti humilitate, omni-
que pr'eclara functione absoluti ; ita enim tum ex-
peite prsassentem vitam transigamus, tum bona
sdipiscamur futura Domini nostri Jesu liberalitate
atque beneficio. Cui gloria et imperium cum Patre,

atque incendere, non igni cum materie permixto,
sed pravis desideriis, caeterisque vitiis animos ten.
tat eL oppugnat. Igitur state succincti. lumbos ve

stros in veritale, ut est in Litteris, et induti loricam
justitie, et. calceati pedes in. praparatione Evangelii
pacis, in omnibus sumentes scutum fidei, in quo pos-
sitis omnia tela nequissimi ignea exstinguere, et
galeam salutis assumitle, et gladium spiritus, quod
est Verbum Dei ?!. Que nos nauci quoque precepta
apostolica locuti, pariter cohortamur in erumnis
minime defetisci, aut in tentationibus vacillare,
scientes qui amplius tentelur; ei amplioris corone
occasionem queri. Vires quidem prebeat Deus;
nam potest sane que promisit exsequi, ac nos con-

st sancto Spiritu, nunc et semper, in omnemque B firmare, qui non flagra solum, quin ignem, gla-

prpetuitattem. Amen.

SERMO LXXXVI.

De gratiarum actione, neu in lenlalionibus vacil-
lemus.

Fratres Patresque, triennium jam hoc vitam in-
solentem ducimus, nec prorsus oppugnati, nee citra
oppugnationem manentes, ex quo et invicem visi-
mus, et ultro citroque commeamus, quod humani-
tatis opus est divine; nam qui vacillantes superioris
intervallo oppugnationis videret, cum custodias
contraxit, tum adhuc orthodoxiam differt pro
inpervestigabili justitie sue judicio. Atque id sic
quidem. Ego vero, qui leviter despectarem, paucos
credebam ob Dominum vexatos, nune cernens quo-
üd,ut sic dicam, quot adventent fratres, pene
juvenesco, posteaquam tot sunt qui Dahali haud-

quqeam genu flexere, quin Domino ceu lucidas

se suas eonservarunt, quacunque ejus dominium

patet, ut 2us haec habeat quoque quod ad posteros
glorietur, vers inesse in nobis Deum. Nec deperdidit
Ecclesia robur, ut verax Domini fert promissum, quin
ei illisi ab evo cunctis cum spume instar marine
sunt dissolnti, tum ea, ut irrupta cautes, in eadem
fide, ac confessione permanet, itaque gauderein eo,
et exsalüre debemus, ac Pol vigilare, el advertere
procineti, ne fors iterum repente ingruat tentatio.
Scilicet non hoc agitur, ut semel, bisve, aut sepius
periclitemsr ; sed ad extremum tuenda confessio
est, nee qui ferantur extimescendi rumores, aut
flagra metuenda, que lacerare corpus videantur,
aot quz» carnem compedes premant, aut alia quavis
humana noxia, quin solus terribilis Deus habendus,
cojus omnia natu labefactentur, soleque pavende
pene immortales; quarum infanda experientia est .
ceterum quse in manibus sint seu adversa, seu pre-
hta, somniorum simillima, celerrime exspirant, si-
midem scriptum est, Sagitle parvulorum facta
unt plagae eorum ὃ. Adhec depugnandum quoque
&t cum persecutore, qui obtutum fugiens oculo-
rum, in dies nos lacessit, ac non sensibilibus loris,

dium, bestias aliaque cuncta patiamur, quod Apo-
stolus prefidens scribit in hec verba : Sed in his
omnibus superamus propter eum qui dilexit nos "* ;
et, Certus sum quia neque mors, neque vila, neque
principatus, neque potestates neque altitudo, neque
profundum, neque crealura alia poterit nos separare
a charitate Dei, quae est in. Christo Jesu Domino
nostro 18, Equidem sic affecti martyrium in dies vel
ante martyrium, jugeque certamen vel ante certa-
men obeamus, partem cum martyribus habituri
per Christum Jesum Dominum nostrum. Cui gloria
et imperium cum Patre ac sancto Spiritu, nunc et
semper, omnemque perpetuitatem, Amen.
SERMO LXXXVII.

Ne possessiones paremus, ne solitarii degamus.

Fratres Patresque, summum beneflcium nobis
tribuit Deus prose oppugnationem, quemadmodum
in Evangeliis ait, Beati qui perseculionem patiuntur
propter justitiam, quonia ipsorum et regnum calo-
rum "*, etsi videndum est nobis, ne vilam obeuntes ^
beatitudine indignam oppugnationem in penam
habeamus. Igitur necesse est in primis qui oppp-
gnetur minime solitarium degere, quin cum altero
fraire convivere, siquidem, Ubi sunt duo vel tres
congregati in nomine meo, ibi sum in medio eorum 15,
inquit Dominus. Deinde non nisi necessario prodire,
sed quo in loco diversetur manere inibique operam
dare precibus, supplicio, lectioni, psalmodie, opifi-
cio reliquisque studiis praeclaris, aspectum fugere
muliebrem, ab omni fratre immodeste se gerente
abstinere, letitiam gratulationem agitare, in spem
arreclum [animum], et presentibus contentum, pro
Christoquesubeundis suppliciis paratum; ubiestenim
oppugnatio, consequuntur et supplicia. Quibus sic
se habentibus, ubi sunt qui solitarii degunt, ac νῷ
erciscuntur? nam Va soli, ait, quia cum ceciderit,
non habel sublevantem se 75. Übi sunt qui servos
tenent, οἱ monachorum libertatem amittunt ; qui
agros, vineas, boves, mulos mercantur, ac lepram
contrahunt Giezis? hinc argenti, hino Ivcri studium,

δ Galat. vr, 8. 19 Psal. rxur 8. 7! Ephes. vi, 14, 45. 7? Rom. vin, 37, 23 Ibid. 39, 7* Matth.

v, 10. 15 Matth. xvin, 20. 7* Eccle. iv, 10.

623

S. THEODORI STUDITJE

624

hinc stabilitag, fraternique convictus detrectatio, A est, quemadmodum scriptum est, Et hi omnes, testi-

et singularis, atque ex sua cujusque libidine vita ;
hinc vestra causa ab exteris gentibus Dei nomen
contumeliis laceratur, ut Littere loquuntur ; hinc
animi lapsus exsistunt, qui enim potest non labi
projecte vivens : Nescilis, inquit Apostolus quia
templum Dei estis, el spiritus Dei habitat in vobis? Si
quis aulem templum Dei violaverit, disperdet illum
Deus ΤΊ» rursamque : Nolite errare : neque fornicarii,
neque idolis servientes, neque adulteri, neque molles,
neque masculorum concubitores, neque avari, neque
[ures neque ebriosi, neque maledici, neque rapaces
regnum Dei possidebunt ?*. Atque heec iis dicta sunt
qui communi vita teneantur, at non idem nobis,
sed quid? Qui autem sunt Christi, carnem suam
erucifizerunt cum vitiis '?, et : Vos non estis ex hoc
mundo 80, et : Vestra conversatio est in calis *', Ita-
que quid beatitudinem perdimus porro ? quid con-
fessionis generositatem conspurcamus? quid ni
fratres imitamur probe viventes, quorum illustris
vita est, lausque ab Deo, ac hominibus? Non et
nos tandem destertemus? non resipiscemus ? non
salutis curam agemus ? non obitus diem pre oculis
eumemus? Quo pacto ad Christi tribunal sistemur?
ecquam reddemus rationem, qui otiosi penas
verbuli daturi, in majoribus, ac pregravibus vin-
camur? Verum destertamus, vel serius, fratres,
resipiscamus, vitia profligemus, tenebrarum opera
deponamus, armaque lucis induamus, animos omni
custodia tuentes, undiquaque Deo placentes, quo
sic incolumes perennium hereditatem bonorum in-
eamus per Christum Jesum Dominum nostrum.
Cui gloria et imperium cum Patre, ac sancto Spiritu,
nunc et semper, in omnemque perpetuitatem.
Amen.
SERMO LXXXVIII.
De mortis recordatione.

Fratres Patresque, quod animo tantum, tanquam
utile bonum est, ac mortis recordatio ? de qua et
disserere invitor ab Cle episcopo defuncto, quem
vos morienlem minite" vidisti, nos, qui videri-
mus, oppido et fructum, et stimulos quosdam sen-
simus, que in eo gererentur in nobis contemplati.
Ergo excessit ille, ac discessit, ceu qui tabernacu-
lum frabricatus destruit, in hanc vitam minime
rediturus ; non ei celum utile deinceps, non terra,

monio fidei probati, non acceperunt. repromíssionem,
Deo pro nobis melius aliquid providente, αἱ non
sine nobis consommarentur **. Ecquid nos igitur,
fratres ? quid aliud, nisi quod idem subibimus ?
Non eque moriemur * non eque in terram rever-
temur, unde assumpti sumus? non sque pulvis
cinisque fiemus ? Inspectemus monumenta, videa-
mus in quid vite desinat status. Quid erumnosum
hoc amplectimur corpus, quod postpaulo terre ac
vermibus tradetur? quid vitiis involvimur, quibus
sub obitum occurremus ? Sane hic adhuc spirans
duos sibi dicebat apparere virum et feminam, hanc
statura sublimem, illum brevem et gibbosum, qui
se coargueret ac crudelibus verbis acciperet ; qua-
propter et ingemebat, plorabundus, obitumque
detreclans, ac pretrepidus. Non videtis cujusmodi
sententia sit mortis? non aspicitis ut ante mortem
quoque actores, et accusatores demones habeamus?
Etenim sic habet, que hic obite amplectamur cogi-
tata, ea et in decessu spectabimus. Igitur si provi-
demus Dominum in conspectu nosiro semper **, ut
Littere loquuntur, si custodem vite angelum revol-
vimus, si hos illosque sanctos contemplamur,
eosdem videbimus quoque supremum spirantes ; sin
haud ita, sed vitiosos contra characteres, ac dia-
bolicas mentis deformationes cogitamus, iisdem
occurremus, id quod est miserandum est capitale.
Quamobrem contendamus haud deprendi in iis
simulacris, quin animi sub obitum puri reperiri
quo cum fiducia dicamus nos quoque, [n pace in
id ipsum dormiam, et consopiar ** : sopor est enim
mors probo, quemadmodum et Dominus inquit,
Lazarus amicus noster consopitus est, sed vado ut a
somno ezcitem eum *9*. Sin sopor est, nimirum causa
est requietis, et auspicande perennis occasio vite
ut ait sacer Apostolus : Nunc autem Christus resur-
rexit a mortuis, primitie dormientium factus; ac
rursum : Absorpla est mors in victoria ; ubi est, mors,
stimulus tuus ? ubi est, Orce, victoria tua ? Stimulus
autem mortis peccatum est, virlus vero peccali lez.
Deo autem grati» qui dedit nobis victoriam per
Dominum nostrum Jesum Ghrisium 36. En absorpta
mors est, en victoria data, siquidem confirmat :
Vincenti. dabo edere de ligno vile, quod. est in. pa-
radiso Dei (20) 51, En apertum est ccelestis stadium

non mare, non 80], non luna, non stelle, non hunc ἢ regni, en ter felix propositum certamen victori

porro aerem ducet, non gutture clamabit, non
oculis cernel, non auribus inaudiet, non naribus
odorabitur, non manibus attrectabit, non pedibus
ambulabit, non aliud, parvum magnumve, cum
hae vita conjunctum exsequetur, que quidem ei sit
preclusa, ac remunerationis maneat judicium :
nam equidem nobis remuneratio insuper reposita

T] Cor. 11, 17. 181 Cor. vi, 17.

19 Galat. v, 24. 80 Joan. xir, 11.
xi, 399. *5*Psal.xv, 8. **Psal.1v, 9. 5 Joan. xi, 11. 561 Cor. xv, 55 seqq. *' Apoc. n, 7.

corona, ac vite delicium ; itaque vincamus et nos,
fratres, diabolum, vitia proculcemus, omnino a
flagitiis expurgemur ; virtutes comparemus, quo et
inquilini fiamus paradisi, et vitali arbore fruamur,
per Christum Jesum Dominum nostrum. Cui gloria
et imperium cum Patre, ac sancto Spiritu, nunc et
semper, in omnemque perpetuitatem. Amen.

*! Philipp. nz 20. *? Hebr.

(20) Τοῦ Θεοῦ μοῦ ecl in Vat. a nostra lectione est textus, ab illa, vet. int. Latinus.

635
SERMO LXXXIX.
Omni siudio et alacritate salutem moliendam.

Fratres Patresque, sua cuique tempestivitas rei
δὶ αἱ postulat scriptum; at saluti moliendz» per-
pes, et assidua ; nam Apostoli hec sententia est,
Semper gaudete, sine intermissione orates in. omni-
bas gratias agite **. Enimvero tribus his functio-
sibus salus nostra describitur, siquidem semper
geudere probitatem conciliet, sine intermissione
orare diabolo in nos locum haud permittat, in
omDibus gratias agere evidens sit amoris indicium
divini. Igitur utrinque exacti, Deo placeamus, ani-
mom minime despondentes, neu socordia dissoluti
ia ministeriis, et opificiis, ac psalmodiis, quin cum
omni lenitate cuncta obeuntes, ut eximii multiplicis
divinse gratie cconomi. Non milites videmus, ut
regem alacres comitentur? et quonam vero? in
bellum, homicidia, neces. Ac nihilominus ob pre-
sentem gloriam; et opes fluxas, prompti in omnia
r&sont, nos qui ad coleste regnum, vitam sempi-
lernam, ineffabilem laetitiam vocemur, segnes ac
preíractos, non alacres nos, et excitos Deo prebea-
mus, ceu egregios Christi milites? Legite quem
manu teneo librum; videte, inquam, ac cognoscite
ineo Patrum virtutes, quie in iis alaoritas, qui
spiritus fervor, que certamina ; tum autem quem-
admodum cobonestati sint eapropter a clemente
Deo qnasi quidam dii comparati, pro miraculis, et
que edidere, prodigiis. Illic prefulsere non solum
qoi ab origine formosi vitium nescivere, sed etiam

qui proturbati in fceda facinora cecidere, pulcher- C

nma usi ponitentia, ut socordie pretextus, aut
wvoemplas nemini sit relictus, nisi quis plumbeus
$156 esl, expers que sensus, quem Apostolus affatur
in hse verba, Surge qui dormis, el exsurge a mor-
tuis, et uiuninabit te Christus 9*. An. divitias boni-
tatis ejes, αἱ patientis, et longanimilatis contemnis,
ignorans quoniam benignitas Dei αὐ penitentiam. te
adducit ἢ ucumdum autem. duritiam tuam, el. impe-
nitens ὧν, thesaurizas tibi iram in diem irae, et
revelatimis, et justi judicii Dei, qui reddet unieuique
secundum opera ejus?" ? Videsis, contemptor, ac
minas extimesce, atque e contemptus exsurge
somno, siquidem et mors imminet repente. En et
Candidus (reter pie decessit et preivit, alter et alius

SERMONES CATECBHETICI.
ἃ perium cum Patre, ac sanoto Spiritu, nuno et

semper, in omnemque perpetuitatem. Amen.

SERMO XC.

Faciendum non esse ut. diabolo fores pandamus

admillendis pravis cogitatis.

Fratres Patresque, equidem vobis haud citra
laborem pauca hec, nibilique dissero verba, sed
quoniam, ut fert Apostoli dictum, munus preefecti
est laborare in verbo, et doctrina, communi bono
necessarium, exiguum eum laborem letus suscipio,
siquidem et pastor cum laborat grege pascendo,
tum mercedis spe letatur, id est summi pastoris
demerito. Nec Pol frugi alienus sermo est, quan-
tumvis forsitan credunt nonnulli sermocinationem
prodesse nihil ; qui enim potest non fructum facere
tam qui inaudiat prompte, qui quidem sit pro vir-
tutis studio coronandus, quam negligens, cui pu-
dorem boni neglectus afferat ἢ Verum, cohortor, et
prompti insuper promptitudine certemus, et negli-
gentes consurgamus ; nam tempus est acceptum,
tempusque salutis, quod si perdimus, inveniemus
nunquam.

Igitur nec dies segniter deinceps, ac negligenter
transito, qui perennes cogamus opes, supplicia,
preces, alloquia, gratulationem, lacrymas, stimulos,
collustrationem, honestas contemplationes, neu ex
ingenio nostro sestimemus alienum, quin suam
quemque salutem in abdito moliri arbitremur, ut-
cunque foris alius appareat. Annon Patrum me-
moria permulti, qui nihil esse viderentur, iis qui
aliquid viderentur illustrius fülsere ? postquam et
nostra state, et in hac republica nostra, id est
exemplis probatum, multique ex ignobilibus ac
contemplis splenduere, maxime in confessione
Christiana. Unde id, aodes ? meo judicio, non tam
ex opera οἱ industria propatula, quam intestino

quodam statu. Ubi est enim oonstitutio paoata, .

puritasque mentis, et mansuetudo, ac tranquillitas,
ibi virtutis finitio est, indidemque aspicit Deus,
quemadmodum scriptum est, Ad quem respectem
nisi ad mansuetum, ac tranquillum, et. trementem
sermones meos 1 1 Ut danda opera sit cuique pu-
rum se a conscientia prestare Deo, neu diabolo
fores pandere, admittendis pravis cogitatis; nam
aimul admittimus, quid patiamur tenetis, qui effe-
ramur,atque immutamur, et amaritiem carpimus,

eonsequetur, neo manet indidem quisquam, cun- [) non voluptatem ; contraque cum respiscimus qui

ctique obibimus. Equidem felicem qui probe per-
vixerit, nam Pol merces coemit immortales, ac
quesium fecit sempiternum, alacritate atque deli-
gentia paratis que prima et precipua sint. Àc
postea quam celebritas adhuc obitur, prostatque
eslestis regni mercatus, agite, cohortor, fratres
hitresque, vigilemus omnes, atque excubemus,
Gaque οἱ immortalia mercemur, quo cum fratri-
hs cunctis cosleste regnum erciscamur per Chri-

stum Jesum Dominum nostrum. Cui gloria et im- -

9 | Thess. v, 16.

pacati, ac sereni, melle euavius degimus, velut in
portu siti. Valdeque mirum est, virtute dulci com-
parata, et amabili, atque expetenda, vitio amaro
ac lethali, diroque, quid hoc (malum) capiamur,ac
non potius ad perfectionis habitum diffingamur.
Etsi sic autem plerumque vincimur pro imbecilli
natura, et qui a pueris impendio ad mala ingeniis
incumbamus, at ne tedeat certe ad frugem nos re-
ciperi ; ac videns Deus labores, pro nobis propu-
gnabit; belloque lacessitos eternis premiisdonabit,

δ Ephes. v, 14. 9 Rom. i, 10. ?! 188. Lxvi, 2.

- .

621

. S. THEODORI STUDITJE

638

et erumnis defunctos probitatis corona obligabit, À certatem obedientia maximum est qui castitatem

sanctis accensos, ac suopte regno affectos. Quem
gloria decet, et honor atque cultus cum Patre, ac
sanoto Spiritu, nunc et semper,in omnemque per-
petuitatem. Amen.

SERMO XCI.

De alacriter obluctando in scelestorum conflictu
um.

Fratres Patresque, adhue sermocinamur quor-
sum ac quo evadent quse feruntur, nec mirum,
nam in iis rumoribus sermocinari mens assolet.
Verum, si videtur, creba sermocinatione dimissa,
nobiscum ipsi vacemus, ad conflictum, qui in nos
imperspicue confletur noctu, et interdiu, intenti,
ne, corporalem spectantes, in animo vulneremur.

Ecqui sunt autem perduelles? scelesti. daemones, p

nequam spiritus, mundi potentes tenebrosi hujus
δου}, quorum immense copies, atque in nos im-
placabilis ferocia. Quanquam ne timeamus, neu
consternemur, babemus nos quoque socium ao
propugnatorem, sanctum Spiritam, Dominumque
nostrum Jesum Christum, qui miseriis morbisque
nostris susceptis atque sublatis, tentationes per-
pessus, tentatis succurrere potest. Quem et incla-
memus cum fiducias, Judica, Domine, nocenles me,
ezpugna impugnantes me, apprehende arma δὲ scu-
tum, et exsurge in adjutorium mihi. E(funde frameam,
et conclude adversus eos qui persequntur. me?*. »
Nam equidem nos persequntur hostes, ac necem
sitiunt, instructis secundum semitam noxis, cun»
etisque dolis tentantes in peccati scrobem nos im-
pellere. Enimvero ceu milites nos quoque inste-
mus vicissim quasim quodam fideietamoris thorace;
80 velut galea spe induti salutis quippe iis armis
bellum profligatur. Jam illud mirum, positas ipso
in bello coronas, in corporali certe, ni luctatus
, adverserium prosternas, haud quaquam coronare,
bio si haud prosternare ab adversario, coronam
sis indeptus. Evidens id est ex eo quod sanctorum
Patrum cuidam revelatum est de discipulo, qui
oppugnatus septies abireabsque commeatu, totidem
patientia coronas quaesivisset, quamobrem si in
bellis posite sunt corone, leniter cohortor, bellum
patiamur, haud diuturnitate pugne prefracti. Non
beata Sara per annos quadraginta acriter ab adul-
tero oppugnata demone est, nec obtorpuit tamen ?
non eodem modo et quidem e subditis oppugnatus,
acrogatus 8 prefecto, vellet ne deoraret Deum quo
bellum à se removeret, animum non induvit ? vi-
debat enim positas in bello victorias. Cui exstin-
guendo bello nihil tam prevalidum ac preces, la-
crymee, contritio cordis : igitur ut invaserit hostis,
aut etiam vulnus pre negligentia dederit, immisso
in animum libidinis telo, illicet precibus utamur,et
ἃ nobis aufugiet ; lacrymemur, ac carbo exstinctus
eit erroris submisse nos geramus, et nos Deus ex-
tollet. Ac felicem sane qui se urget in dies in
opere divino, qui obedientias molestias perfert: nam

32 Psal, xxxiv, 3. ?* II Cor. x1, 10.

ineorruptam tuetur, ne is ad prelii finem deve-
niens cum omni alacritate, et ineffabili voluptate
hinc abscedet, nihil sollicitus de auditione mala, uti
concinit sanctus David. Non triumphatores videmus
bileres, ac preletos domu reverti conflictus, et
victoriae signa ostendentes ? idem in eo cogitemus,
qui inaspectabili bello perfunctus preeclarum certa-
men decertavit, ut in urbe vegrandi conspicuus
apparebit, cujus opifex, atque architectus Deus est
plausu exceptus angelorum, auctusque divinitus
corona, ac requielem sorltus sempiternam ad
quam nos quoque venire mereamur Domini nostri
Jesu Christi beneficio : cui gloria et imperium cum
Patre, ac sancto Spiritu, nunc et semper, in om-
nemque perpetuitalem. Amen.

SERMO XCUII.

Titubandum non esse in. diuturnitale discriminum,
quin referendam ad. Deum rationem.

Fratres Patresque, equidem studium nostrum, et
ad Deum preces ad pacem Christine pertinen!
Ecclesie : nam quid utilius pace ad quietam ac
tranquillam obeundam in nostris monasteriis vi-
tam ? Quanquam haud par credere est expedire id
omnino, sciendumque, quo diuturnius sit discrimen
hoc majoris explorationis causam preberi. Ergo ait
Apostolus : Placeo mihi in infirmitatibus, in con-
tumeliis, in necessitatibus, in. perseculionibus, in an-
gustiis pro Christo ; cum enim infirmor, tum potens
sum ?*, quamobrem quousque, et quandiu dimissis,
referamus ad Deum rationem, qui utiliter plane
temporum spatia dispensat. Audi Litteras dicentes,
Tentavit Deus Abraham ἢ, Ecquid leviter, sodes?
nequaquam, quin et compluribus annis, et tenta-
tionibus multis, tendemque absoluta fide comper-
tum alloquitur in hec verba: Nunc cognovi quod
timeas Deum, et non pepercisti filio tuo charissimo pro-
pler me 95, 'entavit et Jobum tum majoribus certa-
minibus, tum annis permultis ; ac cernens denique
tolerantía perfectum, in hanc sententiam compel-
laí. Ne me aliter existima hec inte exempla sta-
(uisse, quam ut probus appareres 55, Ad eumdem
modem ccolteros vales, sanctosque apostolos, ac
beatos martyres, et pios omnes atque probos, fre-
quentibus miseriis, ac quamplurimis annis explo-
ratos multatosque, ascivit denique, ut de nobis

D idem sit cogitandum. Nondum, ad cruorem resti-

timus cum peccato contligentes, nondum sat in-
canduimus serumnis, nondum fidei explorationem
sinceram prebuimus, hec nimirum spatii causa
est. Et alioquin cum plerique resipuisse, lapsi
viderentur, quanquam haud animo recto, quin
ficte, ac qui foro uterentur, eos qui sint tempestas
probat, cujusmodi sunt Heracleotes atque Catha-
rinus, qui monasteriorum cupidine suorum, seu,
ut verius dicam, studio rerum quz occidant, et in-
tereant, rursum ad imperatores defluxere. De qui-
bus merito hoc usurpes: Utinam [rigidus csses,

* Gen. xxii, 1... 9» Ibid. 12. *5 Job xr, 1 seqq.

SERMONES CATECHETICI.

630

aul calidus; sed quia tepidus es, οἱ nec calidus, nec À nec recenseam, in quibus est et dius David, post

frigidus, evomam te ex ore meo *'. Equidem neo lau-
daverim, qui confessione peracta, non se absti-
nuere quin de monasteriis suis curarent, quasi
quidam bifrontes, nostreque factionis, et hereticos?
nostre ob confessionem, heretice ob monaste-
riorum retentionem; pacem amplexi ante pacem,
ac periculis quantum in se foret, defuncli ante
orthodoxiam, adhuc petitur Christus, et se in mo-
nasteria recepere; adhuc diris sancti obligantur
ac se obnoxios hereticis prebuere, cum vel lapides
oporteret coneclamare, et contestari pericula ipsa-
que contumeliam Christi lugere, ac deplorare li-
gna. Scilicet qui monasterium tenet inibive residet?
qui dicere queat capite se ac fortunis peti ? qui pa-

adulterium ceedemque, vaticino recepto munere.
Maria certe JEgyptiaca ab inexpletis nequitiis ad
angelicum genus profuüga vite, emeruit et presa-
gitionem, ut nulla ratione cuique sit pretextus re-
liotus, quin per poenitentiam ad salutem denuo re-
currat. Quibus exemplis alacriores nos quoque,
optima speremus, coredamusque si illapsos in pro-
fundum vitiorum incredibili Deus misericordia re-
vocavit, ac restituit, nos quidem sane servaturum
qui se urgeamus dies noctesque. Ac nemo hioc fru-
gem audiens nocentis, dicito, Hiccine ut his sua-
viter usus perfruaturetillis? mihi oredite,neque his,
neque illis qui peccato sit obstrictus suaviter uta-
tur, nam que (malum) auavitas est adulterare, ne-

cem flagitel pre pace qua períruatur ? Sed he dia- p potari, opibus inhiare, peculari, omterisque vitiis

boli sunt artes, quo cum inanem confessionem red-
dat, tum Christianam elevet persecutionem, cun-
closque, ut videtur, inquient.

Quanquam minime id evaluit, Christi beneficio ;
nam extorres degunt complures, qui confessionem
obeunt accurate, nec clari ab initio solum, sed usi
penitentia quoque, qui quidem pulsi obnixu mo-
nasleriis, eerumnosam coepere vitam, quorum in
numero el nos nihili simus, qui religione juxta ac
vita consiantes, et inconcussi pacem agitemuscum
Deo per Dominum nostrum Jesum Christum. Que
si inest in nobis, nec si lerrarum orbis sstuet,
fraudem contrahamus, Christo pro nobis propu-
gnante. Cui gloria et imperium cum Patre ac sancto
Spiritu, nunc et semper, in omnemque perpetui-
tatem. Amen.

SERMO XCIIT.
De iis qui corporis tinescati voluptatibus per paniten-
(am se ad. frugem recepere.

Fraires Patresque, nullum est impedimentum
servari salagenti, nec detinens praetextus quo mi-
nus vel ad seelerum metam provectus resipiscat,
Ac veram esse eam sententiam cum multa sunt
exempla, tum unum e multis in Davide latronum
duce,quod preparatoria legimus, siquidem ostendit
sermo equi erat ante, sicarius, &o facinorum ple-
nus,et quemad modum conversus, Deoque conjun-
tus perhabitum monasticum, tam evaserit probus,
ut vel oceupatos diabolo persanaret; nam ait ad
eum Genius : David, David, scelerum tibi Deus ve-

teneri? nonii mentem gerunt fedis libidinibus
ardentem, quasi qui febribus laborent? Ut hec
verior sit oratio, tum hic eos puniri, tum in futuro
geeculo eternum puniendos; et voluptateB perditas
ac pestiferas amplexis ingemendum sit; illaory-
mandum, non suaviter gaudere sontes, atque impu-
dici credendi ; ceterum qui virtutem preferat, in
eaque vivat, ne is utraque lucretur, ac jugi arcan&
voluptate pro innocentia fruatur, quemadmodum
sancti, in Deo assidue gaudentes, cunctaque studio
divino posthabentes. Quos imitati et nos fratres, [8 -
temur, et invicem gratulemur,saluti, exercitationi,
tolerantie, morigerationi frangends» voluntati, (id
quod martyrium est)ceteris studiis, ac certaminibus
inherentes,quo his absolutisperennem vitam ercisca-
mur perChristum Jesum Dominum nostrum. Cui glo-
ria et imperium cum Patre, ac sancto Spiritu, nunc
et semper, in omnemque perpetuitatem. Amen.

SERMO XCIV.

De iis qui molesta in. vita cenobiaca credantur, ac .

sint praelata, ob spem in colis repositam.

Fratres Patresque, enimvero arctam esse et af-
flictam nonasticam vitam ex hac Dominica senlen-
tia liquet : Si quis vutt post me venire, abnegeksemet-
ipsum, et tollat erucem suam, et sequatur πιᾶ 35. Jam
mundanorum quoque oppido acerbam spectacula
clamant. Nec de omnibus loquor, (nam quis ampli-
ficet que gerantur singula dicendo,) quin e bello
dilapsos, si videtur, contemplemur modo, non amis-
sis que tenebant universis, nudi propemodum e

mam fecit, erisque jam hinc qui prodigia patres. ἢ Barbarorum fugere manu? non partim habiti igno-

in quoingens est humanitas divina, non cedibus ei
tantum condonatis, sed signifero quoque eo insti-
tuto. Vin' et alterum videre? eccum Manassem,
qui, Israele annis duobus ac quinquaginta in ani-
mis colendis simulacris seducto, facti poenitens
sincere, cum donatus salute est, tum carnem con-
einuit Deo, quod hodieque canit Ecclesia Dei. Nam
quod attinel ad eos qui inescati corporis amore se
ad frugem recepere, quod sint, quamque numerosi,

?! Apoc. 11, (6. ?* Matth. xvi, 24.

miniose sunt, etin exsilium missi, ao pol primores,
partim dignitate moti, partim huc, illud dispersi
tremunt, etinhorrent praeiis que mox patientur ?
Criminique datur quod in acie non mansere, ac pe-
riere ; etenim tantum ab iis studium et obsequium
flagitatur, ut vel corpus animamque negligant, si
sit necesse in gratiam principis. Ceterum nostra
cum sanctus Spiritus letitia conjuncta (21) pugna
est, ut preliatum sit quod acerbum videatur, ob

(21) Θλίψις est in Vat. quo est, erumna, pro ἄθλησις, quod placet.

!

^

63f S. THEODORI STUDIT.£ 632

spem in colis repositam. Ergo haud suffundimur Α his alia consectarià sunt pro monsstica vita. Quan.

pudore, qui, gloriols his, 86 premioli causa tot
tantaque subeuntibus, contraque jubentes mutire
audientibus, pro tam maximis et coelestibus, nee
tantillam &rumnam leniter feramus ? Quenam est
autem erumna? quod preter voluntatem forsan
ministerium jussum, cibue, potus, vestitus, calcea-
menia, loous, modusque obedientie, aliud quid
ejusmodi mentem conturbans. Hec enim vero ut
sunt molesta, non adeo tamen, ut ab officio dimo-
veant, siquidem haud sunt pares hujus temporis
miseria ad eam gloriam que in nos exhibenda est.
Pro quibus si vel amburamur quotidie pati, sit ne-
cesse, nedum ut tam levibus de causus ac tolerabi-
libus ringamur. Atque hec minime disserui quo
contristemur, quin amorem videamus, quo nos cle-
mens prosecutus Deus est, qui (22) communi vita
sacerdos in hanc sacram professionem, colestem-
que conscripsit. Qui neo quee exigat a nobis ad
usum exigit suum, quandoquidem plenus est ter
optimus, et nullius indigus, sed nostra ipsorum
gratia, ut benefloium capiamus, ao servemur, ita-
que, fratres, omni dubitatione remota, per toleran-
tiam meotes incolumitemus, cunctam incidentem
tentationes superantes, nullis victi cogitatis, quan-
tumvis probandis nobis,'et explorandis ingruere si-
nantur, vitamque nostram male habere, quo pre-
fidentes cum Apostolo nos quoque dicere habeamus:
1n omnibus tribulationem patimur, sed non angustia-
mur ; aporiamur, sed non destituimur; persecutionem
patimur, sed non derelinquimur; dejicimur, sed non

perimus, semper morlificationem Jesu in corpore no- C

stro circumferenies 9. Quo adhibendo studio, vita-
que procincta,!'Deo complacentes, ecleste regnum
ineamus per Christum Jesum Dominum nostrum,
cui gloria et imperium cum Patre, ac sancto Spi-

—wilu, nunc et semper, in omnemque perpetuitatem.

Amen.

SERMO XCV.
De arcio, et angusto itinere, letoque vilae diversorio
perénuis. . “ο-.

Fratres Patreadnue, qui longinquo ac salebroso
itinere proflciscuntur, cum laborant, et vise sub-
eundis molestiis dolent, tum boni spe diversorii
dolores perferunt, ac labores depellunt, alacriter
semper contenteque ulterius tendentes.

quam, hic quoque finis prelatus est. Quisnam, so-
des ἢ immortalitas, quam certissimus Deus se pre-
stolatis prebere stipulatur. Quamobrem cuncta hic
acerba ob immortalitatem, fratres gratulanter, at-
que patienter feramus, cohonestantes nostro in
corpore, spirituque Deum. At qui cohonestetur Deus
dicam unum in modum. Ánte biduum nos laici huc
venere speculatum, simulque sedentes conspicati,
ac manibus alia purgantes, et oreDavidicos hymnos
exsequentes, Deum laudarunt, gratulati, frugemque
senserunt, atque hec comprobata Dominica sen-
tentia est. Sic luceat luz vestra coram hominibus, ut
videantopera vestra bona,et gloricent Patremvestrum,
qui in celis est ?. En equidem cohonestatis vestro in
corpore, spirituque Deum hac in parte. At enim et
cohonestetis insuper assidue omnem in modum,
qui Deo digne obeatis. Ac quoniam mortales emu-
latione plurimum ad agendum inducimur, Neque
selaveris facientes iniquitatem. Quoniam tanquam
fenum velociter arescent, εἰ quemadmodum olera
herbarum cito decident?*, quin proba, honestaque
effringito. Sane hic quidem arti cuiquam dediti,
non ἃ pejoribus, sed egregiis, operis sui exemplar
petere laborant, verbi gratia, faber ab artificiose
fabricante, pictor ab erudite pingente, planeque ru-
des ac minus imbutos nemo, quin expertos et
imbutos satagit imitari : heec si in materiatis ac pe-
reuntibus lex atque regula est, quanto hac in arte,
et scientia magis, que artium et soientiarum
summa est, nostram ad proborum exempla vitam
componere debemus, non contrerios sequi. Ergo
imitemur qui a pueris se ad senectam subditos
gessere, non dico antiquitussanctos quin nostro in
contubernio illustres imitemur ; qui simplicitate
diaboli vafritiem solvere, et alacri obedientia pre-
standa, curriculum quoddam monasticum probe
decucurrere ; ac, si vultis, jubentem 86 imitemur,
ut ipse Christum, rursumque edicentem : Deum
imilarentur, sicut filii charissimi, et ambularent in
díleclione, sicut et Christus dilexit nos, οἱ tradidit
semetipsum pro nobis oblationem, el hostiam Deo in
odorem suavitatis *. Jam nostrepte causa Christus
oblationem se Deo, et hostiam tradidit, ac nos nec
tantillum a&rumnam agendis gratiis feramus ? op-
probriis petitus Christus est, pro hoo effato, 1m-

Quorsum hoc mihi exemplum ? scilicet proficisci D Properia improperantium tibi ceciderunt super me 5,

nos quoque in hao vita itinere quodam, ac pol
arcto, et afflicto, atque longo, valdeque laborioso
(quis enim negat?), siquidem necesse est virginita-
tem ac continentiam dum vivimus tueri, morige-
rationem atque obedientiam servare vividam, con-
silia destruere el omnem ;altitudinem eztollentem se
adversus scientiam Dei, et in. captivitatem redigere
omnem intellectum in obsequium Christi 1, ac. que

*99 |I Cor. iv, 10.

! [I Cor. x, 5.
LXvi1, 120, 21.

? Matth. v, 16.

ac nos vel minimum impeti a quoquam, et insi-
mulari negemus? scilicet sanctorum simus consor-
tes, quorum vestigia minime sequamur? scilicet
cum Cbristo regnemus, cujus neci non conforme-
mur, nec societatem coeamus penarum ? E! si ju-
stus vit salvatur, impius ei peccator ubi parebunt *?
Videte accurationem, quemadmodum justus vix
salvatur, ut nihil dicam probum esse non posse qui

3 Psal. xxxvi, 1. ὁ Ephes. v, 2. * Psal.

(22) Κοινοδίου erat in nostro, sed emendaveram χοινοῦ βίου, quod inveni in Vat.

SERMONES CATECBETICI.

634

impatiens sit, labori alienus, veteres offensas remi- À atque tolerantia nulla. In his positi, qui Dominioi

niecens, indeque incensus ac concitatus, nec cum
Deo agitans pacem. Igitur hec designantes neoesse
est ἃ conjunctione excnobica revelli, atque hinc ab-
ductos incidere in judicium perenne. Pol amens
dicam quod sum dicturus, non subditum egi quo-
que ? non prefectum habvi ? non &Gconomum ? non
spiritualem juxta ac carnalem patrem ? non spiri-
tales aeque fratres, et carnales? inter quos velut in
igni degebam, hino inde petitus, contraque duas
adversarias vitas depugnans. Αἱ servari, nisi tole-
ranlia, nequibam, ac ni confiterer debite, mihique
erimina ascriberem semper, neque enim polest
aliter in srumnis animus peacari. Vos quidem
estis qui estis, (nam vel id sufficit dictum) et docere
me, ac corrigere tentatis, ceu rudem, et eorum
que dicantur inscium, cum vel pueris sit evidens
seggestione vos diabolica cieri. Non sub potentem
Dei manum succumbitis, in qua inest suavitas, ao
voluptas, et securitas ? Confiteri videmini nec con-
lessio est quae obeatur, quin comitium rixis aperi-
üs, quasique prettorium tribunal, in animorum
perniciem vestrorum, meeque miseri dignitatis, et
omniom qui audiant. Dolent, opinor, que retuli.
Pol doletis, sat scio; at loquor sollicitus et ipse,
aique üt causam pro quoque vestrum in die judicii
dicturus. Sed cum soriptum est : Nunc tempus acce-
ptabile, nunc dies est salutis 1, malignitate ex animis
sublata, benefacere discamus, purosque nos bene-
ficio preebeamus, priusquam Domini dies terribilis
et illostris appetat, in quo vel otiosi rationem ver-

bali reddemus, ut quanta optima potest conscientia C

hiae profecti, babeamus qui perennem vitam nan-
cixcamur pee Christum Jesum Dominum nostrum.
Cui gloria et imperium cum Patre, aco sanoto
Spiritu, aune et semper, in omnemque perpetuita-
tem. Amen.

SERMO XCVI.

De fratris Carterii secessione, deque pace, ac concordi
doctrina.

Fratms Patresque, equidem crebro ad vos dis-
serens haud necessario disserere videbar, ceu qui
jam perfecti essetia in officio, neo moneri opus ha-
beretis; nune, ut video, vel in primis necessario,
postquam et me sic disserente, minime cessat in
plerisque vestrum inquies, ac seditio moveri in

discipuli vocemur? ipso clamante, ac dicente : In
koc cognoscent omnes quia dücipuli mei estis, si
charitatem habueritis ad invicem * ; et alibi rursum,
Si vos manseritis i& sermone meo, vere discipuli mei
eritis, et. cognoscelis verilalem, et veriias liberabit
vos 1*, igitur charitatem, ac veritatem non haben-
tes, quin inimicitias, pugnas, dissidia, non Christo
erudimur, sed Christi inimico, quantumvis acerba
est oratio. Jam quo vivimus miselli, quo aerem
ducimas, haud obeuntes quie grata et acoepta
Deo? quem fructum Carterius fecit, segressus a
nobis, atque in aliud consortium [profectus ? Sane
cum noxium est, et improbum prorsus, ex alio in
aliud consortium migrare ; tum id citra prefectum
committere, qua non suspicione dignus est ? maxi-
me accusato eo, et damnato, atque reprehenso.
Quas ob res, ut videtur, qui id & nobis adju-
mentum, susque secretum conscientis minime
concoqueret, missionem poposcit, ac pol imbecilli-
tate hominis inductus, ne majori tristitia obruere-
tur, in gravius malum illapsus, fecit conimeatus
gratiam. Demum deprensus est, frustra, ac nequid-
quam huuc, et illum causatus, abitus pretextus
coegisse, atque hinc vobis dedisse turbas, equidem,
Qui vos conturbat judicium portabit, quicunque est
ille !*, quemadmodum scriptum est. Porro ubi quis
responsare coperi!, si habeto, agi illicet perni-
ciem, qui si aqualibus responsat, hsbet fortasse
quo animo satisfaciat ? sin majoribus, judicium est
dissidii, et interitus ejus qui responset. Quamob-
rem, íratres, si is inconsulte ac noxie fecit, vos
quidem certe consulte atque probe agitole, pacem
amplexi cum omnibus, et sanctimoniam, sine qua
Deum oontuebitur nullus solliciti ne quis divine
gratie sit exsors, ne qua acerbitatis radix sobole-
scena negotium facessat, qua frequentes polluantur, ^* '
Quid hoc verbi est? uti probum quemdam zelum
osStendatis innocentes, malignitatem exosi, et aver-
sati, neu hostes ducatis, quin ut fratres, monaatis,
Apostoli commgqdajione digni, cujus alicubi haeo
sunt verba : In omnibus exhibeistis -vos- incontami-
nalos esse in negolio 1*. Sane heo, fratres, non in-
sultans equidem, ac vos lacessens sermoocinor, quin
amice parceque exomplum super filiis Heli re-
formidans, tum propter me, tum propter vos ipsos,

quo et demiror quemadmodum qui doctores agere [) sin arbitramini secus, jamjam apparent dies, cum

pro tempore deberent, adhuc puerescant, stolidi,
el amentes nequaquam. Enimvero causa est defecta
charitas : nam si ex Apostoli sententia : Charitas pa-
liens est, benigna est, non emulatur, non agil perpe-
ram, non inflat, non indecore se gerit, non quzrit
qua sua sunt, non irritatur, non cogitat malum, non
saudet super iniquitate, congaudet autem verilati ;
omnia suffert, omnia credit, omnia sperat, omnia
sustinel *, nimirum hac absente oriuntur contraria
vicissim, incredulitas, secessio, pertinacia, spes,

5 [ Pet. 1v, 18. ? II Cor. vi, 2.
lat. v,10, 1211 Cor. vri, 11.

* [] Cor. xiu, 7.

hec vobis lingua subtrahetur, ac tum scietis que
nauci hic ego dicebam fuisse vera. Ceterum pacis
Deus, qui cunctos vult sospitari, οἱ in notitiam
venire veritatis, tuin revulsum a nobis velut ovem,
haud permittat sub os animivori cadere Draconis,
ium vos, eximios suo agnos in preceptorum caula
tueatur, que accepta ei sint agentes per Christum
Jesum Dominum nostrum. Cui gloria et imperium
cum Patre, ac sancto Spiritu, nunc et semper, in
omnemque perpetuitaterr. Amen.

9 Josn. xir, 35. 19 Joan. vin. 32. 11 Ga-

635

SERMO XCVII.
Declinandos esse qui suppliciis muliati rursum se-
ctaríis accessere.

Fratres Patresque, iterum concitatum est bellum,
ut aiunt, ac pol intestinum, quo quid acerbius,
trucidare invicem Christianos ? ergo orandus nobis
assidue Deus est, ut subditi quiescant, tam quod
ad regnum attinet mundanum, quam quod ad fi-
dem, ob quam hic considemus. At considentes
haud par considere est obiter projecteque, quin
caute in primis, et circumspecle, ne aliis predi-
canles ipsi improbi simus, quod ob eos diximus,
qui suppliciis multati, rursum seclariis accessere.
Quorum missilia nuper refugimus accipere, ut
noxia conjunctaque cum animi periculo, qua re
cognita quidam inter nos Patres indignati, ceu hinc
turbis &ccensis. Nos enim vero turbas accendi de-
precamur, nec possumus tamen, utut conturben-
tur nonnulli, de veritate quidquam remittere, ac
confessionem polluere Christianam, conspirationis
crimen veriti, uno dicente Vatum : Sacro profanis
non discernebant, sed erant eis omnia polluta 13 ?
Neo non Apostolo: Quz participatio justitie cum
iniquilate ? qu. societas luci ad tenebras ? qua con-
ventio Christi ad Belial ? qug pars fideli cum infideli ?
qui consensus Lemplo Dei cum idolis 1? Ac rursum,
Subtrahere vos ab omni fratre ambulante inordinate ;
el non secundum traditionem quam acceperunt a no-
bis 15, et iterum : Si is qui fraler nominatur est for-
nicator, aut avarus, aut idolis serviens, aut maledi-

S. THEODORI STUDIT/E
ἃ subiractionis, fiai in perdilionem, sed fidei, in acqui-

sitionem animz 30, Viden' utretractationem nominet,
ad perniciem ὃ Itaque hec ejusdem Apostoli sen-
tentia est, Mundus sum a sanguine ommium vestrum,
son enim subierfugi quominus annuntiarem omnc
consilium Dei vobis ?!, Quamobrem nos quoque
apostolica doctrina, ao sanclorum odeo Patrum
subnixi, qui eadem et ipsi cum apostolo loquuntur,
ad heretica consuetudine eorumque qui mutato
consilio his accessere, abstinentes, confessionem
accuratam tueamur, in qua stamus, ac divine spe
glorie triumphamus, ceterisque cunctis functioni-
bus ceu adamussim poliamur, quo perfecti, integri-
que simus, nulla in re defecti. Ac Dei pax, que
omnem superat mentem, animos sensaque nostra
custodiat per Christum Jesum Dominum nostrum,
cui gloria et imperium cum Patre, ac sancto Spi-
ritu, nunc et semper, in omnemque perpetuitatem.
Amen.

SERMO XCVIII.

De obsequendo praefecto, gratanlerque ferendo obe-
dientie cerlamine.

Fratres Patresque, equidem in vobis gaudeo, qui
in omnibus morem geratis, ac nihili meis verbis
obsequaminiseu afflicti, seu hilarati,seu reprehensi,
seu collaudati, etsi haudquaquam id est a vobis,
quin Dei munus est, et obedientie vere, minime-
quefucateargumentum,que ingens habet premium,
ac mercedem certaminis, quemadmodum sancti

cus, uL ebriosus, aut rapaz, cum ejusmodi nec ci- (» Patres edixere. Sin certamen est, habet nimirum

bum sumere 15, Igitur cuncta hac mentem conter-
rent, ac distinent, eaque gratiam quamvis potius
miseriam et erumnam perferre animum induxi-
mus, quam presidium ac salutem prodere. Equi-
dem cum scriptum sit: Sive patitur unum mem-

Ubrum compatiuntur omnia membra ; sive gloriatur

unum membrum, congaudent omnia membra 11, vos-
que membra sitis germana, atque intestina nostra
viscera, non potui quin edicerem presentia, quo
scireti&, et scientes condoleretis, acque» hine even-
tura sint videretis; Siquidem ait: Virtue fungens
exspecla ob eam tentationes !5. Jam per vos ipsi judi-
cale, obsecro, quod dixi equum sit ob veritatem
monasteriis pulsos, eademque prodenda monasteria
retinentes, pares cernere, et consortes putare. Ego
et nequidquam pulsi sunt extorres, et pro his olim
nequidquam propugnavimus, atqueimpostores adeo
deprehendimur, aliis, sic aliis alter loquentes, ac
jure ingement nobis qui confessionem obeant ac-
curate, si accessisse iis videbunt qui noxam in Del
Ecclesiam compararunt. Quin absit vero ut acceda*
mus, et in nos insuper exitium conflemus. Po]
jampridem quatenus tempus postulabat indulsi-
mus, nec injuria, nunc urgendem «edificium sit,
nec retractandum ; nam : Quod si subtraxeril se, in-
quid, non placebit anima mes 19, et : Vos non estis

33 Ezech. xxi, 20. !* II Cor. vi, 16.
15 [ Qor.xi, 85, !? Hebr. x, 38.

!5 [| Thess. ui, 6.
20 [bid. 39. ?! Act. xx, 27.

pugnas, et conflictus, postquam martyr citra
supplicium nemo est, neo laureatus qui non
legitimum certamen confecerit, quamobrem nos
quoque haud defetiscamur quodam quasi martyrio
perfungi conscientis, lete universa ferentes objur-
galiones ceu flagra, voluntatum coeroitionem ceu
obtruncationem, cogitationum impetus,ceu accensas
8 diabolo pyras. Non restinguitur ignis nisi aqua
guífusa, nec fede libidinis flamma, nisi lacrymis
affusis ; haud curatur labor nisi restauratione quie-
tis, neo mens gfavata cogitatis nisi ex oneratione,
quam confessio prestet. Apertaque sunt remedia
salutis, et hactenus etiam atque etiam in Domino
valetis, sí quis autem vestrum indiget sapientia ?*,
ut Dei germanus vociferatur, postulet a Deo, qui dat
omnibus affluenter, et non improperai, et dabitur ei.
Postulet autem in fide, nihil haesitans; qui enim hz-
sitat. similis est fluctui maris, qui a vento movetur,
et circumferlur. Non ergo zstimet homo ille quod
accipiat aliquid a Domino, quia vir duplez animo
inconstans est in. omnibus viis suis ?*, quapropter
ne ambigamus, neu precibus agitandis dubitemus ;
quin gratulati, ac cum fiducia sincera Deum votis
flagitemus, et consequemur sine debitalione petita,
atque insolens exstinguetur ignis, cognitaque diffu-
gient inimica ac Deo duce propositum obedientie

16 [ Cor. v, 14. !'' I Cor. xu, 26.
1$ Jacob. 1, 5. 9 Ibid. 8.

631

SERMONES CATECHETICI.

638

martyrium peragetur. Ceterum vos, fratres, scire À ptum iri nisi panis, et aque penuria presidium.

velim loculos nostros non nimium abundare stipe,
quin erogari, non augescere, nunc presertim cum
defecit et vinum, qua re imbecilliores percellimini,
sentio. Verum confidite, propere adjumentum altu-
lit Deus, pro frumenti copia vinique, ac que alia
fert necessilas, necnon afferat, et insuper, siei toti
incumbamus, que placeant agentes, nee de fiducia
demoti, que ex eo suppeditet, qui quidem dixerit:
Non te deseram, nec relinquam ?*' ; ac rursum :
Quaerite primum regnum Doe, et justitiam ejus et haec
omnia adjicientur vobis **. Que si destituant ple-
rumque, nihil mirum, quin exploratio, ac periculum
est virtutis. Non probus erat Jacobus patriarcha?
at fame interim pressus, majores nostros in /Egy-
ptum ablegavit frumenta coemptum. Non probus
Elios vates? qui nihilominus Sarephtam in Sido-
nem concessit, pone viduam clamans: Sume sis mihi
aqua pauxillum in capedinem, bibituro [rustumque
panis comesuro **, non aliud postulans quam para-
bile, ac necessarium alimentum. Et quis vero?
Elias, qui celum obseravit lingua, ne pluviam pre-
beret, rursumque precatus supplicium solvit, et re-
fixit, nos viles intus, extraque. Qui etsi quid ejus-
modi feramus, minime sit falienum, nec moleste
patiendum, quin gratulandum in inopia juxta, ac
copia, nam ea Christi discipulorum nota est, non
perdite murmurantem. Quo suscepto studio, et con-
silio, facile cum hec adversa transeamus, tum bona
adipiscamur futura, per Christum Jesum Dominum
nostrum. Cui gloria et imperium eum Patre, acsan-

cto Spiritu, nunc etsemper, in omnemque perpe- C

tuitatem. Ameu.

SERMO XCIX.
Dei nhgrendum formidini, quo pestiferos demonum
iucursus fugiamus, deque Psalmodia.

Fratres Patresque, nuper egressis Agarenis illicet
consternati tinuimus, solliciti ne in cruentas im-
piorum manus incideremus, ne injuria, caeterum
agi et demonum incursus, id vero minime cogita-
mus, nec meluimus ne incauti a malignis spiritibus
capiamur. Enimvero in hostibus qui speclentur cum
temporarzius est incursus, tum eminus tumor dela-
tus volentibus potestatem facit huc, illuc diffugere,
quod dici, inaspectabilibus nequit, quinoctes, dies,
in horas insultibus in nos dediti nec respirare (pe-
ne dixerim) permittunt. Ut plus hic opus sit for-
mido majorque custodia, ne capiamur, quin pesti-
feros eorum incursus fugiamus, at quo fugiamus?
ad Deum scilicet ; nam Deus noster refugium, et
virtus, ac ille, adjutor in tribulationibus, qus in-
venerunt nos nimis !';et : Imitletur angelus Domini
in circuitu limentium eum, et eripiet eos ?5 : rursum-
que : Qui confidunt in Domino sicut mons Sion, non
commovebitur in xlernum qui habitat in Jerusalem **,
Igitur Dei formidine, ac fiducia prediti nequaquam
hostes pavebimus. Jam illud reputemur, haud oca-

** Jos. 1, 16. ** Matth. vi, 33.

cxxiv, 1. ?? Coloss, iu, 16. 3: Psal. xzvi, 8.

D

?6 ΠῚ Reg. xvii, 10.

Quid his simile in nobis ? lacryme, ac verbum Dei,
per que animus pascitur, et incolumitatur, quo-
rumque defectu perit, ac proditur. Ergo habilet. in
nobis verbum abundanter ?, ut aiunt Littere, nec
lacryme desint. Quin obitus:indidem et proditio,
quemadmodum ferunt. Quid hoc iterum rei? inte-
slina nostra vitia, studioquecarnis excitata aniini
sensa, qua, ut insidiatores, inimicis ostium demo-
nibus aperiant. Sed ii profligandi sunt nimirum,o

omni ope cavendum ne civitas nostra, id est, mens,
expugnetur, neu a peccato dejectemur, neu fedus
cum noxiis sceleribus ineamus, quio immaneamus
virtuti, in qua conditi sumus, ad conditoris laudem,
meumque sontis in Christi diem triumphum. Porro
autem cum heri vobissuccensuerim ob psalmodiam,
obsecro ac cohortor, decore riteque psallere, non
obiter, et supine confuseque. Id equidem haud
sontem me offendit, sed pol sanctum Spirituin, qui
edixerit, Psallite intelligenter *! ; at intelligenter
psallere nequeamus, ni id observetur, ne, cboro
frequentando, versum auspicemur dum predictus
sit absolutus seu contenta, seu exilis psalmodia
fiat, seu lentius, seu concitatius eat. versus. Sin
accidat torpor, et ignavia, certe succurrito alter
alterum, in primisque decorum conservator quod
si est in aliis pulcherrimum, quanto magis in
alloquio divino? Annon in turbis deformationes
animi fade, ac captivitas quaedam aocidit mentia,
contraque inest in decoro tum studium et contentio
major tum suavitas, siquidem ait : Quam dulcia fau-
cibus meis eloquia tua ! super mel ori meo. lgitur
hortor obtestorque, summa ope nitamur hanc vir-
tutem acquirere quoque, invicem adjurantes, ao
corrigenles in canendo; nam sic intelligenter psal-
lentes, animis voluptatem oppido quer&mus, et

exemplum aliis simus luculentum ; atque in. hoge

etiam Deum denique colentes, perennem vitam ér-
ciscamur per Christum Jesum Dominum nostrüm.
Cui gloria et imperium cum Patre, ac sanctoSpiritu,
nunc.et semper, in omnemque perpetuitatem.
Amen. | ZEE
SERMO C.
Dirigi mentem dextre oporlere ad immensam opificii
pulchritudinem divini.

Fratres Patresque, huc ingenium semper, huc
invigilet animus in monasticum certamen, opusque
divinum, non huc illuo paletur, ceu manucaptus,
scilicet haud aqua mare, aut aspirantem aer defecit ;
multoque nos minus egregia cogitalio destiluat ne-
cesse est, in Dei miraculorum pelagus infinitum
spectantes quibus mens inerrans nequaquam agit
otium qui in hac vita operam ludat, ac se vitiosis
obliget cogitatis, siquidem motu praedita perenni
conquiescere nequit, quin ferri necesse esl quo-
cunque dirigatur, seu dextre, seu sinistre. Áo si
dextre, fari hac Davidica queat : Domine, ín volun-

31 Psal, xLv, 2. 19 psal.

?5 Pgal. xxxiri, 8.

[

p

/^

639

S. THEODORI STUDIT.E

640

tale tua prxstilisti decori meo virtulem ?* ; sin sini- À que petierat drachmam vestigatum, ut e tenebris

stre, versum sequentem, Avertlisti faciem tuum a
me, el factus sum conturbatus ?* : nam equidem
aversum Deo est iaane studium, animique per-
turbatio letbalis sontes ferie. Qnamobrem demus
operam dextre ut perpetuo dirigatur, ut eximia spe-
ctacula cernat. Quenam? Angelicas ao coelestes
copias, ingens mibi atque incomparabile decus,
splendidas apostolorum, vatum, martyrum, et om-
nium sedes proborum, coli convexum, radios so-
lares, jubar lunare, astrorum tripudia, ac qua alia
sunt subjecta sensibus, non quo immoretur in iis,
quin totius universa per ea molitorem Deum specu-
lata, pulchritudinem quam habet inoorruptam tuea-
tur. Sane ornavit nos Deus, primum in paradiso,

dignitate simulacri, et imaginis quamlibet inobe- B

dientia nos deartuavimus, 86 confudimus ; deinde

in gratia per regenerationis lavacrum, sanctique

Spiritus renovationem, quem effudit in nos copiose

per Christum Jesum Servatorem nostrum quanquam

hio degeneravimus ; quoque tertio in virginitatis
professione, cunctis condonatisadmissis, contraque
nos chirographo crucigera quadam vita aque ac
tinctione deleto. Igitur in sua mens pulchritudine
maneto, ut audire mereatur. Tota candida es, amica
mea, et macula non est in te 83. Sin et maculam con-
flet (23, posteaquam mutabiles sumus, nec purus

& sordibus quisquam, aut qui animum se habere

castum glorietur, at enimvero lacrymis purgemur,

ait enim, Lavabis me, et |super nivem dealbabor 8 ;
rursumque, Lavamíni, mundamini, auferte scelera
ez animis vestris 36. Ao felix mens que sic assidue

86 purget, omniquestudio libera, soluta, studium,

amorem, cupidinem solum teneat, Deum mortem-

quein dies jucunde prestoletur, nam venietomnino,

. &cdebitum nos quoque persolvemus. Atque utinam

"pie, sancteque, tum reliquiis cujusque nostrum
Dbclantibus, ac psallentibus sacris futuris, ceu
lecto utensili, ceu probo instrumento, tum animo

8 sanotis angelis in perennem vitam asportando,

per Christum Jesum Dominum nosirum. Cui gloria

et imperium. euza Paire, ao sancto Spiritu, nuno
et semper, ia omnemque perpetuitatem, Amen.
SERMO CI.

De Heri Christi incarnatione, ac (ransfugis deplo-
randis fratribus, de nobisque muniendis doctrina.
Fratres Patresque, rarum est auditorium, aliquot

digressis fratribus. Quanquam nec presens negli-

gendus auditor unus, siquidem ait Dominus: Videte
ne contemnalis unum ex hispusillis ; dico enim vo-
bis, quia angeli eorum semper vident faciem Patris
mei, qui est incelis : venitenim Filius hominis salvare
quod perierat *. Huic incredibile beneficium, ve-
nit ad fugitivum servum herus in habitu servili,
ut eum servitute diabolica liberaret ! venit lux vera

eum peccati revocaret. Igitur neoesse est nauci
nos quoque, bonum imitatos, unionique vestrum
laborare, ac sermocinari, et pol impendere vitam.
Atque utinam ales efficiat, volaturus, ac singulis
contuberniis quieturus, cunctis videndis: et pro
officio compellandis; nec iis solum, qui in Caini via,
fraudeque Balami grassatis. Quosnam hos inquam?
Leontium Hermiam. Nectarium, nostri, ac religio-
nis transfugas, qui prefecturam sceleris tulere
premium, quos si spectem, alloquar, ut aliud nihil,
saltem consoler animum miser. Aoc videre velim et
qui, pro meis criminibus, sacro habitu projecto in
nefarium se facinus induere, plus quo ejuler, quo-
rum unus Pegasius ille, quem ferunt eo flagitii
provectum, ut regia dignitate populo imperitet,
bella moveat, homicidia palret, et vitam vero ho-
micidio abrupisse. O calamitatem ! in quod mise-
randus preocipitium ruit! primum contubernio pro-
fugus huc illuc itare, quo alluberet, ceu brutum
pecus interiens, tum monachum exutus, tragedia
quam audivimus defungi. Quapropter, hortor, tum
pro (24) eis comprecamini, tum vos munitote, ne
quid de contentione monastica remittatis, nam pau-
latim remittendo, ao relanguendo, in perniciem
animus impellitur. Eam ob rem et nunc solitarios
degentes miseror, ac deploro ut facilem diabolo
predam objectos; etenim ie caula ovem arripit
lupus, scilicet non extra ovile palabundam nactus
interimat ? Nescitis qua in nos insania preditus
diabolus sit ? quippe ingruit cunctis, non tamen ut
miseliis monachis ; ao. cum internectione gaudet
multorum, tuni in primis triumphat si monachum
unumquempiam prosternat,eaque gratia luctatur,
instat, contendit, obedientem ab obedientia retra-
here, quietum e quiete, stylitam e stylo, clusium
e claustro, qua avocatione captum incitet quo lu-
bet. Ut qui se in suis modulis, locisque teneant
virtutis, insuperabiles sint diabolo, laqueis altius
sublati, igitur et nos, fratres, prebitis in hostem
divinitus usi viribus in fugam eum cogamus, Dei
formidine tecti, qui colestibus sensis impurum
feriamus, non ab eo profectis succumbamus, quo
victoria hio potiti justitie coronam referamus, per
Christum Jesum Dominum nostrum. Cui gloria et
imperium cum Patre, ac sancto Spiritu, nunc et
semper, in omnemque perpetuitatem. Amen.

SERMO CII.

De veteratoris vafritie serpentis, ac quemadmodum
vera submissione, viaque regia grassati, multifor-
mes dolos evadamus.

Fratres Patresque, cum hodiernus me dies cun-
ctis postulat disserere, tum iis in primis qui modo
advenere, ut jam pridem jejuni nostri sermonis
expertibus. Atqui futurus sermo est ? ut Christiana

33 Psal]. xxix, 8. Ibid. 9. 3 Cant. rv, 7. Ὁ Psal. 1, 9. *5 Isa. 1, 16. 51 Matth. xvi, 11.

(23) Φανῆ μωμεῖσθαι est in nostro melíus, Vat.
ἄγη.

(24) Seoutus sum Vat. in quo est ἐκείνων pro

ἐχείνου,

641

SERMONES CATECHETICI.

dignam oppugnatione vitam obeamus, omni exat- ἃ nos protulit in lucem, velut in schola quadan in hae

eenda pielate, atque probitate, ceu morigeri filii?
nom qui olim in ignorantia libidinibus conforme-
mur, deque studii contentione menastici quidquam
remittamus ; nam videtis, fratres οἱ diabolus tan-
quam leo rugiens oberret, querens deglutire quem.
piam. At nunc cernens persecutione sejunctos, ve-
hementius instat, qui predari animum gliscat. Sed
intenti semper, et ubique vigilemus, divinis tecti
preceptis, atque is locum non inveniens, pudefa-
clus abscessenrit ; siquidem nactus, penitius irram-
pat, nec desistat, dum macetet ac ioterimat. Nesci-
musquot peremitad orbe condito, non primigenium
mortalem voluptate victum pomario proscripsit?
non Cainum in fraternam cazedem armavit ? non Ja-
dam apostolico exscidit ceu, cunctorum vite pro-
ditorem molitus ? non innumeros alios neci tradi-
dit ? Idemque est qui nunc quoque urget, insidiatur,
decipit, peneque mundum deglutit, quem difficile,
etimpendio sedulum sit evadere. Nec conatursolum
ineunda dissoluta, ac licente vita, sed etiam exer-
citatione degenda accurata prosternere, et in diver-
sum nos impellere, varius, multisque se technis,
ac fraudibus diífingens, atque in nos laqueos in
terra complures explicans, secundum beati Antonii
revelationem, quos et sola effugit humilitas, uti
fertur.

Qoa nos usi quoque, diverticula ejus, et errores
derios evadamus, grassari regia neque huc, illucque
declinante, quin precepti norma traditi obeuntes,
ac precessorum vestigia Patrum sequentes, quorum
ineclis vita est. Igitur a vitiosis cogitatis mens
rerehitor, animus divina oracula meditator, os in

Dei laudem reserator, oculus rite cernito, auris ina-
nes fabulas ne admittio, manus ad opificia moven-
tor, pedes modeste gradiuntor, cibus potusque obi-
tor modersiw, somnus ad amussim componitor,
neu citra necessitatem egressus neu que mortem
afferat lioenti, neu aliud quid insolens agitator,
quin canela sancte prudenterque geruntor. Neque
vero spalium longum est, et finis imminet certa-
minum. Ecquod est autem laborum premium co-
leste regnum. Pro quo fratres, magis magisque de-
ceriemus, luctemur, sin corruimus, at iterum re-
surgamus; sin obdormimus, at rursum evigile-
mus, vim inferamus nature membra hzc terrena
perimamus, virtutes acquiramus, (que equidem
τοὶ; quoque edico, obsitus δὲ ipse imbecillitate,
ul eadem vobiscum natura preditus) quo sincere
omnes, et insontes hinc profecti, perennem vitam
consequamur per Christum Jesum Dominum no.
strum. Cui gloria etimperium cum Patre, ac sancto
Spiritu, nune et semper, in omnemque perpetui-
tatem. Amen.
SERMO CIII.
De divinis exsequendis przceptis, ac justis in
negligentes minis.
Fratres Patresque, molitor Deus qui e nihilo

δ᾽ Matth. xxviir, 20... 7? Matth. v, 44, I Cor. γι, 10.

vita collocavit, regni sui Evangelium discituros.
Igitur predictum discipolos mittens jubet in bac
verba : Euntes docete omnes: gentes, baptisantes ees
in nomine Patris, et Filü, et Spiritus sancti, docm-
tes eos sereare omnia quXcunque mandati vohis ?*.
Qosenam sunt autem que mandavit? in antiquo
federe, ut partim dicam, Non occides, non adul-
terabis, non furabere, non falsem testimonium di-
ces in novo bis majors, et accuretiora ; nam Dictum
esl ait, antiquis : Non eccides ; qui autem. occiderit
reus erit judicio ; ego autem dico vobis, quia emnis qui
irescilur fratri suo temere, reus eril judicii. Rursus
dictum est antiquis: Non adullerebis ; ego. eutem
dico vobis quia omnis qui viderit mulierem ad con-
cupiscendum eam, jam adulteravil eam in corde suo.
Rwrsus dictum est: Non pejerabis ; ego autem. dico
vobis non jurare omnino. Rursus dictum est, Diliges
prorimum (uum, et odio habebis inimicum tuum ;
ego autem dico vobis: Diligüe inimicos vestros, bene
precamini exsecerantibus vos, beneficite his qui oderunt,
vos **. Viden'quod utriusque fesderis discrimen'tillo
actiones vetante, hoo vel occasiones, unde actiones
exsislant, ne hinc radices agat peccatum, itaque si
nec legaliter, nec Evangelice, sed ethnioe ul sic
dixerim obimus quid tum temporis patiemur ὃ Ne-
lite errare, inquit, neque fornicarii, neque idolis ser-
vienles, neque adulteri, neque molles, neque mascu-
lorum concubitores, neque avari, neque fures, neque
ebriosi, neque maledici, neque rapaces regnum Dei
possidebunt 5, eaque de causa, uti sspe, et nunc
premuniens edico, ne quis solitarius degito, neu
supine ferlor, neu aurum cogito,neu servum te-
neto, neu equum, neu bovem alito, neu quid aliud
tractato citra persecutionis normam, unde gra-
viora, et atrociora facinora manent. Tametsi sunt.
e vobis qui contra verum obstinate contendiljs,
quorum a sanguine sum insons ; neque enim subfér-
fugi quin divinum jus edicerem, neo reticui ven-
turum immorigeris ensem. An irritamug Deum?
nnm foetiores wo -sumua? Jam vero ei securis ad
radicem arborum posita est. Omnis 'ergo arbor quss
non facil fructum bonum excinditur, && in. ignem
mittitur *. Non exemplum timetis, non minas ex»
horrescitis? non mortem pavetis, que moz ob-
eunda est ?

D Qui horribiles angelos tueamur, eductum nos e

corpore venientes; qui longum illud immensumque
iter peragremus, viatico non instructi ἡ tribunali
sistamur Christi, cui congenulabunt universi,
cuncteque laudes offerent lingum, foedam con-
scientiam tenautes? Ut ablegari sit necesse ubi non
exstinguitur iginis, non moritur vermis ; ubi fletus,
ac dentium stridor agitatur, quod ne accidat, fra-
tres, agite venerabundi illacrymemur clementi Deo,
et eum coram prevertamus, confessione, precibus,
compunotione, lacrymis, supplicio, jejunio, casti
tate, omni preclara functione. Enimvero is est
* Matth. vri, 19.

643

S. THEODORI STUDIT/E

644

scelerum nostrorum placamentum, nec se in nos A veniet horrendus, ac qui defraudari nequeat judex,

offirmavit, minimeque revertentem aversatur, quin
asciecit: ut meretricem, ut prodigum, ul latronem.
Sane, obsecro, fratres consurgamus, excitemus,
contendamus, quo velut pueri studiosi e schola
discedentes leti domum reverluntur ; sic nos
quoque ceu genuini Evangelii discipuli in peren-
nem vitam ovabundi commigremur, per Christum
Jesum Dominum nostrum. Cui gloria et imperium
cum Patre, ac sancto Spiritu, nunc et semper, in
omuemque perpetuitatem. Amen.

SERMO CIV.

De sincero veroque amore, ac morigeratione erga
pre[ecium, et horrendo justi judicis examine.

Fratres Patresque, que superiori Catechesi

propter tum presentes disserui, eger ac dolens B

disserui, at que de vobis nunc habeo dicere, ea
vero sunt meliora, et cum salute conjuncta, qui
Dei Opt. Max. beneficio morem tenuitati nostre
obsequentes geratis, nihil citraconstitutum agentes.
Quod non mihi gaudium modo est, ac triumphus,
sed pre me adeo vobis, qui virtutem ante copistis;
quid est enim suavius, letius, jucundius quam
ad prescriptum vivere, nec pro libidine quidquam
obire subditum ? hoc vera morigeratio est, hac
beata vita, (20) hoc premolestum quoddam, et
immolestum, ut sic dixerim, certamen; premo-
lestum ei qui adhuc suis studiis teneatur, immo-
lestum ei qui suapte studia prefregerit, ut apos-
tolice ausit dicere : Vivo autem jam non ego, vivil
vero in me Christus 53, Scilicet qui'nequaquam ex
sua libidine vivat, per prefectum quasi quemdam
sequesirum Deo vivit, revelata facie gloriam Domini
speculatus, et iu eamdem imaginem trans[ormatus a
claritate in claritatem, tanquam a Domini Spiritu *,
quemadmodum scriplum est. Enimvero hic mundi
"Qt securus, interitus morte, letam, ac quietam
peregens vitam totus consecratus Deo, ceteram
qui suapte voluntate, projectis obedientiz legibus,
nitatur, eibi volens, sibi placens, ne is vitam trahat
afflictam, qui ἃ diabolo captus δὰ arbitrium te-
neatur,. Qui ut jejunare videatur, aut pervigilare,
aut alia virtute fungi, illaudata functio est postea-
quam Oinne quod non est fide, peccatum est **, et
alioqui quod ad communem regulam non agatur,
cum proprium est agentis, tum alienum a pietate.
Ut merito eos reprehenderim, vos laudem, ac co-
hortor inh:wrere pulcherrime morigerationi, tole-
rantie, frangenda voluntati, fidei, spei, charitati,
citeris obedientie studiis, qua re et salutem
quiratis, et exemplar egregium toti contubernio
sitis sane, obsecro, fratres, sequidem abest mi-
nimum quin jamjam veniam adventans, nihilque
cunctetur, supremo imminente die pro tenebris
perpetrata patefiant, animique consilia retegantur,

** Galat. 11, 20.

*3 JI Cor. 11, 18. * Rom. xiv, 23.

qui subditum subdito, prefectum prefecto, epi-
scopum episcopo, pretorem preetori, regi aggreget
regem, et alterutrum ex alterutro corrigat, ac
refutet, et unicuique reddat securidum opera ejus, iis
quidem qui secundum patientiam boni operis gloriam
et honorem, et incorruptionem quarunt, vitam ster-
nam ; tis autem. qui sunt. contentione, et qui non
acqutescunt veritati, credunt autem iniquitati, ira, et
indignatio, tribulatio et angustia *5, uti canitur.
Quod pertimendum est, omnique studio cavendum,
ne 8Sub obitum bonorum operum inanes depren-
damur, quin honestarum feraces functionum
spectemus. Sin obluciatur hostis quo minus vir-
tutem obeamus; quod negandum non est, qui
quidem homicida sit ab initio, neu steterit in
veritate, cum non sit veritas in eo, quemadmodum
ait Dominus; at fortitudine in eum, ac magna-
nimitate utamur, laboribus, studio, precibus, sup-
plicio, larcymis, adhibendis, atque is succumbet,
Deo in cerlamen coeunte, nostraque imbecillitate
juvanda perennem victoriam prebenteper Christum
Jesum Dominum nostrum, cui gloria et imperium
cum Patre, ac sancto Spiritu, nunc et semper, in
omnemque perpetuitalem. Amen.

SERMO CV.

De expurgando a sceleribus animo, ineundisque
virtutis laboribus.

Fratres Patresque, fors animum dicere inducat
quispiam frugem ex his Catechesibus nullam
percipi, sed profecto, ut mihi videtur, vel in primis
percipitur. Scilicet quod aratrum terre, et aqua
sitienti, id gnave audienti Catecheticus sermo est.
Unde enim mens corrumpitur? unde in fratrum
rebus publicie bella, εἶχ, dissidia? nonne ex eo
quod doctrina, ac castigatio non obitur? Que ubi
sint ibi serenitas, atque pax est, ubi pax, et se-
renitas ibi sanctus Spiritus conquiescit. Qua de
causa equidem timide cupideque disserere, casti-
gare, hortari, ac commonere satego, si qua possim
ab omnigenis diaboli tentamentis vos meque
servare, quanquam fateor operam vos quoque non
minimam conferre, maxime primores, omnesque
me ad bonum opitulatores. habere. Ego planlavi,
ait ille, Appollo rigavit, sed Deus incrementum de-
dit *: ut non mea solius, quin vestra omnium sit

D functio, seu potius Dei, ab quo cuncta in homines

recte facta manant. Itaque, cohortor, quod cuique
obtigit munus ad publicam frugem urgetote, ani-
mique domicilium Deo conetruuntor, nam Apostoli
hec sententia est, Si quis superzdificat super
[undamentum hoc aurum, argentum, lapides pre-
tiosos, ligna, fenum, stipulam, uniuscujusque opus
manifestum erit ; dies enim declarabit, (quia in igne
revelatur) εἰ uniuscujusque opus quale sit ignis

45 Rom. 11, 8. 46 1 Cor. n1, 6.

(25) Hzc in nostro fede mutilata erant, que in Nat. integra offendi.

SERMONES CA'TECHETICI.

646

probabit *'. Observemus quid dicat, quemadmodum À, demergeretur rogare, quod et passus aliquando

auro, argento, lapidibus pretiosis virtutem com-
paret vitium, lignis, feno, stipula, quibus judice
igni explorandis, tenera conflagrabunt, superstitibus
duris. Ac terribiliorem comparans sermonem,addit
in hec verba ; Nescitis quia templum Dei estis, el
Spiritus Dei habilat in vobis. Si quis templum Dei
violaverit, disperdet illum Deus: (lemplum enim Dei
sanctum est, qui estis vos *. Hui beneficium, Dei
nos templum nominari ! hui minas, qui Dei tem-
plum corrumpamus, corruptum iri divinitus :
quamobrem ne Dei templum corrumpamus, fratres,
neu Spiritum habentes domesticum scelerum do-
micilium fiamus, neu a vitiis asserti iterum diabolo
servitatem serviamus, quin stemus sinceri, et. sine
offensa, repleti fructibus justilie per Jesum Chris-
(um ἐπ gloriam el laudem Dei 5, queiiadmodum
seriptum est. Igitur sit animus noster vigil semper,
ae contentus, qui timore divino, et assidua mortis
deformatione imbuatur, ubi is enim obeatur labor,
:übeundi locum peccatum habeat nullum. Sin reses
stupidaque mens sit ; tum vero subolescere libido,
que nos incitet ac conturbet, minimeque dimittat,
dum iu priorem statum post liminio revertamur. Ut
ioducendus eit animus qui pro virtute laboremus,
quo vitam ineamus felicem nitamur pro bono, quo
perenni requiete potiamur ; ploremus, quo gaudere
ia Domino queamus ; arcto,et afflicto itinere gras-
semur, quo hinc manantem alienam dolore vitam
consequamur. Enimvero is prestantissimus quastus,
ta summa est felicitas, exiguis pro virtute certa-
minibus, ac laboribus immensa,et immortalia bona
parue quie assequi omnes contingat Domini nostri
Jeso Chrati liberalitate atque beneficio. Cui gloria
et imperium cum Patre, ac sancto Spiritu, nunc et
semper in omzemque perpetuitatem. Amen.

SERMO CVI.

De riz navigalione nostra sollicite, vigilen-
terque regenda.

Fratres Patresque, instar maris humana vila
est, in qua cuncti, ceu. navigium, corpus hoc in-
gressi, imaginario trajicimus ; nec definito quonam
tempore ut qui sub sensum subjectum sequor per-
mneent, nuhe navigantes, nunc in portum appulei,
quis assidue navigamus, dies, noctesque, nec citra
fluctas, ac tempestatem, ut nihil dicam atrox pe-
lagus objectum, neque atrox solum, sed impendio
vastum, viteeque curriculo nostre descriptum. Quod
dici non potest quantis procellis pre malignis spi-
ritibus inhorrescat, quotve incurrant demones pi-
Ta, qui nos demergant. Id adeo non ignorans
unctus David precabundus dicere: Libera me ab
s qui oderunt me, et de pro[undis aquarum. Non
w demergal lempestas aque, neque absorbeat me
Péfundum, neque urgeat super me puleus os suum.
Quod si David, talis, tantusque extimescere, ac ne

Vl Cor. mr, 13. 48 Ibid. 17. *? Philipp. τ, 11.
(26) D. Basil. Orat. Ei; τὴν ἀρχὴν τῶν Παροιμιῶν.

B

est, dormitans, quid nos nanci dicamus, quantum-
que convenit timere, et ne idem subeamus precari?
Ergo animus noster quasi quidam gubernator est
qui ubi vigilet intentus, vitiorum arceat procellas
minimum cogitatis que ingruant aspersus, defetis-
catur haereses, flagitium intromittat, ceu mundans,
quoddam flumen, sentinaque gravatus, ingens nau-
fragium faciat peccati, quod cum triste est auditu,
tum tristius cogitatu. Tum sollicita ac periculosa
vite navigatio nostre est: ut intente vigilanterque
retinendum sitgubernacutum, et eminus profliganda
vitia ac confestim irruentes fede cogitaliones ar-
cende, ne his immorati demergamur. Neque hec
vero ad juniores tantum pertinet oratio quin ad se-
niores quoque et in exercitatione provectos, post-
quam ne hos quidem intentos diabolus omittit, de
quibus exstat hec alicubi magni ac divini Basilii
sententia (26) : Tristissimum spectaculum, post
pervigilia, post afflictiones, post contentas preces,
post uberes lacrymas, post viginti aut triginta fors
annorum continentiam, ob animi supinam negli-
gentiam cunctis exspoliari. Equidem id infelix tum
vidi tum audivi, οἱ illacrymatus illacrymor, cogi-
tans quemadmodum tot opes virtutum, ac tot annis
congeste, una temporis momento diaboli periere
fraude, nudo et inutili relicto quasi quodam exer-
citore pietatis, tam ingens est salutis nostre my-
Bterium, tantaque diaboli atrocitas, in coelum, nos
unde excidit, tendentes conspicati. Atque is ejus-
modi sane est, tantaque nobiscum vesania confligit ;
ceterum nos, fratres, qua parvi, qua magni, qua
juvenes, qua senes, unanimes universi, Deo duce,
studiis multis, ac laboribus quesita satagamus ne-
quaquam per negligentiam perdere, mundi seces-

sionem, obedientiam, lemperantiam, lacrymas, con- . -:

fessionem, tam nuperam quam presentem ; qui
vigiles excubemus, pansum spei velum habente$,
qui Spiritus regamur auris, dum sub exitum yite
ad immortalitatis portum appellamus, virtutis tan-
quam mereimofiiis eclostb regnum laturi per Chri-
stum Jesum Dominum nostrum. Cui gloria et im-
perium cum Patre, ac sancto Spiritu nunc et sem-
per, in omnemque perpetuitatem. Amen.

SERMO CVII.

De mortis recordatione, neu supine sacra perci-
piamus.

Fratres Patresque, heri ut apparitor regius
advenit, illico expavimus, inexspectato adventu
consternati, intellectoque haud propter nos adve-
nisse, extemplo solvimus timorem. Quero igitur
qua de causa timuerimus, scilicel qui imperatori
ob prasentem confessionem parum grali, quin
exosi, ac detestabiles essemus; nam si germani
fuissemus amici, nimirum ovassemus, scientes
boni cujusquam gratia proculdubio venisse. Quor-
sum hoc autem mihi proemium? enimvero ani-

041 S. THEODORI STUDIT/E 648

mus quoque qui preclara vita benignum Deum A do ringatur ; nunc obmoto non communi, sed vi-

paraverit, sub exitum e corpore missum a cuncto-
rum rege ad se satellitem lubens, imperterritu-
spectabit, letusque se conferet ad herum ; sin se-
cus deprendatur, turbet, ac pretrepidet necesse
est, nec fiducia preeditus, nec opitulante quoquam.
Hic quidem sane et amicus, et frater solentur, ac
terrorem depellant, quorum est inibi pecunia cun-
ctorum, angelo atrociter, et acerbe miserum ani-
mum raptante. Ac fors timuerimus in his verbis.
Pol si terrarem attulit auditus, ecquid in re pre-
senti patiamur ; qui ad Christi tribunal animus is
compareat; coram igneum flumen trahitur, secun-
dum Danielem vatem, astantibus contenis millibus,
80 ministrantibus decies millenis millibus presto
est severus, et inde fraudabilis judex, agiturque,
de evangelica sententia, vel segnis examen verbuli,
qu& qui tum animus feret ? Equidem cum horren-
dum est in viventis Dei manus incidere, tum hor-
ribilius ubi justissimam audiat sententiam eeter-
nis suppliciis traditus. Quamobrem, fratres, hor-
tor, et obtestor, reconciliemur ante obitum Deo,
benignumque paremus, venturos ad nos angelos
acquiramus amicos, vigilem animi oculum habea-
mus, mentem inexpugnatam teneamus, qui haud
declinemus, ab assiduo cum vitiis conflictu, sin
pauxillum lapsemus, evestigio surgamus, ac fre-
quente fletu ignea perduellis tela, Christiano indu-
cendo studio, exstinguamus. Multum valet depreca-
lio justi assidua δ᾽, ut preces, atque instigationes
mutuas requiramus. Multum lacryme, ac. com-
punctio valent, et ante omnia, ac cum omnibus,
sacrorum perceptio, in qua nescio quo pacto segnes
animadvertens, impendio miror, qui quidem, si
adsit Dominica, adeatis mysteria, sin alio die cce-
tus frequententur, minime coeatis. Pol liceat in

^. monasterio vel in dies communicare, nec rarius, ac

Vix convenitur. Neque hec dissero, qui vos velim
leviter, et obiter accedere, scriptum est enim,
Probet seipsum homo, et sic de pane illo edat, et. de
calics bibat, qui enim qanducat..et. bilil indigne,
judicium sibi manducat εἰ bibil, non. dijudican,
corpus Domini **, Non id igitur dico (minime gen-
tium) quin ut communionis studio quantum pluri-
mum potest purgati, compotes flamus muneris ;
nam propositus vite est perceptio panis, siquidem

vifloo pane, nec communi, sed immortali poculo, in-
differens quiddam, nec prorsus necessarium remur?
scilicet nop ea summa imperitia, et amentia est ?
Etsi id accidit vero, saltem imposterum 6aveamus,
haud ignari que vis muneris, ac quantum pote
purgati, sacra percipiamus, quin manufloio vacan-
tes ubi signum edatur, opere relicto donum asoi-
scite studiose. Id adeo nobis, ut arbitror, seu
potius ut res habet magno sit adjumento, qui
fruendi preparatione puri, et insontes conserve-
mur, nam communicandi negligentia qui possu-
mus non vitiis capi ? Quin et vite futurum est
viatioum perennis, quam adipisci mereamur Domi-
ni nostri Jesu Christi liberalitate atque beneflcio.
Cui gloria et imperium cum Patre, ac sancto Spi-
ritu, nunc et semper, in omnemque perpetuitatem.
Amen.

SERMO CVIII.
Pernices esse oportere ad. certamina virlutis.

Fratres Patresque, inquietum quiddam est na-
lura virtus, que haud cesset niti in antioum, quin
predictos se in melius provehat semper, quod de-
demonstrans Apostolus ait, Non quod jam acceperim
auL jam perfeclus sim, persequor autem si compre-
hendam, in quo et comprehensus sum a Christo
Jesu 9* ; et iterum : Qug quidem retro. sunt oblivi-
scens ad ea vero que sunt priora extendens me-
ipsum, ad. destinatum, persequor, ad bravium su-
perng vacationis ἐπ Christo Jesu **, Ut quies sit ab
virtute nulla, nam ab virtute quies vitii est. exor-
dium. Itaque nec nos quiescamus, fratres, a virtu-
tis curriculo, sed assidue pernices, ac novitii e
robore in robur provehamur, dum in virum adul.
tum evadamus, in mensuram latis pleniudinis
Christi V. At qui id flet ? si diem solidum leti
exigemus. Exempli causa, adest mane? illicet e
somno consurgamus, precibus inherentes. Absces-
simus inde? alacres opus arripiamus, simul car-
mina Deo cum animis canentes, simulque manufi-
ciis dediti. Finitus dies est ὃ gratulati, compun-
etique, dormitum concedamus, qua vicissitudine
hanc Davidis sententiam ecomprobetis, Dies diei
eructat. verbum, el. nox. nocti. indicat scientiam 58,
Ne segnis dies obilor, mente tanquam manucapta,

ait Dominus, Ego sum panis qui de celo descendi; D) neu in stupris ac libidinibus nox transitor, non

δὲ quis manducacerit ex hoc pane, vivet in zlernum.
El panis quem ego dabo, caro mea esl, quam ego da-
bo pro mundi vila 5 ; ac rursum : Qui manducat
meam carnem et bibit meum sanquinem, in me ma-
net, et ego in illo *. Viden' ingenset ineffabile be-
neficium; non mortem obiit solum pro nobis,quin
epulum se prebuit quoque. Quid hoc validi de-
monstrantius amoris; quid animo magis solutife-
rum ? Jam cibo, potuve proposito communi, defit
nemo quin percipiat quotidie, ac ni percipiat oppi-

5? Pgal. Lxvru, 29. — * Jac. v, 16.
ni 12. 56 [bid. 14. — 5" Ephes. iv, 13.

5} Cor. xi, 29.
5! Psal]. xvii, 3.

dico qui hac perpetremus (minime vero), quin nec
cogitemus quidem ; nam uti corpus, sic animum
castum veritatis flagitatoratio. At enim desideriis
ducimur ? quid desiderabilius virtute cujus iucunda
et inexsaturata est voluptas? Pulchritudinem ama -
mus! quid Hero amabilius, cujus renident pul-
chritudine cuncta? cieterum pravi copidines men-
tem externatam fera omni crudelius depascuntur.
Ut non voluptas ea sit, sed luctuosa vita, Nolite
errare, inquit, caro, et sanguis regnum Dei possi-
8 Joan. vi, 50, 91. δ [υἱὰ., 55. — ** Philipp.

649 SERMONES CATECHETICI.

650

dere non possunt, neque corruplio incorruptelam A missionem presloletur indeque ad incumbens mu-

possidebit ". Cedosis vero quein amplexum pec-
estam non infamia replevit, afflixit, neci tradidit ?
quem amplexa virtus non evexit, ac mundo con-
spicuum reddidit ? Duos e multis excipe. Amnonem
e Josephum : nonillum sororis incestus jugulavit ?
non hunc castitas ab /Egyp!ia regno donavit? Tam
amabilis, et expetenda, ac salutifera est virtus! et
frequenter tamen impendio erramus, qui mortem
pro vita complectamur, tenebras pro luce prense-
mus, corruptelam pro immortalitate deamemus ;
quo quid miserabilius ἢ Unde igitur, ait, qui boni
amatores velimus esse, nequivimus ? Quod non
vere volumus, sed ficiitie, siquidem pro urbitrii
libertate omnino quod volumusamplectimur. Enim-

nus, er impositam provinciam animetur, usque
adeo, ul juges labores laboribus addat ; nam unde,
sodes, prelia sanctorum maudita, diuturna tole-
rantia, perlinax morigeratio, in senectutem suübje-
clio, atque his insuper majora? unde martyrum
certamina, membrorum lanienz, sanguinis profa-
8io? non qui animis usurparent, precipitem vite
curriculi brevitatem, comparitionem ad horribile
tribunal, eterna et infinita supplicia ? Scilicet hino
eis tolerablia cuncta, hinc atrocium posnarum ceu
in corporibus alienis perpessio. Ac beatam que
hec dies noctesque cogitet mentem, que velut
hospes, et advena vitam transiens, evum maneat
felix, ac securum, de quo Apostoli hec sunt verba.

vero studium a pueris ad prava , ut videtur, habi- B Nam ezspectatio crealurz revelationem filiorum Dei

tum in nobis contraxit vitii tenacam. Sed que est
Apostoli sententia ? Humanum dico, propter infir-
mualem carnis veslra ; sicul. enim exhibuistis men-
bra. vestra servire immunditiz, et iniquitati ad
iniquitatem, ila nunc exhibele membra vestra servire
justitie in. sanctificationem δ : hoc est, parem
oportere industriam conferre in virtutem. Itaque,
fratres, adhuc pulsare insisiamus, planeque fores
clemens aperiet Deus, 408 accepta sibi sint in nos
molitus, ac perennem vitai largitus per Christum
Jesum Dominum nostrum, cui gloria et imperium
cum Patre, ac sancto Spiritu, nunc et semper, in
omnemque perpetuitatein. Amen.

SERMO CIX.
De obitu fr. Theososti, atque obeunda pie sancte- C
que vita,

Fratres Patresque, jamjam explorate cognovi-
τοῦν Theosostumfratrem obiisse, de quo dicendum
esi noasihil, posteaquam vir fuit probus, a per-
moltis lasdetus, qua monachis qua laicis, qui el
subderet, et subditum gereret, pro iis qud passus
est tentatus, οἱ Apostolice loquar, potens et iis qui
tentaníur agziliari 5! ; quare complures probos se-
cundum Deum filios contraxit, idemque ob verita--
tem miserias, erumnas, calamitates, ac pericula
non minima suscepit, in quibus el defunctus, ad
Dominum concessit. Quorsum hec autem mihi
dicta? ut in fratre exemplar quoddam rerum no-
strarum tueremur ; qui sancte et honeste obeuntes,
seque simus ab alio post mortem laudandi, illices

exspeclat ; vanilali enim crealura subjecta est, mon
volens sed propter eum qui subjecit eam in ipse, quia
et ipsa creatura liberabilur a servitute corruptionis
in libertatem gloriz filiorum Dei 55, Viden' ut pro-
mittitur fore ut totum hoc universum a corruptela
resatauretur, atque e servitute in libertatem natura
rerum omnis dilfingatur ὃ Cujusmodi vero is dein-
ceps dies de quo ait sancius David, Melior est dies
una in atriis tuis super millia ** : rursumque apo-
stolorum corypheus : Dies Domini sicu! mille
anni δὲ: et apostolus Paulus: Configuratus morti
ejus: si quo. modo occurram αὐ resurrectionem qua
est ez mortuis δ. Huc nos quoque animum, fratres,
alque mentem contenda:nus, huoc studia confera-
mus, huc cogitata et ingenium traducamus, hio
vota ac desideria figamus, qua occupatione seculi
hujus principem lateamus, qui cum tentare nos
potest, tum prosternere nequit, contentionis jam
armis monastice tectos. Quem opto equidem nauci
non effugere vos modo, sed etiam superare, co-
rona mactos probibatis, per Christum Jesum Do-
minum nostrum: cui gloria et imperium cum Pa-
tre, ac sancto Spiritu, nunc et semper, in omnem-
que perpetuitatem. Amen.

SERMO CX.

De latifica vita nostra, neu defelíscamur in adver-
sarii lucla.

Fratres Patresque, cum omnes homines semper
in Domino gaudere Apostolus jubet **, tum soli,
ul apparet, veri monachi gaudent, qui non uxoris,

quidam preclare posteris objecti emulationis ; sin D non liberorum, non servorum, non pecunia, non

sequius, non solum non laudemur, quin eterni
penis supplicii multemur, quod terribile est tum
cogitatn tum dictu. Jam videsis mihi ut hinc vicis-
sim abscedimus, ac quo abimus, tum que hic nobis
sit vite in paucos prorogatio dies, ad virtutis
explorationem, οἱ tanquam periculum victuris,
inde morituris, ac sic discessuris ubi perpetes ma-
neamus. Hec prudentum recolere est, eaque qui
recolat, tremit, et formidat, qui studio semper
obeat quotidie, ac corporis quasi quamdam manu-
59 I Cor. xv, 50. ** Rom. vi, 49. *! Hebr. r1, 18.
n 8. δὲ Phil
Parnor. Ga. XCIX.

prediorum, non alteriuscujusquam eorumque am-
biant carnales sollicitudine ducantur, unumque
ineant studium solum, qui placeant Hero. Quod
pol studium juge est in. Domino gaudium, nam
ubi matrimonium est, ac servitus, et qua ex iis
molestie manant: misera hec hominum generi
divinitus insita distractio, qua distinerentur, ut
fert Salomonis sententia 57 : difficile est in Domino
gaudere, mente ab iis que predixi & sancta Dei
recordatione demota, in qua situm in Domino

9?! Rom. vri, 21. 843 Pe-], cxxxiir, 1. 4411 Petr.,

50
ipp. nj, 10. ** Philipp. iv, 4. 9 Eccle, 1, 1 seqq.

21

631

no gaudentum, letemur, ét inter nos colletemur,
fratres exspectando virginitatis ac paupertatis
premia a remuneratore Deo, qui mercedem vel
frigide est pollicitus 5, nedum tam grandium,
et ingentium facinorum ; nam profecto summa est,
ac precellens virginitatis functio, cenjunclaque
cum angelica vita, que hominem revocet ad origi-
nem, in paradisum, cum nuptie, atque servitus
nusquam vitaque quadam secura, et innoxia dege-
retur. 8in te haud letari, quin dolere dicas, que-
nam, rogo, causa est doloris? Quod culpas admi-
sisti? At ee per secessionem, et obedientiam, ac
confessionem sunt remissse. Àn quod cogitatis in
dies ferire? At signum id quoque est corone,

neque enim bello alienum quisquam sed bellato- p

rem coronat; nec in arenam non progressum,
quin egregie pugna defunctum donativo prosequi-
tur. Non videlis ut unde tristari dicimur, hinc
letari habeamus? quamobrem letemur, fratres
spiritali agendo gaudio instantes, et acrius ad
diaboli fraudes obluctantes, qui ejus insultus pre-
cibus ac supplicio frangamus, et submissione atque
obedientia laqueos dissipemus; tum autem lacry-
mis, ac compunctione quasi quemdam Pharaonem
demergamus, et profitendis edendisque culpis
procul in fugam vertamus, ceterisque cunctis recte
factis divina ope prosternamus. Pol fraudum mul-
tiplexz, atque artifex scelerum est, qui nos interfi-
cere qu&rens, tum captare quo ingruat tempus,
tum recipere se norit, ceu vietus, scilicel, ut
irruens repente, imparatum animum nactus, quod
vult efficiat. Nos enimvero pro statione siti excu-
bemus; vigilemus, mentis oculum insopitum te-
nentes, studioque fervens ingenium divino : qua re
stabiles, ac invicti maneamus, sane, obsecro, neu
obeundo bello torpeamus, neu in adversarii pugna
defetisoamur. Finis imminet certaminum, atque
abest minimum quin jamjam veniat adventans
nihilque cunctetur, aut cujusque nostrum decessu,
aut totius universi decursu peragendo, qua tem-
pestate apparebit e ccelo, angelicis copiis stipatus
igneaque flamma, et infanda majestate obsitus,
cum quidem Videbit cum omnis oculus, quemad-
modum scriptum est, ac qui eum pupugerunt et
plangeni super 60 omnes tribus lerrae **, Quam id
terribile spectaculum est, et omni consternatione
majus! Gestient tum quidem qui preclarum cer-
tamen decertarunt, qui in periculis perstitere, qui
probitatem amavere, qui morigeralionem obivere,
qui obedientiam peregere, qui omnino in omnibus
Deo placuere. Quibus accensi nos quoque, externis
bonis fruamur, per Christum Jesum Dominum no-
strum, cui gloria et imperium, cum Patre, ac san-
cto Spiritu, nunc el semper, in omnemque perpetui-
tatem. Amen.

983 Matth. x, 42... I9 Ane. τ, 7.

S. THEODORI STUDIT.E

gaudium est. Itaque qui e numero simus in Domi- A

*? [ Cor. vir, 26, 3M.

6523

SERMO CXI.
De tolerantia, ac compunctione.

Fratres Patresque, equidem locutus loqui, ac
cohortari insistam cohortatus, qui quidem sim sol-
licitus, posteaquam et caput obsidet senectus, et
horrendum est prefecture judicium, quid pos-
sum non extimescere, ac precupere non hec
pauca eloqui solum, quin nauci hane vitam quoque
pro vestrum singulis impendere? Igitur audiamus,
fratres, Apostolum dicentem : Tempus breve est
porro, ut et qui habent uxores tanquam non habentes
sint, el qui flent tanquam non flentes, et qui gaudent
tanquam non gaudentes, et qui emunt. tanquam non
possidentes, et qué utuntur hoc mundo. lanquam non
ulentes : praterit enim figura hujus mundi ??. Quid
est, praterit figura hujus. mundi? id. est, labitur,
preterequitst nec vel diuturnam stabilitatem obti -
nens. sed qui heri nitidus, hodie squalidus, qui
heri in re splendida, hodie in miseria est; nuno
extollitur ille, nunc alter dignitate ruit ; hic e pau-
pere fit dives, alius e divite pauper, milleque mu-
tationibus, atque vicibus erumnosa nostra sub-
jecta vita est, nihil possidens constans. Unde id
accidit vero ? nimirum ex olim inscitia nostra : nam
contempto, quod in paradiso accepimus, sancto
precepto, fraudeque serpentis voluptate illecti,
haud ahs re calamitose ac mulabilis vite tan-
quam in manum convenimus. Ob quam et Domini
nostri Jesu Christi adventus agitetur, qui origini
reddilos in evum restituat insons alque alienum
dolori, ut prudentum sit, et proborum, in instabi-
libus firmuin, in mutabilibus immobilem consistere ;
quorum idest autem, nisi cruciflxorum mundo,
Herumque sequentum ? Enimvero ii nos sumus,
Christi beneficio, fratres venerandi, qui secessione
facta illustri, obedientia defungamur, rerum pul-
cherrima, qua in antiquum velut postliminio rever-
tamur ; etenim paradiso ob inobedientiam, ac con-
tumaciam proscriptos voluit ter optimus Deus per
obedientiam et obsequium recuperare paradisum.
Quamobrem gaudeamus in obedientia nostra, qua
in perennem vitam reducamur. Verum et in con-
Ποῖα pertinacia, et in erumnis tolerantia requiri-
tur; naim si secundum carnem haud citra ingentes
labores ac sudores victoria paratur, quanto magis
qui vite hic curriculum victor decurrat, virilis in
primis et magnanimus sit oportet f Itaque stemus,
hortor, animose, qui quotidie vigiles excubemus
traducto in solum Deum desiderio, in eoque con-
templando defixi, lacrymosi, tacti compunctione,
precibus supplicio reluctantes, itaque sancti Spiritus
graliam ducentes, nulla enim re tantopere delecta-
tur Deus, ac mente a vitiis pura, nec tam odora-
tum redolet pratum, quam animus virtutibus fra-
grans. Sin accidit dormitare, at evigilandum est
quamprimum, ac si vel septies in diem admittere

SERMONES CATECHETICI.

contingal, septies resipiscendum, quo facio, admit- À bonum est, qua parvo, qua magno, qua erudito,

tamur ; si vel septuagies seplies id patiamur, toties
adhibenda penitentia, nec spe írustrabimur, ut
divinurmr fert promissum ; tantum insistamus, co-
bortor, neu defetiscamur, quina lapsibus nos re-
vocemue. Jam finis imminet certaminum, propin-
quant gaudium, et triumphus, ac corone probita-
tis quas et consequi mereamur Domini nostri Jesu
Christi liberalitate atque bene(icio : cui gloria et
imperium cum Patre, ac sancto Spiritu, nunc et
semper, in omnemque perpetuitatem. Amen.

SERMO CXII.

De supremo die, et adventu illustris Dei, ac
Servatoris Jesu Christi.

Fratres Patresque, cum angustum ingenium

meum et exilis loquendo lingua est, tum necessi- B

tale equidem salago vos alloqui. Ecquid est autem
necessitas ἢ prmfecture judicium, ergaque vos
amoris debitum, psrtim ratione pro vobis Deo
reddenda sub judicii tempus in quo et pretrepido
misellus, partim bono pastore haud verba solum,
quin vitam pro ovibus impendente. Itaque, fratres
adesle, quod felix faustumque sit, feelus porro in
supremum diem paciscamur, reconciliemur Deo
priusquam implacabilis mortis adventet hors, si-
quidem exstat hec sententia : Non est ἐπ morle
qat memor sib. tui, in inferno autem quis confitebilur
ihi * ? Non fratres quotidie rapi cernimus ? non
videmus quemadmodum ut oves habemur ad 1la-
nienam comparate, hodie incolumes, cras nulli?
En assumptus est et Fr. Liberius, cujus, medius
fidius, mors percussit animum, inventi, ut aiunt,
repente in cella exsanguis, in latus jacenti:, specie
consopiti. Atque hic ei finis; noster qui cessurus
sit nescimus quave morle simus defuncturi igno-
ramus : nam ecquid subito, an sgritudine pra-
cepli ?* num in sicco, an in liquido? num soli, an
fratribus juncti ? Enimvero quis Dei mentem per-
spexil, aut ei a consiliis fuit, qui diem, horam, mo-
doin, locum sui teneat finis? ut pol terribilis sen-
tentia sit mortis, et horrendum in immortalis Dei
manus incidere, nec possim non cohortari ut solli-
citi, identique semper, divina tractemus. Qus-
storem ille egit, inquit, sub tali imperatore, bic
dynastam, alius opes, alius regnum quesivit. Et
quantula hse, sodes, qux» somnii labantur instar :

qua proletario, qua seni, qua juveni: sin secus,
in celestem thalamum non admissis fores herus
precludet : Va? inquit, homini illi, per quem Filius
hominis tradelur ; bonum erat ei si matus mon [uisset
homo ille Ὁ, Neque dubium est quin de proditore
loquatur, etsi haud absre et in quemvis dicatur,
qui salutem suam prodat. Non adventum reputa-
mus illustris Dei, &c Servatoris Jesu Christi ? non
ignem inexstinctum, sternaque tormenta, et into-
leranda revolvimus ? O qui hec intelligat, quasique
solers gubernator seipse gubernet. immersamque
animi mentem ab improbis spiritibus conservet !
Nos, me llercule, qui tranquillam, et quietam, ac
compositam Christi beneficio vitam cepimus,
adhuc prospere vehamur, adhuo leti cunota pa-
tiamur, singulis muniendis divino timore mem-
bris. Igitur oculus curiose tueri probibetor, auris
inanes fabulas ne admittito lingua detrahere ve-
tator (siquidem ait : Qui detrahit fatri suo, aut
qui judicat fratrem. suum, detrahit legi, et judicat
legem δ), manus pro virili operator, postquam
otiosum nec comesse apostolica sententia est!*,
pedes in viam pacis diriguntor, animus ad pravos
sermones ne dec'inato, neu in flagitiis pretextus
captator, sed ornate omnia decenterque geruntor,
quo egregie cuncta obeuntes bona adispiscamur
eterna : per Christum Jesum Dominum nostram :
cui gloria et imperium cum Patre, ac. sancto Spi-
ritu, nunc et semper, in omnemque perpetuita-
tem. Amen.
SERMO CXTIII.
De fide, et amore, ac virginitate.

Fratres Patresque, duo sunt que homini salutem
querunt, fides et amor. Vos quidem si errare in
fide cernemen, pol de ea sererem verba, operam-
que darem qui vosin orthodoxam sententiam resti-
tuerem : nam : Sine fide impossibile est placere Deo
credere enim oportet accedentem ad Deum, quia est,
εἰ inquirenlibus se remunerateor est ". Sed oum a
fide, Christi beneficio, valeatis, quasubnixi, divine
spe glorie triumphatis, age hac omissa de actione
breviter disseramus. [gitur hortor vos, fratres,
nunc quoque, ut alias semper, accurate studium
obire monasticum, animi sensis quasi quodam
modimperatore prefecto, sollicitos de virginitate,

Dormierunt somnum suum, et. nihil invenerunt om- D re oppido quam pretiosa, quam cum amplexi Dei

nes viri divitiarum in. manibus suis'*t. Omnis gloria
kemivis tanquam flos feni?. Qus:stum quidem certe
optimum fecere Dei electi, partis dignitatibus per-
petuis. Quibusnam ? Alii apostolorum, alii vatum,
alii martyrum, alii sanctorum, alii quamlibet
postrema, at. sslvoram tamen, quorum insunt in
vite libro nomina, inexsiincta gloría est, et ineffa-
bilis triumphus. Hos imitemur fratres, et unam
minimum dignitatem ineamus, postquam nec in-
videtor beneflcium, et volenti cuivis expositum

Ἢ Psal. vr, 6. ?* Paal. nxxv, 0. 13 88.
11, 10. 7? Hebr. xi, 6. 75 Psal. xr vii, 13.

XL; 6.

misericordia sumus, tum ea expugnanda tentat
inimicus omni industria qui in salutem nostram
grassetur : neque enim nescit hoc facinore obeundo
Dei nos quiddam instar habere, ut ejusdem contra
jactura cum jumentis comparemur : siquidem scri-
ptum est : Homo cum in honore esset, non intellexit :
comparatus est jumentis insipientibus, εἰ similis
factus est. illis **. O quot veterator in omni me-
moria carnis libidine cepit ! quin instat nuno quo-
que, et senes juxta, ac juvenes, nec projectos

"^ Matth. xxvi, 24. ? Jac. wv, 11, 76 II Thess,

055

S. THEODORI STUDIT.£

856

solum, sed eliam accuratos, decepit, in omne pro- À quama viliis tranquillitas ac libertas. Non Herum

pemodum caput his usus armis. Quod architectari
incipit venenum fedis admissis cogitatis, accen-
samque carnis, atque sanguinis desiderio mentem
ad eloquenda nefaria provocat: qua ausa porro
seu proprium, seu alienum tractare membrum,
mortem exigit, etabsolvit : nam : Concupiscentía cum
conceperit, inquil, parit peccatum ; peccatum vero cum
consummatum fueril, generat mortem 75, Quam nos,
fratres, mternam mortem, ac depleratum animi
morbum fugiamus. Enimvero scabiei similis mibi
videtur, Itaque quasi qui scabiem defricet oblectari
videtur, neque oblectatur, quin serio cruciatur, et
eo magis, quo plus defricet ; ad eumdem modum
libidine captus dolorem, non voluptatem, estum,
non quietem, mororem, non oblectamentum capit,
miserandus, exspes, attonitus, qui vel umbras ex-
timescat, ut nihil dicam futurum judicium. Ec-
qua est autern mali fuga? constans obnixus ad
incursum. Ergo ut ingruit (nam pol ingruit, ne-
que mirum, seu animi negligentia, honestam con-
templationem non habentis ; seu inimici invidia)
extemplo saucius consurgilo, precator, gemito,
lacrymator ; atque id evestigio dilabetur, tu in Do-
mino conquiesces : nihil est enim tam animo suave

SERMO CXIV.
De monaslica vita, obnizuque in haresi praseste.

Fratres Patresque, equidem haud vos absistam
egregia hac nomenclatura ciere fratrum Palrum-
que, verum id vobis, ac genuinum conscius nomen;

B

audimus dicentem ? Omnis qui fccit peccatum servus
est peccali : servus autem non manet in. domo in
&ternum, filius manel. in elernum *. Age vero qui
liberati a peccato ad adoptionera evaserimus, rur-
sum peccato mancipemur? qui sub prepotentem
Dei manum convenerimus, feius cum diabolo
paciscamur? Minime gentium. δὲ enim qux de-
siruxil iterum hxc zxdifico, 8it quodam loco Apo-
stolus, prevaricatorem me conslituo *!. Quamobrem
ne prevaricatores sacrorum federum fiamus, neu
diabolo servitutem serviamus, semel asserti, neu
supplicium nobis queramus : in diem supplicii, et
apparitionis justique Dei judicii, in quos exstet
haec sententia ; Vermis eorum non moritur, el ignis
non ezslinguitur **. Quin consistamus in libertate
in quam nos Christus vindicavit, dira exsecrati
ostenta draconis, qui non huic sceleri tantum, sed
aliis omnibus quotidie obnixi reluctemur, invidiam
caleantes, malignitatem, odium fraternum, cetera-
que cuncta facinora perosi, quo ponis fugiendis
&elernis celeste regnum ineamus, per Christum
Jesum Dominum nostrum : cui gloria et imperium
cum Patre, ac sancto Spiritu, nunc et semper in
omnemque perpetuitatem. Amen.

ΛΟΓῸΣ PIA'.
Περὶ τῆς μοναδιχῆς πολιτείας xal ἀντιπαρατάξεως
πὶ τῆς ἤδη͵ ἐνισταμένης αἱρέσεως (2).
᾿Δοελφοὶ καὶ Πατέρες, οὐ παύσομαι τούτῳ τῷ χα-
λῷ ὀνόματι τῆς ἀδελφότητος xal πατρότητος προτ-
ἀγορεύειν ὑμᾶς͵ εἰδὼς ὅτι ἀληθὴς ὑμῖν ἣ χλῆσις, καὶ

nam veri ii sunt. fralres Patreeque qui prz:v paren- ἀψευδὴς ἢ προσηγορία " ὄντως γὰρ ἀδελφοὶ ἀληθινοὶ

tibus, fratribus, stirpe, patria, cunctia que spe-
ctent,Deum complexi, congregem quamdam ineant
vitam, quorum una mens, et animus, parens Deus,
urbs coelestis Jerosolyma. Scilicet ii vos estis, fra-
tres Deo charissimi, atque ut Scripture verhis in-
digitem, genus eleclum, rogale sacerdotium, gens
sancla, populus acquisitionis, ut. virlules enuntietis
ejus qui de tenebris vos vocavil in admirabile lumen
suum*?. Siquidem admirabile est vel in primis vita
monastica lumen, in quam acciti, laudes promulge-
mus colos tegentis majestate. Hic quidem corte
prudentia, temperantia, fortitudo, justitia est, hic
maligni tropeas, ac Chrisliana victoria, quorum
arma non carnalia sit, sed potentia Deo, ad de-
siructionem munilionum, consilia destruentum, ct
omnem altitudinem extollentum se adversus scientiam
Dei, et in. captivitatem redigentum omnem intelle-
clum, in obsequium | Christi **. Sin aspectabiles
quoque adversarios tuemur, deformemus animo,
quot quantasque Dei Ecclesiam oppugnationes in-
vaserint ab evo. Quorum oppugnari est, quorum
dospui, et interfici: nisi crucifixorum mundo? At-
que ut omittam vclera, omnisque in memoria no-

D

xzi Πατέρες οὗτοί εἶσιν, οἵτινες ὑπὲρ γονεῖς, ὑπὲρ
ἀδελφοὺς, ὑπὲρ γένος, ὑπὲρ πατρίδα, ὑπὲρ πάντα τὰ
ὁρώμενα, ἠγάπησαν Θεόν" τὴν ἐπὶ τὸ αὐτὸ ζωὴν
χκαταδεξάμενοι . ὧν χαρδία xai ψυχὴ μία" xai ὧν
Πατὴρ ὁ θεὸς, xai πατρὶς ἡ ἄνω Ἱερουσαλήμ. Τοιοῦ-
τοι οὖν xai ὑμεῖς, ἀδελφοὶ ἠγαπημένοι ὑπὸ Κυρίου "
xai ἵνα ἀπὸ τῆς Γραφῆς ὑμᾶς χαλέσω" Γένος ἐχ-
λεχτὸν, βασίλειον ἱεράτευμα, λαὸς εἰς περιποίν-
σιν᾽ ὅπως τὰς ἀρετὰς ἐξαγγείλητε τοῦ ἐχ σχό-
τους ὑμᾶς καλέσαντος εἰς τὸ θαυμαστὸν αὐτοῦ
φῶς. θαυμαστὸν γὰρ ὅτι φῶς, fj μοναδικὴ πολιτεία,
εἰς ἣν ἐχλήθημεν" xat. ἐν Jj. ἐξαγγέλλομεν τὰς αἰνέ-
σεις τοῦ χαλύψαντος ἀρετῇ τοὺς οὐρανούς. 'Evcau0a
οὖν ἐστι φρόνησις, σωφροσύνη, ἀνδρεία, xal διχαιο-
σόνη, ἐνταῦθα τὰ χατὰ τοῦ Πονηροῦ τρόπαια, xai ἡ
ἐν Χριστῷ νίχη " Εἴγε τὰ ὅπλα ἡμῶν οὐ σαρκικὰ,
ἀλλὰ δυνατὰ τῷ Θεῷ πρὸς καθαίρεσιν ὀχυρωμά-

των, λογισμοὺς καθαιροῦντες, χαὶ πᾶν ὕψωμα
ἐπαιρόμενον χατὰ τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ καὶ

αἰχμαλωτίζοντες πᾶν νόημα εἷς τὴν ὑπαχοὴν τοῦ
Χριστοῦ " εἰ δὲ xal πρὸς τοὺς ὁρωμένους ἐχθροὺς
ἔστιν ἀπιδεῖν, ἐννοήσωμεν τοὺς ἀπ᾽ αἰῶνος διγμοὺς,
ὅσοι καὶ ἡλίχοι χατέλαδον τὴν ᾿Εκχλησίαν τοῦ Θεοῦ,

19 Jac, 1,15. 9? Joan. vir, 34, 35. δ᾽ Galat. rr, 18. 5* Mare. ix, 43, 531 Ροίγ, 1,9. * II Cor. x,

, 9.

3) «xv (a) est apud ἃ 7. Ntc, nag. 109.

651

SERMONES CATECHETICI. -

xz) τίνων xà διώχεσθαι, τίνων τὸ τύπτεσθαι xai ἀπο-- À slra ac presente heresi exigalur oratio, qoi vel in

πτείνεσθαι . ἀλλ᾽ οὐ τῶν ἰσταυοωμένων τῷ χόσμῳ ;
χαὶ tva tà πάλαι παρήσω, ἐπὶ τῆς παρούσης γᾶι-
νεᾶς χαὶ ἐπὶ τῆς ἤδη ἐν σταμένης αἱρέσεως ὁ λόγος "
κῖνες μέχρις αἵματος ἀντεχατέστηταν πρὸς τὴν
ἁμαρτίαν ἀνταγωνιζόμενοι * οὐχ! οἱ μαχάριοι ΠΠχτέ-
ρες xai ἀδελφοὶ ἡμῶν, οἵ τε τῆς xa0' ἡμᾶς μονῆς,
χαὶ οἱ τῶν ἄλλων; Μοναχῶν οὖν ἀληθῶς τὰ τοιαῦτα
χατορθιύματα xai ἀθλήματα, xai μοναχοὶ τὰ νεῦρα
καὶ ἱδραιώματα τῆς Ἐχχλησίας " xal τοιοῦτον xai
τυλιχοῦτον τὸ ἀξίωμα, ὅπερ χεχάριστα: ἡμῖν ὑπὸ
τῆς ἀγαθότητος τοῦ Θεοῦ " ἀλλ᾽ ἐπειδὴ ὁποὺ οἱ θη-
σχυσοὶ, ἐχεῖ xai οἱ χλέπτα!' πασεδρεύουτσιν ^ 07,22-
poi δὲ ψυχῆς αἱ ἀρεταὶ, παςακαλῶ xal ὑποιμιμνέσχω,
γὙρηγορῶμεν, νήφωμεν, ἀσυλαγώγητοι διαμένειν,
μήτε ὑπὸ ἡδονῆς χατασυρόμενοι, μήτε ὑπὸ θυμοῦ
ἐξαγριαινόμενοι, μήτε ὑπὸ ἀπιστίας σχοτιζόμενοι,
μήτε ὁπὸ ἀνεξαγορευσίας περιστατούμενοι, μύτε ὑπό
τινος ἄλλου πάθους χαταχυο!ευόμενοι" ἀλλὰ ἀνώτε-
pot τῶν ὀλεθριῶν παθῶν ὄντες, ἴωμεν προθυμίᾳ πρὸς
τὸ ἑξῆς, μέχρις ἂν χαταντήσωμεν εἰς τὸ πέρας τοῦ
βίου. Τάχα λυπεῖ ἡμᾶς ὁ ἀχοὴ τοῦ τὰ μοναστύοια
ἡμῶν ὑπὸ τῶν τοῦ Κυρίου ἐχθρῶν διχφθείρεσθχ! "
ἀλλ᾽ οὐδεμία λύπν͵ τοῦτο - μοναττήσιον vào xal ναὸς
Θεοῦ ἡμεῖς ἐσμεν, πρὸς οὺς xai λέλεχτσαι " E"
τὸν ναὸν τοῦ Θεοῦ φθείρει, φθερεῖ τοῦτον ὁ Θεός.
Καὶ ἄλλως, ὅτι πολλάχις ἔφθασαν διαφθαρῆναι ὑπὸ
τῶν διωξάντων ἡμᾶς, xat πάλιν τῇ τοῦ Θεοῦ προμη-
θεέ, εἰς τὸ ἀρχαῖον ἐπανέδραμον. Τάχα xal τοῦτο
σαλεύει ἡμᾶς, ὅτι μὴ χατὰ πολλοὺς τῶν δεδιωγμέ-

necem resiitere, ineundo cum peccato conflietu ?
non bea!i Patres, fratresque tam nostri cetus,
quam externi? Ut mouachorum procul dubio hac
facinora sinl, οἱ certamina, monachique nervi, ac
tibicines sint Ecclesi». Atque hz»o tanta est nostra
dignitas, quam Dei Opt. Max, beneficio tenemus.
Sed quoniam ubi sunt thesauri, indidem fures sub-
sident, animique thesauri sunt virtutes, hortor, et
&dmoneo, vigilemus, atque excubemus, qui indi-
repti maneamus, non voluptate pessum euntes, non
furore efferi, non perfidia caligantes non confi
tendi insolentia estuantes, non alio quoquam sce-
lere possessi : quin lethalibus vitiis intacti, alacres
ulterius nitamur, dum vite metaun pertingamus.
Jam dolet fortasse rumor monasteria nostra ab do-
minicis hostibus corrumpi ? Enimvero haud is do-
lorest, postquam monasterium, ac Dei fanum nos
sumus : in quos et edita heo sententia est : δὲ quis
templum Dei violaverit, disperdet illum Deus **. Et
alioqui sepeab inimiciscorrupta, Dei procuratione,
in antiqum redierunt. Sed fors inquielos habet
quod monasteria non tenemus sque aoc, plerique
capite, fortunisque petiti, sdificiis, rusticatione et
id genus elegantia carentes? Equidem tantum ab-
est ut commovear, valde ut me pudeat illorum:
nam si omne ineversa fide discrimen, ac conflictus
vertitur, ea non instaurata, sed adhuc contumeliis
divino lacerato nomine, sanctisque Patribus devo-
tis, quod retentionis compendium ? imo apertum

νων κατέχομεν τὰ μοναστήρια, ἀνοιχοδομοῦντες xai 0 est dispendium, οἱ proditio veritaris. Qui medio

εὐτεύοντες, xal ὅσα dÀÀx χαλλιεργοῦντες ^ ἐγὼ δὲ
τοσοῦτον αἰσχύνομαι" εἰ γὰ0 ὑπὲρ τῆς καταστροφῆς
τῆς πίστεως ὁ διωγμὸς xai ὁ σύμπας ἀγὼν, ταύτης
μὴ ἐπινορθωθείσης, ἀλλ’ ἔτι βλατφη μουμένου τοῦ
ὀνόματος τοῦ Θεοῦ, τῶν τε ἁγίων [[ατέρων ἡμῶν
ἀναθεματιζομένων, ἔστιν ἄρα τις ὠφέλεια τῆς ἐπι-
χρατυσσεως, χαὶ οὐχὶ μᾶλλον βλαῦν͵ ὁμολογουμένη xal
προδοσία τῆς ἀληθείας ; Τίς ἐξ ἡμίσείας δραμὼν,
ἦρεν ἔπαθλον, ὁπότε οὐ τελείως δραμεῖν μόνον, ἀλλὰ
καὶ νομίμως, διηγόρευται. Φησὶ γάρ Καὶ οὐδεὶς
στεφανοῦται, εἰ μὴ νομίμως αἀθλέσῃ. Οὐκοῦν
ἀφέμενοι τοὺς τοιούτους διαλογιστοὺς, εἴπερ καὶ
πάρεισι, χαὶ πόῤῥω τὰ λοξὰ παραδείγματα ἀπο-

cursu honorarium tulit ?* postquam haud integer
modo, quin legitimus editur cursus: ail enim:
Nemo coronatur, nisi legitime cerlaverit δ. Quaere
his dimissis, si qua exstant. cogitatis, productisque
depravatis exemplis, unam urgeamus geminam no-
stram confessionem, qua fidei, qua sermonis, freti
hoc ejus promisso, qui certo stipuletur: Qwuerile
primum regnum Dei, el juslitiam ejus, et uec omnía
adjicientur vobis 81: quod et consequi mereamur
Domini nostris Jesu Christi liberalitate atque bene-
ficio, cui gloria et imperium cum Patre, ac sancto
Spiritu, nunc et semper, in omnemque perpetui-
tatem. Amen.

πεμπόμενοι, ἑνὸς ἐχώμεθα μόνον, τῆς διπλῆς ἡμῶν ὁμολογίας τῆς τε χατὰ πίστιν xal xatà Aóvov* πεποιθότες
τῇ ὑποσχέσει τοῦ ἀψευδοὺς λέγοντος, Ζητεῖτε πρῶτον τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ xai τὴν δικαιοσύνην αὐτοῦ, xal
ταῦτα πάντα προστεθήσεται ὑμῖν. "Hz γένοιτο ἡμᾶς ἐπιτυχεῖν, χάρέτι xal φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ
Χριστοῦ, ᾧ ἡ δόξα xai τὸ χράτος σὺν τῷ Πατρὶ xai τῷ ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν xal ἀεὶ, xai elc τοὺς αἰῶνας τῶν

αἰώνων. ᾿Αμήν (3).
85 Cor, 11, 17. 95 Il Timoth. 11, 5.

9? Matth. vi, 33.

(3) Monasticam vitam magnis, ut vides, hic lau- ἢ instituto descisount, cum a sapientibus, tum ab in-

dibus exiollit sanctus abbas. Conqueruntur vero
nostra elaie multi, quod regularia instituta, ipsi-
que regulares despiciantur. Sed, pace illorum di-
xerim, nemo unquam erit !sm insigniter potens,
nemo captiosis eloquentie illecebris adeo pollens.
ut quatuor hec prestare possit. I. Ut regularia,
sancteque sedis judicio probata instituta a sapien-
tibus viris non commendentur, ab Evangelii deriso-
ribus non contemnantur. II. Ut regulare qui ab

sipientibus non vituperentur. III. Ut in regularium
ccetibus nullus sit non probus, nullus non propositi
tenax ac discipline. IV. Ut qui sui ordinis regulas
observant, eos maxima Christianorum pars bene-
voleniia non prosequatur, minime vero, eaque ab-
jectissimaet exseorabilis hominum pars, nempe in-
creduli, atque athei, illos odio, aut saltem contemptui
non habeaut.

659 :
SERMO CXV.
De mortis recordatione, obituque fratris Jacobi ac de
pomnitentia.

Fratres Patresque, quandiu ad vos disseram
nauoi, vosque jejunam hane audietis vocem, que
admoneat officii ? non et nunc fratrum duo, Jaco-
bus, ac Basianus, alter ad Deum concessit, alter in-
foribus versatur mortis? Num immortales nos
erimus ; non idem duoemus quod pregressi, pocu-
lum ? Ut bene cum eo agatur, porro qui id assidue
revolvat vitamque suam meditationem comparet
mortis : ubi estenim mortis raeditatio, proculdubio
vigor, stimuli, lacryme, suavitas, nitor, studium
potiorum, et que orbem superent, consequuntur.
Que simul absunt, ibi tum prave cogitationes oriri
quas in Evangelio fIerus vetuit, quee captos lanci-
nent,ac viteamantes pertrabant inerrorem. Nobis
quidem recordanda semper et assidue mors est,
operaque danda ne fedis obeundis libidinibus, quin
ex divina voluntate reliqum vitse in carne tempus
peragamus, nam pol anteactum sufficit curriculum
quo corporis, animique desideriis satisfecimus, satis
superque est structarum diabolo fraudum, qui ab
honestis studiis diversos in nefariis cupidinibus
susque deque jaclarit, unde emolumentum cepiaus
nunquam, contraque damnum, ac infamiam ; nuno
tempus est acceptum, diesque salutis. Hodie si
vocem ejus audieritis, nolite obdurare corda vestra 9,
sanotus Spiritus clamat, etenim prona in vitium
anima adversa natura nostra, que nec diurpam
stabilitatem haberet, benevole nunc, et hodie pre-

S. THEODORI STUDIT/E

660

À Jesum Dominum nostrum : cui gloria et imperium

cum Patre, ac sancto Spiritu, nuno et semper, in
omnemque perpetuitatem. Amen.

SERMO CXVI.

De aspectabi!ibus, el inaspectabilibus, qua in mani-
bus sint. periculis ac miseriis, vitaque adipiscenda
felice.

Fratres Patresque, jam jam huc spiritali appulso
fratre, domino Eustratio, haud vos arbitrorcitraque
stionesconsistere, adventus causam sciacitantes, ne
que mirum, cum occasiosubsit, que questiones eas
provocet. Sed ignoscite, non omnibus semper fas
detegi negotia est, nec niei fratrum primoribus,
quod ab ipso Domino nostro Jesu Christo decemur,
qui nunc sanctis omnibus discipulis celestis regni
aperit arcana : nunc assumptis Petro, Jacobo, ac
Johanne, iis solis exhibet spectacula. Quanquam
ut partim sciatis vos quoque, ob Ecclesiam est
adventus: profiletur namque, ut aconsciis, et
concilii tempus, et fidei instaurationem, et exsulum
revocationem. Ád 4085 occurale respondimus que
deceret, nihil dissimulantes, Dei benefílcio, quod
edici oporteret, unde et conjecturam facimus ite-
rum nos pericula ac miserias manere. Sed nihil s?
horum vereor, ait. beatus Apostolus ( lepidum est
enim heo ejus verba usurpare), nec facio animam
meam preliosiorem quam me, dummodo consummem
cursum meum cum gaudio, δὲ ministerium quod ac-
cepi a Domino Jesu, teslificari Evangelium gratie
Dei *», idem et nos fratres, pro data fidei mensura

stituit, ne cui liceret penitentiam defugere, quin C sentiamus, loquamurque, qui in martyriis pro-

seu graviter, seu leviter consceleratus, seu olim,
seu nuper, salutari audito preconio in dies se, mi-
nime cunctatus, instauraret, atque renovaret. En
qua Dei Opt. Max. benignitas, celerem noxe me-
dicinam facilemque moliri. Curantur quidem certe
et secundum carnem saucii, sed pol lente, quo per-
sanati cum hoste iterum confligant, nobis cum
vulnere conjuncta medicina est modo si propulsare
inimicos evestigio velimus. Quamobrem ne com-
mitiamus quin diurna obeunda poenilentia reno-
vemur animo, neu occasionem prebeat segnitieac-
ceptum seu mente, seu verbis, aut actione vulnus,
ged quoties occumbamus, toties vesipiscamus, Dei
reveriti judicia, et omni ope flagitia depredati.

Enimvero Moses, Dei servus, in monte explicans ἢ

mauus, Amaleciten profligare, qui simul relan-
gueret, ibi, um hic prepollere ; ad eumdem modum
et mens sceleribus appetita, superato ceu monte
precum, senasisque ad Deum, quasi quibusdam ma-
nibus protentis, Amaleciten in fugam vertat, qui
obtutum fugiat oculorum ; sin remittat, imperium
patiatur. Ecquis facto opus est ergo! quid aliud,
quam manu ingruente hostili, mentem juxta
&c manus ad Deum tendere, qui eripere queat a
morte? Quare profugis inimicis, nos adorea obligati
vietorie coleste regnum erciscemur per Christum

88 Psal, xciv, 8. *? Act. xx, 24. ?o]bid.

Christo gaudeamus, ad supplicia parati, nec cre-
bro periculis defuncti, rursum periclitari detre-
ctemus ; quin audientes, Per multas tribulaliones
oporlet nos intrare in regnum celorum *!, enimum
inducamus multa perpeti, et perferre, qua felici
hoc ingressu potiamur. Ac fors nihil accidet Dei
misericordia diri; expedit tamen constituta habere
que formides ante terrorem, ut egregie, beilo
commisso, in aciem prodeamus ; facilis est enim
animus vinci imparatus, qui haud procinctus
derepente ineat certamen. Jam qui terrores com-
memoro? in dies certamen, in die prelium agita-
tur, non perspicuum, sed imperspicuum, nec cor-
pus, sed mentem vulnerans et interimens, quod
animi tanquam lumbis succinetis, ac justitic
armis induti, ceu eximii Christi milites, alacres
nec oscitantes depugnemus. Nemo dormiens tro-
peum statuit, nec resupinatus messem colligit ;
quin ingens utrinque opus est sudor, et industria ;
sin illic se ita res habet, quanto magis in nostrate
bello, ubi missilia quasi quidam radii folguris in-
cumbant, hinc arietens nefaria libido, inde am-
bio, hinc invidia, inde blasphemia? Artesque
diabolo multe, animum tentanti quaquaversum
labefactare, ac velut devorandum poscere, ut de-
Bperata quilibet vita erumpat in heo verbo : Nisi

*! Act. xiv, 21.

SERMONES CATECHETICI.

quía Dominus adjuvit. me, paulo minus habilasset A igni potius, ferro, bestiis, quam lethabilibus vitiis

in. inferno anima mea 33, etsi in his omnibus supe-
ramus per eum qui nos adamavit, sane inm Deo
faciamus virlutem, ut Davidice loquar, et ipse ad
nihilum deducet inimicos noslros ?* : ipse est enim
pez nosira qui fecit utraque unum, el medium pa-
rietem maceria solvil, inimicitias, in. sua. carne 5",
id est, qui victum diabolum proculcavit parta
hino nobis victoria quoque premioque victorie
celesti regno condicto, quod assequi omnes con-
nga! per Jesum Christum Dominum nostrum : cui
gloria et imperium cum Patre, ac sancto Spiritu,
nunc οἱ semper, in omnemque perpetuitateim.
Amen. |

SERMO CXVII.

occumbamus. Age vero unde hic corruit miser?
non aliunde, quam qui solitarius degeret; neque
enim veritas fallat, Ve, accinens, soli, qui gi cadat,
Non habeat se sublevantem 38. Atque id equidem
veritus, haud omisi quin ei juxta, 80 ceteris
edicerem, quod edico in presentia quoque, ne quis
degeret solus, neu prodire deaveret, neu otíose
huc illuc itarel, neu cum feminis consuesceret,
amore, velut igne, hinc accendendo. Quibus qui
audiens dicto obedit, et obsequitur, in Domino
BoBpilatur, qui detrectat, a diabolo captus, interlt.
Enimvero etsi ab ejus sanguine insontem me
conscio, quem quidem haud celaverim quin immi-
nentem predicerem mucronem, tamen non possum

De [ratris Memnonis lapsu. Neu solilarii degamus B non ejulari, ac tanquam proprio ingemiscere mem-

pestiferis noxis cvaden:lis, quie per sensus contra-

hantur.

Fratres Patresque, equilem cum vos undiqua-
que salago cohortari, hinc inde ;,occasiones corro-
gans; tum audito in Bithynia quiddam insolens
accidisse, sermonem hinc exordiar. Ecquid contigit
vero? Aiunt pardalim non unam, quin duas, ao
tres. repente visas, non boves habere infestos,
non oves, non aliud animal ullum, sed homines
solum, ut oppidani vehementer exterriti, solidum
senoctem intra edes concludant, dum lucescat
dies. Sane indicium id est ire divine. Sed dicam
ia primis quo hec mihi petita serviat oratio.
Enimvero insunt in nobis fere permult», et pol
atroces, scelesti spiritus; alrox fera libido est,
furor, invidia, vane glori: cupiditas, ac quo alia
sunt scelerata facinora, quse haud nocturna, quin
diurna audacia devorandum animum captent, et
impetant frequentes. Ut beatus apostolus Petrus
edicat in hgo verba, Sobrii estote, vigilale, quia
adversarius wesler diabolus lanquam leo. rugiens cir-
cuit, quarens devorare quemquam δ ; rursumque
sanctus David deprecabundus scribat : Nequando
rapiat ub leo animam meam, dum non csl qui redimat,
neque qui salvum faciat *5. Jam quid agendum in
ϊ8 ἢ quid aliud, quam in coelestis preesidio Dei
Blabulandum, intraque sensuum errores resisten-
dum ? Etenim cum oculi pendent vagi ac sublimes,
pestiferas aures fabulas admittunt, os infanda lo-
quitur, mens fedis inerrat : tum animus vero ceu
per tesqua palatus, qua divina nulla procuratione
tenentur, feris occumbit. Id adeo et nunc Memnon
passus miserandus, diabolo prede est, cujus non
eruenlam vestem inlueor, ut Jacobus olim pa-
triarcha Josephi eui fllii, quin interemptam pec-
cati mucrone mentem. Scilicet parens mortis pec-
catum est : hoc decessorem Adamum, immortalem
gratia, mortalem reddidit : hoc internecionem di-
luvio, attulit mundo ; hoc Sodoma, ac Gomorrha 57,
et vicin&s incendit urbes; hoc quemlibet nunc
quoque eterne morti concipientem se tradit.
Quod fugiamus, fratres, ut ignem, atque utinam

D

bro. Quin habeo, charissimi, quod accusem vos
quoque ; quid ita? Scriptum est in Actis apostolo-
rum : Factum est quasi horarum trium spatium οἵ
Saphira uxor ipsius nesciebat quod. factum fuerat n.
Certe in publieo acta fabula est, et frequente vulgi
corona. Sed erat. indidem nimirum circumspectio,
molestia, Dei reverentia ; hic aliquot. me superio:
ribus diebus secreto ad vos quiddam locuto, statim
dissipatus sermo est, inde Constantinopolim, hino
Prusam usque. Ut mihi quidem consilia in angu-
Stum cogantur, seu loquenii, seu non loquentli,
quod efferuntur que vulgari minime oporteret ; non
loquenti quod hereo qui agam recte, non usus con-
sultoribus. Itane desipimus, fratres; itan impotentia
lingue intempestive in periculum ruimus ? nequa-
quam id est verorum discipulorum, sed hostium.
Ne ineptiamus tantopere, quaso, quin circumspe-
ctio deinceps, molestia, Dei reverentia, ac regula
demum adhibetor, quo, peracta ex Dei libidine
vita, ei placentes, hereditatem ineamus seternorum
bonorum per Christum Jesum Dominum nostrum :
cui gloria et imperium cum Patre ac sancto Spi-
ritu, nunc et semper, in omnemque perpetuita-
tem. Amen.

SERMO CXVIII.

De irreclini confessionis εἰ obedienti: tuenda con-
slantia, ac suis cuigue muniis accurata conten-
tione vigilique gerendis.

Fratres Patresque, alii aliis rebus narrandis
obleoctanlur, et se ostentant, miles bellicis, nauts
marinis, coloni rusticis, singulique singulas se-
culi arles ac scientias, iis que conferant ad
singulas ; neque est, breviter, quisquam qui non
Studiis capiatar suis. Nostre haud sane in his
posite gerre, οἱ urbanitas, postquam nec sunt
carnalia nostra, quin de animi salute, de placendo
Deo, de hinc abscessu, de instauratione futura,
atque ut Apostolus loquitur, guzcunque sunt vera,
quacunque augusia, quacunque justa, quecunque
casta, qu2cunque amal'ilia, guiecunque bonz fama,
si qua virlus, si qua laus *, he nobis fabule, hec

9? Psal. ΧΟ, 17. 33 Psal. cvi, 4. ?* Eph, i, 14. 8. 1 Petr. v, 8. ** Psal. vii, 3. *' Gen. xxi,

*! Ecole. 1v, 10, 39 Act. v, 7.

seqq.

! Philip. 1v, 8.

663

S. THEODORI STUDIT/E

664

studia sunt, quo quid festivius simul, ac beatius? A gesta perennem vitam erciscamur per Christum

Id adeo ex amborum videas fine, nam illorum ut
origine, sic finead hoc evum soluto. (Ubi enim
est sapiens? ubi scriba ? ubi disceptator hujus se-
culi ? quis humanis officiis clarus perstitit in vita, ut
cum sonitu non memoria perierit cunctorum ?) noster
et ingressus,et finis indissolutus, ac perennis habe-
tur.Scilicet amplexos se virtus efficit deos, etsi vera
hec ejus sententia est : Ego dixi, dii estis, et filii Ez-
celsi omnes *. Hui quo affecti beneficio sumus : hui
quam eyperti liberalitatem ! ut ovabundis, ad Ser-
vatori Deo jubilatis serio laudes sint obmovende,
et frequentandis carminibus vitulandum, quosjam
olim ad incolumitatem delegerit, animi praeditos
sanctimonia, veraque fides Dominoque nosiro Jesu

Jesum Dominum nostrum : cui gloria et imperium
cum Patre, ac sancto Spiritu, nuno et semper, in
omnemque perpetuitatem. Amen.

SERMO CXIX.

Qui divinis exsequendis. preceptis Deum exzquirat,
nequaguam conisternari sub decessum ad daemonum
adventum, deque mortis recordalione et amore,
Fratres Patresque, proposita communi multa

omniu: morte, ac ccelestis spe regni, et ignia ge-

henna minis, ecquid fas est aut me alloquii, aut
vos cedere ac pigere auditus? Minime vero quin
utramvis assidue sil agendum, et eo magis, quo
imminentem contuemur diem ; nam omni homini
quavis etate dies imminet supremus, αὐ terribilis

Christo glorie per hunc habitum qusrende pre- p quedam expectatio judici el ignis aemulatio, qui

stituerit. Ergo stabiles in fide consistamus, fratres,
confessionera irruptam teneamus, genuinam obe-
dientiam servemus, virginitatem illesam tueamur,
unum amorem sponsum habemus Christum gene-
ris hominum formosissimum, unam hereditatem
celeste regnum superneque bona Jerosolyme ;
ceterum caro, sanguis, divitis, gloria, ac que alia
sunt inania, valento, et a nobis longissime absce-
dunto. Enimvero quamdiu in hac carne sumus,
presto est bellum, neque enim fuerit virtus, ni
preseüs si bellum. Sin accidit manucapi cogitatis,
nihil miremur, quin ocius resipiscamus, unum
timentes quod exerceatur peccatum, ut mortiferum,
ac prohibens a Deo et cogitatis cogitata repellamus,
studiaque studiis vicissim exigamus. Neque hic
vero torpescamus, postquam id agit demon, ut
belli diuturnitate ignavos comparet quo obnixui
defatiscamus: cui si instemus, ferendo, atque
obsistendo diabolo, pol victoriam cernamus parata
in colis laurea, Dei perhibente germano, Beatus
qui suffert tentationem, quoniam cum probatus fuerit,
accipiel coronam vile quam repromisit Deus diligen-
tibus se ?. De cetero, gaudete in. Domino, fratres.
Qui munia geritis, hend ignoratis quod ex iis pre-
mium petatur ; qui disciplinas exercelis, cavete ne
his Deum irritetis. Tempus est opificii ? opificia
obeamus. Vacatur? disciplina obeumus. Sin est
in opere frater, tu iu disciplinam, non amicum te
geris, quin alienum exhibes fratrum. Non Aposto-
lum audies dicentem, Si esca scandalixzat fratrem
meum, non manducabo carnem ἐπ ternum, ne fra-
trem meum scandalizem * ? Tu fratrem non scanda-
lizas modo, sed etiam citatus emanes, causas ac
pretextus querens, neque reputans tibi te suppli-
cium cogere in diem supplicii, et adventus, ju-
stique Dei judicii. Verum ne id flat Apostolo parea-
mus jubenti : Omnia honeste et. secundum ordinem
fiant *, opificia in primis, discipline in secundis.
Atque adeo opitulemur vicissim, uti decet sanctos,
ac vitam alter alteri impendamus, ceu fratres ger-
mani, quo cum illusiretur Dcus, tum nos bene re

3 Psal. 81, 6. * Jac. 1, 12.
xxvii, 5.

5 [, Cor. viu, 12.

consumplurus est adversarios *,uti loquitur sacer Apo-
stolus. Ut deinceps minime sit torpendum, nec vel
diecula segniter atque inscienter agenda, quin vi-
gilemus intenti, exquiramus Deum, ut est in Psal.
mis 7, incolumi animo futuro. At qui exquiratur
Deus? nimirum exsequendis preceptis, ad bea-
tiludinem prescriptum hoo est, submissione,
mostitia mansuetudine, mentis munditie, pace,
&c eanctimonia ;agitando. Quibus prestandis qui
exquirens deprendatur, ne is invenerit Deum, et
invento, sub decessum securus, minime conster-
netur ab d&emonibus, aut angelorum trepidet ad-
ventu ; ceu amicos aggressus, letusque abiens ad
Herum, qui egregium viaticum bonam conscien-
tiam deportet ; ceterum qui 8e nequaquam sie in-
Biruxerit, in calamitates inextrioabiles irruat ne-
cesse eat ; non habens quo respectet, aut qui se-
tutetur. llic quidem certe qui in carnificum, exem-
pli causa incidat manus, aut. barbarum mare,
autsuccussum solum, aut aliam quampiam ne-
cessitatem funestam, haud se evasurum desperat :
illic spes omnis erepta est salutis, opem ferente ac
defendente nemine, non angelo, non bomine, non
patre, non matre, non fratre, non amico, non alio
quoquam e cunctis, ingentique contracta trepida-
tione, et inconsolabili dolore, miser hinc abit ani-
mus. Qus cum terribilis descripta est oratio, tum
rei veritatem non attingit, scilicet 98 esse perhi-
bentur qua sui amantibus, ac refractariis bona, et
adversa comparavit Deus, que nec oculus specta-

ἢ ri!, nec audiverit &uris, nec mortalium cuiquam

venerint in mentem. Ea propter, fratres, cohortor
inoblitam mortis agitari memoriam membrisque
hac interfectis terrenis animo voluptatum erui cu-
pidinem: quo enim nobis studium oarnis, unde
haud fructum capiamus, contraque oruciemur, ut
revolubile omne est peceatum ὃ Intueamur, si vi-
detur in monumenta, visuri quem ambimus pe-
dorem, nam ea est mortalitas omnino, que ordiens
e corruptela, in corruptelam desinat, ounctaque
hominis gloria quasi quidam flos herbe est : virtus

δ], Gor. xiv, 40. * Hebr, x, 27. * Psal.

SERMONES CATECHETICI.

indirepta habetur. Eaque sancti complexa, Deum A sia, in incertis divitiis spem collocet avarus, vitio-

eepere quorum sunt in colis spiritus, sacra in
terris averrunca corpora, miraculis, et ostentis,
ac prodigiis operata. Enimvero, ut incidit de mi-
raculis sermo, exercentur miracula nunc quoque
quemadmodum audimus, neque mirum, postquam
spiritus, que tum fungebatur, gratiam ne nunc
quidem regilio est feriari ; sed non temere creden-
dum est rumoribus, siquidem exstat hzc sententia ?
Nolite omni spiritui credere, sed probate spirilus si
ez Deo sint *5. Sane cum multi in orbem venere
vates, tum permiesi sunt heretici complures, sci-
taque retrectantes divina, et olim et nunc, quibus
compertum est providentie modis, ostenta, ac pro-
digi& patrare, ut hino demoveri, et abduci minime
sit necesse, quin veri discipuli, ad proditam ab
Hero notam explorandi sint. Quaenam ea nota est ?
la ^oc, inquit, cognoscent omnes quia discipuli me!
estis, si dilectionem habueritis ad invicem *. Unde
Apostolus edoctus scribit in hec verba : Si linguis
hominum loquar, et angelorum charitatem autem
non habeam, factus sum velut »s sonans, aut cym-
balum tinniens ; et si habuero prophetiam, et noverim
mysteria et omnem scienliam, el si habuero omnem
βάξιν, ita ut montes transferam, charitatem autem
nom habuero, nihil sum: elsi disiribuero in cibos
pauperum omnes facultates meas, et si tradidero
corpus meum ut ardeam charitatem autem non ha-
buero, nihil mihi prodest 10, Vides in quod fasti-
gium charitatis ? ut regina est cunctis antecellens
Spiritus donis ? qua nec diaboli unquam potest, mi-
rionibus tandem dilapsis, posteaquam in Evange-
liis eit Dominus : Mulli dicent mihi in «lo die, Do.
mine, Domine, nonne in. nomine luo prophelavimus,
et in nomine iuo daemonia ejecimus. et in nomine tuo
virtules maltas fecimus ? et lunc confitebor illis quia
nunquam aevi vos, discedite a me qui operamini ini-
quitatem !!. Quam horrendum, me hercules, judi-
cium, ac peracerba sententia est! Quod superest,
fratres charitatem, et ei conjuges fidem spemque
sectemur, acturi quam qui miracula designent se-
curius, verique Dominici agniti discipuli, cceleste
regnum inituri per Christum Jesum Dominum no-
irum: cui gloria etimperium cum Patre, ao sancto
Spiritu, nunc et semper, in omnemque perpetui-
tatem. Amen.
SERMO CXX.
Commiltendum non esse ut mundo crucifixi vile
inhient ineptiis, quin proficiendum in melius.
Fratres Patresque, dies horarum, septimane
dierum, menses septimanarum, anni mensium 18-
buntur instar, tempusque decurrens ad supremum
Domini nostri Jesu Christi adventus diem incitat
promiscuoa, quo ejus oculis nuda sunt, et aperta
cuncta, ut estin litteris ; nec jam est cur incassum
porro sestuent mortales, auro, ac cohortibus rex
pref&üdat, supellectilem, et pecuaria vendidet dyna-

$ Joan. 1v, 1. * Joan. xii, 35.

19 [ Cor. xin 13. !5'Matih. vii, 22.

rum inhareatlacunis voluptarius, postquam ita res
ferunt, ut lugendum sit in dies, ac merendum, et
animus pro virili expurgandus, priusquam mortis
appetat judicium, quo penas evadamus, que re-
fractariis impendent. Hi enimvero, ut cum Scri-
ptura dicam : Quicunque ignorant blasphemant,
quecunque autem naturaliter tanquam bruta aní-
malia norunt, in his corrumptur. Vs iis, inquit,
quia in via Cain abierunt, et errore Balaam mercede
effusi sunt, et in. contradictione Core perierunt !* ;
Sed vereor, ne hec eos sententia proscindens, pre-
clara nomina, impetat nos quoque ; nam cum ob
paternam hareditatem alius confligat, longis sus-
ceptis itineribus, alius stipes sollicite satagat au-
gere, alius avare ac monacho indigne, hoc et illud
urgeat mercari, scilicet non eadem ii supplicia
merentur ἢ Jam habent quo se illi defundant, etsi
frigide, tamen quod uxores ac liberos procurent ;
nobis, quimundo crucifixi unam habeamus crucem
thesaurum, que purgatio relic'a est quin his ad-
missis gravius puniamur ; siquidem scriptum est:
Potentes potenter. tormenta. patientur 13. et : Judi-
cium durissimum in his qui praesunt fiel !* ; ac rur-
sum : Cui commendaverunt multum, plus petent
ab eo 15. Agite vero, insulsissimi mortalium, itane
dediti nugis falsa queeritis, ac patrocinio sceleribus
invenio, causas, non causas, exilia pretezitis ?
Dispicile iw antiquas generationes, et videle, aiunt
Littere, quis speravit in Domino, et confusus est ?
aui quis permansit. ín timore ejus, el. despesil il-
lum 15? Non &brabamus Dei jussu patria extorris,

pe&rens multarum factus nationum est ? Non Jaco-

bus patriarcha solo instructus pedo in Mesopota-
miam degressus, dives revertit ? Non Josephus ve-
num abductus in ZEgyptum, regi par evasit ὃ Non
vates Elias pulsus ab Jezabele, non pera compor-
tata, per corvum pascitur ? Non apostoli nudi ao
inermes δὰ preconium profecti, terrarum orbem
devicere ? Non ipsi vos superioribus annis capite
et fortunis oppugnati, certas stipulationes proba-
stis ? Unde hec igitur improbitas, queve heo ine-
[tia est * Enimvero, ut videtur, Israelitarum instar
priscorum, Dei obliti beneficia sumus, Christumque
tentamus, ut eorum quidam tentarunt. Sed quid
de iis effatur ? Quadraginta annis proximus fui gene-

D rationi hic et dixi : Semper hi errant corde ; ipsi

vero non cognoverunt vias meas: ego juravi ín ira
mea δὲ introibunt in requiem meam 11, Videte, fra-
tres, ne eadem nobis dicantur, qui ingrati erga
beneficium, presenti fortuna iniquius utamur. Hino
quiescere pedes minime sinuntur, huo illuc palan-
tum, hino judicia vicissim, ac verborum conflictus
urgemus, proinde ut extranei, binc soli, neo oum
fratre, degimus. Sin cum fratre, imaginario quidem
certe, qui enim possis, comite ascita dulci, avari-

tia,'éum qua paciscare, unanimem tenere fratrem ?

1. Jud. x, 11. 13 Sap. vi, 7.

1* [bid. 6. 15 Luc. xri, 48. !5 Eccli, 1:1, 11. 17 Psal xciv, 10, 11.

601

S. THEODORI STUDITJ/E

668

Minime gentium. Ve iis. ceu reprobis, nam haud- À rum. Quo in studio si currienlum exigemus, diur-

quaquam de vobis, fratres, aut hic illic divine
obeuntibus loquor, sed de iis qui profligate, neque
ad preesoriptum quod deformavimus vivant. Qui ut
vel tandem redeant ad frugem, rectique gradian-
tur, precemur, quo pereat nemo, quin omnes inco-
lumitemur per Christum Jesum Dominum nostrum ;
cui gloria et imperium cum Patre, ac sancto Spi-
ritu, nuno et semper, in omnemque perpetuitatem.
Amen.

SERMO CXXI.

De mortis recordatione, seneque quodam venerando
defuncto.

Fratres Patresque, cum multe utiles historie
sunt animo stimulando, tum eque utilis habetur
nulla ac mortis promulgatio ; nam terribile dictu,
et cogitatu arcanum, mors est. Igitur et nuno sene
defuncto venerando necesse est porro ad commu-
nem frugem de eopauca recensere. Sane a pueritia
in senectutem profundam vita obeunda monastica
Deo servivisse, luculentum seni encomium est ; de-
inde quod inter confessores est illustris, qui com-
prehensus ab impio Leone ad satietutem ponas
dederit, οἱ tergo omni, ac peoltore trecenis loris
conciso, et facie pugnis alapisque contusa, ut duo
etiam dentes exciderint. Tandem aliquot post an-
nis, e carcere eductus ac liber dimissus, ex insti-
tuto priori (stylita enim fuerat), rursum se abditit
in cellam, multisque defunctus miseriis et augustiis,
supremo vitz curriculo evoluto, animam reddidit,
ut impius scelere, se obstrinxerit, nequidquam,
athleta ad Deum laurigero profecto. Nos enimvero,
fratres, quid agamus quidve cogitemus? Quanto
tompore gupervivemus, longo, an exiguo ὃ Soilicet
norit quisquam quid cras pariturum est ? Pol mo-
nimento satis superque mors est, postquam quod
vidimus in fratre, haud multo post accidet in nobis,
nomine metam transcendente mortis. Itaque mor-
tis porro obliviscamur nunquam, ne perpetua op-
primamur; neu presens amemus evum, ne cum
Deo inimicitias agitemus siquidem scriptum est:
Qui voluerit amicus esse. sieculi hujus, inimicus Dei
conslituitur !*. Fugit vos, inquam, mundi consuetu-
dinem haud permittere ut animus studio ducatur
exitus e corpore. Nam quemadmodum Ieraelit; sa
tagebant, qui erepti ex /Egyptia servitute promis-

sum solum invaderent, ad eumdem modum nitamur ἢ strum Ὁ ;

ei nos oportet, ut e servitute quadam corporis, que
corruptela obeatur, egressi in penitius velum pe-
netremus, quo anteambulo pro nobis Jesus irrupit,
hoc est, in coelestis Jerosolyme bona. Igitur mundi
adhuc nugas detestemur, virtutes avide contraha-
mus, dias mercemur opes, preces, lacrymas, puri-
tatem, nitorem, innocentiam que vite sunt via-
tica perennis ; ceteram escam, potum, vestitum, et
qua alia sunt necessaria corpori ampleotamur,
quatenus vite, ac funotioni serviant Dei prescepto-

nas ferias agamus leti in dies, et impavidi mortis:
neo si vel mille cruciatus intendentur, securam
conscientiam demergant; sin maligni, invidi, pervi-
o&aces celerisque imbuli sceleribus degemus, heu
fucos et ludibrium | Scilicet ea diurna nex est, ac
judicium ante judicium, tum autem mors ingruet
quasi quidam rugiens leo aul amens ursa. Jam qui
eternam perniciem miser exantlet animus, exstat
sane hec sententia : Si judicium primum a nobis,
qui finis éorum qui non credunt Dei Evangelio ? et
si justus viz salvabitur, impius et peccator ubi pare-
bunt !?? Quare trepidi semper, ac solliciti, fratres
charissimi, (irmi, et immobiles consistamus, assidue
macti in opere divino, certe nequaquam frustra esse
eum in Domino laborem. De fratre Socrate, ecitis
quemadmodum venerit ab Oriente, probanda obe-
dientia tarditatem excusans. Eum volebamus hioc
retinere, ut spectatum fratrem ; sed quoniam sori-
ptum est: Beatus qui hubet semen in Sion, et pro-
pinquos in Jerusalem, ruvceum redire eum sivimus,
per quem misericordiam pararemus, etsi est quod
gaudeamus, fratres, constitutum a sanctissimo pa-
triarcha Sioni e οωίυ, ae republica nostra, qui in
Ecclesiarum matre sacerdotio et oeconomia funge-
retur, Quod superest, sanctus Deus tum eum tum
nos conservet, omniqueimpleat beneflca voluntate,
80 prepotente fidei propagatione, illustrando per
nos Domini nostri Jesu Christi nomine, nobisque
per eum secundum gratiam Dei denique nostri Jesu
Christi: cui gloria et imperium cum Patre, ac san-
cto Spiritu nuncet semper, in omnemque perpetui-
tatem. Amen.

SERMO CXXII.

De serviendo fortiter ac constanter Deo, studiique
curriculo monastici contente exigendo.

Fratres Patresque, eximium studium 8 pervi-
gilio ad audiendum sermonem ocoeuntum, atque
e robore in robur grassantum ; quambilet enim
haud suppeditat nobis par oratio dicendo, tamen
posteaquam ad sanctorum Patrum exemplum fre-
quentatur, non abs re est, quin vel in primis uti-
lis. Enimvero in sermone ac doctrina Patres labo-
rabant, beatum Apostolum imitati, cujus in actis
hec sunt verba: Per iriennium nocle et die non
cessüvi, cum lacrymis monens unumquemque ve-
idemque alibi : Qui bene prxsunt pres-
byteri duplici honore digni habeanlur, mazime qui
laborent in verbo, el doclrina ; dicil enim Scriptura :
Non alligabis os bovi trituranti ; et Dignus est ope-
rarius mercede sua *!. Videtin' ut necessaria do-
ctrina esL? nam quemadmodum stirpes edendis
fructibus scaturiginem postulant aquse, sio virtute
exercenda magistri vocem discipuli, atque ut ec
haud irrigate arescunt, ita et hi non edocti defe-
tiscuntur. Qua de cauga equidem monere instigor,
et hortari, ac pol interdum refutare, et incessere,

15 Jac. 1v, 4. !* I Petr. iv, 18. 99 Aot, xx, 381, *! I Tim. v, 17, 18.

SERMONES CATECHETICI.

610

si qua mecum vos quoque servare possim, vos À sim,etexcitaread ilerincumbentes, nec dextra, sini-

quidem, fratres, in Domino valentes, 86 prepotenti
contracto robore, armaturam induite divinam quo
diaboli fraudibus obsistere queatis, qui haud dor-
miat sane, quin adversum nos vigilet, et eo magis,
quod animos conspicit lucite incumbentes. Qui ubi
invidat (nam invadit noctu, atque interdiu), stemus
animosi, accurramus ad eum qui e morte liberet
peccati, precibus adhibendis contentis, nec sine
fervidis lacrymis, ao facesset ocius inimicus ; sori-
ptum est enim in Psalmis : Invoca me in de tribu-
lationis (ux, et eruam te, et honorificabis me 33, Vul-
nus inülixit hostis? at Dominue sanavit. Turbavit
ile? atque imperavit mari, sileret, oontices-
ceret; fluctuantes in nobis cogitationes seda-
vit. Atque o munificentiam ! vix invocari c«epit,
cum benefice ac liberaliter prevertens, vota tri-
buit precanti, nubeque quadam tristitige discussa.
egregiis animi sensis ineundis, luce afficit mentem.
Et quid non agat scilicet; nam qui nostrapte causa
se obtulit in necem, ac pol crucis, qui potest non
una secum omnia largiri ? Ut insistendum sit, fra-
tres, qui ei forliter serviamus, nos a lapsibus re-
vocantes, studiique curriculum monaetici contente
decurrentes, cerli exiremo in certamine reposilas
coronas. Ergo utaimnur confessione frequenti, post-
quam frenum non peccandi confessio est; utamur
submissione, qua ignea maligni tela frangamus ;
utamur fide, sine qua Deo placere nefas. Jam mira-
mur forsan, ac demiramur, quemadmodum fedis
eogitatis, quamlibet certantes, capiamur, sed pati-
mur id nimirum ob pravaricationemin Adamo,nam
Regnavit, inquit, mors ab Adum usque ad Mosem,
etiam in e0s qui non peccaverant. in. similitudinem
prawecsritienis Ade 38. Alleque in naturam libi-
dum lues et contagio pervasit, que elsi in Christi
ad ventu regenerationis lavacro, sanctique Spiritus
instauratione sanati in antiquum statum revertit,
tamen que corrupta semel smgritudinem contra-
xerit, facile negligentia ruit in libidinem. Enim-
veroii sancti evasere, reverentia, et amore divino
lemperata quasi quadam mentis acie, qui cum ad
presidium sibi sufücerent, tum manum aliis por-
rigerent, de&monia fugarent, infinita ederent mira-
cula; quorum etsi avitaabsumuslonge, imitari qui-
dem certe, quantum fleri potest, conemur, clemente
Deo tam nostrum exile munus accepturo, quam
illorum preclara facinora, ac reguum utrisque
süum prebituro per Christum Jesum Dominum
nostrum ; cui gloria et imperium cum Patre, ac
sancto Spiritu, nunc et semper, in omnemque
perpetuitatem. Amen.

SERMO CXXIII.

De itinere spiritali impigre ineundo, vitz hic
aversandis deliciis, neque mansionis bealtüludine
nostrae.

Pratres Patresque, solent viatores instigare vicis-

3? Pgal. χεῖν, 15. ?* Rom. v, 14.
v, 18. 35 Rom. n, 5.

*4 Joan. xiv, 2,

strave deflectere, sed via regia grassari, ac pol οἱ-
bum, potum, somnum capere moderatum, quo diete
temperamento itineris erumnas leviores comparent,
Quorsum hoo mihi premium? Plane et per vos
capitis, qui viatores quidam in hao vita simus, ple-
num ingressi mille iter laboribus, cohortari, etl
animareinvicem in certaminibus oportere, minime-
que palabundos excurrere ; cibi, potus, somni con-
tinentes, ne hinc gravati torpescamus ad iter; nec
non vite hic deliciis aversis, ae vialores nequa-
quam huo illuc se convertant, dextrorsum aut si-
nistrorsum, iterque solum urgentes, quo festinent
diversorium respectenl. Ac nos diversorli felices,
seu potius mansionem felicem, que haud tempora-
ria, sed eterna, neque in caduco, sed immortali
posita solo est, ubi gaudium, pax trismphus agi-
tetur de qua Domini in Evangeliis hec sunt verba ;
In domo Patris mei mansione muliz sunt, si quo-
minus dixissem vobis : Vado parare vobis locum, et
si abiero. parare locum, ilerum venio, et. accipiam
vos ad meipsum, at ubi sum ego et. vos sitis. Et quo
ego vado scitis, δὲ viam scitis **. Viden' ingens, et
incomparabile promissum ? Quis non exsurgat porro?
quis nonirruat? quis non avidus sempiterna hacta-
bernacula invadat ? quorum incensus desiderio Da-
vid canere : Quam dilecta tabernacula (ua, Domine
viriutum ! concupiscit, et deficit anima mea in. alria
Domini **. Nam equidem jucunda ea tabernacula
sunt hic quasi quidam deditii obimus, aliquan-
tillum constante vita, postquam et seculum hoc
omne pro diecula ad futurum ducitur. Ut nihil sil
cur cum mundo consuescamus porro, aut presen-
tibus inhiemus, aut non dicam in hoc et illud stu-
dium feramur, sed ne in coli quidem, terre, maris,
lune solis, stellarum, 80 que alia sunt conspicua :
que enim mox deseremus, iis quid nequidquam in-
heremus! Unam petii a Domino, inquit, hanc requi-
ram ut inhabitem ἐπ domo Domini omnibus diebus
vile mez, ul videam voluptatem Domini eL visitem
lemplum sanctum ejus 36. Quo qui pervaserit, ne
iis liberatus sit ab erumnosa ea die, de qua ait
vates : Utquid vos quzritis diem Domini 7 ea qui-
dem tenebrz et non. lux est Ὁ. Quin, beatus Apo-
stolus quoque diem appellat ire, scribens, in hano
sententiam : Thesaurizas tibi iram im diem íirz,

D et revelationis, et justi judicii Dei, qui reddet

unicuique secundum opera ejus ?*. Atque ul. exem-
plo rerum que in nos incurrant erumnose ejus
diei simulacrum quoddam proponam, revocemus
ad memoriam, si videlur hominem jamjam huc
appulsum, qui ἃ demonio multatus strangulabatur,
ardens, et animi estuans, ao vociferans dies no-
otesque, statum, et requietem obstinens nullam.
Quod hominis leve supplicium oensetis? Minime
gentium.Jam insomnium cumgait adfuturum, illud,
fratres, qui perferamus, ignem inerxstinotum, sine
morle vermem, mille alia perennia tormenta? Ve-

&. 38 Psel, Lxxxri, 3. 36 Psal. xxvi, 4. ?!" Amos,

071

S. THEODORI STUDIT.E

612

rum non nobis, Domine, non nobis, quin fas sit À salutem nisi repressis evestigio turbis, consequa-

cunctos Dei liberalitate, ac sanctorum, et beati pre-
cibus Patris ex his omnibus ereptos bona consequi
promissa per Christum Jesum Dominum nostrum,
cui gloria et imperium cum Patre acsancto Spiritu,
nuncetsemper,in omnemque perpetuitatem.Amen.

SERMO CXXIV.
Aperiri fores viliis non oportere, operamque dandam
qui fedis cogilalis vacemus.

Fratres Patresque, lapsum es! tempus nonnul-
lum ex quo solemni catechesi, interque nos offi-
ciis vicissim prohibemur, extorres huc illuc pre
Agarenorum incursu. Quanquam qui jubeamur be-
nedicere Dominum ín omni loco dominalionis ejus *?
ne hic quidem torpescamus, qui pro virili statum,
exercitationem, opiflcia, et que in aliis sita honesta
conversatio est, urgeamus que videantur rerum
que minime videantur exemplar capientes ; nam si
metu neincideremus in Agarenorum manus aufu-
gimus, hic hereates, quanto debemus magis timore
ne inimicis, qui obtutum fugiant oculorum, in ma-
num conveniamus, quam longissime, quanquam
tutiseime &bscedere? At qui est abseessus ?. peccati
fuga, quo, acinacis instar, animum omnern interne-
care satagit diabolus. Quod fugiamusquam maxime,
fratres, vel usque ad cogitationes, unde in verba
prorumpens, desinat porro in actionem. Difficile est
autem, ac propre deploratum, nequaquam fodis
cogitatis capi. Quibus δὶ occupemur, certe amoliri
ocius nitamur precibus, lacrymis animi quasi qui
busdam erumnis, que ex divina formidine nascan-
tur, ut ne peccatum exigant mora, atque id quotidie,
siquidem inest in nobis perpes implacabile bellum,
neque aliter fas evadere est, quam ingenti, conten-
toque magisterio mentis, cum presidio celesti. Non
videmus que excitata sit per hoc triduum in mari
tempestas ? eadem est et viliorum, ac pol gravior,
postquam hic animi agitur naufragium. Jam illius
auctor Deus est, qui, ut ex usu sit, prestituto tem-
pore mari ventos immittat ; hujus nosmetipsi :liceat
enim velut in porlu degere tranquillis, qui haud
aperiamus vitiis fores. Sin aperimus, (iant in nos
spiritus maligni, et ingens cooritur tempestas, nec

SERMO CXXV.

De obedientia, ac qui cunctis obeundis muniis cum
puraque mente animemur.

mur. Quorsum nos autem turbari, ac fluctuare, et
naufragium extimescere ? cur non tranquilla pace
fruimur, sed spontaneum in nos atrox exitium con-
flamus ? Non arcessimus insanie qui e portu pro-
fecti sub tempestatem, fluctibus mergantur? enim-
vere multo nos sani putandi minus, qui in vitiorum
tempestatem ultro ruamus. Scilicet quas non excilet
procellas impotens in animo spirans desiderium ?
non huoc, illuc impulsos tanquam suffocat, demer-
sos ? Non invidia pariter mentem externat, animum
juxia ac corpus saucians ὃ non pervicacia tenebras
ingeniis obducit, remissa et effeta comparans? non
singula, breviter, mortales habitu quodam demo-
vent natura, ac brutos moliuntur ? Itaque fugiamus

p Porro, fugiamus pestifera vitia fratres, ne in nos

quoque hec Dei sententia dicatur: Non permane-
bil spirilus meus in eis, qui carnes sunt 39. Carnes
vero haudquaquam sensit universe (nam et Deus
Verbum factus caro est), sed carnalestudium nimi-
rum, quod fedis libidinibus defizum instar fera-
rum, minime appetitum conferat in Deum. Qoo
Deo Opt. Max. consecrando, uti postulet hoc effatum:
Vestra conversatio in calis est *!, audiamus potius:
Vos non estis ex hoc mundo, sicul et ego non. sum
et hoc mundo 83, quo quid beatius, non solum se-
cundum imminens evum, sed etiam secundum
presens ἢ qui quidem a fedis libidinibus alieni,
non carne regamur, quin spiritu ducamur. Hoc
beatitudo, hoc suavitas, hoc felicitas, hoo ange-
lica vita est atque is, medius fidius, in mundo vite
quiddam obtinetinstar, diadema gerentibus, vene-
rendus, mundiarbiter, et herus, simulacris satur
divinis, ad decessum paratus, a morle imperterri-
tus. Ii et nos fratres, evaderc pro viribus certemus
(etenim fas est, si solido velimus), iique facti, tum
vitam hano omnem hilarem exigemus, quotvis ac
quantavis secundem, carnem incidant acerba, tum
in futuro soculo celeste regnum erciscemur, eter.
nis bonis cum sanctis omnibus fruentes per Chris-
stum Jesum Dominum nostrum : cui gloria et im-
perium oum Patre, ac sanoto Spiritu, nunc et
semper, in omnemque perpetuitatem. Amen.
AOTOZ ΡΚΒΕ΄.
Περὶ ὑπαχοῆς xal τοῦ μετὰ πίστεως xai ἐν xapólq,

ἐπὶ πάσῃ διακονίᾳ προθυμεῖσθαι (4).

Fratres Patresque, equidem servi veritus judi- D ᾿Αδελφοὶ xai Πατέρες, δεδοιχὼς τὸ κρῖμα τοῦ τὸ τά-

cium qui talentum abdidit in terram, ad quem ait
Dominus : Serve male, et piger, oportuit t€ commit-
tere pecuniam meam nummwulariis, et veniens ego re-
cepissem utique quod meum est cum usura ??, neces-
s&rio heec verborum dissero segmenta. Vestrum est
autem qui egregii quidam nummaularii sitis, in
opus educere sermonem, quem Dei beneficio el
eduxistis, me hercules, eteducitis, pro insigni obe-
dientia vestra. Quanquam sunt in vobis qui nec

3? Psal. c1, 22. 39 Gen. vi, 3. *! Philipp. πὶ, 20.
(4) Apud Cod. Nan. cxx (a) exsistit, p. 107.

λαντον ἐν τῇ γῇ χρύψαντος, πρὸς ὅν φησιν ὁ Κύριος.
Δοῦλε πονηρὲ xai ὀχνηρὲ, ἔδει σε βαλεῖν τὸ dp-
γύριόν μου τοῖς τραπεζίταις, xal ἐλθὼν ἐγὼ ἐχο-
μισάμην ἂν τὸ ἐμὸν σὺν τόχῳ, ἀναγκαίως φθέγ-
(opa: ταῦτα τὰ βραχέα ῥήματα" ὁμῶν δέ ἐστι λοι-
πὸν τῶν χαλῶν τῶν τραπεζιτῶν, εἷς ἔργον προαγα-
γεῖν τὰ λεγόμενα ^ ἀἅπὲρ χάοιτι Θεοῦ καὶ προάγετε,
διὰ τῆς ἀγαθῆς ὑμῶν ὁποταγῆς, ὅμως ὁτι εἰσί τινες
ἐν ὑμῖν, οἵ τινες οὐ μόνον τὸ δοθὲν προσεξεργάζον -

3? Joan. xvi, 14... 3 Matth. xxv, 27.

613

SERMONES CATECHETICI.

014

ται, ἀλλὰ καὶ ὅπερ ἔχουσι μιχροῦ δεῖν ἀπολύουσι " À augeant sortem, et parum abest quin quod habent

τίνες δ᾽ ἂν εἶεν οὗτοι; Ol τὰς διαχονίας παραιτού-
μενοι, καὶ τὸ συγγώρησον ἀντὶ τινος διχαιώματος
προδαλλόμενοι. Τί λέγεις, ἀδελφέ; μέχρι θανάτον
τὴν ὑπαχοὴν ἐπηγγείλω, xal νῦν παραιτῇ τὴν διαχο-
νίαν περὶ ἣν εὐφυῶς ἔχεις ἐκ χάριτος Θεοῦ (5) ; ᾿Αλλ᾽
ὅτι, φησὶ, δέδοικα διαπλεῖν τὴν θάλασσαν ᾽ ἐξ ἀπι-
στίας, ἐκεῖ φοδούμενος φόδον, οὗ οὐχ ἔστι φόδος᾽ εἰ
Ἰὰο πεποιθὼς ἧς τῇ ὑπακοῇ, οὐ μόνον διαπλεῖν τὴν
θάλασσαν, ἀλλὰ καὶ γυμνὸς τῷ σώματι χωρεῖν xatà
τοῦ ὕδατος - μιμούμενος τὸν ἀοίδιμον ἐχεῖνον ὑποτα-
χτίτην Oc τῇ πατριχῇ ἐντολῇ ἐπερειδόμενος, οὐχ
ἔδεισε τὸν φοδερὸν ἐχεῖνον ποταμὸν περάσαι, ἀλλὰ
διαπεράσας, ἔμεινε μηδὲν παθὼν ὡς ἐχστῆσαι τοὺς
ἐπιδλέποντας. Ὑπαχοὴ τοίνυν xai θηρία ὑποτάσσειν
οἷἵὸε * xai μάρτυς τοῦ λόγου, ὁ ix πατριχῇς προστα-
γῆς δετμεύσας τὴν ὕχιναν᾽ ὑπαχοὴ xal ἐν νεχροῖς
θαυματουργεῖ" vai τοῦτο ξδιδάχει ὁ ἐκ τάφου φωνή-
σὰς ᾿Αχάχιος. Καὶ τί τοῦτο χἀχεῖνο λέγω ; αὐτὸς ὁ
μονογενὴς ΥἹὸς τοῦ Θεοῦ ὑπήχοος γενόμενος μέχρι
θανάτου. θανάτου δὲ σταὺροῦ, τὴν σωτήριον τοῦ xó-
σμου οἰκονομίαν ἀπειργάσατο. Καὶ τοιαῦτα μὲν τὰ
τῆς ὑπαχοῆς χατορθιύματα" τὰ δὲ τῆς ἀπειθείας ἐγ-
χλήματα βούλει μαθεῖν; ᾿Εννόησον τὸν ᾿Αδάμ ὃς
ἐπειδήπερ ἄχουσε Θεοῦ τῆς ἀπειρημένης βρώσεως
ἀπογευσάμενος, θάνατον εἰς τὸν κόσμον εἰσήγαγεν,
"Evvónaov τὸν Σαούλ᾽ «ai εὑρήσεις xai αὐτὸν παρ-
αχούσαντα τοῦ ἁγίοο Σαμουὴλ, καὶ ὁμοῦ μὲν τὴν βα-
σιλείαν, ὁμοῦ δὲ καὶ τὴν ζωὴν εἰς τὰ ὄρη τὰ Γελθουὲ
ἀποῤῥήξαντα. ᾿Εννόησον πρὸς τούτοις xal τὸν ἀν-
θρωπὸν τοῦ Θεοῦ ἐχεῖνον" ὃς τῇ ἀπάτῃ τοῦ ψευδο-

προφήτου εἰς παρακοῆς ἔγχλημα ἐμπεπτωχὼς, λέοντι C

χατάδρωμα παραδίδοται. Τί δαὶ Πέτρος ὁ μακάριος
ἀπύστολος; οὐχὶ παρχιτησάμενος νίψασθαι ὑπὸ τοῦ
Κυρίου δι’ εὐλάδειαν, ἀκούει" Ἐὰν μὴ νίψω σε,
οὐχ ἔχεις μέρος μετ᾽ ἐμοῦ. Τί δαὶ ὁ tv τῷ ἁγίῳ
Ευθυμίῳ τὴν τοῦ χτηνίτου διαχονίαν ἀπαναινόμενος
δι᾿ &t ἐδόχει εὐλόγους προφάσε'ς, οὐχὶ παρ᾽ αὐτὸ
αὐτὰ ἕρισε τὰ δαίμονα κληρωσάμενος ; Τοιοῦτον τὸ
χρῖμα τοῦ παραιτουμένου τὴν διδομένην διακονίαν "
ποῦ ἀντιλέγοντος * ἀντιλογίας γὰρ διεγείρει πᾶς xa-
χὺς ὑποταχτίτης " ὁ δὲ Κύριος ἄγγελον ἀνελεήμονα
εἰχότως πέμπει αὐτῷ, ὅλως ἐπειδὴ ἕν σῶμά ἔσμον οἱ
πολλοὶ, 6 δὲ xa0 εἴς ἀλλήλων μέλη, καὶ ὁ μὲν ἐπ-
ἐχε: τόπον ὀφθαλμοῦ ὁ δὲ ὠτὸς, ὁ δὲ ῥινὸς, ἄλλος
γλώσσης ἕτερος χείρὸς, καὶ ἄλλος ποδός. Ἔν οὖν μὴ

prodigant. Quinam hi, sodes ? qui officia recusent,
ac pro equo objectent, Comitare. Quse hec, malum
est oratio ? itan obedientia vel in necem condicta,
nunc officium detrectas ad quod per Dei gratiam sis
idoneus? Ergo obedientia corruit. At enim vereor,
inquit, trajicere mare. Pol pre pervicacia vetere,
formidine ductus ubi formidandum sit nihil, nam
obedientia pretldens, non solum mare trajicias,
quin vel nudo corpore insilias in aquam, nobilem
illum subditum: imitatus qui paterno nixus prece-
pto, haud extimuit atrox flumen tranare, trajecto-
que illesus perstitit, ut obstupescerent videntes.
Quin domat obedientia feras, cui orationi testimo-
nium dicet qui paterno jussu hyenam vinxit. Ea-
demque edit in mortuis ostenta, quod locutus e
monumento Acacius confirmat. Et quid hrec illaque
commemoro ? ipse unigena Dei Filius obsequens in
mortem, ac pol curcis, sospitam orbi terrarum pro-
curationem peregit. Atque haec sunt obedientie fa-
cinora. Sed vin' et pervicacie crimina cognoscere?
Cogitasis Adamum, qui Deo inobediens, cibo gu-
stato interdicto, necem intulit in mundum; necnon
et Saulum, quem immorigerum Samueli, regum
juxta ac vitam invenies in monte Gelboe amisisse.
His accedat divinus ille, qui falsi mendacio vatis in-
obedientie damnatus, pabulum traditur leoni. Quid,
beatus apostolus Petrus non a Domino lavari pre
reverentia detrectans, audit: δὲ mon lavero te,
non habes partem mecum 88 ἢ Quid, qui in sanoto
Euthymio pecorarii munus defugisset, justisdecau-
sis, quas credebat, non evestigio spumans demo-
nem contraxit? Hoc judicium est detrectando in-
dicto munere : obloquenti etenim parvus omnis
subditus obloquia concit, meritoque Deus crudelem
ei genium immittit. Enimvero, ut semel dicam, multi
unum corpus, et alteralterius membra singuli sumus,
oculique vicem alius gerit, alius aurium, alius
narium, alius lingue, alius manus, alius pedis. Sín
membrasuas queque partes non exerceant sed audire
oculus cer!et, odorari aures, eloqui nares, palpare
lingua, itare manus, qui potest non universum
diffluere atque interire corpus? Que cum ita sint,
suo quisque officio satisfactio, et quam accepit
gratiam divinitus, ad publicam frugem conferto,
nostra in Dei manu posita reputans, neque aut

πάντα τὰ μέλη τὰ o'xeia ἐνεργῷ, ἀλλὰ φιλονειχοίη ὁ ἢ mare naviganti omnino inibi moriendum, aut in

ὀφθαλμὸς ἀκούειν, xal τὸ οὖς ὄσφραίνεσθαι, xal 1
ῥὶς φθέγγεσθαι, καὶ dj γλῶσσα γειραπτεῖν, xai ἡ χεὶρ
* * t “- , ^
βαδίζειν * οὐχὶ τὸ ὅλον σῶμα οἰχήσεται xal διαφθα-
ρέσεται; Οὐχοῦν ἐπεὶ ταῦτα οὔτως ἔχει, Exagtoq τὴν

34 Joan, xim, 8

(9) Perspicue hinc apparet, monachos « obedien-
tiam usque ad mortem » professos fuisse, αἱ etiam-
num faciunt. Levinii quidem interpretatio id satis
clare non exprimit: sed in Greco textu res est cla-
rissima. [lle sic vertit: « Quinam hi sodes? Qui of-
ficia recusant, ac pro equo objectent, Comitare.
Qus hec, malum, est oratio? itan' obedientia vel
in necem condicta, nunc officium detrectas ad quod

v.

sicco degenti indidem decedendum, sed quam ab
orbe condito tempestatem, finem, locum benignus
statuit Deus, id cuique extremum cessurum. Atque
heec disserui non tam eorum de quidus sermo est

per Dei gratiam si idoneus ? » Sed clarius ac fide-
ius haec vertamus. « Hi vero quinam sunt? Qui
ministeria detrectant, et suum illud, Ignosce,
quasi quamdam excusationem pretendunt. Quid
ais, o frater? Obedientiam usque a mortem pro-
fessus es, et nunc ministerium recusas, cui per Dei
gratiam idoneus es? »

615

S. THEODORI STUDITJE

016

(nam obsecundos jam accepi), quam omnium au- A διαχονίαν αὐτοῦ πληροφορείτω * καὶ ὃ ἔλαδε χάρισμα

dientium causa, ut obnixe ac contente que pacta
conventa Deo teste, atque electis angelis iniimus,
re el opere prestemus, neu tergiversemur, quam-
libet mortiferum sit quod injungitur, id enim Patres
ao magnus in primis Basilius, jubent. Qua degenda
vita, nequaquam sontes moriamur, quin pro justi-
tía vivi, celeste regnum consequamur per Christum
Jesum Dominum nostrum : cui gloria et imperium
cum Patre, ac sancto Spiritu, nuno et semper, in
omnemque perpetuitatem. Amen.

παρὰ Θεοῦ, λυσιτελείτω πρὸς τὸ χοινῇ συμφέρον,
ἐννοῶν ὅτι ἐν χειρὶ Θεοῦ τὰ ἡμέτερα, καὶ οὔτε διὰ τὸ
ἐν θαλάσσῃ πλεῖν, πάντως ἐχεῖσε τελευτᾷν, οὗτε ἐν
τῇ ξηρᾷ διατρίδειν, ἐκεῖσε ἔστι θνήσχειν, ᾿Αλλὰ
καθὼς ὁ ἀγαθὸς ἡμῶν Θεὸς πρὸ καταδολῆς χόσμου
ὥρισε, καὶ χρόνον xal τόπον xai τρόπον, τὸ ἑκάστου
ἀποδήσεται τέλος. Καὶ ταῦτα διῆλθον, οὐ τοσοῦτον
διὰ τοὺς περὶ ὧν ὁ λόγος * ἤδη γὰρ ἔλαθον αὐτοὺς δι’
ὑπαχοῇς, ἀλλὰ διὰ πάντας τοὺς ἀχροωμένους, ἵνα
προσέχωμεν ἀσφχλῶς xai ἃς ἐπαγγελίας πὸ μά.

τυρι Θεῷ καὶ τοῖς. ἐχλεχτοῖς ἀγγέλοις ἐδώχαμεν, ταύτας ἐναργῶς ἀποπληρῶμεν, καὶ μὴ ἀναδύεσθαι
κἂν θανάσιμον fj τὸ ἐπιταττόμενον. Οὕτως γὰρ χελεύουσιν οἱ Πατέρες, χαὶ πρό γε πάντων ὁ μέγας Βασίλειος,
xai οἥτως διαζῶντες, οὐχ ἀποθανούμεθα τῇ ἁμαρτίᾳ, ἀλλὰ ζήσομεν τῇ διχαιοσύνῃ, xal τύχωμεν βασιλείας
οὐρανῶν" ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ [Κυρίῳ (5*)] ἡμῶν" d ἡ δόξα xai τὸ χράτος σὺν τῷ Πατρὶ xai τῷ ἁγίῳ
Πνεύματι * νῦν xai ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. ᾿Αμήν.

SERMO CXXVI.

Qui genuina obedientia, ac secessione suscepta, mun-
do sint crucifizi, alacres amplecti corporis de-
victum oporlere.

Fratres Patresque, paulum in presentia decubui,
quanquam animi perculsus, abscessurum me 8 vo-
bis credidi. Sed quo longiorem mihi vitam ? aut
quanto tempore supervivam miser ἢ Videtis quem-
admodum urget senium, et equalibus defunctis,
" mes decedendi imminent vices. Quid ergo ? dolea-
mus in eo? minime vero. Doleant sane si volunt,
qui secundum carnem vivant, conjugibus, liberis,
pueris, ancillis, prediis, pecuniis, ac que hic alia
sunt vitae studia, quibus et capiuntur, dimittendis,
n0s,quibus crucifixus est mundus, solaque superest
crux, pro genuina obedientia, et gecessione, non
lugubre, sed letificum mortis arcanum habeamus
necesse est. Ac quid nos dico? cunctis adeo Chri-
stianis prelete amplectenda dejunctioest, siquidem
ante Domini nostri Jesu Christi adventum mors in
homines imperium posita ob prevaricationem in
Adamo, vel sanctis dira et terrifica, veniat simul
Christus, omnium vita, mortem pro omnibus gu-
stavit 35, viam nobis inilians novam, ac viventem per
velamen, id esl, carnem suam, uti scriptum est 85,
ibitum mors absorpta victoria est, necjam defunoti
in orci regiam deportamur, sed in coeleste regnum
subvehimur, neque in tenebris, atque in umbrosa
morte dormiimus, quin abimus in lucem immorta-
lem, evumque quoddam securum et innoxium,
quod sui amantibus promisit Deus. Ut nihil sit cur
decessum fugiamus, qui ultro in primis sit prensan-
dus, eoque magis, quo paratiores simus ab animi
procinctu ; miserum est enim, fratres, preteritum
tempus sub exitum revocare, ac dies poscere vi-
vendi ad questum virtulum ; miserum est, inquam,
et erumnosum. Equidem qui sio deprendatur, ne ia
impendio turbetur atque afflictetur necesse est, qui
non ad honorarium certaminum, sed ad supplicia
soelerum prodeat e corpore, terribilibus obviis
speotaculis. Quod ne patiamur, quaeso, el admoneo,
parati ad exitum semper, omnem supremum vite

85 Hebr. i. 9. ?* Hebr. x, 20. ?? Psal. cxiv, 7.

(9') Deest apud Nan.

B diem credamus, ut a D. Antonio docemur, qua in-

eunda ratione, nec dissoluti simus, nec prefracti
nec torpidi, nec inertes, nec pervicaces, nec immo-
rigeri, nec aflrenes, nec ridiculi, quin obsecuudi,
faciles stimulabiles, vividi, mansueti, placidi, siu-
ceri, cilra offensam, omni honesto dediti, instar
sanctorum, qui bac obita vita promissis bonis po-
tiantur. Atque hzc dixi, non vos solum, quin me
adeo premuniens, quo hoc apparatu defuncti sub
exitum impavidi et. imperterriti, hec Davidica lo-
quamur: Converle, anima, in requiem tuam, quia
Dominus benefecit tibi ** ; et : Placebo Domino in re-
gione vivorum **; quam et cuncti assequamur Do-
mini nostri Jesu Christi liberalitate atque benefl-
cio: cui gloria et imperium cum Patre, ac sancto

C Spiritu, nunc et semper, in omnemque perpetuita-

tem. Amen.
, SERMO CXXVII.
Forliler et animose ad pericula resislendum, quz

humanitus conflentur.

Fratres Patresque, liaud abs re eat loqui, et au-
dire, ad publicam frugem neque ad virtutem η6-
quidquam apparamur ac procingimur ; nam si id
agentes, sparsa jam in urbe fama de fide nonnulla,
evestigio expavimus, turbati, scilicet, impreme-
ditati, vehementius attoniti, animum desponderi-
mus ? Ut sermocinari expediat, et prestrui, quo in
re presenti, adjuvante Deo, egregie pugna defun-
gamur. Α' qui est rumor? post scelestam syno-
dum que ad fidei ruinam nuper est agitata, post
diris obligatos Patres, post oppugnationem duode-
cennem, post exsilia, compilationes, carcerem, con-
lumelias, flagra, neces, totoque mundo jactalionem,
proinde ac si nibil insolens sit actum, trahimur a
principibus verba cumscelerisantesignanis conferre;
neque id solum, quin dictorum, ac controversia-
rum arbitros capere primores e magistratu, quibus
despectare in nostratia nefas, ut ait quodam loco
Gregorius Theologus, tantum abest ut judices ad-
mittamus sacrorum dogmatum.

Seilicet magistratui divinitus tributus gladius
est, postquam exstat hec sententia: Nam non est

?! [bid, 9.

6T

SERMONES CATECHETICI.

678

timori magistratus boni operis, sed mali ?, Et : À opitulum et commilitonem in periculis, que hn-

Non sine causa gladium. poriat, vindex ei qui ma-
[um agli *, quemad modum et opitulum probis ; ce-
terum sanctis apostolis cum divinorum dogmatum
potestas, & Spiritu profecta, tum proscribendi,
atque solvendi, siquidem Domini ad eos hac sunt
verba: Accipite Spirilum sanctum : quorum remi-
seritis peccata, remittuntur eis ; οἱ quorum retinuéri-
lis, retenta sunt **. Ac rursum : (Quazcunque ligave-
ritis super terram, erunt ligata et in cxlo; et que-
cunque solveritis super terram, erunt soluta et in
ccelo **. Certum est autem, ut iis dictum sit, itidem
et hactenus vicissim successoribus edictum, ut in
iis judicem capere magistratum nihil sitaliud quam
datam apostolis a Spiritu potestatem abrogare.
Jam qui pertingant ad ardua veritatis decreta,
vite perfectione absoluti nulla? scribente Apo-
stolo : Sapientiam loquimur inler per[ectos, sapien-
liam autem non hujus seculi, nec magistratuum
hujus saeculi, qui deslruuntur, sed. loquimur Dei sa-
pienliam in. mysterio, qu£ abscondita est, quam
przdestinavit Deus ante secula in gloriam nostram»
quam nemo magisiruluum hujus seculi cognovit : si
enim cognovissent, nunquam Dominum gloriz cru-
cifixissent 9. Videtin' gloriosum Dominum in cruce
egisse magistratum ? ut nunc quoque; si auguste
ejus imagini tribunal detur magistratus, non abs
re dixerimus rursum Judaismum quemdam, ac
Pilati tribunal agitari. Quin defugere cum impiis
in concionem venire, ea quoque divina sententia
est ; ait enim : Nolite dare sanctum canibus, neque

miltatis margaritas vestras: ante porcos **. Conse- C

quenter divinus Apostolus jubet: Non contendere
verbis, sine ulla fruge, ad subrersionem audien-
tium 5. Nec abludit et deifer Ignatius, scribens in
hune sensum : « Premoneo vos hominiformium
ferarum. hereticorum, quos non solum non ad-
mittere debetis, sed ne occurrere quidem si po-
testis. » Singulique sancti, ne catechesim longam
faciam, idem contestantur. Que cum sic edicantur,
qui audeamus sacra in utravis coniroversia scita
violare? Nequaquam, nec si mors impendeat. Ut
necessario detrectemus, fratres, non quod veri
effecla sit oratio: saneenim quidem, pro precepto,
quo stabilire fidei sermonem jubeamur, volentibus
principibus parati sumus ad apologiam, Domini
nostri Jesu Christi beneficio, qui accingat viribus
imbelles et facundiam vel mutis prebeat. Atque
hec illa fabula est que rumoribus jactetur. Cote-
rum vos animosi, ac spiritu prefirmi, ne commit-
tite ut exterreamini ab adversariis ; quin, ceu Chri-
stiani quidam milites, fidei armis amicti, stabiles
et immobiles consistite. Enimvero miles qui ex-
pertum bellis, ac triumphatorem habeat ducem,
timere nescit ; quin animos, et signa confert, quo
nos debemus magis animari, qui copiarum arbi-
trum colestium, ac totius universi monarcham,

39 Rom. xut, 3. ὁ0 Rom xii, ἅ.

vii, 6. 9 II Timoth. τι, 14. ** Joan. xvi, 33.
27. 9? Mattb. xi, 30.

^5 Joan. xx, 22.
V }} Cor. vir, 10.
5! Matth, xix, 27. 53 Galat. τι, 20. 5 Joan. x1, 33.

manitus conflentur, teneamus. Confidite, ait Domi-
nus, ego vici mundum "6, igitur confidamus nos quo-
que, certi victoria potituros, cum eo quem impe-
rio mactum cunctorum omnis gloria decet, et ho-
nor, atque cukus, curn Patre, ac sancto Spiritu,
nunc el semper, in omnemque perpetuitatem.
Amen.
SERMO CXXVIII.
De obedientia , ac frangenda voluntate.

Fratres Patresque, cum defectos virtute cateche-
lica verberat oratio, tum iterum persanat, nam
hoc ipsum, dolere ob defectum eorum que de-
ceat obiri instaurationem, in animis clam moritur
qua secundum Deum est tristitia, auctore Apostolo,

p Penitentiam in salutem non panitendam operante ".

Sed contemplemur, si lubet, quibus in rebus po-
sita sint qua nos contristent. Quod cogitata in-
gruant impura, que hostium vicem serio arietent
in mentem? etenim scriptum est : δὲ consistant ad-
versum me casira, non timebit cor meum, si exsur-
gal adversum me praelium, in hoc ego sperabo 38, An
quod grave est obedientie jugem ? atenim exstat
hec sententia rursum : Bonum est viro cum porta-
verit jugum ab adolescentia sua, qui solitarius in-
simul Deo serviet **. Jterumque, Jugum meum suave
esl, et onus meum leve 9, An quod nihll habet
obedientia privum ? at hoc enim apostolicum quo-
que est: Ecce enim, ait, nos reliquimus omnia, et
secuti sumus te, quid ergo erit nobis 51 ? Ac promis-
sum, dii boni | quam venerabile, et illustre. Scilicet
non aulem et vos eque omnibus dimissis herum
comiteti, alius parentes deseruit, alius fratres,
alius conjugem, atque liberos, alius sedes, alius
agros, cuncli, omnibus prestantius, voluntates?
quod arduum est cum primisin hominibus; enim- .
vero seu contentum jejunium dicas, seu pervigi- ἢ
lium, seu solicubium, seu insolentiam lavandi,
seu solitudinem, seu quod aliud studium divinum,
libera quadam fungentis voluntate obeuntur : porro
autem quod libera volüntate obeatur, quamlibet
grave est natara, voluntate quidem certe leviter
confit quod frangenda voluntate, quantumvis leve
videatur, difficulter tamen conficitur. Ac facinus
id adeo sancti Patres obtruncationem sciverunt,
quod in alium cadat neminem quam subditum

D genuinum, qui et fari cum Apostolo queat : Vivo

autem jam non ego, vivit vero in me Christus 53:
nam qui nequaquam ex sua libidine vivat, tan-
quam sequestra prefecti voluntate, Deo vivit. Quin
imitatur et eum qui dixerit: Descendi de celo non
ul faciam voluntatem meam, sed voluntatem qui mi-
sit me, Patris 9. Videtin' quod instituti fastigium
sit? non emulum Christi, non apostolicum est?
Nec pol aduIor, quin exploratam eam sententiam
veritas testimonium dicit. Sin homines sic de-
functis haud eacomia texunt, nihil hinc eis glorise

33] Cor. 1,0, 8. ** Matth.
55 Penal. xxvi, 3. 49 Thren. iii,

42 Joan. xvi, 19.

619

S. THEODORI STUDIT.E

680

decedit, postquam minime videt Deus proinde &c À bellum est invisum quod per orbem pertinet terra-

mortales, aliudque Dei, aliud bominum judicium
est, et ignobilis plerumque iis qui illustres appa-
reant, sub premii diem honoratior cernetur : gi-
quidem scriptum est: Erunt novissimi primi, et
primi novissimi 5*. Igitur gaudete et tremiscite,
partim ob Dei beneflcium, partim ob ingenii con-
versionem, qui non iidem perpetuo maneamus.
Atque ut apostolice loquar : Consideremus invicem,
in provocalionem charitatis, ac bonorum operum P,
qui haud defetiscamur frangenda voluntate, in qua
omnis vertitur oratio, nec dissolvamur officiis
obeundis, quin alacritate potius firmemur, mutuo
sustinentes, mutua onera por'antes,ceu confratres,
ceu unanimes ceu concorpores. Quo agitando in
dies certamine, cursuque peragendo, nihil dubito
quin coronam glorie feretis, que minime mar-
cescat, per Christum Jesum Dominum nostrum: cui
gloria et imperium, cum Patre ac sancto Spiritu,
nunc et semper, in omnemque perpetuitatem.
Amen.

SERMO CXXIX.

Contenla | accuratione cum inaspeclabilibus — ini-
micis confligendum vilandumque — hzrelicorum
consortium.

Fratres Patresque, equidem curia nostra est
cohortandi facultas, re ac sermone tenuis, et
vos tamen hortari atque ab animis pro virili exci-
tare est necesse. Nam siin stadio currentes accla-
mationem desidersnt sequentum, egentque in pre-
liis certantes commilitonum stimulis, quanto vos
oportet magis: qui cum inaspectabilibus inimicis
bellum inieritis, tanquam delibutos verborum, ut
sio dixerim, calcaribus, serio animis procingi, qui
Ἰυοία haud in dieculam, quin per omnem vitam de-
functi, paria illustri immortalitatis laurea victori-
bus, sempiterni pudoris infamiam victi exigatis ?
Verum ne id patiamur, fratres, neu exspectatione
frustemur, sed accuratione contenta, ac pertinaci
obnixu, contra diabolum, Deo duce, victoriam cer-
namus, neque enim nescitis ut carnaliter pugnan-
tes toii sint exciti. Quorum aiunt ora mutari, et
alios pro aliis apparere, Pre serio forore, animi-
que presentia, ut tum temporis nec conjugum, nec
liberorum, nec parentum, nec fratrum, nec cujus-
quam alterius meminerint omnino, presto in
bellum mente, ingenio, atque corpore ad eumdem
modum affecti nos quoque secundum interiorem
hominem, terrore hostium nullo teneamur necesse
est, quin alacritate acuamur et ardeamus animis,
ceu egregii Christiani milites. Eosque conspicati
perduelles, cedent oppugnatione ; sin formidolosos,
ac praefractos cernant, ibi tum arcum tendere, et
impuris cogitatis, quasi quibusdam telis mentem
Jancinare. Quanquam nec sic desperandum est,
quin recuperata per poenitentiam sanitate, iterum
pugnandum, aique id perpetim, nam pol ejusmodi

δά Matth. xix, 30. "5 Hebr. x, 24.
δ᾽ Rom. i1, 13

9 Eccli. xus, 1.

rum. Àc si placet, ingenii oculis sublatis intuemini,
sultis, omne hoc universum quod cis colum patet
lis ceedibus refertum : neque enim irreligiosos dun-
texat, et hereticos, nec stupris, atque adulteriis
deditos, ac qui id genus flagitia designent, eub mu-
cronem adigit draco, sed ab his quoque haud alie-
nos et societatem coeuntes, si haec vera est oratio :
Qui tangit picem inquinabitur, et. qui communicat
superbo, similis εἰ fiet *. Sane insimulamur in pre-
sentia, qui venditantem se quemdam pro orthodoxo,
ac perpetao cum beresi consuescentem, vetuerimus
ab orthodoxo in sacra mentione, dia obeunda my-
stagogia, edi, et offerri, nam si in decessu, mini-
mum, pravertisset per confessionem saoris potiri,
liceret quidem certe pro eo oblationem facere
orthodoxo, nunc in herelica consuetudine exstin-
cius, qui potest in orthodoxam communionem
inseri ? Enimvero hzc Apostoli sententia est: Ca-
lix benedictionis, cui benedicimus, nonne communi-
catio sanguinis Chrisli esL? panis, quem [rangimus
nonne communicalio corporis Christi est? quoniam
unus panis, unum corpus mulli sumus : nam omnes
de uno pane parlicipamus V. Igitur a pari beretici
communio panis, alque calicis. adversarum par-
tium est, unumque exsors Christi efficit corpus so-
cietalem ineuntes, postquam nec socielas luci ad t«-
nebras, nec parlicipatio justitiz cum injuslitia, nec
pars fideli cum infideli, nec consensus templo Dei
cum idolis *, ut idem alibi clamat. Ut lugendum
sit in iis, ac cum orandum pro adhuc vivis quo dia-
boli laqueos evadant, tum de nobis gratulandum,
quos jam olim Deus ad incolumitatem asciverit,
animi sanctimonia fideque preditos vera, qui reli-
gione tuenda orthodoxa, vel in presentem ei con-
fessionem serviremus, qua insonte, et integra de-
funclos, regno augeat colesti per Christum Jesum
Dominum nostrum : cui gloria et imperium cum
Patre, ac sancto Spirilu, nunc et semper, in om-
nemque perpetuitatem. Amer.
SERMO CXXX.
De mortis recordalione ac virginitate.

Fratres Patresque, alia aliis prefinita est tem-
pestas (alia est enim sement:s, alia messis, alia
pacis, alia belli, alia questus, alia feriarum), ani-
mi saluti nulla non idonea, omnisque commodus

D dies, si velimus. Ergo irrequieti simus ad honesta,

pernices, novitii, dicta in opus educentes: num
Non auditores, ait, legis justi. sunt apud Deum, sed
faclores legis juslificabuntur 9. Sane seu bellum
agatur, quod aciem fugiat oculorum, fortiter sit
pugnandum, ac Deo duce coorta diabolica sensa
profliganda, ne immorata exigant mortem, seu
messis obeatur spiritalis, animosa metendum qua-
aique in horreum quoddam perennis viatica vite
comportanda, ne perenni fame enecemur. Enim-
vero juge tempus est precum, lacrymarum, recon-

V [ Cor. x, 1060, 17. ** II Cor. vi, 14-10.

881

SERMONES CATECHETICI.

ciliandorum facinorum, regni rapiendi colestis, ut A et imperium, cum Patre ac sancto Spiritu, nunc

nihil sit cur deinceps cunctemur, diffindamur, et
emendationem de die in diem trahamus. Scilicet
non mundi preterit figura ὃ non quotidie innume-
rabiles decedunt ? non tumuli patentes genus infe-
liz humanum, utsic dixerim, agunt in triumphum?
non cognatum terra excipit corpus ? Num perpetes
[nos autem sumus mansuri ?*] non recolimus quot e
republica nostra, ut hoc memorem solum, abie-
rint? Ubi beati olim patres? ubi fratres spiritua-
les ac. carnales? ubi conterranei ? ubi sodales ?
ubi concantores? quorum penes nos soli habitus
exstant, cassi rerum et inanes. Sed obliti, ut vide-
tur, stipalationum, si qui est in. manibus fratris
obitus, patrisve, illico ad mentem redimus, stimu-
lamur, subrigimur, at simul aliquantillum abiit
tempus, ibi tum pactorum ac stimulorum pertinax
oblivio est. At non dii itidem sancti, qui vita omni
meditatione quadam parata mortis, indies mori,
(εἰ mirum) vivere, indies mundo apostolice cruci-
figi, indies ad Deum studio proficisci, vitam degen-
les vere felicem ac amabilem. Non exemplo ter-
remini decem virginum ? Ecce, inquit, sponsus venit,
ezite obviam ei **. Igitur prudentes cum splendidis
lucernis obvis. in thalamum penetrare, sere ob
bonorum operum penuriam stulte clamare in hec
verba : Domine, Domine, aperi nobis ?, quibus ilIe
respondens dicere: Amen, amen dico vobis, nescio
vos 3, addens: Vigilate, quia nescitis diem illum,
meque horam *59*. Vigilandum est ergo, et animus

excitandus, qui arrectus stimuletur, lustretur, fe- (

bruetur, renidescat, ne ingruente subito morte,
exeludamur, nemine aperturo, aut. adjumento fu-
tuto. Przverlamus una omnes serio, inquam,
parare opera discessu atnica Deo, piger evigilato,
inobediens obedito, elatus succumbito, durus mol-
litor, fiendi insolens stimulator, confessioni alienus
confitetor,ignavusoperator,cuncti euncta exsequun-
tor, aique addam, me hercules, mulierosus refre-
nator. (Qoid hoo verbi est? ne cum mulieribus
consuescilo, ac commorator diutius, unde -flagitli
exardescat ignis, ac saerarum Litterarum audientia
sententia : Deligabit aliquis ignem in sinu, nec de-
uret vestimenta, aut ambulabit super. carbones ignis,
sec puntas comburet Ὁ ? |tidem qui ad mulierem se
conferat maritam : marita est autem tum virgo
quoque, seu monacha, tum que viduitatis se obli-
gavit, quarum sponsus gloriosus Deus est. Atque
hec quidem oberrones huc illuc, qui ex libidine
vivant quaerendo sceleri pretextu, parum memores
Dominici jussi, eruendum oculum qui te scandali-
zet "!, nedum aliter affectos. Ad vos quidem hoc
habeo dicere, debemus nos firmi imbecillitatem
ferre infirmorum, et honestatis exemplum objici
perversis quod cum estis per divinam gratiam,
tum sitis insuper, Dei beneficio, 86 sospitemini,
per Christum Jesum Dominum nostrum, cui gloria

56 Matth. xxv, 6. 57 Ibid. 11. 9? Ibid. 17.
v, 39. 18 Joan. σι, 35.
ParRoL. XCIX. Gn.

69 bid. 13.

et semper, in omnemque perpetuitatem. Amen.

SERMO CXXXI.
De studio, vitaque nostra día et felice.

Fratres Patresque, alio in prioribus dicendi usu-
exordio, nunc percontabundus infio. Ac quero equi-
dem de monastici, quod obeamus, studii certamine,
quid arbitramini, fratres? tenemusn' quod vestiga-
mus, et immortali potimur avo, spe affecti sospita,
au desumus vero officio? Enimvero; quantum ez ap-
parenti, haud vos opinor vel tantillum subdititiis, ut
sic dixerim, scitis, atque regulis defuisse, quod
salutis caput vestre est, et incolumes porro, aosine
fraude introrsum conservemini, quo nauci hic ego
per vos sentiam beneficium. Sane utrique Deum
predicemus, qui potiori dilecta parte, et tanquam
ad Jesu pedes considentes, sermocinantem audia-
mus ^, Ergo anguniur alii, ac de plurimis lJabo-
rant, conjugibus, liberis, predii, pecuniis, nostra
hec una procuratio est, qui Domino placeamus, alii
terreno cesari merent, cujus imperiis coguntur,
quamlibet ad mortem, inservire, nostra spontanea
militia est, regis ter optimi Christi cum omni liber-
tate jussa obeuntum, honorario quodam militis,
regno condicto inconousso, alii fluxi atque exilis
questus gratia longum et arduum iter exigunt,
nobis in ede divina concordibus obire, ad dies
noctesque amplitudinem Dei usurpare faucibus
licet, non aurum hinc caducum lucraturis, sed opes
indireptas et eternas, Qua in re ut insit molestia
quadam, ac contentio, seu sensilis, seu invisa (nam
pol inest), certe ob sermonem divinum, spemque
facilima est, qui in angustiis exporrecti, laetemur in
erumnis ea; bec enim vita degitur que vei adver-
sis charos ad se alliciat. Quis non deamat et am-
plectitur parentes? atque his tamen pre Dei stu- ^
dio relictis, hominum nati huc incumbunt. Quid
conjugio devinctius, postquam de Domini sententia

"duo unum sunt corpus, sectos tamen evangelicus

gladius huc ablegat. Sane hic principatum repudiat
princeps, divitias floóci estíimat dives, penuris obli-
viscitur inops, viduitatem amolitur víduus, addam
et dereplà purpura regem his accenseri. Soilicet
par Christiani corporis honor, portusque quidam
est publicus salutis. Jam obita morte, non luctus
atque planctus agitatur, secundum vitre amantes,
quin composita inhumatio defuncti est, quem nec
conjux inclamet, nec liberi quiritentur, nec cognati
ejulent. hoc et illud revocantes, lzteque prodeatur,
80 cum spe bona efleratur, sin et laerymis opus,
ne he quidem citra fas, ob spiritalem digressi ami
ciiiam, postquam et Dominus super Lazaro flevit 75,
naturam demonstrans, Que hac vita in omni me-
moria felicior quod pre hoo institutum patefactum
est Deo conjungens, ut non abs re Davidice dica-
mus : Illic mandavit Dominus benedictionem, vitam

** Prov. vi, 27, 28. 7 Matth. v, 29. 12 Luc.

22

Ἂς

683 5. THEODORI STUDIT/E 684

usque in saeculum τις Igitur gaudeamus, fratres, et À hic exstinguitur ; non moritur

icr gratulemur, agendis etia atque eliam gra-
tiis, ac de amando serio clemente Deo, qui nos 8

lenebris in lucem, ex ignominia in gloriam, e sor-
dius fn eplondarén: aceiverit ; nam scitis qua ori-
gine quisque et quibus parentibus satus, com quibus
coierit, quorum frater vocetur ; quorum contuber-
nio utatur. Ac dico equidem et in exteris personis.
Sei ingressus quidam, et exordia sunt futurorum

missorum, siquidem absoluto ac confecto quod
loodtibét certamine et obsequio irrevulso certan-
tes, proferendis obedientie fructibus quibusdam,
tanquam in paradiso, velad iinisteria prompti,
omni honestate functi, ad indictas morigeris leges
atque normam, ad extremum consequemur qu: nec

vermis, hic moritur.
Sed quis solers δὲ exquisitus, quis perspicax el
auritua ? siquidem potest nec videre videns, nec
audire audiens, prz» animi slupore mentisque cum
vitiis commercio. Quis laudatum a Domino luctum
possidens, et indies se ab inquinamentis hinc inde
expurgans, neque in erasiinum rejiciens ? Sufficit
enim, ait, diet. malitia sua 15, Quis studio stadium
committens Dei, omnique hinc libidine solutus, qui
cum Davide dicat: AdAzsit anima mea post te, me
suscepit dextera tua *? ? Ὁ innocentiam felicem ! nos
quidem simus necesse est, et eum in modum ju-
bent apparemus sacre Litlere, animis ardentes,
fide armati, spe alites, ad exitum procincti. Igitur
hortor ac obtestor, ceu quotidie morituri obeamus,

vidit oculus, nec audivit auris, nec mortalium p pro virili nos urgentes, certi violentium quiddam

cuiquam venere in mentem **, sui amantibus parata

divinitus, que et cuncti nanciscamur Domini nostri

Jesu Christi liberalitate atque beneficio, Cui gloria

et imperium, cum Patre ac saneto Spiritu, nunc

et semper, in omnemque perpetuitalem. Amen.
SERMO CXXXII.

Te obitu fratris Gregorii, atque ad decessum

apparari perpetes oportere.

Fratres Patresque, mortis nuntii increbrescunt,
cominus et eminus audili hac tempestate, maxime
spiritualium fratrum palrumque ; enimvero preter
alios δὲ frater Gregorius nos reliquit, cujus tum
laudata vita est, tum exitus felix, in periculis pro
Ghristo defuncti. Quid tum vero? scilicet, necesse
est omnes omnino hine arbire, qua parvos qua
magnos, qua senes, qua juvenes, una in omnes mor-
tis statuta multa, alio prius, alio posterius obituro.
Ut serio sil cogitandum quid animo e corpore se-
gresso patiemur ? Nam qui sodes adventum feramus
geniorum, nequaquam armis induti lucidis? qui

eam viam peragremus, haud comportatis eterna

viue vialicis? qui mundi principem evadamus, de

quo-ait Dominus: Venit princeps mundi hujus, eL-

in me non habet quidquam ?*, minusliberi ab servi-
libus vitiis ? Beatus, inquit, servus ille quem cum
venerit dominus ejus, invenerit sic facientem, Amen
dico vobis, quoniam super omnia bona sua constituet
eum ??, Eequam optatissimam vocem. δὲ aulem dize-
ril malus servus ille in corde suo: Moram facil
Dominus mets venire, et. eaperit percutere. conservos

eese virtutem, une in acelivia trahat, uti vitium in
proclive, lacrymas contrahamus lustricas, quas
contritio cordis animique submissio gignat, amicos
sapctos angelos paremus, agitanda insonte vita qui
sub decessum leniter nos ad herum perducant.
Atque haec dissero, non qui bonum aliquid obierim,
quin obire satagam vobiscum, ut damnas loquendi
nec subticendi. Deique vos prosequens amore, quo
felices cuncti perennem vitam erciscamur, per Chri-
stum Jesum Dominum nostrum, cui gloria et im-
perium, cum Patre ac sancto Spiritu, nunc et sem-
per, in omnemque perpetuitatem, Amen.
' SERMO CXXXIII.

De salutari confessione, ae quo affectus beneficio
quisque est, impertiri cxteris oportere.

Fratres Patresque, cum tacere cupio, tum loqui
compellor, illud ne vos contristem, hoc de praecepti
mandato : nam, Loquere, inquit, el ne laceas, propler
quod ego sum tecum *! ; etsi id enim Domini est ad
Apostolum diclum, omnibus tamen prefecturam
Borlitis convenit oralio. Sane estis vos quoque Dei
populus ac sacer populus, addam et numerosus, si
universa spectanda respublica est. Sed quamobrem
vobis indolui superioribus diebus, ac dolore mini-
me ferendo ? nimirum, uL &pparet, eonfessio nulla
est, ingens ea etapitulo virlus. Qua si meliores
effici viderem, pol lz:etarer, ut ex s molestiis,
postquam non exigui laboris alienos morbos curare
est, nunc qui agi diversos e contrario animadver-
tam reputo causam, Igitur unde hzecin vobis licen-

suos, manducel aulem et bibat cum ebriosis, veniet Ὦ tia, sodes, ac que hine nascitur indignitas ! non

dominus servi illius in die qua non sperat, et. hora
qua ignorat, et dividet eum partemque ejus po-
net cum hypoeritis: illic erit fletus, et stridor den-
lium ἢ. Non ad eam comparationem pavemos ἢ
non ad minas corporibus tabemus Ὁ scilicet fabulae
sunt, et oratio cassa? Pol nec signilicatem veri-
tatem vis assequitur verborum, neque enim fletus
ille est ut hie noster, nec dentium stridor huic si-
milis, tantumque interest, quantam inter somnia ac
veritatem, postquam illic non exstinguitur ignis,

^^ Psal. cxxxi, 5. 151 Cor. ii, 9.

vi, 34. 80 Psal. txir, 9. " Act. xvii, 9.

"5 Joan, xiv, 30,

qui haud evulgetis, quin tegatis pestifera animi
censa ? Scelerum quidem certe adilus in nobis, et
tanquam radix feda cogitatio est qum publicata,
Dei misericordiam, profligetur tecta paulatim exeat
in opus tenebrarum. Hine animi interneciones, hinc
secessus, hine fuci atque ignoranlim prelextus. Αἱ
enim, bone vir, rationis impotes animantes per se
sciunt noxias escas refugere, ul nihil dicam homi-
nem, per sacram tinctionem omni mactum esse
boni scientia, Tenus Seipturse sententiam non au-

"7 Matth. xxiv, 46,47, 18 Ibid, 48-51. "* Matth.

SERMONES CATECHETICI.

disse? Originali mundo haud pepercit Deus, sed A hoc vobis statutus, equidem non potui quin priore

octavum | Noe, justilie preconem, custodivit, dilu-
vium mundo impiorum inducens **, non hoc tenere?
civitates Sodomorum ac Gomorrhe, in cinerem
redactas, eversione damnasse Deum, exemplum
eorum qui impie essent acturi ponentem $5, deni-
que non clamantem sepe Apostolum sensisse ἢ No-
ἰδῶ errare ; neque fornicarii, neque idolis servientes,
seque adulteri, neque molles, neque masculorum
concubitores, neque avari, neque (γᾶς, neque ebriosi,
neque maledici, neque rapaces regnum Dei posside-
bunt **, Histu auditis qui malum nescire predicas?
scilicet verba hsc sunt et pretextus. Sed quid agam
talium magistris: qui cum hortari oporteret ac
premunire, suoque discipulum exemplo stabilire,
nomenclaturam gerunt inanem, ab re vacui. Enim-
vero omnis evi memoriam, resque gestas sancto-
rum Patrum lustratore, seu, ut propius dicam,
in nostra republica quod dixi spectatore. Qualem
beatum Gregorium abbas Dorotheus, qualem ter-
felicem Thaddeum abbas Arsenius, qualem incly-
tom Jacobum abbas Lucianus, quales ceteros, ne
sim prolixus, ceteri fecere? Habenti, inquit dabi-
tur, et abundabil, ei autem qui non habet et quod vi-
detur habere auferetur ** Non minas timetis ὃ non
reforinidatis quem reformidant universa ? Igitur
hortor et obtestor, ut affectus beneficio quisque est,
provincias satisfacito, cunctaque velut in oculis
divinis obeuntor. Ne quis deinceps inconfessus de-
gito, ignavus ac dissolutus, neu cibi et potusimpo-
tens, unde libidines gignantur, neu inquietus ac
ribus, qui collegium conturbet. Auden' omnino
cum laieo pugnas conserere verborum et improbis
colloquiis certare ? Ergo haud monachus es, sed
facinorosns ; non pacis, eed ire filius. Atque hec
quinam jevenes, nec vel mutire digni. Quanquam
debemus «5 firmi imbecillitatem infirmorum susti-
nere, σὲ mm nobis placere. Unusquisque vestrum
proximo su placeat in bonum, ad zdificationem ; et-
enim Christus non sibi placuit, sed, sicut scriplum ee:
Improperis émproperantium tibi cocilersnt super
me *5, Quamobrem multemur contumeliis nos quo-
que una eun Ghristo, ac pro Christo, omniaque
ad institats ab eo vite exemplar agere satagamus,
quo Deo placentes coeleste regnum ineamus, per
Christum Jesum Dominum nostrum : cui gloria et

catechesi carperem frequentes, non ut contristaremi-
"ni (adeo id Apostoli diclum usurpare), sed ut
sciretis charitatem quam habeo abundantius in
vos 89. qui et afflictis condoleam, et letis congra-
tuler. Nam ad quem alium respectem, aut de quo
doleam lemterve, nisi de vobis? qui mei fratres,
filii, patres, amici, cognati, amor, voluptas, gau-
dium, carona sitis, ac si quod aliud nomen edereest
studii οἱ amoris. Vosque itidem testor non ab pa-
rentibus, non fratribus, non genere, non patria,
nonalia re quapiam conspicua pendere, quin ab
Deo duntaxat, ac post Deum ab tenuitate nostra,
ut habenda sint Doo gratie, qui tam sinceris aui-
mis devinxerit, amantes ac redamatos, ampleoten-
tes ac redamplexos, unum corpus unamque men-
tem, ut in unam spem quoque accitos atque voca-
tos. Quod superest, letemur, et inter nos colleete-
mur, fratres, neu stupeamus, qui interdum carpa-
mur, sed profectam ab amore, atque in commune
frugi disciplinam leniter feramus. Scriptum est
enim : Fili mi, noli negligere disciplinam Domini,
neque fatigeris dum ab eo argueris ; quem enim dili-
git Dominus castigat, flagellat autem ompem fi-
lium quem recipit 9. Quin ait et Apostolus : Si dts-
ciplinam sustinetis; tanquam filiis vobis offert se-
Deus. Quis enim filius quem non corripit. pater?
sin extra disciplinam estis, cujus parlicipes facti
sunt omnes : ergo adulterini estis, et non filii *. Jam
opibus aco imperiis, οἱ si quid aliud est quod am-
biant mortales, haud citralaborem acquirendis, quin
magno cum labore atque studio, Deum, ao divina
premia parare, expeditum quiddam, et facile
remur, nec mille plenum «erumnis, ex sudo-
ribus, non id extreme amentie estindicium ὃ Enim-
vero audimus : Per multas tribulationes oportet
n0s intrare in regnum colorum ?**, arctaque οἱ afíli-
cta via est, que in perennem vitam deducit 33. .
Quamobrem, sodes, quod inherere renuentes bi-

lari &vo quo frueremur, ac leetitie quondam in po-

mario inRaite, -ruwre-in-oelemitosam tristemque
vitam maluimus inscite. Neque alltér oo reverta-
mur, quam miseriis exerciti, instar Domini no-
stri Jesu Christi, qwi proposito sibi gaudio, ait,
ille, sustinuit crucem confusione contempla 8. Quan-
quam que secundum Deum incidant, acerba, spe

imperium, eum Patre ac sancto Spiritu, nunc et ἢ lenitaeternorum bonorum, ne acerbasunt quidem,

semper, in omnemque perpetuitatem. Amen.
SERMO CXXXIV.

Obstupendum non esse, qui a prafecto carpamur,
regnumque íneundum caleste per frequentes mi-
serias.

Fratres Patresque, sacre Scripture hec senten-
tia est : Ego diligentes me diligo, et qui querunt me
invenient me 8', ac signum explicat amoris in hec
Ub: Qui autem diligit, serio castigat 88, Sane ad

presensque tempus sanctis ferie quedam credeba-
tur, quod hinc sanctus David testatur, inquiens:
Ezsultate, justi, in Domino **. jugi declarando trium-
pho. Hinc beatus Apostolus, eadem loquens : Gast-
dete in Domino semper, ilerum dico, gaudate 355. Que
etsi luctuosis et lacrymabundis, pugnaque quadam
exercitis, ac pro honesto varie mulialis dicebantur,
tamen secundum Deum tristitia probis occasio duci-
tur letitie, ut nos etiam fratres, tanquam feriatos

8: 11 Petr, mn, 45. *5Ibid.6. 51 Cor. vr, 9, 10. 55 Matt. xxv, 29. ** Rom, xv, 2, 3. 57 Prov.

νι, 17. 55 Prov. xur, 21. ** II Cor. ui, 5.

vii, 14. ?* Hebr. xu,2, 55 Psal, xxxn, 1.

30 Hebr, xii, 5, 6. ?! Ibid. 7, 8. 35 Act. xiv, 21. ** Matth.
96 Philipp. iv, 4.

087

$. THEODORI STUDIT.£

quotidie, divinis patiendis miseriiscertaretolerantis- A bonorarium ferre, non fugacem et imbellem. Quod

parsit, nequaquam fractos diaboli tecbnisatque pre-
Mis, quin sí quid interdum dormitemus, cítraquecar-
ceres quosdam officii vel animo, vel sermone, vel
aectioneferamur,ocius surgentes, qui inpriorem sta-
tum recurramus, et ardentibus stadiis Deo servia-
mus, certi bellatorem ac pugnacem milítem arege

mos ínaspectabile bellum ad extremum usque spiri-
tum urgentes, eternis preemiis Dei beneficio queren-
dís, celeste regnum consequemur, per Chriatum Je-
sum Dominum nostrum. Cui gloriaetimperium, cum
Patre ac sancto Spiritu, nanc et semper, omnem-
que perpetuitatem. Amen.

EJUSDEM ORATIONES
PX FABRICIO, GRETSERO, ANGELO MAI EXCERPT.E.

]n diversitate ciborum cavendum, el de temperantia.
Díe Domíníca sanctorum Patrum, cap. 10.

Ὅτι χρὴ

A'.
προσέχειν ἑαυτοὺς ἐν τοῖς διαφόροις
βρώμασι, καὶ περὶ ἐγκρατείας. Τὴ ΚΕυριαχῇ
τῶν ἀγίων Πατέρων, κεφράλ, v.

(Ελββδια. Biblioth. grzc. t. XII, p. 303.)

Fratres et Patres mei, quandoquidem os indi-
gnum quotidie coram vobis aperirem, o fllii desi-
deratissimi, meumque simul firmamen, non hoc
satis ducerem pro salutis vestre desiderio sollici-
tudineque quibus indesinenter occupor. In hoc
enim, licet peccator, intentus versor nocte dieque,
hoe spiro, ambio, persequor, hoc est vita mea.
Mortem laudarem propter quam proficiscentibus
fratribus relaxor, oblata vobiscum colloquendi per
litteras occasione.

Quomodo, fratres mei, Pascham sanctificati
degistis ? Quomodo sanctos resurrectionis Dei ho-
minis in pietate pertransistis dies? Non me fugit
vos purificatos, illumiaatos, exaltatos, sanctificatos
perfectosque esse in gratia Domini mei, concor-
diam et charitatem inter vos exercentes, et omni-
bus vigili ardentique studio incumbentes: hoc
enim demonstrant plures vesire epistole, mibi
vestre fidei vim precelsasque virtutes significan-
tes. Deus, qui vos ita justificavit, et in omni bono
firmavit, magis ac magis abundantissimo subsidio
servet et custodiat vos mei luces, faces, oculos,
brachia, et quidquid sanctissimum. Ex presentibus
videte, fllii mei, bonum difficile acquisitu, facile-
que non caventibus perditum, et quo longiori
tempore repertum fuerit, eo citius minima negli-

᾿Αδελφοί μου xai Πατέρες, ἐὰν καθ’ ἔχάστην ἡἣμέ-
ραν τὸ jumapóv ἡμῶν στόμα ἀνοίγωμεν πρὸς ὑμᾶς,
ὦ τέχνα πεποθημένα xal σεδάσμια, οὐχ ἀρχετὸν
ἡγούμεθα διὰ τὸν περιόντα ἡμῖν πόθον, καὶ τὴν ἐπὶ
τῷ σώζεσθαι ὑμᾶς ἐπιχειμένην ἣμῖν φροντίδα - εἰς
τοῦτο γὰρ, κἂν ἁμαρτωλοί ἐσμεν, ἀδολεσχοῦμεν νύ-
χτὰ xai ἡμέραν, xal περὶ τούτου χαταγινόμεθα, xz:
τοῦτο ἀναπνέομεν, xai τούτου ἐφιέμεθχ, καὶ τοῦτο
ἐχζητοῦμεν, καὶ τοῦτο 3j ζωὴ ἡμῶν, Καὶ ὁ ἐπαινετὸς
θάνατος, διὸ xal τὸ νῦν ἐξερχομένων τῶν ἀδελφῶν
ἀνεπνεύσαμεν, εὑρόντες τὸ συλλαλεῖν ὑμῖν ἐν τοῖς
γράμμασι.

Πῶς τοίνυν, ἀδελφοί μου ἡγιασμένοι, ἐπασχάτατε ;
xal πῶς διέρχεσθε ἐν εὐσεδείᾳ τὰς τῆς ἁγίας ava-
στάσεως θεοφωτίστους ἡμέρας ; Οἵδα δὲ ὅτι χαθαίρε-
σθε xai φωτίζεσθε, xal ὑφψοῦσθε, xal ἀγιάζεσθε, καὶ
τελειοῦσθε ἐν τῇ χάριτι τοῦ Κυρίου μου, ἔχοντες τὸ
εἰς ἀλλήλους ὁμονοητιχὸν xa? ὀμόψυχον, καὶ ἀγχπη-
τικὸν, καὶ διεγηγερμένον ἐν πᾶσι χαὶ μεγαλοπρόθυ-
μον. Τοῦτο γὰρ ἐπιδηλοῦσεν αἱ διαφόρως ἐπεισερχό-
μεναι ἐπιστολαὶ ὑμῶν, ἀναγγέλλουσαι ἡμῖν τὸ τῆς
πίστεως χραταιὸν ὁμῶν, xal τὸ τῆς ἀρετῆς ὑψηλό-
τάτον. Καὶ γοῦν Κύριος ὁ θεὸς ἡμῶν ὁ οὕτως ὑμῖν
ταῦτα χαρισάμενός, xài τοιούτοις ὑμᾶς χατορθώμασι
στηριξάμενος πλειόνως xal μειζόνως, καὶ διαρχεστά-
τως διατηρήσοι χαὶ διαφυλάξοι ὅλως ὁμᾶς τοὺς ἐμοὺς
φωστῆρας καὶ λαμπτῆρας, ὀφθαλμούς τε καὶ βρα-
χίονας, xxl εἴ τι ἄλλο τῶν ὁσιοτάτων. Βλέπετε τοί-

gena diffugere. Tempus presens cavete: ver ἢ νυν, τέχναμου, καὶ ἀπὸ τοῦ παρόντος, δει τὸ καλὸν xai

adest, quo corpus ad agitationem sollicitatur ; caro
nostra terrena ad actus terrestres tendit.

δύσχτητόν ἐστι, xai τοῖς μὴ προσέχουσιν εὐάλωτον,
xai τὸ πολυχρονίως εὑρεθὲν, ῥᾳδίως διὰ μικχρᾶς

ἀμελείας διαφεύγοιεν, Προσέχετε ἑαυτοῖς ἀπὸ τοῦ ἐνεστῶτος χκα'ροῦ, ὅτι ἐαρινός ἔστι, xal τοῦ σώματος
κινητικός, Καὶ ἡ σὺρξ ἡμῶν γῆ οὖσα ζητεῖ γηΐνως ἐνεργεῖν.

Et nunc terra fimo saturata οἱ latiflcata germi-
nat, germinat et floret ; sic etcaro variis cibis po»
Hbusque saturata ex necessitate spinas cupidita-
tum diffundit. Illam continete et apostolico modo
castigate, modeste illi providentes et solummodo

"H τοι νῦν γῆ χοπριζομένη xai πιαινομένη ἀνα-
φύει xal βλαστάνει καὶ ἀνθοφορεῖ. Kai σὰρξ τὸ
αὐτὸ τοῖς διαφόροις βρώμασι. καὶ πόμασι πιαινομένη,
ἀνάγχη τὰς τῶν παθῶν ἄχάνθας ἀναμερίζειν. Περι-
λάδετε ταύτην, xal ὑπωπιάσατε ἀποστολιχῶς, xai

ORATIO I. — DE DELECTU CIBBORUM.

690

πρόνοιαν αὐτῆς εἰς ἐπιθυμίαν μὴ ποιεῖσθε, ἀλλὰ τὰ À necessarium et sufficiens impendentes, vitamque

δέοντα xai αὐτάρχη χορηγοῦντες μένετε ζῇν ἔν τῷ
πνεύματι. Λοιπὸν μέτρον xal ἐπὶ τοῦ ἄρτου, καὶ
ἐπὶ τοῦ οἴνου, Καὶ ὁ μὲν οἶνος, et καὶ δίδοται εἰς πό--
σιν, ἀλλὰ χατὰ μιχρὰν παρηγορίαν χαὶ ἐν χαιροῖς
ἑορταστικοῖς, xal Ἐν τοῖς χοπωδεστέροις ἔργοις, ἢ ἐν
τοῖς νοσυλενομένοις, ἢ ἐν τοῖς ἀθυμοῦσιν, xai ἐν τοῖς
πρὸς ὁδὸν ἀπαίρουσι. "Ent! ἐπὶ τῶν ἄλλων ὀφείλει
λαμθάνεσθαι μέχρι μιᾶς κράσεως, ἢ xal δύο τὸ πολύ.
Τὸ γὰρ γεροντιχόν τι ἀρφαλίζεται, οἴδατε. Οὐ τοίνυν
ἀπείογειν ὑμᾶς βουλόμενος τῶν βρώμάτων, τέχνα
μοῦ, ταῦτα λέγω Καταργείσθω γὰρ τὰ βρώματα,
χατὰ τὸν ᾿Απόστολον " ἀλλὰ τὴν ὄντως τροφὴν ὑμᾶς
ἐφιέμενος ἔχεϊν, διὰ τοῦτο ἐν ὑπομνήσει τίθῃμι τοὺς
λόγους. Θέλω ὑμᾶς ἐσθίειν xxi πίνειν, ἀλλ᾽ ἀἁρμο--
δίως, χαὶ θεοπρεπῶς χαὶ σωστιχῶς, πρός τε δύναμιν
τοῦ σώματος, διὰ τὰ πρὸς χρείαν χατεπείγοντα
ἔογά. Ἤ οὐκ οἴδατε, ὅτι τῆς ἐγχρατείας ταύτης xal
ἀποστερήσεως τῶν τοῦ χόσμου ἡδέων χρεωφαγιῶν,
χαὶ οἰνοποσιῶν, xal λουτρισμάτων, xai θερμασμά-
πων, χαὶ χαρυχευμάτων, χαὶ ζωμευμάτων ἐτοιμάζε-
ται ὑμῖν ὁ θεῖος ἐχεῖνος παράδεισός, ὁ ἔχων τὸ ξύλον
τῆς ζωῆς, καὶ τὸ ὕδωρ τῆς ἀθανασίας, καὶ τὸν γλυ-
χααμὸν τοῦ πνεύματος, χαὶ τὸ ἀμήχανον, xal ἄπερι-
γόγτον χάλλος τῆς εὐχροίας τῶν ἀῤῥήτως ὁρωμένων,
χαὶ ἀθεάτως θεωρουμένων αἰωνίων ἀγαθῶν ὑμῖν τὸ
ἀπολαύειν καὶ τρυφᾷν ἐχεῖσε ταμιεύεται ; "Exst φθά-
ζοντες, ἔχεῖ μιχρὸν ὅσον διὰ θανάτου, φάγεσθε xai
πίεσθε ἀχορέστιυς καὶ αἰωνίως.

Καὶ γὰρ ἐνταῦθα, τέκνα μου, ἐὰν ἐπ᾽ αὐτῶν τῶν
βασιλευόντων λάδωμεν, οὐ τρυφὴ, ἀλλὰ τροφὴ σχω-

λέχων ἡ ἀπόλαυσις αὔτῶν, οὐδὲ εὐζωΐα, ἀλχὰ Ooc- C

ζωΐα ἡ ἄνεσις αὐτῶν, οὐδὲ χαρὰ, ἀλλὰ λύπη dj yapo-
ποῖτσις αὐτῶν, οὐδὲ χατάσχεσις, ἀλλὰ ἀπόσχεσις ἣ
χληρονομία αὐτῶν, χαὶ ὄντως ματαιότης ματαιοτήτων
$ εὐδαιμονία αὐτῶν. Οὕτως ὁ μείζων αὐτῶν βασι-
λεύσας, χαὶ τῶν ἡδέων τοῦ κόσμου ἀπολαύσεων
προείρχε Σολομών. Ἔχετε δὲ ὑμεῖς τὴν φίλην

ὑμῶν ἐγχράτειαν, τὴν σύζυγον ὑπαχοὴν, τὰς 8υ- “

γατέρας τοῦ Κυρίου, τὴν ἁγνείαν, τὴν παρθενίαν,
τὴν ἐλεημοσύνην, τὰς ἱερὰς νεάνιδας, τὴν χατανυ-
ξιν, τὴν τακείνωσιν. ᾿Αναδλέψατε εἷς τὸν οὐρανὸν
ἄνω, xai ἴδετε ποῦ d) χατοιχία ἡμῶν, xai ποῦ f, χε-
φαλὴ ἡμῶν ὁ Χριστὸς, xal ὁ χοινὸς Πατὴρ πάντων,
καὶ ἡ πόλις ἡμῶν ἡ ἄνω Ἱερουσαλὴμ, 34 μήτηρ
Παύλου καὶ Πέτρου, xai τῶν χατ᾽ αὐτοὺς ἁγίων.
Ὅντως ἐὰν ἐπιμένητε, ἔνικήσατε, ἐὰν διαρχέσητε,
ἐστεφανώθητε, ἐὰν οὕτω νελειωθῆτε, ἀνοιγήσονται
ὑμῖν αἱ πύλαι τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν, xal τότε
μου μνημονεύσετε τοῦ τάλανος χαὶ ἀσώτου, ὅλως
ὁρῶντες, μὴ εἰς χρίσιν ἀποπεμπόμενοι, ἀλλὰ δεή-
θητε xai ὑπὲρ ἐμοῦ, ὦ τέχνα μου, ἵνα με ὁ Θεὸς σὺν
ὑμῖν διασώζων διασώσῃ, χαὶ δῷ πνεῦμα συνέσεως,
χαὶ χαταρτισμὸν ψυχῆς, εἰς τὸ ἀνὰ μέσον ὑμῶν θεο-
πρεπῶς ἀναστρέφεσθα:. Ταῦτα μὲν ἐν τῷ τέως ἐλα-
λήσαμεν, ἔπειτα xal ὁ oixóvopoc, «p προέγραψα, ἐξ-
ἐλεύσεται, Ὑμεῖς δὲ εὑρίσκοντές τινας γραμματοφό-

! Galat. tv, 26.

in spiritu portate. Ceterum in cibo et vino tempe-
rate. Vinum quidem, si bibendum prebeatur,
solummodo ad parvum levamen, in festivis diebus,
aul lis qui graviori opere, morbo, debilitateque
laborant, aut tandem iter proficiscentibus ; alias
vero solummodo accipiendum usque ad unum
mistionis haustum, aut ad duos, quod plurimum
est. Senes tamen haud nescite illo corroborari. Non
quia velim vos a cibis absterrere, talia loquor,
o filii; amoveantur cibi, ut dicit Apostolus, sed
quia vos necessariam solummodo alimoniam ha-
bere concedo, memorie vertre adinoniliones com-
mendo. Volo vos edere et bibere, sed modeste, ut
Deo placet, salubriterque, ut vim corpus in neces-

B sariis laboribus habeat. Nonne soitis hac tempe-

rantia abstinentiaque larum que fiunt in mundo
carnis comessalionum, vini potionum balneo-
rum, caldariorum, exquisitorum ciborum, condi-
mentorumque parari volis divinum paradisum, in
quo signum vite, aqua immortalitatis. dulcedo
spiritus, et pulcherrimus neque arte neque cogita-
tione concipiendus color eternorum bonorum quee,
postquam visa contemplataque sint, neque narrari
neque pingi possunt; vobisque deliciosam omnium
harum divitiarum froitionem reservari. Sustinen-
tes hic paululum, quantum usque ad mortem.
insatiabiliter eternumque manducabitis et bitetis.

Etenim hio, fllii mei, si ab ipsis regibus au-
diamus, eorum non delicie sed lumbricorum
nutritio voluptas est, non felix sed infelix vita
mollities, non letitia sed luctus gaudium, non
occupatio sed expulsio hsreditas, et vero vanitas
vanitatum felicitas. Sic iste qui maxima eum glo-

ria regnavit, Salomon, de dulcissimis mundi vo- ."

luptatibus locutus est. Vos autem retinete vertram :
temperantiam et fidelem obedientiam, Domini fi
Iías, sacrasque virgines puritatem, castitatem elee-
mosyaemgnue, pempunctationem et humilitatem.
Sursum speciate ad colum, et ?idete ubí nostra
habitatio, ubi nostrum caput et Pater omnium
Christas, ubi nostra civitas Jerusalem coelestis,
mater Petri et Pauli et proximorum illis sanocto-
rum !:.,Si restiteritis, vincetis ; si persevera-
veritis, coropabimini ; si perfecti fueritis, aperieotur

D vobis regni colorum porte. Et tum mei, miseri

salutequeindigni, recordamini,accurate providentes
ne in judicium sim mittendus. Percamini pro me.
o filii, ut Deus vobiscum salvet me, spiritum intel-
ligentie animeque instaurationem concedat, et in
medium vestri ex illius voluntate redeam. Ista
eadem antea dixi; (que ferens ad vos), postea
ceconomus, cui scripta dedi, abibit. Vos autem, si
quosdam inveniatis ad litteras mittendas, non abs-
tinete quin mihi nuntietis quomodo se res vestre
habeant. Contendite, filii mei, ad manualia opera,

691

S. THEODORI STUDIT.E

602

et ad curam peoorum, agrorum et vinearum, ἃ ρους, μὴ διαλίπητε ἅν τι πέμποντες ἡμᾶς tà xa0'

omnia ad votum et ordinem facientes *. Prei for-
titer, filii Acacie, et vos omnes fideles fratres mei,
operantem ex Deo sequimini, ut bene sit vobis, et
lucis filii fiatis. Nuper cum Patre Ammonio Patrem
Bartholomeum, et visitatorem filium meum neces-
sitatum praesentium causa misi; et jamjam vela
daturum est navigium, ea qua sunt vobis necessa-
ria portans. Scitote a me, dignitatis vices gerente,
receptos fuisse fratres, inter quos erat Pater
Abraimius, in civitate illustris factus, vir pius et
Deum querens. Precamini ut in Domino perfician-
tur. Salutant vos dominus pater meus, Pater ve-
&ter ciconomus, cconomi adjutor, protopresbyter
Athanasius, studiorum prefectus Barsanuphius et
reliqui fratres nostri. Gratia Domini nostri Jesu
Christi cum omnibus vobis sit. Amen.

ὑμᾶς ὅπως ἔχει, xal ἀγωνίσασθε, τέκνα μου, εἷς τὰ
ἔργα τῶν χειρῶν ὑμῶν, εἰς ἐπιμέλειαν τῶν χτηνῶν,
τῶν χωρῶν, τῶν ἀμπελώνων, πάντα εὐσχημόνως
xai κατὰ τάξιν ποιοῦντες. Ἡγοῦ χαλῶς, τέχνον ᾿Αχά-
xt&, ἅπαντες ὑμεῖς, οἱ πιστοὶ ἀδελφοί μου, ἐνθέως
ἕπεσθε τῷ προάγοντι, ἵνα εὖ ὑμῖν γένηται πᾶσιν,
xai ἔσεσθε τέχνα φωτός. "Apri δὲ σὺν τῷ ἀδόᾷ
᾿Αμμωνίῳ ἀπεστείλαμεν xal τὸν ἀδδᾶν Βαρθολο-
piov, xai ἐπιτηρητὴν ὡς τέχνον Bu. ἐπὶ ταῖς
παρισταμέναις χρείαις. Συμφθάζει δὲ μιχρόν τί ποτ᾽
ἐξελθεῖν xal τὸ σχάφος μετὰ τῶν χρειῶν ὑμῶν, "Iva
δὲ γινώσχητε ὅτι χαὶ ἀδελφοὺς ὑπεδεξάμεθα, οὐ
μὴν ἀλλὰ χαὶ τὸ σχῆμα ἔχοντες, ἐξ ὧν εἷς ἐστι
xai ὁ à66ac 'A6palpioc, τῆς πόλεως γεγονὼς ἐπι--
φανὴς ἄνθρωπος, xal ἀνὴρ εὐσεδὴς xal ζητῶν τὸν

D Θεόν. Εὔξασθε, ἵνα ἐν Κυρίῳ χαταρτίζωνται. Προσ-

ἀγορεύει ὁμὰς ὁ χύριος xai πατὴρ μου, χαὶ πατὴρ ὑμῶν ὃ οἰκονόμος, ὁ παροιχονόμος, ὁ πρωτοπρε-
σδύτερος ᾿Αθανάσιος, ὁ ἐπιστημονάρχης Βαρσανούφιος, d λοιπὴ πᾶσα ἀδελφότης, Ἡ χάρις τοῦ Κυρίου

ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ μετὰ πάντων ὑμῶν. ᾿Αμήν.
II.

Oratio sancti Pairis nostri Theodori (7), monasterii
Studitarum antistitis, in adorationem pretiosg et

vivific& Crucis media Quadragesima.

B.

Τοῦ ἐν ἀγίοις Πατρὸς ἡμῶν xai ὁμολογητοῦ
Θεοδώρου, ἡγουμένου τῶν Στουδίου, λόγος εἷς
τὴν προσχύνησιν τοῦ τιμίου χαὶ ζωοποιοῦ σταυροῦ,
ἐν τῇ Μεσονηστίμῳ.

(enETSER. t. II, p. 231.)

Exsultationis et letitie dies ista est, quia letitim
signum prostat. Laudis et confessionis chorea
instituitur, quia sanctissimum lignumdemonstratur.
O pretiosissimum donum ! Euge, qualis in aspectu
splendor! Non pre se fert speciem ex bono et malo
commistam, ut lignum illiud in Edem, sed totum
pulchrum et speciosum est el visu et gustatu. Est
enim lignum, vitam non mortem prooreans, illu-
minans non obscurans, introducens in Edem non
educens ; lignum illud, in quod Christus, velut rex

* [ Cor. xiv, 40.

u Magni nominis apud Grecos est Theodorus
Studites, abbas seu antistes monasterii, quod Stu-
dium appellahant. Celebrant Greci festum ejus
11 die Novembris ; eum hoc Eucomio in Menologio,
τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Θεοδώρου τοῦ Στουδίτου,
Sancti Ραΐγίὶς nostri Theodori Studitm. Vixit sub
Iconomachis imperatoribus Copronymo, ejusque
filio Leone, et sub Orthodoxis Constantino et Irene,
et Nicephoro. Fratrem habuit Josephum archiepi-
scopum "Thessalonicensem. cujus orationem de
Exaltatione supra reperies. Preter hanc Homiliam

huc usque tenebris sepultam, quod quidem ego ἢ

sciam, exstat tom. X1 Surii Encomium in sanctum
Platonem, suum in gubernatione monasterii Stu-
diani antecessorem, et liber dogmaticus de hono-
randis imaginibus, vel potius fragmentum ex quo
dam de imaginibus catechesi, ut et aliud ex Epi-
stola quadam de hereaibus, tom. III Biblioth. san-
ctorum Patrum. Exstant ejusdem in Grecorum Ri-
t:alious libris varii hymni: nam et inter poetas
ec^:esiasticos et hymnographos ponitur iste Theo-
dorus & Grecis. Prodierunt ante aliquot annos ca-
techeses ejusdem "Theodori, interprete ex Greco
Joanne Livineio. Multa cum suistulittum propter
imaginum venerationem, cujus invictus propugna-
tor erat, tum propter dissensionem cum "Tarasio

atriarcha, ejusque successore Nicephoro, de qua
Jpse nonnulla in Vita sancti Platonis, et preterea

᾿Αγαλλιάσεως καὶ εὐφροσύνης ἡμέρα, ὅτι τὸ ση-
μεῖον τῆς χαρᾶς πάρεστιν * αἰνέσεως xai ἐξομολο-
γήσεως χορεία, ὅτι τὸ πανάγιον ξύλον ἐμφανίζεται.
Βαδαὶ τοῦ ὑπερτίμου δώρου Εὖγε οἵα τῆς ὄψεως
ὡραιότης ' οὐ σύμμικτόν τινα χαλοῦ τε xai χαχοῦ
ἔμφασιν ἔχονσα, ὡς τὸ πρὶν ἐν ᾿Εδὲμ ξύλον, ἀλλ᾽ ὅλον
ὡραϊόν τε xal καλὸν xai ὁρώμενον, xxl μεταλαμόα-
νόμενον. Ξύλον γάρ ἐστι ζωοποιοῦν, οὐ θανατοῦν *
φωτίζον, οὐκ ἀμαυροῦν " εἰσοιχίζον, οὐχ ἀποικίζον
τῆς ᾿Εδέμ ξύλον ἐκεῖνο, ἐν ᾧ Χριστὸς ima,

Cedrenus et Zonaras. Diversus ab. hoc Theodoro
est ille, de quo Cedrenus pag. 376: Οὗτος ὁ ὅσιος
Ἰωάννης χαὶ μελῳδὸς ὠνομάσθη, μετὰ Κοσμᾶ
ἐπισκόπου τοῦ Μαϊουμᾷ,. xai Θεοφάνους ἀδελφοῦ
Θεοδώρου τῶν ΤΓραπτῶν: Ubi interpres : Hic san-
ctus Joannes una cum Cosma jumensi episco-
po, et Theophane fratre Theodori, "Graptorum epi-
scopi. Male. Vertendum enim : Cum Theophane fra-
tre Theodori, qui duo cognominati sunl. γραπτοὶ, a
notis seu iambis faciei inscriptis, jussu Theophili
imperatoris, ut narrat Cedren. fol. 427. Ita eosdem
infra fol. 442 vocat ipse Cedren. Ἐριθμοῦντα τοῖς
ἑστιάτορσι aai Θεοφάνης, xai ὁ τούτου ὁμαίμων
θεόδωρος, οἱ Γραπτοῖί, Ubi recte interpres. Fuere ex
convivarum numero Therphanes quoque et ejus
frater Theodorus, quos a notis faciei impressis Gra-
ptos vocant. Ex quo leco corrigere poterat Xylander
suum illum priorem, errorem. Γραπτοὺς autem vo-
catos esse a scriptura illa in facie, liquet itidem ex
responso Theophania ad Theodoram, quae cum
Theophanem attentius intueretur, ὑπὲρ ταύτης τῆς
γραφῆς ἐν τῷ τοῦ Θεοῦ ἀδεχάστῳ βήματι διχασό-
εθα σὺν τῷ ἀνδρί σου xai βασιλεῖ. In Bibliotheca
essanensi in srchimandritatu S. Salvatoris ex-
Btat homilia Josephi archiepiscopi Thessalonicen-
sis (qui fuit frater Theodori Studite) in sanctam
crucem in media Quadragesima. PossEviNUs, in
Append. ad Apparatum sacrum.)

603

ORATIO 1l. — JN ADORATIONEM CRUCIS.

694

ὥσπερ βασιλεὺς ἐπὶ τεθρίππου, τὸν τὸ χρατος ἔχοντα A in. quadrigam, ascendens, diabolum, qui mortis

x09 θανάτου τὸν διάδολον ὥὦλεσεν, ἀπαλλάξας τῆς
τοῦ τυράννου δουλείας τὸ ἀνθρώπινον γένος * ξύλον
ἔχεῖνο, ἐν ᾧ ὁ Δεσπότης χαθάπερ ἀριστεὺς πληγεὶς
ἐν πολέμῳ, χεῖράς τε xai πόδας σὺν πλευρᾷ τῇ θέο-
σώμῳ, ἰάσατο μωλώπων ἁμαρτίας, τὴν ὑπὸ τοῦ
πονηροῦ δράκοντος τραυματισθεῖσαν ἡμῶν φύσιν *
χαὶ εἰ δεῖ προσθεῖναι «5v ὕμνον, ξύλον ἐχεῖνο, ἐν (p
τὸ Δεσποτιχὸν ῥυὲν αἷμα ἐνίησι δύναμιν ἀμαχω-
τάτην, ὑφ᾽ ἧς φλέγονται δαίμονες, xal χόσμος φω-
τίζεται.

Τίς λοιπὸν οὐ προσδραμεῖται πρόσδλέψαι τὸ πο-
λύευχτον θέαμα ; τίς οὐχ ἐπιθυμήσει περιπτύξασθαι
τὸ θεόπλοχον ἔρνος; Ἥχετε, ἀθροίσθητε, πᾶσαι
φυλαὶ xai γλῶσσαι, πᾶν γένος xai πᾶσα dua,
πᾶν ἀξίωμα χαὶ πᾶν πολίτευμα, ὅσον ἱερατικόν τε
χαὶ βασίλειον, ἄρχον τε xxi ἀρχόμενον, ᾿Ἐπείπερ
θεοτελὴς ἡ πανήγυρις, δοχοῦσί μοι xal ἄγγελοι
περιχαρῶς ὑπαντῆσαι τῇ πανηγύρει, ἀποστολοί τε
ὁμοθυμαδὸν συγχορεύειν, προφητῶν ὅμιλος, μαρτύ-
βὼν στίφος, διχαίων ἁπάντων ὁμήγυρις. "Q γὰρ
τροπαίῳ χριστομιμήτως χατίσχυσαν τῆς ἀντιχει-
μένης δυνάμεως, χλέος οὐράνιον χαταστεψάμενοι,
πῶς μὴ οὐχὶ χαὶ ἐπὶ τῇ τούτου ἐμφανείᾳ πρόσεστι
σονευφραίνεσθαι ; Δοχοῦσί μοι xal οἴστισι μὴ at-
σθησις, συνήδεσθαι τάχα - γῆ, φημὶ, ἣ τὸν τοιοῦτον
χαρπὸν oiz μήτηρ ἐχ λαγόνων δεδωχυΐα * πάντα τὰ
ξύλα τοῦ δρυμοῦ ὡς ὁμωνυμίᾳ τιμώμενα * ὁ ἀειλαμ-
πὴς ἥλιος, σελήνη ἡ πολύφωτος, ἀστέρες ol μαρ-
μαίροντες, αὐτὸς ὁ οὐρανὸς ὁ μέγας οὗτος xal πολύ-
στροφος * ἐπείπερ πᾶσα j| διὰ τοῦ σταυριχοῦ πάθους
πρὸς τὸ χρεῖττον ἄμειψις.

potentiam habebat, perdidit,humanumque genus ex
tyranni servitute vindicavit. Lignum illud, in quo
Dominus, tanquam prestantissimus pugnator, in
prelio manibus, pedibus, divinoque latere vulne-
ratus, male factorum vibices curavit, naturam
videlicet nostram ἃ pernicioso dracone sauciatam ;
et ut aliquid ex hymno desumam, lignum illud, in
quo Dominicus sanguis stillans insuperabilem
virtutem instillat, qua demones uruntur, et mundus
illustratur.

Quis de cstero non accurret, ut hoo exopta-
tissimum spectaculum intueatur? Quis non desi-
derabit celeste hoc germen amplecti ἢ Venite,
congregamini, omnes tribus et lingue, omnisgens,
et omnis etas, omnis dignitas, omnis status, seu
sacerdotalis, seu regalis, seu imperans, aeu sub-
ditus. Cum ἃ Deo concio hac et panegyris coacta
sit, videor mihi videre angelos laetis vultibus ad
huncconventum approperare, apostolosque con-
cordibus animis colletari, gaudioque exsilire;
similiter et prophetarum cotum, et martyrum
turbam, omniumque justorum multitudinem.Quo-
modo enim fleri potest ut ostensione ejus trophei,
gaudio non compleantur, quo, ad imitationem
Christi, adversarias potestates devicerunt, coelesti
gloria redimiti ? Videntur mihi et illa qua sensu
carent, voluptatis quoque sensum aliquem per-
cipere, terra, inquam, qua fructum huno velut
mater ex utero protulit, omnia ligna silvarum ob
cognationem honorata, sol perpetim splendens

C luna luciflua, stelle rutilantes, ipsum oclum,

vastum illud multarumque conversionum corpus quia ex passione erucis omnis in melius com-

motalio processit.

᾿λνσχρουσάτω τοιγαροῦν Δαδὶδ τὴν πνευματιχὴν
χιθάραν, ἔδων ἐχεῖνα εὐχαιρότατα, ὙψΨοῦτε Κύ-
ριον τὸν θεὸν ἡμῶν xai προςχυνεῖτε τῷ — Ümomo-
δίῳ τῶν ποδῶν αὐτοῦ, ὅτι ἅγιός ἐστι. Συνᾳδέτω
xal Σολομὼν ὁ σοφίᾳ ἀνυπέρόλητος "
ξύλον δι᾽’ οὔ γίνεται σωτηρίχ. Σήμερον τοιγάροῦν
ἢ Ἐχχλησία ὦπται παράδεισος, τὸ ξόλον τῆς ζωΐξς
v μέσῳ προφέρουσα, ἔφ᾽ ᾧ οὐχ ἀπατηλός δαίμων
ἀπατῶν ἀου τὴν Εὔαν, ἀλλ᾽ ἄγγελος Κυρίου παντο-
χράτορος περιέπων τὸν ἐπερχόμενον. Σήμερον προσ-
χυνεῖται σταυρὸς ὁ πανάγιος, χαὶ dj Χριστοῦ ἀνα-
στασις εὐαγγελίζεται, Σήμερον προσχυνεῖται ξύλον

Εὐλογεῖτε..

Quocirca David spiritualem suam citharam pulset,
admodum opportune illa concinens : Ezaitate
Dominum Deum nostrum, et. adorate scabellum
pedum ejus, quoniam sancius est 1, Acocinat et
sapientissimus Salomon : Benedicite lignum, per
quod fit salus *. Eapropter hodie Ecclesie para-
disus egae videtbr, lignónt vite jin medio proferens,
in quo deoceptor demon non residet, Evam in
fraudem impellens, sed angelus Domini omni-
potentis qui prodeuntem crucem defensam prestat.
Hodie crux sanctissima adoratur, et resurreetio
Christi annuntiatur. Hodie adoratur lignum quod

τὸ ζωοπάροχον, xal ὁ χόσμος ὅλος ἀναζωπυρεῖται ἢ vitam suppeditat, totusque mundus ad laudes

πρὸς αἴνεσιν, Σήμερον προσχυνεῖται ὁ τριμερὴς
σταυρὸς, χαὶ τὰ τετρχπέρατα ἑορτάζει χαρμόσυνα.
Ὡς ὡραῖοι, φησὶν, οἱ πόδες τῶν εὐαγγελιζομένων
εἰρήνην, τῶν εὐαγγελιζομένων τὰ ἀγαθά! ᾿Αλλὰ
Y3p μαχάριοι xal οἱ ὀφθαλμοὶ, cimo ἂν, τῶν
βλεπόντων τὸ τὴς εἰρήνης τοῦ παντὸς τρόπαιον, xai
τὰ χείλη τῶν προσπτυσσομένων τὸ ὑπεράγαθον τοῦτο
σύνθεμα. ἴΑφθονος 3j χάρις ἅπασι πρόχειται ἀένναος
ἣ χρήνη ἁγιασμὸν πηγάζουσα, οὐδένα οὐδαμῶς ἀπο-
σειομένη ἐχ δαψιλοῦς ἀγαθότητος, ἀλλὰ xai τὸν

! Psal. xcvi, 5. 3 Sap. xiv, 7.

exsuscitatur. Hodie triparita crux adoratur, et
quatuor fines orbisdiem festum letitie plenissimum
agunt. (uam speciosi, inquit, pedes evangelizantium
pacem evangelizanlium bona δἰ Atque et beatos
predicaverim illos oculos qui pacis hujus uni-
versitatistropheum conspicantur, beata illa atiam
labia, que precellentissimum hoc signum ezxo-
sculantur. Copiosa gratia omnibus proposita est.
Perennis fons, ex quo sanctificatio emanat ; nec
quemquam ab hac tam larga ubertate repellit, sed

* Rom, x, 15; Isa. Lr, 7; Nah. 1, 15.

r4
--

695

S. THEODORI STUDIT/E

696

et purum jam puriorem reddit, eumque, qui Α ἡγνισμένον ἐκιχαθαίρουσα, τῶν τε χεχηλιδωμένων

flagitiorum sordibus contaminatus est, expiat,
superbum et elatum contrahit, segnem tradumque
corde excitat ; dissolutum, discipline jugo astrin-
gi, durumque et inflexibilem mollit; siquidem
aliquis, votis vite in melius commutande conceptis,
accedat, nec audacter, nec arroganter divinis hisce
rebus propinquet, cum crux pudenteset verecundos
amet; eos autem, quibus contrarii mores, quam
maxime aversetur.

Hoc vivificum lignum oculis usurpatum medi-
cinam fecit ei, qui ex intuita blandientis ligni in
paradiso quasi incantatus fuit, aspectui. Quando
lignum hoc labiis et oculis applicamus, ἃ mortiferi
ligni gustatu οἱ contactu confestim liberamur. O
magnitudinem doni, quod nunc publice prostat Ὁ
ter felicem beatitudinem ! Prius per lignum inter-
empti, nuno per lignum vitam reperimus ; prius a
ligno decepti, veteratorem — serpentem in ligno
repulimus. Nove et pergrine profecto commutatio-
nes. Pro morte datur vita, pro corruptione incor-
ruptio, pro dedecore gloria. Non abs re ergo ex-
olamavit sanctus Apostolus : Mihi autem absit
gloriari, nisi iu. cruce. Domini nostri Jesu Christi,
per quem. mihi mundus crucifixus est, et ego mun-
do *? Namsummaillasapientia, quee, ex cruce quasi
effloruit, mundane sapientie jactantiam et super-
cilium stultitie redarguit. Omnigena honorum spe-
cies, que ex cruce erstitit, malitie et nequitie ger-
mina amputavit. Hujus ligni figure duntaxat et
presigniflcationes, jam inde ab exordio mondi
rerum maxime mirabilium note fuerunt et in-
dices.

Vide enim quisquis sciendi desiderio teneris.
Nonne Noeexiguo ligno cum filiis et uxoribus, et
cum omnis generis animalibus diluvii exitium di-
vino deoreto effugit? Nonne Jacob positis in cana-
libus lignis, detractis prius corticibus, eo tempore,
quo ascendebant oves, totos greges magna om-
nium admiratione suos fecit ἢ Quid vero virga
Joseph, cujus fastigium patriarcha Jacob adoravit,
aliud est quam symbolum ejus quod nunc adora-
tur vivifici, ligni ? Quid vero rursus virga Moysis ?
Nonne figura crucis? nunc quidem aquam in
sanguinem transmutans, nunc fictitios serpentes
magorum devorans, modo ictu et impulsu suo

mare dividens, jam cursu converso maris undas ἢ

reducens, hostesque submergens; eos vero, qui
legitimus populus erat, conservans. Talis fuit
etiam virga Aaronica, crucis figura, eodem die
frondescens, legitimumque — sacerdotem demon-
strans. Quanquam longum nimis faciam, si omnes
cru vis presignificationes in unum conducere nitar.
Uanc enim pranotavit Abraham, cum filium colli-
gatum lignorum strui imposuit. Hanc designavit
Jacob, cum manibus permutatis filiis Joseph bene-
dicionem impertiit. Agedum, ipsum quoque Moy-
sen figuram orucis habeto, qui extensione ma-

(4) Galat. vt, 14,

μολυσμῶν ἀπαλλάττουσα, τὸν ὑπεραύχενα συστέλ-
λουσα, καὶ τὸν νωθροχάρδιον διεγείῤουσα, τὸν παρ-
ειμένον σφίγγουσα, καὶ τὸν ἀτεράμονα μαλάττουσα,
εἴπερ ἕχαστος ἐγγύαις ταῖς πρὸς τὸ xpsittov τὴν
προσέλευσιν ποιήσοιτο, ἀλλὰ μὴ τολμηρῶς xal αὐὖ-
θαδῶς τοῖς θείοις προσπελάσειεν, ἐπείπερ τοὺς αἰδή-
μονας οἷδε προσίεσθαι, ἀποστρέφεσθαι δ᾽ ὅτι μάλιστα
τοὺς ἄλλως ἔχοντας.

Τοῦτο τὸ ζωοποιὸν ξύλον ὁριώμενον τὴν ix τῆς
τοῦ θελχτιχοῦ ξύλου προσδλέψεως γοητευθεῖσαν
ἡμῶν ἐν παραδείσῳ ἰάσατο ὅρασιν * τοῦτο τὸ ζωο-
ποιὸν ξύλον προσαπτόμενοι χείλεσί τε xai ὄμμασ'
τῆς γευστιχῆς τοῦ θανατηφόρου ξύλού ἀπαλλαττό-
μεθα προσψαύσεως. "Q τῆς προχειμένης μεγαλο-
δωρεᾶς ! ὦ τῆς τρισολδίου μαχαριότητος [ ἐπειδὴ τὸ
πρὶν διὰ ξύλου τεθανατώμεθα, ἐν ξύλῳ τὴν ἀθανα-
σίαν εὑράμεθα * ὑπὸ ξύλου χατασοφισθέντες τὸ πρό--
τέρον, ἐν ξύλῳ τὸν σοφιστὴν ὄφιν ἀπεχρουσάμεθα.
Τὰ ἀνταλλάγματα ξένα! ᾿᾿Αντὶ θανάτου ζωὴ, ἀντὶ
φθορᾶς ἀφθαρσία, ἀντ’ ὀνείδους δόξα! Εὐχαίρως
οὖν ὁ ἱερῦς ᾿Απόστολος βεθόηχεν - Ἐμοὶ δὲ μὴ γέ-
votto χαυχᾶσθαι, εἰ μὴ ἐν τῷ σταυρῷ τοῦ Κυρίου
ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, δι᾽ οὗ ἐμοὶ χόσμος ἐσταύ-
ρωται, κἀγὼ τῷ χόσμῳ. Ἔν γὰρ σταυρῷ ἡ ὑπέρ-
σοφος σοφία ἐξανθήσασα, τὰ αὐχήματα τοῦ χόσμου
σοφίας ἐμώρανεν * ἐν σταυρῷ παντὸς εἴδησις ἀγαθοῦ
χαρποφορήσασα, τὰ τῆς χαχίας βλαστήματα ἀπεξ-
ἔτεμε. Τούτου τοῦ ξύλου xai τύποι μόνον θαυμασίων
εἰσὶν ἐξ αἰῶνος ὅτι μάλιστα γνωρίσματα.

Ὅρα γὰρ, ὁ φιλομαθής ! Οὐχὶ ξύλῳ μεχρῷ Νῶε
σὺν υἱέσι χαὶ γυναιξὶ, πρὸς δὲ παντὶ γένει ζώων
χαταχλυσμοῦ ὄλεθρον θεοχρίτως ἐχπέφευγεν ; οὐχὶ
ξύλοις παρέθηκεν ᾿Ιαχὼῤ ἐχλελεπισμένοις ἐν τοῖς
λήνοϊς, χατὰ τὴν ἐπίτεξιν τῶν θρεμμάτων τεθαυ-
μασμένως εἰς ἑαυτὸν ἀπηγάγετο ; τί δὲ, ἡ ἑαδδος
Ἰωσὴφ, ἧς προσεκύνησεν ἐπὶ τὸ ἄχρον ᾿Ιαχὼδ ὁ
πατριάρχης, πάντως τι ἄλλο ἢ σύμδολον τοῦ νῦν
προσχυνουμένου παρ᾽ ἡμῖν ζωοποιοῦ' ξύλου ; τί δὲ
πάλιν ἣ τοῦ Μωσέως ῥάδδος ; οὐ τύπος σταυροῦ ; πῇ
μὲν τὸ ὕδωρ εἰς αἷμα μεταδάλλουσα, πῆ δὲ τοὺς
ψευδωνύμους ὄφεις τῶν ἐπαοιδῶν χατεσθίουσα, xai
ἄρτι μὲν χρούσματι τὴν θάλασσαν τέμνουσα, ἄρτι δὲ
ἐπιστρεπτιχῶς τὴν ὑγρὰν συνάπτουσα, χαὶ τοὺς μὲν
δυσμενεῖς χαταποντίζουσα, τοὺς δὲ γνησιεύοντας
διασώζουσα. Τοιαύτη xal dj ᾿Ααρωνῆτιν ῥάδδος,
ἀντίτυπος σταυροῦ, αὐθήμερον ἐξανθήσασα, καὶ τὸν
γνήσιον τῆς ἱερωσύνης ὑποδείξασα. Καίγε uaxpo-
ἐπεῖν δόξαιμι. συνάγων τοῦ σταυριχοῦ τύπου τὰς
ἐμφάσεις. Τοῦτο μὲν, ἡνίχα ᾿Αδραὰμ συμποδύσας
Ἰσαὰκ τὸν υἱὸν αὐτοῦ, ἐπέθηχεν αὐτὸν ἐπάνω τῶν
ξύλων * τοῦτο δὲ, ὁπόταν ᾿Ιαχὼδ, εὐλογῶν τοὺς υἱοὺς
Ἰωσὴφ, ἐναλλὰξ τὰς χεῖρας μετεσχηματίσατο. Δεῦρό
μοι Ad6s xal αὐτὸν δὴ Μωυσέα τῇ τῶν χειρῶν ἐχτά-
ct. τὸν ᾿Αμαλὴχ τροπούμενον. Φέρε δὴ, φέρε xx!

6091

, tef

ORATIO II. — IN ADORATIONEM CRUCIS.

698

τὸν Ἑλισσαιὲ χαθιέντα ἐφ᾽ ὕδωρ τὸ ξύλον, xal τὸν A nuum Amalecitas in fugam vertit. Agedum et Eli-

σίδηρον ix βάθους ἀνέλκχοντα. Τούτου δὴ τοῦ τύπου οὐ
μόνον ἕν τῇ Παλαιᾷ Διαθήχῃ, ἀλλὰ καὶ ἔν τῇ χάριτι
πολλὰ τὰ τεράστια " ἐν νίχαις δὴ βαρδάρων, ἐν δρα-
σμοῖς δαιμόνων, ἐν ἀπαλλαγαῖς νόσων, ἐν ἅπασιν
ἄλλοις ὧν οὐχ ἔστι τῆς ἀναμνήσεως ἀριθμός.

Ὁρᾷς ὅση δύνομις ἔν τῷ τύπῳ τοῦ σταυροῦ, ὦ
βέλτιστε; Εἰ δὲ δεῦρο τοσαύτη, πόση δ᾽ ἂν εἶεν ἐν
τῷ τύπῳ τοῦ ἐστατρωμένου Χριστοῦ ; δῆλον γὰρ,
ὅτι xa0' ὅσον προφερέστερα τὰ πρωτότυπα, κατὰ
τοσοῦτον χαὶ τὰ παράγωγα προὐργιαίτερα. Καὶ τίς,
φησὶν, ἐν τοῖς προειρημένοις ὑποδεδήλωται τύπος
Χριστοῦ, συνιέναι ζητῶ. Αὐτοὶ δὲ, φημὶ, οἱ τυποῦν-
τες τὸν σταυρόν. Ὡς γὰρ ἡ τῶν τοῦ Μωσέως χειρῶν
ἔστασις ἐτύπου σταυρὸν, οὕτως αὐτὸς δὴ Μωσῆς
ἐσταυρωμένον Χριστὸν, τροπούμενον τὸν ἀόρατον
Ἀμαλὴκ, x&v τοῖς ἄλλοις παραδείγμασι τοῦθ᾽ ὗπο-
ληπτέον, συνεχφαινομένου θατέρου τύπου θατέρῳ.
᾿Αλλ ἐχεῖ, φησὶν, ἔμψυχος ὁ τύπος. Τί δὲ περὶ
ἀψύχου σοι ὁ λόγος ; Ὅτι χἀπὶ τοῦ σταυρικοῦ τύπου,
ὅταν ἄψυχον τὸ ὁρώμενον, ἐφ᾽ ὃ xai περὶ ὃ τὸ τερά-
στιον, ὅμως παραπλησίως τῇ σταυροειδεῖ εἰκόνι συν-
ἐχφαινομένῃ, ἔν τε ἐμψύχοις xal ἀψύχοις ἡ χριστο--
εἰδὴς εἰκὼν τερατουργεῖν εἴωθεν. ὡς ἐν αὐτῇ ἔχουσὰ
τήν τε μορφὴν xai τὸ εἶδος τοῦ ἀρχετύπου, κάὶ τοσ--
οὗτον ταυτιζομένη τῷ τε τιμῇ xai προσχυνήσει,
ὅσον καὶ κατὰ τούνομα, παντί που δῆλον. Καὶ ταῦτα
εἰ xa! παρεχδαλικχώτερον, ἀλλ᾽ ὅμως εἰς ἔλεγχον xa
ἀνατροπὴν τῆς εἰχονομαχιχῆς αἱρέσεως, ὡς ἄνατρε-

seum accipe demittentem in aquam lignum,
ferrumque ex profundo attrahentem. Hujus figure
non modo in Veteri Testamento, sed et in lege
gratie multa suppetunt mirabilia, in victoriis de
barbaris relatis, in fugandis demonibus, in de-
polsione morborum, in plurimis aliis, quee sigilla-
tim percensere infinitum sit.

Vides, charissime, quanta in signo crucis poten-
tia ! At si hio tanta, quanta erit in typo crucifixi
Christi! Perspicuum namque est, quanto excel-
lentiora sunt prototypa, tanto etiam prestantiora
esse ea, quee ad prototypa representanda insti-
tuuntur. Et quis, dixerit forte quisquiam, typum
Christi predictis temporibus gessit ὃ Kquidem

p cognoscere id aveo. Respondeo illos ipsos, qui

crucem adumbrarunt. Quemadmodum enim exten-
sio nanuum Moysis crucem prefigursbat, sic ipse
Moyses figuram gerebat Christi, qui inagpectabilem
Amalec in fugam conjecit, licet aliis itidem exem-
plis id ostendi queat, altera juxta alteram posita
et elucescente figura. At ibi, objiciat quis, viva
spiransque figura est. Cur igitur tu de inanimi lo-
queris? Ideo de hac loquor, quia etiam in typo
crucis, quando id quod cernitur, et in quo, et
circa quod mirabile quiddam patratur, vita ani-
maque caret, imago ad Christi similitudinem effi-
cta, similiter ut crucis imago, que typo illo repre-
sentatur, opera admiranda perpetrare solet, velut
ea, que in se speciem et formam prototypi conti-
net, et eatenus idem cum illo honore et adoratione

πούσης τὸ τῆς οἰχονομίας Χριστοῦ μυστήριον. Ὁ C sicut et nomine, effecta : quod per se manifestum

qip ἀναιρῶν τὴν εἰκόνα, συναναιρεῖ δηλαδὴ xai τὸ
πρωτότοπον, εἵπερ θάτερα τῶν ἅμα͵ καὶ τῶν πρός
τι τοῖς νοῦν ἔχουσιν.

cconomis et dispensationis Christi evertit. Nam qui tollit imaginem, is nimirum et prototypum .

est. Hec etsi nonnihil extra propositum diota vi-
deantur, valent nihilominus redarguende et refel-
lende iconomachorum heresi, que mysterium

tolit ; sont enim ex illis, que ad se mutuo referuntur, ut norunt, qui mentem non amise-

runt.

"Exi δὲ τὸν σταυρὸν ἐπιτέον, xal οἱονεὶ ἐντρο-
φητέον τῇ τῆς ἁγίας προσηγορίας διατριδᾷ. Σταυρὸς,
χρημάτων ἁπάντων χρῆμα πολυτιμότερον * σταυρὸς,
Χριστιανῶν ^ ἀσφαλέστατον καταφύγιον * σταυρὸς,
Χριστοῦ μαθτ τῶν ἐλαφρότατον ἐπωμάδιον" σταυρὸς,
τετρυχωμένων ψυχῶν παραμύθιον εὐπαρνγόρητον *
σταυρὸς, τῆς εἰς οὐρανὸν πορείας ὁδευτήριον ἄνεμ-

" "Bed nunc ad crucem redeundum est, ejusque

preeoniis percengendis ponine obleciationgimmo:
randum. Crux pecuniis omnibus pecunia pretio-
sior. Crux Christianorum tutissimum perfugium.
Crux discipulorum Christi levissimum onus hume-
ris impositum. Crux afflictarum mentium dulcissi-
ma consolatio. Crux vie in ccelum duotrix, cui

πόδιστον. Σταυροῦ στάσις xai cÓpoc, τοῦ οὐρανίου ἢ nullum impedimentum objici potest. Crucis status

κήτους περιληπτιχώτερον διάμετρον * σταυροῦ σθέ-
γος χαὶ χράτος, ὄλεθρον πάσης ἀντιχειμένης δυνά-
μεως " σταυροῦ εἶδος xxl σχῆμα, πάντων σχημάτων
εὔσχη μονέστερον ὅραμα * σταυροῦ βολὶς xai ἔλλαμ-
ψις, ἡλίου λαμπρότερον ἔξαλμα * σταυροῦ χάρις xai
δόξα, χαρίτων ἁπασῶν χαριέστερον δώρημα " σταυ-
ρὸς, οὐρανοῦ xàl γῆς εἰρηνοδράδευτον συναπτήριον.
Σταυροῦ τοὔνομα ἁγιασμὸς, ὅτι μάλιστα xai γλώσ-
σαις λαλούμενον, xal ἀχοαΐς ἀχουτιζόμενον. Σταυρῷ
νενέχρωται θάνατος, xal ᾿Αδὰμ ἐζωοποίηται " σταυ-
Pp κεχαύχηται πᾶς ἄπόστολος, xal μάρτυς ἐστεφά-
νωται, καὶ ὠσίωται ὅσιος * σταυρῷ Χριστὸν ἐνδεδύ-
μεθα, xai τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον ἀποτιθέμεθα * σταυ-

et latitudo celestis ceti, capacior diameter. Crucis
robur et potentia, exitium omnis adversarie po-
lestatis. Crucis figura et species omnibus figuris
spectatu concinnior. Crucis radius et collustratio,
sole splendidior emissio et lucis ejaculatio. Crucis
gratia et gloria, omnibus gratiis gratius donum.
Crux coli et terre paciflicatrix et conciliatrix.
Crucis nomen, sanctificatio, maxime si lingua
proferatur, et auribus percipiatur. Cruce mors
necata est, Adamque vite restitutus. Cruce gloria-
tus est quilibet apostolus, et omnis martyr coro-
natus omnisque sanctus sanctificatus. Cruce Chri-
stum induimus, veteremque hominem exuimus.

*.

699

S. THEODORI STUDIT/E

700

Cruce in unum ovile, oves Christi, collecti et ad À pi σεσηχειώμεθα Χριστοῦ πρόδατα, καὶ τῇ ἄνω

supernas caulas destinati sumus. Cruce ventilabi-
mus inimicos nostros et cornu salutis sustollimus.
Cruce pertubatione fugamus, vitamque supra
hum nam instituimus. Qui crucem fert humeris,
is imilator fit Christi, et gloriam cum Christo pa-
lam assequitur. Crucem cum angelus videt, de-
coratur, et diabolus confunditur. Latro cruce
reperta in paradisum intrat, et latrocinia cum
regno commutavit. Qui oracem effingit, is formi-
dinem dissolvit, pacemque recuperat. Qui crucem
custodem habet, is predonibus non flt preda, sed
illesus permanet. Quisquis crucem amat, hic mun-
dum odit, fitque amator Christi, Crux Christi,
Christianorum celeberrima gloriatio. Crux Christi,
apostolorum peculiaris predicatio. Crux Christi,
martyrum regale diadema. Crux Christi, propheta-
rum pretiosissimus ornatus. Crux Christi, finium
lucidissimus nitor. Crux Christi, nam ut eum re
viva loquar, protege eos, qui te incenso pectore
celebrant, converva, qui te fideli mente ampleetun-
tur et osculantur. Guberna in pace rectaque fide
subditos. Adduc omnibus Christi resurrectionis
diem letissimum, custodiens pontifices, antistites,
imperatores, monachos promiscuamque multitudi-
nem et convenas omnes in Christo Jesu Domino
nostro. Cui gloria et potentia, cum Patre et sancto
Spiritu, nunc et semper, et in secula seculorum.
Amen.

III.
In vigiliam sive stationem Luminum.

μάνδρᾳ συνταττόμεθα * σταυρῷ κχερατιοῦμεν τοὺς
ἐχθροὺς ἡμῶν, xal χκέοας σωτήριον αἵρομεν * σταυρῷ
τὰ πάθη τροπούμεύθα, xal ὑπερχοσμίως ζῇν προαι-
ρούμεθα. Σταυρὸν ὁ φέρων ἐπ᾽ ὥμων, Χριστοῦ μιμη-
τὴς γίνεται, καὶ Χριστῷ σαφῶς συνδοξάζεται * σταυ-
ρὸν ὁρῶν ἄγγελος ὡραΐζεται, καὶ διάδολος χατα--
σχύνεται " σταυρὸν λῃστὴς εὑρηχὼς, εἰς παράδεισον
εἴσεισι, xal λῃστείας βασιλείαν ἀντηλλάξατο * σταὺυ-
ρὸν ἁπλῶς ὁ τυπῶν διαλύξὶ δείματα, xai εἰρήνην
ἀντασπάζεται * σταυρὸν ὁ ἔχων φρουρὸν διαμένει
ἄσυλος xal φυλάττεται ἀπήμαντος * σταυρὸν πᾶς
τις φιλῶν, μισεῖ χόσμον, χαὶ ἐραστὴς γίνεται Χρι-
στοῦ. Σταυρὲ Χριστοῦ, τὸ τῶν Χριστιανῶν πολυ-
θρύλλητον καύχημα " σταυρὲ Χριστοῦ, τὸ τῶν dmo-

B στόλων περιούσιον κήρυγμα " σταυρὲ Χριστοῦ, τὸ

τῶν μαρτύρων βασίλειον διάδημα * σταυρὲ Χριστοῦ,
τὸ τῶν προφητῶν ὑπερτίμιον ἐγκαλλώπισμα * σταυρὲ
Χριστοῦ, τὸ τῶν περάτων παμφαέστατον ἀγλάϊΐσμα *
σταυρὲ Χριστοῦ, χαὶ σοὶ ὡς ἐμψύχῳ διαλέγομαι,
σχέποις τοὺς θερμοὺς ὑμνολόγους σου, σώζοις τοὺς
πιστῶς περιπτυσσομένους σε, ἄγοις εἰρηνικῶς τε
xai ὀρθοδόξως τὸ ὑπήχοον, φέροις τὴν Χριστοῦ ἀνά-
στασιν πᾶσι χαρμόσυνυν, φρουρῶν ἱεράρχας τε xai
ἄνακτας, μοναστὰς χαὶ μιγάδας ἅπαντας, ἐν Χρι-
στῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ ἣ δόξα xxl τὸ χρά-
τος σὺν τῷ Πατρὶ xai τῷ ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν καὶ
ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. ᾿Αμήν.

r'.
Εἰς τὴν παραμονὴν τῶν Φώτων.

(Ανα. Mar, Bibl. nov. t. IV, p. 6.)

1. Luminum preludia splendidis contemplationi-
bus collustremus : in ipsis insistentes aquis, clari-
tatem uberem participemus spiritu splendificati, et
. luminis auctorem Jesum, Patris splendorem, exi-
miis gratiarum actionibus celebremus. Puriflcatus
est Israel primo, cum in montem igne flagrantem,
caligine procellaque plenum, conscensurus esset.
Sed ne sic quidem ascendit, quia haud tutum nego-
tium erat; sed infra substitit tremens, et multi-
formi terrorum specie attonitus. Ipse quoque Moyses
materiale calceamentum solvit, dum sacratam. De
vestigiis terram pararet attingere, quo tempore ar -
dentis rubi mirabiliter visui initiabatur, qui previa
majoris mysterii imago erat. Idem facere Jesus
quoque Navi fllius 80 angelo jussus fuit, ne solum
calceatis pedibus prorsus calcaret, propter debitam
terree sancte venerationem. Quid autem tres ado-
lescentes? Nonneanimis corporibusquesanctificatis
ad voracem ignem aocesserunt, atque ita caloris
vis in roscidam ipsis qualitatem conversa est ? Quod
quale quantumque prodigium fuit, dum idem ignis
vehementia duplici, dignos pena ultus est! Quid
Daniel desideriorum vir, nonne ante purificante
jejunio usus, cum leonibus in contubernio fuit, in-
colume corpus illinc referens ?

α΄. Τῶν Φώτων τὰ προαύλια φωτοφανέσι θεωρίαις
ἐποπτεύσωμεν ^ εἰς αὐτὰ εἰσδαίνοντες τὰ ὕδατα,
πλουσίας τῆς αἴγλης μεταλάδοιμεν, φωτοειδεῖς ἐν
πνεύματι γενόμενοι, xal τὸν τοῦ φωτὸς αἵτιον Ἰη-
σοῦν τὸ πατριχὸν ἀπαύγασμα πανευφήμοις εὐχαρι-
στίαις εὐφημήσωμεν. ᾿Αγνίζεται ᾿Ισραὴλ πρότερυν
ὁπηνίχα τῷ ὄρεὶ χεχαυμένῳ πυρὶ, σκότους τε xai
θυέλλης πεπληρωμένῳ΄΄προσδαίνειν ἔμελλεν - καὶ
οὐδ᾽ οὕτως ἄνεισιν, ἐπεὶ μὴ ἀσφαλές ^ εἰστήχει δὲ
χάτω ἔντρομος τοῖς πολυειδέσι φοδερίσμοῖς Θεοῦ ix-
δειματούμενος. Ὑπολύεται xal αὐτὸς Μωῦσῆς τὸ
ὁλῶδες ὑπέδημα, τῆς θεοστιδοῦς γῆς ψαύειν προ-
ἐρχόμενος, ὁπότε τῆς φλογοφορούσης βάτου ἐμυεῖτο

D θαυμαστικχῶς τὸ θεώρημα, ἱμείζονος μυστηρίου οὔ-

σης προτύπωμα. Τὸ δ᾽ αὐτὸ xal Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυῆ
πρὸς τοῦ ἀγγέλου παραχελεύεται μὴ τοὔδαφος ἐν-
δεδυμένοις ποσὶ προσεγγίζειν ὅλως, διὰ τὸ τῆς ἁγίας
γῆς σεδάσμιον. Τί δὲ οἱ τρεῖς νεανίαι ; οὐχ ἡγνισμέ-
ναις ψυχαῖς τε καὶ σώμασι τῷ παμφάγῳ πυρὶ προσ-
δάλλουσι, τῆς καυστιχῆς αὐτοῖς ἐνεργείας μετα-
Θληθείσης εἷς δροσοειδῆ ποιότητα; ἐφ᾽ ᾧ καὶ τὸ
θαῦμα ὅσον xai ἡλίκον, διπλαῖς ἀντιῤῥόποις ἐνερ-
γείαις τοὺς ἀξίους ἀμειψάμενον ! Τί δὲ Δανιὴλ ὁ τῶν
ἐπιθυμιῶν ἀνήρ ; οὐ τῇ χαθαρτιχᾷ νηστείᾳ προχρη-
σάμενος συνδιαιτᾶται λέουσι ἀπήμαντον τὸ σῶμα
ἀπενεγχάμενος ;

104

ORATIO III. — IN VIGILIAM LUMIMUM.

702

β΄. ᾿Αλλὰ βούλει ἐπὶ τὴν νέαν μετεληλυθέναι cot α 2. Sed vin' ad Novum "Testamentum tibi fleoti

τὸν λόγον; "Opa Παῦλον τὸν μέγαν τῆς ἀληθείας
κήρυχα τριημερονύχτῳ νηστείᾳ τὴν παρασχευὴν
ποιησάμενον, εἶθ᾽ οὕτως πρὸς τῇ ἐχτενεῖ δεήσει τὸ
ἀληθινὸν φῶς Χριστὸν ἐνδυσάμενον. Βλέπε xal
Ματθαΐον τὸν εὐαγγελιστὴν προὔργου τὴν τῶν ἐνόν-
τῶν ἀπόταξιν ποιησάμενον, αὐτούς τε τοὺς τελωνι-
χοὺς λόγους ἀτελεῖς χαταλιπόντα, xal οὕτως μαθη-
Ttjv τῷ ᾿Ιησοῦ ἐλόμενον. Καὶ οὕπω λέγω ὅτι xal
Zaxyaioq πρότερον χαμόθεν ὑψωθεὶς καὶ σῶμα xat
διάνοιαν, οὕτω τὸν ᾿[ησοῦν ὑφέστιον πεποίηται, σὺν
ὑποσχέστι χρείττονι, xal τῆς χρείττονος ἀξιοῦται
προσφωνήσεως * xal μὴν Κορνήλιος τετραήμερον
νενηστευχώς τε χαὶ προσευξάμενος, τηνιχαῦτα ὁρᾷ
τὸν ἄγγελον εὐαγγελισάμενον τὰ χαταθύμια, xal
τῶν ἐλπίδων ἐπιτέτευχται. Σὺ δὲ, ὦ βέλτιστε, ἵνα
τοὺς ἄλλους παρήσω λέγειν, οὐχ ἄνευ εὐλαδείας καὶ
πολλῆς προφύλαχῆς τοῖς θείοις προσερχόμενος, οὔ-
τως ἁπλῶς xal ἀπαρασχευάστως τῷ ὑπερφαεῖ μυ-
στηρίῳψ προσελεύσῃ, δι’ οὗ σοι xai ἡ ἐν πνεύματ'
ἀπότεξις, xal τὸ υἱὸς φωτὸς χεχλῆσθαι: xai οὐ
φοδῇ μή ποτε ταυτὸν πάθοις τῷ ὀφθαλμοῖς ἀσθενέσιν
ἀντὠπεϊν ἐπιχειροῦντι πρὸς τὸν ἥλιον ;
q- ᾿Αλλ᾽ ἐπειδὴ τοῦτο χαλῶς, ὡς οἴμαι, προδι-
ἐτεθηὴ xal διετυπώθη, φέρε ὡς οἵόν τε χωρήσωμεν
ἐπὶ τὰ Προφώτια, xal ἴδωμεν χεχαθαρμένοις ὀφθαλ-
μοῖς ὅπως τὸ ἀληθινὸν φῶς ἐξ αὐτῆς γεννήσεως
ἀνατεταλχὸς, μέχρι τοῦ φωτογενοῦς βαπτίσματος
πρόεισι θεολογούμενον * οὕτω γὰρ ὁ νοῦς τῇ ἱστορίᾳ
συνεπόμενος φωτίζοιτο, xai ὁ λόγος ἐφαρμογῇ τὴν
διήγησιν ποιήσοιτο, ἐφ’ ἑκάστῃ τελετῇ ἐπιθεωρῶν
τὰ προσήχοντα. ὕλρτι τοιγαροῦν ἐκ Παρθένου γεν-
νηθεὶς ὁ ὑπερούσιος, ἀγγέλους ὑμνῳδοὺς τοῦ μυστη-
puo παρίστησι xai σχοπῶμεν τὸ ἀπόῤῥητον " τί ;
"be Ῥνωρισθῇ πᾶσιν ὅτι ὅν xav' ἀρχὰς τῇ γενέσει
τῶν ἄστρων ὡς γενεσιουργὸν ὕμνησαν ἄγγελοι, τοῦ-
tov υὖν γεννηθέντα xal ὀφθέντα ἐν τῷ καθ᾽ ἡμᾶς εἴ-
δει ὑμνοῦσι xal δοξάζουσι" διὸ xal ἀστὴρ αὐτὸν μη-

v3tt πᾶσι, xal οὕτως ὑπὲρ τὴν τῶν ἀστέρων φύσιν -

δειχνύμενος, τῇ τε τοπιχῇ χινήσει, καὶ τῇ ἥμερινῇ
λάμψει - τί δήποτε ; Ὡς ἂν χἀντεῦθεν δηλωθῇ ὅπερ-
φυὴς ὁ χρηθεὶς, ἄνθρωπος μὲν τὸ ὁρώμενον, θεὸς
δὲ τὸ νοούμενον. Ἐντεῦθεν τὸ τῆς περιτομῆς θεώ-
ρῆμα, οὐδ᾽ αὐτὸ ἀμοιροῦν θεολογίας τοῖς ἐπεσχεμ-
μένως ἔχουσι * τὸ γὰρ ἐπιχληθὲν αὐτῷ Ἰησοῦς ὄνομα,
χατὰ τὴν τοῦ ἀγγέλου προανάῤῥησιν, ἐπείπερ ἐστὶ
Σωτῆρος ἔμφασιν ἔχον, θείας φύσεως γνωριστιχόν
ἐστι, παντί που δῆλον μηδὲ γὰρ ἐπιπεμπέτω τὴν
Ὑλῶσσαν ἐνταῦθα ὁ θεομάχος διὰ τῆς τοῦ Ἰησοῦ τοῦ
Nav; ὁμωνυμίας προεξηγούμενος, ὡς οὐχ ἐπὶ τοῦ
Θεοῦ Aóvou, ἀλλ᾽ ἐπὶ τοῦ σχετικῶς αὐτῷ συναφθέν-
τος τεθειμένον. Οὐδὲ γὰρ, ἐπείπερ πολλοὶ χύριοι, xal
οὐ χατὰ φύσιν οὗτοι πρὸς δὲ xai θεοὶ, ἀλλ᾽ οὐδ’
αὐτο! χατὰ φύσιν * ἀλλ᾽ εἷς Κύριος, εἷς Θεὸς ὁ κατὰ
φύσιν ἀληθής " οὕτω xal πολλαὶ προσηγορίαι Ἰ[ησοῦ,
ἄλλ᾽ εἷς Ἰησοῦς ὁ τῶν ἁπάντων Σωτήρ.

sermonem T Specta Paulum, magnum veritatis pre-
conem, trium dierum noctiumque jejunio se com-
parantem, atque ita non sine constate oratione,
vero lumine Christo circeumvestitum. Videsis etiam
evangelistam Mattheum perutiliter rebus suis vale-
dicere, et ipsas telonii rationes imperfectas dese-
rere, atque ita Christi discipulatum arripere. Non-
dum Zacheum memoravi, corpore ac mente de
terra sublatum, Jesum convivio excepisse, cum
egregia sua promissione, qua meliorem Christi al-
locutionem promeruit. Item Cornelius quatriduo
jejunans et orans, vidit denique angelum jucunda
Bibi nuntiantem, composque voti factus est. Tu
vero, optime (baptizande), ut alios nunc appellare
omittam, etsi non sine religione longisque excubiis
ad hec sacra accedis, nibilominus tam temere at-
que imparatus ad splendidissinum mysterium ades,
in quo tua spiritualis fit nativitas, et unde lucis filius
appellaris ? Nec vereris, ne id patiaris, quod homini
infirmis oculis solem spectare volenti solet aoci-
dere?

3. Sed quia hoc egregie, ut existimo, jam dispo-
situm fuit et constitutum, age quoad fieri potest
δὰ hoc pervigilium veniamus, purgatisque oculis
observemus, quomodo verum lumen jam inde ab
ipsa nativitate ortum, usque ad splendidum bapti-
smum comite divinitate procedat. Sic enim mens
historiam discurrens illustrabitur, et oratio nostra
idoneam narrationem faciet, tum in singulis divine
vite gradibus quod apprime decet considerabit.
Nuper ergo ex Virgine natus incomprehensibilis
Deus, angelos mysterii hymnologos fecit. Et arca-
num, quaeto, animadvertamus. Quodnam vero?
Nempe ut omnibus notum fleret, quod illum quem
initio mundi, cum astra conderentur, tanquam
Creatorem hymno celebraverant, nunc humanitus

matum, et in specie nostra visum, hymnis celebrant

atque. hoporant.. deer stella cunctis illum si-
gniflcat, stella scilicet préter.smam natuftam semet
exhibens, tum locali motu, tum etíam diurno splen-
dore. Cur id ?* inquam. Ut hinc etiam supernatura-
lis appareret qui natus erat, et homo quidem cerne-
retur, Deus tamen intelligeretur. Sequitur cireum-
cisionis contemplatio, ne ipsa quidem theologia ca*

D rene, si modo intenta mente fiat. Nam Jesu nomen

impositum, juxta angeli predictionem, quia Serva-
torem sonat, divine nature signiflcativum esse
nemo non videt. Neque vero hic vibret linguam Dei
aliquis hostis, propter Jesu Nave filii homonymiam,
dicens non fuisse hoc nomen tanquam Deo Verbo
impositum, sed homini cujus cum illo vetere con-
venientia aliqua fuit. Neque enim, etiamsi multi
domini sunt, haud tamen natura sunt tales ; vel si
multi dii, ne bi quidem reapse tales ; sed unus Do-

minus, unus Deus suapte natura verus. Sic etiam multi sunt nomine Jesu appellati, ut tamen unus

sit Jesus omnium Servator.
δ΄, Ἐντεῦθεν ἀνῆχται εἰς Ἱεροσόλυμα ' xal οἷα τὰ

4. Deinde Hierosolymam deportatus est : et 4"

103

S. THEODORI STUDITJE

104

nam ejus qui illum ulnis excepit Simeonis verba À τοῦ ὑποδεξαμένου αὐτὸν ἐν ταῖς ἄγχάλαις Σομεὼν

fuerint, scimus ; nempe quod esset salutare Dei,
paratum ante faciem omnium populorum, et lumen
ad gentium revelationem 5, et si quid aliud hujus-
modi de illo pronuntiavit, id eque de Patre theolo-
gice dici posse judicandum est. Namque etiam Pa-
ter, Servator lumenque in oraculis nominatur. Qui
porro eamdem appellationem substantive partici-
pant, iidem eamdem quoque se habere naturam
produnt. Itaque Filius Patri ait : Omnia mea, tua
gunt ; et tua, mea : reciprocatione secundum natu-
ram affirmata, non secundum personarum termi-
num : hoc enim Sabelliane confusionis commen-
tum est, quod rejicimus, Postea in /Egyptum de-
scendit, et quidem deportatus. Sed audi quid dicat
Isaias : Ecce Dominus levi nubi insidens veniet in
AEgyptum, et cuncla. Egypti idola coram eo commo-
vebuntur 5. Quid clarius dici potuit de Deo incar-
nato illuc &adventante? Mox de JEgypto revertitur,
et ineolatum Nazareti delegit, unde etiam agnomen
contraxit. Tu vero ne cogitationibus fluctues, dum
Dei descensum reditumque audis, et localem mo-
tum ao transmigrationem. Nam si Verbum sine
corpore intelligeretur, non temere mentem nostram
commoveri ac perturbari contingeret : sed quia cum
eorpore est, nihil est absonum inconsequens :
namque ut Deus in carne apparuit ; ita loca mutat
Deus in carne, et alias quaslibet vite carnes]pro-
prietates admittit.

5. Hino jam annos duodecim natus in medio do-

ctorum sedet, audiens et interrogans, prudentibus- C

que responsis audientes obstupefaciens. Age vero
quisnam illa etate tam mira diceret, niei omnino
. inearnatus Deus? Tum »tiam a Matre interrogatus,

"quie revelari ab eo Dei gloriam optabat, rei geste
retionem reddidit. Viden' quanta in brevi narra-
tione theologia sit ἢ et quomodo Dominus ρον,
ceu rex quidam magnifice ex regalibus thalamie,
maternis, inquam, visceribus, prodiens, dextre lava-
que hymnis colebratur ? Merito ergo tonitrui filius
Joannes olamavit : Εἰ Verbum caro factum est, et
habitavit in nobis, el vidimus gloriam ejus, gloriam
quasi unigeniti a Patre, plenum graliz el veritatis ".
Sed ecce Joannes e deserto veniens, peregrinum
Israelitis et exoptatum spectaculum, Dei angelus et

ῥήματα, ἴσμεν * τὸ γὰρ σωτήριον θεοῦ ἡτοιμασμέ-
νον χατὰ πρόσωπον πάντων τῶν λαῶν, φῶς τε εἰς
ἀποχάλυψιν ἐθνῶν, χαὶ εἴ τι τούτοις ἕτερον αὐτὸν
ἀποχαλέσαι, ἔπ᾽ ἴσης τῷ Πατρὶ εἴεν θεολογούμεθα -
ἐπεὶ xal ὁ Πατὴρ καὶ Σωτὴρ xai φῶς πρὸς τοῖς λο-
γἷσις ὠνόμασται" τὰ δὲ τῆς αὐτῆς ὀνομασίας ὑπ-
αρχτιχὰ, καὶ τῆς αὐτῆς ἂν εἴη φύσεως δηλωτιχά.
Καὶ γοῦν Υἱὸς πρὸς τὸν Πατέρα φησί" Πάντα τὰ
ἐμὰ σά ἐστι, xà) τὰ σὰ ἐμά τῆς ἀντιστροφῆς κατὰ
τὸν τῆς οὐσίας δηλονότι λόγον ὁμολογουμένης, οὐ
χατὰ τὸν τῶν ὑποστάσεων ὅρον " τοῦτο γὰρ τῆς
συγχύσεως Σαδελλίου τὸ φρόνημα, ὅπερ ἡρνήμεθα "
Ἐντεῦθεν κάτεισιν εἰς Αἴγυπτον χαὶ ὑπειλημμέ-
νος [cod. ὑπειλημμένον] * ἀλλ᾽ ἄχουσον τί φησιν
Ἡσαΐας - Ἰδοὺ Κύριος χἄθημι ἐπὶ νεφέλης κού--
qne, καὶ ἥξει εἷς Αἴγυπτον, xal σεισθήσεται
πάντα τὰ χειροποίητα Αἰγύπτου ἀπὸ προσώπου
αὐτοῦ ob τί ἄν γένοιτο γνωριμώτερον, Θεὸν ἐν
σαρχὶ εἶναι τὸν ἐχεῖσε ἀφιχόμενον" ᾿Ἐντεῦθεν ἐξ
Αἰγύπτου ἐπάνεισιν, xai εἷς Ναζαρὲτ οἰχεῖν εἵλετο,
ἀφ᾽ ἧς καὶ τὴν ἐπωνυμίαν εἵληφε * σὺ δὲ μήπω ἰλιγ-
γιάσῃς τοῖς λογισμοῖς ἀχούων ἐπὶ Θεοῦ χάθοδον χαὶ
ἄνοδον, τοπιχήν τε χίνησιν xai μετάθεσιν" εἰ μὲν
γὰρ χωρὶς σώματος ὁ Λόγος ἐξηχούετο, ἦν εἰχὸς τὸ
ἐπισεῖον τὸν νοῦν xai θορυδοῦν’ ἐπεὶ δὲ μετὰ σώμα-
τος, οὐδὲν ἀπηχὲς οὐδὲ ἀνακόλουθον" ὡς γὰρ ἐφανε-
ρώθη θεὸς ἐν σαρχὶ, οὕτω καὶ τόπους ἀμείδει Θεὸς
ἐν σαρχί * xal ὅσα ἄλλα τῆς ἐν σαρχὶ ζωῆς ἰδιώματα
προσίεται.

ες. Ἐντεῦθεν δωδεχαετὴς γενόμενος ἐν μέσῳ τῶν
διδασχάλων κάθηται ἐπαΐων καὶ ἐπερωτῶν xal ταῖς
ἐμμελέσιν ἀποχρίσεσιν ἐξιστῶν τοὺς ἀκούοντας " Τί-
νος δ᾽ ἄν xal εἴη ἐν τοιαύτῃ ἡλικίᾳ τηλικαῦτά ἐξαί-
σια φθέγγεσθαι, ἢ πάντως Θεοῦ σεσαρχωμένου ;
᾿Αλλὰ γὰρ xai ὑπὸ τῆς μήτρὸς ἀναχρινόμενος, φιλο-
πευστούσης μαθεῖν τὴν ἄποχάλυψιν τῆς πατριχῆς
αὐτοῦ δόξης, τὸν λόγον ἀποδίδωξιν 'Opgc ὅσον ix
σχεδιασθείσης διηγήσεως ὑπεδείχθη τὰ θεολογούμενα:;
xxi ὅπως 6 Κύριος τῆς δόξης οἷά τις βασιλεὺς εὖ-
πρεπῶς ἐξ ἀναχτορικῶν θαλάμων τῶν μητριχῶν δὴ
σπλάγχνων προερχόμενος τῇδε xal ἐᾷξδὲ ὕμνηται;
Εἰχότως οὐχ ὁ τῆς βροντῆς υἱὸς Ἰωάννης χέχραγεν "
Καὶ ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο, χαὶ ἐσχήνωσεν ἐν
ἡμῖν (xal ἐθεασαμεθα τὴν δόξαν αὐτοῦ, δόξαν
ὡς Μονογενοῦς παρὰ Πατρὸς) πλήρης χάριτος

apostolus primus electus. Oportebat enim tanti re- ἢ χἀὶ ἀληθείας. ᾿Αλλ’ ἤδη καὶ ᾿Ιωάννης ἀπὸ τῆς ἐρή-

gis talem esse militem, et pontificis maximi tantum
ministrum. Et intelligamus | mysterium, quale
quantumque sit. Quia fleri non poterat, quinfpara-
nympho presente sponsus quoque adesset, et cla-
mante voce Verbum pariter audiretur : quid acci-
dit ἢ quidve prudenter curatum est. Secedit pueru-
lus Joannes a publicis locis in abstrusa, ceu lucerna
quedam sub modio in deserto preter nature ordi-
nem degens. Ibi supernas audit voces, et divinis
visionibus dignus habetur ; et ineffabilibus initiatur
? Joan. 1, 14.

5 Luc. 1, 30, 32. 5 Iga. xix, 1.

μου προερχόμενος, τὸ ξένον ᾿Ισραηλίταις καὶ πολύ-
suxtov θέαμα, ὁ Θεοῦ ἄγγελος, χαὶ ἐν ἀποστόλοις
προχειροτόνητος " ἔδει γὰρ τηλιχούτου βασιλέως
τοιοῦτον εἶναι τὸν στρατιώτην, τοῦ μεγίστου ἄρχιε-
ρέως τοσοῦτον τὸν ὑποφήτην “ xal νοῶμεν τὸ μυστή-
ριον οἷον xal ἡλίχον. ᾿Βπειδὴ γὰρ οὐχ ἐνεδέχετο τοῦ
νυμφαγωγοῦ παρόντος, μὴ καὶ τὸν νυμφίον συμπαρ-
εἶναι, xai τῆς φωνῆς βοώσγς μὴ xal τὸν Λόγον
ἀχουτίζεσθαι, τί γίνεται, καὶ τί τὸ οἰχονομούμε-

νον ; Συστέλλεται εὐθὺς ἀπὸ σπαργάνων ἀπὸ τοῦ

105

ORATIO III. — IN VIGILIAM LUMINUM.

106

ἐμφανοῦς εἷς τὸ ἀφανέστερον ὃ Ἰωάννης, χαθάπερ A atque δἀοσοίαν, siout olim adhuc embryo cognovit,

τις λύχνος ὑπὸ μοδίῳ ἐν τῇ ἐρήμῳ ὑπερφυῶς ἐνδιαι-
κτώμενος * χἀχεῖ θείων ἀχούει φωνῶν xal θεοπτίας
ἀξιοῦται * ἄῤῥητά τε μυσταγωγούμενος καὶ ἐχδιδα-

quis esget Jesus, nempe quod Dei Filius, et quod
supra quem Spiritus in columbe specie descendc-
ret, is foret qui in Spiritu sanoto esset baptizaturus.

σχόμενος, καθάπερ ἔτι ὧν ἔμόδρυος, τίς εἴη ὁ Ἰησοῦς, ὅτιπερ Υἱὸς Θεοῦ, καὶ ἐφ᾽ ᾧ τὸ σημεῖον τῆς πνευ-
μητοειδοῦς περιστερᾶς, ὅτι αὐτός ἐστιν ὁ βαπτίσων ἐν Πνεύματι ἁγίῳ.

ς΄. Ἐπειδὴ δὲ Ze τὸ μέτρον τῆς ἡλικίας τοῦ
πληρώματος τοῦ Χριστοῦ, καὶ τέλος εἴληφεν ἡ περί-
οος τῆς τριαχονταέτους παρατάσεως, τηνιχαῦτα ὁ
μὲν λύχνος ἐπὶ τὴν λυχνίαν καιόμενος, καὶ φαίνων
τοῖς ἐν τῇ οἰχίᾳ ἀγαλλιάσιμα " (εἴπερ δεῖ οἰκίαν ὗπο-
λαμὄάνειν τὴν ᾿ἸΙσραηλιτικὴν Συναγωγήν᾽) τό τε ἀλη-
θινὸν φῶς ἐπιφαινόμενον καὶ φωτίζον τὸν κόσμον.
Ὦ τοῦ θαύματος ὁ ἥλιος πρὸς τὸν ἀστέρα, ὁ λόγος
πρὸς τὴν φωνὴν, ὁ νυμφίος πρὸς τὸν φίλον, oixovo-
giác εἵνεκα, ἵνα διὰ τῆς ἐπιδιδάσεως πληρουμένης
£v τῷ Ἰησοῦ πάσης διχαιοσύνης, ὁ μὲν αὐξάνει, εὐ-
αγγελιχῶς εἰπεῖν, ὁ δὲ ἐλαττοῦται. Πῶς γὰρ ἂν καὶ
οὐχ ὧν ἐλαττοῦσθαι τὸ λυχνιαῖον φῶς, μᾶλλον δὲ καὶ
πάντη, ix μέσον ἀπεῖναι, τοῦ τῆς δικαιοσύνης Ἡλίου
ἤδη τοῖς θαύμασι μαρμαρύσσοντος ἐξαίσια ; βλέπεις
ὅσος ὁ χρονιχκὸς ἀριθμὸς τῆς σωματιχῆς ἐντελείας,
ἕν dp ὑπετάσσετο τοῖς γονεῦσιν Ἰησοῦς ; "Q βάθος
πλούτου xai σοφίας χαὶ γνώτεως Θεοῦ [ AU ἣν αἷ-
τίαν ἄρα; "Ἄλλος μὲν οὖν ἄλλο λεγέτω, τῶν ὑψηλῶν
*r θεωρίᾳ καὶ τὰ βάθη τοῦ Πνεύματος ἐγνωχότων *
ὡς γοῦν ἔμοιγε δοκεῖ, δυοῖν ἕνεκα * ἵνα xal υἱέσι τὸ
ποὸς τοὺς γονέας ὑποταχτικὸν διὰ τῆς οἰχείας ὗπο-
ταγῆς ὁ πάντων νομοθετῶν νομοθέτης νομοθετήσῃ,
τὰς τε μεθηλιχιώσεις ἁγιάσοι" καὶ τοίτον, μὴ ἀπο-
ξενωμένον τι χαὶ ἀπεοιχὸς τῆς xa0 ἡμᾶς βιοτῆς, ἐν
1 μάλιστα τὸ τέλειον ἡμῖν πρόσεστι, τὴν ἑαυτοῦ
πολιτείαν ὁ παντέλειος ἐπιδειχνείοι " ὅπου γε καὶ
ὥτω τῆς ἀνδοιχῆς ἡλικίας τὸ τέλειον ἔχοντος, ἐτόλ-
urs Ἄρειος ἄψυχον αὐτοῦ τὸ σῶμα ἀποφῆναι "
᾿Απολινάριος δὲ χατὰ συνδρομὴν ἀσεδείας ἄνουν αὖ-
τὸν οληαρῆσαι ὁ δὲ νῦν Μανιχαῖος (1) χατὰ προῦ-
χουσαν ἀσίδειαν, ἄγραπτον αὐτὸν δογματίσαι. Καὶ
σκοπῶμεν ὅση d διχφορότης θατέρου πρὸς θάτερον.

Ὁ μὲν οὖν τῷ ἀψύχῳ προϊστάμενος, ἐξίστησι ζωῆς tb

Δεσκοτιχὸν σῶμα ᾿ τὸ γὰρ ἀμοιροῦν ψυχῆς, καὶ ζωῆς
ἐστιν ἐχτὸς δηλονότι" ὁ δὲ xó[cod. τῷ] ἄνουν, τῇ ἀλόγῳ
συντάττε οὐσίᾳ" ἐπείπερ πᾶν ἄνουν, xai ἄλογον " ὁ
δὲ τῷ ἀγράπτῳ, οὐδὲ ὅλως φύσει σώματος τὸ σῶμα
δοξάζει" εἴπερ τῷ ἀπέριγράπτῳ συναχολουθεῖ τὸ
ἀσώματον. Εἰ γὰρ σῶμα, πᾶν δὲ σῶμα ὑπ᾽ ἀφὴν
καὶ χροιάν ἐστι τελοῦν, τὸ δ᾽ ἐν τούτοις ὑποπίπτον
ἐξ ἀναγκαίου ἕπεται, εἰ μὴ ληρῶμεν, καὶ τὸ πέρι-
γράφεσθαι. ὡς εἰ μὴ περιγράφοιτο, πάντη τε xai
πάντως τοῦ οἰκείου ὅρου ἐξοιχήτπεται εἰς τὸ ἀσώμα-
tov ἀνατρέχὸν " οὐδὲν, ὡς ἔοιχε, τὸ ἐπισχεῖν γλῶσ-
σαν ἀσεγοῦσαν ἐπιχουρουμένην χράτει ἐξουσίας.

ζ΄. ᾿Αλλ᾽ ἀνακτέον τὸ ὄμμα ἐπὶ τὰς προφητιχὰς
θεοπτίας xal θεωρητέον ὅπως ἐν αὐταῖς ὑποτυποῦται
τὸ ἱερώτατον βάπτισμα * εἰς τοῦτο γὰρ καλεῖ d) συν-

8. Rom. ΧΙ, 33.

6. Sed postquam venit mensura plenitudinis eta-
tis Christi, et triginta annorum periodus est abso-
luta, tuno demun lucerna ardere in candelabro
copit, et letitiam domesticis splendore suo creare
(si tàmen domum reputare oportet Synagogam
leraeliticam): tunc verum apparuit lumen quod
mundum illuminat. O portentum ! Sol venit ad
stellam, Verbum ad vocem, sponsus ad amicum; et
id quidem dispensationis mysterio, ut gradatim
completa in Jesu justitia, hio quidem cresceret,
ul evangelicis verbis utamur, ille vero minueretur.
Quomodo enim non minueretur lucerne lumen,
imo et omnino tolleretur de medio, cum jam sol
justitie immensis prodigiorum splendoribus reful-
geret ἢ Cernis quanto corporalis etalis spatio sub
parentum suorum potestate Jesus fuerit? O alti-
tudo divitiarum sapientize et scientie Dei 81] Cur ea
res, inquam? Alii alia dicant, qui sublimia intelli-
gunt, et profunda spiritus norunt. Quantum mihi
quidem videtur, due cause fuerunt, nempe ut
obedientiam parentibus subjectione sua legislator
legislatorum, lege firmaret, ao etatum transitiones
et gradus sanctiflcaret. Tertia quoque causa fuit,
ne insolitum aliquid et vite nostre inusitatum,
presertim matura state, in sum vite genere hio
perfectiasimus homo exhiberet. Ecce enim etiamsi
ad id virilis eetatis complementum devenit, ausus
est Arius corpus ejus exanime affirmare; Apolli-
naris, impietate &emulus, ipsum sine mente com-
mentus est: hodiernus denique Manicheus inoir-
cumscriptum ipsum per summam impietatem :
dogmatizat. Et observemus que sit horum inter
se differentia. Qui exanimem esse contendit, vitam
denegavit dominico corpori : nam quod anima oa-
ret, vita allenum est, uf.patet. Qui autem absque
mente fecit, 1s illam cum brutá Bubstantia nume-
ravit: nam quidquid sine mente est, ratione quo-
que caret. Qui denique incireumscriptum esse vult,
ne corpoream quidem naturam corpori concedit :

D etenim incireumacripti consequens est incorpo-

reum. Nam si corpus est, omne autem corpus
tactui atque colori obnoxium est; quidquid his
qualitatibus subest, necesse est (nisi forle nugari
volumus) ut cireumscribatur: adeo ut nisi circeum-
scribatur, ἃ sua prorsus deflnitione excidat, et in
rem incorpoream dissolvatur. Nihil tamen videtur
lingue intemperantiam cohibere posse, que s5-
culari potestati serviat.

7. Sed convertendus est oculus ad visiones pro-
pheticas, videndumque quomodo sacratissimus ab
his baptismas portendatur; huc enim nos vocat

(4) Dicit novos Manicheos seu Paulicianos Ioonomaohos.

701

S. THEODORI STUDITJE

708

germonis series. Quid ergo Isaias ait ? inde enim A ἐχεια τοῦ λόγου. Τί οὖν φησιν 'Hoatac (2); ἔνθεν

verba sumimus: Laetare, sitiens desertum, quia apud
te fons. erupit, et rivus in terra sitienle. Humanam
scilicet naturam alloquitur, que in deserto veluti
erat absque bonorum ex fide operum fecunditate:
ideoque adoptionis laticem optanti, scaturiit bapti-
smi equa, amnici fluenti instar, Jordanes fluvius.
Quid inde? Eri! arida in paludem, id est in uberem
fidem : et terra sitientis loco, aqua fons, ipse nimi-
rum adoptionis fons: ibique erit avium tripudium,
ex baptismo videlicet renatarum *: nam tropioe
baptizati avibus comparantur, quia sub rerum
initio aves ex aquis producte traduntur. Quid
autem Gedeonis concha humore plena ? Maternam
adoptionis piscinam narratio illa signiflcat ; et qui-
dem rotunda figura, et quaquaversus polita, ut inno-
centie speciem prebest;in quam defluitintellectualis
velleris salutaris ros Spiritu sancto plenus: unde
regenerantur novelli initiati Dei fllii, carnis et san-
guinis nativitate mutata: ac tantopere in virum
perfectum aucti, ut suo tridentali, id est Trinitatis
eultu, damoniacum populum debellare queant.
Quid item illa Elie tempore circa altare et victi-
mam terna aque effusio? Puto hinc signiflcari vel
triplicem Dei beatissimi super baptizatum invoca-
tam personam, vel ipsius baptizati triplicem im-
mersionem. Naaman etiam ex aqua, Elisei man-
dato, purgatus totus emersit: Restituta est enim,
inquit Soriptura 39, caro ejus ceu pueri parvuli, et
mundatus est. Symbolum jam tum id fuit baptiza-
torum : recens enim, et priorum deletis culparum
stigmatibus exit, quisquis spiritu perficitur.

γὰρ ἑλόντες εἴπομεν * Ἐὐφράνθητι, ἔρημος διψῶσα *
ὅτι ἐῤῥάγη ἐν ἐρήμῳ ὕδωρ, xal φάραγξ ἐν γῇ
διψώσῃ. Τῇ ἀνθρωπίνῃ δηλονότι φύσει fj προσφώνη-
σις, ἐν ἐρήμῳ οὔσῃ τῆς Ex. πίστεως χαὶ ἀγαθῶν ἔρ-
γῶν χαρποφορίας * xai διὰ τοῦτό τὸ τῆς υἱοθεσίας
νᾶμα διψώσῃ ἐῤῥάγη τὸ τοῦ βαπτίσματος ὕδωρ,
καθάπερ τι ῥεῦμα ποτάμιον τὸ τοῦ Ἰορδάνου ῥεῖ-
θρον * χἀντεῦθεν τί; Καὶ ἔσται ἡ ἄνυδρος εἰς ἕλη,
τουτέστιν εἰς ἀμφιλαφῇ πίστιν * xal εἰς τὴν διψῶ-
σαν γῆν, πηγὴ ὕδατος ἔσται ^ αὐτὴ δηλαδὴ ἡ
χρήνη τῆς υἱοθεσίας" xal ἐχεῖ ἔσται εὐφροσύνη
ὀρνέων, τῶν ἐν τοῦ βαπτίσματος δηλονότι ἀναγεννω«
μένων, ὀρνέοις τροπιχῶς ἐγικότων διὰ τὸ ἀπ᾽ ἀρχῆς
ἐξ ὑδάτων xal τὴν ὕπαρξιν ἐσχηχέναι. Τί δὲ χατὰ
τὸν Γεδεὼν πλέρης λεχάνη ὕδατος ; Τὴν τῆς υἱοθεσίας
μητρόμοιον χολυμβήθραν ὑποσημαίνει ὁ λόγος, χυ-
κλοτερῇ τε οὖσαν τῷ σχήματι, xal πάντοθεν ἀποτε-
τορνημένην, τῇ τῆς ἀναμαρτησίας ἰδέᾳ" ἐφ᾽ 7j ἀπεῤ-
ῥύη ἣ τοῦ νοητοῦ πόχου ἴαματικὸς δρόσος πλήρης
Πνεύματος ἁγίου ἐξ ἧς ἀναγεννῶνται οἱ νεοτελεὶς
Θεοῦ παΐδες, τὴν ἐκ σαρχὸς xai αἵματος ἀμειψάμε -
νοι γέννησιν * xai τοσοῦτον εἰς ἄνδρα τέλειον ἀνατρέ-
χοντες, ὡς χαταπαλαίειν τῇ Τριαδιχῇ λατρείᾳ τὸ
δαιμόνιον φῦλον. Τί δὲ ἡ χατὰ τὸν Ἡλίαν ἐπὶ τὸ θυ-
σιαστήριόν τε χαὶ τὸ ὁλοχαύτωμα τρισσευομένη τοῦ
ὕδατος ἐπίχυσις ; Οἶμχί δηλοῦν ἢ τὴν τρισσὴν τῆς
θείας μακαριότητος ἐν τῷ βαπτιζομένῳ ἐπιδοωμένην
ὑπόστασιν, ἢ τὴν τοισσὴν αὐτοῦ τοῦ τελουμένου
χατάδυσιν * ἄνεισι δὲ Νεεμὰν ἀπὸ τοῦ ὕδατος χατὰ
τὴν Ἐλισσαιξ διαταγὴν χεχαθαρμένος ὅλος - Ἐπ-
ἔστρεψεν γὰρ, φησὶν, ἡ σὰρξ αὐτοῦ ἐπ' αὐτὸν ὡς

παιδαρίου μιχροῦ, καὶ ἐκαθαρίσθη. Σύμδολον ἤδη τοῦτο τῆς ἁπάντων τῶν βαπτιζομένων ἀμαρ[τη]τικῆς
καθάρσεως " νεοθαλὴς γὰρ πᾶς τις καὶ ἄσπιλος τῶν προχατεστιγμένων πλημμελημάτων ἄνεισιν ὁ τελεσθεὶς

ἐν πνεύματι.

8. Atque ut gratuitum quoque spiritalis regene-
"rationis beneflcium esse cognoscas, audi Isaiam
dicentem : Sitientes, venite ad aquam ; et. qui non
habetis argentum, ad. emendum accedite *! ; omni
enim volenti gratia patet: qua qui non potitur,
vite jacturam facit. Sed heo nos partim tantum
delibamus ac participamus, nam paupercula etiam
mens $suas facit oblationes, pervigilium hoc
quantum potest sanctiflcans. Tu vero mecum specta
que oculis sant subjecta: piscine acquis implen-
tur, fontes ac fistule, rivi et stagna, Spiritus rece-
ptacula proponuntur: aquarum natura ad summum
honorem evehitur. Lumina multiplicia nocte hac
sacra, siderum instar, toto orbe parantur. Stat in
singulis urbibus oppidisque preco celso loco sacra
fociens, aquasque sanctificans per divini Spiritus
in ipsas adventum ; quarum utinam participatione
sanctificemur, et deinde omnes splendido spiritu
illustrati appareamus, in Christo Jesu Domino
nostro. Cui gloria et potentia cum Patre el sancto
Spiritu, nunc et per secula seculorum. Amen.

* 86. xxxv, 1, 0, 7. !9 JV Reg. v, 14.

η΄. Εἰ δὲ βούλει γνῶναι xal τὸ ἄμισθον τῆς πνευ-
ματικῆς ἀναγεννήσεως, ἀχούσῃ τοῦ Ἡσαΐου λέγον-
τος * Οἱ διψῶντες, πορεύεσθε ἐφ᾽ ὕδωρ * xai ὅτοι
μὴ ἔχετε ἀργύριον, βαδίσαντες ἀγοράσατε " παν-
τὸς γὰρ τοῦ προαιρουμένου τὸ χάρισμα, καὶ οὗ μὴ
τυχεῖν, ζωῆς ἐστιν ἀπότευξις. ᾿Αλλὰ τούτων μὲν
ἀπὸ μέρους $j λῆψις καὶ μέθεξις Ott xai Ex πενι-
χρᾶς διανοίας 4, προχόμισις ἐφ᾽ ὅσον οἵόν τε ἀφοσιου-
μένης τὰ προεόρτια. Σὺ δὲ μοι ἄθρει olà τὰ ὁρώμενα"
χολυμδῆθραι ὑδάτων πεπλήρωνται, πηγαί τε xai
χρῆναι, ποταμοί τε χαὶ λῖμναι, δοχεῖα τοῦ Πνεύμα-
τος πρόχειται * ἡ φύσις τῶν ὑδάτων εἰς τιμὴν ὑπέρ-
τιμὸν προέρχεται" φῶτα πολυειδῇ τῆς ἱερᾷς νυχτὸς
δίχην ἀστέρων κατὰ πᾶσαν τὴν ὑπουράνιον ἑτοιμά-
ζεται * εἱστήχει δὲ χατὰ πᾶσαν πόλιν xai χώραν χή-
pu ἐπὶ τοῦ μετεώρου ἱερεύων τὰ θεῖα, καὶ ἀγιάζων
τὰ ὕδατα διὰ τῆς ἐπ᾽ αὐτὰ τοῦ θείου Πνεύματος ἐπι-
φοιτήσεως * ὧν τῇ μεθέξει ἁγιασθείημεν, καὶ τῇ ἑξῆς
ὀφθείημεν ἅπαντες φαεινοὶ τῷ παμφαεῖ πνεύματι"
ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ ἣ δόξα xai τὸ
χράτος, σὺν τῷ Πατρὶ καὶ ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν xai
ἀεὶ xa! εἷς τοὺς αἰῶναι τῶν αἰώνων. ᾿Αμήν.

"5 Ign. rv, 1.

(2) Dicit Iconomachos Leoni Armeno imp. gratificantes.

709
A'.
Αόγος χατηχητιχὸς τῇ dyló μεγάλῃ Κυριαχῇ τοῦ
Πάσχα.

ORATIO IV. — IN SANCTUM PASCHA.

T10
IV.

Oratio catechetica ἐπ sanclum magnum Paschatis
diem dominicum.

(Anc. Mai, loc. cit. p. 24.)

x. Τί τοῦτο, ἀδελφοὶ ἀγαπητοὶ xal φιλέορτοι xai
φιλόχριστοι ; τίς ἡ τοοχύτη λαμπροφορία ; τίς ἣ τοσ-
zóvr φωταγωγία xai θυμηδία ; τί τὸ χαταστράψαν
οὕτω τὴν Ἐχχλησίαν ; τί τὸ χαταγλαΐσαν τὴν οἶχου-
μένην ; τί τὸ παρασχευάσαν τοσαύτην γενέσθαι ἧδο-
viv xal οαιδρότητα ; Χθὲς ἐν ἀθυμίᾳ, xxi σήμερον
£v εὐθυμίᾳ *. χθὲς ἐν χατηφείᾳ, xai σήμερον ἐν φαι-
δρότητι" χθὲς ἐν ὀλολυγμοῖς, καὶ σήμερον ἐν ἀλάλαγ-
μοῖς. Ἔρωτᾷς τί τούτων τὸ αἴτιον, καὶ τί τὸ παρα-
σχευάσαν γενέσθαι τοσαύτην χαρὰν καὶ λαμπρότητα ;
τοιστὸς ἀνέστη ix νεχρῶν, xal ἅπας ὁ χόσμος ἦγαλ-
λιάσατο. Κατήργησε τῷ ζωοποιῷ αὐτοῦ θανάτῳ τὸν
θάνατον, xal πάντες οἱ ἐν τῷ ὅδῃ τῶν δεσμῶν ἀπ-
ελύθησαν * ἠνέῳξε τὸν πάράδεισον, καὶ πᾶσιν αὐτὸν
εἰσηκτὸν ἀπειργάσατο. Ὦ βάθος μὴ νοούμενον "Q
ὕψος μὴ μερτούμενον! Ὦ μυστηρίου φοιχτοῦ, νοὸς
δύναμιν ὑπερύθαίνοντος ! Ὑμνοῦσιν ἄγγελοι τῇ σω-
«noig ἡμῶν ἐπευφρχινόμενοι. Προφῆται χαίρουσι
ti; οἰχείας προῤῥήσεις πληρουμένας θεώμενοι, Ηᾶσα
ἡ χτίσις συνεορταζει. Ηὔγασε γὰρ αὐτῇ ἡμέρα
σωτήριος, ἔλαμψε πάλιν ὁ τῆς διχαιοσύνης Ἥλιος,
Τίς τοίνυν ἀξίως τῆς λαμπρᾶς ταύτης ἡμέρας τὴν
χάριν ἐξυμνήσει; Τίς μεγαλοπρεπῶς τοῦ τοσούτου
μυστηρίου ἐχθειάσῃ τὴν δύναμιν ; τίς ἕτερος, ἢ ὁ
γρυσοῦς ἡμῶν Πατὴρ ᾿Ιωάννης, ὁ διαπούσιος καὶ
μεγαλοφώνατος κήρυξ, ὁ τῆς οἰκουμένης διαφανέ-
στατος xai λαμπρότατος φωστὴρ, xai ἀληθινὸς mot-
υἷ» καὶ διδάσκαλος, ὁ τῶν ψυχῶν εὐφυέστατος xal
δουιοτατος ἰατρὸς, ὁ τῶν ἁμαρτωλῶν ἐγγυητὴς
ἀξιόγρεως, ὁ ὑπὲρ τὸν Νεῖλον ποταμὸν ῥέων tà χρυ-
qóoztfÓgz νάματα, ὁ χρυσοῦς xai χρυσόγλωσσος xai
χρυπόστομος ; οὗτος ἐχθειαζέτω xal ἀνυμνείτω καὶ
χροτείτω τοῦ μυστηρίου τὴν δύναμίν " xal τούτου
χάριν, ὡς οἷόν τε διὰ βραχέων ςυντετμημένων λόγων
ἐξ χγγελλέτω - ἀλλ᾽ ὁ μὲν ἕτοιμός ἐστιν, ὡς τοῦ Moo *
óYX ve ποιχίλος, xai σάλπιγξ μεγχλοφωνοτάτῃ τοῦ
Πνεύματος * ἡμεῖς δὲ πρὸς το ἀχούειν τούτου ἑτοιμώ-

1. Quid hoc est, dilecti fratres, hujus festi
Christique amatores ? Quenam hec tanta candide
vestis gestatio ? quis tantus luminum apparatus et
hilaritas ? quid tantopere Ecclesiam illuminat?
quid mundum exornat? quid tantam jucunditatem
letitiamque efficit ? Heri consternati, hodie exhi-
larati: heri in tristitia, hodie in gaudio : heri in
ejulatibus, hodie in jubilis. Rogas horum causam,
quidve tantum gaudium solemnitatemque afferat ?
Christuse mortus ressurrexit,et universus mundus
exsultat. Destruxit vivifica morte sua mortem, et
omnes inferorum incole vinculis sunt resoluti :
paradisum reclusit cunctisque pervium efficet.
O profunditas inscrutabilis! o altitudo immensu-
rabilis ! O tremendum mysterium mentis vim ex-
cedens ! Hymnos canunt angeli salute nostra leti-
ficati. Prophet:e gaudent, vaticinia sua ad affectum
esse perducta. Universa creatura festum concele-
brat : illuxit enim et dies salutaris, denuo effulsit
Sol justitie. Quis ergo digne diei hujus gratiam
decantet? Quis pro dignitate tanti vim mysterii
dilaudet ? quis, nisi aureus Pater noster Joannes,
canorus ac vocalissimus preco, mundi illustrissi-
mum ac splendidissimum luminare, versus pastor
atque magister, peritissimus animarum 86 proba-
tissimus medicus, peccatorum reconciliator egre-
gius, Nilo fluvio fluentior aureis laticibus, ille
aureus, et aurea lingua, atque Os aureum ; hic, in-
quam, dilaudet, hymnis et plausibus prosequatur
hujus vim mysterii, ideoque breviore quam fleri
poterit oratione depredicet. At is quidem paratus
est, ceu dicendi rthetor copiosus, tuba vocalissima ,
Spiritus: nos autem ad hunc audiendum alacriores |
simus et attentiores, ut. cognoscamus quid nobis
alter ponttentis preco (Joannes) nuntiet. Ergo
audite, . ^.

PT an

— 7,

τεροι γενώμεθα xa! προσεχτικώτεροι, ἵν᾽ εἴδωμεν οἷα ἡμῖν ἐπαγγέλλεται ὁ μετανοίας κήροξ ὁ δεύτερος.

Διὸ ἀχούσατε.

APXH TOY ΧΡΥΣΟΖΤΟΜΟΥ͂ (3)

B. E? τῖς εὐσεδὴς xal φιλόθεος, ἀπολαυέτω τάύ-
τῆς τῆς χαλῆς πανηγύρεως * εἴ τις δοῦλος εὐγνώμων,
εἰσελθέτω χαίρων εἰς τὴν χαρὰν τοῦ χυρίου αὐτοῦ "
εἶ τις ἔχαμε νηστεύων, ἀπολαδέτω νῦν τὸ δηνάριον *
εἴ τις ἀπὸ πρώτης ὥρας εἰργάσατο, δεχέσθω νῦν τὸ
δίκαιον ὄφλημα * εἴ τις μετὰ τὴν τρίτην ἦλθεν, εὐχα-
οιστῶν ἑορτάσοι * εἶ τις πεοὶ τὴν ἔχτην ἦλθεν, μηδὲν
ἀμφιδαλέτω, καὶ γὰρ οὐδὲν ζημιοῦται * eb τις ὑστέ-
ὅη σεν εἰς τὴν ἐννάτην, προσέλθοι μηδὲν ἐνδοιάζων "
εἶ τις μόνον ἔφθασε τὴν ἐνδεχάτην, προσέλθοι, καὶ

(3) Exstat sequens sermo vel fragmentum ín
editione Maurina t. VIII. p. 250. Spurium incaute
Montfauconius judicavit. (Vide hujusce Patrologie

INITIUM CHRYSOSTOMI.

2. Si quis pius est, Deique amans, presente
gaudeat pulchra solemnitate. Si quis servus probus,
letus intret in gaudium domini sui. Si quis labo-
ravit jejunans nunc recipiat denarium : si quis a
prima hora operatus est, nunc justam percipiat
mercedem : si quis post tertiam venit, cum gratia-
rum actione festum agat: si quis circa sextam
accessit, nibil hesitet, nullum enim detrimentum
sentieL: si quis ad nonam usque distulit, nihil
dubitans veniat : si quis hora tantum undecima ad

t. LIX, col. 721.] Nunc autem, Studita judice,
inter genuina divi Patris scripta poni debet.

πι S. THEODORI STUDITJE 712
laborem se contulit, ne ipsa quidem desua tradi- Α αὐτὸς μηδὲν ἐνδοιαζὼν " φιλότιμος γὰρ ὧν ὁ Δεσπό-

tate timeat. Cum sit enim liberalis dominus, postre-
mum haud secus ac primum excipit ; refocillat
eque undecims hore operarium, ac illum qui jam
inde a prima operam prestiterat ; et ultimi mise-
retur, et primum remuneratur; huic dat, illi donat:
et operam exoipit,et voluntatem amplectitur : et
actum debito honore aflicil, et propositum laudat.
Ergo omnes intrate in gaudium Domini nostri; et
tum primi tum ultimi mercedem percipite : divites
simul et pauperes, choream dueite : forte eque ac
ignavi, huno diem honorste : qui jejunastis, et qui
secus, hodie jucundamini : mensa dapibus est re-
ferta, deliciamini omnes: vitulus saginatus, nemo
discedet famelicus : cuncti copiis liberalitatis frui-
mini : nemo de inopia queratur, nam commune
regaum adest : nemo lapsus suos lamentetur, nam
venia de sepulcro exorta est:nemo mortem ti-
meat etenim liberavit nos mors Salvatoris ; 6Χ-
Stínxit illam, a qua fuerat oppressus : vicit infer-
num, qui ad infernum descendit : amarum reddidit
illum, qui carnes ejus gustaverat. Id preoccupans
Isaias exclamavit : Infernus, inquit, amarus factus
est 131, dum tibi deorsum congrederetur ; amarus
factus est, quia mortificatus : amarus factus est,
quia illusum est ei;corpus invasit, et incidit in
Deum ; terram apprehendit, et in coelum incurrit :
apprehendit quem videbat, et decidit unde nesci-
bat. Ubi o mors, stimulus tuus ? ubi, inferne,
victoria tua 33 ? Resurrexit Christus, et ceciderunt
demones : resurrexit Christus, et letantur angeli :

resurrexit Christus,et vita inter homines versatur : C

resurrexit Christus, e£ nemo mortuus in tumulis
jacet Christus enim resurgens ex moritus factus
est dormientium inchoatio. Dominus ex mortuis
resurrexit, et cum eo multa sanctorum turba.
Festum celebremus suaviter et modeste: hec enim
vere dies est quam fecit Dominus ; exsultemus et
letemur in ea : predicemus Servatoris resurrectio-
nem, imo potius salvationi nostre plaudamus :
predicemus salutaris diei commemorationem, prs-
dicemus diaboli mortificationem, imipurorum de-
monum captivitatem, Christianorum salutem, mor-
tuorum resuscitationem. Nam Christi resurrectione
gehenne ignis exstinguitur, vermis perpetuus mo-
ritur, infernus turbatur, luget diabolus, peccatum

της, δέχεται τὸν ἔσχατον χαθάπερ τὸν πρῶτον * dva-
παύει τὸν τῆς ἔνδεχάτης, ὡς τὸν ἐργασάμενον ἀπὸ
τῆς πρώτης * xal τὸν ὕστερον ἐλεεῖ, καὶ τὸν πρῶτον
θεραπεύει * χἀχείνῳ δίδωσι, xal τούτῳ χαρίζεται *
xai τὰ ἔργα δέχεται, xal τὴν γνώμην ἀσπάζεται "
xai τὴν πρᾶξιν τιμᾷ, xai τὴν πρόθεσιν ἐπαινεῖ, Οὐχ-
οὖν εἰσέλθετε πάντες εἰς τὴν χαράν τοῦ Κυρίου
ἡμῶν * καὶ πρῶτοι xai δεύτεροι τὸν μισθὸν ἀπολά-
6exs * πλούσιοι καὶ πένητες, μετ᾽ ἀλλήλων χορεύσατε "
ἐγκρατεῖς χαὶ ῥάθυμοι, τὴν ἡμέραν τιμήσατε * οἱ
νηστεύσαντες xal μὴ νηστεύσαντες, εὐφράνθητε σύ-
βερον * ἣ τράπεζα γέμει, τρυφήσχτε πάντες * ὁ μό-
σχος πολὺς, μηδεὶς ἐξέλθοι πεινῶν * πάντες ἀπολαύ-
σατε τοῦ πλούτου τῆς χρηστότητος " μηδεὶς θρηνείτω
πενίαν, ἐφάνη γὰρ d κοινὴ βασιλεία - μηδεὶς ὀδυρέ-
σθω τὰ πταίσματα, συγγνώμη γὰρ ἀπὸ τοῦ τάφου
ἀνέτειλεν " μηδεὶς φοδείσθω τὸν θάνατον, ἠλευθέρω-
σεν γὰρ ἡμᾶς ὁ τοῦ Σωτῆρος θάνατος - ἔσθεσεν
αὐτὸν ὑπ’ αὐτοῦ χατεχόμενος ἐκώλυσε τὸν ἄδην ὁ
χατελθὼν εἰς τὸν ἄδην * ἐπίχρανεν αὐτὸν γευσάμενον
τῆς σαρχὸς αὐτοῦ * καὶ τοῦτο προλαδὼν 'Hoazlac,
ἑδόησεν“ Ὁ ἄδης, φησὶν, ἐπιχράνθη, συναντήσας
σοι χάτω * ἐπιχράνθη, καὶ γὰρ ἐνεκρώθη - ἐπιχράνθη,
xal γὰρ ἐνεπαίχθη ἔλαθε σῶμα, xxl Θεῷ περιέτυ-
χεν " [ἔλαδε γῆν, xal συνήντησεν οὐρανῷ.] ἔλαθεν
ὅπερ ἔόλεπεν, xal πέπτωχεν ὅθεν οὐχ ἔδλεπεν. Ποῦ
σου, θάνατε, τὸ χέντρον ; ποῦ σου, dÓm, τὸ vixoc,
᾿Ανέστη Χριστὸς, xai πεπτώχαςι δαίμονες " ἀνέστη
Χριστὸς, καὶ χαίρουσιν ἄγγελοι " ἀνέστη Χριστὸς,
χαὶ ζωὴ πολιτεύεται * ἀνέστη Χριστὸς, xai νεχρὸς
οὐδεὶς ἐπὶ μνήματος. Χριςτὸς γὰρ ἐγερθεὶς ἐχ νε-
χρῶν, ἀπαρχὴ τῶν χεχοιμημένων ἐγένετο (4) * Κύ-
ριος Ex. νεχρῶν ἐγήγερται, xai μετ᾽ αὐτοῦ πολὺς
ὄχλος ἁγίων. Ἑορτάσωμεν ἡδέως τε xal σωφρόνως *
αὕτη γὰρ ἀληθῶς ἡ ἡμέρα ἣν ἐποίησεν ὁ Κύριος *
ἀγαλλιατώμεθα xal εὐφρανθῶμεν ἐν αὐτῇ ^ κηρύξω-
μὲν τὴν τοῦ Σωτῆρος ἀνάστασιν, μᾶλλον δὲ τὴν
ἡμετέραν βοήσωμεν σωτηρίαν * χηρύξωμεν τῆς σω-
τηρίου ἡμέρας τὴν ὑπόμνησιν * χηρύξωμεν τὴν vi-
χρωσιν τοῦ διαδόλου, τὴν “τῶν ἀκαθάρτων δαιμόνων
αἰχμαλωσίαν, τὴν τῶν Χριστιανῶν σωτηρίαν, τὴν
τῶν νεχρῶν ἀνάστασιν * διὰ γὰρ “τῆς ἀναστάσεως
τοῦ Χριστοῦ σθέννυται μὲν γέεννα πυρὸς, σχώληξ ὁ
ἀχοίμητος τελευτᾷ, ἄδνης ταράττεται, πενθεῖ διάδο-
λος, ἁμάρτία νεχροῦται, πνεύματα πονηρὰ διώχον-

perimitur, mali spiritus fugantur, terrestres in ἢ ται, οἱ ἀπὸ γῆς εἰς οὐρανοὺς ἀνατρέχουσιν, οἱ ἐν

celum conscendunt, inferno detenti emittuntur

diabolivinculis, atque ad Deum confugientes aiunt :
Ubinam tuus, o mors stimulus ? ubinam tua, 0 in-
ferne victoria ?

3. Age vero nobis divini hujus festi solemnisque
concionis auctor est Christus, qui et omnium nobis
honorum donatur est. Is enim jam inde ab initio

11. Isa. xiv, 9, !* I Cor. xv, 55.

(4) Hactenus Chrysostomus in editione Maurina.
Veruratamen apud nostrum Studitam videtur paulo
longius progredi. Ceterum ubinam, cessante Chry-

τῷ ἄδῃ ἐλευθεροῦνται τῶν δεσμῶν τοῦ 01200) 0v, xai
Θεῷ προσφεύγοντες λέγουσι τῷ διαδόλῳ *. Ποῦ σου,
θάνατε, τὸ χέντρον ; ποῦ σου, ἄδη, τὸ νῖχος ;

q. Αἴτιος δὲ ἡμῖν τῆς θείας ἑορτῆς xal πανηγύ-
ρέως ὁ Χριστὸς, ὁ xal πάντων ἡμῖν τῶν χαλῶν

πρόξενος * οὗτος γὰρ xal ἐξ ἀρχῆς ἐποίησεν, ἐχ τοῦ

808(0mo, resumat orationem Studita, non satis
video. — In codice Vaticano Chrysostomi fragmen-
tum videtur desinere infra in verbo vixo«.

113

ORATIO IV. — IN SANCTUM PASCHA.

114

μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι παρήγαγεν“ οὗτος xal νῦν À creavit, ex nihilo ad exsistendum produxit : idem

ἀπολλυμένους ἔσωσεν, νεχρωθέντας ἐἔζώωσεν, xal
τῆς τοῦ διαδόλου τυραννίδος ἀφείλετο * οὗτος δού-
λους ὄντας ἡμᾶς τῆς ἁμαρτίας, ἐλευθέρους ἐνέδει-
ξεν, ἐξαλείψας τὸ xa0' ἡμῶν χειρόγραφον " Χριστὸς
ἡμᾶς ἰξηγόρασεν ix τῆς χατάρα. τοῦ νόμου, γενό-
μενος ὑπὲρ ἡμῶν χατάρα " ἐφ᾽ οἷς ἄξιον xai ἡμᾶς
εἰπεῖν - Τί ἀνταποδώσομεν tà Κύρίῳ περὶ πάντων
ὧν ἀνταπέδωχεν ἡμῖν ; ὁ Θεὸς ὁ μονογενὴς, ἄνθρω-
πος Ov ἡμᾶς γενέσθαι εὐδόχησεν, xal γέγονεν ὅπ-
Zxooc μέχρι θανάτου, ἵνα ἡμᾶς αἰωνίου θανάτου ῥύ-
στται δούλου μορφὴν ἐνεδύσατο ὁ τῶν ἀγγέλων Κύ-
δῖος * σάρχα προσελάδετο ὁ Θεὸς Λόγος, xal ἄνθρωπος
ἐφαίνετο ὁ σύμμορφος xal ὁμοούσιος τῷ Πατῤι" καὶ
καῦτα ὑπέμεινεν ἵνα ἡμᾶς xai τῆς ἀδίχου δουλείας
ἐξέληται, χαὶ τῆς ἀτιμίχς λυτρώσηται" διὰ τοῦτο
ἠνέσχετο σαρχὶ ὁ τῆς ζωῆς ἀρχηγός “ διὰ τοῦτο xal
ἐτάφη τῆς ἀθανασίας ἡ πηγὴ, ἵνα τοῖς θνητοῖς ἀεί-
διον χαρίσηται ζωήν" xal παρῆν μὲν ἐπὶ τῆς γῆς
εὐεργετῶν, xal ἰώμενος παντα τὰ πάθη τῶν ἀνθρώ-
κων, ἀναξίας δὲ ὑπὸ τῶν θεομάχων ἹἸονδαίων ὗπο-
λαμδάνει υὰς ἀμοιύάς - ὁ μὲν γάρ Κύριος ἡμῶν ᾿Ἰ[η-
σοὺς Χοισςὸς διὰ πολλὴν ἀγαθήτηνα λεποοὺς ἐχαθά-
ῥίσεν, τυφλοῖς τὸ βλέπειν ἐχαρίσατο, ἀσθενοῦντας
ἐθεράπευσεν, δαίμονας ἀπήλασεν, τὸν Λάζαρον τε-
τραΐμερον ἐκ τῶν νεχρῶν ἤγειρεν, xal ἐχ πέντε
ἄρτων πενταχισχιλίους ἐχόρτασεν" ἐπὶ θαλάσσης
πεοιεπάτησεν, τὸ ὕδωρ εἰς οἶνον μετέθαλεν, τὴν ai-
μοῤῥοοῦσαν ἰάσχτο, τὴν θυγατέρα τοῦ ἀρχισυναγώ-
νοῦ θανοῦσαν ἐζωοποίησεν. [Ἰουδαῖοι δὲ ὑπὸ φθόνου
χαὶ βασκανίας χινηθέντες, ποτὲ μὲν ἐλίθαζον αὐτὸν,
vv δὲ χαταχρημνίζειν ἐπειρῶντο, τελευταῖον δὲ
x3itxi τὸν σταυρὸν ἤγαγον.

$.'AÀJA' ὁ Κύριος ἡμῶν ᾿Ιησοῦς Χριστὸς οὐχ ἐμι-
pisz τῶν βλασφήμων Ἰουδαίων τὴν χαχίαν, ἀλλὰ
xai τὸν νῶτον ἐδίδου εἰς μάστιγας χατὰ τὸν προφή-
τὴν, χαὶ τὰς σιαγόνας αὐτοῦ εἰς ῥαπίσματα, καὶ
οὐχ ἀπέστρεψεν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἀπὸ αἰσχύνης

ἐμπτυσματων" xal τὸ τεχευταῖον, Ὡς πρόδατον ^

ἐπὶ σφαγὴν ἤχθη, χαὶ ὡς ἀμνὸς ἐναντίον - τοῦ
χείραντος αὐτὸν ἄφωνος, οὐχ ἀντιτασσόμενος, οὐχ
ἀντιλέγων: βλασφημούμενος οὐχ ἀντελοιδόρει, πά-
σχων οὐκ ἠπείλει, παρίδου δὲ ἑαυτὸν τῷ xplvovti*
οὐ γὰρ ἦλθον ἐπὶ τῇ πρώτῃ παρουσίᾳ χολασαι καὶ
τιμωρήσασθαι τοὺς ἀπίστους, ἀλλ᾽ ἠθέλησεν διὰ μα-
χροθυμίας ὁδνηγῆσαι τοὺς πεπλανημένους ἐπὶ τὴν

et nunc pessumdatos salvavit, mortificatos vivifica-
vit, et diaboli tyrannide eripuit : idem nos pecoati
servos libertate donavit, delens quod adversus nosa
erat chirographum. Christus legis nos malediotione
redemit, factus pro nobis maledictio. Quorum causa
nos quoque dicere equum est : Quid relribuemus
Domino pro omnibus qu& nobis retribuit 13" ? Deus
Filius unigenitus, homo nostri gratia fleri voluit,
factusque unigenitus, homo nostri gratia fleri voluit,
factusque est, usque ad mortem obediens, üt nos
eterne morti eriperet : servi formam induit Domi-
nus angelorum : carnem assumpsit Deus Verbum,
homoque apparuit qui conformis et consubstantialis
Patri est. Atque heo sustinuil, ut injusto nos ser-
vitio liberaret, et infamia exueret. Idcirco passus
est carne, vite, auctor; ideo etiam sepultus, qui
fons erat immortalitatis, ut mortalibus eternam
largiretur vitam. Et is quidem in mundo fuit bene
faciens et cunctas hominum sanans inflrmitates,
indignas tamen a Dei hostibus Judeis gratias re-
tulit. Certe Dominus noster Jesus Christus propter
multam suam bonitatem leprosos mundavit, cecis
visum tribuit, eros sanavit, demones expulit, La-
zarum quatriduanum ex mortuis revocavit, et quin-
que panibus quinque hominum milia eaturavit, su-
pra mare ambulavit, aquam in vinum convertit, ha-
morrhoisse mulieri medicinam fecit, archisynagogi
filiam exstinctam vite restituit. At Judei, invidia ac
livore permoti, modo eum lapidibus appelebant,
modo precipitem dare conati sunt, postremo in
crucem egerunt.

4. Verumtamen Dominus noster Jesus Christus
nonestimilatus blasphemorum Judeorum malitiam,

sed dorsum flagellis obtulit, ut ait propheta 48, et. .
maxillas alapis, neque faciem a stuporum fcditate :

averlit denique lanquam ovis ad. occisionem ductus

6st,el velut agnus coram tondente se obmuluit !*, non

resistens, non contzadicense.blasphemiis perculsus,
non vicissim maledicebat, patien$ βου commina-
batur, sed semetipsum judicanti permittebat. Non
enim venit ut sua priore praesentia puniret atque
ulcisceretur incredulos, sed longa patientia errantes
voluit ad veritatem deducere. Et disce Domini ole-
mentiam ac mansuetudinem magnam. Blasphema-

ἀλήθειαν * καὶ μάθε τοῦ Βυρίου τὴν ἀγαθότητα καὶ D bant adversus eum Judei dicentes : Demonium

τὴν χρηστότητα τὴν μεγάλην" ἐδλασφήμουν εἷς αὖ-
τὸν οἱ Ἰουδαῖοι καὶ ἔλεγον * Δαιμόνιον ἔχεις " ὁ δὲ Κύ-
ρος μακρόθυμος ὦν, τοὺς δαίμονας ἀπὸ τῶν ἀνθοώ-
πων ἀπήλαυνεν “ ᾿Ιουδαῖοι εἷς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ
ἐνέπτυον, αὐτὸς 0E τοὺς τυφλοὺς αὐτῶν ἐθεράπευεν *
Ἰουδαῖοι τὸν Χριστοὺς ἐλίθχζον, ὁ δὲ Χριστὸς τοῖς
χωλοῖς αὐτῶν τὸ βαδίζειν ἐχαρίζετο * καὶ δι’ ὅλου
διετέλεσεν εὐεργετῶν τοὺς ὑύδρίζοντας, καὶ ἀντὶ xa-
χῶν ἀγαθὰ δωρούμενος τοῖς ἀχαρίστοις ἐχείνοις xai
αἱσαροῖς ἀνθρώποις * ἀνέἐξικάχως δὲ φέρων τάς λοι-

habes : et patiens Dominus demones ex hominibus
ejiciebat. Judei in faciem ejus spuebant, at Domi«
nus eorum caecos (sputo liniens) sanabat. Judei
Christum lapidabant, Christus autem claudis eorum
gradiendi vim tribuebat : mosque ejus perpetuus
fuit bene faciendi offensoribus, maleficiorum loco
beneficia ingratis illis hominibus detestandisque
rependere : in tantum ut dum convicia impertur-
batus perferret, impotens fortasse videretur ille,
qui alioqui ab angelis stipabatur.

δορίας, ἴσως xai ἀσθενὴς ἐνομίζετο ὁ ὑπὸ ἀγγέλων δορυφορούμενος.

11* Pgal. cxv, 12. 1388. 1,, 6.
PArRor. GR. XCIX.

16 198. Litt, 7; Aot. vin, 32.

ph

JA

715 S. THEODORI STUDIT/E- 116

5. Sed ne plura dicendo videamur orationem pro- A

ducere, ad ipsam reram summam veniamus. Pos-
tremo igitur cruci necique traditus fuit glorie Rex,
et in ligno clavis confixus qui ἃ Cherubinis Sera-
phinisque hymnorum cantu celebratur, et a cunctis
virtutibus angelisque adoratur. Hec benigne susti-
nuit &o passus est, nobis exemplum prebens, et
mansuetudinis factus magister. Quapropter nos
quoque debemus improborum hominum minas for-
titer ferre. Quin adeo in cruce pendens majora opera-
et plura miracula edidit, ut ita Deo odibilium ve-
saniam sedaret, neque excusationem incredulitati
sua pretenderent, quod simplicem hominem cruci-
fixissent. Primo itaque passus est Christus se cru-
cifigi, et inaerem attolli, ut aereos demones fugaret
Suspensus est ligno, ut culpam ligni causa homi-
nibus olim inflictam corrigeret. Lancea latus ejus
perfossum, propter sumptam de Adami latere femi-
nam. Nam postea quom serpens Evam decepit,
Evaque Adamum ad transgressionem impulit, edita
est contra utrumque sententia, regnavitque mors
ab Adamo usque ad Moysen. super eos etiam qui
non peccaverant 15. Propterea vulneratur latus, ut
discamus non viris tantumodo verum eliam mu-
lieribus passionem Christi attulisse salutem. Ada-
mus enim prior formatus fuit, deinde Eva : et 4da-
mus quidem non est deceptus, sed mulier decepta in
iransgressionem incurrit !?, Salvabitur tamen pro-
pter sancte Marie partum. Hec enim Servatorem
Christum peperit sine viri congressus, Isaia teste !7,
sed sancti Spiritus obumbratione, sicut archangelus
Gabriel nuntiaverat. Quamobrem latus quoque
Christi vulneratur, ut predicta dispensatorio modo
flerent, baptismi mysterium predicaretur, et futura
gratia illucesceret. Eliciuntur enim sanguis et aqua
ex Christi latere, ut peccati chirographum contra
nos criptum eluatur, sanguine illius purificemur,
et paradisum adipiscamur.

ε΄, Καὶ ἵνα μὴ πολλὰ λέγοντες δόξωμεν μηχῦναι
τὸν λόγον, ἔλθωμεν χαὶ εἷς αὐσὰ τὰ χεφάλαια τῶν
πραγμάτων " τέλος οὖν ἤγετο ἐπὶ τὸν σταυρὸν καὶ
θάνατόν ὁ τῆς δόξης βασιλεὺς, καὶ προσήλωτὸ τῷ
ξύλῳ ὁ ὑπὸ τῶν Χερουδὶμ xai Σεραφὶμ ἀνυμνούμε-
νος, xal ὑπὸ πασῶν δυνάμεών τε καὶ ἀγγέλων προσ-
χυνούμενος * ταῦτα δὲ πραέως ὑπέμενέ τε xai ἔπα-
σχεν, ἡμῖν ὑπογραμμὸν παρέχων, xal διδάσχαλος
ἐπιεικείας γινόμενος " διὰ τοῦτο οὖν χαὶ ἡμεῖς ὀφεί-
λομεν γενναίως φέρειν τὰς τῶν πονηρῶν ἀνθρώπων
ἀπειλάς * ἀλλὰ γὰρ xal ἐπὶ τοῦ σταυροῦ χρεμασθεὶς
μείζονα ἔργα καὶ πλείονα θαύματα ἐνεδείξατο, ἵνα
ἂν οὕτως παύσῃ τῶν θεοστυγῶν τὴν μανίαν, ὥστε
μὴ ἔχειν αὐτοὺς πρόφασιν τῆς ἀπιστίας, μήτε λέγειν
ὅτι Ψιλὸν ἄνθρωπον ἔσταυρώσαμεν * πρῶτον μὲν οὖν
ἠνέσχετο ὁ Χριστὸς σταυρωθῆναι, xal εἰς τὸν ἀέρα
ἀρθῆναι, ἵνα τοὺς ἐν τῷ ἀέρι δαίμονας φυγαδεύσῃ "
ἐχρεμάσθη ἐπὶ ξύλου, ἵνα τὴν πάλαι διὰ ξύλου προσ-
γενομένη τοῖς ἀνθρώποις ἁμαρτίαν ἰάσηται - ἐνύγη
χαὶ λόγχῃ τὴν πλευρὰν, διὰ τὴν ἐκ τῆς πλευρὰς τοῦ
᾿Αδὰμ ληφθεῖσαν γυναῖκα " ἐπειδὴ γὰρ ὁ ὄφις τὴν
Εὔαν ἠπάτησεν, ἡ δὲ Εὔα τὸν ᾿Αδὰμ παραθῆναι παρ-
ἐσχεύασεν, ἐξῆλθεν δὴ ἀπόφασις κατὰ τῶν ἀμφοτέ-
ρων, Kai ἐδασίλευσεν ὁ θάνατος ἀπὸ ᾿Αδὰμ μέχρι
Μωυσέως xai ἐπὶ τοὺς μὴ ἀἁμαρτήσαντας. Διὰ
τοῦτο τιτρώσχεται ἣ πλευρὰ, ἵνα μάθωμεν ὅτι οὐ
μόνον ἀνδράσιν ἤνεγχε σωτηρίαν τὸ πάθος τοῦ Χρι-
στοῦ, ἀλλὰ καὶ γυναιξί: ᾿Αδὰμ γὰρ πρῶτος ἐπλά-
σθη, εἶτα Eóz* xai ᾿Αδὰμ οὐχ ἠπατήθη, ἡ δὲ
γυνὴ ἀπατηθεῖσα ἐν παραύδάσει γέγονε" Σωθήσε-
ται δὲ διὰ τῆς τεχνογονίας τῆς ἁγίας Μαρίας * αὕτη
γὰρ τὸν Σωτῆρα Χριστὸν ἐτεχνώσατο, οὐχ ἀνδρὶ
συνελθοῦσα, ὡς Ἠσαΐας μαρτυρεῖ, ἀλλὰ Πνεύματος
ἁγίου ἐπισχιάσει, χαθὼς ὁ Γαύδριὴλ ὁ ἀρχάγγελος
εὐηγγελίσατο * διὰ ταύτην οὖν τὴν πρόφασιν xai ij
πλευρὰ πλήσσεται τοῦ Χριστοῦ, ἵνα xal τὰ mpotipz-
μένα οἰχονομηθῇ, xal τὸ μυστήριον τοῦ βαπτίσματος
χηρυχθῇ, xai d χάρις ἣ μέλλουσα λάμψῃ " πηγάζει

γὰρ αἷμα καὶ ὕδωρ ἐκ τῆς πλευρᾶς τοῦ Χριστοῦ, ἵνα xal τὸ xa0' ἡμῶν χειρόγραφον τῆς ἁμαρτίας ἀπαλείψῃ "
xal τῷ αἵματι αὐτοῦ χαθαρισθῶμεν, xai τὸν παράδεισον ἀπολάδωμεν.

6. 0 grande mysterium! Latro resipuit, opus
erat aqua ul baptizaretur, in cruce pendebat, nullus
erat alius idoneus baptismo locus, non fons, non
stagnum, non imber ; nemo preterea qui liturgiam
perageret : cuncti enim, metu Jadeorum, discipuli

ζ΄. Ὧ μυστηρίου μεγάλου ἱ μετενόησεν ὁ λῃστής
χρεία ἦν ὕδατος ἵνα βαπτισθῇ * ἐπὶ τοῦ σταυροῦ ἐχρέ-
pato οὐκ ἦν ἵτερος τόπος βαπτίσματος, οὐ πηγὴ,
οὗ λίμνη, οὐχ ὅμδρος, οὐχ ὁ τὴν μυσταγωγίαν ἐπι-
τελῶν πάντες γὰρ διὰ τὸν qó6ov τῶν Ιουδαίων

diffugerant. Sed non carebat lacticibus Jesus : etiam D ἔφυγον οἱ μαθηταί" ἀλλ᾽ οὐχ ἠπόρησεν ὁ Ἰησοῦς να-

in cruce suspensus, erat nihilominus aquarum crea-
tor. Nam quia fleri non poterat, ut regnum caelorum
ingrederetur latro absque baptismo, sanguinem et
aquam emisit de suífosso latere suo Servator, ut
dictum latronem impendentibus malis liberaret,
suumque sanguinem redemplionis pretium esse
demonstraret illorum, qui in ipso spem collocant.

Nam $i taurorum sanguis atque hircorum, et. cinis
vilulz aspersus inquinatos sanctificat ad carnis puri-
ficationem, quanto magis sanguis Salvatoris nostri 18
omnium simul Christianorum purgatorium fiet?
Si quis ergo tibi dicat infidelis : Cur crucifixus est

μάτων, ἀλλὰ xal ἐπὶ σταυροῦ χρεμάμενος, δημιουρ-
γὸς ὑδάτων γέγονε ἐπειδὴ γὰρ οὐχ οἷόν τε ἦν εἶσελ-
θεῖν εἷς τὴν βασιλείαν τὸν λῃστὴρ δίχα βαπτίσματος,
αἷμα καὶ ὕδωρ προσήκατο τῆς νυγείσης αὐτοῦ πλευ-
ρᾶς ὁ Σωτὴρ, ἵνα αὐτὸν λῃστὴν ἐλευθερώσῃ τῶν
ἐπηρμένων καχῶν, xai τὸ αἷμα λύτρον ἀποδείξῃ
γενόμενον τῶν εἰς αὐτὸν τὰς ἐλπίδας ἐχόντων * Εἰ
γὰρ τὸ αἷμα ταύρων καὶ τράγων xal σποδὸς δα-
μάλως ῥαντίζουσα τοὺς χεχοινωμένους ἀγιάζει
πρὸς τὴν τῆς σαρκὸς χάθαρσιν, πόσῳ μᾶλλον
τὸ αἷμα τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν καθάρσιον γέγονε πάν-
τῶν ὁμοῦ Χριστιανῶν ; 'Eàv οὖν εἴπῃ σοί τις τῶν

15 Hom. v, 16, 46] Tim. i1, 183, 14. 11 Isa, vri, 14. 18 Hebr. 1x, 12, 13,

741

ORATIO IV. — IN SANCTUM PASCHA.

718

ἀπίστων, Διὰ τί ἐσταυρώθη ὁ Χριστός ; εἰπὲ αὐτῷ, A Christus? dio ei : Ut diabolum cruciflgeret. Si tibi

Ἵνα σταυρώσῃ τὸν διάδολον" ἐὰν εἴπῃ σοι, Διὰ τί
ἐχρεμάσθη ἐπὶ ξύλου ; εἰπὲ αὐτῷ, Ἵνα τὰς ἀκάνθας
χαὶ τριδόλους ἐχριζώσῃ τοῦ ᾿Αδάμ᾽ ἔχεῖνος γὰρ
στένειν χαὶ τρέμειν χατεδιχάσθη, xai τριδόλους
γεωργεῖν * Ἰησοῦς οὖν φιλάνθρωπος dv, xai τοῦ ἰδίου
πλάσματος θέλων προνοήσασθαι, πάντα ὑπέστη δι’
ἡμᾶς, ἵνα ἡμεῖς τῆς καταδίχης ἐλευθερωθῶμεν "
ὥσπερ γὰρ ἐγεννήθη ὑπὸ γυναιχὸς, ἵνα τὴν ἐχ γυ-
ναιχὸς προσγενομένην ἁμαρτίαν τοῖς ἀνθρώποις ἀπα-
λείψῃ, οὕτως xal ταῖς ἀκάνθαις στεφανοῦται, ἵνα
τὴν χαχῶς γεωργηθεῖσαν ὑπὸ τῆς ἁμάρτίας γῆν,
διὰ τῆς ἰδίας ὑπαχοῆς ἡμερωτέραν ἐργάσηται" ἐὰν
εἴπη σοι, Διὰ τί χολὴν καὶ ὄξος ἔπιεν ; ftri αὐτῷ,
Ἵνα ἡμεῖς τὸν θανατηφόρον ἰὸν ἐξεμέσωμεν τοῦ δρά--
χοντος * 3 γὰρ χολὴ, ἐμὸν γέγονε γλύκασμα * xal τὸ
ὄξος ἐκεῖνο, ἐμοὶ γέγονεν εἰς γλύχασμα x&i laua"
Exv δὲ σοι πάλιν εἴπῃ ἄπιστος. Διὰ τί ἐγονυπέτουν
αὐτὸν προσιόντες αὐτῷ ; εἰπὲ αὐτῷ, “Ἵνα xal μὴ θέ-
λοντες προσχυνήσωσιν αὐτὸν οἱ Ἰουδαῖοι, xal τὴν
βεσιλείαν αὐτοῦ ἄκοντες ἐπὶ τὴν γῆν ὁμολογήσωσι "
vov μὲν γὰρ χλευάζοντες προσεχύνουν, μὴ εἰδότες ὁ
ἔπραττον, ἐν δὲ τῇ μελλούσῃ ἀναστάσει « πᾶν γόνυ
κάμψει ἐπουρανίων xai ἐπιγείων χαὶ χαταχθονίων,
χαὶ πᾶσα γλῶσσα ἐξομολογήσεται, ὅτι Κύριος Ἰησοῦς
Χριστὸς εἷς δόξαν Gio) Πατρός. ᾿Αμήν. » Ἔχει δὲ xai
ἡ γλαμὼς ἐχείνη καὶ ἕτερον αἵνιγμα " οὐ μόνον γὰρ

dicat : Cur pependit in ligno? dic ei : Ut spinas et
tribulos Adami exstirparet : hic enim ad gemitus
pavoresque dwmnatus fuit, et ad tribulos excolen-
dos: Jesus ergo cum sit humanissimus, et suc crea-
ture vellet curam gerere, cuncta pro nobis sustinuit
ut nos damnatione eriperet. Sicut enim ex muliere
nalus est, ut inflictum a muliere hominibus pecca-
tum deleret, ita etiam spinis coronatur, ut male
excultam a peccato terram, obedientia sua mitiorem
redderet. Si dicat tibi : Cur fel et acetum bibit?
dic ei : Ut nos mortiferum draconis venenum evo»
meremus : illad enim fel, dulcedo moa evasit : et
acetum illud, mihi suavitas fuit et medela. Si deni-
que tibi dicatinfidelis : Cur ad illum accedentes ge-

p PU flectebant Judei? dic ei : Ut nolentes etiam.

ipsum adorarent, et regnum ejus vel inviti humo
strati conflterentur. Nunc quidem cum irrisione eum
adorabant, nescientes quid agerent, in futura autem"
reaurrectione « omne genu flectetur colestium,
terrestrium etinfernorum, etomnislingua confltebi-
tur Dominum Jesum Christum in gloria esse Dei
Patris. Amem ***, » Habet etiam illa chlamys aliud
enigma : non enim regnitantummodo indicium erat,
verum etiam cruentum et exitiosum Judeorum
ingenidum demonstrabat. Calamum quoque manui
ejus tradiderunt, ut ipsorum ecriberentur pecoata.,

τὴν βασιλείαν ὑπετύπουν, ἀλλὰ γὰρ xai τὸ αἱμοδόρον xal φονῶδες τῶν ἸΙουδαίων ἐπεδείκνυντο * ἔδωχαν
δὲ καὶ χάλαμον ἐν τῷ χειρὶ αὐτοῦ, ἵνα γραφῶσιν αὐτῶν αἱ ἁμαρτίαι.

ζ. Ταῦτα μὲν οὖν οἱ Χριστομάχοι ἐποίουν, ἀγνοοῦν-
«ες τὸν ἐσταυρωμένον " ἡ δὲ χτίσις οὐχ ἠγνόησε τὸν
Ἰχπῖς Δεσπότην χαὶ Δημιουργόν " ἔτι γὰρ τοῦ Σω-
Wo. ἐπὶ τοῦ σταυροῦ χρεμαμένου, θεωρήσας ὁ al-
dii, ἅλιος τὸν “Ἥλιον τῆς δικαιοσύνης ὑπὸ τῶν
ἀνόμων ὑδριζόμενον, xal μὴ φέρων τὸ τόλμημα,
φεύγει σεοτίσας τὴν γῆν, ἄτοπον ἡγησάμενος συν-
tp it» χαὶ φωτίζειν ὀφθαλμοὺς τὴν μεγίστην ἀσε-
ὀοῦντας ἀσίδειαν" οὐ μόνον δὲ ὁ ἥλιος ἔφευγεν, ἁλλὰ
xai ἢ γῇ ἐχινεῖτο μὴ φέρουσα τὴν ἀνομίαν τῶν δρω-"
μένων, ἐνδειχνυμένη δὲ καὶ διδάσχουσα, ὅτι Θεὸς ἦν
ὃ σταυρούμενος * διὸ οὐδὲ ἠνείχετο, ἀλλ᾽ ἐχαλαίπαινε
ui θέλουσα φέρειν ἐφ᾽ ἑαυτῆς τοὺς θεοστυγεῖς ᾿Ιου-
δαίους " οὖχ οὕτως γὰρ ἀδελφοχτονήσας ἔχράνε᾽ τὴν
γῆν 9 Καΐν, οὔδ᾽ οὕτως ἐδάρησεν αὐτὴν di τῶν γι-
γάντων ποργοποιία, οὐδ᾽ οὕτως αὐτὴν ἐμίαναν ἀθεμι-
τουργήσαντες Σοδομῖται, οὐδ᾽ αὐτοὶ οἱ τὰ εἴδωλα ἐξ
αὐτῆς πλάσαντες, οὐ τὸ αἷμα ἀπὸ "Αδελ ἕως Ζαχα-
olou ἐχγυθὲν ἐποίησεν αὔτὴν οὕτως, ὅσον οἱ '[ou-
δαῖοι τὸ μέγα τοῦτο τολμήσαντες ἀσέδημα * διὰ γὰρ
τοῦτο καὶ αἱ σχληραὶ πέτραι ἐσχίζοντο, ἵνα μάθωσιν
ὅτι οὗτός ἔστιν ἡ πνευματιχὴ xal ζῶσα πέτρα"
Ἔπινον γὰρ, φησὶν 13, ix πνευματικῆς ἀχολουθού-
crc πέτρας, ἢ δὲ πέτρα ἦν ὁ Χριστός. Ὦ τῆς
Ἰουδαίων ἀγνωμοσύνης ἱ ΑἹ πέτραι διαῤῥήγνυνται,
χαὶ αὐτοὶ ἀναισθητοῦσι τὰ ἄψυχα χλονεῖται, καὶ οἱ
ἔμψυχοι ἀπιστοῦσι" τὸ καταπέτασμα τοῦ ναοῦ ῥή-
qvotat, ἵνα λοιπὸν ἡ ἐρήμωσις αὐτῶν δειχθῇ " ἐσχί-
σθη γὰρ τὸ καταπέτασμα καὶ ἐγνυμνώθη τὰ ἐν τῷ

4} Cor, x, 4. ** Luc. xin, 35, 399 Philipp. ir, 10.

7. Hac itaque hostes Christi patrarunt, quem oru-
cifigebant ignorantes. Reliqua tamen creatura Do-
minum suum non nescivit et Creatorem, Adhuc
Servatore de cruce pendente, sol hic sensibilis cer-
nens justitie Solem ab impiis injuria uffectum, nec
facinus patiens, tellurem obtenebrans fugit, ἱπάϊ-
gnum putans favere et oculos illuminare hominibus
qui se summo scelere impiaverant. Neque sol tan--
tum fugit, verum etiam terra motaest, facinus im-
pium non ferens, Deum illum esse docens qui eret.
crucifixus. Quare nec ulterius tulit, atque indignata ,
est pondus ferre Deo odibilium Jadmorum. Non ita
fratris interfeotor Cain illam contaminavit, non ita
gigantum fabricata turris eam pregravavit, non ita."
illam polluerunt nefandi Sodomita, neque iiqui idola "
ex ejusdem materia effecerunt, non ita ex Abele
usque ad Zachariam sanguis effusus, quantum Jau-
dei hoc ingens facinus ausi. Propter hoc enim
dure quoque pelre scisse sunt, ul ii dicerent
hanc esse spiritalem vivamque petram. Bibebant
enim, inquit, de spiritali sequente eos petra; petra
autem Christus erat 1). Ο ingratos Judeorum ani-
mos! pstre scinduntur, et ipsi obdurescunt : inani-
mata moventur, οἱ ipsi discredunt : templi velum
scinditur, ut. ipsorum futura vastitas designetur.
Scissum quippe velum est, et arcana templi pate-
facta, propter Christi dicum : En relinquitur domus
vestra deseria *? : reapse enim desertata sunt post.
Christi necem Judeorum sacra omnia : et qui in»

119

S. THEODORI STUDIT/E

120

colebant urbem templumque angeli,illinc abscesse- Α ναῷ, διὰ τὸν εἴπόντυ Χριστὸν 99, ᾿Ιδοὺ ἀφίεται ὁ oi-

runt, atque δὰ Ecclesiam transmigrarunt : multa-
que corpora eorum qui dormierant resurrexerunt
cum Christo : ut nos discamus Christum a morte
haud solum resurgere, sed cunctos ipsi credentes
ex mortuis eque suscitaturum.

xoc ὑμῶν ἔρημος “ xa! γὰρ ἠρήμωται μετὰ τὴν
Χριστοχτονίαν πάντα τὰ τῶν Ἰουδαίων σεμνά * xai
οἱ παραμένοντες τῇ πόλει καὶ τῷ ἱερῷ ἄγγελοι μετ-
ἐδησαν ἐκεῖθεν, xai ἦλθον εἰς τὴν Ἑχχλησίαν “ πολλὰ
δὲ xal σώματα τῶν χεχοιμημένων συνανέστη τῷ

Χριστῷ, ἵνα μάθωμεν ἡμεῖς ὅτι Χριστὸς ἀποθανὼν, μόνος οὐχ ἀνίσταται, ἀλλὰ πάντας τοὺς εἷς αὐτὸν πι-

στεύοντας ἐχ νεχρῶν ἀνίστησι.

8. Hec summatim est veneranda Paschatis 80-
lemnitas : hec Christianorum mysteria de resur-
rectionemortuorum vitaque eterna celebramus. Ergo
solemnia agamus non fermento malitie et nequi-

η΄ Αὕτη ὡς ἔν χεφαλαίῳ ἐστὶν dj σεμνὴ τοῦ Πά-
σχα ἑορτή καὶ ταῦτα Χριστιανῶν τὰ μυστήρια περὶ
ἀναστάσεως νεχρῶν χαὶ ζωῆς αἰωνίου πανηγυρίζο-
μεν " τοιγαροῦν ἑορτάσωμεν μὴ ἐν ζύμῃ χαχίας xai

tie, sed azymis sinceritatis et veritatis, credentes p πονηρίας, ἀλλ᾽ ἐν ἀζύμοις εἰλιχρινείας xai ἀληθείας,

in Patrem, Filium ac Spiritum sanctum, in con-
substantialem increatamque Trinitatem, credentes
resurreclioni, exspectantes Dominum denuo ven-
turum, neque jam humiliter, sed gloriose cum
celesti majestate, cum splendidis angelis, cum tubis
atque terrore simul et gaudio: gaudio, inquam,
sanctorum, terrore peccatorum ac damnatorum.
Deus autem pacis dignos nos omnes facial resur-
gendi cum sanctis, quorum opera, et verba, et ortho-
doxam fidem imitati fuerimus ! quia ipsi est gloria
et potentia per secula seculorum. Amen.
V.
Laudatio in. dormilionem sancte Doming nostr
Deipara.

1. Tube vocem, buccine clangorem, solito reso-
nantius clamantem, et orbis fines strepitu concu-
tientem, sermo meus eum postulet ob hano sacri
preconii diem celebrandam; vix, o viri, per pho-
netici nostri organi infirmas vires procedit. Sed
Regina ac Domina universi, tanquam minime am-
bitiosa, recipiet, spero, hunc quoque brevem, famu-
litio ejus addictum, pauperculum nostrum sermo-
nem, haud secus quam sublimium oratorum lon-
gas splendidasque orationes, ejus qui mihi id
demandavit, precibus propitiata : preter quam
quod, unice aspicit mentis propositum benignis-
sima virgo. Age nuno mihi huc simul adesto, üni-
versa que colo subes terra, quantum est pontifi-
cum ac sacerdotum, monachorum et laicorum,
regum et principum, virorum ac feminarum, ado-
lescentulorum ac virginum, tribuum et linguarum,
er omni genere ac populo ; virtutumque quasi
mutatoriis sumptis, aureis fimbriis cireumamic!a
et variata, prodi hilariter gestiens, ut Dominipare
Marie funebria ettransitum celebres. Migrat enim
ex his terrestribus et appropinquat montibus eter-
nis, verus Sionis mons, in quo Deo habitare
placuit, ut Psalmista lyra canit ?!. Hodie igitur
terrenum celum incorruptibilitatis vestimento cir-

31 Psal. cxxxi1, 14.

(5) Adnotatio. In codice prisco Vat. 455, f. 226 b,
legitur alia oratio cum hoc titulo : Τοῦ à loo πατρὸς
ἡμῶν Θεοδώρου τοῦ νέου ὡμολογη τοῦ εἷς τὸ γενέ-
θλιον τῆς ὑπεραγίας Θεοτόχου ἐν ᾧ τὸξξήχοντα χαῖρε.
Sancli patris nostri Theodori, novi confessoris (id
e Studitz), in nalivitatem sanclissime Deiparz,

πιστεύοντες εἰς Πατέρα, xai Yióv, xai Πνεῦμα τὸ
ἅγιον, εἰς Τριάδα ὁμοούσιον xal ἄχτιστον, πιστεύον -
τες τῇ ἀναστάσει, προσδοχῶντες τὸν Κύριον πάλιν
ἐρχόμενον, οὐχέτι μὲν ταπεινῶς, ἀλλ᾽ ἐνδόξως μετὰ
λαμπρότητος οὐρανίου, μετὰ φωτεινῶν ἀγγέλων,
μετὰ σαλπίγγων xai φόδου καὶ χαρᾶς, χαρᾶς μὲν
τῶν ἁγίων, φόδου δὲ τῶν χαταδίκων xal ἁμαρτωλῶν᾽
ὁ δὲ Θεὸς τῆς εἰρήνης χαταξιώσῃ πάντας ἡμᾶς μετὰ
ἁγίων ἰἀναττάσεως, ἐν ἔργοις xal λόγοις εὑρεθέντας
xai πίστει ὀρθοδόξῳ ὅτι αὐτῷ ἡ δόξα xal τὸ χρᾶτος
εἷς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. ᾿Αμήν.
E.
᾿Εγχώμιον εἰς τὴν χοίμησιν τὴς ἁγίας Δεσποίνης
ἡμῶν θεοτόχου (5).

α΄. Φωνὴν σάλπιγγος, χερατίνης Bor; ἀλαλάζουσαν
γεγωνότερον xai χαταδονοῦσαν τὰ πέρατα, ἀπαιτῶν
ὁ λόγος πρὸς εὐφημίαν τῆς παρούσης ἱεροχηρύχτου
ἡμέρας, κινδυνεύει, ὦ ἄνδρες, δι’ ἀσθενοῦς τοῦ φω-
νητιχοῦ ἡμῶν ὀργάνου προερχόμενος " ἀλλ᾽ ἢ βασί-
λισσα xai χυρία τοῦ παντὸς, ὡς οἷά τις ἀφιλότιμος,
δέξαιτο τάχα xai τὸν τῇδε δουλικὸν αὐτῆς βραχὺν xai
πενιχρὸν ἡμῶν λόγον, ὡς τῶν ὑψηγόρων τοὺς μα-
χρούς τε xal ὑπερλάμπρους, ταῖς τοῦ προστάσσον-
toc εὐχαῖς εὐμενιζομένη “ ἐπείπερ — xai πρὸς ἕν
μόνον βλέπει τὸ τῆς προθέσεως fj φιλάγαθος " ἀλλά
μοι δεῦρο, συναγέρθητι, ἡ ὑπ᾽ οὐρανὸν ἅπασα, ὅσον ἐν
ἱεράρχαις τε καὶ ἱερεῦσιν, ἐν μοναδιχοῖς τε καὶ μι-
γάσιν, ἐν βασιλεῦσί τε καὶ ἄρχουσιν, ἐν ἀνδράσι τε
xai γυναιξὶν, ἐν νεανίσχοις τε καὶ παρθένοις, ἐν φυ-
Àaig τε xal γλώσσαις, παγγενεί τε xal παμπληθεὶ,
χαὶ τὰς τῶν ἀρϑτῶν ἐσθῆτας ἐξυπαλλάσσουσα, ὡς ἐν
χροσσωτοῖς χρυσοῖς περιδεθλημένη, πεποικιλμένη,
πρόελθε φαιδρῶς γεγηθυΐα τῆς Κυριοτόχου Μαρίας
ἑορτὴν ἑορτάζουσα τὰ ἐπιχήδειά τε χαὶ διαδατήρια"
μεταύδαίνει γὰρ ἐχ τῶν ἐνθένδε xal ἐγγίζει ὄρεσιν
αἰωνίοις, τὸ ὄρος ὄντως τὸ Σιὼν, ὃ ηὐδόχησεν ὁ Θεὺς
χατοιγεῖν ἐν αὐτῷ, ὡς ἡ τοῦ ψάλλοντος λύρα" σημε-
pov τοιγαροῦν ὁ ἐπίγειος οὐρανὸς τῷ τῆς ἀφθαρσίας
περιθδολαίῳ ἑλισσόμενος, ἑξαλλάττεται εἰς διαμονὴν

ubi sexaginta ave. Incipit. Λαμπρῶς πανηγυρίζει ἡ
χτίσις τήμερον: splendide hodie solemnitatem agit
creata natura. Equidem vix dubito quin predicta
oratio Studite nostri sit; sed quia sub S. Joannis
Damasceni nomine edidit eam Lequinius Opp. t. II,
p. 849 seqq., a me pretermitti debuit.

T2 ORAYWS Y. — IN

TMRWMYTRONEM DEIPARE.

τὴν θεν νοῦ τὸ το imaccsuaer c rngmcus d vrycu ἢ GU IDNDLDIWUT TUXISORCCIO a malucega snctapQee

xx Üerome- T τοῦῦοῦ τὸ cóc τ σασινηὴς dm
cc--T5G B—uumm.S RROI τ ὧν C11 o τος TXCIuTOAE

iwil Tc»TUEOIDL £i* ταῦτ dà fer lgrz wrt»-
PEGTI.OWITID TL Til Ifhrerril τὸ στ rq once

JR rx s bhnacmAsurILM τὸ
E-xrazrTl Ez τῶι ττ τσ" ταχύ σταν ET-
Σ 1: ξκ BXTIAlGLPrTI.
1 der—nei Ari

Vous Tul
TM
XXX Er—mar TTTTU

z/^hr: laa e
"Acer m.

τι iÉun nami

" vr

- -
* o-—- Tz “

ὼς ἢ Ser. Τὰ 5-
YESTIPAD ERO δινα-

34132 79 Ξὸτὸς
»"$— Ecl zl
Ξε τος ΞΕΞλλ»ς

ἀτόσττι τας: 7

vi EZXTTI το ττιτο

—" € -
ὦ αἴ TT

- -
22. qme,
«.ὐ κ P...

zl» f1-xx-t2: Στ: τε. Exlacaiams τὸ
YA τὶ EXa-XI εαϊι: τὸ ccc στ τ
izz3124l» εἐὐξττττιχξ. χες χσς
p? ooa r7. τ΄ 2

T. z.28T.l- wi eT ν zx
ἡ —DGTe9Il TXX2:27:22. τὰ AIlDmn τολχττεξιν I2 ὅ2-:-

ποι ^ T9220. AX ἐξεα τ ιῦσα, Bs TwlaXT: T2N
ἡμῖν ἔττπτν ^ εἰς τὐσιτὺς εἰτεήνεισα. di-]ctc iA Xi
- - x ν hj
Ὡς ἡΔιεννΣς ἀτττεῦτ ἹΣ τὸ ποὺς Κίσιτι, Haa
« - 9 - - - ΝΝ 4 - - - -
uD 9: Σ τῆς πιραντοῖςς E.al Il ἔχιστις ἐτελῖδον
Unsacz2E-r τε, wc» 7: TZ aixx:icl o "avril στῆς
ὁπλήοες XIG6Xix-:,2-13:, ix:i:v ἐχυιιχωκξιςς 55
τὸ RITU εἰτεξέξχτο 7 Σιζλα τῆν τοῖνον τὸ νυνχι-

νειξοὺς χυταχλτ τη: τιον *
. ἔπχοχτος εὐλογίας

ταις t: $ couriza

xi!» ες X»
£0521 cdi. 7, Ez
q9»0v 31» Wazirs zi::2:2222
χτίσις, và τῆς 3z2 01:41; viui αὐττιχὼς ix τῆς
xi! τοῦ Üxvztacépoo
τοιαῦτα ἡμῖν τὰ LogtaQópsva
τὰ ὑμνολονούμενα, ἢ &uiv
Χοιστοννθὴς 5 Ἰεσταὶ, $ ἱερόδλαστος ς $3029
τοῦ ᾿Αχρὼν, ὁ νοττὸς τπαςλδεισος τοῦ τῆς γωΐς ξυ-
λου, ὁ ἔμψυχος χειμὼν τῶν παορθενιχῶν ἀρωμάτων, ἡ
χυπρίτουσα θεοσγεώσγττος ἄμπελος τοῦ πεπείοου χαὶ
ζωοσταγοὺς 9-905, ὁ ψηλὸ ὃς χαὶ ἐπνομένος Xspou-
6:xàz βεύνος τοῦ λέως, ὁ πλέοτς οἶχος τῆς
δόξγς Κυρίου, τὸ (5199 ἅνιον xazazízasui, ὁ
τῆς ᾽᾿Ανατολῖς τὰ
v x1! CiX2:0G.vT,
οὐκ ἀποθανοῦσα * μεταστᾶσα, ἀλλ᾽ οὐ χαταλιποῦσα
ὑπερατπίζεσθα! τοῦ γένους * ποίῳ τοίνυν λόγῳ παρα-

^X.

2 1225: £v,

rv x3: TLTILI
δίψους 32733120221 ^

cf utz22-* τυλιχαῦτα

pre Ὁ

^ r3

σι

b^

9?

ἔζα τοῦ

e
714513
X2

ατος τόπος, χοιμνθεῖσα ἐν ricr-

τοῦ

απίξετα! “ χοιμγθεῖσα, τὺ αἷς ἀλλ᾽

στέσομέν σου μυστύριον, ἀποροῦμεν ἐννοῆσαι, ἄσθε.
νοῦμεν ἐχοράσαι, ἐἰλιγγιῶμεν διχγάψαι, ὅτι ξένον

ὑψηλὸν xai ἐπηρυένον διανοίαις ἁπάσαις " οὐ

33 Paga]. xrv, 15.

C

ΡΝ τ ΩΣ, ns τοι τι ΝΣ το & Que ilum
τὰς Ilt UE SpROIae ἈΠΙΗῸΣ grígoma Bnhnt gn-
ὅδε & ΣΈΟ Ξ QrrcwuecSsU& socpajpp G'urC DE
ἐς συν Pun oli Dno. Seniha cabe
eG Σὲ τα δε VaicUlRlA G3&BDU DRIG ἔτ Be QeCteDAE
TEbechhlunne Bà RLIGÜLROE GOCDNENUI DUIIJIMOCUS JA
CADLGEI log n&cRESUI. Mb QUAL ons Gt ibaeqganet
Duwshclhama wecpz τος δὸς Al£woe "WM
το σε; 720i γὰς ERTSIDGM geuá QGkIE CON £f CeQiug.
Tmhea. co iqyoid3 vr. (trm kutn ica v

2. τς «cye nacre ceuonm ἈΝ σα gd€t-
σε, szOSIRDOA TN02g5 PÀOZBACTA διε: QEGAIDQASUR,
IIIQZAZ OAUCEHET&. &IOR SCOORMM clonsseubpur Dei
po nil UESUA pecc4tamitua δε ἘΠ τὸς
RTUIIOLlA ix ene (eccl uns a De 2338 ade, adi
FisccAIL cDquehass scDQOX ἐσεῖς Qe WRICNDMA
boc.azz gwcece cé slapeci :xgxco lxpcebhw
SEAàB ζῶν ἵδρο Ξε cesavece wnaís deuten feta
Em Ss xd [emixzz pre lza dade attab-
21: Στ: TfaDelÍl szMcatezs δλιελι Cape
IZAc cphemlet UXel1 1B pla o £WGe Gà QUAS
porzós δὲ aZT€G το βόξται δὶς s&;€iates cama
cic exhibe: : :ejamsucicgmalilre velat Sarees:
δὲ ἐπ τὸ Um spera evoliveri( εξ Gao,
πίσσα δας poeQwre (ea desino: CNN
egressa. ἐπι ὰ BOá&uum esf: o)gélo iilata, ἐνὸν"
nés frzai facia apzé Dominuz wmediauu. im
quilez per ρθη σία ἄγω mere ingteua
muonjem imperio prexe5at; nunc taw;en beatam
Elus liam agytessa. ijepuisa ($1: indidem vàeta,
unde ccm petentiam sumpserat Laer ditur
femineum genus, μὲν izüemin:a zleria:xu sorótum.
Gaudest Eva, qus jam deinceps nen eet malei-
dicta, pestqgcai Lenedietienis. soebelem — Marium
pretulit. Exsuitet. creatura. universa, que imuor-
talitads jluenta ex virgineo fonte mystie haurit,
quibrs a mertifeta siti liberatur. Haec nostra. est
hodierna solemnitas ; hee est hymnelogia. quem
nobis suppeditat Jesse rediz qua ülorem Ghristum
extulit, sacre Aaronis virga frondesoone, intelle-
ctualis paredisus ubi vite lignum, spiritele pretu
virginalium aromatum, florida οἱ a Deo ezeulta
vitis maturi vitaque manantie recemi : celaus ele-
vatusque thronus Cherubicus regis universalis, do-
mus gloria Domini plena, sanctum Christi velamen,
lucidissima Orientis regio, qui in pace ac Justicla oh.
dormivisti, obdormivisti, inquam, potius quam elii-
sti : translata es, neque tamen humanum genus pro
tegere desinis, Quibusnam itaque verbia mysterium
tuum explanemus, mente ambigimus, lingua. in-
firma non eloquitur, scribere titubamus, quia pere-
grinum excelsumque est, alque omnes cogitationes
transcendit. Neque enim illud commune. aliquid
habet aut comparativum, ut facile ex rebus nostris

-—

- N
VA

*
-

(6-7) Intelligit Iconomachos Mariani cultus infensissimos hostes,

123

S. THEODORI STUDITJE

. 734

demonstrationem illius faciamus ; sed ex iis que A γὰρ ὡς ἐπὶ τῶν ἄλλων χοινωνεῖ καὶ συμφέρεται, ἵνα

supra nos sunt, decora tua pie comprehendentes ;
uni tibi que superiora homini sunt concedimus.
Immutasti igitur naturam ineffabili partu tuo.
Quandonam enim audivit quisquam virginem sine
est pariens, eam vides virginem incorruptam, quia
semine concipientem ? O rem miram ! que mater
scilicet quod pariebatur, Deus erat. Jioc unum
itaque etiam in vitali dormitione, a oeteris diífe-
réns, merito sola habes utriusque simul (corporis
et anim») incorruptelam.

8. Sed jam nobis Sion enarret diei illius mira-
bilia. Completus erat vite terminus; aderat resolu-
tionis hora. Precognoverat, ut par erat, Dei Mater
sanctissima translationis sue stadium. Quis enim
hoo multo magis, o Philochristi, pre aliquo quo-
libet servilis conditionis vate, Matri Dei et principi
prophetarum non attribuat ? Postquam igitur hec
sensit et agnovit, qualia ipsam elata vooe dixisse
ratio nobis suadet ? Venit, inquit, exitus mei dies :
venit tempus ree ad te transitionis. Adsint mihi
qui meas exsequias curent, Domine: assistant,
funus meum curaturi ministri ; et in manus tuas
spiritum meum commendabo. Manibus discipulo-
rum tuorum, intactum Deique receptaculum corpus
meum, ex quo tu qui es ipsa immortalitas prodii-
sti, efferatur. Adsint mihi ad solatium qui in cun-
otis terre finibus dispersi sunt, precones ao mini.
Biri Evangelii tui. Quod si justum Enochum viven-
tem adhuc propter suam bonitatem transferri

δῶμεν προχείρως ἐκ τῶν xa0' ἡμᾶς τὰς ἀποδείξεις,
ἀλλ᾽ ix τῶν ὑπὲρ ἡμᾶς τὰ περὶ σοῦ εὐσεδῶς
διαλαμδάνοντες παραχωροῦμέν cot μόνῃ τὰ ὑπὲρ
ἄνθρωπον * διήλλαξας τοιγάρτοι τὴν φύσιν χατὰ
τὴν ἄῤῥητον γέννησιν * ποῦ γὰρ ἔγνω τις παρθένον
ἀσπόρως συλλαμδάγουσαν ; Q τοῦ θαύματος | τὴν
ὡς μητέρα λοχεύουσαν, ὁρᾷ ὡς ἄφθορον παρθενεύου-
σαν, ἐπειδὴ Θεὸς ἦν τὸ γεννώμενον, Τοῦτο οὖν xa'
ἐπὶ τῇ ζωοφόρῳ χοιμήσει, ἐξαλλάττουσα τῶν λοι-
πῶν, εἰκότως μόνη ἔχεις τοῦ συναμφοτέρου τὸ
ἄφθαρτον.

γ΄. ᾿Αλλ᾽ ἡ Σιών ἡμῖν ἀφηγείσθω τὰ τῆς ἡμέρας
παράδοξα (8) " πεπλήρωτο τοίνυν τὸ τῆς ζωῆς ὁρο-
θέσιον * παρῆν ἡ τῆς ἀναλύσεως ὥρα * προέγνω ὡς
οἷα θεοῦ μήτηρ ἣ παναγία τὸ τῆς μεταστάσεως στά-
διον * πόσον γὰρ δοίη τις τὸ μεῖζον, ὦ φιλόχριστοι,
πρὸς πάντα τὸν δουλικῶς ὁρῶντα, τῇ Μητρὶ τοῦ
θεοῦ χαὶ ἀρχιπροφήτιδι ; ᾿Επεὶ δὲ ταῦτα ἤσθετο xai
μεμάθηχεν, οἵα ἡμῖν ὁ λόγος ἀναχαλεῖσθαι αὐτὴν
ὑποφαίνει ; "Hxev ἡμέρα τῆς ἐξόδου μου * ἧχεν ὁ χρό-
νος τῆς πρὸς σὲ ἐχδημίας μου " πάρέστωσάν μοι οἱ
λειτουργήσοντες τὰ ἐντάφία, Δέσποτα " ἐπισταίησαν
οἱ τὴν χηδείαν συντελέσοντες διάχονοι" xai εἷς μὲν
χεῖράς σου παραθήσομαι τὸ Πνεῦμά μου " παλάμαις
δὲ τῶν μαθητῶν σου τὸ ἄψαυστον χαὶ Θεοδόχον σῶμά
μου, ἐξ οὔπερ σὺ dj ἀθανασία ἀνατέταλχας ἐχχομί-
σασθαι " παραστήτωσάν μοι οἱ ἐν τοῖς πέρασι δι-
εσπαρμένοι πρὸς εὐφροσύνην μου, οἱ χήρυκες xai
ὑπηρέται τοῦ Εὐαγλελίου σου " xal εἰ τὸν δίχαιον
Ἐνὼχ ἔτι ζῶντα μεταθέσθαι διὰ τὸ χρειῶδες ηὐδό-

voluisti ; et Eliam Thesbitem igneo currujsustolli ex C κησας * τόν τε Θεσδίτην Ἡλίαν ἐπαρθῆναι πυρίνῳ

hsc cognita ad ignotas regiones, ambos acilicet
iremendi tui ac splendidissimi adventus tempus
exspectantes : si preterea propphetam Habacucum
ex Hierosolymis Babylonem usque, ob Danielis
necessitatem, uno temporis momento transferri, et
inde reverti mirabiliter fecisti ; quid tibi impossi-
bile sit, modo velis ? Vix hac dixerat laudatissima
Virgo, cum duodecim apostoli supervenerunt, altus
aliunde ceu nebule alis spiritus ad lucis nebulam
(nempe que lucem fulgore suo obscurabat) delati
donec illic pedem flgerent. Quid ergo dixit virgo
theonmya, polyonyma, megalonyma ? Oculos cir-
cumferens de suo recubitu, vidensque expetitos
discipulos: Leetetur, inquit, anima mea in Domino,

sitque hic mihi gaudii titulus, et laudationis atque ἢ

amplitudinis apud omnes terre populos, quia con-
gregavit mihi Dominus Ecclesie fundamenta, mundi
principes adunavit, mirabiles funeris mei mini-
Blros. O grande portentum | o materne sanctifica-
tionis opus! o filialis dilectionis donum ! Celum
mihi patet hospitium, quod mundi luminaria con-
tinet ; templum Domini, coleste lacunar, aperitur,
divos mystas sacerdotesque mihi ostendens. Haud

(8) De Deipare obitu, ejusque loco, et apostolis
ut pie creditum est assistentibus, etc., prolixe
eruditeque Trombellius in Vita ejusdem Deiparse,
tom. IV, dissert. 45, prolatis variis ex antiquitate

ἅρματι ἐκ τοῦ ἐμφανοῦς πρὸς ἀδήλους χώρας, ἀμφο-
τέρους τὸν τῆς φριχτῆς goo xal παμφαοῦς δευτέρας
παρουσίας ἀναμένοντας χρόνον " χαὶ αὖθις εἰς τὸν
προφήτην ᾿Αμδαχοὺμ ἀπὸ Ἱερουσαλὴμ εἰς Βαδυλῶ-
να διὰ χρείαν τοῦ Δανιὴλ ἐν μιᾷ καιροῦ ῥοπῇ μετα-
στῆσαι xal ἀναποδίσαι ἑτερατούργησας * τί σοι οὐ
δυνατὸν θελήσαντι μόνον ; ταῦτα ἐπεὶ λέλεχεν dj παν-
ὄμνητος, xài 4$ ἀποστολικὴ δωδεχὰς ἐπέστη, ἄλλος
ἀλλαχόθεν ὡς νεφέλαι τῷ πτερῷ τοῦ πνεύματος πρὸς
τὴν τοῦ φωτὸς νεφέλην ἐλασθέντες xai χαταπαύσαν-
τες " τί οὖν φησιν ἡ θεώνυμος xal “πολυύνυμος xai
μεγαλώνυμος ; ἄρασα κύχλῳ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἀναχέ-
χλιμένη xai ἰδοῦσα τοὺς ζητουμένους, ᾿Αγαλλιάσθω ἡ
ψυχή μου ἐπὶ τῷ Κυρίῳ, καὶ ἔσται μοι τοῦτο slc
ὄνομά εὐφροσύνης, xai εἷς αἴνεσιν xxl μεγαλειότητα
παρὰ πᾶσι τοῖς ἔθνεσι τῆς γῆς, ὅτι συνήγαγέ μοι
τοὺς θεμελίους τῆς Ἐχχλησίας, ὅτι συνήθροισέ μοι
τοὺς ἄρχοντας τῆς οἰχουμένης, τοὺς θαυμαστοὺς
ὁπηρέτας τῆς ἐμῆς κηδείας, Ὥ μεγαλοφυοῦς τερατ--
ουργήματος ! ὦ μητρικῆς ἀφοσιώσεως ἔργον | ὦ σχέ-
σεως υἱϊκῆς δῶρον | οὐρανός μοι τὸ δωμάτιον κατ-
ἐφένη, τοὺς φωστῆρας τοῦ χόσμου ἐν ἑαυτῷ περι-
φέρων * ναὸς Κυρίου ἣ ὀροφὴ ὥφθη, τοὺς θείους
testibus ac documentis, que hic repetere non va-

cat. Nunc autem noster quoque Studita testis non
contemnendus accedit.

ΤῊΣ

ORATIO Y. — IN DORMITIONEM DEIPARJE.

μύστας xal ἱερουργοὺς παραστήσασά μοι * οὐχέτι τὸ À jam ulterius Judaica factio meditabitur advereus

Ἰουδαϊχὸν σύστημα μελετήσει τὴν χατ᾽ ἐμοῦ παροι-
νίαν * οὐχέτι xav' ἐμοῦ ἐφοπλίσει τὴν πάντολμον
χεῖρα πρὸς ἐμὴν φονοχτονίαν τὸ ἱερατιχὸν βουλευτή-
otov * πάλαι μὲν οὖν μεμελετηχότες συναήρουν &v
τῷ Υἱῷ τὴν Μητέρα οἱ φιλαίμονες, ἀλλὰ διήμαρτον
τοῦ σκοποῦ, εἰργούτης αὐτοὺς τῆς Προνοίας ἄνωθεν "
πρὸς ἀσύλούς μεταδιδάζομαι χατοιχεσίας, πρὸς ἀσύ-
λοὺς xal ἀνενοχλήτους διαναπαύσεις, ἕνϑα ob map-
εἰσδύει ὁ ἐχθρὸς τὰ τὴς κακίας ἔνεδρα, ἔνθα ἴδοιμι
τὴν τερπνότητα Κυρίου, καὶ ἐπισχέψομαι τὸν ναὸν ὁ
πκαμφαὴς ναὸς αὐτοῦ.

δ΄. ᾿Αλλ’ οἷα πρὸς αὐτὴν, εἴτε ἀφ᾽ ἑαυτῶν, εἶτε
παρὰ τῶν προφητιχῶν στομάτων ἐχλεξέμενοι οἱ μα-
χάριοι ἀπόστολοι ;

α΄. Χαίροις (9), φησὶ, χλίμαξ ἐστηριγμένη ἀπὸ γῆς
εἷς οὐρανὸν, δι᾽ ἧς ἡ xa0' ἡμᾶς κάθοδος, xai ἣ εἷς
οὐρανοὺς ἄνοδος γέγονε τοῦ Κυρίου, κατὰ τὸν μέγαν
πκατριάρχην Ἰαχώδ.

β΄. Χαίροις, βάτε παραδοξοειδέστατε ἐξ ἧς ἐπεφά-
νη ἄγγελος Κυρίου ἐν φλογὶ πυρὸς, ἥνπερ χαταχαῖον
τὸ πῦρ οὐ κατέχαιεν, χατὰ Μωῦσέα τὸν θεοπτιχώ-
τατον.

Υ΄. Χαίροις, ὃ θεόδεκτος πόχος, ἐξ ἧς ἀπεῤῥύη d
οὐράνιος δρόσος, πλήρης λεχάνη ὕδατος, κατὰ Γεδεὼν
τὸν θαυμασιώτατον.

δ΄. Χαίροις, πόλις τοῦ βασιλέως τοῦ μεγάλου, ἣν οἱ
βασιλεῖς θαυμάζοντες μεγαλύνουσι, μετὰ Δαδὶδ τὸν
ἀσματογράφον.

εἰ. Χαίροις, ἣ νοητὴ Βηθλεὲμ, ὁ οἶχος τοῦ Ἔφρα-
$a, ἐξ οὗ ἐξελήλυθεν ὁ Βασιλεὺς τῆς δόξης τοῦ
εἶναι εἷς ἄρχοντα ἐν τῷ Ἰσραὴλ, οὗ αἱ ἔξοδοι
&x' ἀρχῆς ἐξ ἡμερῶν αἰῶνος, xaxà Μιχαίαν τὸν θειό--

cm.

V. Χαίροις, τὸ κατάσχιον παρθενιχὸν ὄρος, ἐξ οὗ
ὃ Eye τοῦ Ἰσραὴλ ἐπεφάνη, χατὰ ᾿Αμδαχοὺμ τὸν
θεοδόητον.

C'. Χαίροις, λυχνία χρυσοειδέστατε xal φωτοφόρε,
ἐξ ἧς περιέλαμψε τοῖς ἐν σχότει χαὶ σχιᾷ θανάτου
καθημένοις τὸ ἀπρόσιτον φῶς τῆς θεότητος, κατὰ
Ζαχαρίαν τὸν θεσπέσιον. '

η΄. Xalpo:c, τὸ παγχόσμιον ἱλαστήριον τῶν βροτῶν,
δι᾿ οὗ ἀπὸ ἀνατολῶν ἡλίου xai ἕως δυσμῶν τὸ ὄνομα
Κυρίοο δεδόξασται ἐν τοῖς ἔθνεσι χαὶ ἐν παντὶ τόπῳ
θυμίαμα τῷ ὀνόματι αὐτοῦ προσάγεται χατὰ Μαλα-
χίαν τὸν ἁγιώτατον.

me vesaniam, nequeadversus me violentam manum
armabit cedi mes anhelans sacerdotalis senatus.
Jamdiu quidem hi cruenti moliti sunt Matrem oum
Filio perimere, sed scopo aberrarant, superna eos
cohibente Providentia. Ad tuta transmigro habita-
cula, ad tutam el sine molestia quietem, ubi inimi-
cus malitie sue insidias non collocat, ubi Domini
deliciis fruar, templumque spectabo ego quee illius
templum splendidum fui.

4. Age vero quid Virgini responderunt sive pro.
priis sive prophetarum verbis beati apostoli ?

49 Ave, aiebant, scala a terra in colum protensa,
per quam Domini ad nos descensus, et in eclom
reditus foit, ut Jacob patriarcha vidit.

2e Ave, rube mirabillime, ex quo angelus Domini
apparuit in ignis flamma, quem ardens ignis non
amburebat, sicuti summo Dei spectatori Moysi
ostensum est,

3» Ave, Deo gravidum vellus, ex quo coelestis ros
defluxit, imo plenus aqua catillus, quod admirabili
contigit Gedeoni.

ἀφ Ave, civitas regis magni, quam admirabundi
reges magnificant, ut hymnographus David de-
lineat.

5» Ave, intellectualis Bethleem, domus Ephratha,
ex qua egressus est Rex gloris», ut fleret princeps in
Israele, cujus exitus ab initio dierum seculi, ut ait
divus Micheas Ἶ3.

6» Salve, umbrose mons virginee, ex quo San-
etus Israelis apparuit, ut Habacucus divinitus in- 4
stinctus clamut 3,

7* Ave, lucerna auro splendens lucifera, ex qua
sedentibus in tenebris et in. umbra mortis effulsit
inaecessa deitatis lux, secundum divinitus afflstum
Zachariem 5. - ]

8* Ave, universale mortalium propitatorlum, per
quod ab ortu solis usque ad occasum nomen Do-
mini glorificatur in gentibus, et in omni loco thurl-
ficatio nomini ejus offertur, sicut ait sanctissimus
Malachias **,

Qe 7.

θ΄. Χαίροις, κούφη νεφέλη, ἐν 7j Κύριος χεχάθιχε, D — 9o Ave, levis nebula, in qua Dominus reuedit,

χατὰ Ἡσαΐαν τὸν ἱεροφων ότατον.

v. Χαίροις, ἱεῤὰ βίόλος τῶν προσταγμάτων Κυ-
ploo, καὶ ὁ νεοχάραχτος νόμος τῆς χάριτος, δι’ ἣν τὰ
ἀρεστὰ θεῷ, ἡμῖν γνωστά ἐστι, κατὰ Ἱερεμίαν τὸν
πολυθρηνότατον.

9 Mich. v.' 2.
xxv, 13, et alibi.

(9) Imitatur Theodorus S.'";Cyrillum Alex ; in
Oratione de B. Maria. OpP- t. V, part. it, p. 379.
Dicerem imitari quoque, Damascenum ; nisi nuper
p. 54, in adnotatione monuissem lectores, oratio-

24 Habac. Π|, 3.

*5 Zach. rmi, 9 ; vr, 12.

ut est apud sacra magnaque voce preditum
Isaiam 37.

109 Ave, sacer mandatorum Domini liber, noviter
scripta gratie lex, per quam Deo placita nobis in-
nostescunt, prout luctuosissimus ait Jeremias ?*.

36 Malach. τ, 11. *' Isa. xix, 1. ?* Jerem.

nem illam de nativ. B. Marie, editam inter Dama-
scenicas. Theodorum potius habere parentem, teste
etiam codice Vaticano 455.

141

S. THEODORI STUDIT/E

128

11* Ave, Janua clausa, per quam Deus Israelis A ια΄, Xalpote, πύλη κχεχλεισμένη, δι᾽ ἧς Κύριος ὁ

Ingressus est el egressus, sicut summus Dei speca-
lator Ezechiel scribit f,

12* Ave, nulla manu laborate mons celsissime,ex
quo angularis abscissus foit lapis,sicut ait summus
theologus Daniel 3,

δ, Bed enim quepnam mens complectatur, vel ora-
tio exiequet, quot quantaque ibi cecinerunt, dixe-
runt, laudativo preconio extulerunt theologi viri?
At postquam justis sacris functi fuerunt, sancteque
sancta peregerunt, ecce adfuit ipse Dominus cum
gloria fortitudinis sue omnique celorum exercitu.
Et invisibiliter quidem íncorporei (angeli), corpo-
raliter autem apostoli divinorum magnalium hym-
niste erant. Mista erat,o fratres, panegyris atque
chorus cclestium ac terrenorum (nec quisquam mi-
retur nostram Deo dignas res narrantem orationem),
Angelorum, Archangelorum, Dominationum, Thro-
norum, Principatuum, Potestatum, Virtutum, Che-
rübinorum, Seraphinorum,apostolorum,martyrum,
justorum : quorum alii deducebant, alii precede-
bant, alii subsequebantur,alii stipsbant, cunctique
una voce cum jubilis clamabant : Cantate Domino,
laudate Dominum, benedictus Dominus super justo
monte sancto ejus, et exaltetur celum in sublime,
Quis ergo audivit par canticum a seculo, o Philo-
christi? quis hujusmodi exsequiarum pompam?
Quis unquam talem transitum novit, quali Mater
Domini mei digna fuit? Neque id immerito, quan-
doquidem nemo illa excelsior, que omnium maxima

fuit. Horret spiritus meus, dum transitus tui magna- C

lia, o Virgo, recogitat. Perhorrescit mens mea, dum
tue dormitionis admirabilitatem reputat. Heret
lingua mea, dum tui reviviscentis mysterium enar-
rat. Nam quis digne auditas faciet omneslaudes tuas,
et narrabil cuneta mirabilia tua ? Quenam mens
satis sublimi facundia eloquetur? quenam lingua
meagnisona predicabit?tua, inquam,decora effabitur,
res tuas describet, merita tua verbis exprimet, vel
tus mirabilia exequabit mysteria, celebritates, fe-
$tos dies, laudationes, encomia ? Quamobrem ad
hoc quoque mysterium celebrandum inflrma est,
viribus impar,et attingendo scopo inepta convinci-
tur. Tu enim superemines, excedis, incorporabiliter
superas, altitudine, magnitudine, sublimissimam
quamlibet colli partem : sanctitatis quidem splen-
dore lucem solis, meritorum jure angelorum digni-
tatem, et cujuslibetincorporeew rationalis substantie
intellectualium et intelligibilium virtutum.

6. Sed, o illustrem splendidamque, sic enim le-
30 Ezech. xriv, 2. 9 Dan. ri, 45.

(10) De Deipare corpore resuscitato et in ccelos
assumpto, copiose ilem Trombellius in citato ope-
ris tomo dissert. 40. Videndus insuper Benedi-
otus XIV ; De festis lib. n, cap, 8. Rem attingit
etiam ^ ^ Vercellensis iu. sermone 17, inter illos
& ἢ t. Inter vetera scripta eminet Pseudo-
H "act. De assumptione B. Marix, ad

Θεὸς τοῦ Ἰσραὴλ εἰσελήλυθεν xai ἐξελήλυθεν, χατὰ
Ἰεζεχιΐλ τὸν θεοπτικώτατον.

ιβ΄. Xaígo:s, τὸ ἀλάξευτον χειροῦψηλότατον ὄρος,
ἐξ οὗ ὁ ἀχρογωνιχῖος ἀποτέτμηται λίθος, χατὰ Δανιὴλ
τὸν θεολογιχώτατον.

ε΄. Καὶ ποῖος νοῦς χωρήσειεν, ἢ τίς λόγος ἐφίχο:-
το, ὅσα ἐχεῖσε ἦσαν, ἔφασαν, ἐμχχάρισαν οἱ θεολόγοι ;
᾿Αλλ’ ἐπειδὴ τὰ εἰχότα ἱερούργησαν ἱερῶς, xai ἁγίως
τὰ ἅγια ἐπετέλεσαν, ἰδοὺ παρεγένετο χαὶ ὁ Κύριος
μετὰ δόξης ἰσχύος αὐτοῦ καὶ πάσης στρατιᾶς οὐρα-
νοῦ * χαὶ ἀοράτως μὲν ἐλειτούργουν οἱ ἀσώματοι,
σωματιχῶς δὲ οἱ ἀπόστολο: ὑμνῳδοὶ τᾶς θείας μεγα-
λειότητος ἐδείχνυντο “ συμμιγὴς ἦν, ἀδελφοὶ, ἡ
πανήγυρις καὶ ὁ θίασος οὐράνιός τε χαὶ ἐπίγειος
(καὶ μὴ ξενιζέτω ὁ λόγος τὰ θεοπρεπῇ ὑπογραφων),
᾿Αγγέλων, ᾿Αρχαγγέλου, Κυριοτήτων,͵ θρόνων, ΓΑρχῶν,
᾿Εξουσιῶν, Δυνάμεων, τῶν Χερουδικῶν, xal Σεραφι-
xiv, ἀποστόλων, μαρτύρων, δικαίων, τῶν μὲν προ -
τρεχόντων, τῶν δὲ προσυπαντώντων, τῶν μὲν ἥγου-
μένων, τῶν δὲ προτνγουμένων, τῶν δὲ ἑπομένων, τῶν
δὲ παρεπομένων, πάντων φωνῇ μιᾷ ἐν εὐφροσύνῃ
βοώντων * ἴλσατε τῷ Κυρίῳ " αἰνέοατε τὸν Κύριον *
εὐλογημένος Κύριος ἐπὶ δίκαιον ὄρος τὸ ἅγιον αὐὖ-
τοῦ καὶ ἀνυψωθήτω ὁ οὐρανὸς εἰς τὸ μετέωρον * τίς
οὖν ἤχουσεν ἐξ αἰῶνος τοιοῦτον ἐξόδιον, ὦ φιλόχρι-
στο: : τίς ἔγνω τηλιχαύτης χηδείας προπομπήν ; τίς
ἔἤσθετο τοιαύτης μεταδάσεως πώποτε, olac ἡ Μήτηρ
τοῦ Κυρίου μου ἠξίωται ; καὶ οὐχ ἀπειχός " ἐπειδή-
περ οὐδέ τις ὑπέρτερος αὐτῆς δέδειχται, μειζοτέρας
οὔσης ἁπάντων ^ φρίττει μου οὖν τὸ πνεῦμα τὸ με-
γαλεῖον τῆς μεταστάσεώς σου, ὦ Πάρθενε, διενθυ-
μούμενος * ἐκπλήττεταί μου ὁ νοῦς τὸ τῆς χοιμήσεώς
σου θαυμάσιον ἀναλογιζόμενος - συνδέδεταί μου ἣ
γλῶττα τρ τῆς παλινζωΐας (10) σου μυστήριον ἐκ-
διηγουμένη * τίς γάρ ἔστιν ἐκεῖνος, ὃς ἐπαξίως
ἄχουστὰς ποιήσει πάσας τὰς αἰνέσεις σου, διηγήσοιτο
πάντα τὰ θαυμάσια σου ; ποῖος νοῦς ὑψηγορῶν ῥη-
τορεύσει ; ποῖα γλῶσσα μεγαληγοροῦσα φθέγξεται,
xai τὰ σὰ ἐξείποι, τὰ σὰ παραστήσει, τοῖς σοῖς
προσδάλλει ῥήμασιν, ἢ τῶν σῶν ἐφιχνεῖται θαυμα-
σίων τελετῶν, πανηγύρεων, ἑορτῶν, διηγήσεων,
ἐγχωμίων ; μεθ᾽ ὧν xai τοῦ παρόντος μυστηρίου
ἀσθενεῖ, ἀτονεῖ, ἀποτυγχάνει, ἀπελέγχεται “ χαὶ
γὰρ ὑπερέχεις, ὑπερδάλλεις, ὑπερτερεύεις ἀσυγ-
κρίτως, ἐν ὕψει καὶ μεγέθει τοῦ ἀνωτάτου πόλου, ἐν
ἁγνείας λαμπρότητι τοῦ ἡλιαχοῦ φάους, ἐν παῤ-
ῥησίας οἰχειώσει τῆς ἀγγελικῆς ἀξίας, πάσης τῆς
ἀῦλου καὶ λογικῆς οὐσίας νοητῶν τε xzl νοερῶν δυ-
νάμεων.

c* 'AXX ὦ τῆς ἐπιφανοῦς σου xal λαμπρᾶς (8c

Eustochium. Studita autem noster eoclesiasticam
traditionem tenere se nunc indieat vocabulo παλιν.--
ζωΐϊας, Et quidem pluribus verbis Damascenus,
orat. 2, de dormitione Deiparse, . 14. Nunc adde
Epiphanium monachum nuper ἃ cl. Dresselio
editum.

ORATIO VI. — IN SANCTOS ANGELOS.

130

ἡδονῆς γὰρ ἔχω λέγειν) πανηγύρεως 1 Ὧ τῆς σημειο- A tanter. aio, solemnitalem tuam ! O prodigiosum

φόρου xai θαυματοποιοῦ μεταστάσεώς coo! "Q τῆς
ζωοπαρόχου χαὶ ἀειφθαρτοδωρήτου ἐνταφιάσεώς σου
τῆς φωτοχυήτορος ἀλλὰ τὰς νεφέλας διασχοῦσα,
xzi εἷς οὐρανὸν ἀνιοῦσα, xal εἰς τὰ "Avia. τῶν ἁγίων
εἰσιοῦσα ἔν φωνῇ ἀγαλλιάσεώς τε xai ἐξομολογήσεως
χατευλογῆσαι ἀζίωσον, Θεοτόχε, τὰ τῆς οἰχουμένης
πέρατα - πρεσδείαις σοὺ τοὺς ἀέρας εὐχρατοῦσα,
τοὺς ὅμόρους εὐκαίρως δωρουμένη, τοὺς ἀνέμους
εὐθετοῦσα, τὴν γῆν εὐχαρποῦσα, τὴν Ἐχχλησίαν
εἰρηνεύουσα, τὴν ὀρθοδοξίαν χρατύνουσα, τὴν βασι-
λείαν φυλάττουσα, τὰ βάρδαρα ἔθνη ἀποσοδοῦσα,
ἅπαν τὸ Χριστιανῶν φῦλον περιέπουσα * εἶτα xal τῆς
ἐμῆς τολμηρίας συγγινώσχουσα" σοῦ γάρ ἐστι τὸ
λόγιον, καὶ σὺ, ὦ Μήτηρ Θεοῦ τὸ ἐσόμενον προφητι-
χῶς ἔμελῴδησας- Ἰδοὺ γὰρ, φησὶν, ἀπὸ τοῦ νῦν
μαχαριοῦσί με πᾶσαι al γενεαί * ἐπεὶ οὖν οὐχ οἷόν
τε διαπίπτειν σοῦ τὸν θεόφραστον λόγον, δέξαιο
χἁμοῦ τοῦ ἀναξίου σου οἰχέτου τὴν χατὰ δύναμιν
πρόσρησιν " xal ᾿Απόδος τὴν ἀγαλλίασιν τοῦ σω-
τηρίου σου" σθένει τε τῶν πρεσθειῶν σου στήριξόν
μ5, σὺν τῷ διαφέροντί μοι Πατρὶ, καὶ τῇ ἄνατεθειμένῃ
ποίμνῃ ^ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ 4$ δόξα
χαὶ $ τιμὴ xal τὸ χράτος, σὺν τῷ παντοχράτορι Πα-
τρὶ xai τῷ ζωοποιῷ Πνεύματι, νῦν xal ἀεὶ xal εἰς
τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. ᾿Αμήν.

Et A , — ; ,
ἰς τὴν σύναξιν τῶν οὐρανίων ταγμάτων.

(4 (Aua. Mar. Biblioth.
α΄. ᾿Αρχιστρατήγων ἡμᾶς νοερῶν περιήχησαν σάλ- (1

πιγγες, καὶ θείων ἱερῶν λειτουργῶν περιήστραψαν
γέριτες * ὁμνολόγων γρηγόρων πρὸς ὕμνους ἐγρη-
τορῖναι συνήθροισαν τάγματα, xal τάξεις ἀόλων
ὑλικοῖς σύνυμνοι χορείαν συνέστησαν " ὁ τῶν ἄνω
χοροστάτης χαὶ τῶν χάτω, ἐν τῷ αὐτῷ οἴχῳ ταξιαρ-
χεὶ σήμερον" xal τίς γὰρ οὖτνς, ὁ τοσοῦτος Μιχαὴλ
πρὸς γάριτος Θεοῦ λαμπρυνόμενος, xal βροτοῖς
θείων ἔλλέμψεων μεσίτης γενόμενος ; νόμοι μὲν οὖν
χαὶ θεοκαγεῖς ὁμοῦ χαὶ πανδίκαιοι, ταῖς ἀρχιδότοις
πρὸς ἄνδρας ἐξεφάνθησαν θεοτυπίαις (10, xal μά-
λιστα πλείστους ἐξ εὐεργετῶν δωρεὰς χομιζομένους,
μὴ ἀμνήμονας ὁμοῦ τε xal ἀγνώμονας καθίσταρθαι
πρὸς τσὰς αὐτοῦ προστάτας, ἀλλὰ μὴν τέως ἣν ἔχει
πᾶς ἀᾶσαν φύσεως δύναμιν χηρύττειν τὰς χἄριτας"

προστάτάι τοίνυν ὀξεῖς ὁμοῦ xal θερμοὶ πρὸς Θεὸν, p

xai πρέσδεις θνητῶν ἄοχνοι ὁμοῦ τε xal ἄπαυστοι,
ol ix φιλανθρώπου Δεσπότου λαδόντες τὸ φιλάνθρω-
πον, φιλάνθρωποι ἄγγελοι, τὸ πρωτόχτιστον ἐξ ἀχτί-
στοῦ φωτὸς μεταδοτιχῶς τοῦ φωτὸς φωνιζόμενοι *
ἄγγελοι, ὁ πρῶτος μὲν πρὸ τοῦ χόσμου ὑπερχόσμιος
χόσμοις, val τούτῳ τῷ κόσμῳ τὸν ὑπερχόομιον χό-
σμὺν Χριστὸν προχηρύξαντες “ ἄγγελοι οἱ ἀμεσίτευ-
τοι μεσῖται πρὸς Θεὸν τῶν βροτῶν, θεοὶ τῇ θεώσει
ix Θεοῦ, ἀλλ᾽ οὐ τῇ φύσει λεγόμενοι " ἄγγελοι τῆς

** [uc. 1, 48. ??'* Pgal. r, 14.

(105) In appendice tomi VIII, p. 285, Operum 8.
Joan. Chrysostomi legitur mediocre excerptum,

verbis plerumque mutatis, bujus sermonis Theo-

plenumque stupore transitum tuum ! O vite incor-
rupteleque datricem sepulturam tuam, o lucis Pa-
rens ! Sed nubes permeans, et in colum conscen-
dens, et in Sancia sanctorum ingressa in voce
exsultationis et confessionis, benedicere digneris, o
Deipara, orbi terrarum ; intercessionibus tuis aerem
salubriter temperans, imbres idoneo tempore do-
nans, ventos apte regens, terram frugiferam faciens,
Ecclesiam tranquillam, orthodoxiam firmam, impe-
rium tutum ; barbaras autem gentes longe submo-
vens, universum Christi populum protegens; postre-
mo mez quoque audacis parcens. Tuum enim hoc
fuit effatum : Tu, Mater Dei, prophetice quod futu-
rum erat cecinisti : Ecce enim, inquiens, ex hoc tem-
pore beatam me dicent omnes generationes 80... Quia
igitur divinitus inspirata verba tua excidere ne-
queunt, recipe mei quoque indigni famuli tui, quam
pro viribus dixi, orationem :et Redde laetitiam salu-
taris tui 305. Precum tuarum robore confirma me,
cum presule meo parante, et cum grege commísso :
in Christo Jesu Domino nostro, cui gloria et honor
atque dominatio cum Patre omnipotente, et vivifico
Spiritu nuno et semper et in secula seculorum.
Amen.

VI.
In celestium ordinum catum.
Nov. t. IV, p. 1.)

1. Summorum ducum spiritalium nos tube cir-
cumsonuerunt; divinorum ad sacru ministrorum
nos gratia ciroumfulsit; vigilum agmina hymno-
dicorum ad vigilandum in canticis nos congrega-
runt; ordines immateriales cum materialibus con-
cinentes choream ducunt ; coelestium idem ac ter-
restrium precentor in eadem ede omnes hodie mo-
deratur. Quis hic porro? nempe tantus ille Michael :
gratia Dei splendidus, et mortalibus etiam divi-
norum luminum factus couciliator. Leges igitur et
ἃ Deo late et justissime, supremis apud homines
patefacte sunt Fevelatienibus, ut ii qui plurima a
benefactoribus dona retulerint, ne sint immemores
simul et ingrati adversus patronos suos, sed ut pro-
gui quisque ingenii viribus gratias agant. Palroni
igitur prompti simul et fervidi apud Deum, et
legati mortalium impigri et assidui, ἃ beni-
gno Domino benignitate instructi, amatore
hominum angeli ; primo lumine ab increato lu-
mineimperliti ; angeli, qui fuistis primus ante
hunc mundum mundus supermundialis, quique
huic mundo supermundialem adhuc mundum,
id est Christum, nuntiastis ; angeli proximi apud
Deum pro mortalibus intercessores, dii ob conjun-
ctionem eum Deo non tamen proprie dicti ; natura

dori. Auctorem non novit Montfauconius. ideoque
sermonem, ut Chrysostomo suppositum spurium-
que, incautus contempsit.

131

S. THEODOBI STUDITJE

132

angeli, superna libere civitatis liberi incole, imo À £v» πόλεως τῆς ἐλευθέρας ἐλευθεροπολῖται, J| γε ἧ

qui estis superna illa libera Hierosolyma, que
mater est liberatorum omnium a Christo; angeli
animatus intellectualis ignis, Dei flamma rationa-
lis; angelis, lucidi, excelsi, aeremque transcenden-
tes seeterni montes, unde nos Deus illuminat mira-
biliter a montibus zternris ?! : angeli janitores parati
supernarum sedium atque stationum : (Quam dile-
cta sunt tabernacula tua, Domine virtutum ! concu-
piscil et deficit anima nostra ad atria tua, Domine. **.
Quoniam lumen ezsultationis et salutis in. angelicis
justorum tabernaculis 33 ; et in voce exultationis el
confessionis, in jubilis ferantium ; in loco taberna-
culi admirabilis usque ad domum Dei ** ; in quo om-
nes angeli Dei potentes viriute, facientes sermonem
ejus ?* ; in quo vite simplicitas, pacifica et quieta ;
ín quo est magnus et formidabilis supra. omnes qui
in circuitu ejus sunt 55. in. quo saorum silentium
triumphalium hymnorum ; in quo ineffabilium my-
steria saoratissimarum laudum; in quo invisibiles
revelationes ineloquacium et tamen late audienda-
rum hymnologiarum ; in quo lux sine vespere vi-
gilum oculos illustrat ; in quo Dei intellectuali ha-
bitaculo, illorum est astrorum collectio, angelica-
rum, inquam, virtutum, nobis ad meliora faven-
tium :8sunt enim angeli in ministerium ad nos
missi ἃ Deo, propter eos qui salutem supt adepturi.

2 Angelicarum virtutum incorporearum, qui est
immortalis exercitus, cooperator simul] Dei et mi-
nister, diverse sunt stationes, diverse appellatio-
nes, diverse dignitates, una substantia que varias
habet operationes: sunt hi ordines hymnologici,
eollorum custodes, Deo coram astantes : sunt ordi-
nes interiores, et item exteriores qui porte coeli
. sppellantur ; sunt ordines superiores, et item infe-
". riores, qui superioribus aliquando aiebant : Attol-
lite portas, principes, vestras *' : sunt ordines qui
mittunt, sunt etiam qui mittuntur: sunt ordines
qui initiant, et item qui initiantur : diversorum &n-
gelorum diversi sunt ordines. Angeli per aerem vo-
litant, sanctorum animas ab aereis spiritibus pro-
tegentes. Hoo significans patriarcha Jacobus mo-
riens dicebat : Angelus qui eruit me de cunctis ma-
lis *. Quamobrem angelis terrestris orbis cura
commissa est, Dei jussu oportunam providentiam

ἄνω ἐλευθέρα Ἱερουσαλὴμ, ἡ μήτηρ πάντων τῶν
συνελευθέρων Χριστοῦ" ἄγγελοι, τὸ ἔμψυχον καὶ
νοερὸν πῦρ, ἡ λογιχὴ Θεοῦ φλόξ" ἄγγελοι τὰ φαιενὰ
καὶ ὑπέρτερα καὶ μετέωρα ὑπερόρια xai αἰώνια ὄρη,
Δι’ ὧν φωτίζει ἡυᾶς θαυμαστῶς ἀπὸ ὀρέων aio-
vlov * ἄγγελοι πρόσχηνοι ἑτοιμασταὶ τῶν ἄνω σχη-
νῶν xal μονῶν" Ὡς ἀγαπητὰ τὰ σχηνώματά σου,
Κύριε τῶν δυνάμεων! Εἰς ἃ ἐπιποθεῖ xai ἐκλεί-
vtt ἡ ψυχὴ ἡμῶν εἰς τὰς αὐλάς σου, Κύριε.
Διότι φῶς ἀγαλλιάσεως xat σωτηρίας ἐν ταῖς
ἀγγελικαὶῖς σχηναῖς τῶν δικαίων" xxl ἐν φωνῇ
ἀγαλλιάσεως xai ἐξομολογήσεως, ἐν ἤχοις ἕορ-
ταζόντων, ἐν τόπῳ σκηνῆς θαυμαστῆς, ἕως τοῦ
οἴχου τοῦ Θεοῦ " ἐν ᾧ πάντες ἄγγελοι Θεοῦ, δυ-
νατοὶ ἴσχύϊ, ποιοῦντες τὸν λόγον αὐτοῦ * ἐν ᾧ
ἁπλότης ζωῆς εἰρηναία xal ἀστασίαστος, Ἐν d μέ-
γὰας καὶ qoOspóc ἐστιν ἐπὶ πάντας τοὺς περιχύχλῳ
αὐτοῦ" ἐν ᾧ ἡ χρυφιόμυστος σιγὴ τῶν ἐπινικίων
ὕμνων * ἐν ᾧ αἱ ἀπόῤῥητοι θεομυστίαι τῶν παναγε-
στάτων αἴνων" ἐν ᾧ αἱ ἀόρατοι θεοφωτίαι τῶν
ἀφθέγχτων χαὶ διαπρυσίων ὑμνολογιῶν- ἐν dq ἡ
ἀνέσπερος φωτοχυσία τὰ ἀύπνα τῶν ἀσωμάτων χατ-
αυγάζουσα ὅμμασα " ἐν ᾧ οἴχῳ Θεοῦ νοερῷ, ἐκείνων
τῶν ἀστέρων ἄγυρις, ἀγγελιχῶν, λέγω, δυνάμεων
συνεργουσῶν ἡμῖν πρὸς τὰ χρείττονα, ἀεὶ πρὸς δια--
κονίαν πρὸς ἡμᾶς ix Θεοῦ ἀποστελλόμενοι, διὰ τοὺς
μέλλοντας χληρονομεῖν σωτηρίαν.

β΄. ᾿Αγγελικῶν δυνάμεων τῶν ἀσωμάτων, στρα-
τευμάτων ἀθανάτων, ἐν οἷς Θεοῦ ὑπουργοὶ ὁμοῦ χαὶ
λειτουργοὶ διάφορος ἣ στάσις, διάφοροι αἱ προσηγο-
ρίαι, διάφοροι αἵ ἀξίαι, μία ἡ οὐσία, πολυτρόπους
ἔχουσα τὰς ἐργασίας " τάξεις ὑμνολογιχαὶ, καὶ οὐ-
ρανῶν φυλαχτιχαὶ, xai Θεῷ ἀμέσως παραστατιχαὶ,
τάξεις ἐσώτεραι, τάξεις ἐξώτεραι, αἱ xal πύλαι οὐ-
ρανῶν προσαγορεύονταί" τάξεις ὑψηλότεραι, τάξεις
χατώτεραι, αἱ πρὸς τὰς ἀνωτέρας ποτὲ ἔλεγον"
ἴλρατε πύλας, οἱ ἄρχοντες, ὑμῶν " τάξεις ἀποστἕλ-
Àoucat, τάξεις ἀποστελλόμεναι, τάξεις μυσταγωγοῦ-
σαι, τάξεις μυσταγωγούμεναι " διαφόρων ἀγγέλων
διάφοροι αἱ τάξεις - ἄγγελθε. τῷ ἀέρι ἐφίπτανται, τὰς
ψυχὰς τῶν ἀγίων ἐκ τῶν πνευμάτων τοῦ ἀέρος δια-
σώζοντες " xai τοῦτο δηλῶν ὁ πατριάρχης ᾿Ιαχὼδ,
φησι τελευτῶν * Ὃ ἄγγελος ὁ ῥυόμενός με ἐκ πά"»-
των τῶν χαχῶν * διὸ καὶ ἄγγελοι τὴν ἐπιγείου κόσμου
διοίχησιν ἐμπιστεύονται, νεύματι Δεσποτιχῷ ποιού-

impendentes. Angelus unicuique animse Christiani D) μενοι τὴν πρέπουσαν πρόνοιαν " ἄγγελος πάσῃ ψυχῇ

veri datus est a Deo ad tutelam et conservationem :
Ne des, inquit, ín commotionem pedem tuum, neque
dormitet qui custodit te 3. ἘΠ rureus : Videte, in-
quit, ne quem ex his minimis contemnatis qui in. me
credunt : dico enim vobis, quia angeli eorum vident
faciem Patris mei qui in celis esi *. Quemadmodum
autem singulis suis animabus angelus a Deo dona-
tus est, ita etiam unicuique integre fideli genti
unus angelus a Deo provisor traditus est : Consti-

Χριστιανοῦ ἀληθοῦς ἐμπεπίστευται ὁπὸ Θεοῦ εἰς τή-
ρησιν xai ἀντίληψιν" Μὴ δῴης γὰρ, φησὶν, εἰς σά-
λον τὸν πόδα σου, χαὶ οὐ νυστάξει ὁ φυλάσσων
σε. Καὶ πάλιν * Ὁρᾶτε, φησὶ, μὴ καταφρονήσατε
ἑνὸς τῶν ἐλαχίστων τούτων τῶν πιστευόντων
εἰς ἐμέ" λέγω γὰρ ὑμῖν, ὅτι οἱ ἄγγελοι αὐτῶν
βλέπουσι τὸ πρόσωπον τοῦ Πατρός μου τοῦ ἐν
τοῖς οὐρανοῖς * ἀλλ᾽ ἑχάστῃ μὲν ψυχῇ ὡς θεοσεδεῖ
ἄγγελος ὁπὸ Θεοῦ δεδώρηται" ἐχάστῳ δὲ ὅλῳ πιστῷ

31 Psal. Lxzv, 56. *! Psal. Lxxxur, 2, 3. Peal. cxvir, 13. 9 Psal, xrz, 4. 55 Peel. cu, 20. ?* Peal.

ixxxvi,8, 3) Psal. xxr, 7. 35 Gen. χύνῃ, 16. 9* Psal. cxx, 3.

40 Matth. xvm, 10.

133

ORATIO VI. — IN SANCTOS ANGELOS.

134

ἔϑνει εἷς ἄγγελος εἰς πρόνοιαν ὑπὸ Θεοῦ παραδέδω- À tuit enim, inquit, fines gentium secundum numerum

ται" ἝἜστησε γὰρ, φησὶν, ὅρια ἐθνῶν χατὰ ἀρι-
θμὸν ἀγγέλων Θεοῦ * δι᾽ ἀγγέλων οὐρανίων, Θεοῦ
μυστηρίων ἐπὶ γῆς μετάδοσις " δι᾽ ἀγγέλων, ὁδάτων
xzi πηγῶν τήρησις ὁμοῦ τε xal ἴασις ᾿ δι’ ἀγγέλων
τοῖς ἀξίοις πειρασμῶν λύτρωσις * Παρεμθαλεῖ γὰρ,
φησὶν, ἄγγελος Κυρίου χύχλῳ τῶν φοβουμένων
αὐτὸν, xai ῥύσεται αὐτούς * δι᾽ ἀγγέλων xal μαρ-
τύρων τῶν λειψάνων τήρησις " Κύριος φυλάσσει
πάντα τὰ ὀστᾶ αὐτῶν, εἰ xal μυστιχώτερός πως
τούτων τῶν ὀστέων ὁ λόγος " δι᾿ ἀγγέλων xai Θεοῦ
πηροῦνται θυσιαστήρια, xai ναοὶ τῶν πιστῶν δια-
φυλάσσονται " δι᾿ ἀγγέλων δεήσεις xxl προσευχαὶ
ἀπὸ γῆς πρὸς οὐρενὸν τῷ Θεῷ προσάγονται, ὁμοῦ τε
χαὶ αἷ θεῖαι δωρεαὶ τοῖς ἀνθρώποις παρέχονται * καὶ

πᾶν μιχροῦ δεῖν ἐπὶ γῆς Θεοῦ δι' ἀγγέλων τελεῖται ἢ

μυστήριον.
Υ΄. Οὕτω ποτὲ τέταχεν ὁ Θεὸς ἀψευστεὶ τὰ Χερου-

δὶμ εἰδότα τηρεῖν τὸ ξύλον τῆς ζωῆς, τοῖς ἀναξίοις
ἀπρόσιτον * οὕτω σχηματίζει τῷ 'A6pzàu, cpto-
ἄγγελον αὐτῷ iv εἴδει ἀνδρῶν ἐπιστήσας χορὸν, τὸν
τρισάγιον τῆς Τριάδος μηνύοντα θεσμόν * οὕτω τε
αὖθις δύο ταύτης τῆς ἀγγελιχῆς Τριάδος ἐν Γομόροις
ἐμφανίζει τῷ Λὼτ, δειχνὺς ἐπί τι τῶν ἐχεῖςε τιμω-
piov ὅτι ὁ Πατὴρ χρίνει οὐδένα, ἀλλὰ τὴν πᾶσαν
χρίσιν δέδωχε τῳ Υἱῷ, συμπαρόντος αὐτῷ xal τοῦ
ἁγίου Πνεύματος φυσιχῶς * οὕτω xal Ἰακχὼδ ὀπτά-
νεται παλαιστὴς ἀγγελος, εἰς νόμου τύπον τοῦ δι᾽ ἀγ-
γέλου λαληθέντος * οὕτω xai Μωῦύσεϊ τῷ πάνυ ἐν πυρὶ
φλογὸς ἀγγέλων ὁ πύρινος ποταμὸς ὀπτάνεται τὴν ποη-
φόρον πυράρδευτον ἁλυμάντως περιφλέγων βᾶτον,
προδιαγράφων Θεοῦ ἐν ἀχανθηφόρῳ τῆς ἁμαρτίας φύ-
οἱ βροτῶν ἀσύγχυτον ἕνωσιν * οὕτω δι᾽ ἀγγέλων
ἀλοθρεύετο τότε ταχίστῃ τινὶ ἀψοφητὶ χειρὶ ἀξιοὶ τῇ
νυκτὶ Φαραωνίτιδος γονῆς τὰ πρῶτα νεογνὰ, ἀδλα-
ὕσὺς τηρουμένου τοῦ τῶν Ἑ ραίων φύλου * οὕτως
συνεδοῦντο ἐν σχοίνῃ, ἀγγελιχῇ τῇ χειρὶ ἁλινήχτῳ
βυθίῳ πηγῇ, ἄξονες τοῖς ἄξοσι σὺν τριστάταις στρα-
τηγοῖς " ὅθεν χαθορῶντες δὴ οἱ ἀλάστορες τὰς ἀγ-
Ὑελικὰς αὐτὰς συμποντιζούσας δυνάμεις, ἔλεγον "
Φύγωμεν ἀπὸ προσώπου Ἰσραὴλ, ὅτι Κύριος ὑπὲρ
αὐτῶν πολεμεῖ τοὺς Αἰγυπτίους. Οὕτω μετὰ τοῦτο
αὖθις ἐν στύλῳ πυρὸς μορφωθεὶς ἄγγελος θεῖος,
ὁδηγὸς ὡς Χριστὸς τοῦ λαοῦ, dvsüs(xvuto ἀπλανὴς,
οὗ τὸ χάλλος τοῦ προσώπου νεφέλης περιδαλλόμε-
voc εἶδος, τὰς ἐπαύλεις xai χαταπαύσεις τῷ λαῷ
διακελεύεται * οὕτω προσιόντων πρὸς τὸ τῆς νομο-
θεσίας ὄρος τῶν νομοθετουμένων, διὰ πλειόνων ἀγ-
γέλων τὰς θεοτύπους ἐδέχοντο πλάχας, τῶν μὲν ἡχούν-
τῶν σάλπιγγας ἤχῳ, τῶν δὲ τὸ ὄρος πυριμορφούν-
των, xal ἄλλων ἐν γνόφῳ χαὶ ζόφῳ xal θυέλλῃ τοῦτο
διαχαπνιζόντων πρὸς τὸ ἔμφοδον καταστῆσαι λαὸν,
θεοῦ ἀφοδίαν νοσοῦντα * αὖθίς τι πάλιν δι᾽ ἀγγέλου
Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυῆ τὴν χατὰ τῶν ὁμοφύλων εὐηγ-
γελίζετο νίχην * xal ὅπως πλείονας ἀγγέλους τῷ ἀρχ-
ἀγγέλῳ συνάψωμεν (πείθομαι γὰρ τῷ ἑαυτῶν ἀρ-
χιστρατήγῳ ἀεὶ συνεφραίνεσθαι), ἄγγελος μὲν ποτε

angelorum Dei *!. Per colestes angelos, Dei myste-
ria orbi terrarum communicantur ; per angelos fit
aquarum fontiumque custodia simul et medela, per
angelos tentationibus qui digni sunt liberantur;
Castrametatur enim, inquit, angelus Domini in cir-
cuitu timenlium eum, ut ipsos liberet * ; per angelos
martyrum quoque reliquie custodiuntur : Dominus
custodit omnia 0425 eorum , quanquam mystica
potius hoc loco est ossium appellatio; per angelos
altaria Dei oustodiuntur, οἱ fidelium templa ser-
vantur; per angelos preces orationesque de terra
in celum ad Deum deferuntur, simulque divina
dona hominibus exhibentur; omne denique prope-
modum Dei mysterium per angelos in terra perfi-
citur.

3. Sic olim vere Deus constituit Cherubinos qui
vite lignum apte custodirent, ne indignis iter ad
illud pateret Sic Abrahamo speciem obtulit misso
ad eum trium angelorum in humana forma choro,
qui sanctissimum Trinitatis significavit decretum.
Sic rursus duos ex illa angelica Trinitate ostendit
Loto in Gomorrhorum urbe, per ponam ibi infli-
ctam demonstrans, a Patre neminem judicari, sed
omne judicium Filio esse traditum, sancto quoque
substantialiter Spiritu intercedente. 8io etiam Ja-
cobo apparuit luctator angelus, ad legis typum quae
per angelum edicta fuit. Sic etiam Moysi illi magno
in ignis lamma angelorum igneus fluvius visus est,
herbidum rudum igneirrigans etsinedetrimentoam-

C burens, portendens scilicet Dei cum spinosa peccatis

mortalium naturainconfusam adunationem. Sio per
angelos celerrima quadam sine gladio manu, silente
nocte, Pharaonitice geniture primi surculi pessum-

dati fuerunt, incolumi Hebreorum populo. Si ange-
lica manu, fune velati, alligati fuerunt, natantesin :

profundo stagno, axes axibus, cum dicibus ac tri-
bunis. Quamobrem illi exseorabiles visis angeliols
qu» submergebant virtutibus, dixerunt : Fugiamus
a conspectu Israelis, quia Dominus pro ipse pugnat
contra JEgyptios *. Sic deinde rursus sub ignes
columnse specie angelus Dei, dux minime devius
veluti Christus populi, apparuit; cujus pulcher vul-
tus nebule ferma obvolutus, stationes pausasque
eidem populo designabat. Ita accedentes ad legisla-
tionis montem ii, quibus lex danda erat, per plures
angelos a Dso scriptas receperunt tabulas, quorum
alii tubis personabant, alii montem ignea specie
vesliebant, alii obscuritate tenebris atque procella
fumantem illum reddebant, ut perterrefacerent po-
pulum, cui insitus erat morbus Deum non timendi.
Postea vero per angelum Jesus quoque Navi fllius
victoriam de popularibus suis relatam nuntiavit.
Atque ut plures angelos archangelo copulemus,
credo enim eos cum suo semper duce in gaudio ver-
sari, angelus olim Hierosolymis Israelem vastabat,

^ [ Reg. 1,8. ** Psal, xxxi, 8. "Ibid. 21. ΜΗ Exod. xiv, 25,

Vou

N
^

T35

S. THEODORI STUDITJE

736

donec magnus David boves in area Sionis immolans À iv Ἱερουσαλὴμ τὸν Ἰσραὴλ διωλόθρευεν, ἕως ἂν ὁ

cum ipsis triturantibus curribus eos obtulit holo-
caustum. Atque ita populi plagam inhibuit. Quam
hinc nobis cogitationem injiciens, vel quam admo-
nitionem ? Nempe quod solum per crucis ligna ob-
Jatum Christi sacrificium, Dei iram adversus mun-
dum sedavit. Illio enim vere magnus Dei Phinees
(zelator) conatitit, factaque pro nobis propitiatione,
clades cessavit.

&. Illud quoque animadvertere equum est, quo-
niam ipse supremus dux trahit nos ad orationem
de angelis prosequendam; curnam cum sint
unius omnes substantie, non unam neque si-
milem figuram aspectumque in terram adve.
nientes ostendant hominibus? sed modo adole-
scentulorum speciem pre se feraat, modo militum,
aliquando etiam equitum, item animalium sex alis
et multis oculis instructorum, insuper leonum,
boum, aquilarum,interdum etiam equorum igneo-
rum, necnon rotarum et curruum? Divus ergo
Isaias cum divinam illam adeoque tremendam vidit
Dominicam sessionem in sublimi throno, in quo
(ut ipse videbat) universi mundi Deus considebat,
astitisse dixit illi in forma sex alis instructa, cel-
sissimas angelicorum simul et cherubicorum ordi-
num potestates; et duabus quidem alis facies suas
velasse, aliis vero duabus pedes suos operuisse
[duabus denique reliquis volasse *.] Jam dum su-
pernas atque inferiores partes cireumtegerent, signi-
ficabant videlicet, hac oblata specie, tum superis
in colo, tum inferis in terra invisibile osse, arca-
num, et obteclum divinitatis mysterium. Vel ob
id fortasse utramque extremitatem tegebant, quia
res &nte Dei Verbi Christique de colo adventum

' * incomprehensibiles sunt, itemqueille postejusdem

'essumptionem. Attamen mediis illis, que incarna-
tionis tempore evenerunt, credens Ecclesia in cc-
lum tanquam alis convolat. Fortasse item per hoe
vultum pedumque velamentum, nobis innudnt
sanctissimi Seraphini, neque initfum neque finem
divine nature spectari, aut comperiri, aut intelligi
posse. Nam faciei tegumentum invisibilitatem de-
notat increate nature ; pedes autum vicissim velati,
significoant haud posse quemquam Deo accedere
aut propinquare.

5. Deinde ait divus propheta, visionis hujus spe- ἢ

ctator, plenam fuisse domum gloria Dei. Notus enim
in Judza Deus, et apud. Israelem tantummodo ma-
gnum nomen ejus 5. Sed tamen notum erat spiriti-
bus intellectaalibus. presciis et perspicacibus in-
carnationis sedentisque in throno Verbi Dei myste-
rium : et quod ab bominibus ceu homo cernendus
foret, et incorporeus corporandus, et qui vel ipsis
immaterialibus invisibilis erat, abs materialibus
quoque per carnem aspiciendus ; alque universam
terram gloria sua et laudibus beneflciorum suorum

4 [ga. 1, r1, passim. 46 Psal. rxxv, 2.

μέγας Δαδὶδ τοὺς ἐν τῇ ἅλῳ τῆς Σιὼν θεοθυτήσας
βόας, ἐν τοῖς ἁλωηφόροις τούτους ὁλοχαύτωσε, καὶ
οὕτω τὴν τοῦ λαοῦ πληγὴν ἔπαυσεν * ἵνα τί πά-
θωμεν, καὶ τί παιδευθῶμεν ὅτι μόνη ἡ διὰ τῶν ξύ-
λων τοῦ σταυροῦ προσένεχθεῖσα Χριστοῦ θυσία τὴν
τοῦ Θεοῦ ἀπειλὴν τῆς οἰχουμένης κατέπαυσεν ᾿ ἐκεῖ
γὰρ, ὡς ἀληθῶς ὁ μέγας Θεοῦ Φινεὲς ἔστη, χαὶ ἐξ-
ἰιλάσατο ὑπὲρ ἡ μῶν, xai ἐκόπασεν 1j θραῦσις.

δ΄. Σχοπῆσαι δὲ θέμις χἀχεῖνο, τοῦ ἀρχιστρατήγου
ἡμᾶς χειραγωγοῦντος ἐπὶ τοῦ τῶν ἀγγέλων λόγου *
πῶς οὖν μιᾶς οὐσίας ὄντες οὐ μίαν οὐδὲ ὁμοίαν τὴν
μορφὴν xal τὴν ὀπτασίαν ἐπὶ γῆς ἐπιδημοῦντες ἐπι-
δείχνυνται ἀνθρώποις ; ἀλλὰ ποτὲ μὲν νεανίσχων
μορφὴν ἐπιδείκνυνται, ποτὲ δὲ στρατιωτῶν, xal ἄλ-
λοτε ἱππέων, καὶ πάλιν ἑξαπτερύγων xai πολυομ-
μάτων, xal αὖθις, λεόντων, εἶτα βοῶν, καὶ πάλιν
ἀετῶν, ποτὲ δὲ xal ἵππων πυρίνων, xal πάλιν τρο-
χῶν xai ἁρμάτων ; Πσαΐας μὲν οὖν ὁ θεῖος, ὅτε
τὴν θείαν xal φριχωδεστάτην ἐχείνην χαὶ Δεσποτι-
xi» προεδρίαν τοῦ θείου χαθεώραχε θρόνου, ἐν d,
ὡς ἑώρα, ἐνίδρυτο ὁ τῶν ὅλων Θεὸς, ἐν ἑξαπτερύ-
γῶν εἴδει περιστάνα! ἔφασχεν αὐτῷ τὰς ἀνωτάτω
τῶν ἀγγελικῶν ὁμοῦ χαὶ χερουδικῶν τάξεων δυνάμεις"
χαὶ ταῖς [cod. αἱ pro ταῖς] μὲν δυσὶ, φησὶ, πτέρυξι
τὰ οἰχεΐα στνεχάλυπτον πρόσωπα, ταὶς δὲ ἄλλαις
δυσὶ τοὺς οἰκείους πόδας συνέσχεπον, [xal ταῖς δυ-
σὶν ἐπέταντο "] τὰ ἄνω xal τὰ χάτω περιχαλύπτου.-
σαι μέρη ᾿ σημαίνουσαι μὲν διὰ τοῦ ὑποδείγματος,
ὅτι καὶ τοῖς ἄνω ἐν οὐρανῷ, xal τοῖς χάτω ἐπὶ γῆς
ἀόρατον xal ἀπόχρυφον xai συγχεχαλυμμένον ὑπάρ-
χει τὸ τῆς θεότητος μυστήριον - ἢ τάχα διὰ τοῦτο
τὰς ἀρχὰς xai τὰ τέλη ἔσχεπον διδάσχοντες, ὅτι xat
τὰ πρὸ χαταθάσεως τοῦ Λόγου xzi Θεοῦ xal Χριστοῦ
ἀχατάληπτα, ὡσαύτως καὶ τὰ μετὰ τὴν αὐτοῦ ἀνά--
ληψιν " τοῖς δὲ ἐν τῇ σαρχώσει, μέσοις ὡσανεὶ πτε-
ροῖς, πιστεύουσχλ ἡ Ἐχχλησίχ, εἷς οὐρανὸν ὑψιπε-
τεῖ * ἴσως διὰ τοῦ ὑποδείγματος τῆς σχέπης τῶν
προσώπων χαὶ τῶν ποδῶν ἐχεῖνο ἡμῖν αἰνίττονται
τὰ πανάγια Σεραφὶμ, ὅτι οὔτε ἀρχὴν οὔτε τέλος τῆς
θείας φύςεως ὁρᾷν Tj ἐξευρεῖν ἢ ἐννοεῖν δυνατόν *
ἣ μὲν γὰρ τοῦ προσώπου σχέπη, τὸ ἀόρατον ἐδήλου
τῆς ἀκτίστου φύσεως * ἣ δὲ τῶν ποδῶν πάλιν, τὸ
ἀπρύσιτον xal ἀπροσπέλαστον.

ε΄. Εἶτά φησιν ὁ θεῖος προφήτης ὁ ταῦτα ὁρῶν, ὅτι
xxi πλήρης ὁ οἶχος τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ. Γνωστὸς
Xv τότε ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ ὁ Θεὸς, xai ἐν τῷ Ἰσραὴλ
μόνῳ μέγα τὸ ὄνομα αὐτοῦ - ἀλλ’ ὅμως ἦν τοῖς
νοεροῖς προεωραχότα tà διορατιχὰ τὸ τῆς ἐνανθρω--
πήσεως αὐτοῦ ἐπὶ θρόνου χαθεζομένου Θεοῦ Λόγου
μυστήριον * καὶ ὅτι ἐπὶ γῆς ἀνθρώποις ὧσ ἄνθρωπος
μέλλει ὀπτάνεσθαι, xai ὁ ἄσαρκος σαρχοῦσθαι, καὶ ὁ
αὐτοῖς τοῖς ἀύλοις ἀόρατος, καὶ τοῖς ὑλικοῖς γίνεσθαι
διὰ σαρχὸς ὁρατός * xai πληροῦν πᾶσαν τὴν γῆν τῆς
δόξης καὶ τῆς αἰνέσεως xal τῆς χάριτος αὐτοῦ * ἐχ-

191

ORATIO VI. — IN SANCTOS ANGELOS.

138

mÀayivta τὴν ἄφραστον xal ἀχατάληπτον συγχατά- A replelurus. Ideoque attoniti ob eam insperatam et

ὅασιν, xal θαυμάσαντα τὴν ἄῤῥητον ἣν εἰς ἀνθρώ-
ποὺς ἔμελλαν ἐνδείχνυσθαι τὴν ἑαυτοῦ ἀποχάλύψιν,
εὐχαριστίας ὁμοῦ ἐκπλήξεως ἄναχεχράγεσαν
ὕμνον βοήσαντα, Ἅγιος, ἅγιος, ἄγιος Κύριος Σα-
6260, πλήρης πᾶσα i, Àr, τῆς δόξης αὐτοῦ " τὴν
μέλλουσαν τῶν Ἐχχλησίων δόξαν προφητεύοντα Xpt-
στὸν τὰ μαχαριώτατα Τεραφίμ * διό φησιν ὅτι ἐπλη-
σθη͵ πᾶσα ἡ γῆ τῆς δόξης αὐτοῦ ^ Ópa τί γίνεται "
Ἐπέρθη, φησὶ, τὸ ὑπέρθυρον ἀπὸ τῆς φωνῆς,
τουτέστιν ἔπέρηθη f, ἄνωθεν συνέχουσα τὸν Ἰουδαϊκὸν
ναὸν καὶ λαὸν σχέπη xai ἀντίδηψιτ, xal ἐπλήσθη ó
οἶχος καπνοῦ, ἤγουν ἐρημώσεως xai σχότους, πλάνης
χαὶ ἀγνωσίας * προσέχετε μετὰ ἀχριθείας, παραχα-
Aq - ὅτε 7j ἡ γῆ πᾶσα ἄδοξος ἐν πλάνῃ xai ἀγνωσίψ,
πλήοης ἦν ὁ οἶχος τοῦ ναοῦ τοῦ ᾿Ιουδαϊκοῦ δόξης " ὅτε
δὲ πᾶσα ἣ γῆ πλήρης δόξης xai ἐπιγνώσεως Θεοῦ
Ἰέγονς, Τότε ὁ οἶκος τοῦ Ἰσραὴλ ἐπλήσθη χα-
πνοῦ, σθεσθέντος αὐτοῖς τοῦ νομιχοῦ λύχνου - ὅπως
φησὶν ὁ Χριστὸς, οἱ μὴ βλέποντες ἡμεῖς, βλέψωμεν *
οἱ δὲ βλέποντες Ιουδαῖοι, τυφλοὶ γένωνται * ἀλλὰ
καῦτα piv "Hocala;.

S . Ἰζεχιὴλ δὲ πάλιν, ὁ πρὸς θεοπτίας, εἰ xat τις
ἄλλος, τὸν νοῦν ἐπιτηδείως ἔχων, οὐ μόνον δὶς ἀλλὰ
πετράμορφα ζῶα τοὺς ἀνωτάτω τῶν ἀσωμάτων ἀγ-
γέλων τεθεώρηχε νόας, προδιατυποῦντας οἶμαι σα-
cic χαὶ ἔν αὐτοῖς ἐνανθρωπήσεως τοῦ ᾿Εμμανουὴλ
ix Παρθένου μυστήριον * περιείχετυ γὰρ ἐν τοῖς
ζώοις sl6oq ἀνθρώπου xxi σχῆμα βοὸς xa: τὸ τρίτον
λέοντος, τὸ δ᾽ ἀνώτερον τούτοις, ἀετοῦ * ὡς γὰρ ἀν-
θρωπος, ἀληθῶς ἐφάνη ἐπὶ γῆς Χριστὸς, ὁ ὄντως
ὁμοῦ Θεός τε χαὶ ἄνθρωπος - ὡς βοῦς εἰς σφαγὴν
ὑπὲρ τῆς τοῦ χύσμου σωτηρίας * ὡς λέων, δυνάμει ἐχ
vaguw ἐξεγερθεὶς ἀνέστη ^ ὡς ἀετὸς, εἰς οὐρανοὺς
ὑψωθεὶς ἀνελήφθη * T, xxi οὕτως πάλιν ἐπὶ Χριστοῦ
ἐχλυξτέου τὰ ζῶα * ἄνθρωπος, ὡς λόγος λογιχὸς xai
εἰχὼν to) Θεοῦ τοῦ ἀοράτου, διὰ τὸ τῆς ψυχῆς xai
τοῦ νοῦ νοερὸν xal ἀόρατον * βοῦς, ὡς δυνατὸς ἀρχ-

*
X2t

4 ^ To? 7€ * - ,
ἱερεὺς xri τὸν ζυγὸν τοῦ σταυροῦ ἐπὶ τὸν ὦμον oé-

ρων, χαὶ ἡμῖν τοῖς ἀλόγοις ἐν τῷ τόχῳ συμφατνιάσας
ἐν Βηθλεὲμ, καὶ τὸν σπόρον τοῦ εὐαγγελιχοῦ λόγου
πάσῃ τῇ q7 κατασπείρας λέων ὡς βασιλεὺς ἡμῶν
τῶν ποτε ἀγρίων χαὶ ἀνημέρων xai αἱμοδόρων καὶ
σαρχόδόρων ἀκαθάρτων ἐθνῶν * ᾿Εὐασίλευσε γὰρ,
φησὶν, ὁ Θεος ἐπὶ τὰ ἔθνη * οὐ μόνον δὲ λέων ὁ Χρι-
στὸς, ἀλλὰ xai σχύμνος λέοντος, ὥς φησι περὶ αὐτοῦ
Ἰχκὼδ, τουτέστι βασιλέως υἱὸς, ἐκ βασιλιχοῦ πα-
πρὸς προελθών - διὸ xai ἀετὸς ὡς βασιλεὺς τῶν οὐρα-
νίων πετεινῶν πτερωτῶν, νοερῶν ἀγσελιχῶν ἁγίων
δυνάμεῶν * πτερωτῶν, ὡς ἡμῶν τῶν τοῦ Χριστοῦ
σχεπαστιχῶν οὐσῶν φρουρητιχῶν "
πτερωτῶν, ὡς εὐχινήτων xal τῶν γηΐνων πάντων
ὑψηλοτέρως ἐχόντων * πτερωτῶν, ὡς τῷ θείῳ ἔρωτι
ἀεικινήτως xai ἀχορέστως ἐχόντων * πολυομμάτων,
ὡς τῷ θείῳ σωτὶ πλουσίως ἐλλαμπομένων, χαὶ ὑπό
τίνος ὕλης πρὸς θεωρίαν οὐχ ἀντισχοτουμένων * διὸ

-«-- ^
νεοττῶν χαι

XLIX, 9.

incomprehensibilem condescensionem, mirantesque
ineffabilem quam hominibus Verbum facturum erat
suimet revelationem, gratiarum simul et stuporis
hymnum oanebant clamantes: Sanmctus, sanctus,
sanctus Dominus Deus Sabaoth, plena est omnis terra
gloria ejus " ; Christum videlicet, qui Ecclesie glo-
ria futurus erat, ita vaticinabantur beatissimi Sera-
phim: idcirco, aiunt plenam universam terram
gloria illius. Vide quid factum sit. Elevatum est
superliminare a voce clamantium “ὃ, id est sublatum
fuit, quod Judaicum lemplum populumque conti-
nebat septum et tutamen, et domus fumo repleta,
id est solitudine, tenebris, errore, et inscitia. At-
tendite diligenter, queso. Quando universa terra

B in ignominia errore et inscitia versabatur, tuno Ju-

deici templi edificium plenum gloria fuit. Quando
autem universa terra gloria et Dei cognitione plena
evasit, tunc domus Israelis fumo repleta est **, ex-
stincto ipsis legali candelabro; ut, sicut Christus
dixit, nos antea nihil videntes, videremus : et
qui videbant Judei, ceci fierent. Hactenus Isaias.

6. Ezeobiel item *!, qui ad Dei visiones, si quis-
quam alius, mentem comparatam habuit, non ut
biformia tantum, sed ut quadriformia animalia,
supernas incorporeorum angelorum vidit mentes,
prefigurantes, ut reor, manifeste his formis iocarnati
in Virgine Emmanuelis mysterium. Erant in ani-
malibus forma hominis, figura bovis atque leonis ;
et his sublimior, aquile. Namque ut homo, vere
apparuit in terra Christus, qui vere Deus simul
est et homo. Ut bos, ad cedem propter mundi sa-
lutem. Ut leo, potenter a mortuis resurrexit. Ut
aquila, in celum sublimis conscendit. Vel aliter
etiam de Christo explicanda sunt animalia : homo,
ut Verbum rationale et imago Dei invisibilis, pro-

pter anim& ac mentis intellectualem vim et invisi- :

bilem : bos, ut potens sacerdos, et orucis jugum
humeris ferens, et nobiscum ceu irrationalibus,
parius tempore, apud Bethleemum in presepi repo-
situs, semenque evangelici verbi per universam
terram disseminans. Leo, ut rex noster, qui tunc
eramus silvestres et sevi et sanguinolenti et car-
nivori impurique ethnici: Regnavit enim, inquit
Scriptura, Deus super gentes **. Neque leo tantum
Christus, verum etiam leonis catulus, ut ait de illo
Jacobus 55; id est regis filius, ex regali patre pro-
cedens. Ideo etiam aquila, ut celestium volucrum
alatorum rex, id est. angelicarum, intellectualium
ac sanctarum potestatum. Alatos dicit, ceu nos, qui
Christi sumus pulli, contegentes ac tutantes : ala-
tos, ut agiles, et supra terrena omnia alte volantes :
alatos, ut. divino amore incessanter et sine satie-
tate fruentes. Multioculos quoque dicit, ceu divino
lumine abundanter illustratos, nullaque materia
quominus contemplentur infuscatos. Ideo spiritus

41 [sa, vi, Á&.. 48 Ibid. 9. 49 Ibid. 9 Matth. xim, 14. '! Ezech. r, 1 seqq. ** Psal. xi1vj, 9. 5 Gen.

i

LI
4

799

S. THEOUORI STUDITJE

7140

etiam dicuntur, ut immateriales, incorporei, invi- Α xa? πνεύματα λέγοντα, ὡς ἄνδλα xd ἄσώματα

sibiles, immortales, haud crassi sed aerei, gratise-
que beneficio incorruptibiles et inexstinguibiles.

7. Rem tibi persuadeat etiam ille angelus Domi-
ni, qui cum ipsius Domini epecie venit ad Azariam
ejusque socios δ᾽ ; is qui cum sit igneus spiritus,
rogum frigefeoit ; qui roris potius quam ignia fe-
racem flammam effecit. Quodque miraculo mirabi-
lius est, eos quos intra ventrem flamma conceperat,
peperit illesos : qui autem extra suum conceptum
erant, eos ut impios pessumdedit. Hoc nimirum
divine virtutis robur, angeli potentia fortissima,
adeoque valida vt universum mundum uno tempo-
ris puncto possit pessumdare Testis Senacherimi,

per unum angelum, Chaldaica nocturna clades, qua p

centum octoginta quinque millium multitudo tacite
et absque gladio interfecta fuit **: quod ut nunc ce-
lerrime de presentibus quoque Chaldeis flat, Deum
rogamus. Item translatus satis leviter fuit &b angelo
immateriali materialis carneusque Habacucus de
Jerusalem finibus Babylonem usque, cibum ferens
propheta sodali suo prophete Danieli, qui lacus
carcere detinebatur: ingressusque est illuo et rediit
incolumis *^, ob figurandam Christi sepulturam, la-
cus sigilla intacta conservans : ut sicut Christus ex
morte inferisque, sic etiam propheta ex feris an-
thropophagis rediret incolumis, demittens potius
orco eos qui ipsum ad orcum detulerant. Sicut
contra Chaldeos, ita hoc contigit decreti Dei in-

corruptum judicium, quí facit angelos suos spiritus, (C

et ministros suos ignem ardentem 9? ; prout in sacris
Litteris beati angeli sepe nominantur, ceu huma-
narum passionum purgatores, amburentes castigan-
tesque qui sunt Deo contraria, lucemque obseura-

-*tis mortalibus impertientes.

8. Equorum quoque figuris representantur, ut
Zacharias ait 5, quia res divina quelibet facili

cursu utitur. Ilem quasi ignee rote visi sunt, cem

qui cclestem sphaeram circumeunt aímul et habi-
tant. Voz quippe £onilrui ἐμὲ ἐπ rota "5. Quare et
curru igneo Elias Thesbites de terra assumitur 59:
qui typus manifestus fuit, quadrijugus scilicet cur-
rus, quoniam ex quatuor elementis concreta est
nostra natura, non sine qua in colum sursus con-
scendit qui hanc gestavit et rexit, prout voluit,
Deus Verbum. Equi autem regalium currum, san-
ctorum angelorum imago erant: Currus enim Dei,
inquit, decem millia convivantium et festum agen-
tium *!. Aspexit etiam Daniel in visione virum hu-
mana prorsus specie in throno sedentem, Anti-
quum dierum Deum: Et millia millium, inquit,
assistebant ei, el mille myriades ministrabant ei **,

V [I Parel. xxvr, 17 seqq. 5*5 IV Reg. xix, 35.

58 Zachar. 1, 8. 9? Psal. xxvi, 19. |

(11) De substantia angelorum note sunt Patrum
varie opiniones. Videsis saltem Petavium.

(12) Intelligit, puto, Theodorus Mohammedanos

9 [Iv Reg. I1, 11

καὶ ἀόρατα xai ἀναψηλάφητα χαὶ ἀθάνατα χαὶ
ἀπαχῆ καὶ ἀέρια (44), xal χάριτι ἄφθαρτά τε xai
ἀνόλεθρα.

ζ΄. Καὶ πειθέτω σε ὁ ἄγγελος Κυρίου εἰς αὐτοῦ
τοῦ Κυρίου συγκατελθὼν τὸ εἶδος τοῖς περὶ ᾿Αζαρίαν,
ὁ πυρέμψοχος καὶ τὴν πυρὰν ψύχων, ὁ δροσοφόρον
ἀντὶ πυρφόρου ἀποτελέσας τὴν φλόγα “ τὸ δὲ τοῦ
παραδόξου παραδοξότερον, ὅτι oUc μὲν ἔνδον ὡς ἐν
γαοτρὶ συνέλαδεν ἣ φλὸξ, ἀπεχύησεν ἀδλαθεῖς - οὔς
δὲ ἐκτὸς ἀσυλλήπτους ἀμφ᾽ αὐτὴν περιεῖχεν, ἐλυ-
μαίνετο ἀσεδεῖς * τοῦτο ῥοπῆς θείας δυνάμεως ἀγ-
γέλου ἐξουσία παναλχὴς χαὶ οὕτως ῥωμαλέα, ὡς καὶ
κόσμον ὅλον ἐν ἀχαριαίῳ δυναμένη ὁλοθρεύειν "
xxi μάρτυς 3j κατὰ Σεναχερὶμ ἑνὸς ἀγγέλου θείου
Χαλδαϊκὴ νυχτολεθρία θνῆσις, ἀψοφητὶ ἑχατὸν ὀγ-
δοήχοντα πέντε χιλιάδων πληθὺν ἀξιφὶ θανατώσασο -
ἢ δὴ τάχιστα xal νῦν τελεῖσθαι ἐν τοῖς παροῦσι Χαλ-
δαίοις (12) Θεὸν ἱκετεύομεν μετεχομίζετο δὲ καὶ
χούφως ὑπὸ ἀγγελιχοῦ dÓloo à ἔνυλός τε καὶ σαρ-
κοφόρος 'A66axobu ἐξ ὁρίων Ἱερουσαλὴμ πρὸς Ba-
δυλῶνα, ἐπιφερόμενος ὁ προφήτης τῷ συμποφήτῃ
Δανιὴλ τροφὴν, λάχχου φρουρᾷ τότε ὁπάρχοντι, καὶ
slef: ὁμοῦ xal ἐξήει ὀλυμέντως, εἰς Χριστοῦ τά-
qoo τύπον τηροῦντας ἐνλαχχίους σφραγῖδας * ἵν᾽ ὡς
ix θανάτου xai ὅδου Χριστὸς, ἀνέλθῃ καὶ προφήτης
σωθεὶς ἐκ θηρῶν ἀνδρολέθρων ἀντιχαγῶν τῷ dO
τοὺς αὐτὸν ἐν τῷ ὅδῃ κχατενέγκαντας * καθάπερ ἐπὶ
τῶν Χαλδαίων, ἰσοτύπως γεγένηται αὕτη ἣ τῆς ψύ-
qou Θεοῦ ἀδέκαστος Ox», Τοῦ ποιοῦντος τοὺς ἀγ-
γέλους αὐτοῦ πνεύματα, xal τοὺς λειτουργοὺς
αὐτοῦ πῦρ φλέγον “ xa0' ἃ ὑπὸ τῶν ἱερῶν λόγων
ot μαχάριοι προσαγορεύονται ἄγγελοι, οἶμαί που, ὡς
καθαρτιχοὶ πολλάχις τῶν ἀνθρωπίνυν παθῶν, χαυ-
στιχοὶ καὶ τιμωρητιχοὶ τῶν ἐναντίων θεοῦ, καὶ φω-
τὸς μεταδοτιχοὶ τοῖς ἀφωτίστοις βροτῶν,
η΄. Ἵππων δὲ πάλιν ὁρῶνται τοῖς σχήμασιν, ὡς
Ζαχαρίας φησὶν, ὡς δξυπόρως παντὶ τῷ θείῳ δια-
«ρέχοντι * τροχῶν δὲ πυρίνων ὡς τὸν οὐράνιον πε-
ριπολοῦντες ὁμοῦ xol οἱχοῦγτες τροχόν " Φωνὴ γὰρ
φησὶ, τῆς βροντῆς σου ἐν τῷ τροχῷ * διὸ xai ἐν
ἅρματι πυρὸς Ἠλίου ὁ θεσδίτης ἀπὸ γῆς ἀνα-
λαμθάνεται * ὅπερ τύπος ἦν σαφὴς, τό μὲν τέθριπ-
mov ἅρμα ἐκ τῶν τεσσάρων στοιχείων συγχειμένης
ἡμῶν φύσεως, μεθ’ 7; xal εἷς οὐρανὸν ἄνωθεν ἀνῆλ-
θεν ὁ ταύτην φορέσας xai ἡνιοχήσας καθὼς ἠδουλὴ-
θη Θεὸς Αόγος. Οἱ δὲ ἵπποι τῶν βασιλικῶν ὀχημάτων
ἁγίων ἀγγέλων ὑπῆρχον ὑπόδειγμα" Τὸ γὰρ ἅρμα
τοῦ θεοῦ, φησὶ, μυριοπλάσιον χιλιάδες εὐθηνούν-
των xal ἑορταζόντων. εἴδε δὲ xal [Δανιὴλ ὡς dv
ὁράσει ἄνδρα πάλιν ἀνθρωπόμορσον ἐπὶ θρόνου ἐνι-
δρυμένον͵ τὸν Παλαιὸν τῶν ἡμερῶν Θεόν - Καὶ χίλιαι
χιλιάδες, φησὶ, παρειστήχεισαν αὐτῷ καὶ μύριαι

5 Dan. xiv, 32 seqq. 57 Psal. cm, &; Hebr. 1, 7.
. 95 Psal. 1xvi, 48. ** Dan. vri, 9.

qui ex intima Asia adversus Grecum Christianorum
imperium megnis viribus adventabant.

1M

ORATIO VI. — IN SANCTOS ANGELOS.

"TR

μορεάδος ἐλειτούργουν χὐτῷ ἀλλὰ ταῦτα μὲν xxl ἢ Sed hac quidem, et quecunque hojeumodi esat, ia

ὅσα τοιαῦτα ἐν cà Πελειξ, ὡς ἔν éodpxz xxi ὁς-
-τϑίαις διττοξοιντὸ ^ ἐπεὶ οὔτε οὐνί:ν Θεοῦ οὔτε μ0’-
oiv, οὔτε σχῆμα οὖτε C6»; οὔτε xiÀhe; τις τῶν ἐν
σαρκὶ εἶδε τώτουτε, οὔτε εἰξέσθα: δύνατα:, ὡς à ἱεοὺς
ἐμᾶς διδάσχε: λόγος ἄλλ οὔτε ἀγγέλου τὴν o-
zur» T, τὶς ἴτχοξεν 7, ἐθεῖσστο.

δ΄, Οὐχοῦν δεῦςο ἀπὸ τῆς σχιῶς ἐπὶ τὴν Μαισὴν
διαθήκην διάδεθ:, xal τὰς ἀυυτλιχὰς τοσνότεοον δ:5-
χονίας χατύπτευτον ἔχει μὲν οὖν τοῖε γχορέςχης καὶ
τῶν προχρίτων ὁ ἔξποχο: τῆς ἀνωτάτω oir
ἀσωμάτων λειτουόγῶν, ἐχφάντω: θεομύστης
ἀποῤῥήτων τοῦ Θεοῦ πρὸς ἀνθοώτους μυ-
στηοίω;, Γαδοιτλ ὁ θερείκελος λάτρις Θερέχα:-
cX χαροποιὸς πρὸς τὴν βροτείαν φύσιν, καὶ
ποὸς πανάοθορον χόρην ^ πρὸς T» εἰσήει τὴν
μορφὴν αὐτοῦ κατ᾽ οὐσίαν, ὡς ἔστιν ἐπιδεικνὺς τῷ
Ξανσέμνῳ᾽ póvr γὰρ ἡ ἁγία Θεοτόχος, ὥς zm,
ἀγγελικὴν ὡς ἔστι xai ὡς γέγονεν, ἰδέσθαι δεδύνη,.
ται, ἵν᾽ ἐχ τοῦ χάλλους τοῦ ὁουλιχοῦ ὑπεοθαυμάσῃ τὸ
χάλλος τὸ Δεσποτιχόν ^ 0:0 xz: προστάξει θείᾳ εἰσήει
τρὸς αὐτὴν ὁ ἀρχ'στοάτηγος, κάλλος ἀμέχανον
αὐτῇ ἐνδειχνύμενος, xai μορφὴν αὐτῶν τῶν ἡλια-
xi ἀχτίνων λαμποοτέρχν τυγχάνουσαν, Lziua
πρησδιχνοίγων τῇ ἀρθόρῳ τὴν πανάξθορον τῆς οἷ-
χείας μορφῆς ἰδιότητα : ἄθεν xai εἴδεν εἶδος μιχροῦ
xai ἀϊδίου ἀποῤῥοῆς ἀνταπαύγασμα᾽ εἶδεν ὥραν ὑπὲρ
ὥραν ὡραϊσμένην ὡραιότητος" εἶδε χάλλους λαμπηδό-
νὴ ξένην ἢ xztà συνήθειαν " εἶδεν οὐσίας ἀσωμάτου
ντομαρυγὰς ὑπερδαλλούσας τὰς ἡλιαχάς " εἶδε λο-

Vetore Testamento visionibus οἱ apperitienibus ge-
rabanatar ; quoniam Dei »obtantiam neque formam,
neque izarem, aequespeciem, neque pulchritadinem
quisquam in carne vivens unquam aspexit. neque
aspicere potest, ceu sacre nos docent Littere. Sed
ne angeli quidem substantiam quisquam petait vi-
dere.

9. Age itaque ab umbris ad Novum Testameataem
transi, et angelica perspicacius ministeria coatem-
plare. Venit aliquando chori duotor, et electorem
superni cetus incorporeorum ministrorem princeps,
mysticus arcanorum Dei mysteriorum apud homi-
nes relevator, Gabriel, Deo similis famulus, geedii
et letiti» nuntius mortalium naturee, ad integerri

p mem puellam ; ad quam est ingressos, formam

suam, qualis ejus substantia est, veneretde Virgini
ostendens. Sola enim sancta Deiparae, ut aiunt, an-
gelicam uti reapse est, utque creata fuit, natoram vi«
dere potuit, at in famali formositate Dominicam pul-
cehritudinem ad miraretur. Ideo divinomandatoingres.
sus estad eam archengelus summam ei pulchritodi-
nem ostendens, formamque ipsis radiis solaribus luci-
diorem, sensim aperiens pure Virgini purissimem
formositatis sus proprietatem. Unde etiam vidit
speciem, seterni propemodum fluenti reflezum splen-
dorem. Vidit formositatem formositate majorem,
ornatum ipsius ornatus : vidit peregrinum splen-
dorem et preter solitum: vidit incorporea substan-
tie fulgores solaribus superiores : vidit rationalis
luciferi semper vivum splendorem : vidit animatam

ταοῦ ἑωσφόρου ἀείζωον αὐγήν" slós φλόγα ψυχι- C flammam, intellectualis lucis rutilantem claritatem.

xix, votoOu couc συναστράπτουσαν αἴγλην " ὅθεν
ὡς οὐκ ἄύλον χατατέθειχεν ἡ πάνσεμνος τοῦ ἀγγέ-
λου tà» θεωρίαν ὁμοῦ xal συντυχίαν, ὡς ἰδοῦσα ὃ
ἄλλη ἐπι ἐδέξατο φύσις.

ι΄. Δεσμεῖται δὲ xal Ζαγαλίας τῇ ἀφωνίᾳ ἁγίου
ἀπιστήσες ἄγγέλου " ἐπεὶ γὰρ ἔμελλεν εἰς φῶς
προέρχεσθαι ἐχ γαστρὸς ὁ τοῦ φωτὸς πρόδρομος τοῦ
ἀληθινοῦ Ἰωάννης, ἡ φωνὴ δηλονότι τοῦ βοῶντος
ἐν τῇ ἐρήμῳ ἡμῖν τοῖς ἐξ ἐθνῶν ᾿Εχχλησίας, τοῦ
νόμου γέροντα λέγων οὗ τύπον ἐχχληρῶν ὁ πατὴρ
Ζαχερίας, προτίχτει τοῦ Χριστοῦ μῆνας ἂξ τὸν
Ἰωάννην" Οὐχ ἦν γὰρ ἐχεῖνος τὸ φῶς " xai διὰ
τοῦτο πρὸ ἕξ ἔχει τὸν Ἰωάννην" μεθ᾽ ὃν Χριστὸς
ἐτέχθν͵, ὡς ἱδδόμν, τις ἡμέρα" αὐτὸς γάρ ἐστιν ὡς
ἀληθῶς ἡμῶν μυστικὴ τῶν Σαδδάτων ἀνάπαυσις, ἣν
εὐλόγησεν ὁ τῶν ὅλων Θεὸς καὶ ἡγίασεν * ὅτι ἐν αὖ-
τῇ xai δι᾽ αὐτῆς χατέπαυσεν ἀπὸ πάντων τῶν ἔργων
αὐτοῦ * xal αὐτός ἐστιν ὄντως ἀληθὴς τῆς μεγάλης
βουλῆς τοῦ Πατρὸς ᾿Αρχάγγελος, καὶ αὐτὸς Κύριος ὁ
θεὸς δυνάμεων " διόπερ αὐτῷ ὑπείχουσι xal δουλεύ-
ουσι xal διαχονοῦσιν ἐν παντὶ τρόπῳψ xai τό-
πῳ τῆς ἐνσάρχου οἰχονομίας αὐτοῦ οἱ ἅγιοι καὶ
φιλάνθρωποι ὡς φιλανθρώπῳ Δεσπότῃ οἱ ἄγγελοι
xai ποτε μὲν αὐτοῦ γεννηθέντος τὸ κατὰ σάρχα,
ἄγγελοι πρωτογνώστως τοῖς ποιμέσιν ἐπέστησαν,
μυσταγωγοῦντες τούτους τῇ ἐν Βηθλεὲμ αὐτοῦ φαῖ-

42 [sa, xp, 3. ** Joan. 1, 8.

Quare tanquam non immaterialem veneranda Virgo
excepit angeli visionem atque occursum ; oeu quae
viderat, quod nunquam oontigit natura.

10. Mutus fit Zacharias, qui angelo sancto non
crediderat: quia scilicel processurus erat ex utero
Ín lucem, vere lucis precursor Joannes, voz nimi-
rum clamantis in deserto **, nobis qui ex gentium
Ecclesia sumus, legis senectutem edicturua: cujus
typum gerens Zacharias gignit sez ante Christum
mensibus Joannem : Nom enim erat ille lus **;
ideoque ante sex menses suscepit filium Joannem.
Post quem Christus natus est, ceu septima quedam
dies. Ipae enim vere nobis est mystica Sabbatorum

D requies, cui benedixit universalis Deus, et eam

sanctificavit ; quia in ipsa et propter ipsam ab omni
opere suo requievit. Et ipse est reapse verus magni
paterni consilii archangelus ipse l)ominus ac Deus
virtutum. Quapropter ipsi subjiciuntur, et ser-
viunt, atque ministrant omnimodis et omni loco
per omne incarnationis tempus sanoti οἱ benigni
ceu sancto et benigno Domino angeli. Etenim nato
illo in carne, angeli prime notitie auctores pasto-
ribus fuerunt, nuntiantes hujus apud Bethleemum
in presepi nativitatem. Moxque admirantes ma-
gnum ejus et insperatum in paupercula forma hu-

7

"43

S. THEODORI STUDIT/E

144

mianationis mysterium, Gloria in excelsis Deo 95 A νοθέτῳ γεννήσει “ καὶ αὖθις ἀγασθέντες τὸ μέγα

magnifice elataque voce clamarunt. Item angelus,
ceu luminare coleste in stelle flguram conversus
vie dux fuit magis, vocans ad viam que dicit :
Ego sum via 56, Rursus oraculum edit angelus, post
magorum diecessum, Josepho, ut cum Matre ac
Jesu in /Egyptum migraret. Discedilque fugiens
Deus ab homine, arcano cconomie consilio, haud
equidem mortem timens, qui est hominum judex,
sed tibi figuram exemplumque prebens, finesque
timoris et virilis animi, quandonam et ubi et quare
opportunitate in cunctis utendum sit. Non tamen
usque ad /Egyptum tantummodo angelorum famu-
latus Dominum suum comitatus est, sed etiam ex
ARgypto reditum angelus Josepho indixit.

11. Deinde vero quid? Alia quoque ab angelis
factitata reperies. Angeli siquidem ad Jesum bapti-
zBtum ministraendi gratia in deserto aocesserunt :
non quod unquam ἃ Domino suo abfuissent, sed ut
tu, o fidelis, crederes, hominem baptisatum et
munditiem conservantem, angelos invisibiliter mi-
nistros custodesque habere. Unde et in Probatica
piscing, ad baptismi figuram, angelus sanationes
faciebat : qua in piscina magni consilii angelus
Christus homini jam triginta et octo annos para-
lytico salutem contulit : ipse tricesimo vilee suem
anno baptizatus, et illius quinque sensus fide Tri-
nitatis prodigiose, sanans. Sed parum abfuit, quin
quod est pre ceteris summum et mirabilius, in
sacris historiis de angelis relatum, indictum pre-
terirem. Quale vero est hoc? Illi scilicet circa
Christi vivificum sepulorum inexspectati et multi-
formes angeli, quorum vere peregrini et relatu ma-
jores fuerunt eo in loco sermones atque prodigia.
Qua in re illud in primis sedulo animadvertes,
quomodo cuncti Christo dilecti ierrigene currere
illuc dicantur, sed superne nature absque cursu

Mlic sedentes appareant. Petrus itaque exsurgens
ad monumentum currebat; sed alius discipulus:

Petro citius precucurrit. Et Maria Magdalene
currit, venitque ad Simonem Petrum. Kt alie Ma-
rie cuürrebant nuntium ferentes discipulis. Sed ei
ille apud Marcum mulieres cursim ἃ monumento
fugerunt. At non ita angeli cursu utuntur, sed illic
sedent, aliug ad caput, alius ad saxi pedes, ubi cor.
pus Jesu jacuerat, et alii quidem intra, lapidi in-
sident.

12. Quid ergo hinc discimus? Nempe eos qui
nondum divina myateria susceperunt, ceu terrige-
nas, merito currere, sicut etiam Paulus ait *', ut
comprehendant. Nam ad dilectum qui currit, cursu
utitur. Ideo sedisse dicuntur apud sepulcrum san-
ctissimi angeli, ceu jam gnari divinorum resurre-
ctionis mysteriorum : sed alius quidem ad caput
sedet, quia fortasse excelsioribus mysteriis initia-
tus: alius ad pedes, quia fortasse inferiorum ali-

46 Luc. n, 14. 66 Joan. xiv, 6. *' I Cor. 1z, 24.

xai παράδοξον αὐτοῦ τῆς πτωχοπρεποῦς ἔνανθρω-
πήσεως μυστήριον, τὸ, Δόξα, λαμπρῶς, ἐν ὑψίστοις
θεῷ, διαπρυσίως ἐκέκραγον * καὶ ἄγγελος ὡς φωστὴρ
οὐράνιος εἷς ἀστέρος τύπον μορφωθεὶς, τὴν ὁδὸν
ὡδοποίει μάγοις χαλῶν πρὸς τὴν ὁδὸν τὴν
λέγουσαν * Ἐγώ εἶμι ὁδός χρησμοτοδεῖ δὲ xal
πάλιν αὖθις ἄγγελος, ἀναχωρησᾶντων τῶν μάγων,
Ἰωσὴφ, σὺν τῇ Μητρὶ xai Ἰησοῦ τὴν ἔπαρσιν
ποιεῖσθαι ἐπ᾿ Αἴγυπτον" xal οἴχεται φυγὰς Θεὸς ἐχ
βροτοῦ οἱχονομιχῶς, οὐ φρίττων θνητὸν ὁ χριτὴς τῶν
βροτῶν, ἀλλά σοι τύπον xa εἰκόνα διδοὺς, καὶ ὅρους
δειλίας xal ἀνδρείας, πότε xal ποῦ xal καιρὸν εἰδέ-
ναι τοῖς πᾶσιν" οὐ μέχρι δὲ Αἰγύπτου ἡ τῶν ἀγγέ-
λων πρὸς τὸν ἑαυτῶν Δεσπότην λειτουργία, ἀλλὰ καὶ
ἀπ᾽ Αἰγύπτου ἄγγελος τῷ ᾿Ιωσὴφ μηνύει τὴν ἔξοδον.

ια΄, Εἶτα τί; καὶ τὰ ἄλλα περὶ ἀγγέλων εὕροις *
ἄγγελοι μὲν τῷ Ἰησοῦ βαπτισθέντι ἐν τῇ ἐρήμῳ εἰς
διαχονίαν προσέρχονται" οὐχ ὅτι πώποτε τοῦ ἑαυτῶν
Δεσπότου ἀπέστησαν, ἀλλ᾽ ὅπως σὺ πιστωθῇς ὁ πι-
στὸς͵ ὁτι βαπτισθεὶς xal φυλάττων τὴν χάθαρριν,
ἀγγέλους ἀοράτως πρὸς διαχονίαν χαὶ τήρησιν χομί-
ζεται" ὅθεν xol ἐν τῇ Προδατιχῇ χολυμδήθρᾳ εἰς
τύποντοῦ βαπτίσματος ἄγγελος τὰς ἰάσείς ἐνεδείχνυ-
το, ἐν 7j ὁ τῆς μεγάλης βουλῆς ἴΑγγελος ὁ Χριστὸς,
διὰ τριάκοντα καὶ ὀχτὼ ἐτῶν τῷ παραλύτῳ ἐχαρίσατο
ἴασιν τριαχονταέτης βαπτιζόμενος, xai τὰς πέντε
τούτου αἰσθήσεις τῇ πίστει τῆς Τριάδος παραδόξως
ἰώμενος. Mixpip καὶ αὐτὸ τὸ πάντων χορυφαιότατον
καὶ θαυμασιώτερον ἐν πράγμασιν ἱεροῖς περὶ ἀγγέ-
λων φερόμενον, τῷ λόγῳ παρέδραμον * ποῖον δὲ
τοῦτο; τοὺς χατὰ τὸν τῆς ζωῆς Χριστοῦ ζωηφόρον
τάφον παραδόξους τε xal πολυτρόπους ἄγγέλους, ὧν
ὡς ἀληθῶς ξένα xai ὑπὲρ λόγον τὰ χατὰ τόπον χη-
ρύγματα xai θαυμάσια" ἐν οἷς σχοπήσεις ἐπιμελῶς
πρὸ τῶν ἄλλων ixtivo, πῶς μὲν ἅπαντες οἱ Χριστῷ
προσφιλεῖς γηγενεῖς τρέχειν ἐχεῖ λέγονται, αἱ δὲ οὔ -
σεις αἱ ἀνώτεραι ἀδρομὶ καθέζεσθαι φαίνονται " ὁ
μὲν οὖν Πέτρος ἀναστὰς ἔδραμεν ἐπὶ τὸ μη μεῖον "
ὁ δὲ ἄλλος μαθητὴς προέδραμε τάχιον τοῦ Πέτρου"
καὶ Μαρία ἣ Ναγδαληνὴ τρέχει χαὶ ἔρχεται πρὸς
Σίμωνα Πέτρον " xai αἱ ἄλλαι Μαρίαι ἔδραμον ἀπ-
αγγέλλουσαι τοῖς μαθηταῖς " χαὶ αἱ xatà τὸν Μάρχον
ὁμοίως ἐν δρόμῳ ἔφυγον ἀπὸ τοῦ μνημείου ἀλλ᾽
οὐχ οὕτως ἐνθάδε δρόμῳ ἐμφαίνονται χαθήμενοι, ὁ
δὲ πρὸς τῇ χεφαλῇ, xai ἄλλος πρὸς τοῖς ποσὶν,

D ὅπου ἔχειτο τὸ σῶμα τοῦ Ἰησοῦ " xai οἱ μὲν ἐντὸς,

οἱ δὲ ἐχτὸς ἐπάνω τοῦ λίθου χαθήμενοι.

ιβ΄. Τί οὖν διὰ τούτων μανθάνομεν ; ὅτι οἱ μήπω
τὰ θεῖα χκαταλαδόντες μυστήρια, ὡς γηγενεῖς, δικαίως
τρέχουσιν, ὡς xai Παῦλός φησιν, ἵνα χαταλάδωσι -
πρὸς Ὑὰρ τὸ ποθούμενον ὁ τρέχων τρέχει " διὸ χαθ-
ἦσθαι λέγονται ἐν τῷ τάφῳ οἱ πανάγιοι ἄγγελοι, ὡς
ἤδη γινώσχοντες τὰ θεῖα τῆς ἀναστάσεως μυστήρια *
ἀλλ᾽ ὁ μὲν πρὸς τῇ κεφαλῇ χάθηται, ἴσως ὡς τὰ ὑψη-
λότερα μεμυημένος μυστήρια " ὁ δὲ πρὸς τοῖς ποσὶ,
τάχα τῶν χατωτέρων τινῶν μυστηρίων καὶ διαχονιῶν

145

ORATIO VI. — IN SANCTOS ANGELOS.

146

λειτουργὸς γινόμενος * xat οἱ μὲν ὀρῶντες ὡς τὰ xpo- A quot mysteriorum atque officiorum minister erat :

πτότερα διασχοποῦντες θαυμάσια τῆς θεότητος " oi
δὲ ἐχτὸς, ἴσως ὡς τὸ τῆς σαρχώσεως Χριστοῦ θαῦμα
χγρύττοντες “ xal ἄλλος ἐν τοῖς δεξιοῖς κάθηται, ψυ-
χῶν διχαίων xai δεξιῶν Θεοῦ μυσταγωγὸς γινόμε-
νος ἀλλὰ xal νεχανίσχῶν προσώποις ὡραϊσμένοι
ὁοῶνται, τῶν νεανίσχων χαὶ ἀθραύστων xal ἀγη-
ράτων xa! ἀφθάρτων, xai τὸ εὐσταλὲς xai φιλάρε-
πον τῆς ἑχυτῶν φύσεως πρὸς Θεὸν διὰ τῆς νεανισχο-
φανοὺς αἰνιττόμενοι ὥρας" ὅθεν χαὶ ἐν ἐσθήσεσιν
ἀπτραπτούσαις, ὁμοῦ τε ἵνα δείξωσι τὸ λαμπρὸν χαὶ
ἄσπιλον xal ἐρωτιχὸν τῆς Χριστοῦ ἀναστάσεως, xal
τὸ ἀῤῥυπον xai ἀπαθὲς xal ἀκηλίδωτον χάρ'τ' τῆς
ἑαυτῶν φύσεως " ἐπεὶ γὰρ δεύτερον φῶς μετὰ τὸ
πρῶτον, ὃ ἐστι τὸ φῶς τῶν φώτων, λέγεται ἄγγελος"
τούτου χάριν χαὶ ἐσθήσετεν ἀστραπτούσαις, χαὶ ὡς
ἀστραπὴ, xxi ὡς χιὼν οἱ πανίτρο! οὗτοι φωστῆρες
τοῖς ἀξίοις ἐμφαίνοντα: " ἐν οἷς οὐ πάρεστιν οὐ χρῶ-
μα, οὐ σῶμα, οὐ πτέρυγες, οὐχ ἐνπηχεῖς βραχίονες,
οὐ θριξοφόρος χορυφὴ, οὐχ ὄρθιον ἀνάστημα, οὐδ᾽
ὅλως τ' τῶν χατὰ τὴν ἔνυλον ὁρωμένων ἢ χινουμέ-
νων φύσιν. Εἰ πολλάχις ἐν θείαις ὁπτασίαις ἀεθρω-
πομόρφως ἐπιφαίνεσθα! λέγονται, ἀλλ᾽ οὐδ᾽ αὐτὰς
ταύτας, ἃς περικείμενοι προσηγορίας, τῆς τούτων οὐ-
cac σημαντιχὰς ὑπειλήφαμεν, ἀλλὰ πρὸς τὰς οἷ-
χείσς μᾶλλον ἐνεργείας &x Θεοῦ͵, xai τῶν θεολόγων
ἀνδρῶν ἐχομίσαντο * καὶ γε ὥφελον ᾿ xal γὰρ ἐμοί γε
σχόπευσον οὕτως. ἼἌγγελοι, ὡς ἀγγέλλοντες ἀνθρώποις
πὰ θεῖα βουλεύματα xai ἄλλοθεν ἄγοντες. ᾽λρχάγγελοι,
ἵνα σὺ μάθῃς xal ἐν ἀνθρώποις τάξιν xal χατάστασιν,
ἧς τύπος χαὶ dj ἘΕχχλησία χαθέστηχεν. ᾿Αρχαὶ
δὲ πάλιν λέγονται, ὡς ἐξάρχουσα! πρὸς διδασχαλίαν
χαὶ οωτισμὸν τῶν χατωτέρω προσταγμάτων, 'Efou-
ca ὡς βασ'ιλιχὰ χαὶ δεσποτιχὰ περιχείμεναι ἀξιώ-
pra. Δυνάμεις, ὡς χάριτι πάσης ἀσθενείας xai παά-
θοὺς xai θανάτου ἀνώτερα!:. Θρόνοι, ὡς ἐπαναπαυο-
μένου τοῦ Θεοῦ τῇ τούτων πολιτείᾳ χαὶ λειτουργίᾳ.
Κυριότητες, ὡς ἐμπεπιστευμέναι ὑπὸ τοῦ Θεοῦ εἰς
πρόνοιαν χαὶ σωτηρίαν χαὶ χειραγωγίαν τῷ ἀνθρω-
Tiv γένει, xai ὡς ἀδούλωτο! χάριτι πάσης. λοιπὸν
ἐμπαθοῦς κινήσεως καὶ ἔχπτώσεως. Σεραφὶμ, ὅπερ
τῇ Ἑδραίων φωνῇ πύρωσις ἐομηνεύεται, ὡς ἑτέρων
χαθχοτικαὶ wal φωτιστιχαὶ οὐσίαι τυγχάνουσι " τὰ
δὲ ἀνώτατα πάντων xai πλησιόθεα Χερουδὶμ, ὅπερ
πάλιν πλῆθος ἑρμηνεύεται γνώσεως.

ἀρχιστράτηγος τῶν ἀγγέλων σή-

εἰπεῖν ὑφηγήσατο" αὐταί τε τῶν

ιγ΄. Ταύτην ἡμῖν ὁ
μερον περὶ ἀγγέλων
ἀσωμάτων ἐννέα τάξεις, χαὶ ὀεχάτη ὁ ἀνθρωπος᾿ εἰσὶν
οὖν δέκα τάξεις ἢ Opa ual, περὶ ὧν φησιν ὑ Χοιστός.
e. Et zi γυνὴ ἔχουτα ὀραχμὰς ὀέκα, ἐὰν ἀπολέσῃ μίαν
ἐξ αὐτῶν, οὐ 0€ ἅψασα λύχνον ἀναζητύήσε! ταύτην ; xal
ξὰν εὕρῃ, συγχαλεῖται τὰς φίλος xal τὰς γείτονας, λέ-
Ἴουσα, Συγχάρητέ uo: ὅτι ηὖρον τὴν δραχμὴν ἣν
ἀπώλεσα" » fj τις ἦν χαὶ τὸ ποόδατον τὸ ἀπολωλὸς ἐχ
τῶν ἐννενηχονταεννέα τῶν μὴ ἀπολωλόοων * ὅπερ
ὁ ποιμὴν ὁ καλὸς χαὶ ἀγαθὺς χαὶ ou. νθοωπὸος οὐχ
ὑπερεῖδεν, ἀλλ᾽ ἀνεζήτησε, xal εὐρὼν ἐπὶ τὰ ὅρη

PATROL. Gn. XCIX.

C

et alii quidem spectantes, quasi secretiora riman-
tes prodigia divinitatis: alii extra, fortasse utpote
incarnationis Christi prodigium predicantes: et
alius ia. dextera parte sedet, quia justarum et in
dextera Dei collocandarum animarum magister.
Sed et adulescentium pulchrorum formis Decori ap-
parent, adolescentium, inquam, integerrimorum,
senii et corruptel& expertium, qui constantem na-
ture sue erga Deum virtutem, juvenili formositate
designant. Quare et vestibus apperent fulgentibus,
ut simul demonstrent splendidam, immaculatam
amabilemque Christi resurrectionis speciem ; etcol-
latam ipsorum nature a divina gratia munditiem,
impassibilitatem, atque impeccantiam. Etenim se-
cundum lumen post primum, quod est luminum
lumen, dicitur esse angelus. Propterea et in vesti-
bus splendidis, et veluti fulgur, aut nix, hec sa-
cratissima luminaria dignis apparent, quibus alio-
qui neque color, est, neque corpus, neque ale ne-
que brachia vel cubiti, neque comati vertices, ne-
queerecia statura, neque aliud quidquam ex his
que in materiali natura cernuntur aut moventur.
Et quanquam sepe in divinis visionibus humana
specie apparere dicuntur, non tamen has ipsa quas
gerunt appellationes, eorum substantie signiflcati-
vas putamus, sed eas potius a propriis Dei nutu
operationibus, atque a theologis hominibus sortiti
sunt. Et quidem ita fieri oportuit. Nam mecum,
quaeso, considera. Angeli (nuntii) dicuntur, quia
nuntiant hominibus divina consilia, et aliunde
afferunt. Archangeli, ut discas in hominibus quo-
que constitutem ordinem esse debere, cujus rei
typus Ecclesia est. Principatus item dicuntur, quasi
principes ad magisterium et illuminationem ordi-
num inferiorum. Polestates, ut relagi dominicaque
dignitate prediti. Virtutes. ut gratie beneficio cu- ^
juslibet infirmitatis, passionis ac mortis immunes.
Throni, ceu Deo in horum conversatione et mini-
sterio considente. Dominationes ceu quibus Deus
commisit cur&m, salutem, directionemque humani
generis, et quia gratie beneficio nunquam servient
ulli passionum motui et lapsui. Seraphim, quod
nomen in Hebreorum lingua igneam accensionem
interpretargur, tanquam aliorum purgative et illu-
minatorie substantie. Cherubim, quod item vo-
cabulum interpretamur plenitudinem scientie.

13. Hanc nobis hodie materium summus dux an-
gelorum ex alto obtulit dicendi de angelis. Hi sunt
novem incorporeorum ordines : decimus autem
ordo homo. Sunt itaque decem ordines totidem
drachma, de quibus Christus ait : « Mulier habens
decem drachmas, si unam ex his perdiderit, nonne
accensa lucerna queret eam ? Et si invenerit, ami-
cas congregat vicinasque, dicens : Congratulamini
mihi, quia inveni drachmam quam perdideram. »
Idem decimus ordo, seu homo, est ovis quas perie-
rat inter nonaginta novem incolumes ; quam egre-
gius pastor, bonus atque benignus, non neglexit,

24

*4T

S. THEODORI STUDIT.E

TAS

'sed conquisivit, inventamque in montibus colli- A xe τους βουνοὺς τοὺς ᾿Ελληνιχοὺς κακῶς πλανώμε-

busque ethnicis male errantem et idolis immolan-
tem revocavit, et impositam humeris reduxit ad
non erroneum gregem eam qua& devia fuerat, atque
inter ceelites reducem connumeravit, et eterno re-
gno dignatus est ; quo nobis omnibus potiri contin-
gat, gratia et benignitate Domini nostri Jesu Christi
cum quo gloria sit Patri et sancto vivifico consub-
satantiali Spiritui, nunc et semper et in secula 88 -
culorum. Amen.

vn

In nativitatem sancti prophetae Pracursoris
Baptista.

vov xxi θυσιάζον ἐπέστρεψεν, xal βαστάσας τῇ
ποίμνῃ τῇ ἀπλανεῖ τὸ πεπλανημένον, εἷς οὐρανοὺς
ἀναγαγὼν συνηρίθμησε, καὶ τῆς βασιλείας τῆς αἷ-
ὠνίου χατηξίωσεν * ἧς γένοιτο πάντας ἡμᾶς ἐπιτυ-
χεῖν, χάριτι xal ψιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰ1η-
σοῦ Χριστοῦ, μεθ᾽ οὐ τῷ Πατρὶ ἣ δόξα, ἅμα τῷ
ἁγίῳ καὶ ζωοποιῷ ὁμοουσίῳ Πνεύμασι, νῦν xai ἀεὶ,
καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. ᾿Αμήν.

Z.
Εἰς τὸ γενέσιον τοῦ ἁγίου προφήτου Προδρόμοῦ
Βαπτιστοῦ (13).

(Ang. Mar, loc. cit. p. 33.)

1. Si vocali alicui luscinie verno tempore sua- B

viter resonanti nostra similis esset oratio, laudare
aliquantum magnam illam veritatis vocem, qua
hodie nascitur, forsitan posset: sed cum gracilis
atque absona sit oratio nostra, quomodo laudabit
magnum decus prophetarum ? quomodo celebrabit
eximiam apostolorum dignitatem ? quomodo glori-
ficabit peregrinam martyrum gloriam ? Porro hoc
mihi quoque considerandum est, quod in aliis
quidem sanctis, alius alium laudavit, celsus cel-
sum, minor minorem : sed ejus qui nunc laudatur,
ante omnes ipse Christus, Deus ac veritas, laudes
pronuntiavit. Ait enim : Major Joanne Baptista inter
natos mulierum non surrexit 89. Quia igitur tanta
suppetit magno Precursori sublimisque laus a
supreme auctoritatis Verbo; num is adbuc in-
diget exiguo nostro sermone, o stadiosi auditores ?
Absit ; sed servile persolventes debitum, et Patris
jussum exsequentes, et quasi ex sola Precursoris
mentione sanctiflcandi simus, nostram audaciam
ostendemus.

2. Agedum igitur diem festum jam celebremus,
ad natslem honoresndum frequenti miltitudine
eonveniamus, neque accole tantummodo, verum
eliam universa intellectualis Jordanis regio. Vi-
deamus peregrinum mysterium ; spectemus ne-
gotium hodie. preter omnem fpem patratum ;
consideremus Zacharis res, vicissimque narremus
qure Elisabete sunt. Non ex obscuris ergo pa-
rentibus, ut hinc etiam maximus appareat Pre-
cursor, sed ex illustribus inolytisque nascitur. Nam

α΄. ᾿Δηδόνι τινὶ πολυφώνῳ εὔηχα χελᾳδούσῃ περὶ
τὰς ἐαρινὰς ὥρας bou; ἡμῖν ὁ λόγος, εὔρεν ἂν
τάχα £x μιχροῦ ἀνυμνῆσαι τὴν μεγάλην φωνὴν τῆς
ἀληθείας σήμερον ἀποχυουμένην " ἐπεὶ δὲ ἐστιν σχνο-
exc, χαὶ δύσφωνος ἄγαν, πῶς ὑμνήσει τὸ μέγα τῶν
προσητῶν χλέος ; πῶς αἰνέσει τὸ ἐξαίρετον τῶν ἀπο-
στόλων γέρας ; πῶς δοξάσει τὸ ξένον τῶν μαρτύρων
cíóac ; Καί μοι σχοπητέον τοῦτο, ὅτι ἐπὶ μὲν τῶν
ἄλλων ἁγίων, ἄλλος ἄλλου διείληφε τὰ ἐγκώμια,
ὑψηλὸς ὑψηλοῦ, καὶ μετρίου μετριώτερος " τοῦ δὲ νῦν
εὐφημουμένου πρὸ τῶν ἄλλων, αὐτὸς Χριστὸς ὁ Θεὸς
ἡ ἀλήθεια " φησὶ γάρ" Μείζων Ἰωάννου τοῦ Βαπτι-
στοῦ ἐν γεννητοῖς γυναικῶν οὐχ ἐγήγερται.
Ἐπεὶ οὖν τοσοῦτος περίεστιν ὁ ἔπαινος τῷ μεγάλῳ
Προδρόμῳ ἀνυπέρδλητος ix τοῦ ἀνωτάτω Λόγου,
μή τι ἄρα ἐνδεής ἐστι τῆς ἡμετέρας βραχυλογίας,
ὦ φιλαχροάμονες ; Λπαγε " ἀλλὰ δουλικὸν ἀποτιν-
νύντες χρέος, xal Πατρικὸν (14) ἀποπληροῦντες
ἐπίταγμα, καὶ ὡς ἀγιασθησόμενοι ix μόνης τῆς περὶ
τὸν Πρόδρομον ὑπομνήσεως, τὸ τολμηρὸν ἡμῶν ἐπι-
δειχνύμτθα.

β΄. Δεῦρο δὴ οὖν λοιπὸν τὴν ἡμέραν ἑορτάσωμεν,
τὰ τοῦ γενεσίου πανηγυρίσωμεν, οὐχ οἱ περίοιχοι
μόνον, ἀλλὰ καὶ πᾶσα ἡ τοῦ νοητοῦ 'Ιορδάνου (15)
περίχωρος " ἴδωμεν τὸ ξινοπρεπὲς μυστήριον, ἴδωμεν
τὸ παραδόξως τελούμενον σήμερον, κατανοήσωμεν
τὰ τοῦ Ζαχαρίου, ἀνθομολογησώμεθα τὰ τῆς ᾿Ελι-
σάθετ * Οὐχ ἐξ ἀγεννῶν τοίνυν γονέων, ἵνφ κἀντεῦθεν
δειχθῇ μέγιστος ὁ Πρόδρομος, ἀλλὰ καὶ λίαν ἐπ:σί-
pow xai περιδόξων" ὁ μὲν γὰρ ᾿Ααρών τις καὶ τὴν
πολιὰν καὶ τὴν ἀξίαν, τὴν ἱερατικὴν στσλὴν ἠμφι-

alter quidem erat veluti Aaron propter canos et Ὦ εσμένος, τὸ περιστήθιόν φημι, τὴν ἐπωμίδα, τὸν πο-

dignitatem, sacerdotali veste indutus: peotorali,
inquam, et superhumerali, podere, fimbriata
tunica, cidari, atque zona, que omnia auro,
gemmie, hyacintho, byssoque erant variata: atque
ita in Sancta sanctorum ingrediebatur per tempus

δ Matte. xr, 11.

(13) Orationem hanc exhibuerat Latine tantum-
modo Combeflsius in Bibliotheca conctonatoria,
t. VII, p. 129. Nos nunc Grece primum ex Vati-
cano codice eruimus. Jam Gombefisii interpretatitio-
nem sepe libenter secuti sumus, sepe etiam ab ea
discessimus, tum ob alias causas, tum quia Com-
befisius Grecas dictiones non una vice prave om-
nino explioaverat; id quod phitellenes vere a me
dici comperient.

δήρη, τόν tt χοσσύμδρωτον χιτῶνα, τὴν χίδαρίν τε
καὶ ζώνην, τὰ ix χρυσοῦ τε xal λίθων xal ῥαχίνθου
xai βύσσου πεποιχιλμένα " xai οὕτως εἰς τὰ ᾿᾽᾿Αγιὰ
τῶν ἁγίων εἰσιὼν, κατὰ τὴν ἐφημερίαν τῆς ἱερουρ-
γίας 7 ἢ δὲ τῆς Σάῤῥας ἰσοχλεὴς, χαὶ μᾶλλον δὲ

.(14) Satis constare videtur Studitam etate juve-
nili plerasque has panegyricas orationes, dixisse ;
quo tempore nonnisi jussu vel episcopi sui vel
abbatis monasterii coucionari poterat. Quem mo-
rem in Gregorio quoque Antiocheno videsis apud
nos t. II, p. 557.

(15) Jordanes bapüsmi asymbolam in musivis
Romanis. Hic dicit baptizatos omnes, id est Chri-

149

ORATIO VII. — IN S. JOANNIS BAPT. NATIVITATEM.

150

ὑπερχλεὴς, ὡς xai τῇ Θεομήτορι ἀγχιστεύουσα * A ministerii sui. llla vero Sare gloria equalis, vel

γεννᾷ γὰρ ἐκ στειρώσεως κατ᾽ ἐπαγγελίαν οὐχ Ἰσαὰχ
δοῦλον θεοῦ χληθέντα, ἀλλ’ ᾿Ιωάννην τὸν φίλον γνή-
σιον Κυρίου χρηματίσαντα. "Q ἀγόνου νηδύος τοιοῦ-
τὸν χυοφορησάσης παῖδα ὦ ἀχάρπου ἀρούρας τη-
λικαύτην βλαστησάσης ἄσταχυν * διὰ τοῦτο οὐχ
ἀποχνητέον τὰ τοῦ μεγαλοφωνοτάτου 'Hoazfou και-
νότερόν πως xal πρὸς αὐτὴν ἀποφθέγξασθαι . Εὐ-
φράνθητι, στεῖρα dj οὐ τίχτουσα “ ῥῆξον καὶ βοη-
σον, ἡ οὐκ ὠδίνουσα, ὅτι ἐξήνθησας ἐχ τῆς ἐρήμου
μήτρας τὸ χρίνον τῆς ἀγνείας, τὸ ῥόδον τῆς πνευ-
ματικῆς εὐοδμίας, τὸν λειμῶνα τῆς ἀγαθοφόρου
ἐγκρατείας, τὸν ἡμεροφανῆ λαμπτῆρα τῆς Χριστοῦ
ἐπιφανείας, Ἰωάννην τὸν θεοπρόδλητον στρατιώτην
τοῦ οὐρανίου βασιλέως, τὸν ἄριστον τῆς Χριστοῦ
νυμφαγωγὸν Ἐχχλησίας, τὸν ἀσίγητον μάρτυρα τῆς
ὄντως ἀληθείας, Ἰωάννην τὸν διαπρύσιον χήρυχα
τῆς μετανοίας, τὸν ἐν σώματι ἄγγελον τοῦ Κυρίου,
τὸν ἐχφάντορα τοῦ ᾿Αμνοῦ τοῦ αἴροντος τὴν ἁμαρτίαν
τοῦ χόσμου * καὶ οὐδ᾽ ἂν αὐτόῦ περιλάδοιμι τὰς
ἀξίας, κἂν πλείω προσθείην τῆς χλήσεως τὰ ὀνό-
ματα. πολυώνυμος γάρ τίς ἐστι, καὶ πολυάξιος, τὸ
μεῖζον παρὰ πάντας τοὺς χριστοὺς Κυρίου χεχλη-
ρωμένος. ᾿

q. Καὶ γοῦν τιμᾶται καὶ ᾿Ισαὰχ τοῦ προπάτορος
τὸ γενέσιον, ὅνπερ Σάῤῥα συλλαθοῦσα καὶ τεκοῦσα
υἱὸν εἰς γῆρας, εἶτα xai εἰποῦσα, Τίς ἀναγγελεῖ
ἸΑδραὰμ ὅτι θηλάζει Σάῤῥα παιδίον ; ἐφ᾽ ᾧ καὶ
μεγάλην δοχὴν ποιῶν φαίνεται ἐν ἡμέρᾳ τῆς αὐτοῦ
ἀπογαλακτίσεως. Καὶ τιμᾶτα! πάλιν Σαμψὼν [τὸ
γενέσιον] τοῦ τεχθέντος Μανωὲ xav ἐπαγγελίαν, ἐχ
στείρας xai αὐτὺς προερχόμενος " ὃς, φησὶν, οὐ πίε-
vx οἶνον χαὶ σίχερα, καὶ οὐ μὴ φάγῃ πᾶν ἀχάθαρ-
τον" xal αὐτὸς ἄρξεται σώζειν τὸν Ἰσραὴλ ἐχ χειρὸς
ἀλλοφύλων. Ἔτι δὲ πρὸς τούτοις, ἵνα τὰ τῶν ἄλλων
παραϑέω, xai Σαμουὴλ τοῦ τὰ ἔμπροσθεν βλέπον-
τος, ὃν ἔτεχεν ἡ πολυύμνητος Αννα τῷ ἀνδρὶ αὐτῆς
"EAxzq, ἀναθεμένη ix βρέφους τῷ Θεῷ. ’Αλλ᾽ οὔ-
πως τῆς ᾿ωάννου τετυχέχασι μεγαλειότητος, ἀγαπη-
τοί * διότι οἱ μὲν πρὸ νόμου τοῦ γραπτοῦ, οἱ δὲ- μετὰ
νόμον * Ἰωάννης δὲ ὁ υἱὸς Ζαχαρίοο τοῦ ἱερέως καὶ
Ἐλισαδετ τῆς θαυμασίας, προεισόδιον ἄνθος τῆς
Χριστοῦ παρουσίας, ἀνέθαλλε μέσον νόμου xal χάρι-
to; ἀναφανείς * προηΐγασε γὰρ ὃ νοητὸς ἑωσφόρος,
σημαίνων τὴν ἀνατολὴν τοῦ Ἡλίου τῆς δικαιοσύνης .
προέδραμεν ὁ στρατιώτης δηλῶν τὴν τοῦ παμὄασι-
λέως ἐπιδημίαν *
ἐπιστασίαν τοῦ νυμφίου * καὶ οἱ μὲν μετά τινας και-
pobs τῆς ἀποχυήσεως, ἢ προεφήτευσαν, ἣ ἔτερα-
τούργησαν " ὁ δὲ ἔτι ἐγχυοφορούμενος, Πνεύματος
θαυματουργὸς ἀναδέδει-

ἁγίου ἐμπέπλησται, xat

X-At.

' ^ e 9 « »

δ΄. Τοιγαροῦν ἔοικέ μοι τοιοῦτόν tt, ἵν᾽ ὡς ἐν el-
χόνι πάραστήσω τὸ μεγαλοπρεπὲς τοῦ Προδρόμου "
ὥσπερ τις οὖν βασιλεὺς ἐκ τῶν ἀναχτόρων βασιλικῶς

** Gen. xxiv, 14; Dan. in, 30. 79 Iga. riv, 1.

potius superior, utpote Dei Matrem propinquitate
contingens. Parit enim ex sterilitate secundum
promissionem, haud Issacum Dei servum vo-
catum 59?, sed Joannem qui verus Domini ezstitit
amicus. O sterilem uterum, qui talem gestavit
filium ! O infructuosum agrum, qui tale tantumque
Spicum germinavit! Quamobrem non est cun-
ctandum verba illa vocalissimi Isai, novo quodam
modo de ipsa dicere : Lztare, sterilis qux non paris ;
erumpe et clama, qux? non parturis ??, quoniam ex
deserta matrice tua lilium effloruit sanctitatis, rosa
spiritalis suavitatis, pratum utilis continentie, fax
interdiu quoque conspicua Christi adventus, Joan-
nes & Deo electus miles celesti regis, optimus
Ecclesie Christi paranymphus, testis nunquam
tacitus ejus, que vere ost, veritatis, Joannes pe-
nitentie osnorus preco, cum corpore angelus
Domini, indez Agni qui tollit peccatum mundi.
Neque possim ejus complecti dignitatem, quan-
tumvis nomina appellationum multiplicem ; per-
multos enim titulos dignitatesque habet, majus pre
omnibus Domini unctis officium sortitus.

3. Sane in honore habetur Isaaci quoque pro-
genitoris nativitas, quem oum concepísset Sara
filium et in senectute peperisset, dixit : « Quis nun-
tiabit Abrahamo quod Sara filiolum lactet 1 ὃ » Quo-
circa magnum quoque constat patrem fecisse con-
vivium die ablactationis ejus. Honoratur item nata-
lis Samsonis, quem Manue filium suscepit secun-
dum promissionem, de matre sterili similiter or-
tum ; qui, ut ait Seriptura ?*, bihiturus non erat
vinum neque siceram, nec immundum quidquam
manduocaturus ; idemque initium facturus salvandi
Israelis de alienigenarum manu. Preter hos, ut ,
alios omittam, Samuelis, qui res in &antecessum
videbat, honoratur natalis ; quem peperit celeberri-
ma Anna viro suo Helcane, et ab infantia Deo di-
cavit. Sed isti non assecuti sunt Joannis excellen-
tiam, o .dilesti; nam partim ante legegr soriptam
fuerunt, partim post legem. Joannes autem Zacha-
rie sacerdotis οἱ mirifice Elisabete filius ; pullula-
vit flos precedens Christi adventum, medius inler
legem et gratiam apparens. Preluxit enim intello-
ctualis lucifer, ortum Solis justitie significans :

ἦλθεν ὁ νυμφαγωγὸς μηνύων τὴν ἢ precessit miles regis universalis adventum denun-

tians: venit paranymphus sponsum adesse por-
tendens. Et alii quidem aliquanto post nativi-
tatem tempore, vel prophetaverunt, vel miracula
ediderunt; hio autem adhuc gestatus in utero,
Spiritu sancto repletus erat, et prodigiorum auctor
apparuit.

&. Quamobrem venit mihi in mentem, ut imagine
quadam magnificentiam Precursoris representem.
Sicut enim rex ex palatio regaliter procedens, ha-

1 Gen. xxi, 7. ?* Judic. xui, 14.

151

S. THEODORI STUDITJE

152

bet primo precedentes lictores et sceptriferos, À προερχόμενος, ἔχει μὲν πρῶτα ἡγουμένους ῥαδδού-

deinde consules, prefeotos et ordinum ductores,
postremo aliquem majore dignitate praeditum , post
quem statim rez, nemine interjecto apparet, auro
et claris lapidibus fulgens; ita mecum cogita de
vero unicoque omnium rege Christo Deo nostro.
Huic enim per carnem in mundum ingressuro,
precesserunt patriarche, Abrahamus videlicet,
Isaacus, Jacobus ; deinde Moyses Dei interpres,
Aaron atque Samuel, et universa prophetarum tur-
ba. Postremus apparuit Joannes, moxque statim
Christus Dominus; de quo ille dixit: Qui post me
venturus est, ante me factus est, quia prior me erat 73,
Et qui ultimus ordine est, dignitate major pro pro-
portione exstitit. Sic ergo et prophetarum et aposto-
lorum et aliorum omnium precipuus fuit, juxta
verax Verbum magnus Precursor ; illorum quidem
ut subsequens, horum ut precessor. Sed agesis
evangelicam aperientes historiam, audiamus que&-
nam Zacharie nuntjata sint.

5. Apparuit ei, inquit, angelus Domini, stans a
deztris altaris incensi. Εἰ conturbatus est Zacha-
rias videns, et limor irruit. super ipsum '*. Nempe
quia terribilis est angelica visio, el terribili in loco
ostensa. Quam terribilis est, inquit, locus iste! non
est hic aliud nisi domus Dei ^. Neque est miran-
dum, si cum justus sacerdos esset, turbatus est
timorque in eum irruit ; siquidem et Daniel deside-
riorum vir, videns obstupuit, et in faciem cadens
ore hiante fuit, propter angelice emmentie splen-
dorem incoinparabilem 76, Apparuit ei, inquit an-
gelus Domini. Quid ad haec nobis dicunt hi semi-
christiani, qui angelorum imagines fleri nolunt? Si
angelus ab homine visus fuit, ergo omnino figuram
induerat, haud aliter quam cernebatur. Visus est au-
tem tali figura, quali antea Moysi in monteSina circa
propitiatorium, Cherubini in typo ostensi fuerunt.
Quod áiincorporeum eínon figurátum, joxla osten-
sumtypumdelineatar,quidnicorporeum et figuratum
colori, taotui, tribusque dimensionibus obnoxium,
qualis fuit Servatoris species, non figurabimus, ad
evidentem non phantastice incarnationis ejus de-
monstrationem ? Neque sic a nobis circumscribi
putent hi stulti deitatem, que neque verbis exprimi
potest, neque comprehendi, cujus nulla est positura,
nulla figura, nullus locus, nulla quantitas, nulla
qualitas, nec aliquid aliud ex iis, que sunt intra
fines circeumscriptionis, propterea quod sit in(inita
et incomprehensibilis. Nam nunc etiam si simplicis
hominis imaginem eflfipgimus, haud certe animam
immaterialem et figure incapacem figuramus, quod
fleri prorsus nequit ; sed utrique convenienter que
sunt propria tribuimus; nempe incircumseripto
incircumscriptionem, cireumscripto cireumsoriptio-

χους τινὰς καὶ σχηπτροφόρους, ἔπειτα ὑπάτους, ὑπάρ-
χοὺς τε χαὶ ταξιάρχοῦς, ἔσχατον δέ τινα ἀξιωμα-
τικώτερον, μεθ᾽ ὃν εὐθὺς ὁ βασιλεὺς ἀμέσως ἐπιφαί-
νεται χρυσῷ xai λίθοις διχυγέσι χαταλαμπόμενος,
οὕτω μο! νόε: xai ἐπὶ τοῦ ἀληθινοῦ xal μόνου τῶν
ὅλων βασιλέως Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν * μέλλοντος
γὰρ αὐτοῦ διὰ σαρχὸς εἰσιέναι ἐν τῇ οἰχουμένῃ,
προηγήσαντο μὲν πατριάρχαι, otov ᾿Αδραὰμ, ᾿Ισαὰχ,
Ἰαχώόδ * ἔπειτα Μωυσῆς ὁ θεοφάντωρ, ᾿Ααρών τε καὶ
Σαμουὴλ, καὶ πᾶς ὁ τῶν προφητῶο ὅμιλος * ὕστατος
δὲ πως ποφανέρωται ᾿Ιωάννης ᾿ xal εὐθὺς ὁ Δεσπότης
Χριστὸς περὶ οὗ φησιν. Ὁ ὀπίσω μου ἐρχόμενος,
ἔμποοσθέν μου γέγονεν, ὅτι πρῶτός μου ἦν" xoi
ὁ ἔσχατος τῇ τάξει μείζων τῇ ἀξίᾳ, χατὰ τὸ ἀνάλο-
γὸν ἀποδέδειχται ^ οὕτω τοίνυν zal προφητῶν καὶ
ἀποστόλων xai τῶν ἄλλων ἀπάντων πρώτιστος χατὰ
τὸν ἀληθῆ Λόγον ὁ μέγας Πρόδρόμος, τῶν μὲν ὡς
Ἐφεπόμενος, τῶν δὲ ὡς προηγούμενος * ἀλλὰ γὰρ τὴν
εὐαγγελικὴν ἱστορίαν ἀναπτύξαντες, ἀχουσώμεθα
τίνα τὰ τοῦ Γαδοιὴλ πρὸς τὸν Ζαχαρίαν ἀπαγτελ-
λόμενα.

€. Ὥφθη αὐτῷ, φησὶν, ἀγγελος Κυρίου, ἑστὼς
ix δεξιῶν τοῦ θυμιάματος " καὶ ἐταράχθη Ζαχαρίας
ἰδὼν, xai φόδος ἐπέπεσεν ἐπ᾽ αὐτόν - ὡς φοῦερά
τις χαὶ ἡ ἀγγελικὴ ὀπτασία, καὶ ἐν φοθερῷ τόπῳ
χαταφανεῖσχ 'Qc φούερὸς γὰρ, φησὶν, ὁ τόπος οὐ-
τος! οὐχ ἔστι τοῦτο, ἀλλ᾽ ἢ οἶχος Θεοῦ. Καὶ οὐ
θαυμαστὸν εἰ δίχαιος ὧν ὁ ἱερεὺς ἐταράχθη, xai
φόδος ἐπέπεσεν ἐπ᾽ αὐτὸν, ὅπου xal Δανιὴλ ὁ τῶν
ἐπιθυμιῶν ἀνὴρ, ἰδὼν ἐθαμόδύθη, ἐπὶ πρόσωπόν τε
πεπτωχὼς χαὶ ἀχανὴς γεγονὼς, τῇ τῆς ἀγγελικῆς
ὑπεροχῆς ἀσυγχρίτῳ λαμπρότητι, "QuOw αὐτῷ, φη-
civ, ἄγγελος Κυρίου. Τί φάσιν ἡμῖν πρὸς ταῦτα, οἱ
μὴ εἰκονίζοντες ἡμίχριστοι (46) ; εἰ ὦπται ἄγγελος
ἀνθρώπῳ, πάντως χαὶ εἰκόνισται οὐδαμῶς ἄλλως ἢ
ὡς ὦπται" ὦπται δὲ ἐν τοιᾷδε μορφῇ, xa0' ἃ καὶ
Μωυσῇ πρότερον ἐν τῷ ὄρει Σινᾷ τὰ mepl τὸ ἱλα-
στήριον Χερουδὶμ ἐν τύπῳ δεικνύμενὰ * καὶ εἰ τὸ
ἀσώματον xai ἀσχημάτιστον χατὰ τὸν δεὸδειγμένον
τύπον περιγράφεται, πῶς τὸ ἐνσώμάτον χαὶ σχημα-
τιζόμενον ὑποπίπτον χροιᾷ τε καὶ ἀφῇ, καὶ ταῖς τρισὶ
διαστάσεσιν, οἷον τὸ τοῦ Σωτῆρὸς εἶδος, οὐχ εἰκονί-
coptv πρὸς ἐναργῇ τῆς ἀφαντασιάστου αὐτοῦ σαρ-
κώσεως ἀπόδειξιν ; Καὶ μὴ συμπεριγράφειν ἡμᾶς ἐν
τούτῳ ἡγήσωνται οἱ ἀφρονες τὴν θεότητα, ἧς οὐχ
ἔχφρασις, οὐ κατάληψις, οὐ θέσις, οὐ σχῆμα, οὐ τό-
πος, οὐ ποσότης, οὐ πηλιχότης, οὐχ ἄλλο τι τῶν
περιγραφῆς ἔνδον διὰ τὸ ἀπειροὸν al ἀπερίληπτον "
ἐπεὶ xal ἐνταῦθα τὸν ἁπλῶς ἄνθρωπον εἰχονίζοντες,
οὐ τὸ τῆς ψυχῆς ἄνλον xal ἀνείδεον συνεικονίζομεν
πάντως, οὐ γὰρ ἐνδέχετα:, ἀλλὰ χαταλλήλως τὰ oi-
χεῖα ἐχατέρφρως ἀπονέμομεν" τῷ ἀπεριγράφῳ τὸ
ἀπερίγραφον, χαὶ τῷ περιγραπτῷ τὸ ἀπερίγραπτον,
ὡς ὁ τῆς ἀληθείας λόγος παρίστησιν. ἹΕπανιτέον δὲ
αὖθις εἰς τὸ προχείμενον.

nem, prout veritatis ralio nobis suadet. Sed ad propositum denuo revertendum est.

75 Joan. 1, 15. ?* Duc. τ, 11, 12.

75 (en. xxvii, 17.

76 Dan. x, 8.

(16) Invehitur in Iconomachos, contra quos exstat etiam peculiare Studite nostri opus.

193

ORATIO VII. — IN S. JOANNIS BAPT. NATIVITATEM.

154

ς΄. Εἶπε ὃὲ ποὸς αὐτὸν ὁ ἄγγελος * Μὴ φοδοῦ, A 6 Dixit autem. ei angelus : Ne timeas, Zacharia,

Σαχαρία, διότι εἰσηχούσθη ἡ δέησίς σου. Εὐθὺς
κατέστειλε τὸν φόδον τῇ πεύσει, olx ἡ ἀγγελὶχὴ
ὀπτασία μετὰ τὸ φούῆσαι, τὸ δειλὸν ἀφαιρουμένη *
καὶ ἐναντίως περ! τὴν δαιμονικὴν ἔφοδον. Μὴ φο-
θοῦ, φησὶ, Σαχαρία, διότι εἰσηχούσθη ἣ δέησίς
σου * xal ἡ γυνή σου" Ἐλισάδετ γεννήσει σοι
υἱόν. Ὦ τῆς ἐπιθυμουμένης θεοπαρόχου ἐπιτάξεως ]
ὦ τῆς πολυεύχτου ἀγγελοχομίστου ὑποσχέσεως
ἐπέτυχεν οὔ ἐπεπόθει ! ἤνυσεν ὃ ἠντιδόλει " εὔρεν ὃ
ἐπεζήτει * τὸν τῆς ἀγνοίας χαινισμὸν, τὸν τῆς εὐπαι-
δίας [cod. ἀπαιδίας] πορισμὸν, οὐχ ἀχολουθίᾳ φύ-
σεως, ἀλλ᾽ ἐπιτυχίᾳ ἐντεύξεως " οὐδὲ γὰρ χατάρας
ἦν ἐπιτίμιον dj στείρωσις, ἄπαγε, ἀλλὰ μυστηρίου
μεγάλου παρασημείωσις * τοῦ γὰρ Σαχαρίου ἐπιχει-
μένου ταῖς πυχναῖς πρὸς Θεὸν ἱχετηρίαις διαλυθῆναι
τὴν στείρωσιν, τάχα ἐπαχηχοέναι αὐτὸν δοχῶ * οὕπω
συντετέλεσται ὁ χαιρός " οὕπω συνετμήέθησαν αἱ
ἡ μέοαι τῆς ἐπιφανείας * τότε οὖν ἔλπισον τὴν τεχνο-
γονίαν, Σαχαρία, ὁπηνίχα ἔλθῃ dj προσδοχία τῶν
ἐθνῶν * τότε ἐχδέχου τὴν ἀποστείρωσιν, ὁπόταν ἥξει
ἡ ἐλπὶς πάντων τῶν περάτων τῆς γῆς * ἐπειδὴ δὲ
ἦχεν ὁ καιρὸς, λάόε τὸ χαταθύμιον διὰ τῆς τοῦ Γα-
δριὴλ προῤῥήσεως * ἀναχαινίσθητι ὡς ἀετὸς τῇ νεό-
τητι ^ γνώρισον, φησὶ, τὴν ὁμόζυγον * Εἰσηκχούσθη
γὰρ d, δέησίς coo * xai d γυνή cou Ἐλισάδετ
γεννήσει σοι υἱὸν, xal χαλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ
Ἰωάννην. ᾿γνώρισε xal τοὔνομα ὃ χληθήσεται χὰξ
αὐτῆς τῆς ἐτυμολογίας ἰὸν ἄνωθεν.

C. Εἶπε δὲ Σαχαρίας πρὸς τὸν ἄγγελον. Λοι-
πὸν γὰρ αὐτῷ ὡς ὁμοδούλῳ παῤῥησίᾳ διαλέγεται *
Κατὰ τί γνώσομαι τοῦτο; Ἐγὼ «ip εἶμι πρεσδύ-
της, χαὶ 3j γυνή μοὺ mpo0tÓrxoix ἐν ταὶς ἡμέ-
puc αὐτῆς. Ἢ μὲν πρόχειρος καὶ πατριχὴ ἀπόδει-
ξις, ἀπιστίας ἔγχλημα χαταγράψει τῷ ἱερεῖ * ὁ δὲ
παρὼν λόγος οὐχ ὑποπίπτων, ἀλλ᾽ ἐν δοχιμασίᾳ
προερχόμενος, ταυτὸν πεπονθέναι φησὶ τῷ μεγάλῳ
Θωᾳᾷ χαὶ τὸν Σαχαρίαν * οὐ τοῦτο γὰρ ἦν αὐτὸν εἰχὸς

b4 , -
ἠγνοηχέναι προφήτην τε ὄντα χαὶ τὰ θεῖα πεπαι-

δευμένον, ὅτιπερ δύναιτ᾽ ἂν Θεὸς xal φύσιν χαιψϑόυρ-
Ὑἕσαι, καὶ γῆρας νεοποιῆσαι, καὶ κόρον ἐν ἀμηχά--
νοις διεχφᾶναι ὡς ἐπὶ ᾿Αὐραὰμ xal Σάῤῥας, ὡς ἐπὶ
τῆς Σϑυναμίτιδος, χαὶ τῶν ἄλλων ποιχίλων xal παν-
τοδαπκῶν αὐτρῦ τεραστίων. ᾿Αλλ᾽ ἐπειδὴ αἱ τῶν μεγά-
λων xai παραδόξων προσδοχιῶν ἐπαγγελίαι ἐξάπινα
ἀχουόμεναι ταράττειν πως εἰώθατι τὴν ψυχὴν, οὐ
πρὸς ἀπιστίαν ἀναδαλλόμενος, υἷμαι, ἀλλὰ πρὸς τε-
λείωσιν ἐπισπευδόμενος, εὐθὺς οἵα ὑφ᾽ ἡδονῆς ἁλοὺς
ἀναφωνεῖ xat φράζει, Κατὰ τί γνώσομαι τοῦτο ; Μὴ
δὴ παραλογίσῃ, μηδαμῶς διχψεύσῃ, δίδου μοι τὸ
ἐπίσημον, πάρεχέ μοι τὸ ἐνέχυρον * ὡς πάλαι ὁ θεὸς
τῷ ᾿Αὐραὰμ πρὸς τὸ γενέσθαι αὐτὸν πατέρα πολλῶν
ἐθνῶν, xxi ἔχ τῆς ὀσφύος αὐτοῦ ἐξελεύσεσθαι βασι--
λεῖς, τὸ τῆς περιτομῆς σημεῖον * xai πρὸ τούτου, ὡς
τῷ Νῶε πρὸς τὸ μὴ ἐπάξαι χχαταχλυσμὸν ἐπὶ τῆς
γῆς, τὸ ἐν τῇ νεφέλῃ τόξον " πρὸς τούτοις xai. Μωῦσῃ

T Luc. 1, 13. 18. ibid, 18.

quoniam ezaudila est oralio tua Τί. Statim timorem
eo nuntio compressit, quia visio angelica post pa-
vorem causam timendi solet eripere ; quod in de-
moniíacis occursibus contra fit. Ne timeas, Zacharia,
quoniam exaudita est. oratio tua, el uxor tua, Elisa-
beth filium tibi pariet. O desideratum quod a Deo
fiti mandatum ! o valde optabilem quz ab angelo
affertur promissionem AÁssecutus est quod optave-
rat obtinuit, quod rogabat : invenit quod quere-
bat ; sterilitatis mutationem, fecunditatis donum ;
non nature sequela, sed precum impetratione.
Non enim malediotionis poena erat sterilitas, ahsit;
sed magni mysterii significatio. Etenim Zachariam
frequentibus ad Deum precibus instantem, ut sol-
veretur sterilitas, heec fortasse inaudisse sibi dicta
puto : nondum completum est tempus : nondum
finiti sunt dies adventus : tunc demum prolis geni-
turam spera, o Zacharia, quando venerit exspecta-
tio gentium ; tunc exspecta sterilitatis cessationem
cum advenerit spes omnium finium terre. Nunc quia
tempus adest, sume rem optatam per Gabrielis pre-
dictionem : renovetur ut aquite juventus tua: co-
gnosce, inquit, uxorem tuam. Etenim exaudita
estoratio tua, et uxor. tua Elisabeth (ibi lium pa-
riet, vocabisque nomen ejus Joannem. Sigoificavit
eliam nomen, quo vocabitur, ex vi ipsius etymolo-
gie procedere ab alto.

7. Dixit autem Zacharias angelo. Exin cum an-
gelo tanquam conservo loquitur : Quomodo hoc

C cognoscam ? ego enim senex sum, et uxor mea proces-

sit in diebus suis 18, Cormmunis quidem et Patrum
explanatio, incredulitatis reum dicit sacerdotem.
At noster sermo his non acquiescens, sed experi-
menti causa ulterius progrediens, idem passum

Zachariam ait, quod magnum Thomam. Haud enim /
verisimile est, prophetam rei divine gnarum igno-:

rasse, posse Deum et naturam innovare, et sene.
ciuti vires instaurare, et bonum exitum desperatis
rebus ostendere;-ut in. Abrahamo Saraquge--fecit, et
in Sunamitide, et in aliis cujutlibat generis prodi-
giorum casibus. Sed quia magnarum, et que sunt
preter opinionem, exspectationum promissiones,si
repente audiantur conturbare fere animum solent;
Zacharias non inoredulitate hesitans, ut reor, sed

Ὁ ad rei perfectionem festinans, illico tanquam gaudio

correptus exclamat aitque: Quomodo hoc cogno-
scam ? Ne me decipias, ne me fallas, da mihi indi-
cum, praebe mihi arrham ; ut olim Deus Abra-
hamo, ut persuaderet fore illum multarum gentium
patrem, et ex ejus lumbis reges orituros,;tradidit
circumcisionis signum : et ante hunc Noacho ut
fidem faceret, nunquam postea adductum iri super
terram diluvium, arcum ostendit in nube : denique
Moysi virgam in anguem mutatam et mox suo sía-

[S

T55

S. THEODORI STUDIT/E

T56

tui restitutam, ut /Egyptii crederent, ei apparuisse À τὴν ὁριωθεῖσαν xai θᾶττον ἀποχατασταθεῖσαν ῥά-

illum qui Est.

8. Et respondens angelus dixi ei : Ecce eris tacens
neque loqui valens, proplerea quod. verbis meis non
credidisti (addendum est, quod subintelligitur,
nempe simpliciter et sine inquisitione), que tem-
pore suo complebuntur 19, Recepit ergo Zacharias
signum ei rei consentaneum, nempe vocis caduce
silentium, pro voce viva ac substantiali que mox ei
parienda erat. Interim complicatis labiis, laudat
vocibus auditui imperviis prolis datorem : Egressus
enim, inquit, loqui non poterat : el cognoverunt quod
visionem vidissel in lemplo: el. ipse erat. innuens,
mansilque mutus 9. Partim quidem ne interroga-
retur, quia ferendum non erat ut visio passim au-
diretur: partim vero, αἱ qui quodammodo exces-
serat ex sensibus, totusque in se ipso visionem
ruminabatur, mutus esset ad verberantes aerem
sermones. Nec inverisimile est. prophete patrem,
prophetis; argumentum hic significare, id est for-
tasse legalis cultus cessationem, pre divulgatione
cultus secundum gratiam in Joannis nativitate. Sed
jam,lintermediis omissis, que δὰ preseatem diem
non pertinent, queque vires nostre persequi ne-
queuat, rursus ad id quod instat veniamus.

9. Εἰ faclum est, inquit, cum audisset Elisabeth
salutationem Maria exsultavit infans gaudio in utero
ejus *!. O Joannes, felix infans, vigil embryon ! Qui
es in utero, quomodo in mundo? qui mondum es

perfectus, quomodo es absolutissimus? qui seme- C

stris, quomodo] longevus? qui nondum cogitare
potes, quomodo es prudentissimus ? qui loqui non
potes, quomodo expedite disseris? dic nobis, dic,

^^ age ; tenebroso materni uteri loco adhue conclusus,

visualem vim nondum exercens, aure strepitum
nullum hauriens, vocalem sonum nondum emittens,
&mbulaetorii motus nondum particeps, risum.ho-
minis proprium adhue on exserens; quomodo
audis? quomodo res divinas eloqueris ? quomodo
exsilis? quomodo exsultas ? responde, o mirabilis-
sime. Magnum est, ait, mysterium, et actus ab
humana remotus comprehensione. Merito innovo
naturam, propter eum qui est innovaturus res supra
naturam. Embryo cum sim, attamen cerno, quia

justitie solem in utero gestatum video. Aurium [)

sensu polleo, quoniam audio me vocem magni Verbi
nasci. Clamo quia unigenitum Filium Patris con-
sidero incarnatum. Exsilio, quia rerum omnium
Creatorem sentio hominis formam sumpsisse.
Exsulto, quia Redemptorem mundi intelligo cor-
poratum. Principium vobis, inquit, significo Dei in
mundum ingressus, et corporalis processus : prwe-
curro adventui, et quodaminodo vobis praeo con-
fessionem. Sumite psalmum, ut cuin Davide loquar,
et tympanum, ut cum propheta, psalterium jucun-

19 Luc. 20.

80 bid. 22. *! Ibid. 41.

68ov εἰς τὸ πιστεῦσαι τοῖς Αἰγυπτίοις ὅτι ὦπται αὐτῷ
ὁ "Qv. |

η΄. Kai ἀποχριθεὶς, φησὶν, 6 ἄγγελος εἶπεν αὐ-
τῷ “Ἰδοὺ ἔστ, σιωπῶν καὶ μὴ δυνάμενος λα-

λῆσαι, ἀνθ' ὧν ἠπίστευσας τοῖς λόγοις μοὺ
(προσθετέον χατὰ τὸ σιωπώμενον ἁπλῶς τε χαὶ
ἀνεξετάστως), οἵτινες πληρωθήσονται ἐΐς τὸν

χαιρὸν αὐτῶν. "EAÀaÓc τοίνυν τὸ σημεῖον ὁ Σαχαρίας
κατάλληλου τῷ πράγματι, σιωπὴν φθογγῇς λυομέ-
νης, πρὸς φθογγὴν ζῶσαν χαὶ ἐνυπόστατον τεχθησο-
μένην αὐτῷ * καὶ συμπτύξας τὰ χείλη ὑμνεῖ φωναῖς
ἀναχούστοις τὸν τοῦ τόχου δοτῆρα “ ᾿Ἐξελθὼν γὰρ,
φησὶν, οὐχ ἠδύνατο λαλῆσαι xal ἐπέγνωσαν ὅτι
ὀπτασίαν ἑώραχεν ἐν τῷ ναῷ * xal αὐτὸς ἦν δια-
νεύων, καὶ ἔμενε χωφός. Τὸ μὲν πρὸς τὸ μὴ ἐρω-
τᾶσθαι, ὡς οὐ χαθεχτὸν τὰ τῆς ὀπτασίας ἀχούτίζε-
σθαι * τὰ δὲ ὡς οἷον ἐχδεδηχὼς τῶν αἰσθήσεων, καὶ
εἰς ἑαυτὸν ὅλος τὸ ὁραθὲν συστρεφόμενος, χωφεύειν
τοῖς ἀεροχτύποις λαλήμασιν * οὐδὲν δὲ olov ὡς προ-
φητοπάτορα χαὶ προφητείας ἔργον χἀνταῦθα ἐπιση-
μαίνειν * xal τοῦτό ἐστιν ἴσως ἡ τῆς νομικῆς λατρείας
παῦλα, πρὸς τὴν ἐν τῇ χάριτι διὰ τῆς γεννήσεως τοῦ
Ἰωάννου ἀνάῤῥησιν. Τοίνυν παραδραμόντες τὰ διὰ
μέσου, ὡς οὔτε zT, ἡμέρᾳ ἀνήχοντα, οὐδ᾽ αὐτῇ Ov-
νάμει ἡμῶν ἐφιχτὰ, αὖθις ἐπὶ τὸ κατεπεῖγον ἐλευ-
σώμεθα.

0'. Καὶ ἐγένετο, φησὶν, ὡς ἤχουσεν dj Ελισάδες
τὸν ἀσπασμὸν τῆς Μαρίας, ἐσχίρτησε τὸ βρέφος
ἐν ἀγαλλιάσει ἐν τῇ χοιλίᾳ αὐτῆς. Ὦ Ιωάννη τὸ
μαγάριον βρέφος, τὸ ἀχοίμητον ἔμδρυον! Ὁ ἐγγά-
στριος, πὼς ἐγχόσμιος ; ὁ ἀτέλεστος, πῶς πλέρέ-
στατος ; ὁ ἐξχιληνιαΐῖος, πῶς πολυχρόνιος ; ὁ ἀδιανόη,-
τός͵ πῶς ἐμφρονέστατος ; ὁ ἀδιάλεχτος, πῶς εὔλαλος ;
φράσον ἡμῖν, φράσον, ἐν ζοφερῷ χωρίῳ τῆς μητρῴας
νηδύος συνεχόμενος, τὴν ὁρατιχὴν ἕξιν οὔπω ἐνερ-
γῶν, τὸν ἀχουστικὸν ψόφον οὔπω εἰσδεχόμενος, τὸν
φωνητιχὸν φθόγγου οὔπω ἐχθοῶν, τὴν περιπατητι-
χὴν χίνησιν οὔπω μετειληφὼς, τὸ γελαστικὸν ἰδιώμα
οὔπω ἐπίιτετηδευκῶς * πῶς διορᾷς πῶς ἐπαΐεις ;
πῶς θεολογεῖς ; πῶς περισχιρτᾷς ; ποταπῶς ἀγάλλῃ ;
ἀπόκριναι ἡμῖν, ἀπόκριναι, ὦ πανάγαστε " Μέγα, φη-
div, τὸ τελούμενον μυστήριον, καὶ ἔξω ἀνθρωπίνης
χαταλήψεως τὸ δρᾶμα * χαινοτομῶ εἰχότως τὴν φύσιν
διὰ τὸν καινοτομεῖν μέλλοντα ὑπὲρ φύσιν " ἔμδρυος
[retro ἔμδρυον] ὧν ὀρῶ, ἐπειδήπερ τὸν τῆς διχαιο-
σύνης ἥλιον βλέπω χυοφορούμενον " ἐἔνωτίζομαι,
ἐπειδήπερ ἐπαΐω, ὡς φωνὴ τοῦ μεγάλου Λόγου ttazó-
μενος * ἀναθοῶ, ἐπειδήπερ τὸν μονογενῆ Yiov τοῦ
Πατρὸς χατανοῶ σαρχούμενον * σχιρτῶ, ἐπειδήπερ
τὸν τοῦ παντὸς Ποιητὴν αἰσθάνομαι ἀνθρωπομορ-
φούμενον * ἀγάλλομαι, ἐπειδήπερ τὸν Λυτρωτὴν τοῦ
χόσμου διανοοῦμαι σωματούμενον * ἀρχὴν ὑμῖν, φη-
civ, σημαίνομαι τῆς τοῦ Θεοῦ ἐν χότμῳ εἰσαγωγὴς
χαὶ σωματιχῆς προσελεύσεως * προτρέχω τῆς ἐπιδη-
μίας, καὶ olov ἐξάρχω ὑμῖν τῆς ἐξομολογήσεως * λά-
Orte ψαλμὸν, Δαυϊτικῶς εἰπεῖν, καὶ τύμπανον; προ-

181

ORATIO VIII. — IN DECOLLATIONEM S. JOANNIS BAPT.

758

φητικῶς, ψαλτήριον τερπνὸν μετὰ κιθάρας. save A dum cum cithara, cantate et psallite illi, narrate

αὐτῷ καὶ ψάλατε αὐτῷ - διηγήσασθε πάντα τὰ θαυ-
μάσια αὐτοῦ.

v. "Ap' οὖν, Ἰωάννη, ὑπερανέστης τὰ ἐπίγεια,
προέχυψας εἷς τὰ οὐράνια ; ὑπεραναδεδηχας ἀγγε-
λιχὰς καὶ πρωτουργιχὰς διαχοσμήσεις ; πῶς οὖν γε
ὥνπερ τὴν φύσιν οὐχ ἐπελάδου, τούτων τὴν τάξιν
xal ἀξίαν ἀπεχληρώσω ; τὸ αὐτοῖς ἐξ αἰῶνος ἄδηλον
xai ἀδίδαχτον, εὐθὺς ὡς μετὰ θεὸν διαπορθμεύ-
σας xal διαγγείλας ἡμῖν ταῦτα ἔτι μαιευό-
μενος ; Οὐχ δεροπόνητα, φησὶν, οὐχ ἐνεφελοδρόμη-
σα, οὐχ ὑπερουράνισα, οὐχ ὑπερανέστηχα τῶν φλο-
Ἱερῶν xai ἀσωμάτων δυνάμεων * μὴ τοῦτο ὑπονοεί-
σθω, ἀλλ᾽ ὁ ἐπάνω πάντων ὦν, καὶ μένων ἐν τοῖς
πατρῴοις χόλποις σὺν ἁγίῳ Πνεύματι, λαθὼν ἀδια-
στάτως ἅπαντας τοὺς πυρίνους λειτουργοὺς αὐτοῦ,
ὡς ἐπ᾽ ἄλλον οὐρανὸν εἰσεληλυθὼς ἐν τῇ γαστρὶ τῆς
ἀειπαρθένου Μαρίας, ἐνεφάνησεν ἑαυτὸν xai μεμυστα-
ζὠγηχέ jo! τὰ τηλικαῦτα * μηνυτὴς οὖν εἰμὶ τοῦ βρέ-
φους, ὅτι, Παιδίον γεννᾶται ἡμῖν, υἱὸς xai ὑμῖν
ἐδόθη χατὰ τὸν μέγαν Ἡσαίαν, ὁ πρὸ αἰώνων Θεός *
στειροφυὴς γόνος τυγχάνω, ὅτι παρθενιχὸς ὁ τόχος
προελεύσεται. "Q τῆς ὑπεργυοῦς μεγαλουργίας " ὦ
τῆς παραδόξου τερατουργίας " οἵα ἡμῖν τὸ ἄτιχτον
βρέφος εὐαγγελίζεται σήμερον ; πηλίχα ἡμῖν ὁ
Ἐλισάδετ τόχος θεολογῶν προμεμήνυχε ; σχιρτάτω
ὑφήλιος ἅπασα, χορευέτω ἡ ᾿Εχχλησία προεόρτια,
προεισόδια τὰ γενέσια τῶν Χριστοῦ γενεθλίων παν--
ηγορίζουσα, καὶ χαρᾶς πληρούσθω τὰ σύμπαντα τὸν
μηνυτὴν δεξάμενα τῆς τοῦ παμύασιλέως ἐπελεύ-
eu.

ια΄, ᾿Αλλ’ ὦ μαχάριε Ἰωάννη, ὁ τῶν μεγίστων
μέγιστε προφήτης, ὁ πρώτιστος ἐν ἀποστόλοις " ὁ
τῶν μαρτύρων ἐξοχώτατος μεγαλόμαρτυς, ὁ τῆς
ἐρήμου θεοχόσμητος πολιοῦχος, Ó τοῦ ὡραιοτάτου
νυμφίου φίλος ἠγαπημένος, ὁ τοῦ ἀφράστου φωτὸς
λύχνος ἡτοιμασμένος, ὁ τοῦ ἀμώμου ᾿Αμνοῦ κήρυξ
“πεπιστευμένος, ὁ τῆς πατρικῆς φωνῆς ἄριστος ἐπ-
αχροάμων, ὁ βαπτιστὴς Χριστοῦ χεχηρυγμένος, ὁ
Ἡρώδου ἀσελγείας ἔλεγχος πεπαῤῥησιασμᾶνος, ὁ
τοῖς ἐν $bou τὴν ζωὴν προμηνύσας, ἣ θεοσήμαντος
σάλπιγξ τῆς οἰχουμένης, ἤχησον xal νῦν ἡμῖν οὐρα-
γόθεν, ταῖς ἱερωτάταις πρεσθείαις, xal εὐμενὴς ἔσο
τῷ ἐπάδοντί σοι λαῷ τῇ τε ἐλαχίστῃ σου ποίμνῃ,
σὺν τῷ διαφέροντί μοι Πατρί (17) συγγνωμονῶν τε
αὖ τῆς τολμηρᾶς μου τοῦ πτωχοῦ ἐγχειρήσεως, οὐχ ὡς

omnia mirabilia ejus.

10. Num ergo, o Joannes, supra terrena exces-
sisti * coelestia inspexisti ? ultra'angelicas et primi-
genias creaturas ascendisti ? Quomodo igitur quo-
rum naturam non es sortitus, horum ordinem ac
dignitatem recepisti? ita ut quod a seculo ignotum
erat et non traditum, statim quasi preter Dei in-
stitatum hucattuleris, nobisque nuntiaveris, cum
tu adhuc obstetricio opere indigeas. Non aerem
inquit verbero, non discurro nubes, non colos
lranscendi, non excessi supra igneas incorporeas-
que virtutes. Nemo id suspicetur : nam qui supra
res omues est, manetque in paterno sinu cum
sancto Spiritu, clam prorsus omnibus igneis mis
nistris suis, quasi in sliud coelum uterum ingressus
semper Virginis Marie, manifestavit se mihi, atque
hec talia tantaque edocuit. Ergo infantis index
sum, nempe quod Puer nascilur nobis, et filius
datus est nobís, prout magnus Isaias ait **, Deus
&nte secula. Natus desterili sum, quia mox vir-
gineus quoque partus prodibit. O opus magnificum
et supernaturale! o inexspectatum miraculum !
Qualia nobis infans nondum natus hodie annun-
tiat! quantas nobis partus Elisabethae res divinas
predicit! Exsultel terra universa, pervigilio hoo
Ecclesia quasi choreis plaudat, festivitatem scilicet
Christi natalibus previam solemni concione cele-
brans : omnia prorsus gaudio diffluant, dum indi-
cem excipiunt advertus regis universalis.

11. Sed, o beate Joannes, qui maximorum mazxi-
mus propheta es, primus inter apostolos, marty-
rum summus magnusque martyr, deserti divinitus
exornatus patronus, formosissimi sponsi dilectus
amicus, ineffabilis lucis instructa lucerna, immacu-
lati Agni preco fidelis, paterne vocis egregius δὰ --
scultator, Christi baptizator electus, Herodianse
libidinis cum fiducia reprehensor, vite nuntius his
qui in ipferis erant, turba mundo Deum signiflcans,
nuno quoque nobis editae reaones per-sacratissi-
mas intercessiones ; propitius esto laudanti te po-
pulo, et pusillo gregi tuo, cum excellente Patre
meo: mei quoque pauperculi audaci ausui indul-
gens: nec veluti oblatum munus, sed quasi debitum
servi inutilis tributum tibi amanter persolutum,

δωροφορίαν, ἀλλ᾽ ὡς παρὰ δούλου dypslou ὡφειλήν p) excipe. Cui gloria et honor atque adoratio, cura

σοι σὺν φόρῳ τε xal πόθῳ προσαγομένην * d ἡ δόξα
xai τιμὴ καὶ jj προσχύνησις, σὺν τῷ παντοχράτορι
Πατρὶ καὶ παναγίῳ Πνεύματι, νῦν χαὶ ἀεὶ, xai εἷς
τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. ᾿Αμήν.
μ΄,
᾿Ἐγκχώμιον εἰς τὴν ἀποτομὴν τῆς ἱερᾶς χεφαλῆς
τοῦ μεγάλου Βαπτιστοῦ Χριστοῦ χαὶ Προδρόμου,

omnipotente Patre et sanctissimo Spiritu, nunc et

semper et per secula seculorum. Amen.

VIII.

Laudatio ín abscissionem sacri capitis magni Baptist

el Pracursoris Christi.

(Ana. Mar., loc cil. p. 43.)

α΄. Φαεινὴ xai θεοχαρὴς ἣ συναγείρουσα ἡμᾶς

ὃΣ ἴ58. 1x, 6.

1. Splendida et Dei gaudio plena hec est cele-

(17) De hoc monasterii Patre, vel episcope etiam initio orationis.

159

S. THEODORI STUDIT/E

760

britas, que nos ad hoc spiritale festum hodie con- À πρὸς ἐορτασμὸν πνευματιχὸν πανήγυρις σήμερον, ὦ

gregat, o philochristi. Splendida, inquam, ob ipsum
memorati nomen, qui lucerna lucens et est et dici-
tur, et jure meritoque sic denominatur ; non autem
quia materialibus faculis corporeos oculoa nostros
illustrat. Nam illarum quidem non est perpetuus
splendor, quia contraria semper abrumpitur obscu-
ritate; sed hec (solemnitas) divine gratis radiis
congregatorum corda semper illuminat, atque ad
justitie exercitium mentes nostras meditabundas
impellit, ut beatam illam passionem intellectualiter
quodammodo spectantes, causam hinc letitie nobis
eonstituamus. Profecto alterius cujuslibet gladio
effusus in terram sanguis, nullius hominis visum
exhilararet; neque ad aurem delatus mentem solet
letificare sermo morientis. Namque ubi sanguinis
effusio vits jacturam fert, quomodo id, inquam,
hominem per 86 vite amantem delectabit; et non
potius cum vultus tristitia ad luctum trahet atque
ad ejua passionis miserationem ? nisi forte aliquis
exsistat vel mente alienatus vel ferino more imbu-
tus, ut brutorum aliquot natura est, qus specta-
culis sibi objectis insaniunt: veluti galli, qui ἀπ πὶ
sui similea interficiuntur, gaudent, cantant, exsi-
liunteo simpliciter visu fruentes, neque reputantes
mox eamdem cedem ad ipsos perventuram. At vero
justi viri sanguis et visui delectabilis, et auribus
grati instar nuntii est, et labiis honorabilis : nam-
que hujus amissio, immortalis meliorisque vite
confert acquisitionem. Nequegutta, inquam, tantum
sanguinis, verum etiam os sancitum, et membri

alicujus particula, et capillorum reliquiae, et vesti- C

mentorum que ille gestavit aut attigit frustum per-
gratum estelexpetibilecuivis pietatis studioso. Prop-
terea alius aliam, thesauri instar, partem vel mem-
. brum vel corpustotum in domibus vel ecclesiissan-
* etificantis virtutisergo,et salutaris tutele,haberegau-
det, et cum reverentia ad cinerum thesauros accedit,
et impervia tactui donaria venerabundus contingit.

2. Talis nobis est justi Abelis sanguis, quanquam
hic parentum fune noviter oculis oblatus causa
luctus fuit: cumenim morientis alicujus passionem
nondum aspexissent, quidni filii patralam cedem
exhorrescereni, lacrymarentur, lamentione pro-
sequerentur, dum improviso fortasse stratum humi
filium vidissent, fraternis cruentatum ictibus, el ea
propter vite usu privatum! Talis item et prophete
Amosi sanctus sanguis: quem diu fustibus verbera-
tum ferro exstinxit rex Amasias (19); qui vatici-
niorum telis a propheta appetitus, justum clava in
temporibus percussum letho tradidit. Taiis pariter
prophete Miche sauctus sanguis, quem precipitio
luteremit Joramus Achaabi (ilius, divinacoufidenter
nunti ante: etenim ab hoc, ut ait Scriptura, de
parentum sceleribus arguebatur. Talis quoque pro-

(18) Vides Ss, reliquiarum laudari & Theodoro
ut consuetam et spiritui utilem venerationem.

. (49) Imo vero Amasias sacerdos Bethelis accusa-

vit Amosum apud Jeroboamum regem. Sed de vita

D vetas

φιλόχριστοι " φαεινὴ δὲ xai ἐξ αὐτῆς ἐπωνυμίας τοῦ
μνημονευομένου, ὅτι λύχνος φωτός ἐστί γε χαὶ λέγε--
ται, εἰκότως προσαγορευομένη * οὐ δή που τὸ ὑλικαῖς
μαρμαρυγαῖς περιαυγάζειν τὰς σωματιχὰς ἡμῶν
ὄψεις " civ, γὰρ τούτων οὐχ ἀειφανὴς ἡ λάμψις, τῷ
ἀντιφράσσοντι σχιάσματι ἐχάστοτε διαχοπτομένη "
ἀλλὰ τὸ ταῖς ἀκεῖσι τῆς θείας γάριτος ἐναστράπτειν
τὰς χαρδίας τῶν συνεληλυθότων ἀεὶ, χαὶ πρὸς τὴν
τοῦ διχχίου ἀθλησιν ἀναπέμπειν τὰς διανοητιχὰς
ἡμῶν θεωρίας, ἵν᾽ ἐχεῖνο τὸ μαχάριον πάθος
νοερῶς πῶς ὀψόμενοι, ὑπόθεσιν εὐφροσύνης ἕαυτοῖς
ὑποστησόμεθα * ἄλλου μὲν γὰρ αἷμα ῥυὲν ὑπὸ γῆν
ξίφει, οὐχ ἂν τερψειεν ἀνθοώπου θέαν" οὐδ᾽ εἰς ἀκοὴν
ἐλθὼν σεπτοποιεῖ τὴν μνήμην τοῦ τεθνηχότος ὁ λό-
γος " οὗ γὰρ ἣ ῥοὴ ζωῆς στέρησιν φέρει, πῶς ἂν τὸν
φύσει φιλόζωον ἕλξειεν τοῦτο ; τουναντίον δὲ μᾶλ-
Àov ἐν στυγνότητι προσώπου εἰς οἴχτον ἀγάγοι xai
ἐλεεινολογίαν τοῦ πάθους, εἰ μή τι γε ἄρα ἔξω φρε-
νῶν ἢ θηριώδη τὸν τρόπον εὕροι τὸν τοιοῦτον χατὰ
τὴν τῶν χτηνῶν φύσιν ἀλογισταίνοντα τοῖς ὁραθεῖσι *
καθάπερ ἐπὶ τῶν ἀλεχτρυόνων οἱ τῶν ὁμοειδῶν αὐὖ-
τοῖς σφαττομένων χαίρουσιν, ᾷδουσιν, ἀποπη δῶσιν,
αἴσθέσει μόνον χρώμενοι, xai οὐ συλλογιζόμενοι, ὅτι
xai ἐπ᾽ αὐτοὺς ἕξει τὸ πάθος - αἷμα δὲ ἀνδρὸς ὃ:-
xaiou xai ὄψει ἐραστὸν, xal ὠσὶν εὐαγγελιστὸν, xai
χείλεσι προσχυνητόν * ἣ γὰρ τούτου ἀφαίρεσις, τῆς
ἀγήρω χαὶ ἀμείνω ζωῆς τὴν μέθεξιν ἀποχληροῦνται "
xai οὐ μόνον δή φημι ῥανὶς αἵματος, ἀλλὰ καὶ
ὁτιοῦν ἁγίου χαὶ λάκισμα μέλους, καὶ τριχὸς λείψα-
vov, xai ὁτιοῦν ἐφ᾽ οἷς ἐνεδιδύσχετο ἢ ἐφάπτετο,
περισπούοαστόν ἐστι xai ἐχζητούμενον τῷ εὐσεῦεῖν
προοελομένῳ * διὰ τοῦτο ἄλλος ἀλλὸ τι ὥσπερ τινὰ
θησαυρὸν μέρος ἢ μόριον ἢ τὸ ὅλον χατ᾽ οἴχους ἢ ἐν
παῖς ἐχχλησίαις, πρὸς ἀῆιαστικὴν ἐνέργειαν καὶ
σωστιχὴν ἀσφάλειαν χατέχων ἐγχαλλωπίζεται,
προσερχόμενος μετ᾽ αἰδοῦς τῇ τεθαυρισμένῃ χόνει,
καὶ ἐφαπτόμενος φόόῳ τῶν ἀψαύστων ἀναθημά-
των (18).

β΄. Τοιοῦτον ἡμῖν τὸ τοῦ δ;χαίου "Αόελ aliua, xiv
γονεῦσι τηνιχαῦτα ξενοφανὲς ὡπτάνετο θρηνολόγη-
μα" μήπω γὰρ ἑωραχότες τεθνεῶτος" 'κάθος, πῶς ἂν
ἐπὶ τῇ τοῦ υἱοῦ σφαγῇ οὐχ ἐξέστησαν, οὐχ ἐδάχου -
σάυ, οὐ γοερὰ ἔφασαν, ἐξάπινα τάχα προσδλέψαντες
κατὰ γῆς ἐῤῥιμένον, αἵματί γε πεφοιν!γμένον ἐξ
ἀδελφικῆς μιαιφονίας, κἀντεῦθεν τῆς ζωτικῆς ἕνερ-
ἐστερημένον; τοιοῦτον τὸ τοῦ προφήτου
᾿Αμὼς ἅγιον aljx, ὃν συχνῶς τυμπανίσας ἀνεῖλε
ξίφει ᾿Αμασίας (19) ὁ βασιλεύς" ἐπειδὴ γὰρ τῆς
προφηιείας ταῖς βολίσιν ἐπλήττετο, πλήξας τὸν
δίχαιον ἐν ὁοπάλῳ xatà τοῦ χροτάφου θανάτῳ παρα--
δίδωσιν" τοιοῦτον τὸ τοῦ προφήτολ Μιχαίου ἁγιον
alga , ὃν ἀνεῖλε χρη μνίσας Ἰωρὰμ υἱὸς ᾿Αχαὰό τὰ
θεῖα παῤῥησιαζόμενον. Ἔλεγχε γὰρ αὐτὸν ἐπὶ ταῖς
ἀσεθείχις τῶν πατέρων αὐτοῦ, καθ᾽ ἃ γέγραπται,

et obitu prophetarum varie et interdum contradi-
centes veterum auctoru: sententia fuerunt, quas
ne prolixe referam, lectores meos ad Calmeti Bi-
blicum Dietionarium ablego.

161

ORATIO VIII. — IN DECOLLATIONEM S. JOANN. BAPT.

162

τοιοῦτον τοῦ προφήτου Ἡσαΐου ἅγιον αἷμα διχῆ A phete Isaim sanctus sanguis bifariam serra dissecti

δια’οουμένου ὑπὸ πριστῆρος παρὰ Mavasct τοῦ
ἐχχεχλυηχότος πρὸς εἰδωλολατριχὸν σέόας τὸν εὖ-
παροίστρωτον xai εὐπαρχχόμιστον Ἰσραὴλ, οὐ ot-
ροντος ἀχούειν τὰς τῆς προφητείας ἐχφάνσεις,
Τοιοῦτον τὸ τοῦ γενναίου Ἐλεάζαρ σὺν ἑπτὰ παισὶν
xa! μητρὶ θεόφρονι ἅγιον αἷμα, ὃ ἐξέχεεν ᾽᾿Λντίοχος
ἐν ποικίλοις βασάνοις, μὴ φέρων τὴν ὑπὲρ ἐντολῆς
Θεοῦ ἔνστατιν τῶν ἀηττήτων, οὖς πίστει θανάτου
σφραγὶς ἐτελείωσε" τοιοῦτον τὸ τοῦ προφήτου Za-
χαρίου ἅγιον αἵμα ὃ πρὸ τοῦ θυσιαστηρίου ἣ πάροι-

νος τῶν ᾿Ιουδλχίω᾽ν ὠμότης μαχαίρᾳ ἐξέχεε, οὐκ
ἐνεγχοῦσα τὰς τῆς προφητείας ἔμφάσεις ἀχουτίζε--
σθαι - xai τί δεῖ uo: πλεῖστα ἀναλέγειν, παρ᾽ d τὸ

τῶν ἀποστόλων προφητῶν τε xal μαρτύρων συλλύ-
097v εἰπεῖν ἅγιον αἴμα, ὃ πολλοὶ παλαμνχαῖοι πολυτρό-
πὼς ἐξέχεαν, ὡς ὕδωρ πολὺ χυχλοῦν τὴν ὑπ’ οὐρα-
v5», xal τῆς ἀσεδείας ὑπάρχον σύθεστήριον ;

γ΄. Τοιοῦτον τὸ τοῦ Βαπτιστοῦ Χριστοῦ xai Προ-
ὁρόμου ἅγιον αἷμα, περὶ οὐ ἡμῖν ὁ προχείμενος λό-
ος" ὃ χεχένωχεν ὡς μύρον πολυτελὲς ἐξ ἱεροῦ τρα-
3,409 εὐωδιάζον τὴν οἰχουμένην * αἴμα, ὃ συνήθροι-
zv οὐ γαστοὺς f00vi,, οὐχ οἴνου μετάληψις, οὐ χρεῶν
ωδὴ, οὐχ ἄλλου τινὸς τῶν λιπαίνειν xxi ἡδύνειν
ὠθότων τὰς ὀρέξεις, ἀλλ᾽ ἐξ αὐτῶν τῶν σπαργά-
νων μέχρι τέλους ἡ τῆς ἐγχρατείας ἐμπεποίηχε χά-
BUCO OCHÀÁ0e γὰρ, φητὶν, ὁ ᾿Ιωάννης μήτε ἐσθίων,
μήπε πίνων" αἴμχ τὸ προχενωθὲν τοῦ Δεσποτιχοῦ
xii ἀθανάτου ποτηρίου " ἐχρῆν Ὑὰρ τὸν τοῦ φωτὸς
πρόδρομον διὰ τῆς ἐχ στείρας αὐγαστικῆς αὐτοῦ προ-
65909 τοῖς ὑπὲρ γῆς ὀφθέντα, καὶ τοῖς ὑπὸ γῆν διὰ
θχυάτου χήρυχχ φωτοειδῆ χρηματίσα! (20)* αἷμα,
ὁ τῆς τοῦ "AÓcÀ σφαγῆς πολυπλασίως εἰς τὰ ὦτα Κυ--
2:0) Σαδαὼθ διχδεδόηται " τοῦ γὰρ ἔργου d ποίησις,

Elbe:

:- 4

e
-

φωνῆς μυστιχῆς ἐστιν ἀνχόμδησις, οὐ διὰ φωνη-
τιχὼν ὀργάνων προϊοῦτα, ἀλλὰ τῇ τῆς ἐνεργείας δυ-
vaut: τχουτιζομένη ᾿ αἴμα, τὸ πατριαρχῶν μὲν αἷ-
δεσιμώτερον, προφητῶν ὃξ τιμαλφέστερον, xal δι-
. * *. * ,
καίων ὁσιώτερον " ἐπεὶ xal ἀποστόλων προφερέστε-
ρον, χαὶ μαρτύρων εὐχλεέστερον, ὡς ὁ λόγος παρὰ
τοῦ μεγάλου Λόγου τὴν μαρτυρίαν φέρει " αἴμα, τὸ
πάσης ἐνθούαφιχῆς εὐχροΐχς χαριέστερον ὡραΐζον
τὴν τοῦ Χοιστοῦ Ἐχχλησίαν, ὑπὲρ δικαίου χενω-
θὲν ἐπὶ τέλε: τοῦ παλαιοῦ νόμου, xai τῆς Χριστοῦ
παρουσίας προεισόδιον ἄνθος τυγχάνον.
3.'AAXA ὅπως τοῦτο, xal Ov οὔ τινος, xal ἐφ᾽
e? , , hd - 4 bl
ἧπερ ὑποθέσει χεχένωται, μεθχρμοστέος ἡμῖν ἀπὸ
τῶν ἱερῶν Εὐαγγελίων ὁ λόγος : Ὁ γὰρ Ἡρώδης,
φη πὶ, χρατύσας ἔδησεν αὐτὸν καὶ
b] LI - L] e ^ * bd
ἔθετο ἐν quÀaxm O:x Ἡρωῤδιάδα τὴν γυναῖχα Φι-
^r - $^ - 9 - " * » m e
λίππου τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, Ἔλεγε γὰρ αὐτῷ ὁ
Ἰωάννης, Οὐχ ἔξεστί σοι ἔχειν αὐτήν * xal θέ-
λων αὐτὸν ἀποχτεῖναι, ἐφοδήθη τὸν ὄχλον, ὅτι
ὥσπερ προφήτην αὐτὸν εἶχον, Πρῶτον ζητείσθω

83 Matth. xi, 18. 8. Matth. xiv, 3 5.

(20) Quod Baptista exstinctus predicaverit de-
lentis apud inferos animabus, sententia Patrum
aliquot fuit, nempe Hippolyti, Origenis, et Eusebii
Alexandrini, ut in Spicil. Rom. t. IX, p. 685, dixi-

τὸν Ἰωάννην

ἃ Manasse, qui ad idololatricum cultum concitaverat
insanientem facile volubilemque Israelem, quique
propheticas rvelationes audire non sustinebat. Talis
etiam fortis Eleazari cum septem adolescentibus et
divini animi matre, sanctus quem Antiochus di-
versis cruciatibus effudit sanguis, dum constan-
tiam invictorum hominum pro Dei lege moleste
fert, quos in fide perfecit mortis sigillam. Talis
denique prophete Zacharis; sanctus sanguis, quem
ante altare vesano Judeorum crudelitas gladio effu-
dit, dum vaticiniorum notitiam audire recusaret.
Sed cur me plura recenaere oportet, preter, quam
compendio dicere de apostolorum, prophetarum ac
martyrum sancto sanguine, quem scelesti multi
homicids effuderunt, quasi aqua copiam in terree
circuitu,quiqueimpietatis exetinguend:e vim habuit?

3. Talis est Baptizatoris Christi Precursorisque
sanctus sanguis, de quo nobis hie institutus est
sermo: qui exhaustus fuit ut pretiosum unguen-
tura ex sacra cervice, et terrarum orbem suavitate
perfudit : sanguis, quem non ventris voluptas a&du-
navit, non vini sumptio, non carnium esus, non
aliud quidquam pinguefacere solitum et commo-
tionibus nostris blandiri ; sed quem ab incuna-
bulis usque ad vite finem abstinentie gratia con-
fecit : Venit enim, Scriptura inquit, Joannes neque
manducans neque bibens 9 : sanguis, qui Dominici
immortalis poculi effusioni praivit. Oportebat enim
jucis precursorem, postquam splendida sua de
sterili matre nativitate terre apparuerat, subterra-
neis quoque locis per mortem suam predicatorem
illustrem fieri. Sanguis, qui multo magis quam
Abelis cedes, ad aures Domini Sabaoth clamat:

nam peraclio operis, mystice cujusdam vocis est

resonantia, non per vocalia organa prodiens, sed .
ob aue efficacie virtutem audita. Sanguis patriar- '
chis venerabilior, prophetis honorabilior, justis
sanetior: nam et apostolis prestantior est, et mar-
tyribus nobilior, ut mágnt Verbi yerburg testatur.
Sanguis qualibet coloria tinctura gratior, Christi
Ecclesiam venustans, pro justitia exhausius sub
veleris legis finem, et Christi advenientis ingres-
sum floris instar exornans.

4. Sed jam quomodo hic sanguis, el cujus opera,
el quam ob causam exhaustus fuerit, explanabit
nostra de sacris Evangeliis deducta oratio. « Herodes
enim, inquit Scriptura, tenuit Joannem, et alligavit
eum et posuit in carcere propter Herodiadem wxo-
rem Philippi fratris sui. Dicebat enim illi Joannes:
Non licet tibi eam habere : et volens illum occidere,
timuitpopulum, quia sicut prophetam eum habebani**,
Queratur primura quis iste Herodes, etenim homo-

mus; quibus addendus est auctor tractatus De re-
muneratione statim post obitam animabus danda,
item apud nos Script. vet. 1. VII, p. 266, et nunc
denique Theodorus.

"Pal

/

"163

S. THEODORI STUDIT.AE

Ἰδὲ

nymia ambiguitatem inducit quominus vera per- Α τίς οὗτος ὁ Ἡρώδης, τῆς ὁμωνυμίας ἀσάφειαν ἐμ-

Bona dignosoatur. Nimirum est hio tetrarcha. Nsm-
que hujus pater qui infantes interemit, multo ante
obierat. Cur hic autem ἃ Joanne reprehendebatur?
quia, legitima ejecta conjuge, Aretes regis filia, Phi-
lippi fratris uxorem Herodiadem sibi contra fas
desponsaverat. Licuisset ei utique liberorum ex-
pertem ducere in conjugium ob susocitandum fra-
tri semen, juxia Mosaicam legem ; sed liberorum
jam matrem non licebat: porro erat huic filiola
homonyma |llerodias, aspidis fetus, diabolicum
perditionis sus instrumentum. Justa igitur abs
Joanne reprehensio flebat; et quidem monitoria non
contumeliosa, medicinalis non vulnifloa. Quid enim
aiebat ? Non licel tibi eam habere ; atque ad legem
provocabat, sic fere dicens: videsis et nosce quid
tibi lex imperet. Si fratres simul habitent, et. unus
ez his moríalur, nec semen ei [uerit ; non dabitur
exstincli uxor viro haud propinquo; sed viri illius
frater ingredietur ad eam, sumetque sibi uxorem, et
cum illa habitabit : et. si filium pariet, constituetur
ez de[uncti nomine, et non delebitur nomen ejus ex
Jsrael *5. Hec tibi lex imperat; tu vero uxorem
duxistl, que flliam ex fratre tuo susceptam habet.
Ne itaque legislatoris preesoriptum pretergrediaris;
neque purpuram maocules sanguine illicito; et cum
ceteris exemplo esse debeas, cave ne subditis causa
peccandi efficiaris: ideoque justam damnationem
patiaris, quoniam districtum judicium eos qui emi-
nente dignitate sunt manet 58.

ποιούσης τοῦ ὀφειλομένου προσώπου δηλοῦσθαι * ὁ τε-
τράρχης δηλονότι" ὁ γὰρ τούτου πατὴρ, Ó τῶν νη-
πίων ἀναιρέτης τετελευτηχὼς ἦν πάλαι" τίνος δὲ
χάριν ἠλέγχετο παρὰ τοῦ Ἰωάννου ; ὅτι τὴν νομί-
μως συναφθεῖσαν αὐτῷ γυναῖχα ἐχδεδιωχὼς, ἤγουν
τὴν θυγατέρα ᾿Αρέτα τοῦ βασιλέως, τὴν τοῦ ἀδελ-
φοῦ Φιλίππου Ἡρωδιάδα παρανόμως ἐγήματο" ἐξῆν
γὰρ αὐτὸν ἄπαιδα οὖσαν ἀγαγέσθαι εἷς βίωσιν πρὸς
ἀνάστασιν ἀδελφικόῦ σπέρματος, χατὰ τὸν μωσαϊχὸν
νόμον" ὑπόπαιδα δὲ τυγχάνουσαν, οὐδαμῶς (21):
ἦν δὲ αὐτῇ θυγάτριον, dj ὁμύνυμος Ἡρωδιὰς, τὸ
ἔγγονον τῆς ἀσπίδος, τὸ διαδολικὸν ὄργανον τῆς οἷ-
χείας ἀπωλείας * οὐχοῦν εἰχότως ὁ ἔλεγχος παρὰ τοῦ
Ἰωχννου * χαὶ οὗτος ὑπομνηματιχὸς, ἀλλ᾽ οὐχ ὑδοι-
στιχὸς, ἰατρευτιχὸς, ἀλλ᾽ οὐ τραυματοποιός. Τί γάρ
φησιν ; Οὐχ ἔξεστί σοι ἔχειν αὐτήν ἐπὶ τὴν θείαν
αὐτὸν νομοθεσίαν ἄνεισι, τοιαῦτά πως λέγων * Ἴδε
xal ἐπίγνωθι τί σοι ὁ νόμος παραχελεύεται " 'Exv
δὲ χατοιχοῦσιν ἀδελφοὶ ἐπὶ τὸ αὐτὸ, xal ἀπο-
θάνῃ εἷς ἐξ αὐτῶν, σπέρμα δὲ μὴ εἴη αὐτῷ, οὐχ
ἔστιν ἡ γυνὴ τοῦ τεθνηχότος ἔξω ἀνδρὶ μὴ ἐγ-
Υἶζοντι " ὁ ἀδελφὸς τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς εἰσελεύσε-
ται πρὸς αὐτὴν, xai λήψεται αὐτὴν ἑαυτῷ γυ-
ναῖκα, καὶ συνοιχήσει αὐτῇ * xal ἔσται τὸ, παιδίον,
ὃ ἂν τεχθῇ, χατασταθήσεται ἐχ τοῦ ὀνόματος
τοῦ τετελευτηχότος, χαὶ οὐχ ἐξαλειφθήσεται τὸ
ὄνομα αὐτοῦ ἐξ ᾿Ισραήλ. Ταῦτά σοι ὁ νόμος πα-
ρακελεύεται * σὺ δὲ εἰσοιχήσω τὴν ἔχουσαν παιξίον
ix τοῦ ἀδελφοῦ σου. Μὴ δὲ παραδῇς τοῦ νομοθέτου

τὸν ὅρον" μηδ αὐτὴν ἀλουργίδα μολύνῃς αἵματι ἀνοσίῳ᾽ μήτε μὴν ὁ ἄλλοις τύπος εὐνομίας ὀφείλων χαθ-
ἐστάναι, τοῖς ὑπὸ χεῖρα αἴτιος ὀφθείης παρανομίας " x&v τούτῳ ὑποίσοις τὸ χρῖμα ἔνδικον, Ὅτι κρίσις

ἀπότομος ἐν τοῖς ὑπερέχουσι γίνεται.

5. Ille autem potentia elatus, Deum exsistere (C

oblitus, furebat, ira sestuabat, reprehensionem re-

Ὁ pellebat. Non est imitatus Davidem, qui a propheta

Nathane de adulterii crimine coargutus, in vocem
illam erupit: Peccavi Domino *' : cujus ob humili-
tatem Dominus peccatum transtulit. Sed hic, inquit
Scriptura, comprehensum Joannem vinculis con-
strinzit et carceri tradidit 88, Hominem philosophia
invictum comprehendit is qui luxurie passione te-
nebatur : hominem liberum, utpote omni passione
solutum, alligavit is qui intemperantie vinculis
constrictus erat: custodem preedicatoremque Eocle-
sie tradidit custodie, is qui impurorum actuum
mancipium erat. Propier Herodiam Philippi fra-
tris sui*?:Herodiadem, inquam,Dalile moribus simi-
lem, et diaboli complicem : ipsa enim tori socium vel

ε΄. Ὁ δὲ ἅμα τῷ κράτει, xal. τὸ εἶναι Θεὸν ἐπι-
λελησμένος, ἐμάνη, ἐξήφθη τῷ θυμῷ, ἀπεσείσατο
τὸν ἔλεγχον" οὐκ ἐμιμήσατο τὸν Δαδὶδ, ὃς ἐπειδὴ
ἠλίγχθη παρὰ Νάθαν τοῦ προφήτου ἐπὶ μοιχείας
ἐγχλήματι, ἐχείνην προεδάλετο τὴν φωνὴν, Ἡμάρ-
τῆηχα τῷ Κυρίῳ " οὗ διὰ τὴν ταπείνωσιν καὶ Κύριος
παρεχδίδασε τὸ ἁμάρτημα “- ἀλλὰ Κρατήσας, φὴσὶ,
τὸν Ἰωάννην, ἔδησεν αὐτὸν καὶ. ἔθηχεν ἐν φυ-
λαχῇ. Ἐχράτησε τὸν φιλοσοφίᾳ ἄχράτητον, ὁ χε-
χρατημένος τῷ πάθει τῆς ἀσελγείας " ἔδησε τὸν ἀπο-
λελυμένον τῇ ἀπροσπαθείᾳ, ὁ δεδεμένος τῇ μαγγα-
νίᾳ τῆς ἀχολασίας " ἔθετο ἐν φυλαχῇ τὸν φύλαχα καὶ
χήρυχα τῆς ᾿Ἐχχλησίας, ὁ χαθειργμένος τῷ πράξει
τῆς ἀχαθαρσίας * Διὰ ἩἩρωδιάδα Φιλίππου τοῦ
ἀδελφοῦ αὐτοῦ" Ἡρωδιάδα τὴν τῆς Δαλιδὰ ὁμό-
τρόπον, xal τοῦ διαδόλου συμπράχτορα" αὕτη γὰρ

potius ascititium ad Joannis odium impulit. Non fero, D τὸν σύγκοιτον, μᾶλλον δὲ σύνθετον ὥτρυνε πρὸς τὴν

inquit, vitaperari qua sum regina a Zacharie filio.
Tarde carceri linguam que me diffamat : perime
statim spiculo illum qui suis animam meam ser-
monibus ceu telis vulnerat. Cumque eum vellet oc-
cidere, timuit populum, quia prophete loco eum ha-
bebant **. Non enim si quando volunt reges parvum

τοῦ ᾿Ιωάννου μανίαν" Οὐ φέρω, φησὶ, χωμῳδεῖσθαι,
βασίλισσα τυγχάνουσα, ξῥὗ πὸ τοῦ παιδὸς Ζαχαρίου *
χάθες τὴν γλῶσσαν ἐν φυλακῇ τὴν ἐμὲ στηλιτεύου-
cay * χτεῖνον ἐν τάχει αἰχμῇ τὸν ἐμοῦ τὴν ψυχὴν
τοῖς λόγοις ὡς βέλεσι τραυματίζοντα. Καὶ θέλων
αὐτὸν ἀποχτεῖναι, ἐφοδήθη τὸν ὄχλον, ὅτι ὥσπερ

6 Deut. xxv, 5. *5 Sap. vi, 6. 57 Reg. χιι, 13, ** Matth. xiv, 3. ** Ibid. 9. 9? Ibid. 5.

G2) Josephus Hebr. loco mox citando.

diadis filium appellat Salomen, noa Herodiadem.

Errat Theodorus, nam diserte hanc Hero- Joseph Am/iíq. lib. xvi, oap. vi, 4.

165

ORATIO VIII. — IN DECOLLATIÓNEM S. jOANN. BAPT.

Ἰδὸ

προφήτην αὐτὸν εἶχον" οὐ γὰρ ἡνίχα βουληθῶσιν A aliquid agere, statim impetum suum in opus con-

oi χρατοῦντες πρᾶξαί τι τῶν ἐχτόπων, εὐθὺς τὴν ὁρ-
μὴν εἰς ἔργον ἄγουσιν, αἰδοῖ χαὶ φόδῳ τοῦ ὑπηχόου
ἀναδαλλόμενοι xal χλωθέντες εἰς ἑαυτοὺς τὸν ἐφαρ-
μόζοντα καιρὸν τῆς μοχθηρίας.

ς΄. Γενεσίων δὲ ἀγομένων τοῦ Πρώδου, ὠρ-
χήσατο ἡ θυγάτηρ τῆς Ἡρωδιάδος ἐν τῷ μέσῳ,
χαὶ ἤρεσε τῷ ἹΙρώδῃ, ὅθεν μεθ᾽ ὄρχου ὡμολόγη-
σεν αὐτῇ δοῦναι ὃ ἐὰν αἰτήσητα!. Ὅτε ἐχρὴν ab-
πὸν δοῦναι δόξαν τῷ Θεῷ εἰς τόδε προαχθέντα τὸ φῶς,
τότε τοῦ σχότους τὰ ἔργα ἀσπάζεται " θυμηδίας γὰρ
ὁ χαιρὸς οὐχ ὀρχήσεως καὶ μάλιστα γυναιχώδους ἐπὶ
ἀῤῥενιχῆς θέας. ἐξ ἧς τί τὸ τιχτόμενον ; ὄρχος "
ἐχ δὲ τοῦ ; φόνος " ἄνελε τὰς ῥίζας τῆς καχίας, xai
οὐ βλαστήσει χαρπὸς τῆς ἀνομίας" τῶν πρώτων δὲ
ςυέντων, ἀναδοθάσεται δηλονότι! τὸ πέρας τῶν πρα-
Ὑμάτων. Ὠρχήσατο ἣ θυγάτηρ τῆς Ἡρωδιάδος ἐν
τῷ μέσψ, xal ἤρεσε τῷόσῊ͵Ν Ἡρώδῃ" x«t τί γὰρ
ἔμελλε πεπαιδεῦσθαι παρὰ τῆς τεχούσης ἡ μαστρο-
πόρινος θυγάτηρ, ἢ τὸ ἐξορχεῖσθαι ; xai τοσοῦτο
ἐξησχημμένως ἔχειν πεοὶ τὴν ὀρχήστραν, ὦστε xal
ἀρέσαι τῷ Βρώδῃ ; ὅθεν μεθ᾽ ὅρχου ὡμολογησεν
αὐτῇ δοῦναι ὃ ἐὰν αἰτήση. Τοιαύτη, γὰρ ἡ προπέτεια
zv ἐχδαχχευομένων τοῖς πάθεσι τῆς ἀτιμίας, ἀπε-
ρισκέπτως ἀποφαινομένων xat παντὸς οὔτινος δό-
ξεῖεν" ἢ δὲ προθδιδασθεῖσα ὑπὸ τῆς μητρὸς αὐτῆς
ἥρπαϊε τὸν τῆς μιαιφονίας θάνατον ὃν Ote πάλαι
ἀποτεχεῖν dj ἐχιόνοτόχος "HowOt4c* xai πρὸς τὸ ἕαυ-
-ἧς θυγάτριον διαθερμανθεῖσα, ἔοιχε τοιαῦτα λέγειν "
Ἴδε ὁ καιρὸς, τέχνον, ὁ ἐπιζητούμενος ἡμῖν " ἤνυσας
τῷ X00! τὸ ἐμοὶ φιλούμενον, πέπαυχάς μου τὸ ἀλ-
{ρνὴν τῷ τεχνιχῷ coo λυρίσματι, Κρύψωμεν εἰς
τἶν τὸν ἡμᾷς στηλιτεύοντα * ἴθι τάχιον ταῦτα λέ-
40994 - Δός μοι ὧδε ἐπὶ πίναχι τὴν χεφαλὴν ᾿Ιωάν
νοῦ τοῦ Βαπτιστοῦ, "0D μανίας ὑπερθολῆς αἴτημα"
μονονουχὶ ὅτι μὴ ἐντρυφᾷν εἶχε τῷ φονιχῷ θεάματι *
ἐδυσχέρηνεν ἢ μαιχὰς καὶ φονεύτρια * οὐχ ἱκανὸν
γὰρ ὅτι ξίφος ὀιελάσαι τὰ τοῦ ἱεροῦ τραχήλοα ἧρε-
τίσω᾽ àÀÀà γὰρ xai ἐπὶ πίνακι δοθῆναί σοι τὴν
ἁγίαν χεφαλὴν ἐπραγματεύσω. "Ὦ ἀτάσθαλε, καὶ
τῆς Ἰιζάδελ ἀπηνέστερον τὸ ἦθος ἔχουσα Ϊ

C. Καὶ ἐλυπήθη, φησὶν, ὁ βασιλεύς" διὰ à
τοὺς ὄρχους χαὶ τοὺς συναναχειμένους ἐχέλευσε
δοθῆναι - χαὶ πέμψας ἀπεχεφάλισε τὸν ᾿Ιωΐννην
ἐν τῇ φυλαχῇ ^ xal ἠνέχθη dj χεφαλὴ αὐτοῦ
ἐπὶ πίναχι, xai ἐδόθη τῷ κχκορασίῳ καὶ ἤνεγχε
τῇ μητρὶ αὐτῆς, Ὥ διαδολιχῖς παρασχευῆς ἀποτέ-
λεσμα, τίς ὁ ἐπενεγχὼν χατὰ τῆς θείας χεφαλῆς τὸ
ἀναιρετιχὸν ξίφος ; ὁ δεύτερος Δωὴχ, ὁ ἄνομος ὑπ-
ηρέτης, καὶ οὐ μιμητὴς τῶν ἐφεστηχότων ἐμφρόνως
Σαοὺλ τῷ βασιλεῖ, ἡνίχα προσέττατε τοὺς τοῦ Θεοῦ
προφήτας ἀποχτείνεσθαι. Καὶ ἠνέχθη ἡ χεφαλὴ
αὐτοῦ ἐπὶ πινακι. Συμπόσιον εἴποιμι ἤ φονευτή-
piov τὸ τοιοῦτον ἄριστον ; δαιτυμόνας χαλέσαιμι dj
παλαμναίους τοὺς συναναχειμένους οἰνόφλυγας ;
Ὦ χαινὸν θέαμα" ὦ πονηρὸν ὑραμα " ἐγεῖρεν ὄρνις
παρετίθετο, ἐντεῦθεν προφητιχὴ χεφαλὴ ἤγετο " ἐχεῖ-

*! Matth. xiv, 6. ** Ibid. 8, 53 Ibid. 11.

ferunt, reverentia metuque subditorum differentes
atque intra se ipsos molientes idoneum futuro ma-
leficio tempus.

6. Dum autem agerentur Herodis natalia, saltavit
filia Herodiadis in medio convivio, placuitque He-
rodi, adeo ut cum juramento promiserit se ei datu-
rum quidquid petisset ?!, Scilicet cum oportuisset
eum dare gloriam Deo die hoo, quo in lucem edi-
tus fuerat, tenebrarum maluit opera exsequi. Erat
insuper letitiee quidem tempus hoc, non tamen sal-
tationis presertim femine in virorum conspeotu.
Cujus rei quenam sequela fuit ὃ nemque jusjuran-
dum. Quid inde vero? homicidium. Aufer malitie

B radices, et non pullulabit fructus iniquitatis : et-

enim facto initio, rei quoque terminus conseque-
tur. Saltavit Herodiadis filia in medio convivio, et
Herodi placuit. Quid enim aliud edocta fuisset a
matre filia lenonia, quam saltare ? imo et tantopere
in eo ludo exerceri, ut ipsi Herodi placeret? qui
idcirco ei recepit quidquid postulasset concessu-
rum. llec quippe est bacchantium in ignominis
passionibus temeritas, ut inconsiderate decernant
de re qualibet, prout visum fuerit. Puella vero 8
matre sua instincta, occasionem arripuit cruentam
necem postulandi, quam jamdiu viperina mater
Herodias paturire parabat. Cerne, ait, o filia tem-
pus nobis expertitum. Ram mihi optatam pede sal-
tante confecisti; dolorem meum arti(icioso tuo
cantu sedasti. Terre infodiamus hominem qui nos

C diffamat. Perge statim ita dictura : Da mihi in hoc

disco Joannis Baptiste caput 33, O summi furoris
postulatio ! Nisi ex cruento spectaculo fructum ocu-
lis consequeretur, haud satiata foret truculenta
manas. Non satis tibi fuit, quod cervicem saeram .
gladio secare incitasti; sed et in disco sanctum :
caput tibi dari curasti. O scelesta, et ipsa Jezabele
erudeliorem indolem gerens !

LAS
LI

7. Et couristatus est, inquit Scriptura, rez : sed
propter jusjurandum, et propler simul discumbentes
dari jussit : missoque spiculatore decollavit Joannem
in carcere: el allatum est. caput ejus in disco, da-
tumque puellz, quz ad matrem detulit **. O inique
molitionis exitus ! Quis divali capiti lethale ferrum
intulit ? Novus Doeg, scelestus minister, haud certe
imitator illoram qui sobrie restiterunt regi Sauli,
Dei prophetas occidi jubenti. Et allatum est caput
ejus in disco. Dicam ne convivium, an potius
supplicii locum prandium hoc? convivas ne appel-
lem, an carnifices qui inflatis vino venis accum-
bunt! O spectaculum novum]! o triste visum!
[llinc avis apponebatur, hino propheticum caput
exhibebatur. lllino vinum meracum fundebatur,
hinc justus sanguis quasi fons saliens manabat.

e
T.

701

S. THEODORI STUDIT/E

768

Quam terriflcus nuntius ! quam horribilis rei nar- Α θεν οἶνος ἐχέετο dxpatoc, ἐντεῦθεν αἷμα δίχαιον

ratio ! Datumque est puellz, et illa detulit ad matrem
suam. Hem summam absurditatem! Datum est
inestimabile caput pro vili actu; impure profa-
naque femine, res sancta et intacta, ipsis angelis
honorabilis. Attulit ad matrem suam; videlicet
obtulit quasi edulium ingluviei metris que pro-
phete necem discupiverat : Comede, inquiens, o
mater, carnes viri qui sine carne vixit ; bibe san-
guinem ejus, qui exsanguis in vita fuit. Tandem
aliquando silentem habemus linguam hominis qui
nos publica infamia aspergebat.

8. Et accedentes, inquit Scriptura, discipuli illius,
sublatum corpus sepulture tradiderunt **. Specta
mecum, studiose auditor, pictam in imagine justi
viri sepulturam, simulque Iconomachos castiga
ceu veritatis hostes. Cumque sedulo historiam
pictam inspexeris, hinc tibi fructum compara :
quomodo ex carcere producitur sanctus vir catenis
vinctus : quomodo carnifex gladium crudeliter in-
tendit in sacrum verticem : quomodo abscissum et
odorato cruore manans caput furenti Herodiadi tra-
ditur : quomodo sacrum corpus manibus discipu-
lorum sepelitur, mestorum, illaerymantium, glo-
batim astsntium; dum alius pedes tangit, alius
caput reliquo corpori rursus accommodat. alius thu-
riflicat, et funebria psallit. Illic sum, o auditores,
mentis mes visione, cernoque sepulturam justi in
pace versantem, ut ait Scriptura **. Cerno ange-
licam illam faciem, cujus oculi ceu duo luminaria
occubuerunt, et cujus tota vultus species bonitatis
typus videtur. Video exanimem, quod attinet ad
temporalis vite actionem, apprime tamen anima-
tum quod attinet ad divine gratie pretiosum odo-
rem. Sacras illas deosculor manus, quarum tactus
peccato fuit intactus, et quarum digito ille qui
tollit peccatum mundi hominibus demonstratus
fuit. Adoro pulchros pedes illos, quorum fuit offli-
eium bona nuntiandi incolis terre, et a quibus pa-
rata fuit via Domini adventui. Jamque omittam di-
cere de venerabili catena, qua revinctus fuit pre-
stantissimus inter homines angelus : omitto item
honorabilem discum; in quo fuit repositum augu-
stum illud et auro pretiosius caput. Quin adeo car-
nificis quoque ensem, qui per sacrum collum actus
fuit, sicubi invenero, haud inhonoratum relinquam.

D

χρουνηδὸν ἐφέρετο. Ὡς φοδερὰ ἣ ἀγγελία, xal opi-
χτὴ ἡ ἐξηγορία. Καὶ ἐδόθη τῷ χορασίῳ, xal ἢνεγ-
χε τῇ μητρὶ αὐτῆς. Φεῦ τῆς ἀτοπίας " ἐδόθη ἡ ἀτί-
μητὸς χάρα ὑπὲρ ἀτίμου πράξεως, τῇ ἐναγεῖ καὶ βε-
ὀήλῳ ἢ ἁγνὴ xal ἄψαυστος xal τοῖς ἀγγέλοις αἱδέ-
σιμος " xal ἤνεγχε τῇ μητρὶ αὐτῆς, οἱονεὶ παρέθη-
xtv ὡς ἐδέσματι ἔμφορηθῆναι τῇ ὀργώσῃ τὸν τοῦ
προφήτου θάνατον * Φάγε, λέγουσα, ὦ μῆτερ, σάρχας
τοῦ ἀσάρκως βιώσαντος " πίε αἷμα τοῦ ἀναίμονος "
ἔχομεν διὰ παντὸς σεσιγημένην τὴν γλῶτταν τοῦ
ἡμᾶς στηλιτεύσαντος.

η΄. Καὶ προσελθόντες, φησὶν, οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ,
ἦοαν τὸ σῶμα, xal ἔθαψαν αὐτό. Ὅρα μοι, ὦ φε-
λοΐίστωρ, εἱχονογραφουμένην τὴν ταφὴν τοῦ διχαίου,
χαὶ τοὺς μὲν εἰχονομάχους ἐπιῤῥάπιζε ὡς ἀληθείας
ἐχθοούς - ἐναργῶς δὲ ὕπ᾽ ὅψιν λαμδάνων τὴν ἧστο-
plav, πορίζου τὸ ὠφέλιμον " πῶς ix φυλαχῆς αἴρε-
ται ὁ ἅγιος σιδηροδέσμιος " πῶς ὁ παλαμναΐος ἐν-
ατείνε: τὸ ξίφος ἀπηνοειδῶς χαοὰ τῆς ἱερᾶς κορωνί-
δος" πῶς ἀποτμηθεῖσα dj μυροφόρος χάρα ἐπιδέδο-
ται τῇ κχορυδαντιώσῃ Ἡρωδιάδι" ὅπως δὲ θάπτεται
τὸ ἱερὸν σῶμα χερσὶ τῶν οἰχείων μαθητῶν, οἰονεὶ
δαχρυόντων, ψυχαλγούντων, στοιχηδὸν περιϊσταμέ-
vtov * καὶ τοῦ μὲν ἐφαπτομένου ποδῶν, τοῦ δὲ τὴν
χεφαλὴν ἐφαρμόζοντος τῷ λοιπῷ σχήνει, ἑτέρου θυ-
μιῶντος xai τὰ ἐπιχήδειχ ἐπιψάλλοντος. ᾿Εἰχεῖ εἰμὶ,
ὦ ἀχροαχταὶ, τῇ διανοητιχῇ θεωρίᾳ, καὶ βλέπω τὴν
ταφὴν τοῦ δικαίοτ ἐν εἰρήνῃ οὖσαν χατὰ τὸ γεγραμ-
μένον * ὁρῶ τὸ ἀγγελιχὸν ἐχεῖνο πρόσωπον, οὗ oi
ὀφθαλμοὶ ὡς δύο φωστῆρες δύσαντες, καὶ οὔ τὸ ὅλον
εἶδος τῆς ὄψεως χρηστοφανῶς ἀποτετύπωται * ἀἄπνοῦν
μὲν τῆς ἐπιχήρου ζωτιχῇῆς ἐνεργείας, εὔπνουν δὲ
ὅτι μάλιστα τῇ τῆς θείας χάριτος μυρωδίᾳ ἂἀσπά-
ζομαι τὰς ἱερὰς χεῖρας ἐχείνας, ὧν dj ἀφὴ ἀνέπα-
φος τῇ ἁμαρτίᾳ, καὶ ὧν τῷ διαχτύλῳ ὁ αἵρων τὴν
ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου τοῖς ἀνθρώποις χαθυπεδείχθη "
προσχυνῶ τοὺς ὡραίους πόδας ἐχείνους, ὧν τὸ εὐὖ-
αγγελίζεσθαι τὰ ἀγαθὰ τοῖς ἐπὶ γῆς, καὶ δι’ ὧν προ-
χατηρτίσθη ἡ ὁδὸς τῆς τοῦ Κυρίου παρουσίας " παρ-
εἰτω ubt πρὸς προσκύνησίν καὶ ἣ τιμία ἅλυσις ἐφ᾽
j| ἐδεσμήθη ὁ πολυτίμητος ἐν ἀνθρώποις ἄγγελος "
παρείτω μοι καὶ fj σεδασμία πίναξ, ἐφ᾽ Xj ἐπετέθν
à χρυσίου τιμαλφεστέρα πανσέδαστος χάρα" οὐδέ
γε τὴν μάχαιραν τοῦ παλαμναίου τὴν διελάσασαν
χατὰ τοῦ ἱεροῦ τραχήλου εἰ εὕροιμι, ἀπροσχύνν τον

Sed et ipsam humum, in qua tbesaurus hio fuit ]) ἐάσαιμι (24), οὐδέ γε τοὔδαφος ὑφ’ οὗ ἐφρουρήθη ὁ

conservatus, si quando incurram, amplectar, ut
gratia fertilem. O beatum sepulcrum, et non triste
saxum, quod beatissimum illud corpus contines
smaragdorum margaritarumque cumulo rutilan-
tius! Illic itaque visibiliter quidem aderat discipu-
lorum turba, invisibiliter autem angelorum multi-
tudo, qui homonymum sibi in corpore angelum,

** Matth. xiv, 13. ** Iga. Lvit, 2.

(23) Patet expositam fuisse in templo pictam
imaginem martyrii sepultureque Baptiste, unde
captat occasionem concionator Theodorus inere-
pendi more suo Iconomachos.

θησαυρὸς εἰ ἐπέτυγον, μὴ οὐχὶ προσεπτυξάμην ὡς
μεταδοτιχὸν χάριτος. "D μαχάριε τάφε xa! οὐ πιχρὲ
λίθε, ὃς ἔχεις τὸ τρισμακάριον ἐχεῖνο σχῆνος, ὑπὲρ
σμαράγδων xai μαργάρων σωρείας ἔνδον συνειλημ-
μένον " ἐκεῖ τοιγαροῦν παρῆν ὁρατῶς μὲν ὁ τῶν μα-
θητῶν ὅμιλος, ἀοράτως δὲ ἀγγέλων πληθὺς, τὸν ὁμώ-
γυμὸν αὐτὸν ἄγγελον ἐν σώματι, τὸν τοῦ Κυρίου φί-

(24) Vides Studite nosira cognitas tanquam 88 -
cras reliquias catenam discumque ad Baptiste mar-
tyrium pertinentes ;'de quibue aliisque Paciaudius,
De cultu S. Joan. Bapt. dissert. 6.

"169

ORATIO VIII. — IN DECOLLATIONEM S. JOANN. BAPT.

T7O

λον γνήσιον, τὸν νυμφαγωγὸν τοῦ νυμφίου, τὸν ἀεί- A germanum Domini amicum, Sponsi paranympbum ;

φωτον λύχνον τοῦ ἀφράστου φωτὸς, τὴν ζῶσαν φω-
νὴν τοῦ μεγάλου λόγου, τὸν προφήτου περισσότερον,
τὸν μείζονα ἐν γεννητοῖς γυναιχῶν εὐφημούντων,
γεραιρόντων, ἀναγόντων πρὸς οὐρανὸν, καὶ εἷς τὴν
ἀγήρω χαρὰν ἀποχομιζόντων τοιχύτη μὲν οὖν ὡς
εἴρηται εἰρηναία dj ταφὴ τοῦ δικαίου, ἀγαλλιάσιμός
τε χαὶ τῷ χόσμῳ σωτήριος.

θ΄. Ἡρώδης δὲ ὁ παράφρων ἄρά γε χἀντεῦθεν τῆς
δίκης τὸ ἀπόχριμα ὁὀι:ἔφυγεν ; οὐ μὲν οὖν * ἀλλ᾽ ὡς si-
ρηπαι (25) διὰ ταῦτα ὑπὸ παντὸς τοῦ ὑπηχόου ἀνταρ-
σίαν ἀποστὰς χατασφάττεται " τοῦ Θεοῦ εἰς παιδείαν
τοῖς εἰς ὕστερον βασιλεύσουσι τὰ xav! αὐτὸν ἐχ-
δειματοῦντος, ὡς ἂν μὴ τοῖς ὁμοίοις πάθεσι περιπέ-
σειεν. ᾿Αλλ᾽ ἐντεῦθεν ἐπανελθὼν, ἀοιαύζουσαν τῇ παρ-
ούσῃ ἡμέρᾳ φωνὴν δεῦρο ἐχδοήσομαι * Σήμερον 'Ieav-
νης ὁ Πρόδρομος ὑπὲρ ἀληθείας τὴν χεφαλὴν ἄποτεμ-
νόμενος μαχαρίζετα:, καὶ Ἡρώδης ὁ παράνομος χωμ-
ῳδούμενος διασύρεται " σήμερον Ἰωάννης ὁ Πρόδρο-
μος ἐν ταῖς ἁπάντων γλώσσαις τῷ τοῦ ἐλεγμοῦ διηγή-
ματι τετίμηται, xal Ἡρώδης ὁ πανέχφρων ὑφ᾽ ἐχά-
στου τῶν φοδουμένων τὸν Κύριον τῇ μοιχείᾳ στηλι-
τευόμενος ἠτίμωται, Σήμερον ἡ χεφαλὴ ᾿Ιωάννου
τοῦ Προδρόμου ἐπὶ πίνακι προφέρετα! ἱερὸν σφά-
γον, καὶ Ἡρωδιὰς ^4 μοιχεύτρια στηλιτεύετα: καὶ
ui, βουλομένη αἰώνια. Σήμερον ᾿Ιωάννου τοῦ Προ-
δρόμου τὸ αἴμα ὑπὲρ φυλαχῆς θείου νόμου χέεται,
χαὶ ὁ τοῦ Προδρόμου ἀντίθετος διὰ τῆς ἀντιπραγίας
ἐνδίχως θριαμδεύεται " σήμερον ᾿Ιωάννης ὁ Πρόδρο-
uos διὰ τὴν πρὸς Ἡρώδην ὑπὲρ δικαίου παῤῥησίαν
ἀποχτείνεται, xal βασιλεῖς τῆς γῆς τῶν ἰδίων συν-
θρόνων μὴ διχζεύγνυσθαι παιδευόμενοι τὸν διαζευ-
θέντα ἀποπτύουσι " σήμερον ᾿Ιωάννης ὁ Πρόδρομος
αἴρει σημεῖον ἐπὶ τῆς γῆς, xxi παραγγέλλεται πᾶς
ἄνθρωπος ἀοχεῖσθχι τῇ ἰδίᾳ γυναιχὶ καὶ περαιτέρω
μὴ χωρεῖν * σήμερον Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος εἰς ἄδου
χάτεισι, xal οἱ νεχροὶ χαρὰν τῆς Χριστοῦ παρουσίας
ἀνεχλάλητον ἀχουτίζονται " σήμερον ᾿Ιωάννην — tov
Πρύδρομον χαρατομηθέντα διὰ δικαιοσύνην θεοῦ οἱ
οὐρανοὶ ἐπευφράνθησαν, ἄνθρωποι δὲ ἐπὶ γῆς ὄμνο-
λογοῦσιν ἑόρτια " xal μοι δοχεῖ ὁ μέγας τοῦ Κυρίου
Πρόδρομος ἐξ οὐρανῶν ἡμᾶς ἐποπτεύειν, καὶ ὡς
ὀμνῳδοὺς αὐτοῦ θείοις χαρίσμασιν ἀμείδεσθαι * ἐν
προφήταις ὡς ἀστὴρ ἑωθινὸς διάττων τε xai ὑπερ-
αυγάζων * ἐν ἀποστόλοις ὡς ἥλιος ἐν μέσῳ ἡλίων
προλάμπων xzi ὑπερλάμπων" ἔν μάρτυσιν ὡς οὐ-

candelabrum semper lucidum ineffabilis lucis, vo-
rem vivam magni Verbi, illum plus quam prophe-
tam,majorem illum in natis mulierum, collauda-
bant, celebrabant, in ccelum tollebant, et ad immor-
tale gaudium transferebant. Talis itaque fuit justi
viri pacifica sepultura, mundo letifica et salutaris.

9. Num Porro insanue Herodes, in hac etiam
lerrena statione ultionis ponam fugit? Minime
gentium ; sed, ut dicitur, propter hoc facinus sub-
ditorum omnium seditionem expertus, occisus
fuit: Deo ob futurorum regnum eruditionem res
hujus ad terrorem proponente, ne in paria faci-
nora incurrant. Sed inde digrediens conveniente

B presenti diei voceage jam exclamabo : Hodie Joan-

nes Preecursor, oapite veritatis causa minutus.
beatus dicitur : Herodes vero impius conviciis lace-
ratur hodie Joannes Precursor omnium linguis
propter regis reprehensi commemorationem hono-
ratur : Herodes autem vesanus ab omnibus Domi-
num timentibus, adulterii vituperatione dehone-
stutur ; hodie Joannis Precursoris in disco circum.
fertur sacra laniena : Heroditas autem adultera
eterno opprobrio vel nollens cumulatur; hodie
Joannis Precursoris sanguis propter divinse legis
observantiam funditur, Precursoris autem adver-
sarius propter contraria facta ignominiose tradu-
citur; hodie Joannes Precursor propter suam de-
fendendjustitie coram Herode fiduciam occidentur;
reges autem terre, quominus a regnandi consorti-
bus dissocientur eruditi, eum qui se dissociavil
contemnunt : hodie, Joannes Precursor vexillum
in terra attolit, atque omnis homo admonetur ut
propria uxore contentus, ulterius non procedat ;
hodie Joannes Pracursor ad inferos descendit, et;
mortai gaudium propter Christi adventum peroie
piunt ineffabile : hodie ob Joannem capite propter
justitiam minutum coli letantur, simulque in
terra homingsfestales hyqnos dicunt. Etmihi qui-
dem videtur magnus Domini Priecursor de colis
nos aspicere, atque uL suos cantores divinis donis
remunerari. Ilio inter prophetas, stella est matu-
tina discurrens et illuminans : inter apostolos, sol
est in mediis solibus prefulgens el supra ceteros
radians : inter martyres, veluti coelum est sideribus

ρανὸς πεποιχιλμένος τοῖς ἄστροις τῶν θαυμάτων * D variatum miraculorum : inter justos, ceu multis

πολλοῖς τῆς διχαιοσύνης αὐχήμασιν
ὑψικομκώτερος, τῶν χέρδων τοῦ Λιδάνου ὑπερφαί-
νων * ὁ χαρὰν ἐξαχκουτίσας σήμερον τῇ οἰχουμένῃ.
ΕἸ γὰρ πολλοὶ ἐπὶ τῇ γεννήσει αὐτοῦ χαρήσονται
χατὰ τὰ λόγια, ἀνάλογον ἂν εἴη καὶ ἐν τῇ αὐτοῦ τε-
λειώσε: τὴν αὐτὴν ἔσεσθαι εὐφροσύνην, ἣν πανηγυ-
ρίζειν ἠξιώμεθα, ὅσοι ἐν ἱερατιχῷ τε xal ἐρημιχῷ,
ἐν μοναδικῷ τε xal λαϊχῷ τάγματι πᾶσιν ἀνήχοντος

*! Luo. i1, 10.

(25) Merito hauc narrat tanquam popularem

traditionem de Herodis nece Theodorus ; ille enim
reapse non in civium rebellione sed in Hispania ex-

ἐν διχαίοις ὡς

justitie ornamentis alte frondescens, Libani cedros
excedit. Hic hodie mundo universo gaudium inti-
mat. Nam si multi in nativitate ejus gavisuri erant,
juxta divinum effatum *6 ; consentaneum sit in ejus
quoque consummalione eamdem esse letiliam,
quam nos solemnitate hac celebrare digni fuimus,
quotquot sacerdotalis, aut eremitici, aut monacha-
lis, aut etiam laici ordinis sumus, cuncti scilicet

sul obiit, ut diserte Josephus narrat, De bello Jud.
lib, 11, cap. 9.

TH

S. THEODORI STUDITJE

712

sacra hac commemoratione gaudium afferente : À τοῦ μνημοσύνου τὸ ἀγαλλίαμα * διαφερόντως δὲ ἡμῖν

precipue vero nobis qui sacre illius edis contuber-
nales; cujus propterea intercessionibus validiori-
busutinam fruamurlin Christo Jesu Domino nostro.
Cui gloria et potestas, cum Patre et sanctissimo
vivifico Spiritu, nunc et semper et per infinita sm-
cula seculorum. Ámen.

IX.
Laudatio in S. Joannem apostolum et evangelistam.

τοῖς τοῦ ἱεροῦ αὐτοῦ οἴχοὺ (26) θιασώταις " οὔ μετα-
σχοίημεν τῶν πρεσδειῶν ἔτι μάλα ἐχτενέστερον, ἐν
Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν ᾧ ἡ δόξα xxi τὸ
χράτος, σὺν τῷ Πατρὶ χαὶ τῷ παναγίῳ καὶ ζωο-
ποιῷ Πνεύματι, νῦν xai Gel, xal εἷς τοὺς ἀτελευτή -
τους αἰῶνας τῶν αἰώνων. ᾿Αμήν.
θ΄.
᾿Εγχώμιον εἰς τὸν μέγαν ᾿Ιωάννην τὸν ἀπόστολον
καὶ εὐαγγελιστὴν τοῦ Χριστοῦ (27).

(Ανα. Mat. loc. cit. p. 62.)

1. Cum colam nobis ad laudationis argumen-
tum propositum sit, quis sermo invenietur, qui
encomiorum altitudinem equare possit ? Quod vero
ingenium ad magnitudinem se extollat nobilissime
Jaudis ? Fors ipsa duntaxat argumenti aggressione

a. Οὐρανοῦ προχειμένου ἡμῖν εἰς ὑπόθεσιν ἐγχω-
μίου, τίς ἄρα ἐξευοεθείη λόγος τῷ ὕψει τῶν ἐγχω-
μίων συνεπαρθῆνα: δυνάμενος ; ποία δὲ διάνοιχ
ὑφάψοι τὸ τοῦ μεγέθους τῆς ὑπεοφυοῦς αἰνέσεως ;
τάχα ἂν ἀποχάμοιμεν xal μόνον τῆς ὑποθέσεως

fatiacemus, tanquam ea tentantes que nemo asse- B χατάρξασθαι, ὡς τῶν ἀνεφίχτωτ ἐφαπτόμενοι, χαὶ

qui possit, ac qui in immensam celsitudinem vi-
deamus prosilire. Non huno autem polum dico,
quem stellarum chori vario decore perornant, nec
quem so! &urigans reciproco cursu quotidie per-
agrat; at neque quem luna cornuta percurrens,
diei fulgore noctem collucentem prestat; cujus
miraculi visus magister exsistit, dum in rerum
ereatarum pulchritudinem penetrat, animumque ad
oreationis auctorem transmittit : quin potius illud
dixerim ccelum, cujus stelle perpetuo lucentes sunt
multarum virtutum turmse, boneque actionis
splendore fulgentes : et cujus sol evangelica nempe
predicatio, ab orbis terrarum flnes pervadens,
mille partibus lucidius sole mundum collustrat,

εἰς ἀπειροπληθὲς ὕψος πηδᾷν δοχιμάζοντες * xal μὴν
οὐ τόνδε φημὶ τὸν πόλον, ὃν ἀστρῷοι χορεῖαι ἐχπρε-
πῶς κχαταποχίλλουσιν, οὐδ᾽ ὅνπερ ἥλιος ἁρματηλα-
τῶν τὸν ἐφήμερον διανύει δίαυλον, οὐδ᾽ οὐ μὴν ὄνπερ
σελήνη μηνοειδὴς διαθέουσα ἡμερυοφανῆ τὴν νύχτα
ἀπεργάζεται οὗ τοῦ θαύματος xai dj ὄψις διδάσχαλος,
τοῖς τῆς χτίσεως ἐμδαθύνουσα χάλλεσι, xal ποὸς
τὸν τῆς δημιουργίας αἴτιον τὸν νοῦν ἀναπέμπουσα "
ἀλλ’ οὐρανὸν ἐχεῖνον λέγοιμι, οὗ ἀστέρες ἀειφανεῖς
τῶν ἀρετῶν σύνοδοι πολλῶν, τῷ φάει τῆς εὐπραξίας
ἀποστιλθοῦντες, καὶ οὔπερ ἥλιος, τὸ εὐαγγελιχὸν
χήρυγμα, εἰς τὰ τῆς οἰχουμένης διάττων πέρατα,
μυριοπλασίως ἡλίου φωτεινότερον φρυχτωρεῖ χότμον
ὁρατόν τε χαὶ ἀόρατον. Σεληνιάίου γὰρ φωτὸς οὕπω

tum hunc oculis subjectum, tum illum sola cogni- (ἡ δέδεχται, ὅτι μηδὲ νὺξ τὴν περὶ αὐτὸ ἡμέραν oo:

tum mente. Non enim lunari lumine opus ei est :
quippe cum ne nox quidem excipiat diem, quia
splendoribus illustratur qui nunquam occidunt.

2. At scire vultis quisnam hie sit magnifice adeo

7 predicatus? Nimirum Joannes est, auditores;

Joannes, inquam, perquam excellenter apostolus;
evangulistarum prestantissimus; Dei aquila, magna
illa pennis ;aureis predita ; ccelestis profundi in-
vestigator, quem nullus assequi potest : bomo qui
Cherubinos contemplatione superavit, qui aeterni
Verbi exsistentiam angelis ipsis nuntiavit, voca-
lissimus veritatis preco; mens sublimia spectans ;
lingua ignea: os divino sermone instructum ; im-
mensum sapientie pelagus : dogmatum imperscru-
tabilis gurges ; scientie conceptaculum maximum
fulgur Spiritus mundo relucens; gratie tonitru
mundum perstrepens ; sublimis Ecclesiarum colum-
na, Dei firmissimum fundamentum ; humane na-
ture predatrix sagena ; piscatoria animarum arun-
do δὰ usque colum attingens; serra adversus
omnes hereses, perpetuo motu agilsta; acutus
gladius, impietatis zizania dissecans: coelestis
clavis impietatis turmas occludens : divino robore

(26) Scilicet Studii monasterium, et sacra mdes
titulum S. Joannis Baptiste gerebant. Confer Stu -
dite nostri Vitam et Opera ed. Sirmond. p. 18, et
618. Item Cangium Constantínop. christ, lib. vi, tit 4,
ed. Paris, p. 103. De eodem 8. Baptista hymnus

διαδέχεσθαι, ἀνεπιδύτως τοῦ

σοηντος.

φάους μαρμαρύο-

β΄. Καὶ τί οὗτος ὁ μεγαληγορούμενος, μαθεῖν Qo;-
λεσθε; Ἰωάννης, ὦ ἄνδρες, ὁ ὑπερλίαν ἀπόστολος,
τῶν εὐαγγελιστῶν ὁ προφερέστατος, ὁ τοῦ Θεοῦ a:-
τὸς, ὁ μέγας, ὁ χρυσοπτέρυξ, ὁ τοῦ οὐρανίου βυθοῦ
ἐρευνητὴς ἄφθαστος, ὁ ἐπέχεινα τῶν Χερουδὲὶμ ἀνα-
νήξας τῇ θεωρίᾳ ἄνθρωπος. ὃ τῆς τοῦ Λόγου àvipyo:
ὑπάρξεως καὶ ἀγγέλοις ἄγγελος " ὁ μεγαλοφωτότατος
τῆς ἀληθείας κήρυξ ὁ νοῦς ὁ ὑψίδλεπτος, ἧ γλῶσσα
à πύρινος, τὸ στόμα τὸ θεόφραστον, τῆς σοφίας τὸ
ἄπειρονοπέλαγος, τῶν δογμάτων ὁ βυθὸς ὁ ἄφθαστος,
τῆς γνώσεως το δοχεῖον τὸ μέγιστον, ἣ χοσμοφανὴς

ἢ ἀστραπὴ τοῦ Πνεύματος, ἣ οἰχουμενικὴ βροντὴ τῇς

χάριτος, τῶν Ἐχχλησιῶν ὁ στύλος ὁ ἀχρότατος, ὁ
τοῦ Θεοῦ στερεοπαγὴς θεμέλιος, fj ἀγρευτικὴ gay vr,
τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως, ὁ ἁλιευτικὸς τῶν ψυχῶν
οὐρανομήχης χάλαμος, ὁ χατὰ πασῶν αἱρέσεων
πρίων ἀειχίνητος, à τὰ τῆς ἀσεῦθείας ζιζάνια διατέ-
μνουσα ὀξεῖα μάχαιρα, ἣ τὰ τῆς ἀθεΐας στρατεύματα
διατειχίζουσα χλεῖς οὐράνιος, 4j σφενδονῶσα τοὺς
νοητοὺς θήρας θεοσθενὴς διάνοια, ὁ πελαγίζων πο-

quoque ex stitit nostri Theodori. Vit. p. 22.

(27) Grecus hujus orationis textus nunc primum
prodit ; interpretatio autem Latina Combefisii est,
a nobis tamen non parum, et quidem necessario,
variata.

"3

ORATIO IX. — LAUDATIO S. JOANN. EVANG.

114

ταμὸς τῆς τοῦ Θεοῦ σοφίας τὰ νάματα, ὁ τῆς παρ- À animus spiritales bestias velut funda impetens :

θενίας ναὸς καθαρώτατος, Ó τῷ ὄντως ἐραστῷ λίαν᾽
ἀγαπητὸς καὶ ἐπιστήθιος, ó μέγας τοῦ Εὐαγγελίου
ὡραιόδρομος ἥλιος, ἡ εὔηχος λύρα καὶ σάλπιγξ τοῦ
Πνεύματος * xai τί δεῖ λέγειν; οὐδ᾽ sl μυριοστὸν
φαίην κατάλογον δυνηθείην ἂν ἐξιχνεῦσαι. τῶν ἐγ-
χωμίων τὴν ἄδυσσον " φέρε δὴ, φέρε, οὐ τὸ ὅλον εἷ-
πεῖν, τοῦτο γὰρ ἤδη ἄπορον, οὐ τῇ ἐμῇ ἀγλωττίᾳ,
ἀλλὰ γὰρ καὶ οἷς ὑψηγορεῖν δύναμις, ἡττωμένοις τῷ
μεγέθει τοῦ θαύματος, ὅτι μηδὲ ὕψος οὐρανοῦ με-
τρητόν * χἂν δοίη τίς συναίρειν τὸν ἔπαινον, βραχέα
δέ τινα dx τῶν εὐαγγελικχῶν λειμώνων μελισσειδῶς
ἄνθη λογήσαντες͵ καὶ ταῦτα οἷά τινα σίμδλα λογικῶς
χηροπλαστήσαντες, χαὶ ὡς ἀπαρτήσαντες τῇ ἀπο-
στολιχῇ πανηγύρει ὥσπερ τινὶ βασιλίδι, ἐπίχουρον
τὸν περὶ οὗ ὁ λόγος λαμθάνοντες, προσενεγχεῖν ἦδι-
στα θαρσήσομεν.

fluvius Dei sapientie latice exundans ; virginitatis
mundissimum templum ; ei, qui revera amabilis
est, valde charus, ac supra ejusdem pectus recum-
bens; magnus Evangelii sol speciose discurrens;
sonora Spiritus lyra ac tuba. At quid opus est di-
cere * Nesi mille quidem titulis auctum catalogum
contexam,ejus possim pervestigarelaudum abyssum.
Age vero, age, non ut universa dicamus (hoo enim
inconcessum, nedum mihi qui sermonis ac facun-
die penuria laboro, sed et iis qui altiloquii facultate
pollent, quos tantum illud miraculum ingenti sua
magnitudine vincit ; quando neque altitudo coeli
ejusmodi est, ut eam metiaris). Quod si nobis con-
cedatur, partem aliquam laudum conferre, pauca
quedam ex Evangeliorum pratis in modum apum
decerpentes, ao velut in quibusdam alveolis ceras

ingeniose fingentes, atque huic solemnilati apostolice, tanquam regine cuidam, circumponentes,
ipsum sermonis auspicem adhibentes, de quo nobis est instituendus sermo ; libentissime offerre pree-

Y- Πατρίδα piv εἴ τις ἐπιζητήσοι ἐγχωμίων vó-
μοις ἐπερειδόμενος, do' ἧς ὁ ἀπόστολος εἰς φῶς
ἐλήλυθεν, οὐ περιφανὴῇ ταύτην εὑρήσοι, ἀλλὰ γὰρ
χαὶ λίαν ἄσημον, τὴν Γαλιλαίαν * χοινοτέρως γάρ ᾿
ὅμως χἀνταῦθα περίόλεπτος ὁ ἀπόστολος * πῶς xai
τίν: τρόπῳ ; ὅτι ἐξ ἧς οὐδένα προφήτην ἐγηγέρθαι,
οὐδ’ οὐ μήν τι ἀγαθὸν εἶναι ᾿Ιουδαίοις τε xai τῷ
ἀληθῶς Ἰσραηλίτῃ ᾧετο, ἐνταῦθα Χριστὸς, ἡ πηγὴ
πάσης ἀγαθότητος, ἐν γαστρὶ Παρθένου τῆς ἀρχι-
προφήτιδος συλλαμύάνεται * ὧδε μορφωθεὶς τῷ χαθ᾽
ἡμᾶς εἴδει ἐντέθραπται, τοῖς γονεῦσιν ὑποτασσόμε-
τὸς, τῆς πόλεως ἀφ᾽ ἧς τὴν χλῆσιν εἴληφεν * (Νχζω-
grec γὰρ) ὑπὸ τὴν Γαλιλαίαν, ὡς τῆς χώμης Βηθ-
exà ὑποτελούσης μάλιστα.
&£ózooc! ὡς μαχαριστὴ d πατρὶς ! τῆς ᾿Αδαμιαίας
πατρίδος αἰδεσιμώτερον διαλάμπουσα, ὡς τὸν ἐξ οὐ-
ρανοῦ δεύτερον ᾿Αδὰμ σὺν τῷ ᾿Ἰωάννῃ προιχοφορή-
casa, Γένος οὐδ᾽ αὐτὸ εὐκαταφρόνητον * πῶς ; ὅτι
ἀπὸ Σεδεδαίου καὶ Σαλώμης ὁμαίμονος Χριστοῦ χατὰ
3d;x1 ὃ εὐφημούμενος. "Q πῶς εὐαγῶς ἀμφότερα
εἰς ταυτὸν συνέδραμεν, τὸν υἱὸν τοῦ νυμφῶνος ἀδελ-
φιδοῦν Χριστοῦ ἐξευρεθῆναι ἀἁρμοδιώτατον |. καί γε
τῶν ἀφ᾽ ἡλίου ἀνατολῶν ᾿Ιωάννης εὐγενέστερος, γέ-
νος θεοῦ χρηματίζεται ἀμφοτέρωθεν. Ὁρᾶτε ἡλίχα
ἀνεφάνη τὰ δόξαντα εἶναι φαυλότερα τῇ φιλοπόνῳ
ἐργασίᾳ πλεκόμενα; τίς d$, ἀνατροφή ; ἐπιτήδευμα,
ἥτις καὶ otov ἐπιδειχτέον, εἰ 20a κἀντεῦθεν χαθ᾽ εἷρ-

μὸν βαίνει ὁ λόγος.

$'. Οὐδὲν ἀπορώτερον ὧν ἴσμεν ἐν βίῳ μεθόδων
ἁλιευτικῆς τέχνης, οὔτε μὴν τῆς περὶ αὐτὴν ἀνα-
τροφῆς ἀγροικότερον * διότι τῶν μὲν ἄλλων τεχνῶν
ai προχειρίσεις πρὸς τῷ ἐμπολιτεύεσθαι καὶ πλείονα
πορισμὸν τῷ τεχνίτῃ εἰσφέρουσιν, ἀν τε λογικῶς ἄν
τε κραχτιχῶς εἴποιέν τις * τῆς δὲ, πρὸς τῷ ἰδιάζων,
xai ἢ τῶν ἐδωδίμων σπάνη ἐφάμιλλος, ὡς πληροῦ-
σθαι τὸ τοῦ γράμματος πᾶς, Μόχθος ἀνθρώπου εἰς

3. Patriam quidem, ex qua apostolus in lucem
prodiit, si quis encomiorum legibus nitens, inqui-
rendam dixerit, haud illam admodum illustrem in-
venerit : quin etiam obscuram valde et ignobilem,
nempe Galileam : communior enim hac est opinio.
At hinc tamen spectabilis exsistit apostolus. Quo-
modo, aut qua ratione? Quia unde nullus eur-
rexisse propheta, ac nec boni quidem aliquid esse,
Judeis pariter ac veroIsraelite, videbatur, illic Chri-
stus totius bonitatis fons in Virginis principis pro-
phetisse utero conceptus, illieque cum humanam
induisset formam parentibus subjectus, educatus
est: cum civitas ex qua ille cognomen aocepit

Ὡς ἀξιάγαστον τὸ (; (Nazarenus enim appellatus est) Galiles provincie

esset : cui quidem Bethsaide pagus subjectus erat.

Quam dignum admiratione solum! Quam beata ^

patria |! Adami patria venerabilius effulgens, ut
que secundum e celo Adamum cum Joanne pro-
tulerit. Genus ne ipsum quidem contemptibile.
Quomodo ? Nimirum, quod is, quem laudamus, na-
tus sit patre Zebedso, ac matre Salome, Christi,
si carnem spectes, consanguinea. O quam sancte ao
preclare ambo concurrerunt, utthalami filius, Chri-
sti consobrinus inveniretur! adeo ut Joannes uni-
versis ab ortu solis nobilior exsistat, qui utrimquo
Dei genus sit. Videtis quanta hec appareant, que
videbantur contemptibiliora, studioso opere nuno
contexta ? Quid ultra? Vite studium, quodnam il-
lud ac quale fuerit ostendendum est ; siquidem
hinc quoque orationis series procedit.

4. Inter studiorum ac professionum nota nobis in
seculo genera, piecatoria arte egenum magis : neo
quidquam vita piscationi addicta rusticius invenias:
nimirum aliarum artium studia, preter vite ac
conversstionis rationem, majus quoque lucrum
artifloi conferunt, sive quis rationem estimet, sive
actionem : piscatoria autem ars, parem cum solitu-
dine parcimoniam habet, ut impleatur quod scri-

“τ

TIO

S. THEODORI STUDIT/E

TI6

ptum est : Omnis labor hominis in ore ejus ὃ, Sunt À τὸ στόμα αὐτοῦ * xal γάρ εἰσι ῥακοδοτοῦντες καὶ

namque pannisobsiti, ac vestibus detritis, squallenti
coma, 80 adusta facie, nudis pedibus discurrentes,
littoribus, ac magis solitariis locis immorantes,
modo quidem super petras sedentes, modo ἱΙΩ08
gurgites, unde predam exspectant, dispicientes.
Quorsum hec tam diligenter exposui ? Nimirum ut
ostendam nihil esse dignum vituperatione, tametsi
Joannes hanc exercuerit artem. Transi tu spiritalis
gengus investigator ad visibilem metaphore modum,
oocurretque scientia generi congruens. David cum
prius pastor ovium esset, postmodum a Deo electus
est, pascere Jacob servum suum, et Israel haeredita-
iem suam 3. Mihi quoque Joanaem considera, ab
irrationalium piscium, ad rationalium capturam
rm;agno Verbo vocante, prout Deum decebat, trans-
latum. Non enim electus fuit ut hunc illumve gre-
gem pusceret, aut. quibusdam terminis discretas
tribus, sed ut orbem universum piscatione caperet,
Venile enim, inquil, post me, el faciam vos piscatores
hominum *. Tametsi autem communis fuit vocatio :
ad eum tamen a nobis reducenda est, de quo hec
est instituta oratio; quod etiam in quibusdam
aliis universalioribus vocabulis flet; non ut pre
apostolis aliis theologo jus vindicemus, ex his que
peculiarius de ipso exponimus ; absit: nam neque
accensis e communi aliquo lumine facibus, idcirco
minor est splendoris ex uno plena participatio.

5. Quandoquidem vero magnus hic apostolus a
Deo piscator constitutus est, age videamus eum
allegorice, quasi in navicula, in corpusculo suo refi-
cientem, non discissa retia, sed evangelica verricula.
Quaenam arundo? doctrine calamus. Quisnam pi-
scatorius funiculus ? theologie nexus. Quisnam
hamus ? tripartita crux. Quenam esca? caro dei-
fera, qua inescatus magnus ille cetus Beliar captus
est. Quaeris super quam sedeat petram ἢ Firmam
mihi fidei considera sedem. O rem mirabilem ! Ver-
riculum jacit, non in hunc illumve sinum, sed in
geculi mare universum. Extendit calamum non in
modicum aliquod spatium, sed ín fines orbis ter-
rarum : immittit funiculum non in gurgitem im-
mensum, sed inipsam impietatis abyssum. Tu mihi
locupletem capturam considera ex singularibus
pariter ac promiscuis collectam ; crassos dico de
populo ac gregales ; moribus scilicet atque affectio-
nibus varios, ex minoribus majoribusque, etate
nimirum ac dignitate : alios quidem pravis exas-
peratos doctrinis, tanquam e petris sub undis la-
tentibus, ab impietate capit ; alios mentis simplici-
tate interceptos tanquam per mare cursitantes,
verriculo includit: et quidem haud neci tradens,
sed vivificans, non in salsis peccati aquis continens,
sed in dulcibus baptismi fluentis vivere faciens :
quin neque corruptibili pecunia acquirens,sed ado-
ptionis chirographo a diaboli servitute eximens,
cum antea capti tenerentur ad hujus arbitrium.
Ὁ rein mirabilem ! Quis a seculo capturam ejus-

*! Eccle. vi, 7. 59 Psal. rxxvir, 904.

B

C

D

ἐριχνωμένοι, αὐχμηροὶ τὴν χόμην καὶ ὀψίχαυστοι,
γυμνοποδοῦντες ὁμοῦ καὶ ἀναθέοντες, ἀκταῖς τε καὶ
ἐρημικωτέροις τόποις ἐνδιατοίδοντες * πῆ μὲν πέ-
τραῖις ὑπερχαθεζόμενοι, πῆ δὲ βυθοὺς διορῶντες,
κἀντεῦθεν τὴν ἄγραν ἀνέχοντες. Τίνος οὖν εἵνεχεν
περιεργότερον ὑπεῖπον ταῦτα ; ὅτι εἰ xal ταύτην τὴν
τέχνην μέτεισιν ὁ ᾿Ιωάννης, οὐ νεμεσητόν. Μετάδηθι
ἐπὶ τὸν τῆς μεταφορᾶς τρόπον θεωρητὸν, xai tbor-
σεις συμδαίνουσαν τῷ γένει τὴν ἐπιστήμην. Δαδὶὸ
ποιμὴν πρότερον προδάτων, εἴτα ὑπὸ Θεοῦ mot
μαίνων τὸν δοῦλον αὐτοῦ xal Ἰσραὴλ τὴν χλη-
ρονομίαν αὐτοῦ. Σχέψχι μοι xat Ἰωάννην ἀπὸ τῆς
ἀλόγου εἰς λογικὴν ὑπὸ τοῦ μεγάλου Λόγου μετενηνε-
Ὑμένον θεοπρεπῶς ἀλείαν * οὐ γὰρ ποιμαίνειν τήνοε
ἢ τήνδε xai τισιν ὁρίοις διειλημμένας φυλὰς, ἀλλὰ
γὰρ τὴν οἰκουμένην ἁλιεύξιν ἅπασαν ^ Δεῦτε γὰρ,
φησὶν, ὀπίσω (uu, zzi ποιήσω ὑμᾶς ἁλιεῖς av-
θρώπων * εἰ δὲ ὅτι χατὰ χοινοῦ d χλῇσις, ἀλλ᾽
ἡμῖν τε ἀχτέον ταύτην ἐπὶ τὸν περὶ οὐ ὁ λόγος ᾿
ὥσπερ καὶ ἐπί τισιν ἄλλαις γενιχωτέραις φωναῖς, οὐ
πλεονεχτοῦσι παρὰ τοὺς λοιποὺς ἀποστόλους τῷ θεο-
λόγῳ τὰς δὲ διὰ τῆς μεριχωτέρας ἀναλήψεως, ἀτ-
aye " ὅτι μηδὲ πλεονεξία τοῖς ἀπὸ χοινοῦ φωτὸς ἀνα-
φθεῖσ: λαμπτῆρσιν, ἢ ὑφ᾽ ἑνὸς ὁλικὴ τῆς λαμπρότη -
τὸς μέθεξις.

ὑπὸ Θεοῦ ἁλιεὺς ὁ μέγας ἀπό-

εν

ε΄. ᾿Επεὶ
στολος, δεῦρο ἴδωμεν αὐτὸν ἀλληγορικχῶς ὡς
πλοίῳ ἐν τῷδε τῷ σαρκίῳ καταρτίζοντα οὐ διεῤῥω-
γότα δίχτυχ, ἀλλὰ τὰ εὐχγγελικὰ ἀπαρτίζοντα ἀμτί-
ὄληστοα " τίς ὁ κάλαμος ; ὁ δογμάτων δόναξ * τίς *,
ὁρμιά ; $ πλοχὴ τῆς θεολογίας * τί τὸ ἄγχιστρον ; ὁ
τρίμερος σταυρός τί τὸ δέλεαρ; ἣ θεοφόρος σὰοξ,
ἐν Jj δελεασθεὶς ἐχειρώθη τὸ μέγα χῆτος ὁ Βελίαρ.
Σητεῖς ἐν ὑπερχαθίζεται πέτρᾳ; νόει μοι τὴν στε-
ρεὰν ἕδραν τῆς πίστεως. 'Q τοῦ θαύματος ! ῥίπτει τὸ
ἀμοίόληστοον οὐκ εἰς τόνδε τὸν κόλπον xai τόνδε,
ἀλλ’ εἰς τοῦ βίου τὴν θάλασσαν " ἐχτείνει τὸν χάλα-
μὸν οὐχ εἰς μιχοόν που διάμετρον, ἀλλ’ εἰς αὐτὰ τῆς
οἰχουμένης τὰ τέρματα * ἐνίεισιν τὴν δομιὰν οὐχ εἰς
βάθος ἐπιμετρούμενον, ἀλλ᾽ ἐπ᾽ αὐτὴν τῆς ἀσεύδείας
τὴν ἄδυσσον. θέα μοι τὴν ἄγραν πλούσιον ἐκ μονχδι-
χῶν τε xai μιγαδιχῶν συνηθροισμένθν, τοὺς ἁδοούς
φημι τοῦ λαοῦ xai ἀγελαίους, πολυειδῇ τε xai ποιχί-
λον, ἔθεσι λέγω xal πάθεσιν, ἐκ μιχρῶν τε xal με-
γάλων, ἡλικίαις δηλαδὴ χαὶ τάξεσιν ^. οὖς μὲν τετρα-
χυνομένους δόγματι μοχθηριῶν, ὡς ἐξ ὑφάλων τῆς
ἀθείχς πετρῶν λαμθάνων * οὑς δὲ λεληϊσμένους ἀτ-
ελότητι διανοίας οἷα πελαγοδρομοῦντας σαγηνεύων ᾿
xai ταῦτα οὐ θανατῶν, ἀλλὰ xal ζωογονῶν, οὐχ ἐν
ἁλμυροῖς ὕδασι τῆς ἁμαρτίας συνέχων, ἀλλ᾽ ἐν γλυ-
χέσι νάμασι τοῦ βαπτίσματος ἐνδιαιτῶν * οὐδ᾽ οὐ μὴν
ἀργυρίοις φθαρτοῖς ἐπεμπολῶν, ἀλλ᾽ ὑπογραφῇ vio-
θεσίας ἐκ τῆς τοῦ διαδόλου δουλείας ἐλευθερῶν, προ-
εζωγρημένους ὑπ᾽ αὐτοῦ εἰς τὸ ἐχείνου θέλημα. Ὦ
τοῦ δράματος ! τίς ἠχουτίσθη τοιοῦτον θήραμα ἐξ

! Matth, iv, 19.

TTl

ORATIO IX. — LAUDATIO S. JOANNIS EVANG.

718

αἰῶνος ; τίς ἔγνω τηλικοῦτον μεγαλέμπορον ἁλιέα ; A modi audiit? Quis talem, copiosaque adeo instru-

ὅτι μὴ ἑχατοντάδας μόνον xal χιλιάδας, ἀλλὰ γὰρ
πάντα τὰ ἔθνη ἃ μαθητεύειν ἐπιστεύθη ποοσάγοντα
τῷ πρωθαλιεῖ Δεσπότῃ Χριστῷ * οὐχ ἄρα εἰχότως
προὔλεγον μὴ οἷόν τέ με ἐφιχνεῖσθαι τῆς ὑποθέσεως,
xdv ἄχρῳ οἱονεὶ δαχτυλῳ ;

cotum merce piscalorem agnovit? Quandoquidem
non centenos, vel millenos tantum, sed universas
gentes, quarum docendarum cridentum munus ac-
cepit, ad Christum Dominum ac principem pisoa-
torum adducit. Nonne igitur jure meritoque ante

dicebam, majus hoc argumentum esse quam pro mea facultate, vel si extremo veluti digito attingere

velim ?

ζ΄. Σχέψαι uot xal. τἄλλα εἱρμολογίᾳ ἀρίστῃ ἀλ-
ληγορούμενα. Ὑμεῖς ἔστε τὸ φῶς τοῦ χόσμον * τὸ
φῶς ἐλαστιχὸν σχότους, ὀφθαλμῶν ὄψις, σωμάτων
ἀνακαίνωσις, ἐφετὸν, ἀγαστόν. Τί οὖν ᾿Απόστολος ; οὐ
ps:ot σχύτος ἀντιχείμενον ; οὐχ ὀμματοῖ τυφλοὺς
ἀμφοτέρωθεν ; οὐκ ῥῶσιν παρέχει σώμασω ; οὐ διὰ
ταῦτα στερχτὸς χαὶ θαυμαστός ; τοῦτο ἦν ἄρα ὃ
Χριστὸς παρεγγυᾶτο ᾿λοθενοῦντας θεραπεύετε,
λεπροὺς καθαρίζετε, δαιμόνια ἐχδάλλετε δω-
ρεὰν ἐλαδετε, δωρεὰν δότε. ᾿Εννόει μοι τὰ μυρία
Ὑένη τῶν νοσημάτων, xai ὅψῃ τᾶ ἄπειρα πλήθη
τῶν θαυμάτων τῶν ἐξ ἑχασταχοῦ βοτρυδὸν ἀγεληδὸν
ποὸς τὸ ἀμισθύν τε καὶ ἄλυπον ἰατρεῖον τῆς σωτὴ -
ρίας συῤῥεόντων, ὅτι μηδὲ τομαῖς τε xal χαύσεσιν
ἢ τισι φαῤμαχοποσίαις ἡ τῶν ἀλγεινῶν φυγαδεία,
πίστει δὲ μόνῃ καὶ λόγου μάστιγι. Ὥ τῆς μεγα-
λοδωρεᾶς ! ἄρτι τυφλὸς, βλέπει τὸ φῶς, ἐξαπίνης τὸ
ἀεινεφὲς ἀποθέμενος, xal χαίρει ὁρῶν τὰ ὑπ᾽ οὐρα-
νὸν χάλλη τε xai θεάματα * ἄρτι χωλὸς, παραχρῆμα
στερεοποδεῖ, xal γήθει ἁλλόμενος ὡς ἔλαφος * ἄρτι
μὲν μογιλάλος, τῶν δεσμῶν τῆς γλώσσης λυθεὶς
ὀρθολεχτεῖ εὐχάριστήρια ^ ἄρτι δὲ ξηρόχειρ, ὑγια-
οθεὶς ἄμφω τὼ χεῖρε πρὸς τὸν ἐν οὐρανοῖς Δεσπότην
ij εὐχτήρια ^ ἄρτι μὲν ὑδεριῶν, χενοῦται τοῦ md.
θοὺς ὡς τάχιστα, χαὶ εἰς τὴν ἀρχαίαν ὑγίειαν ἄνει-
σιν * ἄρτι δὲ λεπρὸς ἀποσύρεται τῆς Adr, xal βλέ-
πων τὴν ἑαυτοῦ νεουργηθεῖσαν ςάρχα ἀγάλλεται ᾿
ἄρτι μὲν παράλυτος, ἀρτιασθεὶς ἐπωμάδιον φέρει τὸ
κλινίδιον "ἄρτι δὲ ὀχ! μονῶν, τοῦ πνεύματος καθαρθεὶς,
σωφρόνως δοξάζει τὸν Κύριον * ἄρτι μὲν ἡμιθανὴς ἀσ-
θμαίνων, ἐξόδια ἀναθρώσχεν τάχιστα " ἄρτι δὲ νεχρὸς,
ἐκ φθορᾶς ἀνέθορε τὰ ἐν δου λογοθετῶν τοῖς ὑπὲρ
Υἶν χαὶ ζωάρχην θεὸν ἀνθομολογούμενος * ἄρτι μὲν
ἐτερύόφϑαλμος, ὀρθούδλεπτεῖ, xai μονόμματος διδυμομ-
ματεῖ, καὶ ἄθριξ καρηχομεῖ ἄρτι δὲ χυρτὸς, ὀρθοῦ-
ται, xal χωφὸς ὡταχουστεῖ, καὶ πυρετῶν ἔῤῥωται,
xal ῥιγῶν εὐχρατεῖ * ἄρτι οτεῖρα παιδοποιεῖ, καὶ
αἱμοῤῥοοῦσα εὐπαθεῖ, καὶ δυστοχοῦσα, εὐτοχεῖ, καὶ
χαρκινόσχρξ εὐσωμί[ατ)εῖ, xai πᾶν χολόδωμα φυσιχὸν
ἀρτιάζεται, καὶ πᾶσα μαλαχία ὑποχωρεῖ χαὶ πᾶν ψυχι.
χὸν πάθος ἐξωστατεῖ. "Eo λέγειν τὰς ἐν ἀλόγοις ξώοις
θαυματουργίας, τάς τε τῶν στοιχείων ἄρσεις καὶ
μεταθέσεις, ἧς τινος οὖν ἄλλης φύσεως παραδοξο-
ποιίαν " fj γὰρ οὔκ ἁληθὲς τὸ ὑπὸ τοῦ Κυρίου εἰρη-
μένον, Ὅτι ὃς ἂν εἴπῃ τῷ ὄρει τούτῳ, Αρθητι xal

βλήθητι εἰς τὴν θάλασσαν, xai μὴ διακριθῇ ἐν

τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ, ἀλλὰ πιστεύαει ὅτι ἃ λέγει γί-
νεται, ἔσται αὐτῷ ὃ ἂν εἴπῃ. Ὅρα μοι λοιπὸν
xal ὄρος εἰς ὑγρὸν μεταιρόμενον τυχὸν, xai αὖ πά.

3 Matth. v, 14, ὃ Mattb. x, 8.
ParBoL, Ga. XCIX.

6. Mihi quoque alia expende egregiam per alle-
goriam seriatim exposita. Ves estis lur mundi 1.
Lux, tenebrarum expultrix, oculorum illuminatio,
corporum refocillatio : desiderabilis omniao res et
admirabilis! Quid ergo Apostolus ? Nonne tenebras
adverearias minuit ? Nonne utrimque cecis visum

B restituit? Nonne robur corporibus tribuit ? Nonne

ob hec amore dignus et admiratione ? Hoc utique
Christus mandabat : Infirmos curate, leprosos mun-
date, damones cejicile ; gralís accepistis, gratis
date ?. Considera mihi innumerabilia morborum
genere, occurretque infinita miraculorum copia in
hominibus patratorum, qui conferta multitudine ad
gratuitum nihilque molestie facientem salutis me-
dicum confluunt ; quia nimirum non ferro ac igne,
aut potionibus quibusdam medicis morbos abigit,
Bed sola fide ac sermonis flagello. O doni magnift-
centliam! Nuno cecus derepente lumen videt,
oum nubem impositam oculis semper habuisset,
gaudelque sublunaria hec decora ac spectacula
aspiciens. Nuper claudus, solidatis plantis flrmum

( recipit gressum, gestitque saliens ut cervus. Modo

bleus, lingue vinculis solutis, expedito sermone
gratiarum actionis laudes pangit. Modo aridam
manum habens, sanus effectus, manus ambas ten-
dens ad Dominum in colis exsistentem, preces
canit. Modo hydropicus, quam citissime morbo

vacuatur, et ad pristinam sanitatem redit. Modo ;
leprosus, plaga sua eripitur, vidensque carnem '

suam renovatam, exsultat. Modo paralyticus, artu-
bus instauratis lectulum in humeros tollit, Modo
demoniacus, ἃ spiritu muudatus, sobria ae sana
mente Dominum laudat. Modo semimortuus et su-
prema verba jam dicens, confestim revaleseit. Modo
mortuus, & corruptione velox resurgit, eorum
rationem que sunt in inferno reddens hominibus
in terra constitutis, ac vite auctori Deo vicissim
confiiens. Modo altero l»sus oculo, recte videt ;
unumque oculum a natura sortitus, duobus oculis
intuetur : glaber, comam nutrit. Modo incurvus
erigitur, surdoque aperiuntur aures ; febris ardore
estuans bene valet; contrario item frigore algens
temperationem humorum recipit. Modo sterilis,
prolem suscipit : fluensque sanguine, valetudinem
obtinet, atque ad partum difficilis, expedita reddi-
tur ; haemorrhoissa sanatur ; cancromate laborans,
corpus integrum recuperat; quodlibet naturse de-
trimentum sarcitur, ac omnes languores recedunt ;
anime item morbi omnes pelluntur. Mitto dicere,

δ

^t

710

S. THEODORI STUDITJE

780

que erga brutos animantes miracula patrata sunt: A λιν βυθὸν ξηραινόμενον xal. εἰς χλοηφόρον πεδίον με-

elementorum item de suo statu commoliones 80
translationes, et alterius cujusvis nature miracu-
lum. Nonne enim illud veritate nititur, quod 8
Domino dictum est : Quisquis dizeril monti huic :
Tollere, et. mitlere in. mare, et uon. hasitaverit in

τατιθέμενον * xal . . . ptqic ὕδωρ ἀθρύως ix πυ-
θμῶν πηγάζον, πέτραν τε σχιζομένην xal τὸν ypi-
στοφόρον ἀποπέμπουσαν * xai εἴ τι ἄλλο χατὰ χρείαν
τῶν εἷς πίστιν ἑλχόντων τοὺς μαθητιῶντας, οὐδὲν
ἀδυνατούσης τῆς θείας χάριτος.

corde suo, sed crediderit, quia quod dixerit fiat, fiet ei quodcunque dixerit **. Jam mihi et montem forte
videas in aquas translatum, vicissimque exeiccatos imos gurgites, atque in campum herbiferum muta-
tos : quin et aquam repente ac fundo scaturientem, scissamque petram, et hominem Christo plenum
assectantem ὁ : 80 si quid aliud discipulis ad fidem trahendis idoneum justa exigebat necessitas; cum

nihil sit, quod divina gratia prrestare non possit.
7. At ne singulis plus s&quo immorans, audito-
ribus tedium creem, ad aliud etiam transeo. Vos
esis sal terr 5. Hic quoque metaphora ab illis
sumpta est, que ad usum necessarium veniunt :
quemadmodum etiam alio loco : Habete in vobis

ζ΄. ᾿Αλλ᾽ ἵνα μὴ ἐπὶ πλεῖον ἐνὸιχτρίδων τοῖς χατὰ
μέρος διχχορὴς γίνοιμι τοῖς ἀκούουσιν, ἐπ᾽ ἅλλο δὴ
xai τρέψομαι. Ὑμεῖς ἐστε τὸ ἅλας τῆς γῆς. Ἐκχ
τῶν ἀναγχαίων εἵληπται χἀνταῦθα ἡ μεταφορά *
ὥσπερ xal ἀλλαχοῦ, Ἔχετε ἅλας ἐν ἑαυτοῖς - τοῦτο

sal ^. Hoo. autem quid aliud quam charitatis sit? B δὲ τί ἅλλο ἢ ἀγάπη ἂν εἴη, ἥτις καὶ νόμου πλή-

qua eliam est plenitudo legis, ut sacer apostolus
Paulus docet 7. Sicut enim absque sale panis non
manducabitur, ut nec fere quisquam alius cibus,
sio liquet absque dilectione nihil prestitutn iri eo-
rum qus Deo accepta sunt. Talem se nobis exhi-
buit apostolus, adamantino animo preeditus, atque
in certaminibus pietatis causa susceptis insupera-
bilis, neque prosperis mutatus neque adversis, id
est infatuatus. Videsis : persecutiones patiebatur,
neo àb eorum qui pergequebantur amore recede-
bat ; ducebatur ad reges et presides, nec quidquam
de animosa confessione remittebat : virgis csde-
batur, ac verberantibus sese medicum preebebat :
conviciis appetebatur, et ludibrio habebatur, illuso-
ribusque gloriam ourabat ; magistrum imitatus, qui
etiam dum pateretur, crucifixoribus veniam a Patre
precabatur. Pretendebant illi gladium, ipse obji-
ciebat doctrinam : illi ignem minabantur, ipse

'-eharitatem augebat : illi minas, ipse preces : illi

&füictionem, iste salutis eorum qui affligebant,
sitim pre se ferebat : molestiis delectabatur : an-
gustiis dilatabatur. Quin adeo, ne a prosperitatibye
quidem ei tentatio defuit : sequebatur enim signa
edita ac prodigia non vulgaris honor ao com-
mendatio. Αἱ neque adversis refriguit charitas,
neque laudibus emollita est, sed idem in omnibus
perstitit, ad cujusque modum varius atque condi-
tus, juxta manne gustum. Ὁ rem mirabilem ! Nam
hec quoque addenda sunt. Missus tanquam ovis
in medios lupos ἃ pastorum principe Christo, nec
ipse in lupum mutatus est, luposque in agnos
convertit. Cum morderetur, animorum morsibus
medebatur, vulneribus acceptis curationes repen-
dens: illitteratus etiam seculi sapientes ad reli-
gionis dogmata convertebat : inermis, hostes quo-
que Dei militie ascribebat adversus diabolum.
O quantam hzc habebant difficultatem ! addiderim
etiam quantam graliam ! Tale sane est divinum
gal. Serpentis astutia, ac columbe simplicitas
quanta fuerit, jam ex proxime dictis palam factum

5 Matth. v, 13.

3* Marc. x1, 23. * I Cor. x, 4.

C

* Mattb, 1x, 49.

. , M MJ 4 * ἢ
αὐτοὶ τὰς ἀπειλὰς, χαὶ

ρωμα, ὥς φησι Παῦλος ὁ ἱερὸς ἀπόστολος - Ὧ οὖν
οὔτε ἄρτος βρωθήσεται ἄνευ ἁλὸς, ὅτι μηδέ τι σχε-
δὸν τῶν ἐδωδίμων * οὕτω δῆλον ὅτι xal ἀγάπης δίχα
οὐδὲν τῶν θεοφιλῶν ἐξεογασθήσεται * τοιοῦτον ἡμῖν
ἑαυτὸν παρίστησιν ὁ ᾿Απόστολος ἀδαμαντίνην ἔχων
οἱονεὶ τὴν ψυχὴν καὶ ἀχαταγώνιστον ἐν τοῖς ὑπὲρ
ἀληθείας ἀγῶσι " καὶ μηδοποτέρῳ διὰ τῶν δεξιῶν d
ἀριστερῶν μεταδαλλόμενος ἤγουν μωραινόμενος *
σχόπει " ἐδεδίωχτο, xal τῶν διωχόννων τοῦ πόθου
οὐκ ἀφίστατο * ἐπὶ βασιλεῖς xal ἡγεμόνας ἤγετο,
καὶ τῆς εὐθάσασου ὁμολογίας οὐχ ἐλλέλειπτο * ἐμα-
στίζετο, xai τοῖς χολασταῖς ἰητὴρ ἐγνωρίζετο, ὠνει-
δίζετο, προὐπηλαχίζετο, xal τοῖς ὑδρισταῖς δόξαν
ἐπραγμάτευε * μιμούμενος τὸν διδάσκαλον ὃς καὶ
ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ πάθους τοῖς σταυρωταῖς τὴν ἄφεσιν
ἐζητεῖτο παρὰ τοῦ Πατρός * ῥομφαίαν δ' ἐκεῖνοι προῦ -
τεῖνον, αὐτὸς τὴν διδασχαλίαν προὔδάλλετο

πῦρ ἠπείλουν ἐχεῖνοι, ὁ δὲ τὸν πόθον mte *
οὗτος τὴν προσευχήν *
τὸν θλιμμὸν ἐκεῖνοι, xal οὗτος τὸ διψᾷν τὴν σωτη-
ρίαν * τῶν ἀλγεινῶν τερπόμενος, τοῖς ὑποπιεσμοῖς
εὐρυνόμενος. Καὶ μὴν χἀχ τῶν δεξιῶν dj πεῖρα " εἴ-
πετὸ γὰρ δήπουθεν τοῖς σημείοις τε χαὶ τέρασιν οὐχ
V τυχοῦςα τιμή τε xal ἀφοσίωσις ^ ἀλλ᾽ οὐχ ἐκεῖθεν
xal ἀπέψυχτο τῆς ἀγάπης, οὔτε ἐντεῦθεν ἐχαυνοῦτο
τοῖς ἐπαίνοις " ὁ αὐτὸς δὲ ἐν ἅπασι πρὸς τὴν ἐχά-
στου ἰδιοτροπίαν ἀεὶ ποιχιλλόμενος καὶ παραρτυό-
μενος χατὰ τὴν τοῦ μάννα διάγευσιν | "Q τεῦ θαύ-
ματος προσθετέον γὰρ καὶ ταῦτα * ὡς πρόδατον ἐν
μέσῳ λύκων ὑπὸ τοῦ ἀρχιποίμενος Χοιστοῦ ἀποστα-
λεὶς, οὔτε αὐτὸς ἐλελύχωτο, καὶ τοὺς λύχους εἰς &p-
νας μετέπλαττεν * δαχνόμενος, làto τὰ τῶν ψυχῶν
ὀήγματα τραύμασι θεραπείας ἀμείδων * ἀγράμμα-
το: xai τοὺς τοῦ χόσμου σοφοὺς μετεστοιχειοῦτο
εἷς τὰ τῆς εὐσεδείας δόγματα * ἄοπλος, xxi τοὺς
πολεμίους Θεῷ ἀντεσρατολογεῖτο κατὰ τοῦ διαδό-
λου, Ὥ πόσης ταῦτα δυσχερείας | προσθείην δ΄ ἂν
xai χἄριτος * τοιοῦτον δὴ τὸ θεῖον ἄλας " τό τε παν-
οὔργον τοῦ ὄφεως, χαὶ τὸ τῆς περιστερᾶς ἀχέραιον
ὅσον ἐκ τῶν προσεχῶς εἰρημένων, ὁ λόγος ὑπείλη-

1 Ro m. xut, 10.

£

181

ORATIO IX. — LAUDATIO S. JOANNIS EVANG.

182

ctv * xai τὰ πλείω πάρεισι τοῖς εἰδόσι, φειδοῖ τοῦ Α est; pluraque apud gnaros dicere omittimus,

μακρηγορήματος * ἀλλ᾽ ἐπὶ τὸν χολοφῶνα τοῦ λόγου
ἱτέον.

η΄. Καὶ ἐπέθηχεν αὐτοῖς ὄνομα Βοανέργες, ὃ ἐστιν
υἱοὶ βροντῆς * τὴν βροντήν φασί τινες γέννημα el-
ναι ἀνεμιχίου πνεύματος, ὃ συλληφθὲν ἐν νέφεσι
xal οὐχ ἔχων ὅπου ῥαγείη διέξοδον, τῇ μὲν θλίψει τὴν
ἀστραπὴν, τῇ δὲ ῥήξει τὴν βοοντὴν ἀπεργάζεται * Ex δὲ
βροντῆς βροντὴν χυΐσχεσθαι εἰπών τις, οὐχ ἔξω βάλ-
λει τὸν λόγον τοῦ δέοντος * εἴπερ otov τὸ γεννῶν, τοι-
οὗτον δὴ xai τὸ γέννημα... τί οὖν ἐντεῦθεν ; ὅτι κατὰ τὸ
Πνεύματος ἁγίου εἶνα! ἀπήχη μα, υἱὸς βροντῆς ὠνόμα-
σται ὁ ᾿Απόστολος, ἀστράπτων ὁμοῦ xal βροντῶν ἡμῖν
τὰ θεῖα, ὡς ἐχ νεφελῶν οἱονεὶ ἐκραγεὶς τῆς θείας χάρι-
τος. Εἴόοωμεν δὲ, εἰδοχεῖ, ἐν χεφαλαίῳ οἷα καὶ τὰ βρον-
-5uaza, ὡς ἂν μᾶλλον θαυμάσοιμεν τοῦ ὀνοματοθέντος
τὴν δύναμιν. Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος χαὶ ὁ Αύγος T,» πρὸς
τὸν Θεὸν, xai Θεος ἦν ὁ Λόγος. Ὥ τῆς μεγαλοφωνοτά-
τῆς θεηγορίας | οὐχ οὕτω βροντῆς παταγῳ τεθήπασιν
αὐῦρωποι, ὡς τὴν Ἰωάννου θεολογίαν σὺν τοῖς ἐπι-
γείοις ἐξεπλάγησαν xai τὰ οὐράνια, εἴπερ χἀχείνων
παρὰ ᾿Ιωάννου 7, μαθητεία. "Ivx γὰρ, φησὶ, γνωρισθῇ
νῦν ταῖς ἀρχαῖς «xi ταῖς ἐξουσίαις ἐν τοῖς ἐπου-
ρανίοις διὰ τῆς Ἐχχλησίας ἡ πολυποίχιλος σοφία
«92 θεοῦ * ὡς μὲν οὖν τὰ tv αἰσθύσε: συγγράφων, dp-
χὴν ἀπάντων τῶν ποιν μάτων τὸν οὐρανὸν προὔθη-
χεν εἰπών Ἔν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν
xii τὴν γῆν * οὐδὲ γὰρ οἷόν τε ἦν ἀφθαλμὸν πρῶ-
τὸν ὄντα τῶν ἐν ἡμῖν αἰσθήσεων, ὑπερταθῆναί που
περαιτέρω τοῦ οὐρανίου ὕψους * διὸ καταλλήλως τῇ αἷ-
“σϑήσε: xai τὸ ποίη μα προτέταχται, τῶν ἄλλων ταῖς ἄλ-
λαις δευτερευόντων * ὁ δὲ ἅτε ὑπὲρ αἴσθησιν τὴν ἐξηγο-
εἶχαν ποιούμενος, οὐχ οὐρανὸν xal γῆν, ἀλλὰ τοῦ οὐ-
01/9) xal ὁμοῦ πάντων τῶν ὑπεῤουρανίων νοῶν
zotnUhe, ἀρχὴν εἴληφεν, εἰπών ^ Ἔν ἀρχῇ ἦν ὁ
Λόγος, καὶ ὁ Λόγος ἦν πρὸς τὸν Θεὸν, xal Θεὸς
ἦν ὁ Λόγος.
principium assumpsit; dicens:
Verbum !*.

θ΄. Εἶδες εἰς ποῖον ὕφος ἄπειρον ἦρε τὸ ὄμμα τοῦ
νοῦ ; ὥσπερ τι νοητὸν στερέωμα χαταπηξάμενος
ἡ τῶν ἕν διανοίᾳ τὸ τριταῖον Ἦν * ἵνα μέχρι τοῦδε
ὥσπερ τι ἔξαλμα φωτὸς προϊὼν ὁ νοῦς, πρῶτος ὦν
χαὶ οὗτος τῶν τῆς ψυχῆς δυνάμεων, μὴ ἔχοι φύσιν
ἀρθῆναί mou ἐπέχεινα, χἂν χενεμδατεῖν δόξοιεν éx
πολυπραγμοσύνης ὀνενδέχτου " ἀλλ᾽ οἷον ἐπαναπαυ--
σάμενος τῆς ἐφέσεως παλινδρομῇ πρὸς τὰ χατόπιν
xai ὑπὸ χτίσιν, οἷς xai συγγενῶς ἔχοι, ὁρῶν τὰ δη-
υαἱουργέματα xal ὀοξάζων τὸν ἀριστοτέχνην, ἕνα τε
ὄντα ἄναοχον Θεὸδ ἐν τρισὶν ὑποστάσεσιν, τὸν πᾶσι
τοῖς οὖσιν ἐπιστατοῦντα ^ τίνα ταῦτα ; Σεφαφὶμ,
Χερουδὶμ, Θρόνους, Δυνάμεις, 'Efouslac, Κυριότη-
τας, ᾽᾿Αργὰς, ᾿Αρχαγγέλους, ᾿Αγγέλους * εἶτα τὰ
χατ᾿ αἴσθησιν, οὐρανὸν ἤλιον, σελήνην, ἀστέρας,
ἀέρα, γῆν, θάλασσαν͵ ζῶα χερσαῖα, ἐνάλια, ἐναέρια,
φυτὰ, βοτὰ, πᾶσαν συλλήῤδδην φύσιν ἔμψυχόν τε

* Maro rii, 11. ? Joan. 1, 1, 2. 10 Ephes. ur, 10.

"

vitande causa prolixitatis. Verum ad sermonis
colophonem veniendum est.

8. Et imposuit. illis nomina Boanerges, quod est
filii tonitrui ὃ. Sunt. qui dicant fieri tonitruum ex
aereo Spiritu, qui nimirum inclusus in nubibus,
nec inveniens qua parte exeat, collisione quidem,
fulgur, ruptione autem, tonitruum effleiat. Quod
si quis tonitruum tonitruo progigni dicat, nihil ἃ
probabilitate alienum dixerit: siquidem quale est
gignens, tale et quod gignitur. Quid ergo inde?
Nimirum tanquam Spiritus sancti resonantia
appellatus est apostolus tonitrui filius, divino nobis
splendore in modum fulgetri elucens, atque instar
tonitrui mugiens, velutque ex nubibus e divina

p quasi charitate erumpens. Videamus autem, sí

libet, quasi summatim quante he sint tonitrui
voces, ut eo majori admiratione illius potentiam
admiremur, qui indidit nomen. In principio erat
Verbum, et Verbum erat apud Deum, οἱ Deus erat
Verbum ?. O divine predicationis clarissimam vo-
cem ! Non sic homines tonitrui fragore obstupe-
scunt, uti Joannis theologiam, cum terre colonis
etiam calestes virtutes obstupuerunt quando et
ille Joannis discipule quodammodo sunt. Ut enim,
inquit, innotescat principalibus et potestatibus in
celestibus per ecclesiam sapientia multiformis Dei 1,
Et Moyses quidem, cum rerum sensui subjectarum
historiam conscriberet, creaturarum omnium prin-
cipium, colum posuit, dicens : In principio creavit
Deus celum εἰ terram !!. Non enim fleri poterat ut
oculus, qui inter sensus primatum tenet, cceli
altitudinem superaret. Quocirca pro sensus ratione
etiam creatura prior est, cum alie aliis posteriores
sint. Αἱ Joannes, tanquam ea enarrans quee sen-
sum superant ; non celum et terram, sed coli ac

lerre omniumque colestium mentium creatorem, :
In. principio erat. Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat

9. Vidisti in quantam altitudinem extulit mentis
oculum ? intellectuale veluti firmamentum menti
nostre infigens trinum illud Bra£; ut eo usque,
salientis instar lucis, mens progressa (namque hec
est facultatum anime prima) nolit deinceps ulte-
rius subvehi, ne per aerem curiositate inutili vi--

D deatur discurrere : sed quasi cursum inhibens

retrocedat ad res creatas, quibus necessitudine
homo devinotus est, intuens in eas, optimumque
artificem laudibus celebrans, unum Deum eternum
in tribus subsistentem personis, rebusque univer-
sis preesidentem. Quenam vero hec? Seraphim,
Cherubim, Throni, Virtutes, Potestates, Domina-
tiones, Principatus, Archangeli, Angeli: tum res
sensui subjecte, colum, sol, luna, stelle, aer;
terra, mare, animalia terrestria, marina, aerea,
plante, herbs, universa denique, ut summatim

11 Gen. 1, Δ. 3 Joan. 1, 1.

183

anime. Omnia enim hec, ac si quid aliud uterque
mundus innominabile habent, illis verbis: Omnia
per ipsum facta suni, οἰ sine ipso faclum est nihil
quod factum est. 13, comprehendi declaravit. Quid
enim pluribus superfluum esse oportet, cum divino
Spiritu afflati viri theologiam omnem ad verbum
divinitus sint interpretati, & quibus nos quoque
catellorum instar habuimus, quas velut sermonis
micas inferremus. O theologia qus tonitruo exau-
dibilior celesti doctrina ingonuit! O locutio, que
velocius fulgetro universa pervasit! Mirabilis fa-
cta est scientia tua. ex me!*; dicat aliquis ad
Joannem quasi Deo similem, qui terre latitudinem
complexus est predicatione; qui animi cogitatio-
nibus in abyssi sapientie vestigiis ambulavit ; per
quem porte inferorum divina vocis plenitudine
desiruoie sunt, exortusque est orthodoxis s0l:
per quem mundi sapientia infatuata est, orbisque
fines impleti sunt sapientia: oratoribus ac sophi-
stis, proculcatis, Joannis autem dominante theolo-
gia. Verumtamen nescio quid ego dignum celsa
adeo Apostoli magnitudine dicam, nisi potius iis
cedam qui sacras ejus laudes divino ante me ore
celebrarunt.

40 At vero quid illud significat? Jesus ergo cum
vidisset matrem et. discipulum stantem, quem dili-
gebat, dicit matri suz : Mulier, ecce filius tuus,
Deinde dicit discipulo : Ecce mater tua. Et ez illa
hora accepit eam. discipulus ille in $ua 13, Alioque
rursus capite: Qui et recubuil. in cena super pe-

clus ejus, εἰ dizit: Domine, quis est qui tradit C

ie 15? Sunt hec peculiarius attributa Theologo
velut dotalia quedam regia munera ; ut inquam,
pre discipulis reliquis, ao privilegio ἃ Jesu dilectus
fuerit; utque super purissimum recubuerit pectus;
" ac demum ut Dei Genitricis fllius sit appellatus.
Quam tria heo tremenda! ut alterum alteri pre-
cellat, ac quoque eorum velut singulariter ezl-
mium mei animi sensum in stuporem agat. An-
dreas primus inter discipulos vocatus ; nec dum
tamen 80 Jesu dilectum appellavit sicut iste. Petrus
apostolorum princeps; atqui neo ipse appellatio-
nem ejusmodi consecutus est. Deitas ab atfectioni-
bus immunis est. Christus ex equo universis dile-
ctionis radium immitit. Preterea: siquidem Pe-
trus plus omnibus amat, ut ipse interrogatus
confessus est 15, Ghristugque confessionem confir-
mavit, trina illa interrogatione ac responsione ;
ejusque confessionis pramio, munus alios pascendi
accepit ; plus fortasse etiam debuit redamari ; re-
flexo munere ac reciproco. Existimo autem virgi-
nitatis excellentiam in causa fuisse. Cur ? Quia
nimirum, tametsi lucis radius equis portionibus in
illa specula incidebat (nam omnes apostoli puri
erant, ut ait Scriptura 17); ob virginitatis tamen

3 Psal. cxxxvir, 6. 144 Joan. xix, 26,97. 15 Joan

S. THEODORI STUDIT/E
dicam, naturae, tum anima predita, tum expers A καὶ ἄψυχον *

. Xtt1, 23.

184

ἅπαντα γὰρ ταῦτα, xal εἴ τι ἕτερον ἐν
τοῖς ἄμφω χόσμοις ἀκατονόμαστον, διὰ τοῦ εἰπεῖν,
Πάντα δι’ αὐτοῦ ἐγένετο, καὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγέ-
veto οὐδὲν ὃ γέγονεν, συνεχδοχικῶς παρεδήλωσεν *
τί γὰρ δεῖ πλέον περιττοεπεῖν τοῖς θεοφόροις χατὰ
λέξιν πάσης τῆς θεολογίας ἐνθεαστικώτατα ἐξητα-
σμένοις, map! ὧν xal ἡμῖν τοῖς χυνιδίοις οἱονεὶ
ψιχιώδης συνεισφορὰ τοῦ λόγου ; "D θεολογίας γεγω--
νότερον βροντῆς ἠχησάσης τὰ οὐράνια δόγματα | ὦ
περιφράσεως γοργότερον ἀστραπὴς ἐπελθούσης τοῖς
σύμπασιν. Ἐθαυμαστώθη d γνῶσις σου ἐξ ἐμοῦ !
καὶ πρὸς Ἰωάννην ὡς θεοείχελον λεγέτω πᾶς τις,
τὸν περιλαδόντα τὸ εὖρος τῆς ὑπ᾽ οὐρανὸν τοῖς
κηρύγμασι, τὸν ἐν (ἔχνεσιν ἀδύσσου σοφίας περιπα-
τήσαντα τοῖς ἐνθυμήμασιν * δι’ οὔ πύλαι δου χα-

Β τήργηνται Θεοῦ φωνῇς πληρώματι, καὶ ὀρθοδοξίας

ἀνέτειλεν ἦλιος " δι᾿ οὗ dj τοῦ χόσμου σοφία μεμώρα-
ται, xai θεοσοφίας ἐμπέπλησαι τὰ πέρατα ^ ῥητό-
pov xal σοφιστῶν χκαταποθέντων, ᾿Ιωάννου δὲ τῆς
θεολογίας βασιλευσάσης. καὶ οὐκ οἶδ᾽ ὃ τι λέξεων
εἴποιμι ἐπάξιον τῆς ὑπερηρμένης ἀποστολικῆς με-
γαλειότητος, ἢ τὸ παραχωρῆσαι τοῖς προευφημήσα -
σιν αὐτὸν θείοις στόμασιν τὸν ἱερὸν ἕπαινον.

vs ᾿Αλλὰ τί ἔτι; ᾿Ιησοῦς οὔῦν ἰδὼν τὴν μητέρα
xai τὸν μαθητὴν παρεστῶτα ὃν ἡγάπα, λέγει τῇ
μητρὶ αὐτοῦ Γύνάι, ἰδοὺ ὁ υἱός σου " εἶτα λέγει
τῷ μαθητῇ “Ἰδοὺ d μήτηρ coo * καὶ ἀπ᾽ ἐκείνης
τῆς ὥρας παρέλαδεν αὐτὴν Ó μαθητὴς ἐκχεῖνος
el; τὰ ἴδια " καὶ ἐν ἑτέρῳ πάλιν c Ὅς καὶ ἀνέπε "
σεν ἐν τῷ δείπνῳ ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ, xal cl-
πεν * Κύριε, τίς ἐστιν ὁ παραδιδοὺς σε ; Ταῦτα
ἀποχληρωτιχὰ ὥσπερ τινὰ ἔδνα βασίλεια τῷ θεο-
λόγῳ, φημὶ δὴ τὸ xov' ἐξοχὴν παρὰ τοὺς λοιποὺς
μαθητὰς ὑπὸ Ἰησοῦ ἀγαπᾶσθαι ᾿ ἣ τε ἐπὶ τοῦ ἀχη-
ράτου στήθηυς ἐπίπτωσις - πρὸς τῷ xai υἱὸν εἰρῇ--
σθαι τῆς Θεομήτορος᾿ ὡς φοδερὰ τὰ τρία, θάτερον
θατέρου ὑπεραιρόμενον, xai ἕκαστον ἔλιγγά μοι φέ-
pov νοήματος ὡς ἐξαισιώμεναον * ᾿Ανδρέας ἐν μαθη.
ταῖς πρωτόκλητος, ἀλλ᾽’ οὔπω ἀγαπητὸν Ἰησοῦ ἕαυ-
τὸν ὠνόμαχεν ὡς οὗτος * Πέτρος πρωτόθρονος, ἀλλ᾽
οὐδ᾽ αὐτὸς τῆς τοιαύτης προσηγορίας τετύχηκεν. Τὸ
θεῖον ἀπαθές - χριστὸς ἐξ ἴσου ἅπασι τὴν τῆς ἀγά-
πης ἀχτῖνα ἀφίησιν * ἄλλως τε εἰ Πέτρος πλεῖον
ἀγαπᾷ ἁπάντων ὡς ἐρωτηθεὶς ὡμολόγησεν, καὶ τὴν

D ὁμολογίαν Χριστὸς ἐδεδαίωσεν, διὰ τῆς τρισσῆς

πεύσεώς τε χαὶ ἀποχρίσεως, ἧς προοῖχα xai τὸ τοὺς
ἄλλους ποιμαίνειν εἴληφεν, καὶ ἀνταγαπᾶσθαι τυ-
χὸν πλεῖον ὥφειλεν, χαμπύλον τὸ λῆμμα " xal μοι
δοκεῖ τὸ τῆς παρθενίας χρῆμα εἶναι αἴτιον * πως ;
ὅτι εἰ xai ἐπ’ ἴσης τοῦ φωτὸς ἡ βολὶς τοῖς χατ-
ὄπτροις, ἐπείπερ πάντες χαθαροὶ, ὡς ὁ Λόγος, ἀλλ᾽
ὅμως τῇ τῆς παρθενίας στίλψει διειδέστερον ἐν τῷ
ivi παρὰ τοὺς ὁμοταγεῖς ἐνίεται “ εἰ xai παράδοξός
πως ὁ λόγος * καὶ τοῦτό ἐστι πλεῖον εἷς ἀγάπην, τὸ

16 Joan. xxi, 15. 17 Joan, χν, 3.

185

ORATIO IX. — LAUDATIO S. JOANNIS EVANG.

786

φῶς πλεῖον λαμπρύνειν τὸν διειδέστερον μέτοχον * À nitorem in unum pre collegis aliis dilucidior fe-

εἰ δὲ ὅτι πλέον ἀγαπᾷ Πέτρος προΐσταται, ἐχεῖνό
μοι ῥητέον, ὅτι οὐ τὸ πλησιάσαν σῶμα τῷ φωτὶ μᾶλ-
λον φωτίζεται, ἀλλ᾽’ ὃ τὴν φύσιν διειδεστέραν, κἂν
οὐχ ἔγγιον κέχτηται * εἰ δέ σοι ὁ λόγος ἀσθενὴς φαί-
νοιτο ἔτὶ, ὁ βαλὼν xai ἰάσεται. ᾿Εντεῦθεν ἡ ἐπιστή-
θιος πρόσπτωσις * ὦ τοῦ ἀξιώματος 1 τὰ χερουῤὶμ,
Θεοῦ ὄχημα, καὶ Ἰωάννης ἐπιστέρνιον ἀνάχλιμα.
Μωῦυσῆς μόλις ἴδεν Θεοῦ τὰ ὀπίσθια xai ταῦτα αἰτη-
σάμενος * xai Ἰωάννης αὐτεπάγγελτος ἐπίπροσθεν
περιφὺς, xai πυνθάνεται ἐχεῖνα δηλαδὴ ἃ Πέτρος
ὃ κορυφαΐος θαῤῥήσειν οὐχ ἤνεγχεν, δοὺς ἑαυτῷ τὰ
δευτέρια, τῇ εἰς Ἰωάννην προτιμήσει * ἀμφοτέρας
τὰς θεωρίας ἐξετάξων, γνοίης olov xal ἡλίχον τὸ Ün-
&poy xov. ᾿Ιωάννου ἀξίωμχ * ἐντεῦθέν μοι δοκεῖ ὥτπερ
ἀπό τινος πηγαίας ζωῆς τὰ θεόδρυτα αὐτὸν τῆς σο-
φίας ἀρύσασθαι νάματα, κἀκ τούτων ἐχ τῆς ἐμψύ-
χου χοιλίας τοὺς ποταμοὺς τῆς θεολογίας ῥυΐσχε-
σθαι * ἀλλ᾽ ἐπὶ τὸν σταυρὸν μετιτέον (27).

rebatur. Quanquam novum videtur quod dicitur.
Atque hoo majus aliquid ad dilectionem habet,
quod nimirum nitidius corpus ac magis pelluci-
dum, lumine magis illustretur. Quod si Petrus ea
ratione, quod plus amet, prefertur, hoc mihi oc-
currit dicendum : Non eo corpus majori perfundi
lumine, quo lumini propinquius est, sed quo ma-
jore nitore suapte natura pollet, quanquam non
propinquius existat. Quod si bic sermo tibi infir-
mus videbitur, que manus vulnus inflixit, ea et
sanabit. Inde est ut recubuerit super pectus Jesu.
O dignitatis pretantiam | Cherubim, Dei sunt
vehiculum ;et Joannes super pectus reclinatur.
Vix Moyses Dei posteriora vidit, idque cum videre
rogasset; at Joannes ultro, ac ipso invitante Do-
mino, pectori hzrens atque complexus, ea interro-
gat, qus nec Petrus apostolorum princeps interro-
gare sustinuit; qua sibi ipse ratione Joannem

voluit prelatum. Siquidem ambas considerationes animo expenderis, scies quanta ac qualis sit excellentia
dignitatis Joannis. Hinc tanquam e fonte quodam vite, ipsum divinitus scaturientes latices hausisse

e1istimo : indeque
redeundum est.

ια΄, ᾿Ιδόὺ, φησὶν, ὁ υἱός cou * εἶτα τῷ μαθητῇ,
᾿Ιδοὺ ἡ μήτηρ σου. Βαδαὶ τοῦ δωρήματος * τὸν δοῦ-
λον, τῆς Δεσποίνης διὰ περιουσίας καθαρότρτος υἱὸν
ἀχουτισθῆναι, χαὶ φύλαχα προχειρισθῆναι τοῦ τῆς
ζωῆς θησαυροφυλαχίου * ὁ μὲν ἀφίσταται, διὰ πά-
θους, τῆς ἀπαθῶς τεχούσης " ὁ δὲ ταύτην ὑπηρετη-
τικῶς λαμάνει εἰς τὰ ἴδια - ὁ παρθένος τὴν Παρθέ-
vov * τὸ κλῆμα τὴν ἀμπελοτόχον * ὁ στρατιώτης τὴν
βασιλίδα * ὁ θεολόγος τὴν θεοτόχον * ὁ κατὰ χάριν
ϑεάδελφος τὴν χἀτὰ φύσιν μητρόθεον * ἴδε τὴν ἁρμο-
νίαν τῆς χαταλλήλου κλήσεως, xal ὑπεραίνεσον τὴν
σύμδασιν. "Ap' οὐ τοῦτο μόνον πᾶσαν ἀποχρύψαι
ὑπερθολὴν ἐγχωμίου τῷ θεολόγῳ πάρεστιν, ἅμοι-
ροῦντ: τῆς οἱασοῦν ἄλλης αἰνέσεως ; εἰ δὲ μετὰ τῆς
τῶν προλαδόντων ὑπερόολῆς καὶ τὰ φθάσαντα συν-
αστράψοι͵, τίς ἂν δυνηθείη ἀντωπῆναι τοῦ ὕψους τὸ
ἀναντίόλεπτον ; οὕτω τοιγαροῦν ὑπερανεστὼς ἐστι
πάσης τῆς ἐν λόγοις ἐγχωμιαστιχῆς δυνάμεως, ὡς
μόνου θεοῦ εἶναι ἐχεῖνον ἐπαινέσασθαι, εἰ xal τολ--
μηρὸν εἰπεῖν, παρ᾽ οὗ xal πλεονάζει τὴν ἔφεσιν "
ὑφ' οὗ xal τὰ ἐγχώμια ἔστεπται, φῶς xal βροντὴ
xai τὰ τοιαῦτα προσαγορευόμενος * ἀλλ᾽ ἐπείπερ
ταῦτα οὕτως, καὶ πέρας εἴληφεν dj ἀχήρατος ἀνθο-
λογία, καθ᾽ ὅσον ἐφιχτὸν ἡμῖν δρέψασθαι; τοῖς πενο--

ex animato ventre theologie flumina progignere. Verum δὰ crucem nobis

11. Ecce, inquit filius tuus. Deinde discipulo :
Ecce maler tua. Pape quantum munus! Ut nimi-
rum servus ob excellentem munditiam, Domine
filius appelletur: ac ejus que vite thesauri custos
fuisset, oustos constituatur. Ille quidem recedit,
per passionem ab ea que sine passione id est
illesa integritate peperit; hic autem ministri more,
in sua eam accipit : nimirum Virgo virginem,
palmes fecundam videm, miles reginam, theologus
Deiparam : Dei frater per gratiam, Dei parentem
per naturam. Vide convenientis appellationis con-
sonantiam, ac supra modum lauda concursum.
Nonne vel hoc unum satis sit, ut laudationis om-

nem excellentiam, qua quis theologum prosequa- .

tur obscuret, tametsi desit alia omnis laudatio?
Sin autem cum eorum que superius dicta sunt
sublimitate, etiam proxima colluceant, quis inac-
cessam visui altítudinetn poseit intueri ? Sie itaque
superior est omni facultate laudandi, ut solius Dei
commendatione ornandus sit (quanquam hoc vide-
tur audacius dici); a quo etiam amoris illam pree-
rogativam obtinet;a quo et laudibus coronatus
est, lucis illaappellatione,tonitruique, ac similium.
Cum heo autem ita 8e habent, et postquam sin-

λόγοις, δεῦρο xai ἡμεῖς ἐν τούτοις συγκαταπαύσωμεν ἢ cera florum decerptio finem accepit quantum nobis

τὸν λόγον, μιχροῖς μεγάλα ἀμείψαντες * ἐκεῖνο προσ-
θέντες τοῖς εἰρημένοις, ὡς οὐ μιχρὸν ἂν εἴη γέρας
αὐτῷ εἰς φιλοτιμίαν xal dj φριχωδεστάτη ἀποχά-
λυψις, ἣν ἐν Πάτμῳ περιορισθεὶς διὰ τὸν λόγον παρὰ
ποῦ τηνιχάδε χρατοῦντος, θεόθεν μυηθεὶς ἐχδέδωχεν "
xai τοῦτο $x πλεονασμοῦ τῆς ἀγάπης ἰδιαίρετον
παρὰ τούς λοιποὺς εἰληφώς " φασὶ δὲ αὐτὸν μετὰ τὰς
ἱερὰς ἐχείνας περιόδους xal τὴν εὐαγγελικὴν περί-
ληψιν τῶν περάτων, ὠδέ που μέσον εἰς τὴν ᾿Ασιάτιδα

χθόνα, ἐν Jj xai τὸν διδαχτιχὸν θρόνον μᾶλλον xa0-

pro tenui facultate dicendi decerpere licuit, age et
nos in his peroremus, minora rependentes majori-
bus hoo duntaxat addentes iis que diximus, non
minimum esse Joanni ad magniflcentiam premium,
illam quam in Patmo horrendissimam Apocaly-
psim, dum eo in loco predicationis causa exsula-
ret ejus decreto qui tuno rerum potiebatur, Deo
docente edidit: hoo quoque ob dilectionis prero-
gativam singulari pre aliis apostolis munere dona-
tus. Aiunt autem eum, post sacros illos circuitus,

(27) Sic etiam in sermone edito de cruce Theodorus ; Ἐπὶ δὲ aàv σταυρὸν ἐπιτέον.

781

S. THEODORI STÜDIT.E

T88

atque evangelicam predicationem, qua orbis fines A ιδρύσατο, τό ἱερὸν αὑτοῦ σῶμα ἀποθέσθαι * ταφὴν

complexus est, quodam Asie loco manentem, ubi
precipue sedem maygisteriti collocaverat sacrum
suum corpus deposuisse: et sepulcrum quidem po-
situm fuisse quasi mortis typum ; ipsum tamen
supra nature humane conditionem translatum, ut
hac quoque ratione precipuas Deus honoris partes
amatori suo deferret. Et corpus quidem sic habi-
tum est, purum illud ac suave fragrans, Christique
stigmata gerens anima autem, que lucis splen-

piv xatà τύπον θανάτου, μεταστὰς δὲ Ümip φύσιν
ἀνθρωπίνην (28), ἵνα κἀν τούτῳ δοξάσῃ θεὸς τὸν ἑαυ-
τοῦ Ἐραστὴν μάλα * ἀλλὰ τὸ μὲν σῶμα ἐν τούτοις τὸ
χαθαρὸν xai εὐῶδες xai τὰ στίγματα τοῦ Χριστοῦ
φέρον * τῇ δὲ ψυχῇ οὐσῃ ὡς ἀληθῶς ἡλίου φωχοει-
δεστέρᾳ, ἀναπτὰς τῶν ἐνθένδε ἀγγελικῇ δορυφορίῳᾳ
εἷς ἐκεῖνον τὸν χῶρον μετελήλυθε τὸν αὐτῷ πρέ-
ποντα τῆς ἀῤῥήτορ — xai πρωτοφανοῦς ἀγαλλιά-
σεως.

doribus revera solem superabat, ab ΒαπΊδηΐβ evolans, stipantibus angelorum choris, ad locum transii!,
qui ipsam decebat, inenarrabilis illius primique ac lucentissimi gaudii.

12. Sed o beatissime, terque beatissime, ac D

prorsus beatissime Joannes: magne Evangelii sol,
jugis theologie scaturigo, apostolice rame, Petro
compar, tu nos de colis benigne intuere. Viden'
quam sit tristis horum inferiorum facies? Destructa
sunt altaria angustis simulacris coronata : ablatus
est sacrorum templorum decor : Christi imago ludi-
brio habita est et ad nihilum redacta in urbibus:
ruri, domi ; insuper etiam Deiparse, ac cujusvis
alius tui similium, aut etiam te minorum,a Deo
affiastorum Patrum. Luctuosa omnia, Assume Pe-
trum unaque Jacobum assumas rogamus. Tres
v08, Christi comites assidui, cum est transfigura-
tus, cum pleraque miracula ederet, cum in agonia
preces funderet, velut jam collegis aliis ac condi-

scipulis magis spiritales, ac divina docti; ipsi et C

- modo cum beata novem sociorum caterva, sanctam
nobis Trinitatem propitiam reddite, ut Christus
iniquum hoc mare increpet, ut quondam increpuit
apud Tiberiadem: tranquillitate, que pacem pre-
Stet, vicissim exoriente; ut suas ipse ecclesias, in
antiquam illam ét jucundam orthodoxie venusta -
tem reducat. Tu vero mihi temerario, vir beate,
propitius esto, qui debuerim, at non laudaverim
sed et eos suscipere digneris, qui templum hoo
quam ornate tam sumptuose tibi exstruxerunt, in
quo et plures in vestibulis, monachorum more,
corpor& sua reliquerunt, ut bic posili, splendido
colestique tabernaculo tuo advolverentur ; te tan-
tum videre optantes, cum universo grege, pro di-
gnitatis mensura, quantum iis concessum est, qui
e terra in solem ipsum aspiciunt : in Christo Jesu
Domino nostro, quem decet omnis gloria, honor,
et adoratio, cum Patre ac sancto Spiritu, nunc et
semper, et in secula seculorum. Amen.

ιβ΄, ᾿Αλλ’ ὦ μαχαριώτατε, xal τρισμαχαριώτατε,
καὶ παμμαχαριώτατε Ἰωάννη, ὁ μέγας τοὺ Εὐαγγε-
λίου ἥλιος, ὁ βρυὴρ τῆς θεολογίας ὁ ἀένναος, τῶν
ἀποστόλων ἀχρέμων (29), ἰσόπετρε (30), σὺ ἡμᾶς
οὐρανόθεν εὐμενῶς ἔπιδε, ὅσης τὰ ὦδε χατηφείας͵
ἠφάνισται θυσιαστήρια ἐστεμμένα θείοις ἀγάλμασιν,
ἀφήρηται ναῶν ἱερῶν εὐπρέπεια “ ἡ εἰκὼν Χριστοῦ
χαθύδρισται * ἐξουδένωται xal ἐν πόλεσιν xal ἐν χώ-
ρᾶις xal xat' οἴχους * πρὸς δὲ xai τῆς θεομήτο-
ρος (31), xai οὔ τινος οὖν ἄλλου τῶν οἷος σὺ xx
μείων σοῦ θεοφόρων. ᾿Οὐυρμοῦ τὰ πάντα. Λαδε Ili-
τρον, συμπαράλαδε '[Ixxw60v, δεόμεθα ^ oi τρεῖς ἀεὶ

οιστῷ συμπάρεδροι, μεταμορφουμένῳ, θαυματούο-
γοῦντ'! τὰ πολλὰ, ἀγωνιῶντι, προσευχομένῳ * ὡς ἔδυ,
τῶν ὁμοχώρων μυστιχώτεροι, αὐτοὶ xai νῦν σὺν τῇ
λοιπῇ σεδασμίᾳ ἐννάδι τὴν ἁγίαν Τριάδα εὐμενῆ
ἡμῖν χαταστήσασθε, ἐπιτιμῆσαι Χριστὸν τῇ πονηρᾷ
ταύτῃ θαλάσσῃ, ὥς ποτε τῇ Τιδεριάδι, γαλήνης εἴ-
ρηνοδώρο» ἀντανισχούσης, ἐπαναδραμεῖν τὰς ξαυ-
τοῦ Ἐχχλυησίας εἰς τὴν ἀρχαίαν xal ἀρεσθεῖσαν τῆς
ὁρθοδοξίας ὡραιότητα * ἐμοὶ δὲ σὺ τῷ τολμησίᾳ, ὦ
μάκαρ, ἵλεως ἔσο ὀφλήσαντι οὐχ ἐπαινέσαντι * xai
γε δέξαιο τοὺς τόνδε σοι τὸν ναὸν ὁμοῦ μὲν περι-
καλλῶς, ὁμοῦ δὲ xal περιουσίως ἐγείραντας " ἐν ᾧ
xai τὰ σώματα οἱ πλείους ἀσχητιχῶς εἴασαν εἷς τὰ
προαύλια, ὡς ἐνταῦθα τῆς σῆς φανοτάτης οὐρανίου
σκηνῆς παραῤῥιπτεῖν δεῖ τοσοῦτον ἀξιουμένους σε
ὁρᾷν σὺν παντὶ τῷ ποιμνίῳ κατὰ διάμετρον ἀξίας,
ὅσον οἱ πρὸς αὐτὸν τὸν ἁλιον ἀποδλέποντες ^ ἐν Χοι-
στῷ ᾿Ιησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, d πρέπει πὰσα δόξα,
τιμὴ, καὶ προσχύνησις, ἂμχ τῷ Πατρὶ καὶ τῷ ἁγίῳ

D Πνεύματι, νῦν χαὶ ἀεὶ xa! εἷς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώ-

νων, ᾿Αμήν.

ADNOTATIO.

Igitur septem Theodori Studite panegyricas Orationes dedimus, quarum dux Latine tentum edite
fuerant, relique nec Grece nec Latine. Ante nos tamen exstabant alie novem ejusdem Studite oratio-
nes. I. la crucem Domini, Gr. Lat. apud Gretserum 0p. De cruce, t. 11, p. 231. II. In. nativitatem Dei-
pare, Gr. Lat. edita inter Damascenicas, ut nos jam diximus, p. 54. III et IV. De adoratione SS. ima-

(28) Nota sunt, qua de sancti Joannis extraordi-
nario ohitus genere, vel etiam translatione aut re-
gurrectione, narrant nonnulli veteres apud Sandi-
nium in His/. apost. p. 189. Festum ejus μεταστά-
σεως est in Kal. Greco, die 20 sept. Landes eidem
insignes dicit sanctus Cyrillus in homilia Opp. t. V,
part. 11, » 380. m
(29) lllustratur hoo. vocabulum ab inedito apud

me Jobi interprele cap. xiv, 7 : Ὁ ῥάδαμνός ἐστιν
παντὸς δένδρου τὸ Gxpov, ὅπερ ἀχρέμονα λέγουσιν.

(30) Compar Petro honore apostolatus, non pri-
matus. Etenim primatum vindicat Petro ipse Stu-
dita in preecedentibus,, nec non aliis locis in indice
Sirmondiano adnotatis.

(34) Luget Studita, αἱ in aliis passim scriptis,
Iconomachorum sui temporis scelera.

189 JA ORATIO IN S. BARTHOLOM/EUM. — MONITUM. 190

finem duse, Gr. Lat., quarum altera inserta ejus Vite cap. 65-73, altera cum Damascenicis prodiit
asilee an. 1575. V. In terliam inventionem capitis sancti Joan. Bapt. Gr. Lat. a Combefisio, οἱ Can-
gio. Vl. In sanctum Bartholomeum apostolum. Latine tantum apud Dacherium Spicil. ed. nov, t. II,
p. 12. Hanc Grece etiam vidit Allatius, incipientem : Μέγιστος ἀγών, προσθήσω δ᾽’ ἔτι, καὶ κλέος * eratque
editurus libro sexto Symmictorum, teste Fabricio B. G. ed. vet. t. XIV, p. 123. Ea mibi quidem non-
dum occurrit, quanquam vix dubito quin lateat inter Allatii schedas Vallicellianas aut Barberinias.
VII. Oratio epitaphica in Platonem magistrum suum, Gr. Lat. apud Bollandianos, t. I, April. Append.
p. 46. VIII. Oratio item epitaphica in magnum Arsenium, Gr. Lat. apud eosdem Bollandianos, t. IV,

ul. die 19. IX. Oratio pariter epitaphica in matrem suam exstat inedita Grece in Metaphraste codice
Parisiaco. Denique alia inedita in codd. Paris. de inventione capitis sancti Joan. Baptiste, teste Fabri-
cio B. G. ed, nov. t. X, p. 472, a quo Superiorum quoque notitia congesta fuit Atque hoc fere est illud
Panegyricum volumen in dies festos Domini, nec non Deipara, et sancti Joan. Baplistz, quod inter Stu-
dite scripta memorat Michael monachus in Vita ejusdem cap. 38, quam habemus lypis impressam.
Mitto dicere de minoribus Sermonibus duplicis catecheseos, seu magna seu parve, quorum 135 edidit
Latine Livineius, Grece unum Fabricius B. G. ed nov. p. 470; tres item Grece auctor Catalogi codd.
Nanian. p. 164, Inter Opera Theodori, que Sirmondus prelo parare videbatur, postremo loco video in
elencho post pref. nominari fragmentum , Confessio de Trinitate, Reapse in fragmentum incipiens : Μίαν
εἶναι τῶν ὅλων ἀρχήν, legitur sub Theodori nomine in cod. Vat. 620, et Ottob. Vut. 414. At in Vat. 2026,
inscribitur Theodoreto. Eadem nominum varietas in Florentinis quoque codicibus occurrit, observante
Bandinio Catalog. codd. Gr. t. I, p. 525. Sed revera nihil aliud est, id fragmentum, quam, ut ego com-
peri, compendium ex Theodoreti Hzret. fab. libro v consarcinatum.

MONITUM IN ORATIONEM SEQUENTEM.
(Ang. Mat, loc. cit. p. 148.)

Dixeram superius, desiderare me Grecum textum panegyrice Orationis, quam noster Studita de
sancto Bartholomeo apostolo recitaverat. Ecce autem postea in codice prisco Vat. 1989, f. 238,
qui fuil monasterii Crypte Ferrate, Grece demum hanc orationem reperi, quanquam in flne uno
folio mutilam : quae quia ob editionis mee complementum omittenda non erat, in hujus voluminis calce
nunc collocatur, Ediderat olim Latine, interprete nimirum Anastasio Bibliothecario, Dacherius Spicil. ed.
nov. t. II, p. 123, repetiveratque eam Combefisius B. C. t. VII, p. 755. Ego vero huno ipsum Latinum
textum in codice Lat. Vat. 1195, f. 268, legebam, οἱ non sine aliquo fructu conferebam. Sane Anasta-
sium nec Grecitatis peritia satis commendat, nec ejus Latinitas lectores oblectat. Quamobrem textu nunc
Graeco invento, nova fuit curanda translatio, tum ob dicta Anastasii incommoda, tum etiam quia variantes
Graci exemplaris lectiones identidem occurrebant. De nostro autem Studita in previa epistola sic loqui-
tur honorifice Anastasius. « Si queris quis tanti sermonis habeatur expositor, libenter aperiam. Theodo-
rus videlicet quidam sacerdos apud Constantinopolim urbem temporibus fuit Adriani et Leonis Roma-
norum pontificum, vir valde mirabilis, qui cum solum fidei constantia, verum etiam scientie gratia
οἱ signorum polleret virtutibus, duorum imperialium insigniumque conobiorum, Studii scilicet et Saccu-
diorum, constitutus est abbas. Qui semper in apostolice sedis communione persistens, hereticorum ηὉ-

nias, et imperatorum vesaniam, fidei constantia, etiam tormentis affectus, virtute repressit ; nec non et .

saneti Spiritus gratia plenus opuscula nonnulla composuit, inter que οἱ sermonem hunc de B. Bartho«
lomeo, satis utilem, obscuris dictionibus, Greco edidit famine, qui Greco vocabulo ἐγχώμιον dicitur,
quod Latine praeconium, sive laus, exprimitur. Quid ad Latinitatis notitiam fideliter translatus, eto. »
Voluit ergo fideliter interpretari Anastasius, sed quam bene ei res successerit, illi agnoscent, qui nunc
Grecum textum cum ejus Latinitate conferre voluerint, vel saltem nostras animadversiones legerint.
Quod denique obouritatis accusat Theodorum Anastasius, quanquam partim reote accusat, multo tamen
ipse obscurior sepe est et horridior interpres.

jam quod attinet ad prodigiosam reliquiarum translationem ex Armenia Liparim per Euxini et AMigei
fluctus, ea certe tot mirabilitatis coloribus pingitur, ut fldem egre possit impetrare; qua super re pru-
denter scribit Tillemontius Memor, t. I, p. 381, nec non in adn. [p. 649. Tum et ipse Baronius eadem
de re locutus in Martyr. ad diem 25 Aug. concludit : « Sic omnia probet lector, ut quod bonum est
teneat. » Celebris eseteroquin hac narratio est in Grecorum meneis, historiis ac panegyricis ; non tamen
ex uno Studita hausta: etenim ipse Studita altius eam derivavit. Ecce enim historia hec, etsi haud tot
phaleris exornata, apud gravem auctorem S. Gregorium Turonensem legitur sexti seculi hominem De
mir. marlyr. lib. 1, cap. 33, cujua verba recitare pretium opere est.

« Bartholomaeum apostolum apud Indiam passum, agonis ipsius narrat historia. Post multorum vero
annorum spatia de passione ejus, cum iterum Christianis persecutio advenisset, el viderent gentiles
omnem populum ad ejus sepulcrum concurrere, eique deprecationes assidue et incensa deferre, invidia
illecti, abstulerunt corpus ejus, et ponentes in sarcophagum plumbeum, projecerunt illud in mare dicen-
tes : Quia non seduces amplius populum nostrum. Sed providentia Dei cooperante.per secretum operis
ejus, sarcophagum plumbeum a loco illo aquis subvehentibus sublevatum, delatum est ad insulam, vo-
cabulo Liparis: revelatumque est Christianis ut eum (s. apostolum) colligerent : collectumque ac se-
pultum, edificaverunt super eum templum magnum. In quo nunc jinvocatus, prodesse populis multis
virtutibus ao beneflciis manifestat. »

"Ὁ
-
a

191

X

Sancti Patris nosiri οἱ eonfessoris Theodori Studite
Laudes ín gloriosum et sanctum Christi apostolum
Bartholomaum.

1. Magnum quidem certamen, addam etiam et
decus, cujuslibet sanoti viri laudes contexere ; quia
cum major debeat esse testis illo cui dat testimo-
nlum, nunc inferior est quilibet, eo qui beatitudi-
nem propter vite sueexitum habet omni disori-
mine experilem.Verum enim vero etism apostolum,
laudare, et quidem ex illustribus unum, quanti la-
boris erit, ut possit spiritus attolli contemplationi-
bus, et dignis plaudere vocibus! Nam cujus sonus
in universam terram sic exivit. ut verborum vi ad
illius fines pervase, ejus cerle necesse est ut laus
pariter exaudiatur. Porro ejusmodi operi quis par-
sit ? quis lantum sibi fiducie sumat? quis tantum
valeat? Etenim num quia nec Petrus nec Joannes est,
idcirco divus Bartholomeus exiliter est celebrandus,
et non potius multa laude mactandus ? Christi disci.
pulum omnino audis, et procedentem non perhorre-
scis? veritatis testem intelligis, et eum qui celebran-
dus est non admiraris? Et quidem etiamsi unus de
multis est, nihilominus inter Dei famulos laudibus
excellit. Nonne quia in divino duodenario numero
medius est, quasi (sol) inter lumina mundi late
splendet? Est enim hio duodenarius uumerus, har-
moniocs cithare similis, utpote qui parem similem-
que utrimque sonum theologie emittit. Velsi mavis,
sicut in annuo ciroulo, uniuscojusque mensis,
equalis est utilitas quseuniversim confertur, etiamsi

S. THEODOR! STUDITAE

192

r.

Ἰοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν xai ὁμολογητοῦ Θεοδώρου
Στουδίτου ἐγχώμιον εἰς τὸν ἔνδοξον χαὶ ἅγιον
ἀποστολον Χριστοῦ Βαρθολομαῖον.
α΄. Μέγιστος μὲν ἀγὼν, προσθήσω δὲ ὅτι χαὶ χλέος

οὐτινοσοῦν τῶν ἁγίων ἔπαινον ἐξυφάνασθαι͵ χαθ-

ócov μείζων ὁ μάρτυς ὀφείλων τοῦ μαρτυρουμένου
καθίστασθαι, ἐνδέστερός ἔστιν ἐνταῦθα ἅπας τοῦ
τὸν μαχαρισμὸν διὰ τῆς ἐχδιώσεως ἀνεπίληπτον
ἔχοντος (32): τὸ δὲ xal ἀπέστολον ἐπαινέσαι, καὶ
τοῦτον τῶν ἐπισήμων, πόσης ἂν εἴη τῆς ἐργωδίας,
ὥστε τοῦ πνεύματος ἐπαρθῆναι ταῖς θεωρίαις, xat
Ἀροτῆσαι ταῖς μεγαλοφωνίαις ; οὔ γὰρ ὁ φθόγγος εἰς
πᾶσαν τὴν γῆν ἐξελήλυθεν, ὡς τῇ τῶν ῥημάτων δυ-
νάμει διάττειν (α) τοῖς πέρασιν, δεήσειεν ἂν εἰχότως
καὶ ὁ ἔπαινος ἐπ’ ἴσης ἐξαχουτίζεσθαι - καὶ πρὸς
ταῦτα τίς ἱκανός ; τίς εὔελπις ; τίς εὐσθενής ; μὴ
γὰρ ὅτι οὐ Πέτρος, οὐδὲν ᾿Ιωάννης, ὁ θεῖος Βαρθο-
λομαῖος ἤδη μιχρολογητέος, xal οὐ πολλῆς χρήζων
τῆς εὐφημίας ; μαθητὴν Χριστοῦ ἀχούεις ὅλως, χαὶ
οὐ φρίττεις τὸν προϊόντα (b); μάρτυρα τῆς ἀληθείας
ἐννοεῖς (33), καὶ οὐ τέθητας τὸν ἀδόμενον ; xai μὴν
εἰ xai τῶν πολλῶν εἰς ἦν, ὅμως τῶν Θεοῦ θεραπόν -
τῶν προφερέστερος τῶν ἐπαίνων " μὴ ὅτι τῆς θείας
[δυοδεκάδος) ἐστὶν ὁ μεσαίεατος (34), καὶ τῶν φω-
στήρων τοῦ χόσμου ὁ διαπρύσιος ; ἔστιν γὰρ αὐτὴ
xa0' ἑχυτὴν ἡ δυοχαιδεχὰς, ὥσπερ ἐπὶ χιθάρας ἐν-
αρμονίου ἐφάμιλλος, ἴσον καὶ ὅμοιον ἀμφοτέρωθεν
τὸν ἦχον τῆς θεολογίας ἀναπέμπουσα * εἰ βούλει δὲ
ὥσπερ ἐπὶ ἐνιαυσιαίον χύχλου ἑχάστου μηνὸς ἐπ᾽
ἴσης τὸ χρήσιμον ἐν τῷ παντὶ συνεισφέξοντος, κἂν

propria quantitate et qualitatealter differt ab altero. C ἰδίᾳ ἕτερος ἑτέρου ποσότητί τε xai ποιότητι ἔχοι

Non est parvus hio laudatus noster, sed spiritus vir.
Lutesublimis;habensquemdametiam in ipsa supputa-
tione mysticum sensum, secundum arithmeticam re^

᾿ς gulam. Solus enim senarius numerus, ex nomade in

Buis partibus perfectus est, quibus ipsis completur,
media scilicet sui parte triadem, tertia dyadem,
sexia monadem efficiens.
2. Quod si etiam secundum Actuum apostolico-
rum dinumerationem !5, septimum eum ponamus,
principium rursus est et vertex secunde hexadis:
atque hinc argumentari licet eum relationem ad
Peirum habere : etenim ut in priore hexade, prin-
cipium relationem habel ad finem; ita in posteriore
hexade Bartholomeus summitas est illorum qui

tà διάφορον * οὐκ ὀλιγοστὸς ἡμῖν ὁ εὐφημούμενος,
ἀλλὰ xai λίαν ἐπηρμένος τῇ δυνάμε: τοῦ πνεύματος,
ἔχων τι χαὶ ἐν αὐτῇ τῇ ἀπαριθμήσει μυστιχὸν θεώ-
ρημα (35) κατὰ ἀριθμητικὴν μέθοδον - μόνος γὰρ ὁ ἕξ
ἀριθμὸς τῶν ἀπὸ μονάδος τέλειός ἐστιν ἐν τοῖς ἑαυτοῦ
μέρεσιν, συμπληρούμενος Ex τῶν αὐτῶν ᾿ ἡμίσεως

Li * ^
* piv, τριᾶδος * τρίτου δὲ δυάδος " ἔχτου δὲ, μονᾶδος "

β΄. Εἰ δὲ χαὶ χατὰ τὴν τῶν Πράξεων ἀριθμοθεσίαν
ἔδδομον αὑτὸν θείημεν, ἀρχὴ πάλιν ἐστὶν xal xopv-
φὴ τῆς δευτέρας ἑξάδος “ ὡς ἐντεῦθεν τεχμαίρεσθαι
πρὸς Πέτρον αὐτὸν τὴν ἀναφορὰν ἔχειν, ἐκ μὲν τῆς
πρώτης ἑἕξάδος, ἀναλογούσης τῆς ἀρχῆς τῷ τέλει
(30): ἔχ δὲ τῆς δευτέρας, ὅτι χορωνὶς τῶν μετ᾽ αὖ-
τὴν ἀριθμουμένων. "Aper γὰρ, ἄγαπητέ, Πέτρος

post ipsum nurnerantur. Et videsis, charissime. Pe- |) μαθητεύει τὰ ἔθνη * ἀλλὰ καὶ Βαρθολομαῖος μετιχ-

rus docet gentes, Bartholomeus pari vestigio gra-
15 Act. 1, 13.

νγιᾶται τὰ ἴσα, Πέτρου ὡραῖοι οἱ πόδες τὰ ἀγαθὰ

VARLE LECTIONES.

(a) Anastasius prave legebat διατάττειν ordinare.
misit illum.

(b) Anastasius videtur legisse προϊέντα, qui dicit qui

NOT &.

(32) Mihi aliquantum obscurus videbatur locus.
Anastasius (quidquid legerit) difficultate se feliciter
expedit scribens : Sed majori devotione martyr quis-
qué debetur aitolli, in. cujus beatificatione omnis
sermo non sufficit. Sic et mox se gerit, quem vide.

.(33) Cod. Gr. Vat. εὐποιεῖς. Sed patet Anasta-
sium legisse rectius ἐννοεῖς, quia soribit sensu. ca-

(34) Respicit ordinem quo nominantur apostoli
opud Lucam cap. x.

(35) Mire Anastasias vocabulum θεώρημα intel-
ligit Dei verba. Nam nec voc. typum quod sequitur
in Anastasio, habet codex Vat.

(36) Anastasius nitide: Principium repulatur in
termino ; quod non displicet. Petri numerus pri-
mus refertur ad sextum ultimum.

193

ORATIO X. — IN S. BARTHOLOM/&UM APOST.

794

εὐαγγελιζομένου, ἀλλὰ xai Βαρθολομαίου ἐϊσότερα (c) A ditur. Petri speciosi sunt pedes bona evangelizan-

εἰς τὰ μετέωδα θεολογοῦντος. Πέτρος τερατουργῶν
τὰ μεγάλὰ, ἀλλὰ xai Βαρθολομαῖος θαυματουργῶν
τὰ ῥαγδαῖχ, Πέτρος ἀνασταυροῦται, ἀλλὰ xai Βαρ-
θολομαΐος ἀντίποινα πάσχων χαρατομεῖται " ὅσα δρᾷ
Πέτρος, τοσαῦτα ἐνεργεῖ Βαρθολομαῖος" ἐφ’ ὅσα
χωρεῖ μυστήρια ὁ Πέτρος, ἐπὶ τοσαῦτα ἐμόατεύει
Βαρθολομαῖος ' ἐπ᾽ ἴσης εἰς τὸ τῆς θεολογίας ἀνίη--
σιν ὄρος" ἐπὶ ἴσης θεμελιοῖ τὴν Ἐχχλησίαν " ἀν-
τιῤῥοπα ἔσχεν τὰ λοιπὰ θεῖα χαρίσματα. Δεῦρο
γοῦν μειλισσόμενος, γενοῦ εὔφορος (57) τοῦ λόγου
ὦ μάχαρ᾽ τράνωσόν μου τὴν γλῶτταν τοῦ μογι
λάλου - δίδου μοι τὰς ἀφορμὰς τῶν ἐγχωμίων τῆς
σὴς μεγαλωσύνης * οὐχ ἵνα αὐτὸς πρόσλάθοις ct, ἔχων
οἴκοθεν τῶν μαχαρισμῶν τὸ πλῆρες, ἀλλ᾽ ἵνα ἀφ-
οσιωθῇ ὁ πόθος τοῦ προστεταχότος (38) " xai ἵν ᾿γὼ
ὁ πενιχρότατος παῖς σου πατρικῆς εὐχῆς ἀπολαύσαι-
μι, ἐπαίνῳ τὸν σὸν ἔπαινον συγχροτοῦντος (39)* οὐ
γὰρ οἷόν τε ἀμέτοχον φωτισμοῦ μεμενηχέναι τὸν
πρὸς τὰς αὐτὰς τῆς ἡλιαχῆς ἀχτῖνος ἀνανεύοντα τὰς
χόρας.

Y - Γλλλος μὲν οὖν ἄλλοθεν τῶν ἀποστόλων διειλη-
φὼς μέρος τῆς οἴχουμένης ἐν τῷ κηρύγματι τῆς
θεογνωσίας, xai πάντες τὸ πᾶν διανειμάμενοι, στρατ-
ηγοὶ ὥφθησαν ὡς ἀληθῶς, καὶ τοῦ παμῦδασιλέως
Χριστοῦ κχαθεστήχασιν ἄρχοντες . Καταστήσεις
Υὰο αὐτοὺς ἄρχοντας ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν, τὸ
Γράμμα προσηγόρευσεν. Τῷ τοίνυν εὐφημουμένῴ
χλῆρος xai μερὶς, ὁ τῆς ᾿Αρμενίας χῶρος, ὁ ἀπὸ
Εὐϊλὰτ μέχρι Γαδαὼθ, ἐν πολλοῖς ἔθνεσί τε χαὶ πό-
λεσι περιοριζήόμενος * τοῦτον τοιγαροῦν, ἀποστέλ-
λόντα τὸν Κύριον, ἐκεῖνα δοχῷ μυστιχῶς φθέγγεσθαι "
Ἄπιθι, ὦ μαθητὰ, πρὸς τὸ χήρυγμα, ἔξιθι πρὸς πό-
λεμον, χώρησον (d) πρὸς χινδύνους * χήδου (e) μου τὸ
πλάσμα, ὃ οἰχτείρας ἐνηνθρωπίσθης, χαὶ ὑπὲρ οὗ
θάνατον εἱλόμην τὸν ἐπονείδιστον * ἐγὼ τὸ πατριχὸν
ἔργον τετελείωκα, πρωτομάρτυς τῆς ἀληθείας γε-
νόμενος * ὁμῶν, τὸ ἐνδέον (f) ἀναπληρῶσαι τῶν ἐμῶν
ὑστερημάτων, χαθ᾽ ὁμοίωσίν μου τελοῦντας * μίμη-
σαί σοὺ τὸν διδάσχαλον * παραζηλοῦ τοῦ Δεδπότου
σου τὰ πάθη" αἵμασιν alua χάθες - σαρξὶν (0) σάρ-
χας προδίδου - πάντα ὅσα ὑπήνεγχα, ἀντιπεπονθὼς,
ὑπόδειξον ἐν αὐτῷ ἐναργῆ τὰ γνωρίσματα (h) τοῦ ἐμοῦ
χαραχτῆρος * ὅπλα go: ἔστω τὸ φιλάνθρωπον ἐν τοῖς
ἀπανθρώποις (i), τὸ ἥμερον ἐν τοῖς λοιδοροῦσιν, τὸ
ἀνεξίχακον ἔν τοῖς χτείνουτιν * ὡς mpó6axov ἐν μέσῳ

tis, sed et Bartholomei pares sunt gressus sublimia
de Deo loquentis. Petrus magna prodigia edit, sed
et Bartholomaeus miracula grandia patrat. Petrus
crucifigitur, sed et Bartholomeus tormenta paria
perpessus, capite ininuitur. Quantum Petrus, tan-
tumdem Bartholomeus operatur. Quot capessit
mysteria Petrus totidem decurrit Bartholomeus ;
qui et eque theologie montem conscendit, eque
Ecclesie fundamenta jacit, paria denique habuit
reliqua etiam Dei charismata. Adesto igitur pro-
pitius, orationem suppedita, o beate ; expeditam fac
linguam meam balbutientis ; da mihi magnitudinis
tue collaudande materiam : non quo tu inde ali-
quid preficias, habens intrinsecus beatitudinum
plenitudinem, sed ut illius qui mihi mandavit desi-
derium adimpleatur ; atque ut ego pauperculus
famulus tuus paternis precibus fruar, in laude
celebritatis tue, Neque enim fleri potest, ut is
expers luminis maneat, qui ad splendores solaris
radii oculorum aciem intendat.

3. Itaque apostolorum alius aliam mundi partem
sortitus ad predicandam Dei notitiam, atque uni-
versum inter se partiti, duces reapse apparuerunt,
et universalis regie Christi principes sunt consti-
tuti : Constitues enim eos principes super omnem
terram, inquit Scriptura 43. Huic aulem laudato
nostro sors portioque Armeniaca regio obtigit, ab
Evilat usque Gabaoth, multis populis urbibusque
distincta. Huno ergo dum mitteret Dominus, vide-
tur mihi sic mystice allocutus : Perge ad pradica-

C tionem, disoipule, profioiscere in bellum, vade ad

pericula. Consule creature mes, quam ego mi-
gerans factus sum homo, proque ea mortem tur-
pissimam subii. Ego imperatum a Patre opus con-
summavi, primus testis veritatis factus. Offlcii ve-
stri est, quod deest supplere; et que ego reliqua
feci, pari opere complere. Magistrum tuum imitare, -
Domini tui passiones zemulare, sanguinibus san-
guinem refribue, carnibus carnem repende : quan-
tum ego pertuli, tantumdem tn petiens, ostende in
te ipso perspioua lineamenta forme mes. Arma
tibi sint humanitas inter inhumanos, mansuetudo
inter conviciatores, patientia inter homicidas, tan-
quam ovis in medio luporum effectus, miles for-
titudine animi exacutus. Non negavit obedientiam

λύχων γινόμενος, ὡς ὁπλίτης τεθηγμένος τῇ εὐαν- ἢ apostolus ; non dixit ; Quomodo superabit lupos

ὁρείᾳ. Οὐχ ἠπείθησεν ὁ ᾿Απόστολος, οὐχ εἶπεν πῶς

agnus, unus mille, extraneus urbium proceres,

VARLE LECTIONES.
(c) Anastasius equejucundi,quasilegerit ἡ ύτερα.(α) Prave Anastasius capaz ἐσίο ρογίομογηι sensu ambiguo

verbi χωρέω deceptus. (6) Cod. Gr. Vat.

κήδομαι, Sed constat Anastasium legissex/9ou. (f)Anastasiusneces-

sarium, quasi a δέον. (9) Anast. crucialibus, quasi ab αἰκιομοῖς. (λ) Anast, manifestas actiones, sic intelli-
gens γνωρίσματα. (i) Anast. male sudoribus. (ἢ) Anast. nancisci poterit, non bene intellecto verbo περίειμι.

NOTAE.

(37) Cod. Gr. Vat. ἔφορος, sed sequor Anasta-
sium qui interpretatus est ferax, ab εὔφορος.

(38) Hinc item apparet Theodorum adhuc juvenem
mandato sui hegumeni has conciones panegyricas
dixisse. Hic tamen in alia prorsus abit Anastasius:

Sed ut quoquomodo declaretur amor circa te divini-
tus predestinatus. Num legebat προστεταχότος ?

(39) Grecam phrasim hio non satis expedio, vel
locus fortasse corruptus est. Sequor igitur Ana-
stasium qui aliter legisse videtur.

195

8. THEODORI STUDIT.£

796

domo expers prefeotos, reges homo nihil preter À περιέσεται (7) ὁ ἀρνὸς τῶν λύχων, ὁ εἷς τῶν μυριάδων

unicam tunicam gestans? sed tanquam fidelis fa-
mulus Dominico mandato obsequens, discedit le-
tus, nihil secum ferens, preter pretiosum Christi
nomen, cujusvis armature loco.

4. Igitur ad destinatam sibi regionem delatus,
quanta ibi fecerit, quanta pertulerit, dicet oratio
nostre, partim ex antiqua traditione, partim se-
eundum evangelicorum mandatorum analogiam.
Nam si lux mundi erat, utique lucis opera fecit
inter tenebricosos : et si sal terre, sine dubio
irrationales gentes sale condiens, mundavit ; et si
operarius appellatus fuit, sequitur ut spiritalem
agriculturam fecerit. Quod vero communiter dictum

fuit, id de singulis etiam personis accipi, equis- B

simum est. Propterea specta illum allegoria,
modo terram baud bobus quidem ferrum tra-
hentibus arantem, sed lingue vomere rationalia
arva fodientem, jugo scilicet contemplationis simul
et actionis: neque serentem caducum aliquid aut
corruptibile, sed fldei doctrinam in profunda
eordium jacientem. Modo autem hortos vineasque
Domini plantantem, que mox recepta doctrina in
melius profecerunt, et ex novellis lapsu temporis
δὰ fruüctificationem provenerunt. Modo etiam more
medici remedia idonea suppeditantem, vel quo-
modocunque volueris, ceco illuminantem, leprosos
mundantem, febres depellentem, facilem claudis
gressum eecos tribuentem, surdis auditum, varia

demum morborum genera sanitatibus incorrup- (

libilitus in naturalem valetudinem restituentem.
Quin etiam cerne ipsum pastorali forma assumpta,
gregem Deo conservare, deducendo, revocando,
euram gerendo, defendendo, bestias heresum
demonumque turbas arcendo: imperfecia adhuc
rigando jugiter, educando ut crescant in etatem
"Christi, spinas intellectuales evellendo, sarmenta
impietatis comburendo, vallos dogmaticos .sub-
Jieiendo, sepes didacticas .cireumponendo, et
quidquid aliud usui est, providendo. Idem et fa-
bricator est et architectus sdifloii ac fabrice non
manufacte, templorum Domini dico que in spiritu
et veritate construuntur, atque in populum exi-
mium, sectatorem bonorum operum, perficiuntur.

5. Intuere mecum oppida et habitacula, que ille
preceps populi seductor in infidelitate olim deti-
nebat, intuere hec, inquam, Dei notitia tanquam
turribus instructa, et adversariorum insidias facile
repulsas, arva segetibus consita, vineas racemis
nigrescentes, hortos florentes, segros morbo quo-
libet et omni languore expeditos. Tales sunt hujus

ὁ ξένος τῶν πολύούχων, ὁ ἀνέστιος τῶν ἡγεμόνων,
τῶν βαςιλέων ὁ μονοχίτων ; ἀλλ᾽ ofa θεράπων πι-
στὸς τῷ Δεσποτικχῷ χαταπειθήσας προστάγματι, ἄπει-
σιν χαίρων, οὐδὲν ἐπιφερόμενος μεθ᾽ ἑαυτοῦ ἤ μόνον
τὸτοῦ Χριστοῦ πολυτίμητον ὄνομα, ἀντὶ παντὸς ὅπλοῦ.

δ΄, Τοίνυν καταλαδὼν τὸ χεχληρωμένον ἔδαφος,
ὅσα ἐκεῖσε ἔδρασεν, ὅσα ὑποίσας ἤνεγχεν, lovopi-
σειεν ὁ λόγος, τὰ μὲν χατὰ παράδοσιν ἀρχαιολογίας,
τὰ δὲ χατὰ ἀναλογίαν τῶν εὐαγγελικχῶν διδαγμάτων -
εἰ γὰρ πέλει φῶς τοῦ χκόσμοα, δῆλον ὅτι τὰ φωτὸς
δέδραχεν ἐν τοῖς ἀωτίστοις * xal εἰ ἄλας τῆς γῆς
ὑπάρχει, δῆλον ὅτ' ἔθνη ἄλογα ἀλίσας ἐσάρωσεν * καὶ
sl ἐργάτης ὠνόμασται, ἀχολούθως γεωργίαν πνευ-
ματιχὴν τετέλεχεν * ὃ δὲ χατὰ χοινδῦ εἴρηται, καὶ
καθ' ἑνὸς προσώπου λαμὔάνειν εὐλογώτατον " οὐχ-
οὖν ὅρα αὐτὸν xav' ἀλληγορίαν" πῇ μὲν, οὐ γῆν
ἀροῦντα ὑπὸ βουσὶν ἔλχουσιν τὸ σιδήριον, ἀλλὰ τῷ
τῆς γλώττης ἀρότρῳλ ογικὰς ἀρούσας διαλαχτίζοντα,
τῷ ζεύγει δηλονότι θεωρίας καὶ πράξεως ᾿ οὐδὲ σπεί-
ροντά τι τῶν ἀποῤῥύτων xal φθειρομένων, ἀλλὰ
τὸν τῆς πίστεως λόγον εἰς βάθος χαρδιαχὸν χατατι-
θέμενον * πῆ Ob, φυτουργοῦντα παραδείσους xai ἀμ-
πελῶνας Κυρίου, τοὺς ἤδη τῇ εἰσδοχῷῇ τοῦ λόγου
πρὸς τὰ χρείττονα τὴν ἐπίδοσιν ποιησαμένους, καὶ
ἀπὸ νεογνίας εἰς τὴν χατὰ καιρὸν χαρπυφορίαν ἀνα-
διδομένους" xai ποτὲ μὲν ἰατριχῶς διαγινόμενον,
καὶ χαταλλήλως ἀλεξιτήρια προδαλλόμενον, ὁποτέ-
ρως ἂν βούλῃ (k), τυφλοὺς ὀμματοῦντα, λεπροὺς xa-
θαίροντα, πυρετοὺς ἀπελαύνοντα, χωλεύουσιο εὐύα-
πεῖν πἄρεχόμενον, χωφεύουσιν τὸ ἀχροατήριον, τὰ
τῶν λοιπῶν νοσημάτων πολυπήμονα εἴδη, ἄκεσιν
ἀφθόροις (ἰ) ἀποχαθιστῶντα εἰς τὸ κατὰ φύσιν καὶ
μέντοι ποιμαντιχὴν ἔξιν ἀναλαμδάνοντα, xai ποί-
uva Θεῷ καταρτίζοντα (m), καθηγούμενον, dvaxa-
λούμενον, ἐπιμελούμενον, προπολεμοῦντα, ἀποσο-
θοῦντα θῆρας αἱρέσεων, δαιμόνων τε φάλαγγας" ὅσα
τε ἐν μέσῳ ἀρδεῦσαι ἀεννάως, χειραγωγῆσαι (n) αὐ-
ξουμένους τῇ χατὰ Χριστὸν ἡλικίᾳ, ἀχάνθας νοητὰς
ἐχτῖλαι, ὅλας ἀσεδείας ἐμπρῆσαι (0), χάρακας δογμα-
τικοὺς ὑπερεῖσαι (p), φραγμοὺς διδαχτιχκοὺς περιθέ-
σθαι, xal εἴ ci ἄλλο τῶν δεόντων ἐφέπόμενον καταθρῆ-
σαι. Ὁ δ’ αὐτὸς καὶ οἰχοδόμος, καὶ ἀρχιτέχτων oixo-
δομῆς καὶ τεχτονίας ἀχειροποιήσου, τῶν διὰ πνεύ-
pavoc, λέγω, καὶ ἀληθείας ἄναδε ($o] μημένων ναῶν
Κυρίου, xai χαταρτιζομένων εἷς λαὸν περιούσιον,
ζηλωτὴν καλῶν ἔργων.

ε΄. Σχέψαι μοι τὰς πόλεις xal τὰς κατοιχεσίας ἃς
πάλαι 6 λαόπλανος (4) τῇ ἀπιστίᾳ κατεῖχεν ἡλίδατος,
πχργωθείσας ἐν θεογνωσίᾳ, xal τὰς τῶν ἐναντίων
ἐπιδουλὰς ῥᾷον ἀποπεμπομένας, τὰ λήϊα τεθηλότα,
τοὺς ἀμπελῶνας περχάζοντας, τοὺς παραδείσους
χυπρίζοντας, τοὺς νοσοῦντας πᾶσαν νόσον χαὶ πᾶσαν
μαλαχίαν τεθεραπευμένους, Τοιαῦτα τὰ τοῦ ᾿Απο-

VARLE LECTIONES.

(k) Anastasius aliud legebat, quia scribit duplici

eumdem nosse velis. (m) Anast. Deo perficiente.

sanitate, quasi ἀμφοτέροις. (ἢ) Anastasius : Verum

(n) Anastasius ὀ θροδίοτο rigare manu,educare crescentes.
9) Anast. silvasimpactas secando, nescio quid eliud legens.
q) Anast. prave populus seductus. Item sequentia apud Anastasium perversa

d. ὑπηρίσαι. Videsnt e ammatici.
; videntur. ibd

191

ORATIO X. — IN S. BARTHOLOMJEUM APOST.

798

στόλου, ὡς ἂν εἴποι τις, προτέλεια xal. ἐχφόρια, τη» À apostoli, αἱ ita dicam, frugum primitie, tottantaque

λικοῦτο: οἱ ἀγῶνες, οἱ ἱδρῶτες, οἱ πόνοι " x«i ταῦτα
ἐν λιμῷ καὶ δίψει, ἐν ψύχει καὶ γυμνότητι, ἐν ὕδρε-
σιν xai ὀνείδεσιν, ἐν φυλαχαῖς xal δεσμοῖς, ἐν διω-
Ὑμοῖς xai ἀπαγωγαΐς &x τόπου εἰς τόπον, ἐκ πόλεως
εἰς πόλιν, ἐχ θεάτρου εἰς θέατρον, ἐν βασάνοις καὶ
αἰκισμοῖς, ἐν φόνῳ χαὶ μαχαίρᾳ τε τελευταῖον " ἀφ᾽
ὧν γὰρ ἐχρῆν ἀμείδεσθαι ἀγαθοῖς τὸν διδάσχαλον,
τὸν σωτῆρα, τὸν ἰατρὸν, ὑπὲρ τούτων εἰσπράττον-
και τὰ δεινά ^ προπηλαχίζουσ', παίουσ', πλήττουσι,
χολάζουσι, ξέουσι " τί οὐ λέγοντες ; τί οὐχ ἐπινοοῦν-
τες ; τί οὐ πράττοντες ; τὶ οὐχ ἐπεξευρίσκοντες τῶν
ὅσα εἷς δριμυτέραν κάκωσιν xal ἀνίας ἐπεξεύρεσιν ;
βαδαὶ τῆς ἀπηνίας ! φεῦ τῆς θηριομανίας ! οἵους τοὺς
μισθοὺς τῷ θεραπευτῇ προσήγαγον οἱ ἀναδλέψαν-
τες, οἱ εὐαχοήσαντες, οἱ οἰκοδομηθέντες, οὗ χαταρτι-
σθέντες " ἀντὶ τιμῆς ἀτιμίαν, ἀντὶ εὐλογίας xat-
ραν, ἀντὶ δώρων ποινὰς, ἀντὶ ἀναπαυστιχῆς ζωῆς
πὸν πιχρότατον μόρον (40). Φασὶ» γὰρ αὐτὸν μετὰ τὸ
πολλὰς xal ἀνηχέστους ὑποῖται χολάσεις, ἐχδεδάρ-
θαι ὑπὸ τῶν ἀσεθῶν εἰς θύλαχος εἶδος ᾿ εἶθ᾽ ὕστερον
ὑπὸ τῶν πιστῶν τετάφθχι" ἵνα χάνταῦθα πρύτανις
xai μετὰ πότμον φανείη ὁ μέγας τοῦ Θεοῦ χήρυξ. Οὐ
(39 ἐπεὶ μετῆλθεν τῶν τῇδε, ἡμέλει τῶν χτεινάντων,
ἀλλ᾽ ὡς ποιμὴν ἀγαθὸς ὅσον ἦν καιροῦ, ἐξεκαλεῖτο
ταῖς θαυματουργίαις τοὺς ἀπολισθαίνοντας, προσ--
φχειοῦτο τερατουρογίαις τοὺς ἀπεστραμμένους " τὴν
δὲ θηριότροπον γνώμην, τὴν ἀμείλικτον καρδίαν, οὐ-
δὲν, τὸ ἀναχτοῦν, οὐδὲν τὸ ἀνασυράζον, ἡνίκα εἰς
βάθη κακῶν εἴη ἐμπεπτωχυῖα.

ζ΄. Τί γὰρ τὰ ἕξῆς ; μαίνονται xarà τοῦ ἱεροῦ
ἐχείνου σώματος " θυμομαχοῦσι χατὰ τοῦ ἰαματουρ-
τῶντος Àdovaxoc* ἀποπέμπονται τὸ ἰατρεῖον ol
ἀσθενοῦντες, οἱ τυρλοὶ τὸν χειραγωγὸν, οἱ μυωπά-
ζοντες τὸν φωτοδότην, οἱ ναυαγοῦντες τὸν χυδερνή-
την, οἱ θανατούμενο: τὸν ζωοποιοῦντα. Καὶ τοῦτο
πῶς; ῥίπτουσιν χατὰ πόντον, ὡς ἂν μὴ εἴη τις ὁ
πρὸς αὐτοῦ εὐεργετησπόμενος *
βασχαινόντων τὸ πᾶθος, μηδὲ τὴν ἐθελούσεον ἀπ-
ὦλειαν, σωτη ρίαν ἑτέρων ἀνεχομένων γενέσθαι (A1).

᾿Αλλ' ὁ διὰ Δαδὶδ πόῤῥωθεν ἀναφωνήσας * Ἐν τῇ
θαλέσσι, αἱ ὁδοί σου, καὶ α' τρίδοι σου ἐν ὕδασι
πολλοῖς, xai τὰ ἵχνη cou οὐ γνωσθήσονται᾽ χἀν-
ταῦϑα τὴν ὑγρὰν βατὴν τῇ λάρναχι παρεσχεύασεν "
καὶ ó Πέτρος ὁ μέγας περιπατῶν ἐν τῇ θαλάσσῃ
χαλοῦντος πρὸς αὐτὸν Χριστοῦ ἐφάνη " τοῦτο ὁ θεῖος

τοιοῦτο γὰρ τῶν

certamina, sudores, labores : et quidem in fame et
siti, in frigore et unditate, in contumeliis et con-
viciis, in carceribus et vinculis, in persecutionibus
et abductionibus de !oco in locum, de civitate in
civitatem, de theatro in theatrum, in tormentis et
cruciatibus, in cede denique et gladio. A quibus
enim oportebat remunerari magistratum,gervatorem
medicum, &b his contra is ad ponam expetitur :
hune pedibus proterrent, pulsant, feriunt, ex-
erucíant, excoriant. Quid non dicunt? quid non
excogitant ? quid non intentant? quid non mo-
liuntur ut acerbius molestiusque noceant? Hem
sevitiam | hem ferinam rabiem ! Qualem mercedem
rependunt medico suo qui visum, qui auditum
receperant, qui instaurati conflrmatique fuerant !
pro honore ignominiam, pro benedictione male-
dictum, pro donis penas, pro tranquilla vita
acerbiseimam necem. Aiunt ipsum multos into-
lerandosque oruciatus perpessum, ab impiis ex-
coriatum in modum follis, et & fidelibus postea
sepultum, ut hinc etiam patronus post obitum,
magnus hic Dei prediostor appareret. Neque enim
postquam hino abscessit, carnificum suorum curam
omisit, sed veluti pastor bonus, prodigiis omni
tempore invitabat perditos, ad se miraculis trahebat
aversos. Atqui ferinam mentem et immite cor, nihil
placat, nihil reconcillat, simul ac in profundum
malitiee deciderit.

6. Quid enim postea ? Adversus sacrum corpus
insaniunt, et contra arcam, sanitatam fontem, fu-
runt : expellunt medicum egroti, ceci ducem, 6Θ-
cutientes illuminatorem, gubernatorem naufragi,
perempti viviflcatorem. Et quomodo hoc? In mare

projiciunt, ne quis ab eo deinceps beneflclum acci- ;
piat. Tale enim est invidorum vitium, ut vel suo.

voluntario exitio, alienam salutem impedire velint.
Sbd qui per Davidem olim clamaverat Ὁ : In mari
vis tust, et semilsr (uz. in aquis mullis, οὐ" vestigia
(ua non cognosceniur; nuno quoqbe marínum hu.
morem aro» gradibilem fecit. Et magnus quidem
Petrus in mari ambulare, voeante eum ad se Christo
conspectusest *5 : idemque fecisse apparet Bartho -
lomseum in arca reliquias suas gestante, quasi, in-
quam, pedestri itinere fluctus calcasse. O miracu-

Βαρθολομαῖος ὧδε τῇ λειψανοφόρῳ λάρνακι πεζεύων ἢ lum! o grande portentum ! Etenim ex Armenie

χατὰ χυμάτων δέδειχται. Ὦ τοῦ θαύματος | ὦ τῆς
μεγαλουργίας ! ἐξορμήσας γὰρ ἐχ τῶν χώρων 'Ap-
μενίας ἡ λάρναξ σὺν τέσσαρσιν μαρτυριχκοῖς ἄλλοις
ἐφ᾽ ὁμοίαις ταῖς σημειουργίαις ἐχριφείσαις, — xal
διὰ τῆς αὐτῆς θαλάσσης ἀμφοτέρων ποντοπορη-
σάντων, προηγουμένων τῶν τεττάρων, xai [οἱονεὶ
ὀψικευόντων τῷ ᾿Αποστόλῳ, ἐχκχλινεῖς τὰ ἐπέχεινα

390 Psal. rxxvi, 20. 3: Matth. xiv, 28.
(40) Hic nonnulla sequuntur in interpretatione
Anastasii, que Grecus codex Vaticanus non habet.
(41) Videlur locus sensum quem nos scripsimus

terris discedens arca cum aliis martyrum quatuor
ob paria miracula ejectis, et idem mare sulcantibus
precedentibus his quatuor et quasi obsequium apo-
stolo prebentibus, ventum est, declinata superius
Sicilia, ad insulam nomine Liparim, et Agathoni
sanctissimo illio episcopo per visum ostenss» sunt.
Quis unquam audiit tantum miraculum ? Cui tale

postulare. Greca tamen verba noo satis respon-
ent.

Me

199

S. THEODOR! STUDIT/E

800

tantumque prodigium innotuit? Miraculum cumu- Α Σικελίας πρὸς τὴν τῆς Λιπάρεως χαλουμένην νησον,

latur miraculo. Quippe orat (λιπαρεῖ congruenter
suo nomini) insula tacitis fortasse ut credibile esl
vocibus clamans sic : Veni ad me pauperculam,o
dives Sanctissimi Spiritus thesaure: veni ad me
iudigentem, o pretiosa margarita : veni ad mesup-
plicem, tu. qui ab aliis iniquissime expulsus es:
mecum habita, et habitatoribus affluam : meae
urbes tuere et populi multitudine abundabo: tuum
mihi nomen inscribe, etubique terrarum celebris
flam. Alii te luminare expulerunt, ast ego tenebri-
cosa tuum lumen exopto : alii tua vivorum sermo-
num mensa fruiti sunt, ast ego reliquiis tuis, ceu
catellus micis, inhio.

δι’ ἀποχαλύψεως τοῦ τηνικάδε ἐπισχοποῦντος ὁσιω-
τάτου ᾿Αγάθωνος ὁρώμεναι. Τίς ἠχουτίσθη χηλιχοῦ-
tov τερατούργημα ; τίς ἐδιδάχθη τηλνχαύτην θαυ-
ματουργίαν; θαῦμα ἐν θαύματι λιπαρεῖ (42) γὰρ
ofov ἣ φερώνυμος νῆσος, τοιαῦτα τυχὸν πρὸς αὐτὸν
ἀλαλήτοις φωναῖς ἐπιδοῶσά " Δεῦρο πρός με τὴν
πτωχεύουσαν ὁ τρισόλδιος θησαυρὸς τοῦ παναγίου
πνεύματος " δεῦρο πρός με τὴν ἀγέραστον ὁ πολυτίμη-
τος μαργαρίτης " δεῦρο πρός με τὴν δυσωπήτριαν
ὁ παρ’ ἄλλων ἀποπεμπόμενος ἀνομότατα “ ἐνοιχί-
σθητί μοι, xai πολοιχισθήσομαι * πολιούχησόν με,
xal πολυανθρωπισθήσομαι * ὀνοματίσθητί μοι, καὶ
πανταχοῦ ἐξηχηθήσομτι " οἱ ἄλλοι σε τὸν φωστῆρα

ἀπώσαντο, ἀλλ᾽ ἐγώ σου τοῦ φάους ἐφίεμαι d στυγνάζουσα * οἱ ἄλλοι σου τῆς τραπέζης τῶν ζώντων
λόγων ἀπολελαύχασιν, ἀλλ᾽ ἐγώ σου τῶν λειψάνων ὡς χυνάριον ψιχίσασθαι γλίχομαι.
7. Post ista, ceteros martyres quasi suos stipa- B ζ΄. Πρὸς ταῦτα ὥσπερ τινὰς δορυφόρους, ἄλλον

tores retro ablegavit apostolus, unum quidem no-
mine Papinum Mylas urbem Sicilie misit : alium
cui nomen Luciano, Messanam : duos reliquos ad
Calabrie littora, Gregorium urbiColumne, Acacium
urbi Cale appellate destinavit : ut singuliin sin-
gulis oppidis incolarum forent protectores, ubi
reapse ad hunc usque diem beneficiis inclarescunt.
Ipse autem Bartholomeus, tanquam rex propriis
laribus in pace potitus, ad vocantem se urbem 80
cessit, ubi splendide receptus fuit, multis cum fa-
cibus odoribus, hymnis a cunotis civibus ipsi le-
tanter occurrentibus. Deinceps vero haud ulterius
arca procedebat ; nam trahentibus illis, ipsa erat
immobilis. Tristitia gaudio successit : in anxietate
erat populus. Sed remexpeltitam impetravit : etenim
Prope est Dominus invocantibus eum 33. Duabus ergo
arcam trahentibus castis buculis, illic reposita est,
. πὶ sacrum divi templum statim fuit edificatum :
*. Qquovix absoluto, ingens miraculum contigit. Nam

: cum Vulcanus, ut appellant, pene insule contiguus
iaücolis damno esset, invisibili recessu, quasi per-
tractus, stadiis septem in pelagus se subdugit;
quod miraculum tractu 1110 quasi recedentis fluvii
usque ad hanc diem predicatur.

8. Porro quot et quanta deinceps mirabiliter
operatus sit, aut mira faciens hactenus operetur
circa eos qui diversis languoribus et infirmitatibus
obstricti ad ipsum tide confugiunt, nec necessarium
est dicere ob prolixitatem (Vat. Lat. prolixionem|

ἀλλαχοῦ τῶν μαρτύρων εἰς τοὐπίσω παραπεμψάμε-
νος ὁ ᾿Απόστολος, τὸν μὲν Παπίνον (43) τοὔνομα εἴς
Μειλὰ (r) τὴν πόλιν Σικελίας * τὸν δὲ ἐν Μεσσήνῃ Λου-
κιανὸν τῇ χλήσει " ἑχάτερον αὖ τε ἐν τῇ Καλαύρί-
τιδι valg * Γρηγόριον μὲν ἐν Κολύμνῃ (s) τῇ πόλει "
'Axdxiov δὲ εἰς Κάλας (f) καλουμένην * ὡς ἂν ἔχα-
στος ἐν ἑχάστῃ 7j προασπιστὴς τῶν οἰκητόρων, οἵ-
περ xai μέχρι τήμερον διαλάμπουσιν ταῖς ἐπιχου-
ρίαις * αὐτὸς, ὡς ἂν τις βασιλεὺς οἰκείας ἀναπαύλης
μεταληψόμενος, προσώρμησεν τῇ κχαλούσῃ, ὕπεδέ-
χθη περιφανῶς πολλοῖς λαμπτῆρσιν, εὐωδίαις τε xai
ὑμνολογίαις, ἀπάντων τῶν ἐχεῖσε ὑπαντησάντων ἐν
ἀγαλλιάσει. Τὸ δὲ ἑξῆς οὐ προήει ἣ λάρναξ " οἱ μὲν
γὰρ εἴλχον, ἡ δὲ ἦν ἀπίνητος " διεδέξατο τὸ περιχα-
ρὲς ἡ λύπη " ἐν ἀπορίᾳ ὁ λαός - ἐπέτυχεν τὸ ἐξευρε-
θέν * ᾿Εγγὺς γὰρ Σύριος τοῖς ἐπικαλουμένοις αὐτόν "
δύο τοίνυν δαμάλεσιν ἁγναῖς ἀναληφθεῖσα ἀπετέθη,
ἔνθα ὁ ἱερὸς αὐτοῦ οἶκος αὐτίχα ἐνιδδύνθη ^ xai ἅμα
τῷ ἀπὰρτισμῷ, καὶ τὸ θαῦμα ἐξαίσιον * ἐπειδὴ τοί-
νυν ὁ καλούμενος Βουλχάνος ἐχέχολλος ὧν σχεδὸν τῇ
νήσῳ, βλαπτιχὸς ὑπῆρχεν τοῖς περιοίχοις, ἀπῶστο
ἀορασίᾳ καὶ oiov dmócupriq ὑπεξέστη σταδίοις ἑπτὰ
πρὸς πόντον (44) τόῦ παρασορμοῦ ὥσπερ ποταμίου
ῥεύματος μέχρι τῆς σήμερον τὸ θαῦμα ἀναχηρύττον-
τος.

Τὰ μετέπειτα (45) ὅσα xai ἡλίχα τεθαυματούρ-
γηχεν, ἢ θαυματουργῶν ἐστι πρὸς τοὺς πίστει φοι-
τῶντας μέχρι τοῦ δεῦρο ἐν διαφόροις νόσοις xal μα-
λακίαις ἐνισχημένους, οὔτε πρὸς ἡ μῶν τὸ λέγειν, διὰ
τὸ μαχρογορὲς, οὔτε πρὸς τοὺς ἀκούοντας τὸ ἀπειθὲς

tractatus, nec incredibile audienti, cum pignus ex [) ἐνέχυρον, τοῦ ἐνὸς τὰς περὶ τῶν ἄλλων συγκαταθέ--

uno habeataliorum exhibitiones mire gestorum.
*3 Psal]. cxuiv, 28.

σεις ἔχοντος. ᾿Αλλὰ χαίροις (46), ὦ μάκαρ μαχαρίων

VARLE LECTIONES.
(r) Men. Gr. Ἄμυλλαν. (s) Men. Gr. Κολήμνῃ. (t) Men. Gr. 'AexdAovc.

(42) Sensum vocabuli λιπαρεῖ, et in eo lusum,
non intellexit hic Anastasius.

(43) In Manzo Gr. die 25 Augusti Παππιανόν.

CA) Huc usque mutilus codex Vat. Gr. pertin-
git. Yerba pauca reliqua Greca sumpsi ex Aucta-
rio novissimo Combefisii p. 400, qui narrationem
reversionis reliquiarum S. ap. Bartholomei Gr. et
Lat. edidit, excerptam olim ἃ nescio quo ex hao
Studite nostri oratione, sed pro libito interpro-

latam.

(45) Que sequuntur, deficiente jam textu Greco
ob codicis imperfectionem, prosequimur cum Ana-
stasii utcunque impolita ac semibarbara transla-
tione, collato tamen et interdum ascito codice
Lat. Vat. ]

(46) Ex Greco χαῖρε et ylpo«, ut diu ingemi-
nat Theodorus etiam in oratione 6,

801

ORATIO X. IN S. BARTHOLOMJEUM APOST.

802

τρισμαχάριστε Βαρθολομαῖε χαίροις, τὸ θεοείχελον A Sed ave, o beate beatorum, ter beate Bartholomee.

μίμημα τοῦ καλοῦ διδασχάλου.. Xalpotc, τὸ θεοφεγγὲς
ἀγλάϊσμα τῆς σεπτῆς Ἐχχλησίας " χαίροις, τὸ có-
χέστατον ὄργανον τῆς τοῦ Πνεύματος μελῳδίας "
χαίροις, τὸ πολύχωρον χαὶ γλυχύχαρπον χλῆμα τῆς
τοῦ Χριστοῦ ζωηρᾶς τε χαὶ πατρογεωργήτου ἀμπέ-
λου * χαίροις, 6 ἀξιόχρεως θεράπων τοῦ Δεσπότου τῶν
ἀπάντων * χαίροις, ὁ ἀξιοπόθητος φέλος τοῦ ἐπουρα-
νίου νυμφίου * χαίροις, ὁ σοφόρειθρος xai πολύαρδος
ποταμὸς τοῦ νοητοῦ παραδείσου * χαίροις, ὁ ἐμπειροθή-
ρατος ἁλιεὺς τῶν λογικῶν ἔχθύων * χαίροις, ὁ θεοδύνα-
μος τραυματιστὴς τοῦ ληστεύσαντος τὸν κόσμον δια-
δόλου * χαίροις,ὁ εὐτεχνότατος ῥήτωρ τῆς ἀληθινῆς σό-
φίας χαίροις, ὁ πολυφανὴς xai χοσμοφανὴς ἑωσφόρος
τῆς θεολογίας * χαίροις, ὁ θεοτανὴς χαὶ πυροειδὴς στύ-
λος τῆς ὀρθοδοξίας * χαίροις, ὁ ἐξ ἀνατολῶν ἐπὶ δυ-
σμὰς θαλαττοθαδίσας παραδόξως " χαίροις, παμφαέ-
στάτε ἥλιε τῆς οἰχουμένης “ χαίροις, πολύγλωττον
στόμα τῆς θεοσοφίας " χαίροις, ἀενναόδρυτε πηγὴ
τῶν ἰαμάτων * χαίροις, διωχτὴρ φοδερώτατο τῶν δαι-
μόνων" χαίροις, τῆς ᾿Αρμένιας τὸ πολύευχκτον ἐγκαλ-
λώπισμα" χαίροις, τῆς Λιπάρεως τὸ ἀσπασίαστον
xal πολυπροσχύνητον αὔχημα " χαίροις, ὁ τὴν θάλασ-
σαν χαθαγιάσας ταῖς πορευτικαῖὶς μεταδάσεσι " χαί-
ροις, ὃ τὴν τῆν χαταπορφυρώσας τῇ ἐρυθρότητι των
παναγίων αἱμάτων σου" χαίροις, ὁ τὸν ἀέρα χατευ-
ωὠδιάσας ταῖς ἱεροπνεύστοις θεοῤῥημοσύναις σου"
χαίροις, ὁ εἷς οὐρανοὺς φοιτήσάς, xal τοῦ ὁμοστοίχου
θιάσου μεσόχορος ἐκλάμπων ἐν ἀπροσίτῳ δόξης λαμ-
πρότητι, ἐν ἀγαλλιάσεως ἀχορέστῳ θυμηδίᾳ, Αὐτό-
θεν ἡμᾶς ἐποπτεύοις εὐμενέστατα " αὐτόθεν εὐλογοῖς

Ave, qui es Dei amator et imitator boni scilicet ma-
gistri. Ave, qui es divine lucis splendor sancte Ec-
clesie. Ave qui es bene sonans organum spiritalis
melodie. Ave, artificiose rhetor vere sapientie. Ave,
qui es perite capture piscator rationabilium pis-
cium. Ave, qui es multi chori et dulcis fructus pal-
mes, Christi vidide et paterne culture vitis. Ave,
digni meriti famule Domini universorum. Ave, me-
rito desiderabilis amice supercolestis sponsi. Ave,
qui es sapientie fluentis et multiplicis potationis,
ac lumen spiritalis paradisi. Ave, qui es divina vir-
tute vulnerator diaboli, mundum suo latrocinio
vulnerantis. Ave, qui multipliciter appares mando
Lucifer Dei cognitionis. Gaudeas divinitus illustrata
et igaea columna orthodoxie. Gaudeas, sol orbis
terre, qui cuncta illuminas. Gaudeas, os Dei sa-
pientis, linguam habens ignitam. Gaudeas, ju-
giter emanans fons sanitatum. Gaudeas, demonum
terribilis insecutor. Gaudeas, qui es multipliciter
optabilis formositas Armeniae. Gaudeas, qui ab
oriente ad occidentem per mare gloriose ambulasti.
Gaudeas, qui es Lipareos salutabilis et multimodis
adorabilis gloriatio. Gaudeas, qui mare sanctiflcasti
meabilibus gressibus. Gaudeas, qui terram purpu-
ream fecisti rubore castissimorum sanguinum tuo-
rum. Gaudeas, qui aerem suavitatis odoribus reple-
Sti, sacris spiraminibus divinorum eloquiorum
tuorum. Gaudess, qui ad colum commeati, et
medius in choro divine aciei tue refulges in glorie
inaccessibilis splendore, in exsultationis insatiabili

τοὺς σὲ μαχαρίζοντας ᾿ αὐτόθεν δοξάζοις τοὺς σὲ C jucunditate. Illinc nos benignissime intuearis: illinc

ἀναμέλποντας * αὐτόθεν ὁμονοοῖς τὴν οἰχουμένην εἶἰ-
ρηνεύουσαν * ἱερεῖς διχαιοσύνην ἐν ὁσιότητι ἀμπέ-
χεσθαι͵ βασιλεῖς ἀγαθοεργίαν ἐν ὀρθοδοξίᾳφ xarà
Bap6ápev ὀπλίζεσθαι - μονάζοντας πολιτείαν τὴν
ἰσάγγελον ἀκαπήλευτον διασώζεσθαι " ἄνδρας γυναιξὶ,
καὶ ἔμπαλιν, νόμῳ τῷ προσήχοντι φυλάττεσθαι"
πατράσιν υἱοῖς, δούλοις δεσπόταις, ἄρχουσιν ἀρχο-
μένοις, δανείζουσιε, ὀφείλουσι, συναλλάσασυσιν, νου-
μένοος, πᾶσι τὰ τῆς εὐνοίας ἐπιλεύσει τελείᾳ τοῦ
χοινοῦ, “καὶ εὐαρεστήσει Θεοῦ ὀφειλόμενα πρυτανευό-
psvec* xal μέντοι τῶν τροφίμων (wu) τῆς χαλλωπι-
ζομένης Λιπάρεως, τοῦ ποιμέυος τε Xxx! τοῦ ποι-
μνίου, τοῦ ἐπιχτίσαντός σου τὸ ἱερὸν τέμενος, zai
τοῦ ὑμνήσαντός σε διὰ βραχέως ἄγαν" ἐν Χριστῷ

benedicas te glorificantibus : illinc beatifices te ca-
nentes : illinc concordes orbem terre pacatum. Sa-
cerdoles justitia in sanctitate induantur : reges
bonis operibus in orthodoxia contra Barbaros ar-
mentur: monasticam vitam tenentes, conversatio- |
nem aequalem angelorum ac sine dolo custodiant :..

ὙΪΗ mulieribus, et rursum mulieres viris, compe-

tentem legem conservent. Patres cum filiis, prela-
tos cum subditis, domines cum servis, mutuum
dantes cum debitoribus, venundantescum emplori-
bus : ceteraque omnia benevolentie tus affectu ad
utilitatem reipublice protege ; et cunota que seoun-
dum beneplacitum Dei dirigi debent, patrocinio tuo,
defende ; et precipue alumnos decorate Lipareos:

Ἰησοῦ τῶ Κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ πρέπει πᾶσα δόξα, τιμὴ, D pastorem quoque ac gregem qui construxit sacrum

καὶ προσχύνησις, σὺν τῷ παντοχράτορι Πατρὶ, xal
τῷ ἀγίῳ xal ζωοποιῷ Πνεύματι, νῦν xal ἀεὶ καὶ
4 4 » 3

εἰς τοὺς αἰῶνας. ᾿Αμήν.

teinplum tuum : et eum qui te, licet breviter, ex
se laudare presumit; in Christo Jesu Domino nostro
quem decet omnis gloria, honor et adoratio, cum

omnipotente Patre, ac sanotissimo et vivifico Spiritu, nunc et semper et in saecula seculorum.

Amen (47).

VARLE LECTIONES.

(u) cod. τὸν προφημον.

(47) Pergit deinde Ánastasius sic: Hzc de beati
Bartholomzi laudibus ejusque mirabiliter adoecto
in Liparim corpore, Theodorus [ama sanctitatis, ac
sacerdotii dignitale conspicuus, fido relatw | expli.

cuit. Postea de penu suo subjungit idem Anasta-

sius narrationem transvectionis illarum reliquia-
rum in urbem Beneventum anno Domini DCCCIX.

—

803 | 5. THEODORI STUDITAE 804

XI.
Sancti Patris nostri, οἱ confessoris Theodori Studi-
tarum abbatis Oratio funebris in Platonem ejus
patrem spiritualem.

ΙΑ΄.
Τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν καὶ Ὁμολογητοῦ Θεοδύώ--
μου ἡγουμένου τῶν Στουδιτῶν πιτάφιος εἷς
Πλάτωνα τὸν ἑαυτοῦ πνευματικὸν πατέρα.

(Ex ms. Vaticano signato 1660, fol. 79, edidere BorrawDiawi, Act. Sanctor. April. t. I Lat, pag. 366 ;
(Grec. App. pag. xrvi.)

PROLOGUS.

1. Oratorum ao Sophistarum studium omne ver-
satur in eo, non ut assequantur veritatem, dum se
δὰ scribendum conferunt : sed ut exspoliant dictio-
nem, ei narrationem faciant augustiorem acceptis
e poemate versiculis, ad obleotationem audientium.
Demuleent enim eos verborum oonoinnitate, et
quadam verisimilitudine coircumveniunt; parum
solliciti ne quid falsum dicant, utpote qui estima-
tioni duntaxat et humane glorie serviunt. At vero
quos tenet amor veritatis, satagunt res, ut aote
sunt, dicere : puamvis propterea concinnitas et
eleganti& orationis esse deberet minor. Nam quia
ipsam veritatis pulohritudinem adamant, ornatis
verbis, tanquam stragulis, valefaciuat, quod est
vere sapientis. Ad huncigitur modum ego quoque,
licet ingenio, dictione et spiritu admodum tenuis,
Patrem meum laudabo: non autem quia sperem
Jaudando gratiam inire apud eum. Que enim hsec
foret gratia consueto nulla prresentium rerum de-
lectari, et super celestem adepto requiem? quam
quisquis possidet ridet presentia, velut nihil sta-
bile, nihil beatum continentia, et quse instar
ambre pretereunt, aut ul flores verni corrum-
puntur. Ad hec si eliam in terris positus sese
arbitrabatur indignum, qui vel in numero mona-
chorum conseretur (quod summe ejus modestie

M indicium et sancte anime erat precipuum argu-
mentum) quomodo nunc, postquam hinc emigravit et incorruptibilia bona possidet, inter que nulla
' est inanis glorie appetentia, illam per nostras laudes desideraret consequi ἢ

IIPOOIMION .

α΄. 'θΡήτορσι μὲν xal σοφισταῖς jj πᾶσα σπουδὴ, οὗ
τοῦ ἄληθους ἐπιτυχεῖν χαθιοῦσιν ἑαυτοὺς ἐπὶ τὸ γρά-
φειν, ἀλλ᾽ ὥστε λαμπρῦναι τὴν φράσιν, xal συντε-
μεῖν τὸ ἔπος, χἀντεῦθεν ἐπᾶραι τὸ διήγημα, πρὸς
γαργαλισμὸν τῶν ἀχουόντων. Θέλγουσι γὰρ ταῖς
εὐεπίαις, xal παραλογίζονται ταῖς πιθανότησιν, ὁλί-
γὰ τοῦ ἀψευδοῦς φροντίζοντες, ἅτε δοξήθηρες ὄντες
xai ἀνθρωπαρεσχείᾳ δουλούμενοι" οἷς δὲ ἀληθείας
ἔρως, τὸ ὃν εἰπεῖν, χχὶ τὸ ἀληθὲς πρεσδεῦσαι, κἄν
μὴ τὺ γλαφυρὸν xai εὐφραδὲς ἔχοιεν ὁ λόγοις " ἐπειδὴ
γὰρ κάλλους ἀληθείας ἐφίενται, παραπετάσμασιν
ἐοικόσι ταῖς φράσεσι χαίρειν φαίουσιν (sic) ὅπερ
ἐστὶν σοφίας τῆς ὄντως εὕρεμα. Οὕτω δήπουθεν χἀγὼ, ὁ
βραχὺς xai νῷ xai λόγῳ xal πνεύματι, τὸν ἐμὸν
Πατέρα ἐπαινέσομαι" οὐκ ἐχείνῳ χαριζόμενος τὴν
εὐφημίαν " τίς γὰρ xai χάρις τῷ μηδενὶ τερπομένῳ
τῶν τῇδε, ἤδη τὴν ὑπερχόσμιον λαχόντι λῆξιν, ἧς πᾶς
ἑηιτυχὼν διαγελᾷ τὰ παρόντα, ὡς μηδενὸς ἐν αὐτοῖς
ὄντος στασίμου τε xal μακαρίου, ἀλλ᾽ ἴσα σχιαῖς πα-
ρατρέχοντος, xai ἄνθεσιν ἡρινοῖς ἀπομαραινομένυυ ;
ἴΛλλως τε, εἴ ἔτι ὑπὲρ γῆν ὦν, ἀνάξιον ἑαυτὸν ἡγεῖτο
xal τοῖς ἁπλῶς μονασταῖς Eyxx [τα] τάττεσθαι, ὅπερ
ἦν ἄχρας ταπεινοφροσύνης δεῖγμα, xal τῆς ἁγίας
ἐχείνης ψυχῆς προτέρημα" πῶς ἄν μετελθὼν τῶν
ἐνθένδε, χαὶ ἐν τοῖς ἀχηράτοις γενόμενος, ἔνθα χε-
νῆῇς δόξης οὐδεμία ἔφεσις, ταύτης ἐχζητήσειεν παρ᾽
ἡμῶν, διὰ τῶν ἐπαίνων ἐπιτεύξασθαι..

2. Laudabo ergo eum, qui ad hoc, si quis alius, ᾧ 8'. 'AAX ὅτι χρέος ἐμοὶ emiso τινὲ ἄλλῳ δικχαιό-

justiesime obligor, tum pro ejus in me ofílciis
multis, tum vel maxime pro ipsa hac, qualiscun-
que est, dicendi facultate, quam laboribus et in-
dustria ejus exonltam possideo, eique me velut
Patri acceptam referre oportet. Neque tamen me
existimet quispiam id quoque spectare, quod laus
Patri danda, redundatura sit in filium, juxta illud
Sapientis: Gloria hominis ex honore patris sui !.
Scio enim quod cui domi sue eta seipso gloria
suppetit, is a patre etiam honorem acoipiens, eva-
dat gloriosior: sin minus, paternas laudes nibil
prodesse ei, qui per se inglorius atque inhonorus
est, qualis esse videor. Fas tamen non est vitam
illius ex virtute actam sub modio silentii, tanquam

τατον, ὀφείλοντι μευνὰ τῶν ἄλλων, xai ὑπὲφ αὐτοῦ
τοῦ ὅπως οὖν, χαὶ ὑπ᾽ ἐχείνου πόνων τε χαὶ ἐπι-
μελειῶν προσόντος μοι λόγον, οἷά τινα ἁμοιδὴν, τῷ
Πατρ: τὸν λόγον ἀναθήσειν " χαίτοιγε συννοῶν δτιπερ
ὁ πατοικὸς ἔπαινος εἰς υἱοῦ δόξαν ἀναφέρεται, κατὰ
εἰπόντα σοφόν: Ἡ δόξα ἀνθόώπου tx τιμῆς τοῦ
πατρὸς αὐτοῦ, οὐ μὴν διὰ τοῦτο, ὡς ἂν τις οἱηθείη
2 t ΜΝ" , € e , Ld *
ἐπαινέσων, εἰοὼς πάλιν, ὡς ἕχαστος, εἰ οἴχοθεν xa!
παρ᾽ ἑαυτοῦ τὸ εὐχλεὲς ἔχοι, εὐχλεέστερος ἄν εἴη
« )0 δό , ^ . ; ^4 Α δὲ
χαὶ πατρόθεν δόξαν ἐρανιζόμενος * τί δὲ μὴ, οὐδὲν
ὀνίνησιν τὸ πατρικὸν γέρας τὸν ἀχλεῆ τε xal ἀγέ-
ρᾶστον, οἷος ἐγὼ φαίνομαι. ᾿Αλλ᾽ ὅτι οὐχ ὅσιον, ὑπὸ
τὸν τῆς σιγῆς μόδιον θεῖναι, χκαθάπεο τινὰ λύχνον
ἀείφωτον, τὸν ἐνάρετον ἐχείνου, ἀλλ᾽ ἐπὶ τὴν λογικὴν

lucernam abdere; quse supra rationale candela- ἢ λυχνίαν μαρμαρύσσοντα, θαῤῥῶ λέγειν, οὐ τῷ δεῖνι

brum posita, fulgere debet, non uni alterive, sed
omnibus (fidenter loquor) qui in Ecclesia Dei
sunt. Quare cum jam demonstratum sit me ad

! Eccli. τι, 13.

καὶ δεῖνι, ἀλλὰ σχεδὸν εἰπεῖν πᾶσι τοῖς ἐὸ τῇ τοῦ Θεοῦ
Ἐχχλησίᾳ. ᾿Επεὶ οὖν λυσιτελὴς ἡμῖν καὶ ὑπόχρεος
χατὰ τοῦ (?) ἐδέίχθη ὁ λόγος, ἔχων μετὰ ἀληθοὺς xai

805

ORATIO XI. — LAUDATIO S. PLATONIS HEGUMENI.

806

τὸ χρήσιμον ἡλίχον * φέρε ἐκεῖθεν ἀπαρξώμεθα τῶν A hano orationem et obligatione propria et utilitate

£yxe luv, ὅθεν καὶ πρεπωδέστατον.

ΚΕΧΑΛΑΙ͂ΟΝ ΠΡΩΤΌΝ.

aliena inductum aocedere (est enim veritati con-
juncta utilitas), ege laudationem ab eo ordiamur,
unde precipue convenit initium ducere.

CAPUT PRIMUM.

Ortus, educalio, sece*tus in. Bithyniam.

Υ΄. Πατέρες uiv τῷ μαχαρίψ Πλάτωνι, Σέργιος xai
Εὐφημία, ὧν τὸ εὐγενὲς ἐπίσημον, xal ὁ τρόπος οὐχ
ἀγενέστερος * ἤθεσι χρηστοτέροις ἀναστρεφόμενοι
xai οἰκουριῶν ἐπιμελείαις τὰ ἐνόντα ὑπὲρ τοὺς πολ-

3. Beati Platonis parentes Sergius atque Euphe-
mis fuerunt, eorumque et genus illustre, et nihilo
minus illustres virtutes : optimis autem moribus
providam familiaris rei ouram gerentes, illam supra

λοὺς αὔξοντες, καὶ ζηλωτοὶ διὰ ταῦτα συγγενεῦσιν Β multos auxerunt, etiam usque ad invidiam cogna-

ὑπάρχοντες * οἷς, μετὰ τῶν ἄλλων μέγιστον ἐγχώ-
piov καὶ εὐτεκνίας δώρημα. Φέρουσι γὰρ ὥσπερ τι-
νὰ εὐθυγενῆ βλαστὸν, σὺν δυσὶ θυγατράσι, τὸν νῦν
ἐπαινούμενον, οὐδὲ αὐταῖς ἀχλεέσιν ὀφθείσαις, ὧν
πολλὰ xai χαλὰ τὰ διηγίματα, τῆς μὲν ἐν τῷ χοι-
νωνιχῷ βίῳ διαποεψάσης, τῆς, ἐξ ἧς xal ἡμεῖς, xlv
τῷ μοναδιχῷ τάγματι διαλαμψάσης. ᾿Ερειδὴ δὲ Ἐν-
ἐσχηψεκχατ᾽ ἐκεῖνο χαιροῦ ὀργὴ οὐράνιος (ἄγει με γὰρ
ταύτη» δηλῶσαι dj ὑπόθεσις), φθορὰν ὅτι μὰᾶλιστα
ἐπάγουσα πάνδημον, οὐχ ὀλίγαις μὲν ἄλλαις χώραις
τε xai πόλεσιν μετενδημοῦσα, ὥσπερ «τις Αἰγυπτιακὴ
μάστιξ ἐν τῆσδε εἰς τήνδε, μάλιστα δὲ τῇ βασιλιζού-
vp Βυζαντίδι - ταύτῃ τοι xai χαταλύουσι τὸν βίον
οἱ ἀείμνηστο:. Οὐχ ἄκαιρον δὲ (ya, ὠφελείας χά-
p:v χαὶ τὸν τοῦ θανάτου τρόπον ἐπισημᾶναι *
votto γὰρ ἄντο διήγημα ἐχδειματοῦν τὰς ψυχὰς τῶν
συνετῶς ἐπαϊόντων.

ὃ, 'Ewpato ἐξάπινα ἐν τοῖς ἐκάστου ἐσθήμασιν,
iv βαφίδι ἐλαιώδει, τὸ σημεῖον τοῦ ζωοποιοῦ σταυ-
po9 χατεστιγμένον, οἵα παρὰ χειρὸς ὡραιογραφού-
σης, μᾶλλον δὲ ἐπὶ Θεοῦ δαχτύλῳ καὶ ὑπέρτερον.
"E8pottto ὁ ληφθεὶς, ὕπεισίν οἱ εὐθὺς ὁ θάνατος * αὐ--
θημερὸν τοῦ αὐτοῦ, χαὶ νεχρὸν ἐχχομίζοντος, χαὶ
νεχροῦ ἔχχομιζομένου, δύο ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἐπισχιμ-

ποδος, δισδύο ἐπὶ ζώου ἀχθοφόρου * φόρτοι ἀλλ--

ἐπάλληλοι δυστυχῶν σωμάξων * θρῆνοι πανταχοῦ πε-
ριηχούμενοι καὶ ἐλεεινολογίαι, ἠτόνουν οἱ ἐχχομισταὶ,
ἐσπανιζον οἱ ἐνταφιασταὶ, ἐχλείοντο οἶχοι, ἐχενοῦντο
ἐεγεῶνες (b), ἐπληροῦντο πολυάνδρια, δ:ὰ μέσου δυοῖν
μηνοῖν, τῆς πολυανθρωπου τε xal μυριοίχιδος πό-
λεως ἐῤήμου καὶ ἀοιχίστου σχεδὸν εἰπεῖν ἐποφθεί-
σης. Ταῦτα ἐν ἡμέραις Κωνσταντίνου τοῦ συσσεδοῦς
βασιλέως, ὑσ᾽ o5 ἡ εἰχὼν τοῦ Χριστοῦ καθυδρίσθη,

torum. Prse ceteris tamen laudibus, commendari
in ipsis meretur liberorum gignendorum felicitas :
utpote qui, velut illustre germem, huno quem
modo laudamua, protulere, una cum duabus filia-
bus (1), nec ipsis ingloriis (nàm et de his multa
preclaraque dici possent), quarum una quidem in
seculari vita laudabiliter est conversaia ; altera (2).
unde nati nos sumus, etiam in monastico ordine
elfulsit. Porro ccelestis quedam ira tempore illo
(de hac siquidem loqui res ipsa monet, cum mor-
talitatem vel maxime universalem adduxerit), non
paucis duntaxat aliis locis et urbibus incubuit :
sed ex una in aliam, instar /Egyptiaci flagelli
transiens, Byzantinam potissimum civitatem aflli-

γέ- C xit. In. hac etiam vitam posuere supra memorati

80 semper memorandi conjuges. Quomodo autem,
id acciderit, opere pretium fuerit explicare : est
enim ejus eri narratio talis, et salubri timore oon-
cutere possil animos, eam prudenter suscipientes.

4. Cernebatur de repente in oujusque vestitu vi-
viflce orucis signum (3), tincture pinguis, velut a pe-
rita manu, seu potius divino digito superne elfor-
matum. Id in se conspiciens turbabatur, subirabat
accelerata mors ; eodem die, qui extulerat mortuum,
mortuus etiam ipse efferebatur. Videre erat duos in
eadem sandapila, qualuor super unum jumentum.

" portari, et cumulos infelicium cadaverum alios. Au-

diebantur undequaque sonantes planctus atque la-
menta, lassabantur véspiliones,raregcebant libitina-
rii,claudebantur domus,vacuabauntur vici,cemeteria
replebantur;adeo utintra duorum mensium spatium,
urbs populosissima atque habitatissima,pene deserta
atque inculta appareret. Accidit hoc in diebus Con-
stantini (4) imperatoris, illius, inquam, impostoris
nefarii, a quo imago Christi simulacrum erroris

NOTA.

(b) Quoniam antiqua Roma in regionis dividebatur (quod in hunc usque diem obtinet), etiam nova
Roma, Consiantinopolin dico, ejusmodi nomen usurpavit, ut patet ex auctoribus a Meursio recen-

sitis.

(1) Sirletus post duas filias genitum scribit : sed
solum in Greco est cov, cum. In vita S. Theodori,
infra citanda &d cap. 3, litt. c, adduntur fratres
tres.

(2) Theoctistà appellatur in Vita S. Theodori,
nupta Photino, qui magistratum ab imperatore
non valde remotum gessit : ambo postea, relicto
conjugio, vitam monasticam amplexi sunt. .

(3) Grece, ἔν βαφίδι ἐλαιώδει. Birletus vertit co-

lore czruleo; fortassis invenit ὑαλώδει, vitreo.
Theophanes ad an. Christi 746, indictione 14, ista
refert, &c de cruce sio exprimit, ᾿Εν τοῖς τῶν ἀνθρώ-
πων ἱματίοις xai ἐν τοῖς τῶν ἐχχλησιῶν ἱεροῖς ἐνδύ-
μασι σταυρία ἐλαιώδη πλεῖστα. In hominum vestibus
el in ecclesiarum sacris indumentis, cruces plurimz
oleagins conspiciebantur.

(4) Constantinus Copronymus Leoni Isaurico
patri, 18 Junii, an. 7441 mortuo, successerat.

807

S. THEODORI STUDIT.E

808

per injuriam appellata, aut verius ipse Christus A εἴδωλον πλάνης ὀνομασθεῖσα παρὰ τοῦ λαοπλάνου

Deus noster contumelia est affectus ; siquidem ho-
nor exhibitus imagini ad prototypum tran:it, quem-
admodum alicubi dicit divinus Basilius. Itaque fuit
hec super peccantem populum justissima virga,
paterna tamen immensam nostram perversitatem
δὰ conversionem erudientis Dei, et in ira prepa-
rantis viam salutis, iis qui equanimiter correctio-
nem susciperent. Sed ad Patrem nostrum sermo
redeat.

5. Parentibus ergo et consanguineis plerisque
orbatus (45) adhuc puer admodum, ab aliquo alter-
utrius parentis germano suscipitur ; et ad juvenilem
proveotus e!atem, tanquam rectissimus surculus,
produxit florem intelligenti ; qua difficulter reperi-
tur in orphanis, non habentibus qui eis uti parentes
invigilent. Fructus autem proprie ipsius 8016 γ 1}
et diligentie fuit peritia praxis notarialis, quantam
vix assequi potuisset aliquis paterna sollicitudine
eruditus. Deinde predicto tutori suo regie pecu-
nie appendende prefecto, operam commodans, ita
rem illam agebat dextere, ut hic solum presefecturee
nomen tenere, opus ille sciretur : et ob hoc in sra-
rio imperatorio illustris,charus quidem principibus,
ipsi autem Cesari etiam notus esset.

6. Talis cum esset, mentem suam non tradidit
effrenatis adolescentie cupiditatibus (uti petulan-
. lior aliquis faceret, sui factus arbitrii), sed ipsi sibi
optimus domitor, abstinebat a consortio insipien-
tium, et sapientioribus jungebatur : applicans se
honoratiori,non minus honorato ; etate provectiori,
non juniori ; atque ex ipsis externis honoribus, in-
genitam animi nobilitatem, latenter quodammodo,
ad majora provehebat. Non tradebat se comessa-
toribus combibonibusque ad equales haustus, uti
in conviviis faciunt adolescentuli ; neque substan-
" tiam dilapidabat alea meroque, ut frugiperde 50-
lent ; sed publice libre attendens, lgbore continuo
divitias sibi aceumulabat, et quidem tantas, ut ad
paternam heredilatem amplissimam haud modicas
alias facultates apposuerit. Hoc vero nequaquam
fleri potuisset, nisi temperantiam servasset in om-
nibus, que honestatis amantem exornabat conti-
nentia, et cunctis affabilem instruebat prudentia,
procul abjiciens juveniles voluptates ; quibus qui
indulgent, non modo non acquirunt que desunt;
ged et quae adsunt, evacuare consueverunt.

7. Quid porro? Tam multiplici industria predi-
tus, tamque peritus rerum agendarum evasit (quod
maxime spectatur ab iis, qui in seculo vivunt, et
filias apte cupiunt elocare), ut undique invitaretur

C

ἐξαγίστου * μᾶλλον δὲ αὐτὸς Χριστὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν
ἠτιμώθη, εἴπερ ἡ τῆς εἰνόχος τιμὴ ἐπὶ τὸ πρωτότυ-
πον ἀναθαίνει, καθὼς ὁ θεηγόρος ὧδέ που φησι Βα-
σίλειος. Ταῦτα ἡ χατὰ τῶν ἁμαρτανόντων δικαιοτάτη,
ὡς ἄν τις εἴποι, παιδευτικὴ ῥάδδος τοῦ Θεοῦ, τὴν
ἄμετρον ἡμῶν χαχίαν ἐπιστρεπτιχὼῶς σωφρονίζουσα,
καὶ ὁδοποιοῦσα τρίδον σωτηρίας τῇ ὀργῇ αὐτοῦ τοῖς
εὐχισθήτως δεχόμένοις τὴν νουθέτησιν. "'"Epoi δὲ
ἐπὶ τὸν πατέρα μεθαρμοστέος ὁ λόγος.

ε΄. Καταλιμπάνεται τοιγαροῦν ἔρημος γονέων σὺν
τοῖς ὁμαίμοσι, χομιδῇ παῖς τυγχάνων * ὃς προσλη-
φθεὶς ὑφ᾽ ἑνὶ τῶν συγγενῶν, καὶ εἷς ἡλικίαν ἡδῶσαν
ἀναχθεὶς, ἀνθεῖ μὲν εὐθὺς, ὥσπερ τι ἔρνος εὐθύδλα-
στον, $j ἀχμὴ τῆς νεότητος τὴν χαλλίστην σύνεσιν,
ἥπερ δυσχατόρθωτος τοῖς ὀρφανίᾳ ἠγμένοις, οὐχ
ἔχουσι τὸν ἔσα γονέων ἐπιστατοῦντα. Καρποφορεὶ δὲ,
ταῖς παρ᾽ ἑαυτοῦ σπουδαῖς τε xal φιλοζηλίαις, τὴν
παίδευσιν τῆς νοταριχῆς μεθόδου, ὧς οὔπω τις τῶν
xai πατρικαὶς ἐπιμελείαις προμτηθευομένων, συζυγο-
στατῶν τε αὐτῷ προσειληφότι θείῳ τὰ βασιλιχὰ χρή-
ματα. Καὶ τοσοῦτον φανεὶς ἐνταῦθα περιδέξιος, ὡς
ὄνομα μόνον ἔχειν ἐχεῖνον τῆς ἀρχῆς, τὸν δὲ τὸ ἔρ-
γὸν γνωρίζεσθαι, xal διὰ ταῦτα ἐπίσημον μὲν εἶναι
ἐν τοῖς βασιλιχοῖς ταμιεύμασιν, ἀσπαστὸν δὲ τοῖς
ἄρχουσι, γνώριμόν τε χπὶ αὐτῷ τῷ Καίσαρι.

ζ΄. Οὕτω δὲ διαφαινόμενος, οὐ ταῖς ἀκαθέχτοις ὁρ-
paie τῆς νεότητος προὔδωχεν tÓv, νοῦν, ὡς ἄν τις τῶν
ἀφέτων τε καὶ ῥηξιφρόνων, ἀλλ᾽ (c) οἷά τις ἄριστος
πωλοδάμνης αὐτὸς ἑαυτῷ γιγνόμενος, ἀπείχετο μὲν
ἀσυνέτων. συνήπετο δὲ πεπαιδευμένοις, τῷ τιμαλ-
φεστέρῳ συνταττόμενος, ἀλλ᾽ οὐχὶ τῷ ἀτιμοτέρῳ
συνερχόμενος, xai τῷ καθ᾽ ἡλιχίαν προέχοντι παρα-
ζευγνύμενος, ἀλλ᾽ οὐχὶ τῷ νεοπαγεστέρῳ συνδιαιτώ-
μενος, xai πρὸς τὸ ἄναντες, χὰχ τῶν ἔξωθεν τιμῶν,
τὸ τῆς ψυχῆς εὐγενὲς, λεληθότως πως ὁδοποιούμε-
νος. Οὐ τί που συμπόταις xal συσσίτοις ἑσυτὸν ἐπι-
διδοὺς xat& χοινὴν φιλοτησίαν, ὡς si τις τῶν νεα-
νιενομένων ἐν εὐωχίαις, οὐδ᾽ οὐ μὴν χύδοις χαὶ μέ-
θψις χαταναλίσχων τὴν οὐσίαν, οἵα τὰ τῶν μαπτρό-
πῶν * σχολαῖς δὲ ἐπιπόνοις ἐφεστῶς. τῇ ζυγοστασίᾳ,
χἀντεῦθεν πλοῦτον ἑαυτῷ συναθροίζων, καὶ τοπδοῦτον
αὔξων, ὡς ἄλλην συστήσασθαι περιουσίαν. παρὰ τὴν
γονιχὴν χληθονομίαν ἱκανωτάτην οὖσαν. Τοῦτο δὲ
οὐκ ἂν προσεγεγόνει, εἰ μὴ αὐταρκείᾳ συνετη οεἴτο
ἐν πᾶσι, δι᾽ ἧς xal σωφροσύνῃ ἐχαλλωπίζετο ὁ φι-

ἢ λόκαλος καὶ φρονήσει ἠγλαΐίζετο ὁ μειλίχιος, πόῤῥω

βάλλων τὰς νεωτερικὰς ἐπιθυμίας, αἷς οἱ ἁλόντες
4 4 4 » pr 4 4 * 1
οὐ μόνον τὰ οὐχ ὄντα προσλαμόάνονται, ἀλλὰ xal τὰ
ἐνόντα χενοῦν εἰώθασιν.

ζ΄. Τί τὸ ἐντεῦθεν ; Τοσοῦτος γέγονε πολλοστὸς
τῇ συνέσε:, xai πυχτιχὴὸς ταῖς ἀφορμαῖς τοῦ βίου (ὃ
φιλεῖται παρὰ τῶν ἐν χόσμῳ, xal σπουδάζεται παρὰ
ἐκδιδούντων ἀνδρὶ θυγατέρα), ὡς ἕλκειν αὐτὸν ἄλλον

(c) Suspicor legendum esse ῥιζαφρόνων ut si compositum a ῥίζα radíz et ἄφρων insipiens, δὰ signifi-

candos, qui ab origine et educatione tales sunt.

(&') Grece ὁμαίμοσι quod Sirletus vertit sorori-

nasterium abiit eisdem modicum quid de sua sub-

bus ᾿ sed infra num. 7,dicitur sanotus,oum ad mo- — stantia reliquisse ; vivebant igitur tam adhuc.

809

ORATIO XI. — LAUDATIO S. PLATONIS HEGUMENI.

810

ἄλλοθεν, xal τῶν ἄγαν εὐπατριδῶν τε xal εὐπόρων, À ad ineundam vite societatem vel cum nobilioribus

εἷς χοινωνίαν βίου. Ἀλλ’ οὐ γὰρ ἀφῆκεν αὐτὸν ὁ
θεῖος πόθος, ὃν ἀνῆψεν ἑαυτῷ διὰ χρείττονος ἐπιλο-
γισμοῦ, ἐμπαγῆνα!: τοῖς βίου τέλμασιν * xxl γὰρ ἦν
ἀναγνώσεσι προσέχων ἀντὶ παιγνίων ^. ἕν τε ἐχχλη-
σίαις προσεδρεήων ἀντὶ θεάτρων, xal ἐν σεμνίοις
ἀναστρεφόμενος ἀντὶ ἀσέμνων χαταγωγίων * xol γε
τὸ ἀξιεπαινετώτερον, ἐξαγορεύσεις ποιούμενος τῶν
χρυφίων τοῦ νοῦ χινημάτιυον τε καὶ δραμάτων τινὶ
τῶν χαθηγουμένων * ὃ τῆς μὲν ἐχείνου φιλοθεΐας
ὑπῖοχε σύμόολον, τοῦ ὃὲ τὴν ἐξαγόρευσιν δεχομένου
χατέπληττε τὴν διάνοιαν, τελειωτιχῶς γινόμενον.

η΄. Ὅθεν ἐπάρας τὸ τῆς διανοίας ὄμμα ἐπὶ τὰς
τῶν ἀϊδίων θεωρίας, xal τῷ ἐχεῖθεν πτερωθεὶς
ἔρωτι, σθέννυσι τὸν χάτω πόθον, xal ποιεῖ τὸ τοῦ
θείου ᾿Αντωνίου ὁ θαυμάσιος, Πάντα γὰρ διαπιπρά-
σας σὺν αὐτῇ τῇ πατριχὴ ἑστίᾳ, xal πτωχοῖς διανεί-
μας, τούς τε οἰχέτας ἐλευθερώσας, xai ταῖς δυσὶν
ἀδελφαῖς βεαχέα τινὰ χαταλείψας, ἔξεισιν ^. ᾿Αὔραμ:-
αἴζ προθέσει, οὐχ εἰς τὰς ἐγγύθεν κώμας ἀσχήσων,
ἀλλ᾽ ὧδέ που μαχρὰν ἀποδοαμῶν, ἐν τοῖς τοῦ ᾽Ολύμ-
ποὺ μέρεσι, χατὰ τὸν ὑποδειχθέντα αὐτῷ παρά τινι
ἐν ἄστει ἀρχιμανδριτῶν τόπον xal dv0oa, τοῦ
μὲν Συμδόλους ἐπιχεκλημένου, τοῦ δὲ Θεοχτίστου
ἐπονομαζομένου, οὗ ὁ τρόπος, ἀγαθὸς, τό τε γένος
περίδλεπτον, xai τὸ τέλος ὅσιον. ᾿Αλλ᾽ οἵα xai ἡ
ἀναχώρησις ; Μνήμης ὅτι μάλιστα ἐμοὶ ἀξία, ἀκού-
οὐσί τε κατανύξεως ἔχουσα φάρμαχον ^ ἀπὸ γὰρ τῆς
πατρίδος ἀπάρας μεθ᾽ ἑνὸς θυμηρεστάτου οἰχέτου,
χαὶ χατὰ τοὺς λεγομένους Βασιλεῖς ἐφθαχὼς, ὑπὸ
τε λόχμην τινὰ εἰσδὺς, κείοει μὲν τὴν χόμην τὼ χεῖ-
p& τοῦ ἑπομένου, μετενδιόύσχετα! δὲ τὴν φα!ὰν ἐσ-

τῶν

Wica, ὥς τινα πορφυρίδα. Καὶ τὸ ὄρχμα dÀlxov;
Τοῦ μὲν γωριζομένου, καὶ οἴκαδε ἐπανιέναι μετὰ
τῶν ἀπαμφιχσμάτων
θρήνοις, ὡς τὸ εἰχὸς, βαλλομένου διὰ τὴν δεσποτιχὴν
στέρησιν * τοῦδε μονωτάτου μετὰ Θεοῦ ἐγναταλει-
o0 évtoc, ὑπὲρ οὐ xal δι’ ὃν τὸ δρᾶμα. Τοιοῦτος ὁ

παρεγγυωμένου, κἂν τούτῳ

C

εἴος ἕρως, πάντων ἐξιστῶν τὸν ἐραστὴν, xal. περὲ -

αὐτὸν μόνον
vuv.

συνάγων τὴν

ἔφεσιν κυρπολουμέ--

ΚΕΦΑΛ. B.

opulentioribusque. Sed divinus amor, quem ipse
usus consilio meliori sibi accenderat, non permi-
sit ut secularis vita salebris inbereret. Etenim
lectiones pro ludis, ecclesias pro theatris, mona-
steria procouventiculis impudicorum hominum fre-
quentabat : et quod laudabilius est, hegumenorum
cuidam occultas animi sui motus affectusque con.
fitens, priebebat sui erga Deum amoris indicium
manifestum ; confessiones vero audientem imple-
bat admiratione tam consummata perfectionis.

8. Hinc per perpurgatum mentis oculum ad
sempiternarum rerum contemplationem sublevans,
illarumque accensus amore, terrenum omne desi-
derium exstinxit; et divinum imitatus Antonium,
divenditis omnibus, una cum paterno lare et servig
libertate donatis, majorem quidem partem distri-
buit pauperibus; duabus autem sororibus suis
modicum quid reliquit; et Abrahamia prompltitu-
dine exivit, non in vicinas villas, excerciturus se-
ipsum ; sed longius abscurrit in partes Olympi (5),
ad virum locumque, ab aliquo eorum qui in urbe
erant archimandritarum sibi monstratum. Loco
symbolorum (6), viro Theoctisti nomen erat, cujus
vita proba, genus illustre, exitus sanctus fuit. Qua-
lis autem discessus Platonis e patria fuerit, mihi
quidem memoria dignum, aodientibus vero com-
punctoinis argumentum fore videtur, si exponam.
Abivit cum uno aolo charissimo famulo, et ad eum
perveaienslocum qui Reges dicitur, atquespeluncam
quamdam ingrediens, cesariem suam comiti pres-
buit attondendam; deinde pulla veste se amioivit,
tanquam si purpuram induisset. Quale autem spe-
otaculum, cum unus quidem recessurus, jubere-
tur radire domum cum vestibus, et ideo, ut par
erat, perfunderetur lacrymis, domino suo privari
dolene; alter vero relinqueretur, solus cum Deo,
propter quem res tota agebatur. Talis utique est
divinus amor, omnibus rebus exspoliat amantem
et ad se solum teahit inoensum illius desiderium.

CAP. II.

Vita monastica, virtutum exercitia.
θ΄. Ἐπειδὴ ὃὲ φοιτήσας πρὸς τὸν παιδοτρίδην | — Postquam autem ad magistrum venisset, atque

ὅστις εἴν, xal ὅθεν ὥρμηται, xal ὅτου
πρὸς ἑκάστην τῶν ἐρω-
* τοῦ δὲ μεμαθηκότος
* Οὕπω

ἡοωτήθη,
t » ^ l eoa c
yxow ἣ εἐπιόοη μία, Y:
. “4 αἱ
πήπεων τὰς ἀποχοίσε'ς ἐδ
, * , ^ & .
τήν τε πατοίδα, τὸ γένος, καὶ τὴν ἀνατροφήν
ἰσχόεις, φησὶν, ἐν τῇδε τῇ θέσει τοῦ τόπου, σχλη-

interrogatus, quia, unde, qua causa veniret, apte
respondisset ad singula; ille patriam, genus el
educationem edoctus. Non poteris, inquit, in hac
regione, haud parum aspera, monasticum sustinere
laborem. Cui Christi pugil : Omnia, Pater, trado

NOTE.

(5) «8. Joannicius (ut in eju Vita 4 Novemb.
legitur) cum vidisset montem, qui ssupereminet a
dexterat B:thyinie qui apud nos vocatur Olympus,
concepi animo vitam quietam et amantem solitu-
dinis. » De eo loco agi constat ex Vita S. Theodori,
ubi monachi, qui Olympi pas incolunt, ad eum
ab exsilio reducem in Bithynia accesserunt, [n ea-
dem Vita dicitur S. Plato a teneris annis montem
Olympi incoluisse.

PATROL. GR. XCIX.

(6) Colitur 24 Febr. sanctus Timotheus, qui in
Symbolis vitam anachoreticam duxit. Ejusdem mo-
nasterii facta est mentio die tertia Aprilis in Vila
S. Nicetx», num. 11. Quod autem hic legatur Grace
τοῦ Συμὔόλους ἐπιχεχλημένου, non Συμδόλων, uti
ietic legitur, nos suspicamur esse mendum librarii,
cum primus iste genitivus a nullo nominativo re-
gulariter duci possit.

τί

811

S. THEODORI STUDIT/E

812

tibi; mentem, corpus, et voluntatem, utere, ut lu- À ραγωγίαν οὐ τὴν τυχοῦσαν ἐχούσῃ, τὸν χόπον τοῦ μο-

bet famulo tuo, in cunctis obsecuturo. O admira-
bilis propositi indicium ! omirabilioris renuntia-
tionis argumentum! Istius quidem, quia in ipso
eitatis flore, in prospero successu negotiorum, spe
optima rerum majorum proposita, divitiis affluen-
tibus, cireumfulgente gloria, vigente corpore, in
proprii arbitrii constitutus libertate, habuit dile-
ctionem erga Deum istis omnibus superiorem :
alterius, quod optime consultus, non uti multi
nuno, simulate, aut, ut magis proprie loquar om-
nino non renuntiantes mundo, eidem se renun-
tiare professus sit; sed quemadmodum vere ipsa
res exigit. llli siquidem, nescio quo modo, obliti
quod dicit Dominus : Qui non renuntiavit omni-
bus quae. possidet, non potesl meus esse discipulus 3;
et quod alibi jubet : Vende omnia qua habes, et da
pauperibus, el habebis thesaurum in callis, et sequere
me 8: horum, inquam, obliti, ipsi sibi templa et
monasteria, erigunt ; deinde monasticam amplexi
professionem, dominantur in propriis, servos at-
que substantiam variam post se trahentes; heri
novitii, et hodie abbates; heri nec idonei quidem
qui se prudenter regendos preberent, hodie alios
imperite regere presumentes; quibus prelaturam
non virtus sua, sed suarum facultatum ,usurpa-
tio attulit qui cum multis annis debuissent di-
scere quomodo sit imperanti parendum, atque ita
ad regimen aliorum ascendere; antequam prius
istud didicerint, sese periculo ingerunt posteriori,
et quales sunt, tales etiam efficiunt sibi subjectos.
Ast ipse, postquam ssculo vere renuntiasset, osten-
dit obedientiam minime fucatam fuisse : precedit
enim primum secundo, sicut fulgur tonitruo, et
lucifer soli exorienti. Nam qui seculo bene renun-
tiaverit, clarum est quod etiam bene obediet : qui
vero in altero oblique incesserit, in allero quo-
que certissime est claudicaturus.

B

C

vay o9 ὑπομεμενηχέναι, Πρὸς ὃν ὁ τοῦ Χριστοῦ πύχτης"
Πάντα σοι, ὦ Πάτερ, ἀποδίδωμι, χαὶ νοῦν, χαὶ θέ-
λημα, καὶ σῶμα, χρῶ τῷ σῷ οἰκέτῃ ὡς ἂν βούλοι,
εἴχοντι σοι χατὰ πάντα. Ὦ θαυμασίας προθέσεως
ἀπόδειξις, «ai θαυμασιωτέρας ἀποταγῆς ὑπόθεσις !
τῆς μὲν, ὅτι ἐν αὑτῷ τῷ ἄνθει τῆς ἡλικίας, χατὰ-
ῥοῦν αὐτῷ χωρούντων τῶν πραγμάτων, τῶν ἐλπίδων
χρηστοτέρων ὑποδαλλομένων, πλούτου προχειμένου,
δόξης ὑπαστραπτούσης, σαοχὸς σφριγώσης, χαὶ
ταῦτα σῦν αὐτοχρατεία, νιχῶσαν ἔσχεν ἁπάντων
τὴν εἰς Θεὸν ἐπιθυμίαν * τῆς δὲ, ὅτι χαίπερ οὕτω
ἄριστα βουλευσάμενος, οὐ χατὰ τοὺς πολλοὺς τῶν
γῦν ἐπιπλάστυς, οἰχειότερον δὲ εἰπεῖν, ἀναποτάκτως
ἀποτασσομένων, τὴν ἀποταγὴν ἔθετο ἀλλ᾽ ὡς ἀπ-
ἔδειξεν ὁ ἀληθὴς λόγος. ΟἹ μὲν γὰρ, οὐχ οἱδ᾽ ὅπως
ἀπιλαθόμενο: τοῦ Κυρίου λέγοντος * Ὃς οὐχ ἀπο-
τάσσεται πᾶτ' τοῖς ἑαυτοῦ ὑπάρχουσιν, οὐ ὁύ-
ναταί μου εἶναι μαθητής " χαὶ ἀλλαχοῦ προστάσ-
σοντος " Πώλησόν σοῦ τὰ πάντα τὰ ὑπάςγον-
τα xal δὸς πτωχοῖς, xai ἕξεις θησαυρὸν ἐν οὐ-
pavoi; xal δεῦρο ἀχολούθει μοι ἐγείρουσιν :αυ-
τοῖς ναούς τε xai μοναστήρια, εἶτα ἀσπασάμενο: τὸ
ἐπάγγελμα, τῶν οἰχείων ἄρχουσί τε xai χυριεύουσι,
δούλους xai ὕλας διαφόρους ἐπισυρόμενοι, χθὲς ἀμύν͵-
τοι τοῦ ἐπαγγέλματος, καὶ σήμερον ὡς παλαιοὶ
χαθηγούμενοι " χθὲς μὴ εἰδότες χειραγωγεῖσθαι με-
τὰ συνέσεως, xal σήμερον χειραγωγεῖν ἄλλους ἀπαι-
δεύτως προαιρούμενοι * ὧν οὐχ 1d, ἀρετὴ, ἡ χρῆσις
δὲ τῶν ὑπαρχόντων τὴν ἡγεμονίαν χατεπίστευσεν,
οἱ πολλοῖς ἔτεσιν ὀφείλοντες ἐχμαθεῖν χαλῶς τὸ ἄο-
χεσθαι, εἶθ᾽ οὕτως ἐπὶ τὸ ἄρχειν ἀνιέναι, πρὸ τῆς
πείρας τοῦ προτέρου ἐπιχινδύνως τοῦ δευτέρου ἐπι-
λαμθαάνοντες, τοιούτους ἀπεργαζόμενοι τοὺς ὑπὸ
χεῖρας, οἷοι χαὶ εἰσίν. Ὁ δὲ ἐπειδὴ ἀληθινὴν τὴν
ἀποταγὴν ἐποιήσατο, ἀνόθευτον χαὶ τὴν ὑποταγὴν
δείχνυσιν * xal γὰρ προηγεῖται τοῦ δευτέρου τὸ
πρότερον, ὡς ἀστραπὴ βροντῆς, xai ἑωσφόρος
ἡλίου ἀνίσχοντος * ὁ γὰρ ἄριστα ἀποταξάμενος,

ἄριστα δηλαδὴ xal ὑποταγήσεται * ὁ δὲ καθ’ ἑχάτερον σχολιώσας, καὶ ἐν θατέρῳ δηλονότι χωλανεῖται.

40. Sunt autem virtutis exércitia multa, absti-
pentie extenuatio, somni parcitas, lacrymarum
evacuatio, orationis alacritas, humicubationis mo-
lestia, vestitus vilitas, manuum operatio, genu-
flexionum frequentia, mortis meditatio, psalmo-
die assiduitas, perseverantia stationis. Horum
tamen omnium nihil ita necessarium ei qui subest
atque exercitium sincere confessionis οἱ perfecte
obedientie : quibus illuminatur anima, mortifi-
catur voluntas, et perfecta obtinetur conjunctio
ejus qui spiritualiter nascitur cum eo qui gignit.
Duo hec ceteris omnibus non praeferens, infirmus
&b obedientiam erit; atque ita per que videbatur
salutem consequi, illusionis subjacebit periculo.
Etenim jejunia, vigilie, et quidquid ejusmodi aliud
est ; secundum se quidem laudabilia sunt; non
tamen utilia, sed ad lapsum inducentia, ei qui pro-
prio arbitrio agitur, nisi presidisduoctu et regula diri-

* Luc. xiv, 33. * Luc. xvui, 22.

D

v. Πολλὰ μὲν οὖν τὰ xax! ἀρενὴν ἐπιτηδεύματα
ἐγχρατείας χατάτηξις, ἀγρυπνίας νῆψις, δαχρύων

χένωσις, εὐχῆς πτέρωσις, χαμευνίας σύνθλιψις,
ἐσθῆτος εὐτέλεια, χειρῶν ἐργάσία, γονυχλισιῶν
πυχνότης, μελέτη θανάτου, ψαλμῳδίας εὐτονία,

στάσεως χαρτερία * οὐδὲν δὲ τοιοῦτον τῷ ὑποταχτι-
χῷ, otov τὸ xat' ἐξαγόρευσιν ἀγώνισμα, xai τὸ καθ᾽
ὑπαχοὴν χατόρθωμα, δι᾽ ὧν ψυχὴ φωτίζεται χαὶ νε-
χροῦται θέλημα, xal ὁλοτελὴς εἰσοίχησις τοῦ πνεὺυ-
ματιχῶς γεγεννημένου πρὸς τὸν γεγεννηκότα ἐγγί-
νεται. Ὃ γὰρ μὴ ταῦτα τῶν ἄλλων προτιμύσας,
σαθρὸς πρὸς ὑποταγὴν καθίσταται, xai δι’ ὧν δοχε:ΐ
σωτηρίας ἔχεσθαι, ἀπάτης ὑφίσταται ὄλεθρον, Τὸ
γὰρ ἐγχρατὲς xal ἄγρυπνον, xal ὁτιοῦν ἄλλο τῶν
προειρημένων χατορθυμάτων, αὐτὸ μὲν xaÜ' ἑαυτὸ
ἐπαινετὸν δοίη τις εἶναι, οὐδ᾽ Bv δὲ εἴη λυσιτελὲς,
μᾶλλον μὲν οὖν καὶ πτώσεως αἴτιον τῷ ἰδιορύθμως
πράττοντι, εἰ μὴ γνώμονι χαὶ χανόνι τοῦ χαθηγου-

813

ORATIO XI. — LAUDATIO 8. PLATONIS HEGUMENI.

814

μένου περαίνοιτο, ὥστε ὁ τὴν ἐξαγόρευσιν μεθ᾽ ὑπ- A gatur : sed qui confessioni et obedientie studet

αχοῆς ἐξασχῶν, τὰ δευτέρια τοῖς ἄλλοις δίδωσιν, ἐν
τοῖς δυσὶ τὰ πάντα περιχλείων.

tx. Ταῦτα ὁ μαχάριος ὡς οὐκ οἵδ᾽ εἴ τις τῶν ἄλ-
λων ἀφοσιωσάμενος, χαλὴν τὴν βάσιν πήγνυσι, καὶ
ἐπὶ ταύτῃ ἀσφαλῆ τὴν οἰχοδομὴν πεποίηται, πάντα
λογισμὸν ἀνατιθέμενος, xal πάντα καθ᾽ ὑπαχοὴν δια-
πραττόμενος, καὶ διὰ ταῦτα. Γραφιχῶς εἰπεῖν, ἀγα-
πώμενος ἐν προσώπῳ Πατρὸς αὐτοῦ. lívetat οὖν
ἀδάμας τῇ xaptep!g, περιδέξιος τῇ διακονίᾳ, δια-
λάμπων μὲν ἐν πολλοῖς συνάθλοις, ὧν οὐ πόῤῥω
ἁφίστατο xatà τὴν κχοινοδιαϊχὴν ζωὴν, ἰδίᾳ δὲ μεθ᾽
ἑνὸς ὁμοτρόπου ὑποταττόμενος χαθ' ἡσυχίαν τῷ
ἀειμνήστῳ Θεοχτίστῳ, xal πῆ μὲν ἴχοι σχολάζων
πῇ δὲ τῇ χοινότητι συνερχόμενος, ἔν τε ψαλμῳδίαις
διατροφαῖς τε xai ἐργασίαις, xai otov εἰπεῖν κοινός
τε xal ἐπίκοινος γινόμενος xai μέτριος χατὰ πάντα ᾿
Οὐ γὰρ, ἐπειδὴ εὐγενὴς τὸ χατὰ σάρχα, ἀπὲτρα-

χύνετο τοῖς ἀγροιχοτέροις συνδιαιτώμενος - οὐδὲ

ἐπειδὴ ἐξυπηρετεῖτο παρ᾽ οἰκετῶν πρότερον, τὰς
ἀτιμοτέρας ἐγχειρίζεσθαι διακονίας ἐξενοπάθει.
Τοιγαροῦν xal χόπρον ἐπὶ ὥμων ἐπεφέρετο, xal

χῶρον ἀρδεύειν προσετάττετο, καὶ ἄλευρα φύρειν
ἠνείχετο, xal ταῦτα μετὰ τοῦ γράφειν τόνῳ πολλῷ
xai ἐπιμελείᾳ χρατίστῃ.

ιβ΄. Βούλει μαθεῖν xal ἕτερα ὑπακοῆς ἀριστεύματα
ἐγγύθεν; Ὁ πράχτωρ τῶν χατορθωμάτων. ὠνειδέ-
ἕετο παρὰ τοῦ Πατρὸς ἐπὶ παρουσίᾳ ξένων, xxi ὡς
εὐφημίαν δεχόμενος, ἀκλόνητος διέμενεν ὁ εὐχλεέ.
πατος * ὑπανεγίνωσχεν ἀξιολόγως ἐν ὡσὶν ἀδελφό-

cetera in secundis habens, omnia duobus istis com-
prehendet.

11. Hec beatus iste, si quis alius, curans, op-
limum jecit fundamentum, eique solidum super-
exstruxit edificium,omnem suam cogitationem ab -
Jiciens, et omnia secundum obedientiam agens : ob
idque dilectus in conspectu Patris sui, ut phrasi
Scripture utar. Fuit autem in tolerandis laboribus
adamantinus, dexter in agendis rebus, et inter oer-
taminum socios multos precellens : ἃ quibus etiam
quoad eocnobiticam vitam, haut longe distabat,
seorsim degens cum uno quodam sibi moribus si-
mili, Porro, juxta reclusionis normam, subje-
ctus (7) erat nunquam satis laudando Theoctiísto,
nuno in cella sese exercendo, nuno ia communi-
tate vacando psalmodiis, refectioni corporis, et
manuum labori ; communiterque, ut sio dicam, et
promiscue vivens, in omnibus se moderate gerebat.
Non enim quia nobilis erat secundum carnem,a s-
perior erat cum rusticioribus conversans ; neo quia
prius habebat famulos multos sibi ministrantes,
dedignabatur viliora suscipere ministeria : quin et
fimum ferebat humerisetagrum irrigare jubebatur,
et farinamsubigebat patienter, et nihilominus seri-
bebat multo cum studio ac diligentia.

12. Vin' etiam alias ejus virtutes discere, obe-
dientie proximas ? Omnia recte faciens, reprehen-
debatur coram hospitibus; οἱ veluti si laudatus
fuisset, perseverabat immotus, vir laude dignissi-
mus legebat audiente fraternitate, ut. congruum

τητος, xai ὡς παρὰ λόγον ἀναγνοὺς ἐπιπληττόμενος C erat, et. velut si absone vitioseque legisset, castí

ὑπέπτησσεν ὁ ἐμφρονέστατος * δουλογενὴς ἀχούων
χατὰ ἄσνειασμὸν, τὴν χεφαλὴν χατένευεν συνερῶν
τῷ Πατρὶ, ὁ εὐγενὴς ὄντως σὺν τῇ ψυχῇ xal τῷ
σώματι" πολύτλας ὧν ἐν τῷ ἐργοχείρῳ καὶ πολ-
λὰ ποριζόμενος, ὡς μηδὲν εἰσφέρων " ἄτυφος ὅτι
μάλιστα διείρχετο ὁ φιλομαθὴς τε xal φιλόθεος, ἄπο-

πεμπόμενος μετὰ γονυπέτησιν παρὰ τοῦ Πατρὸς, -

ὡς ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἐμπεμπτωκὼς τῷ σφάλματι, οὐχ
ἀπηυθαδίαζεν, ἀλλ’ ἑπέμενεν ἐξαιτῶν τὴν συγχώ-
ρησιν δ᾽ θαυμασιώτατος ^ ἠτόνει, τὸ δὴ λεγόμενον,
ὁ κατὰ πεῖραν σχώπτων χαὶ διασύρων, οὐκ (d)
ἐχορέννοντο τοῖς ὀνείδεσιν, ὁ διὰ τῆς ἐθελουσίου ἀτι-
μίας δόξαν faut περιποιούμενος ἀΐδιον. Εἴπω τι
xai τῶν οὐχ olxsíov δοχούντων τῷ ἐπαγγέλματι,
τὸν δὲ λόγον ἔχον χατευθὺ πραττόμενον, ὅτι ἔρωτι
ταπεινώσεως βαλλόμενος, παρεχάλει, ἡντιδόλει,
χοσσίζεσθαι, ῥαπίζεσθαι, xal μέντοι ἔπειθεν, xai
πείθων ἐτετύφετο, xal τυπτόμενος παρὰ τινος xat'
ἐπιταγὴν τοῦ Πατρὸς, ὡς δῶρον εἰληφὼς ἐγεγήθει "
xal ἦν τὸ γινόμενον ὑπερφυὲς, τοῦ μὲν ἐκδιαζομένου
διὰ τὸ δοχοῦν ἀνοίκειον, τοῦ δὲ γαίροντος διὰ τὸ χερ-
δόμισθον * xal dj ὠφέλεια ὅση ὁρῶσί τε καὶ ἀκούου-

D

gatus verecundabatur sapientissimus. Propter ur-
banitatem audiens serviles natales sibi exprobrar i
inclinato annuebat capite, Petri consentiens, cor-
poreetanimo revera nobilissimus. [nlabore manuum
multum contendens atque proficiens tanquam si in-

tulisset nihil, non superbiebat, discipline Deique -

amator eximius. Post petitam de genibus veniam ἀΐ-
missus & Patre, veluti in eamdem culpam relapsus
non obloquebatur ; sed persistebet, ignosci síbi
postulans, admiratione dignissimus. Denique las-
sabatur, is qui tentandi causa ingerebat convicium
et opprobriis saturabatur, is qui per voluntariam
ejusmodi contumeliam sibi comparabat sternam
gloriam. Dicam amplius et quoda religiosa profes-
sione videri possit alienum ; consonum tamen ra-
tioni, dum recte flit. Tanto tenebatur humiliatio-
nis amore, ut oraret precareturque pugnis atque
alapis cedi; et sane persuadebat et persuadens
percutiebatur, eLex mandato Patris percussus ab
aliquo, velut accepto munere letabatur : eratque
stupore dignum, alterum quidem ad id quod in-
congruum videbatur violenter adigi, alterum vero

NOTA.
(d) Ecgraphum nostrum 7j, aut ; puto legendum oóx, neque.

(7) Sirletus sic vertit, tanquam in eadem cum
Theoctistocella reclusus fuisset: quod hegumeni
conditioni non convenit, nee Graco textul : imo

infra num. 14 expresse dicitur Plato post Theo-
ctisti mortem primum in ejus cellam migrasse, et
solitarie vivere ocpisse.

815

S. THEODORI STUDIT/E

816

gaudere de lucro exinde reportato, nec minus utile A σιν, ὅστις εἴη ὁ ταῦτα ἐχουσίως ὑφιστάμενος xal

erat videntibusaudientibusque, quod esset qui talia
voluntarie pateretur, atque in hoc Christum imi-
taretur.

13. Talis tantusque cum esset, au erat possibile
non amari eum atque diligi?an rationable, eum
qui totum se tradiderat obedientie, filium baberi
inamabilem, et non esse charissimum genitori ?
Diligebatur, sane, uti dictum est, plurimum ; et
propter virtutis charitatem ubique predicabatur, ut
qui Patri suo factus essel omnia, veluti oculus dex-
tra intuens, velut manus eadem operans, et pes
δὰ illa progrediens : tanquam consiliarius bonus,
adjutor robustus, suavis socius; fidelissimus in iis
que domi erant, et circa foris posita vigilantissi-
mus : qui simul οἱ discipuli et fratris praestaret of.
ficia, addo etiam et Patris; tantusque esset in
utroque, ut siquando, propter aliquam necessi-
tatem, opus esset peregre Platonem agere, more-
ret venerabilis Theoctistus; οἱ quemadmodum de
se loquitur Apostolus *, non haberet requiem spi-
ritui suo propter dilectum. Quis enim illo ad pro-
spicienda futura providentior? quis ad meororem
leniendum curandumque accommodatior ὃ quis ad
honorem multifariam impertiendum solertior ὃ Ta-
lis ad conciliandam sibi benevolentiam, ut. qus
Patris erant omnia haberet in potestate : tam inte-
rim alienus ab amore rerum terrenarum, ut nec
obodi unius esset dominus. Pro quibus quod ei
premium, qua retributio obtigit? Paterna utique

Χριστὸν ἐντεῦθεν μιμούμενος.

ιγ΄. Τὸν οὖν τοιοῦτόν τε xai τηλικοῦτον ἦν ἄρα μὴ
ἀγαπᾶσθα: καὶ στέργεσθα: ; Καὶ πῶς ἄν ἔχοι λόγον,
ὅλον ἑαυτὸν ἐμπαρέχοντα τὸν τῆς ὑπαχοῆς υἱὸν,
ἀπόθητον xal οὐχ ὁλόστερνον εἶναι τῷ γεννήτορι ; Διὰ
τοῦτο xal ἀγαπᾶται λίαν, ὡς εἴρηται " Καὶ παντα-
χοῦ τῇ τῆς ἀρετῆς φανότητι διατεθρύλληται, ὡς
πάντα τῷ Πατρὶ γινόμενος, οἷον, ὀφθαλμὸς δεξιὰ
βλέπων, χεὶρ ἐργαζομένη, ποῦς. βαδίζων, σύμδουλος
ἀγαθὸς, παραστάτης χαρτερὸς, συνόμιλος γλυχερὸς
τῶν ἔνδον ὁ πιστότατος, τῶν ἐχτὸς ὁ φυλαχτιχώτατος,
ὁμοῦ μὲν τὰ μαθητῶν ὁμοῦ δὲ τὰ ἀδελφῶν ἐπιδει-
χνύμενος, προσθείην δ᾽ ἂν ὅτ' xai τὰ Πατρὸς χαρι-
ζόμενος, xal τοπτοῦτος ὧν ἐν ἀμφοτέροις, ὡς εἴ που
χατά τινα χρείαν ἦν ἐχδημεῖν τὸ ἀοίδιμον Πλάτωνα,
ἀδημονεῖν τὸν ἀείμνηστον Θεόχτιστον, xai pi, ἔχειν
ἄνεσιν, ἀποστολιχῶς εἰπεῖν, τῷ πνεύματι διὰ τὸν πο-
θούμενον. Τίς γὰρ ἐχείνου τὸ μέλλον προόλέψαι
στοχαστιχώτερος ; τίς δὲ τὸ λυποῦν- μαλᾶξαί τε xai
θεραπεῦσαι προσηνέστερος ; τίς δ᾽ αὖτὸ χρειῶδες
εἰσοῖσαι εὐμαρέστερος ; τίς δὲ τιμὴν ἀνάψαι ποιχι-
λώτερος ; Τοιοῦτος μὲν πρὸς εὔνοιαν γνήσιος ὡς
πάντων ἐξουσιάζειν τών πατριχῶν, τοσοῦτος δὲ ἀφι-
λόῦλος, ὡς οὐδὲ κύριος ὀδολοῦ.. ᾿Ανθ᾽ dv τί τὸ πέρας,
xai τίς ἡ ἀμοιδή; Ἢ πατριχὴ εὐλογία ἐπὶ τὸν
χατὰ πνεῦμα Ἰαχὼδ, ἐξ οὗ πατριάρχαι, εἴτ᾽ οὖν
ἱεράρχαι xai ποιμνιάρχαι ἀφ᾽ ὧν πολλὰ τὰ χατὰ

benedictio super spiritualem Jacob, ex quo patri- (Σ θεὸν τέχνα πλήθουσί τε xai πληθυνθήσονταί, εὖ οἵἷ-

archa, imo hierarche et pamniarchew; et ab his
plarimi secundum Deum filii multiplicantur, ac
porro multiplicabuntur, nil dubito, per semen adeo
benedictum. Talis denique fuit Plato, verus utique

δα, τοῦ εὐλογημένου σπέρματος. Τοσοῦτος ὁ τῆς
ὁσιότητος ἐραστὴς ὡς ἀληθῶς, xai τοιοῦτον αὐτῷ τὸ
τέλος, ὡς ἐν σχιαγραφίᾳφ προσεύχρουν χαραχτῆοα
τῆς εὐμούσου ὑποταγῆς.

, amator sanotitatis, et ad tantum perfectionis gradum ascendit, ut nonnisi sdumbratione quadam expri-
. mere potuerim characterem absolute in eo obedientie.

14 Postquam autem magister ejus ad Dominum
&blil, ipse in ejus cellam atque vivendi modum
transivit, legitime amplexus solitudinem ; non
quemadmodum nunc multi, eamdem periculose
aggredientes ; qui priusquam spiritui carnem per-
fecte subjecerint, audent per se solos congredicum
spiritibus nequitie, tunc primum exerceri inci-
pientes, cum templus eat pugne ; et experiendi gra-
tia presumentis obtinere victoriam, etiam Deo
juvante, difficilem. Qui enim prius non didicit obe-
dire, quomodo subjiciet sibi reluctantes spiritui
carnis passiones? Et qui non custodierit intemera-
tam observantiam, quomodo ad montem solitaria
conversationis ascendet? Nunquid clarum est, quod
qui illum attigerit intempestive, lapidibus obruetur
&ut configetur jaculis,et morte spirituali morietur,
prout saore loquuntur Littere ? Non ita is de quo
nobis est sermo : nam verbis ac. moribus obedien-

* II Cor. n, 13.

ιδ΄, Ἐπειδὴ δὲ παραπέμπει πρὸς τὸν ἐν οὐρανοῖς
Δεσπότην τὸν χαθηγεμόνα, χαθίστησιν ἑαυτὸν εἰς
τὸν ἐχείνου τόπον xal τρόπον, xai τὴν ἡσυχίαν ἀσ-
πάζεται ἐννόμως τε xal ἐνθέσμως ^ οὐ χατὰ τοὺς
πολλοὺς τῶν νῦν σφαλερῶς ἐπὶ ταὐτὴν ἐρχομένων,
καὶ πρὶν ὑποτάξαι τὴν σάρχα τῷ πνεύματι. τοῖς
τῆς πονηρίας πνεύμασιν μονομαχήσειν τεθαῤῥηκχό-
των, χαὶ ἐν χαιρῷ τῆς νίχης παλαίειν ἐχμελετώντων,
ὁπότε xal πεῖραν οἰόντων δυστέχμάρτον τὴν νίχην
σὺν Θεῷ ποιήσασθαι " ὃς γὰρ ἂν οὐχ ἐπαιδεύθη τὴν
ὑποταγὴν πρότερον, πῶς οὗτος ὑποτάξειεν τὰ mo-
λέμια πάθη; χαὶ ὃς δ᾽ ἂν μὴ ἐφύλαξεν ἀγνὴν τὴν
εὐπείθειαν, πῶς οὗτος προσθήσεται τῷ ὄρει τῆς ἧσυ-
χίας ; ἢ δηλονότι ὁ παρὰ χαιρὸν αὐτῆς ἁψάμενος,
λίθοις λιθοδοληθήσεται, ἔ βολίδι κατατοξευθήσετα:,
xai' τελευτήσειεν τῷ χατὰ ψυχὴν θανάτῳ, χαθὼς
που φησι τὸ ἱερὸν Γράμμα ; ᾿Αλλ’ οὐχ, οὕτως ὁ περὶ
οὗ ὁ λόγος - λόγῳ γὰρ καὶ τρόπῳ θεαρέστως ὑποτα-

NOTE.
(8) Id est « sacerdotum et pastorum principes : » visum est enim clarioris expressionis causa Greca

verba servare.

817

ORATIO XI. — LAUDATIO S. PLATONIS HEGUMENI.

818

γεὶς, εὐλόγως xai εὐαφόρμως ἐπὶ ταύτην πρόσεισιν, À tiam, uti Deo placitum erat, seclatus ; opportune

xai τὸν νοῦν χαθαίρετα!ι ἐγγίζων Θεῷ, καὶ ταῖς πρὸς
αὐτὸν θεωρίαις γλυχαίνεται μετεωροπυρῶν τῷ νῷ"
ἐπεὶ μηδὲ ἔνεστιν ἡδύτερόν τι τοῦ Θεὸν ἔχειν ἐν
θεωρίᾳ, ὃς ἔστι γλυχασμὸς χαὶ ὅλος ἐπιθυμία τοῖς
γευομένοις αὐτοῦ τῆς ἀχορέστου ἀγάπης, ὡς λήθην
λαμδάνειν xal αὐτῆς σχεδὸν τῆς ὀρεχτιχῆς τροφῆς.
'Eg' ἑαυτῷ μὲν οὖν ταῦτα xal ἐφέλχεται xal πορίζε-
ται, χαὶ δυνάμεως εἰς δύναμιν μετερχόμενος, καὶ
ἀναδάσεις ἀρετῶν ἐν καρδίᾳ διατιθέμενος.

ΚΕΦΑΛ. Γ΄.

&guspicatoque aggreditur solitudinem ; et mentem at-
tolens, appropinquat Deo ; contemplationibus circa
eum versantibus oblectatur, animo excelsa peram-
bulans : nihil enim delectabilius est quam Deum
speculari, qui totus est oblectatio οἱ voluptas eo-
rum, qui ipsum degustant amore insatiabili, ita
ut pene ia oblivionem veniant ipsius cibi appetendi.
Itaque sibi ipsi in futurum sic prospexit Plato, ex
virtute transiens in virtutem, et ascensiones suo
in corde disponens.
CAPUT Ill.

S. Plato przficitur monasterio Symbolorum, excurrit Constantinopolim.

ιε΄. Ἐπειδὴ δὲ οὐχ ἤρχει τὸ καθ᾽ ἑαυτὸν μόνον σχο- B

πεῖν, ζητούσης τῆς ἀγάπης, καὶ τὸ τῶν ἄλλων συμ»
φέρον " τέθειται γοῦν xai ἐν τάξει Πατρὸς, μᾶλλον
δὲ φωστῆρος δίχην τῇ μνημονευθείσῃ ἀδελφότητι,
χατὰ διαδοχὴν τοῦ μαχαρίτου Θεοχτίστου, ἐχούσῃ
ἴδιον τὸν χαθηγεμονα, ἂν xal ἀμφότεροι πνευματι-
χῶς τε χαὶ σωματιχῶς ὅτι μάλιστα εἰς τὸ εἶναί τε
xai ὀνομάζεσθαι μονὴν εὐαγεστάτην προήγαγον. Γί-
νεται δὲ χαὶ δυοῖν φοιτητῶν χαθηγητὴς ἰδιοτρόπως,
ὑφ᾽ ὧν ἐξυπηρετεῖτο, χαὶ οὖς εἶχε συνεστίους, ἀλλ᾽
οὐχὶ συσσίτους, ὧν ὁ εἷς ἔτι περίεστι τοὔνομα ᾿Αν-
τώνιος, ὁ μεθ᾽ ἡμῶν xai σὺν ἡμῖν μέχρι γήρους
ὑποταττόμενος" αὐτὸς ἡμῖν ὕφηγητὴς εἴη ἐνταῦθα
τῶν ἐπιζητουμένων. "Aptoc, φασὶ, τῷ Πατρὶ καὶ χύα-
μος πρὸς λαχάνοις xal ἀχροδρύοις (e), ἣ καθ᾽ ἡμέραν
εὐανθίζουσα ἀνέλάιος διατροφὴ, πλὴν Κυριαχῆς τε
xa! ἑορτῆς, xa0' aq εἰώθει ὁμοτράπεζος εἶναι τῇ
χοινῇ ἀδελφότητι. Ποτὸν, ὃ βλύζουσι χρῆναι, xal d
συνάγεται νοῦς, οὐ χεόμενος οἰνοφλυγίας ῥεύματι,
οὐδ᾽ αὐτὸ ἡμερήσιον ἀεὶ, ἀλλὰ πῇ μὲν ὑπερημερή-
σιον, πῇ δὲ δυσσευόμενον τῇ ἑύδομαδι, ἢ καὶ δεχατ,
ἐμερον λαμύδανόμενον τῆς βραδυποσίας, ἵν᾽ οὕτως
εἴπω χαὶ ἀποσίας, μετὰ τῆς ἐγχρατοῦς ἐφέσεως.
xai ix φυσικῆς χράσεως, εἰς ἔξὶν αὐτῷ καθεστώ-
σης.

tz. Ἐσθὴς εὐτελὴς καὶ βραχύτιμος, καὶ πρὸς μό-
γὴν θάλψιν πεποιημένη, ἀλλ᾽ οὐχὶ λεπτοῖς ὑφάσμα-
σιν ἐπιτετηδευμένν,, οὐδὲ βαφιχαῖς χροιαῖς ἐξηνθι-
σμένη͵ ἣν οἱ χαλλωπισταὶ, ἀλλ᾽ οὐ μονασταὶ θηρᾷν
ἐφίενται. Προσευχὴ xai ἀνάγνωσις ἐπίπονος, ἀφορι-

ζομένη κατὰ χαιρὸν, xai εἰς τροφὴν αὐτῷ ἀντὶ τρυ- D

φῆ΄ς χαρυχευομένη. Γονυχλισιῶν πυχνότης, πατρόθεν
ἠργμένη, ἐξ ἧς τύλοι χειρῶν τε καὶ γῆς ἐφ᾽ ἧς ἐδε-
δήκει, μέχο: τοῦ δεῦρο τὴν ἀρετὴν στηλιτεύοντες,
Στρωμνὴ οὐχ ἁπαλή τε xxl διαῤῥέουσα, ἀλλ᾽ ὅση καὶ
ὑποπιάζειν τὸ σῶμα δυναμένη, καὶ ἀταπείνωτον
αὐτὸ πρὸς τὰς πνευματιχὰς λειτουργίας διαφυλάτ-
τειν ἰσχύουσα. Χειρῶν ἐργασία διὰ σπουδῆς * τοῦτο
γὰρ τῶν ἐχείνου κατορθωμάτων παρὰ τοὺς πολλοὺς,
ἵνα μὴ λέγω τοὺς πάντας, τὸ ἐπίσημον, ἢ μᾶλλον,
οἰχειότερον εἰπεῖν, σὺν τῷ ἱερῷ ᾿Αποστόλῳ φάναι (f),

C

15. Quoniam vero nequaquam suffloit sua dun-
taxat curare, sed et aliis utilia querit perfecta cha-
ritas, ordinatus Pater seu potius illuminator pre-
memorate fraternitatis, proprium habere hegume-
num solite beato Theoctisto succedit in ejus loci
regimine, quem ambo in spiritualibus seque ao
temporalibue promoverant maxime, adeo ut esset
86 diceretur monasterium optime constitutum. Duo-
bus tamen precipue sese prebuit ducem vite spi-
ritualis, a quibusei ministrabatur, quosque habebat,
non comessatores, sed convivas. Horum unus
adhuc superest Antonius nomine, qui nobiscum
usque ad senium sub obedientia vivit ; ipse nobis
suggerat, quee hie desiderantur. Quotidianus, in-
quit, cibus hic Patri erat panis, cum faba et oleribus
atque arborum fructibus, absque oleo, preterquam
Dominicis festivisque diebus, quibus consueverat
communi cum fratribus mensa uti. Potus erat
quem fontes pretant, et quo mens colligitur, ne-
quaquam capiens fluxum vinolentie ; et hic quidem
non semper quotidianus, sed quandoque ultra diem
dilatus, aut bis in hebdomade sumptus. Quando-
que etiam decimo duntaxat die, exigua illa seu po*

tius nulla utebatur refocillatione, propter summam :
ΤῊ

appetentie continentiam, quee illi quodammodo
naturam transierat. τ

16. Vestis et curta, ad solum calorem facta, non
&utem subtilibus filamentis contexta aut colorum
tincturis florida, qualem videre amant non mona-
chi, sed elegantiarum studiosi. Oratio et lectio ejus
laboriosa erat, et statis temporibus definita, cibum
quoque ejus deliciarum loco condiebat. Frequentia
genuflexionum, a Patribus tradita, tanta erat ut
manibus ipsique in qua flebant terre callos indu-
cerent, in monumentum virtutis ejus. Stratum nec
molle erat, nec lecto cireumfluum : sed quo af-
fligi corpus, οἱ ad spiritualia officia firmum posset
servari. Manuum operatio diligens : hoc enim ex
preclaris illius dotibus unum pre multis, ut non
dicam omnibus, ipsum faciebat illustrem ; &ut ut
magis proprie loquar, Apostolo similem, quod di-
cere posset: Ad ea quz mihi opus erant et his

NOTE.

(e) 'Axoó8pua summas herbas interpretatur Sirletus : sed quia 5póov, altera compositi pars, significat
nemus, malui arborum fructus, et quidem silvestres, intelligere.
(f) Ecgraphum nostrum φαίην * sed sensus videtur infinitivum exigere, quem substitui.

, “τε

819

S. THEODORI STUDIT.E

820

qui mecum sunt, minisiraverunt manus dstze : ne A ἔχοντος, Ταῖς χρείαις μου xai τοῖς οὖσι μετ᾽ ἐμοῦ

que gratis panem comedi *. Que enim manus ele-
gantius, quam illius dextera, litterarum formabat
tractus? aut quis scribebat studiosius, cum ipsius
alacritas qualecunque opus ferventer aggredere-
tur ? Quis autem enumerare valeat eos in quorum
mahibos sunt ab ipso scripti libelli et opuscula, ex
diversis divinis Patribus collecta et multam affe-
rentia utilitatem * Unde vero monasteriis nostris
ista librorum copia ἢ nunquid ab illius sanctis ma-
nibus et laboribus ? Ipsos volutantes et illustramur
quoad animum, et scripturam admiramur talem
86 tantam. Sed quadam tacita preterivit sermo,
δὰ que enarranda regrediatur necesse est.

ὑπηρέτησαν ai χεῖρες αὗται, ὅτι μηδὲ γωρεὰν do-
τον ἔφαγεν. Ποία γὰρ χεὶρ τῆς ἐχείνου δεξιᾶς μου-
σιχώτερον ἐσυρμαιογράφησεν, fj τίς ἐπικονώτερον
τῆς ἐχείνου προθυμίας ἐσπουδαιογράφησεν ; καὶ πᾶν
ὁτιοῦν προσπεσὸν ἔργον θερμῶς διεχειρίσατο. Πῶς
ἄν τις ἐξαριθμσσειεν, τοὺς τὰ ἐχείνου πονήματα
εἴτ᾽ οὖν βιδλιδάρια ἔχοντας, ἐκ διαφόρων θείων Πα-
τέρων ἀνθολογηθέντα, xai ἱκανὴν ποριζόμενα τοῖς
χεχτημένοις τὴν ὠφέλειαν : Ταῖς καθ᾽ ἡμᾶς δὲ μο-
ναὶς πόθεν ἄλλοθεν ἡ τῶν δέλτων εὐπορία; fj οὐχὶ
ix τῶν ἐχείνου ἁγίων χειρῶν καὶ πόνων ; ἃς οἱ μετ-
ἰόντες καὶ τὴν ψυχὴν φωτιζόμεθα, καὶ τὴν γραφίδα

B θαυμάγομεν ὁποία τε xal ἡλίκη. ᾿Αλλὰ γὰρ παρα-

δραμὼν ὁ λόγος ἀνιστόρητά τινα, πάλιν ὑπονοστήσας ἀπαγγελλέτω τὰ παραλειφθέντα.

17. Tempore illo invaluit tempestas impietatis,
Constantinus, inquam, illecogitationeimpius(9) ma-
litie omois receptaculum, multiceps draco, hsere-
sis iconoclastice ductor, monasti ordinis perse-
cutor acerbus. Quem ille nostrorum Nazareorum
non exterminavit? quem absconditum non produxit
in medium ? quem sibi oblatum non traxit in ba-
rathrum impietatis ? Sane si quis ex illustrioribus
ipsum latuit, tanquam scintilla in loco abdito, in-
ter mortuos reputabatur ab iis qui vivebant super
terram. Talis autem etiam noster Elias fuit, custo-
ditus a Domino in quibus exercebatur locis, ut ne-
que in manus novi istius Achab incideret, neque
particeps Geret impietatis ; sed post transitum no-
cturne illius confusionis, appareret nobis velut
stella matutina; quod et factum vidimus. Etenim
necessariis quibusdam ex causis ingressus est ΒΥ"
zantium ; cumque ii qui in urbe reliqui erant mo-
nachi, denuo velut luminaria copissent conspici ;

uc. Ἤχμαζε τηνικαῦτα ὃ χειμὼν τῆς ἀσεύείας,
Κωνσταντῖνος ὁ δυσσεδὴς λογιςμὸν, τὸ τῆς καχίας
δοχεῖον, ὁ πολυχέφαλος δράχων, ὁ τῆς εἰχονομαχι-
χῆς αἱρέσεως τριστάτης, ὁ τοῦ μοναδιχοῦ τάγματος
πιχρὸς διώχτης, ὃς τίνα μὲν τῶν καθ’ ἡμᾶς Ναζι"
ραίων οὐχ ἐξηφάνισεν ; τίνα δὲ χρυπτόμενον οὐχ εἰς
μέσον ἤγαγεν ; ποῖον δὲ ἀντιφερόμενον οὐ χατέσπα-
σεν εἰς τὸ xai ἀσεδείας βάραθρον : ὡς εἴ πού τινα
ἐναπολειφθέντα τῶν ἐπιφανῶν, ὥσπερ τινὰ σπιν-
θῆρα ἐν ἀποδύστῳ τόπῳ κείμενον, ἐν νεκροῖς λελο -
Ἱέναι, παρὰ τῶν ἔτι ὑπὲρ γῆν ὄντων. Τοιοῦτος ὁ
ἡμέτερος Ἠλίας, ὑπὸ Κυρίου φυλαττόμενος ἐν οἷς
ἠσχεῖτο τόποις, xai μὴ εἰς χεῖρας ἁλοὺς τοῦ νέου
'Aya36, μηδὲ μετασχὼν τῆς ἐκείνου ἀσεδείας, ἵν᾽
ἀναφανῇ μετα παρέλευσιν τῆς νυχτομαχίας, ἀστὴρ
ἑωθινὸς ἡμῖν, ὅπερ καὶ γέγονεν. ᾿Εντεῦθεν διά τινα
ἀναγκαῖα εἴσεισιν εἰς τὸ Βυζάντιον, ἄρτι ὥσπερ τι-
νῶν φωστήρων ἐπιφαινομένων τῶν ἐπιλελειμμένων
μοναστῶν τοῖς ἐν ἄστει.

comparuit tanquam a mortuis redivivus beatus, nam nec nobis quidem ipsis innotuerat (10), ge-

nitricis mese fratrem adhuc superstitem esse.

18. Diffus& est autem adventus ejus fama non
tantum inter cognatos et notos, sed per totam ur-
bem Byzantinam ; aliis alio ipsum trahentibus et
benigne suscipientibus, atque salutari ejus doctrina
frui cupientibus. Erat enim, ut qui maxime, sua-
vis sermone, suavior moribus, ea autem forma
quie monachum commendat, et in doctrina varius ;
omnibus omnia factus, secundum Apostolum ; con-
jugatis auctor temperantia, virginibus defensor,
adhortator constitutorum in potestate, spiritu in-
firmorum medicus. Patribus filios concordes effi-
ciebat, et filiis patres reconciliabat ; servis suade-
bat, ut dominis essent morigeri ; et hos inducedat
ut illis facerent bene. Ut czetera porro omnia, que
vir Dei faciebat dicebatque, cognosci possint, unum

5 Act, xx, 34.

ιη΄. Καὶ ἐπείπερ ὡς ἐχ νεχρῶν ζῶν ἀνεγνώρίσθη
ὁ μαχαρίτης (οὐὸξλ γὰρ ὅτι ὑπῆν ἡμῶν τῆς τεχού-
σης ὁμαίμών ἐγνωρίζοτολ,.. γένεται περιδόητος οὐ
μόνον σογγενεῦσιν, ἀλλὰ γὰρ xai eda τῇ Βυζαντίδι,
ἄλλων ἀλλαχοῦ ἑλκόντων αὐτὸν͵ περιχαρῶς τε ἄσπα-
ζομένων, καὶ φιλοφρόνως δεξιουμένων, xal ἀπο-
λαυόντων διδασκαλίας προσηχούσης. Ἦν γὰρ ὅτι
μάλιστα ὁ ἀνὴρ ἡδὺς τὸν λόγον, ἡδύτερος τὸν τρό-
πον, ἀσκητιχὸς τὸ ἴδος, πολυειδὴς τὴν διδασχαλιαν,
τοῖς πᾶσι τὰ πάντα, ἀποστολιχῶς εἰπεῖν, γιγνόμενος,
τῶν ἐν συζυγίαις σωφρονιστὴς, τῶν παρθενευόντων
συνασπιστὴς, τῶν ἐν ἐξουσίαις παραχλητικὸς, τῶν
ἀσθενούντων εἰς ψυχὴν ἰατρός, πατράσι τέκνα συμ-
διδάζων, πατέρας τέκνοις καταλλάσσων, δεσπόταις
δούλους εὐνοιεῖν ἀντιδολῶν, καὶ τούτους ἐκείνοις εὐὖ-

ΝΟΤΑ͂Ξ.

(9) Summa crudelitas Copronymi in monachos
et sacras reliquias referiur & Theophane ad an-
num imperii ejus 31, Christi 772. Mortuus est Co-
pronymus 14 Septembris anni 779. Suocessor ejus

filius Leo regnavit usque ad annum 780, mortuus
8 Septembris.

(10) Indefinitius 8irletus : « Neque enim a oco-

gnatis superesse credebatur. »

821

ORATIO XI. — LAUDATIO S. PLATONIS HEGUMENI.

εργέτας χαθιστῶν. Τἄλλα ὅσα ὁ τοῦ Θεοῦ ἄνθρω- A dicam, quod fldem prestet reliquis: videlicet

πος ποιῶν τε xal λέγων γνωρίζεται, ἕν εἰπὼν εἰς
σύστασιν τῶν εἰρημένων, πιστώσω τὸν λόγον. Ὅτι-
περ ἀφ᾽ οὗ ἐπεδήμησεν τοῖς ἐν ἄστει, ὅλους οἵχους
μετέπλασεν, xai μετεστοιχείωσεν εἰς βίον ἐνάρετον.
Τί δὴ τοῦτο ; "Opxov ἐχχόψας τῇ παραινετιχῇ αὐτοῦ
γλώττῃ, χαλλωπισμοὺς συστείλας τῇ εὐχόσμῳ διδα-
σχαλίᾳ * φιλοπτωχίαν ἐμποιήσας τῇ 700m ὑφηγήσει;
ἐξ ἧς χένωσις χρημάτων xat διανομαὶ ἐφ’ οὕς ἠσχεῖτο
τόπους δημόσιοι. Πρός τε ἀνάγνωσιν ῥυθμίσας, xal
πρὸς ὁτιοῦν τῶν χαλῶν εὖ ἐπχνάγων, xal ταῦτα ἐν χό-
πῳ χαὶ μόχθῳ νυχτὸς χαὶ ἡμέρας, τληπαθῶν, ἀγρυ-
πνῶν, πεζοπορῶν, ταῖς παρὰ τῶν φίλων χαὶ συγ-
γενῶν δεξιώσεσιν, ἀνταλλάσσων τὰς παρ᾽ ἑαυτοῦ
καχοπαθείας, ἔργῳ τὸ τοῦ ᾿Αποστόλου φθεγγόλόμε-
voc * Ὑποπιάζω μου τὸ σῶμα, xai δουλαγωγῶ,
μή πως ἄλλοις χηρύξας, αὐτὸς ἀδόκιμος γέ-
νωμαι.

:0', Ἧρεν τοιγαροῦν σύσσημον τῇ βασιλιζούσῃ, τον
λόγον ὑπὸ τοῦ βίου μαρτυρούμενον ἔχων, κἀξ αὐτοῦ
τοῦ εὐτελοῦς xai ἀπερίττου σχέματας, παράχλησις
εἰς ἀρετὴν τοῖς ὁρῶσι γινόμενος " εἰ δὲ ὅτι πολιτικὸς
ἦν ἔν τισι γλυχαίνων τὴν φράσιν πρὸς τὸ τῶν ἀχουόν-
των ἰδιότροπον, ὁράτω τις τὸν χαρπὸν, χαὶ μὴ
μεμφέσθω τὸν τρόπον. Τίς δὲ οὗτος ; Ὁ τῶν ἁμαρτα-
νόντων μετάμελος, xai ὁ τῶν ἀποτασσομένων τοῦ
βίου ὅμιλος * πρῶτος γὰρ xx! μόνος σχεδὸν εἰπεῖν
πτερωτὴς τῶν τοῦ γένους xai τῶν ἔξω γένους, ὁ τῆς
ὁσιότητος ἱἐρχσὴς ἡμῶν δέδειχται. Διὰ ταῦτα χαὶ
προστατεῖν μοχαστηρίου ἀστιχοῦ ἀναγχάζεται μὲν
οὐ χαταπείθεται δέ * xal ἄρχειν τῆς Νιχομηδέων 'Ex-
χλησίας ὑπὸ τοῦ τηνιχαῦτα προέδρου προτρέπεται
μὰν, οὐ συνέρχεται δέ, φεύγων τὸν χλῇρον ὁ τούτου
ἄξιος, xal τὸ τῆς ἱεραρχίας ὕψος δεδιὼς ὁ τὴν
ἀρετὴν μετέωρος. Διὸ xai πρὸς τὴν φίλην αὐτῷ
ἡσυχίαν ἐπάνεισιν, χάχεξ χαθιστᾷ μνήμης ἄξια,
πτωχῶν προϊστάμενος, ἀδιχουμένων ὑπερασπιζό-
μένος, θλιδομένους παραμυθούμενος, xal θλίψιν

otav βούλγῃ, πιεζομένους θεραπεύων, τοῦτο μὲν. Sub

Ὑλώστης καὶ μέλανος, ἐπεὶ μὴ εἶχεν ἄλλῳ τινὶ φαρ-
μάχῳ ἐπαμύναι τῷ προσιόντι, καὶ ἴσχυέν γε τὸ γράμ-
μα ὡς δῶρον αἰδοὶ τοῦ ἀνδρὸς, κάμπτων πρὸς ol-
κτον τὸν ἐλεεῖν δυνάμενον.

x'. Τοῦτο δὲ xai ἐξ ὧν εὐπορεῖτο ἡ χεὶρ ἐπιδιδόναι,
πληρούντων αὐτὴν τῶν χαλῶς τὰ ἐνόντα χενούντων

quod ex quo cum civibus versari cepit, totas refor-
mavit familias, et ad virtutis cultum convertit. Qua
ratione? inquies. Jurandi consuetudinem exscinden-
do communi notoria sua lingua: reprimendo corpo-
ris ornatum superfluum, sua ornatissima doctrina,
dissertatione morali inculcando amorem pauperum,
unde largitiones pecuniarie et eleemosynarum dis-
tributiones publice, per loca in quibus exerce-
batur ; ad lectionem denique piam et ad quidquid
est bonorum operum inducendo, idque in pressura
et fatigatione, diu noctuque laborans, vigilans, dis-
currens, ut accepta ab amicis cognatisque ho-
pitalitatis solatia equaret tolerantia erumnorum,
ipso opere cum Apostolo protestans: Casífigo cor-
pus meum et in servitutem redigo; ne posteaquam
aliis predicavero, ipse reprobus efficiar δ.

19. Sustulerat ergo publicum regnatrici civitati
signum, habens sermonem, cui vita congrua pre -
beret testimonium : adeo ut, ex ipsa vili abjecto-
que habitu videntibus esset ad virtutem hortator.
Quod si, quia urbanus erat, suavitate quadam con-
diebat dictionem, ut se aptaret audientium genio ;
consideretur fructus, et non vituperabitur modus .
Quis autem iste? Peccantium resipiscentia et
seculo renuntiantium multitudo. Primus namque et
solus, ut si dicam, iuit, qui generi nostro, eisque
qui extra illud erant alas addidit ad virtutem, nos-
que ad amorem perfectionis induxit (11). Propterea

( instanter rogatus urbani cujusdam monasterii

prefecturam suscipere, omnino renuit, et ab 60
qui tunc erat patriarcha (12) δὰ Nicomediensium
Ecclesiam regendam invitatus obsequi noluit. cle-
ricatum fugiens, quo erat dignissimus; et hierar-
chicum formidans fastigium, qui solam suseipie-
bat virtutem. Revertit autem ad dilectam sibi so-
litudinem, et ibi res fecit memoria dignas, pauperes
defendens, injuste oppressos propugnans, tribule-
tos conselans, et quamcunque afflictionem patien-
tibus subveniens ; idque vel sermone vel epistola
propter viri reverentiam, instar muneris efficax ad
flectendum eum qui poterat misereri.

20. Ex iis φῃ ad manum erant replentibus eam
illis qui substantiam suam credebant bene exhau-

ἐπὶ μεθέξει τῶν ἀχενώτων καὶ αἰωνίων. Et δὴ μηδ᾽ D riri, propter desiderium inexhaustorum seterno-

* I Cor. ιχ, 27.

NOTE.

(11) Michael in Vita S. Theodori ista explicat :
* Plato sanctissimus Theodori nostri avunculus, iis
quibuscum ageret gratissimus, multos ad coelestis
philosophie studium pellexit: imprimis autem egre-
gium hunc Theodorum, suum ex sorore nepotem,
qui et ipse jam dudum per se ut dicitur, ceperat
philosophari. Quin ipsos quoque Theodori paren-
tes et fratres, Josephum et Eutymium, cum parva
sorore, et suos ipsius fratres adjecit Plato, qui nu-
mero item tres erant. Hos omnes tanquam ex com-
posito communi vit? caelibem aateponentes, de-
ducit ille secum et disciplina imbuit preestantiore.
At illi confestim ei opes et divitias et ceteras fa-

cultates pauperum sinibus ingerunt, servos innu-
merabiles in libertatem vindicant, Deumque secuti
ac ducentem Patrem, Byzantium reliquunt. « Hec
ibi: que sub Leone Chazares copta, sub [rene
peracta sunt, quando pariter omnes ad Sacudionis
monaslerium secessere, ut mox sequenti capite
dicetur. . .

(12) S. Tarasium CP. patriarcham intelligo : qui
cum piissima Irene orthodoxiam restituit, dabat-
que operam ut Ecclesie que sub Iconomachorum
tyrannide, vel, episcopis orbate moerebant, vel
hereticis traditas, lupos pro pastoribus alere cogeban-
tur, his ejectis, legitimos et orthodoxos sortirentur.

833

S. THEODORI STUDIT/E

824

rumque bonorum satagebat largiri, ut poterat, aut A ἑτέρῳ. παραχλήσει ἐξαίρων τὸ ἄλγος, καὶ μαχρο-

saltem consolapndo dolorem eximens, exasperatum
morore animum leniebat prolixiori confabulatione.
Quid mirum ? Poterat cum venerando Job dicere :
Salvum faciebam egenum de manu violenti, et or-
phanum cui non erat adjulor : benedictio perituri
super me veniebat, et cor viduz consolatus sum :
causam, quam nesciebam, diligentissime investiga-
bam ?. Quapropter agnoscebatur ut pater, lauda-
batur ut protector, benedicebatur ut curator, vi-
sebant, occurebant, suscipiebant eum tam qui so-
litariam quam qui communem profitebantur vi-
tam (13) ; et ultra que incolebat loca differebatur
ejus fama, cum in omnium ore esset Plato, velut
res maxima atque dignissima : quem profecto nec

τέρᾳ διερωτήσει ἀπαλύνων τὴν τραχυνομένην xap-
διαν τοῦ κάμνοντος. Τί θαυμαστὸν πρὸς ταῦτα, καὶ
αὐτὸν μετὰ τοῦ ἀοιδίμου Ἰὼδ ἐχεῖνα λέγειν “ Δι-
ἐσωσα πτωχὸν ix χειρὸς δυνάστου, xat ὀρφανῷ
οὗ οὐχ ἦν βοηθὸς ἐδοήθησα, στόμα δὲ χήρας με
ηὐλόγησεν, δίχην δὲ ἣν οὐχ ἤδειν ἐξιχνίασα * dv
ἕνεχεν xai ὡς πατὴρ ἐγνωρίζετό, xai ὡς προστάτης
ἐμεγαλύνετο, xal ὡς χηδεμὼν ἐμαχαρίζετο, ὁρώμε-
νος, ἀπαντώμενος, ξενιζόμενος, παρὰ μονασταῖς,
παρὰ μιγάσιν, εἰς τὰ ὑπερέχεινα ὧν ἠσχεῖτο τόπων
τῆς περὶ αὐτοῦ φήμης διαδραμούσης, καὶ πάντων
τὸν Πλάτωνα ἐν ταῖς ἑαυτῶν γλώσσαις, ὡς μέγα τι
xal ἀξιάγαστον χρῆμα, ἐπιφερόντων * ὅν καὶ ὁ μέλ-
λων χρόνος εὖ οἶδ᾽ ὅτι οὐ σιγήςειεν, εἴπερ ἀρετὴ

futura silebunt tempora, oum virtus res eit immor- p πρᾶγμα ἀθάνατον.

talis.

CAP. IV.

ΚΕΦΑΛ. Δ΄.

Praficitur Sacudionis monasterio Plato, et pro veneratione sanctarum imaginum agit in concilio.

21. Nunc commemoranda nobis venit Christianis-
Bima Irene, pacifica, juxta sui nominis etymon, im-
peratrix ; in qua hoc preter alia laudendum venit,
quod sub ea sit aperta janua volentibus vitam
monasticam amplecti, ante hac regnantibus impiis
haud minus clausa sub ethnicis erat ad Christia-
nismum. Tunc universa nostra familia renuntia-
vit seculo: tuncceleberrimus Pater noster post quie-
tem solitudinis suscepit prelaturam : suscepit, in-
quam, nec volens nec cupiens (quomodo enim, qui
maximas fugerat, dignitatum minimarum desiderio
teneretur?), sed partim consanguineorum precibus

κα΄, "AAA ἧχεν ἡμῖν dj χριστοφόρος Εἴρήνη, fj φε-
ρωνύμως βασιλεύσασα, ἐν 7j μετὰ τῶν ἄλλων καλῶν
xal ἡ τσῦ μονάζειν παντὲ τῷ βουλομένῳ ἠνέῳχτο
θύρα, πάλαι ὑπὸ ἀσεόοῦς βασιλείας χκεχλεισμένη,
καθάπερ ὑπὸ ᾿Βλληνιζούσης το Χριστιανίζειν, ᾿Εντεῦ-
θεν ἡ περὶ ἡμᾶς μὲν πανέστιος ἀποταγὴ, τοῦ δὲ
πανεσφήμου Πατρὸς ἡ μετὰ τὴν ἡσυχίαν ἡγεμονία,
οὐ βουλομένου μὲν͵ οὐδὲ ὀρεγομένου ἄρχειν (πῶς γὰρ
ἂν ὁ τὰς μεγίστας φυγὼν ἐρχὰς ἐφέσει τῶν ὑφειμέ-
νων ἡλίσχετο) ἀλλὰ τὸ μὲν χαταχλασθεὶς ὑπὸ τοῦ αἵ-
ματος (εἰρήσεται γὰρ τ᾿ ἀληθὲς, εἰ καὶ τραχύτερος
ὁ λόγος), τὸ δὲ xal ἐλπίσας τὴν αὐτὴν ἴσχειν ἧσυ-

emolliius (dicam enim quod res est, etsi paulo id χίαν, κἂν τῇ ἡγεμονείᾳ, ὅπερ οὐχ οἷόν τε. Οὐδὲ γὰρ

inconcinnius videatur), partim confidens, quod vel
in ipsa prefectur& posset pristinam quietem con-
. servare : sed hoc nequaquam ut sperabat obtinuit;
'" mulie enim tentationes ei ex hoc capite provene-
runt: a quibus vero et per quos ee fuerint susci-

ζητήσας εὖρε τὸ ἐλπιζόμενον * κἀντεῦθεν αὐτῷ ot πολ-
λοὶ πνεύσαντες πειρασμοί * τὸ δὲ ὑφ᾽ ὦν xal δι᾽ δῦς,
ἀφίημι λέγειν, αἰδοΐ τῶν προσώπωτ, πλὴν ἕλχει βίον
ὀδυνηρόν τε χαὶ ἀνώμαλον, καὶ τῆς οἰκείας ἕξεως
ἀναυμόδιον.

tete, personarum respectu dicere pretermitto? hoo “ἰδοΐωτῃ signilieo, guod vitarh molestiis plenam

& suoque instituto et proposito alienissimam: duxerit.

22. Quid autem fecit generosi animi rectique
consilii vir? Postquam δὰ prelaturam raptum se
vidit, neque eam effugere (quamvis de hoc sepius
deliberaret) citra periculum posse ; quemadmodum
gubernator prudens, in medio circumstrepentis
procelle constitutus, omnem animi torporem a se
excussit: et. mentis oculos sursum attollens, in-
veatigare coepit vivorum sanctorum vitas, non ad
recentia exempla respiciens (hec enim plerumque
distorta confusaque sunt), sed ad archetypam apo-
stolicze vite imaginem, quod facere oportet omnes
eos qui perfectae virtutis simulacrum exprimere in
se cupiunt, et vitam volunt ad similitudinem Pa-
trum alque ad salutem inatituere.

23. Primum autem hoc fecit, οἱ quidem admo-

" Job. v, 13 ; xxix, 12, 16.

e

χβ΄. ᾿Αλλὰ τί ποιεῖ ὁ γενναῖος ᾿ἠκεῖνος € ὄντως χαὶ
εὐθύδουλος ; ᾿Επειδὴ ἑώρα ἑαυτὸν ἑαλωκότα τῇ Ὑπρο-
στασίᾳ, καὶ φυγεῖν ταύτην οὐχ ἀχίνδυνον, χαΐπερ
πολλάχις βουλευσάμενος, οἵά τις οἱἰαχοστρόφος, ἐν
μέσῳ κκύδωνος περοιζέοντος, τὸ τῆς ψυχῆς ὀχνῶδες
ἀποσεισάμενος, καὶ τὸ τῆς διανοίας ὄμμα ὑψιφρό-
νως ἀνατείνας, ἰχνηλατεῖ λοιπὸν τοὺς τῶν μαχαρίων
ἀνδρῶν βίους * οὐ πρὸς τὰ προσεχῇ παραδείγματα
βλέπων, ἐπεὶ λοξᾷ xa! συγχεχυμέλα, πρὸς Oi τὴν
ἀρχέτυπον εἰχόνα τῆς ἀποστολικῆς ζωῆς ἀποσχο-
πῶν (ὃ δεῖ πάντας τοὺς τῆς ἀρετῆς γραφέας ποιεῖν,
εἴγε μέλλοιεν Πατροείκελον xai σωτήριον τὸν ixo-
τῶν βίον ἀπεργάζεσθαι), πρῶτον τοῦτο πο'εῖ, xoi
λίαν νεανιχῶς,

x. Εἰς τὰς τοῦ μεγάλου xa.

θεοφόρου βασιλείου

NOTE.
(13) Grece μιγάδες. Sirletus conjugatos vertit, et μονασταῖς, monachis, eos opponit.

825

ORATIO XI. — LAUDARIO S. PLATONIS HEGUMENI.

836

νομοθεσίας εἰσελθὼν, ὡς ἐν παραδείσω, xal εὑρὼν À dum strenue. In magni atque divini Basilii Re-

ἐναντιουμένην τῇ μοναδιχῇ πολιτείᾳ τὴν ἀνθρωπίνην
. - - , ^ 7 .

συνήθειαν, πρὸς τῷ τοῦ θήέλεως ζώῳ δούλαις τὰ
χοινόδια διοιχούμενα, κἀντεῦθεν πολλὰς τὰς ἀτοπίας
τιχτομένας, μείζους ὃὲ τὰς ψυχικὰς ζημίας ὑφιστα-
μένας, ὅρα τί ἐργάζεται. ᾿Επερωτήσεσι πρότερον
1 MJ ^ T ^p * iA DJ φ 4
χρησαμένος παρὰ τῶν εὖ εἰδότων, ὡς ἂν μὴδε αὐτὸ
τὸ χαλὸν ἀδασάνιστον εἴη (τῆς γὰ αὐταρεσχείας
πόῤῥω νεύων, οὐκ ἦν τι, ὃ μὴ συμθουλίαις διεπρατ-
πετοὶ, χαινοτομεῖ τὰς ἐχνόμους παραδότεις ὡς φι-
λοχάχους αἱςέσεις, καὶ χαθιστᾷ τὸ ἑαυτοῦ μοναστή-
δῖον ἄτερ δούλων, ἔξω τοῦ θήλεως ζώου δίχα ἐμ-

- Md ^ [4 4 ,
ποριχῖς ἄλλης προσόδου, ἅτινα χαπηλιχὰ χέρδη ὁ
αὐτὸς θεῖος Βασίλειος ὀνομάζων, φευχταῖα εἴρηκεν.
Γίνεται δὲ d χατόρθωσις οὐχ ἀμογητὶ, ἀλλὰ γὰρ καὶ
λίχν περιστατιχῶς ἐχ τῶν ευνασχουμένων ἀηθῶν
ὄντων, xai ix τῶν ἔξωθεν ἀντιπραττόντων τῷ ἀγαθῷ
σχοπῷ, οὐχ ὀλίγων ὑπαρχόντων. Καὶ οὐ θαυμαστόν "
ἐπεὶ μηδὲ συνήθειαν περικχόψαι τῶν ῥᾷάστων καὶ
* - b Ϊἦ , - -
εὐπετῶν, μηδέ τι ἀνεπίφθονον τῶν ἐπαινετῶς ἑλου-
μ v 3. T "2 L4 L4 ^ , 5
μένων. "Ap' οὖν οὐχ ὑπερανεστώσης διανοίας ἀποῤ-
ἐπιόλαδοῦς παραδόσεως, xai τοιοῦτον
προθεῖναι ἑαυτὸν ὑπόδειγμα καλὸν τοῖς βουλομέ-
νοῖς μὴ μόνον ὀνόματι, ἀλλὰ καὶ πράγματι μονάζειν,
χαὶ οἰκεῖον τῷ βίῳ καὶ τὸ ἔργον ἔχειν. Πῶς γὰρ ἂν
* * . * ' ^N P

μοναστὴς ἀληθινὸς, ὁ δεσποτείας φόδον δούλοις ἐπ-

φαγῆνα!

ἀνατεινόμενος ; ἢ πῶς ἀγοΐτευτος τὴν ὅρασιν ὁ ix
ὑπουργικοῦ θήλεως
ἀσχητὴς χαθυπηροετούμενος ; ὅπουγε xal τούτου Éx-
τὸς ὑπάρχων, τῷ ἐμφυλίῳ πολέμῳ συνδέόδηχεν ἁλί-
σχεσθαι. Ἥψατο τοιγαροῦν ὁ ζῆλος τῶν ἐγγύθεν,
xxi μετέλαδον τοῦ ἀγαθοῦ οἱ φιλόθεοι πόῤῥωθεν,
χἀχεῖνος τὸ χλέος διαιωνίζον ἀπηνέγκατο. Εἰ δὲ καὶ
ἄλλον ἔσχεν συναγωνιστήν τε χαὶ συλλήπτορα, φημὶ

θεωρίας τοῦ συνόντος αὐτῷ

δὴ τὸν ταῦτα λέγοντα χαὶ γράφοντα, τῷ Πατρὶ τὴν
χάριν ἀνεχτέον “ παιδὶ Ὑχρ προσέχει τὸ πάντα πα-
-^ Py» δ ' e δι 3 ,. “-.
τρώζειν, χαὶ ὅλον ἑαυτὸν ἐμπαρέχειν τῷ γεννή-
τορι.

χδ᾽, Ἔπειτα πεοιστέλλει ἑαυτὸν dx τῶν Ey Age.
προόδων, ἐχ συνουσίας ἀγχιστευὄντων, b. σύνδιατρι-
Οἷς ἀρχόντων, εἴσω τῆς πνευματιχῆς αὐλῆς ἔρηρι-
“μένον ἔχων τὸν πόδα " ἐπιστατεῖ τοῖς λογιχοῖς θρέμ-
μᾶσι, διατρέφων διδασχαλίας πόᾳ, xal ναματίζων
χατηχήσεως ῥείθρῳ" ἐξ οὐ τί γίνεται ; Εὐθαλεῖ ἣ
Aía, αὔξει τὸ ποίμν!ον, γίνεται περιδόητον, δοξάζε-
ται ὁ ἅγιος Θεὸς, παρ᾿ οὗ πᾶν ἀνθρώποις τὸ xatop-
θούμενον. ᾿Αλλ᾽ οἷόν με ἐν μέσῳ τῶν εἰρημένων λα-
4 ^ ^ - bd -
θὼν μικροῦ δεῖν παρέδραμεν | "Hóv χρατησάσης τῆς
εὐσεόοῦς Εἰρήνης, καὶ πολλῶν λόγων βαλλόντων xol

gulas, velut in paradisum ingressus, et inveniens
monastica conversationi contrariam esse consue-
tudinem humanam, qua inductum erat, ut propter
feminei generis animalia ancille in monasteriis
habitarent (14), unde multa proveniebant incom-
moda, et plures quoad spiritum molestie, vide quid
egerit. Auditis peritiorum sententiis, ut ne ipsum
quidem bonum temerarie ageret (procul enim re-
motus ab arrogantia, citra consultationem faciebat
nihil), abscidit illegitimas traditiones velut pesti-
feras, hereses, suumque monasterium habendum
constituit absque mancipiis, absque feminei sexus
animalibus, absqueomni alio mercatorio proventu
qua cauponaria lucra idem divinus Basilius ap-
pellans, fugienda esse dixit. Inductaest autem hec
reformatio haud sane facile, sed perquam egre
tum propter cohabitantes inexpertos, tum propter
externos bone isti intentioni repugnantes : qui non
erant pauci. Nequeid sane mirum; quia non est
facile aut expeditum consuetudinem exscindere,
neque invidia carent preclari conatus. Nunquid
enim priecelse mentis est recedere ἃ noxia tradi-
tione, seque ipsum ponere in exemplum bonum,
volentisolitarie vivere, non solum nomine, sed etiam
re, et professioni congruum opus habere ? Quo-
modo autem vere solitarius erit, qui dominationis
mancipiis incatit ? Quomodo castos habebit oculos
ascetes ille, qui mulieris sibi cohabitantis utitur
ministerio ? cum etiam contingat aliquos, extra hoc
discrimen positos, capi. Accensa est ergo vicino-

C rum emulatio, et ad longius positos Dei amatores

participatio boni inventi pervenit ;ipse vero eternam
sibi comparavit gloriam. Quod si alium habuit con-
silii atque laboris socium, ipsum qui hec dicit et
scribit, omnis ad Patrem referenda est gratia : de-
cet enim fllium in omnibus assimilari patri, seque
totum formandum tradere genitori.

᾿ £4. Postea sequestravit se ab urbanis circuitignf-

bus, 8 conyersatione habitantium civitates, & fami-
liaritate virorum priieipum, iutra. gpiritualem au-
lam fizum retinens pedem ; ubi rationali intende-
bat gregi, pascens eum dootrinte gramine, et po-
tans flumine instructionis. Unde factum est, ut
fecundo germine proliflcaret Lis, grex augeretur
et celebris fleret, Deus autem, ut sanctus, lauda-

ἢ retur, ἃ quo hominibus omne bonum provenit. Sed

quale illud est quod in medio dicendorum latens
parum abfuit quin preterirem. Cum jam regnaret

NOTE.

(14) Greece est πρὸς τῷ τοῦ θήλεος ζώῳ δούλοις
τὰ χοινόδια διοικούμενα, et infra καθιστᾷ τὸ ἕξαυ-
τοῦ μοναστήριον ἔξω τοῦ θήλεος ζώου, qua Sirletus,
long:ssime aberrans ἃ mente auctoris, sic Latine
reddidit. Cum feminarum canobia gubernarentur
a servis maribus, et inlra, suumque monasterium
constituit remolis servis ac mulieribus. Existimo
levi correctione fieri posse, ut et feminas remo-
visse a suo monasterio sanctus intelligatur, et
enimalia quorum causa illa adhibebantur ; et hanc

esse mentem genuinam auctoris, qui de mulierum
cenobiis nec cogitavit quidem cum hec scriberet,
patebit examinanti. Ergo τὸ τοῦ θήλεος ζῶον in-
telligo femini sexus animalia, vaccas, oves, capel-
las et queetiam in monasteriis aluntur ad feturam,
itemque ad lactis et casei proventum : atque pro
δούλοις, lego δούλαις. quod autem διοικεῖν non so-
lum Bübernare, Bed etiam habitare significet, palam
θεῖ, tasimulo ostera hic consequenter minus apte
κα e.

821

pientissima Irene, et circa questionem de veneran- A

dis imaginibus in utramque partem multa jacta-
Tentur, ante multos et cum paucis libere veritatem
profitetur; pugnat quantum potest contra Icono-
machos. Quamvis enim non esset dogmaticus, sed
simplici uteretur sermone ; eum tamen habebat co-
piosum (juxta nominis sui,a latitudine sumpti,
proprietatem) οἱ persuasioni perquam idoneum.
Cujus rei argumentum est, quod in ea que ad san-
ctos apostolos coacta est synodo (15), ab eo qui
tunc erat patriarcha electus ipse sit, qui poneretur
in cothedra metropolis omnium illustrissime, et
sicut antea non timuerat minas faventium heresi,
sie neque tuno formidavit prohibitionem incursum-
que ordinis militaris, quando is impetum fecit in
magnum illud templum, insanis clamoribus patriar-
che obstrepens, et pseudosynodum laudans olim
adversus imagines habitam. Paulo post, cum dis-
solutus esset cotus ille, pro veritate stabilienda
collectus, evasit imperatrix, velute medio leonum,
facta, ut sic loquar, circa sanguinem martyr ; et
hegumenus noster patriarcham secutus, propter

S. THEODORI STUDITAE

828

βαλλομένων περὶ τῆς τῶν σεπτων εἴχόνων ὁποθέ-
σεως, παῤῥησιάζεται πρὸ τῶν πολλῶν καὶ σὺν ὀλί-
γοις τὴν ἀλήθειαν, μάχεται τοῖς εἰχονομαχοῦσιν χαθ -
ὅσον οἷόν τε, ἐπεὶ μηδὲ δογματικὸς ἦν, ἀλλ᾽ ἁπλοῦν
μὲν τὸν λόγον, εὐρύχωρον δ᾽ ὅμως φερωνύμως καὶ πει-
θήνον [f. πειθανὸν)] ἔχων. ᾿Απόδειξις τῶν εἰρημένων, τὸ
ἐν καθέδρᾳ μητροπόλεως τῶν ἐπιφανῶν, ἐν τῇ χατὰ
τοὺς ἁγίους ᾿Αποστόλους συνόδῳ, παρὰ τοῦ τηνιχάδε
προεδρεύοντος χατ᾽ ἐχλογὴν τεθῆναι τὸν ἄνδρα, οὔτε
πρότερον πτοηθέντα τὰς ἀπειλὰς τῶν αἱρετιζόντων,
οὔτε τηνιχαῦτα ὑποπτήξαντα τὴν ἀποτροπὴν xai
ἐπιδρουὴν τοῦ στρατιωτικοῦ τάγματος, ἡνίκα ὥ»-
μησεν πρὸς τὸν μέγαν νεὼν, καταδοῶν τοῦ προ ἐδρου
xai ἀνευφημῶν τὸν χατὰ τῶν σεπτῶν εἰχόνων ψευ-
δοσύλλογον. Καὶ μιχρὸν ὕστερον, ὁπότε διελύετο τὸ
τῆς ἀληθείας ἄθροισμα, καὶ ὡς ix μέσου λεόντων ἣ
βασίλισσα ὑπεξήει, ἄνευ αἵματος, ὡς εἰπεῖν, δειχθεῖσα
μάρτυς, xxl ὁ ἡμέτερος χαθηγητὴς τῷ ἀρχιερεῖ συν-
ἐπόμενος, οὐδὲν ἐπὶ τοῖς τετολμημένοις ἐδεδοίκει -
μικρὸν γάρ ἐστι τὸ ἐν τῇ Νιχαέων συνόδῳ ἐχ δευτέ-
pou εὑρεθῆναι, διὰ τὸ ix μέσου τότε γεγονέναι τὸν
ἀτίθαθον λαὸν xxi ἀτεράμονα.

e& que fuerant audacter designata non fuit perterritus : moxque inventus est in secunda Nicena sy-
. nodo, quia dissipata tunc fuit plebs illa tumultuosa et pervicax.

25. Postquam hac sio gesta οἱ orthodoxie tro-
pheum erectum fuit; δὰ suum monasterium re-
vertit beatus, exercende preelature vacans: ubi
prolapsus in morbum, qui mortis indicia pre se-
ferebat (16), ac velut insperato gavisus lucro, re-
giminis onus in nos transfert, nec dignos quidem
qui ab ipso regeremur. Invenit ergo concupitam
humilitatem, accepit inducias molestiarum, libera-
tus est a circumdantibus se vexationibus, apparuit-
que idem qui antea necpecunis, nec possessionum,
nec negotiorum appetens, cum jam non haberet in-
. vidia amplius occasionem obnubilandi radios vir-
tutis ejus. Nam et viri justi tentantur, ut ex ipsa
malorum tentatione auro similiores evadant quoad
animam, reoteque incedentes non labascant, et di-
scant quidquid & se bene geritur esse ex Deo.

χε΄, Ἐπειδὴ δὲ ταῦτα οὕτω xal τὸ τῆς ὀρθοδοξίας
τρόπαιον ἐχρατύνθη, ἐπανῆχεν ὁ Πατὴρ εἰς τὸ οἷ-
χεῖον φροντιστήριον, ἐχόμενος τῆς προστασίας - xal
βληθεὶς νόσῳ, ἀπόγνωσιν ζωῆς ὑποδηλούσῃ τῷ ἐρ-
μαίῳ τῆς ἐπιθυμίας, μετατίθεται τὴν ἀρχὴν ἐφ᾽
ἡμᾶς, τοὺς μηδὲ τοῦ ἄρχεσθαι ἀξίους. Εὑρίσχει οὖν
τὴν ποθουμένην ταπείνωσιν, λαμδάνει ἀναχωχὴν
τῶν λυπηρῶν, λύεται τῶν συνεχόντων ἐπηρειῶν,
ὀφθεὶς οἵος ἦν τὸ πρότερον, ἀφιλάργυρος, ἀφιλοχτή-
μων, ἀφιλοπράγμων, τῆς δυσμενείας οὐχ ἐχούσης
χώραν ἔτι συννεφεῖν τῆς ἐχείνου ἀρετῆς τὴν ἀχτῖνα "
πειράζονται γὰρ xat δίχαιοί, ὡς ὃν τῇ πυρώσει τῶν
λυπηρῶν χρυσοειδέστεροι tà; ψυχὰς γένοιντ᾽ ἂν
xai μὴ ὑπολισθαίνουσιν εὐθυποροῦντες, ὡς ἄν υά-
θόιεν παρὰ Θεοῦ αὐτοῖς εἶναι πᾶν τὸ κατορθού-
μενον. | ""

NOTE.

(15) « Anno 6 imperii Constantini et Irenes, die
17 Augusti, indictione 9, anno Chrisü 785, ce-
pta illa synodus. Sed scholariorum et excubitorum
copie, nudatis gladiis, impetum in eos fecere ;
mortemque tam ipsi patriarche, quam orthodoxis
episcopis, et monasteriorum prepositis inferre
minati sunt. » Ita Theophanes. Patriarcha erat S.
Tarasius, in cujus Vita 25 Februarii, num. 17,
eadem latius dicuntur. Hallucinatus est autem in
signiter Sirletus, quando pro Constantinopoli que
hic μητρόπολις τῶν ἐπιφανῶν dicitur, id est illu-
strium urbium metropolis, finxit ucrbem metropo-
litanam Epiphanorum, in quas synedus convocata
fuerit. Nequein hoc tantum hallucinatus est nimis
festinus interpres : 86] semel sibi imaginatus pseu-
dosynodum aliquam, in qua non ad dicendum e
cathedra honorifice invitatus, sed ad disputandum
fuerit insolenter provocatus Plato; consequenter
de Platone dicit, adversus presidem clamavisse,
et vituperasse impiam synodum: cum ἀνευφη-
μὲν significet contrarium, idque dicatur de milti-

bus laudantibus pseudosynodum, habitam sub Co-
pronymo. Huic autem principio consona sunt que
sequuntur cetera. Copta ea synodus 8 Kalend.
Octobr., indict. 11, anno 787., desiit 3. De ea Mi-
chael in Vita Sancti Theodori : « Convenerunt ex va-
riis Patres trecenti numero et quinquaginta, inter
quos adíuit et Plato: » et subscribit ipse, Πλάτων
ἡγούμενος Σαχουδιῶντο. Plato hegumenus, seu pre-
positus Sacudionis. De hoc monasterio ista haben-
tur in Vita S. Theodori: «Cum agrum quemdamex
suis Boscycium nomine ad sacram mansionem ab-
dicasset, cui et oratorium inerat Sacudionis cogno-
mento, illuc omnes quos ante retulimus, se una
recipientes, Deo promissa reddere et implere pro-
perabant. » Describitur dein amoenitas loci ia olive
inter arbores, aquas, et campos siti: nec procul
videtur Constantinopoli abfuisse.

. (16) In eadem Vita dicitur extrema sibi instare
simulasse, et sic, conspirantibus suffragiis, Theo-
dorum electum fuisse.

ΚΕΦΑΛ. E.

ORATIO XI. — LAUDATIO S. PLATONIS HEGUMENI.

830
CAP. V.

Qu? passus sit Plato ob reprehensum Constantini et Theodotes adulterium.

χζ΄. Ὁ μὲν οὖν τῆς χαθηγήσεως τρόπος, ἤδη πεπέ- αὶ

pactac " τρέψομαι δὲ τὸν λόγον ἐπὶ τὸ διαδοητότερον.
᾿Αλλ᾽ οἴμοι ἱ στένειν πάρεστιν, ὁρμωμένῳ μὲν τ᾽ ἀλη-
θῇ φρᾶσαι, ἀναινομένῳ δὲ τὴν διήγησιν φειδοῖ τῶν
δεδραχότων * Ὅμως ἐπεὶ μὴ οἷόν τε ἄλλοις φανερῶσαι
τὰ χρυόῆναι μὴ ὀφείλοντα, καίπερ πανταχοῦ διαθρουλ-
λούμενα, ἐπὶ τὴν δίίλωσιν ἐλεύσομαι " οὐ θριαμεύ-
ξιν τοὺς δράσαντας βουλόμενος, ὅσον στηλογραφῆσαι
τὴν ἀρετὴν τοῦ ἀειμάχκαρος. Οὐαί σοι, πόλις, φησὶν,
ἧς ὁ Ὀασιλεύς σου νεώτερός ἐστιν, τῆς Γραφῆς πά-
λαι μὲν ἀχήχοα,͵ νῦν δὲ ἐν πείρᾳ γεγένημαι. Κωνσταν-
τῖνος, ὁ τῆς Εἰρήνης ῥάδαμνος, οὗ d πίστις μὲν
ὀρθὴ ix μητρικῆς εὐσεδείας ἐσφραγισμένη, ὁ βίος δὲ
σχαμθὸς ἐξ αὐτοχρατορικῆς ἀχολασίας οἰστρηλατη-

μένος " ἄρτι γὰρ χρατήσας ἐν νεαζούσῃ ἡλιχίᾳ, ὁμοῦ

μὲν τῆς μητρῴας αἰδοῦς xal φυλαχῆῇς ἀφηνιάσας, Β

ὁμοῦ δὲ τῶν τοῦ Θεοῦ νόμων ὑπερφρονήσας, ἐχῦα--
λὼν τὴν νομίμως αὐτῷ συναφθεῖσαν γυναῖκα, μοι-
χεύει χατὰ τὸν Ἡρώδην. ᾿Αλλὰ τίνος ἕνεχεν ἣ ἵστο-
pía; Ὅτι τοῦ Προδρόμου ὁμόζηλος xai ὁ ἡυέτερος
χαθηγητὴς πεφανέρωταί πως, πάντων σχεδὸν συν-
ελθόντων τῇ παρανομίᾳ, μόνος, ὡς εἰπεῖν, οὗτος σὺν
τοῖς ἑαυτοῦ παισὶν εἴτ᾽ οὖν φοιτηταῖς ἀχλόνητος δια-
μένων, ὑπὲρ οὐ ὅσα xai ἡλίκα Ov ὅλου ἔτους τὰ
ἀγωνίσματα, ἀκοαὶ ἐπ’ ἀχοαῖς, ἀπειλαὶ ἐπ᾽ ἀπειλαῖς,
μαστίγων, ἐξοριῶν, ἀχρωτηριασμῶν.

26. Quomodo prelaturam gesserit sanctus Plato
jam dicendo absolvimus: quare ad id quod celebrius
fuit orationem convertamus. Sed hic prope adest
ut ingemiscam, veritatem quidem picere aggre-
diens, invitus tamen rem ut acta est narrans, dum
lis parcitum cupio qui ipsam egerunt. Quando ta-
men possibile non est aliter manifestare ea que
min'me occultari debent, quoniam ubique vulgata
jam sunt, exordior ipsa hic describere ; non ut iis
qui impliciti fuere insultem, sed ut beati virtutem
depredicem. V tibi, terra, inquit ille, cujus rez
puer est 81 quod autem olim ex Scripturis audivi,
nunc ipsa didici experientia. Constantius, Irenes
surculus, cujus recta quidem ex materna pietate
fides fuit, vita autem depravata, tanquem «ostro
stimulabatur imperatoria insolentia, cum in
etate admodum juvenili regnare coepisset, si-
mul et materne reverentie ocustodieque frenum
excutiens, et Dei legem contemnens, ductam leyi-
timis nuptiis conjugem repudiavit, et Herodis in-
siar moechatus est (17). Hoc autem quo spectet ?
Quia zelum Prodromi palam est imitatus Pater
noster; cumque fere omnes iniquitati consenti-
rent, solus ipse, ut sic dicam, cum pueris sui, seu
mavis flliis, inconcussus perstitit : quamobrem
qua et quanta non fuerunt per totum unum an-

num subeuuda certamina! rumores supra rumores, mine supra minas, verberum, ersiliorum, mu-

tilationum.

xL.'Qc δὲ οὐδὲν ἐντεῦθεν ἠνύετο τῶν σπουδαζο-
μένων τῷ Καίσαρι, ἐφ᾽ ἕτερον μέτεισι τρόπον * καὶ
ἣν τὸ μὲν δρᾶμα κατὰ τὸ ἀδόμενον ἑτέρων, dj δὲ
χεὶρ ᾿Αδεσσαλὼμ d) τοῦτο πραχτεύουσα. Ἴστε τοὺς
παρτπεμρθέντας μονάζοντας, xai τὰ σταλέντα γράμ-
ματα. Καὶ τέλος ἐπειδὴ χαὶ ταῦτα ἕωλα χαὶ ἀδέ-
62:2, τοῦ Πατρὸς τὰ δέοντα ἀντεπιφέροντος xal ἀντ-
επιστέλλοντος, ἡ ἀναχάλοψις τῆς βασιλικῆς μορφῆς,

οὐχέτ: γώραν ἔχοντος τοῦ προσωκπείρυ, φαίγεσθαι..᾿

᾿Αδάλε τὰ τότε γεγενημένα παρὰ τῶν σταλέντων
600 στρατηγῶν, ὡς ἐπὶ πολεμίων τινῶν πρὸς τὸν
ἄοπλον μοναστὴν τοῦ Χριστοῦ, xai μόνῳ τῷ θείῳ
γόμῳ φραττόμενον. Ἤρθη ποιμὴν ix μέσου, καὶ
διέσχορπίσθη͵ τὰ πρέδατα ἀπὸ τῆς ποίμνης " οἱ μὲν
ἐτύφθησαν, ἄλλοι ὑπερωρίσθησαν, ἕτεροι ἐδιώχθησαν,
καὶ τόγε ἔλεεινότερον, θέσπισμα βασιλικὸν ἀπροσδέ--
xtouc εἶναι πανταχοῦ τοὺς διὰ Κύριον δεδιωγμένους "
xai ὑπήχουσάν γε οἱ τῶν σεμνίων προϊστάμενοι,
xai σπάνιος ὁ ἀποτολμῶν εἰσδέξασθαι. xai Χριστὸς
ἐχάθευδεν, δι᾽ οὕς olócv τρόπους, δοκιμάζων τὰ γι-
Ἱνομενὰ, τῶν μὲν βασανίζων τὸν πρὸς αὐτὸν πόθον
εἰ ἐπιμένοιεν τῶν δὲ τὸ ἀπάνθρωπον οἰχτιζόμενος

ἐνεγχεῖν εἰς μετάμελον.

* Ecole. x, 10.

21. Cum autem sic nullatenus intentum suum

(, assequeretur imperator, ad aliud se convertit:

et erat quidem aliorum opus ; sed secundum illam
decantalissimam in Scriptur.s tragoediam, manus
Absalom faciebat omnia. Scitis submissos fuisse
monachos, scitis litteras scriptas. Cumque hsec
etiam inania et infirma esse appareret, Platone
quod equum erat manutenente et preferente, re-
velátus est tandem ipse imperator, qui sub perso-
na diutius .occulari-non poterat. Vah! ob ea que
gesta a duobus exercitawm üucibne, tanquam ad-
versus hostes quosdam missis, contra inernem
Christi monachum, et sola Dei lege defensum. Sa-
blatus est de medio pastor, et disperse sunt oves
gregis. Et alii quidem verberabantur, relegabantur
alii, osmteri persecutionem sustinebant ; quodque
mirabilius fuit, Caesareum edictum erat ne uspiam
reciperentur, qui talia patiebantur propter Domi-
num ; et edicto illi parebant praesides monasterio-
rum, adeo ut vix ullus inveniretur, qui auderet
prebere receptum. Christus autem dormiebat, ob
notas sibi causas; horum quidem in se probans
amorem, an esset constans, illorum vero miserans
inhumanitatem, ut eos ad poenitentiam provo-
caret.

εν ἢ

NOTAE.
(17) Copulavit sibi Constantinus illegitimo conjugio Theodoten cubiculariam, mense Augusto, in-

dictione 3, an. 795. Vide Theophanem.

κ΄

831

ἃ propriis membris, solusque derelinquitur, ani-
mam suam ponens pro ovibus suis, juxta Evan-
gelium, utpote vere pastor bonos. Violenta manu
ad Cesarem ducitur: resistit in faciem, audacter
dico, velut alter Joannes Christi prodromus, eo
solum excepto, quod hic suo ipsius, ipse alterius
ductu venit. O virilem animum ! Non est reveritus
majestatem imperii, non formidavit minas, non
est emollitus blanditiis, idque cum ex suo sanguine
esset mulier que Herodiadem referebat: sed im-
perterritus pronuntiavit, et non erubuit verbum
veritatis. Dixit Precursor Domini: Non licet tibi
habere uxorem Philippi fatris tui 9: similia illius
imitator dixit, ad eum qui similem se Herodi fe-
cerat, capite tamen minutus non est : noluit enim
imperator, quemadmodum predixerat, martyrem
facere, ad ultimum certamen voluntate promptum.
Cenfessorem tamen Christi fecit, etiam nolens,
veritatis thesaurum, ut maleflcum hominem, con-
cludens cellula, elavesque supra claves ponens,
et jubens per angustum foramen cibum ei preeberi
sio ut a nemine conspici posset, quem Christus
intuebatur.

29. Qui autem in his cooperabantur Cesari,
erant monachorum presides, quorum erubesco
proferre nomina. Carcer vero, o rem miseram!
carcererat, miserabile monasterium ipsius palatii
Echecolla dictum, custos carceris admirandus, ipse
qui mochos coronaverat. Heu me! exclamare lu-
bet cum Propheta, Periit sanctus de terra, et re-
ctus in hominibus non est 10. Quid nunc eum com-
memorem, qui sanctum custodiendum tradidit il-
licitarum nuptiarum conciliatori (18); sut eum
qui míssus ab imperatore prssumpsit innoxium
judicare ? Quid Episcopos dicam ἃ Cesare depu-
tatos, ut solo verbo consentire justum facerent,
eumque a carcere liberatum dimitterent res suas
pro arbitrio administrare? Quid denique subsan-
nantes ei ao detrahentes recenseam, sanguine
conjunctos et alienos, habitu similes et dissimiles.
O absurditatem | aut potius injuriam factam ve-
ritatil Delirio generosum virum arguebant, qui
adulterium volebant conjugium videri : sparge-
bant inani gloria duci pro Christo decertantem, ii
qui studio agendi loquendique ex voluntate Caesaris
exciderant Domini sui imperio. Sustinuit nihilo-
minus inhumanam temporis illius calamitatem
athleta Christi, solam intuens veritatem et retri-

? Marc. vi, 18. 1? Mich. vri, 2.

S. THEODORI STUDIT/E
28. Quid autem athleta Christi ? Avellitur sponte αὶ

832

xq. Τί οὖν ὁ τοῦ Χριστοῦ ἀθλητής; ᾿Αποτέμνεται
τῶν οἰχείων μελῶν ἐθελοντὴς, χκαταλιμπάνεται μο-
νώτατος τὴν ψυχὴν θεὶς ὑπὲρ τῶν προδάτων, κατὰ
τὸ Εὐαγγέλιον, ὁ ὡς ἀληθῶς ποιμὴν ἀγαθὸς, ἄγεται
ἐπὶ τὸν Καίσαρα ὑπὸ βριαροῦ χειρὸς, εἰστήχει κατὰ
πρόσωπον, εἰ xal τολμηρὸν εἰπεῖν, olov ᾿Ιωάννης ὁ
Πρόδρομος τοῦ Κυρίου, πλὴν ὅσον ὁ μὲν αὔτοχίνητος,
ὁ δὲ ἑτεροχίνητος. Ὦ τῆς ἀνδρικῆς χαρδίας [ οὐχ
ὑπέπτηξεν τῷ χράτει, οὐχ ἐνέδωχεν ταὶς ἀπειλαῖς
οὐκ ἐχαυνώθη ταῖς πειθανότησι, καὶ ταῦτα οὔσης
ἀφ᾽ αἵματος τῆς τῇ Ἡρωδιάδι ὁμογνώμονος " ἀλλ᾽
ἐφθέξατο ἀτρέμας, ἀλλ᾽ ὡμολόγησεν ἀνεπαισχύντως
τὸν λόγον τῆς ἀληθείας. Εἶπεν ὁ τοῦ Κυρίου Πρόδρο--
μος" Οὐχ ἔξεστίν σοι ἔχειν γυναῖκα Φιλίππου τοῦ
ἀδελφοῦ σου. Εἶπεν καὶ ὁ τούτου μιμητὴς τὰ ἐφάμιλλα
πρὸς τὸν Ἡρώδου ὅμοιον " καὶ τέμνεται μὲν τὴν xt-
φαλὴν οὐδαμῶς, ὅτι μηδὲ ἠδούλετο ὁ Καῖσαρ μάρ-
τυρα τελέσαι τὸν τῇ προαιρέσει ἀθλήσαντα, ὡς προ-
λαδὼν ἀπεφθέγξατο, ὁμολογητὴν δὲ Χριστοῦ χαὶ
μὴ βουλόμενος ἀπέδειξεν, καθείρξας ἐν οἰχίσχῳ τινὶ
ὡς κακοῦργον τὸν θησαυρὸν τῆς ἀληθείας, χλεῖς ἐπὶ
χλεισὶ θέμενος, xxl OU ὀπῆς τὴν τροφὴν πορίζεσθαι
χεχελευχὼς, πρὸς τὸ ὑπ᾽ οὐδενὸς ὁρᾶσθαι τῶν ἄλλων
ἁπάντων τὸν ὑπὸ Κυρίου ὁρώμενον.

χθ΄. Καὶ οἱ συναιθούμενοι τῷ Καίσαρι τῶν μονα-
στῶν οἱ προέχοντες, ὧν αἴσχυναίμην εἴπεῖν τὰ Óvo-
ματα xal 3j εἰρχτὴ. τὸ σχέτλιον μοναστήριον τῶν
βασιλείων ᾿Εχέκολλα (9), καὶ ὁ θαυμαστὸς φοούραρ-
χος ὁ τοὺς μοιχωμένους χαταστεψάμενος. Οἴμοι !
μετὰ τοῦ προφήτου βοήσομαι, ὅτι ᾿Απόλωλεν ὁ εὐ-
λαδὴς ἀπὸ τῆς γῆς, καὶ ὁ χατοοθῶν ἐν ἀνθρώ-
ποις οὐχ ἔστιν. Τί γὰρ χαὶ εἴπω τὸν παραδώσαντα
τὸν ἅγιον τῷ μοιχοζεύχτῃ εἰς τὸ φρουρηθῆναι ; ἢ
τὸν προαναχρίναντα ἐξ ἀποστολῆς τοῦ βασιλέως τὸν
ἀνεύθυνον ; ἢ τοὺς μετὰ τὴν εἰρχτὴν παραπεμφθέν-
τας πρὸς τοῦ Καίσαρος ἱεράρχας εἷς τὸ λόγῳ μόνον
συνθέσθαι τὸν δίκαιον, τῆς τε φυλαχῆς τοῦ χάριν
ἄεθῆναι, xal πάντων τῶν οἰχείων δεσπόζειν ; 7j
τοὺς ἔξωθεν σχώπτοντάς τε xai διασύροντας, ὁμαί--
μονάς τε xai οὐχ ὁμαΐμονας, ὁμοσχήμους τε xal ἕτε-
ροσχήμους ; Ὦ τῆς ἀτοπίας, μᾶλλον. δὲ τῆς κατὰ τῆς
ἄληθείας ἐξυδρίσεως | "Exotactv χατηγόροῦν τοῦ
γενναίου οἱ μοιχαλλοίωτοι, χενοδοξεῖν ἐπεφήμιζον
τὸν ὑπὲρ Χριστοῦ δόξης ἐναγωνιζόμενον οἱ διὰ τὸ τὰ
πρὸς ἀρέσχειαν τοῦ Καίσαρος πράττειν τε καὶ λέ-
γεῖν τῆς δεσποτείας Κυρίου ἐχπίπτοντες, Ἔφερεν

D δὲ ὅμως τὴν ἀπάνθρωπον τοῦ καιροῦ φορὰν ὁ Χρι-

στοῦ θεραπευτὴς, πρὸς ἕν μόνον σχοπῶν τὴν ἀλή-
θειαν xal τὴν ὑπὲρ αὐτῆς ἀνταπόδοσιν " xal γε διῆλ-

NOTE.

(9) Sirletus videtur ἐνεχόλλα legisse, quod ipsum ego quoque credidi substituendum : nunc vero, si
placeat ipsi nostri ecgraphi scriptioni inherere, ubi expresse per majusculam litteram (quod alias rarum
et haud dubie in originali inventum) scribitur vox proparoxytona; fortassis habebis proprium ipsius
Palatini monasterii nomen, Echecolla, et concinnior erit periodus per tria membra divisa sine expres-
sione alicujus verbi subintelligendo ubique, erat.

(18) Joseph.

resbyter et Ecclesie «coonomus, illicitarum nuptiarum initiator ei consiliator con-
jugii dicitur in i

ita S. Theodori.

833

ORATIO XI. — LAUDATIO S. PLATONIS HEGUMENI.

834

θεν τὴν κάχωσιν ὡς iv ἀδύτοις ἀναπαυόμενος, Οὐ À butionem eidem repositam itaque erumnos os illos

γὰρ Θεὸς τὸ σπουδαζόμενον, ἐκεῖ οὐδὲν τὸ νιχῶν
τὸν φιλόθεον.

λ΄. Βραχὺ τὸ ἐμμέσῳ καὶ ἡ μοιχικὴ βασιλεία, μὴ
βουληθεῖσα συνιέναι τοῦ ἀγαθῦναι, ἐκ μέσου γίνεται͵
ὡς ἂν μάθοιεν xal βασιλεῖς μὴ θείων νόμων ὑπερ-
άλλεσθαι, μηδὲ παρανόμους (h) διωγμοὺς xal φυλα-
χὰς ἐξυφαίνειν, χἂν μέγα τῇ πορφυρίδι ὑπεραίρων-
χαὶ ὁ πιστὸς τοῦ Κυρίου νομοφύλαξ, τὸ τῆς
ὁμολογίας βραδεῖον ἀναδησάμενος, ἔξεισιν ἀπὸ τῆς
φυλακῆς ὡς νιχητὴς, πολλὰ τὰ ἐγχώμια παρὰ πολ-
λῶν ὀεχόμενος, ὑμνούμενος, μαχοριζόμενος, μαᾶρτυ-
ρολογούμετος, xa: παρ' αὐτῶν τῶν πρότερον σχω-
πτόντων τε χαὶ χωμῳδούντων. Ἴσασιν γὰρ, φησὶν
ὁ Θεολόγος, θαυμάζειν ἀνὸρος ἀρετὴν xai πολέμιοι,
6v ἂν τοῦ θυμοῦ λήξαντος ἐφ᾽ ἑαυτῆς ἡ πρᾶξις δο-
κιμάζηται, εἰ καὶ ἑτερολέχτως ἔχει δεῦρο. Τῆς γὰρ
φερωνύμου Εἰρήνης πάλιν χρατησάσης, xal δι᾽ αἷ-
δοῦς μαρτυριχοῦ ἐχθαλούσης τε xai ἐχούσης τὸν
ἄνδρα, παλιῤῥοίας δίκην καὶ εἴ τις ἐχθρὸς εἰς φίλον
xai ἐπαινέτην μετελήλυθεν, ὡς xai αὐτὸν τὸν φρου-
ρέα ἀνντιδρλεῖν τὴν συγχώρησιν χατὰ γῆς ἐῤῥιμμέ-
νον * ἔπαθεν δὲ πάθος μᾶλλον ὁ ἀναίσθητος λίθος,
ἢ vt καινὸν ἐχεῖνος ἐν τοῖς ὁρωμένοις τε xal λεγομέ-
νοις.

ταὶ"

λα΄. ᾿Επειδὴ δὲ ἐπανήχομεν £x τῆς ὑπερορίας xai
ἐμεῖς, ἄλλοι τε ἀλλαχόθεν, καθάπερ τινὲς ὑπόητεροι
συντρέχοντες, ἐθαυμάζετο μὲν τὸ δρᾷμα παρὰ τοῖς
εὐσεδέσι, συνήπτετπ δὲ τῇ χεφαλῇ τὰ μέλη,, ἐφθέγ-
4:0 δὲ τάχα κἀνταῦθα, εἰ xai τολμηρὸν, ὁ μεγά.
λοφωνότατος Ἡσαΐας * Ἄρον χύχλῳ τοὺς ὀφθαὶ-
μοὺς σου, χαὶ δε συνηγμένα τὰ τέχνα σου,
Τχουσιν πάντες οἱ υἱοί coo μαχρόθεν " τότε ὄψει
xai χαρήπτῃ, xai φοδηθήσῃ, xai ἐχστήσῃ τῇ χαρ-
δίᾳ. Ὃ μὲν δὴ ταῦτα ἐγὼ δὲ ἐχεῖνο εἴποιμι, ὅτι
xal ὁ ἱεράρχης ὠδέσθη τὸν ἄνδρα, ἀπολογίαν ποιη-
σάλενος, χαὶ πρὸς ἕνωσιν ἐχχαλεσάμενος * ἢ xal
ξγονεν, ἐκδολῇ τοῦ στεφανώσαντος xal φειδοῖ τῆς
διαστάσεως * ἣν ὅτι μάλιστα φεύγων ἦν ὃ μαχᾶριος,
χὰν νίχης ἔπαθλον πρὸς ἅπαντας τοὺς συνελθόντας
ἀπηνέγκατο * τί γὰρ φιλαίτατον ἄλλο Θεῷ ὁμονοίας
xai ἑνώσεως, ἡνίκα ἣ ἕνωσις μὴ ἐντολῆῇς Θεοῦ δι-
ἴίστησιν ;

κεΦαλ. C".

dies transegit, velut siin sacristempli adytis re-
quievisset. Qui enim Deum pre oculis habet, ejus
erga ipsum amorem nihil potest superare.

30. Brevi elapso tempore sublatum de medio est
adulterinum illud imperium (19), quod noluit in-
telligere ut bone ageret; ut etiam ipsi reges di-
scant divinas leges non violare, neque impias per-
secutiones aut captivitates moliri, quantumvis ob
purpuram honorentur. Itaque divine legis custos
fidelis, confessionis egregi& diademate redimitus,
tanquam victor exivit de carcere; multam ἃ mul-
tis laudem referens, beatusque et martyr nuncu-
patus, etiam ab iis qui ipsi antea insultabant illu-
debantque. Sciunt enim, inquit Gregorius Theolo-

p 505. etiam inimici admirari virtutem viri fortis,

quando sedato furore res in seipsis estimantur,
elsi catenus aliter sint locuti. Cum enim pacifica
lreae denuo ocpisse imperaret et extollere atque
charum habere virum propter reverentiam marty-
rici decoris; conversa sunt omnia, ul solet in flu-
minum recursu fleri;et si quis inimicus antea
fuerat, in amicum οἱ laudatorem mutabatur : adeo
ut ipse eliam custos carceris humi stratus veniam
posceret : sed lapis insensibilis humane fragilita-
tis passus fuisset citius quam ipse novum aliquem
motum in jis que flebant dicebanturque.

31. Postquam vero etiam nos revertimusab exsi-
lio, alii aliunque concurrentes tanquam pulli sub
alas, spectaculum prebuimus pietatis cultoribus
admirandum. Conjungebantur capiti suo membra
audiebaturque illud exclamantis [saie, audacter in
re presenti pronunliandum : L^va in circuito ocu-
Los tuos et. vide: omnes isti congregati sunt; ve-
nerunt Libi sancli (εὖ de longe 33: tunc. videbis et
gaudebis, obslupesces linqueris animo. Et hec
quidem ille: ego vero etiam hoc addidero, quod
patriarcha (20) virum reveritus ei 86 excusaverit,

. ipsum ad unionem invitans ; que et secuta est,

ejecto ab Ecclesia qui macham coronaverat, ad fu-
giendam disoordiam, ἃ qua. alienigsimus erat san-
ctus, quamvis victorie laudem eorat toto concessu
reportaret : nihil enim tam charum Deo est quam
concordia et unio, modo illa unio divinam legem
non dissolvat.

CAP. VI.

S. Platonis reclusio Constantinopoli : Nicephori imperatoris contra eumdem asperitas.

AB. ᾿Αλλὰ τί τὰ μετὰ ταῦτα. Ἢ ἀπὸ τοῦ πρώτου
, - ^ » e ,
φροντιστηοίου μεταύασις ἡμῶν διὰ τὸ ἔθνος (i) εἰς

11 Isa. xLix, 18.

32. Quid autem post ista ? Propter gentis bar-
bare incursionem (21) ex priori monasterio mi-

NOTE.
(Δ) Perperam in ms. παρανομίαις " forte legendum erat παρ᾽ ἀνομίας propter injustitias, scilicet exse-

quendas aut defendendas.

(i) Suspicor dee:se aliquid : ideoque verti, propter gentis barbarz incursionem." Sirletus vertit genti
illius causa : sed hoc :que obscurum est, quia nihil precedit ad quod referatur τὸ illius.

(19JAnno 797 comprehensus est Constantinus
et execatus, et paulo postexstiactus. |

(2018 erat Tarasius, qui primo fortiter restite-
rat ; sed postea, metuens ne Constantinus, libidine
ardens, religionem orthodoxam everteret, dissimu-

labat ; pellicem tamen renuerat coronare. Consule
cap. 7 Vite ejus.

(21) Ob Saracenorum incursionem, ad monaste-
rium Studii dictum iatra urbem transierunt : sicut
late in Vita S. Theodori explicatur.

838

S. THEODOR! STUDITJE

836

gravimus Byzantium, ubi Pater noster, virtutis A τὸ Βυζάντιον, ἔνθα τὴν ἐγχειστικὴν ζωὴν, διὰ τὸ

&mantissimus, ne cogeretur resumere habenas
regiminis, vitam reclusam elegit. Sed vide bumilita-
tis summe admirabile inventum : ut sub duplici
imperio non maneret fraternitas (22), obedientia
jugo subjecit sese divini imitator exempli, idque
coram testibus ad hoc congregadis. Nunquid mi-
rebile est fllium dici eum, qui pater antea fuerat
appellatus ; et quidem ejus filium, quem ipse in
Spiritu genuerit ? ei autem subjici, oui antea im-
perarat ? idque post tanta certamina exantlata, in
quibus vel solum modeste se gerere sufficere de-
bebat ad laudem? Fecit hoc vir ille admirabilis,
non simulste aut modo quodam adulterino, solum
nomen reliquens prelato, sed omnino integre
divineque. Übi enim confessio est, illic et confi-
dentia est ; et ubi confidentia, illic voluntatis ab-
geissio ; et ubi voluntatistabscissio, ibi est perfectio
obedientie. Harum 'laudum testes sunt, quorum
causa aliquid postulavit. Si enim pro aliquo sibi
propinquo orabat,' et postulata impetraret, gaude-
bat se ea obtinuisse : δὶ rogans non consequeretur
petita, nou egre ferebat petitione sua se frustra-
tum nihil aliud spectans quam utilitatem labo-
rantís, non ut suam impleret voluntatem. Liceat
mihi exclamare prophetica voce : Heu me /! pater
quare genuisti me!*? non verecundatus patrem vocare
eum, qui non eram dignus vocari filius tuus. Quare
ad hanc dignitatem extulisti me, qui neque parere
snm idoneus! Novit Deus et sancta anima tua hu-
jus rei rationem, et quod amicitia seu potius
obedientia latura sit plusquam vires patien-
tur, ut brevi verbo totam hio excusationem po-
nam.

33. Sed revertendum est ad propositam nobis
narrationem. Claudebatur Pater : cella autem an-
gustissima erat, et etatis tempore adeo calida, ut
altera Babylonica fornax videretur, propter inflam-
mationem plumbi quo tegebatur ; tantum vero ab-
erat ut. eo offenderetur, ut e copira oraret instan-
ter, talem irnposterum sibi servari requiem, amore
scilicet laborem sublevante, et spe bona difficul-
latem extenuante : ex quibus duobus capitibus vir
tutes eximie robur accipiunt. Verum neque hoc
sufficiebat viro laborum appetenti, sed instanter
operabatur manibus illis, ex quibus multe virtutes
procedebant. Ins'antius autem meditationi divine
dans operam, et quotidie adversus hostem decer-
tans seque utilitati Fratrum ferventius aptans, 80-
labatur mcstum, deficientem instruebat, erigebat
lapsum, leniebat exasperatum, seque patientis
conformabat conditioni, optimus animarum medi-
cus et curandarum passionum peritissimus. Sed
neque hoc pretermisero,, memoria utique dignis-
simum, quod catenam ferream satis ponderosam

1? Jerem. xv, 10.

C

τὰς ἡνίας μὴ ὑπέχειν τῆς προστασίας, ὁ φιλάρετος
ἡμῶν Πατὴρ ἀσπάζεται. ᾿Αλλ᾽ ὅρα χἀνθάδε παρα-
δόξου πράγματος ἐπιτήδευμα * ὅτι διὰ πλῆθος τα-
πεινώσεως, xal τὸ μὴ εἰς δύο ἀρχὰς διαδλέπεσθαι
τὴν ἀδελφότητα, τῷ ζυγῷ τῆς ὑποταγῆς ἑαυτὸν ὗπο-
τίθησιν ὁ θεομίμητος " xai τοῦτο ὑπὸ μάρτυσι, τοῖς
εἷς αὐτὸ τοῦτο συνεληλυθόσιν. "Ap' οὖν οὐ ξένον
τέχνον χρηματίσαι τὸν πρὶν πατέρα τοῦ οὗπερ πνευ--
ματικῶς ἤνεγχεν, χαὶ ὑποταχτιχὸν τὸ ἀρχικὸν τοῦ
οὔπερ ἦρξεν ; μὴ ὅτι γε μετὰ τοσούτων προδιηνυ-
σμένων ἄθλων, οἷς τὸ μετριάζειν μόνον ἀρχετὸν εἷς
ἔπαινον. ᾿Αλλὰ τῷ γε ἀξιαγάστῳ εὐπετῶς κατώρθωται,
οὐχ ἐπιπλάστως πως χαὶ νενοθευμένως, ὡς ὄνομα
μόνον παραχωρεῖν χρατοῦντι πράγματι, ἀλλὰ xai
λίαν εἰλιχρινῶς καὶ θεοφρόνως * οὐ γὰρ ἐξαγόρευσις,
ἐχεῖ χαὶ πεποίθησις, xal οὗ πεποίθησις, ἐχεῖ xai
χοπὴ θελήματος, xai οὗ χοπὴ θελήματος, ἐχεῖ ὗπο-
ταγῆῇς τελείωσις. Μάρτυρες δὲ τῶν χατορθώματων,
ὧν χαὶ τὰ αἰτήματα. ἠντιδόλει ὑπὲρ τοῦ πέλας,
xal ἐπιτυχών τοῦ αἰτήματος, ἔχαιρεν ἐντὶ τοῦ ἀπο-
λαύοντος, ἐξαιτῶν οὐχ ἐπετύγχανεν, χαὶ ἀπραχτήσας
οὐχ ἐδυσχέραινεν * πρὸς ἕν μόνον ἀπούλέπων τὸ τοῦ
χάμνοντος ὠφέλιμον, οὐχ ὅπως ἐχτελέσειεν τὸ ἕαυ-
τοῦ θέλημα. Οἵΐμοι, πάτερ, προφητιχῇ φωνῇ, ὡς
τίνα με ἔτεχες, πατέρα καλεῖν μὴ αἰσχυνόμενος͵
τὸν μηδὲ υἱόν σοῦ ὀνομάζεσθαι ἐπάξιον: χαὶ ἵνα τί
με εἰς τόδε τὸ ἀξίωμα προήγαγες τὸν ἀδυνάτως καὶ
τοῦ ἄρχεσθαι ἔχοντα ; Οἵδεν θεὸς xal d σὴ ἁγία ψυχὴ
τὸν περὶ τούτου Ἰλόγου, xai ὡς τὰ ὑπὲρ δύναμιν οἵ-
ctt φιλία, εἴτ᾽ οὖν ὑπαχοὴ, ἵν’ ἐν βραχεὶ λύγῳ τὴν
ἀπολογίαν ἐνταῦθα θείημι.

λγ΄. Ἀλλ᾽ ἐπανιτέον εἰς τὸ προχείμενον. ᾿Εγχέ-
χλεῖιστὸ ὁ Πατὴρ, xxl ἣ χάθειρξις σμικροτάτη, xai
τοσοῦτον ἐν θέρει θχλπομένη, ὡς ἄλλην εἶναι ταύ-
τὴν χάμινον Χαλδαϊκὴτ ix τῆς ἐχπυριύσεως τῆς μο-
λιδοίνης στέγης ““ὁ δὲ τοσοῦτον ἀπείχετο ἀνιᾶσθαι,
ὡς εὐχὴν εὔχεσθαι, ξηλιχκαύτην αὐτῷ ἀνάπαυσιν εἷς
τὸ μέλλον ταμιεύεσθαι, τοῦ ποθου τὸν χόπον χου-
φίζοντος, καὶ τῆς ἐλπίδος εὐμαριζούσης τὴν δυσχέ-
ρειαν, ἐξ ὧν αἱ μεγάλαι ἀρεταὶ xal πολιτεῖαι τὸ xp&-
τος ἔχουσιν. Οὐδ᾽ οὕτω πάλιν ἀρκούμενος, ὁ φιλόπονος
ἀλλὰ τόνῳ μὲν ταῖς χερσὶν ἐργαζόμενος, καὶ πολλῆς
δυνάμεως παρ᾽ αὐταῖς ἐξερχομένης, εὐτονώτερον δὲ
τῷ θείᾳ μελέτῃ ἐπειγόμενος, xal πυχτεύων πρὸς τὸν
πολέμιον ἑκάστοτε, θερμότερον δὲ πρὸς τὴν τῶν ἀδελ-
φῶν χρείαν παριστάμενος, χαὶ τὸν μὲν θεραπεύων
λυπούμενον, τὸν δὲ ψυχαγωγῶν ἐκλείποντα, καὶ ἄλ-
λον ἐπανορθῶν χαταπίπτοντα, καὶ ἕτερον γλυχαίνων
πικραινόμενον, xai τῇ [τοῦ πάσχοντος ἔξει συμμορ-
φούμενος, ὁ πολυειδὴς ἐχεῖνος τῶν ψυχῶν ἱαχτρὸς,
χαὶ θεραπεύων ἄριστα τοὺς πάσχοντας. Οὐδὲ ἐχεῖνο
παπαλείψομαιζάξιομνημόνευτον τυγχάνον, ὅτι ἅλυσιν

NOTA.
(23) Monachus ad decem centuri&s propemodum accessisse, tradit eadem Vita.

831 ORATIO ΧΙ. — LAUDATIO 8. PLATONIS HEGUMENI. 838

σιδηραίαν, ἱκανὴν τῷ βάρει, τῷ ποδὶ περιθεὶς, iv- A pedi cireumponens, in tali labore perseveravit
ἐχαρτέρει τοῖς πόνοις (xal τὸ χοπῶδες ὅσον, τὸ μεθ᾽ — (quam autem molestum fuerit eum ejusmodi vin-
ἑαυτῆς καθεύδειν, ὁμοῦ τε ἐγρηγορέναι xai ἐργά- — culodormire, vigilare, operari, facile apparet intelli-
ζεσθαι, συνορῶν ἔξεστιν τῷ ἀρτίφρονι) οὐχ ἐπιδει- genti), idque non ut clausuram ostentaret, aut ve-
χτιῶν τὴν κάθειρξιν, οὐδ᾽ οὐ μὴν αὐχῶν τὴν πρᾶξιν — lut virtutis officinam jactaret, quomodo Chiron ille
ὡς ἀρετῆς ἐργαστήριον, xat' ἐχεῖνόν που τὸν Χεί- antrum Thesealicum habitans (longe enim abe-
ρωνὰ τὸ Θετταλιχὸν ἄντρον οἰχοῦντα (πόῤῥω γὰρ ὁ — ratatali vitio), sed virtutem quidem extenua-
ἀθλητὴς τοῦ πάθους) " ἀλλὰ τὴν μὲν εὐτελίζων, ὡς bat, ut qui eam non prout par erat coleret ; cate-
οὐ θεραπεύων ἀξίως τὴν Oe χρύψας τέχνῃ ταπεινος — nam vero abscondebat artiflciosa humilitate, adeo
φρυσύνης, xal μιχροῦ λαθὼν ἅπαντας, ἕως ὅτε αἱ fore cunctos lateret, quod e cella egressus
προελθὼν τῆς χέλλης διὰ Κύριον, ἐγνώρισε xai μὴ propter Dominum ; eam vel invitus patefecit. Ye-
βουλόμενος. Περὶ μὲν τούτων ἅλις, φιλοῦντος τοῦ — rum de his nunc satis, cum et auditor mediocri-
ἀχροατοῦ τὸ μέτριον, xal οὐχ εὐποροῦντος τοῦ ypá- — tatem amet, δὶ scriptor non abundet facultate res
φοντος ἐξηγορεῖν πλουσιώτερον. copiosius enarrandi.

λδ΄. Ἐπειδὴ δὲ ἀπεδίω ὁ τηνιχαῦτα θεῖος πρόεδρος, 34. Contigit autem ex hac vita migrare divinum
ζητεῖται ψῆφος πατριαρχήσοντος, xxl τὰ ψηφίσματα |. ejus temporis patriarcham (23), cumque de futuro
ἐπὶ πολλοὺς oi πολλοὶ, ὡς ἕκαστος εἶχεν κατὰ φιλίαν Β Preesule sententiae postularentur, esque divideren-
ἢ &ifÜrav* ζητεῖται xai παρὰ τοῦ Πατρὸς, οὐχ — turin multos, proutquisque vel amicitiam vel veram
ὑπὸ τῶν τῆς ἱερωσύνης μόνον ἐγχρίτων, ἀλλ᾽ ἤδη — Ecclesis spectabat utilitatem requisita estetiam Pa
χαὶ πρὸς αὐτοῦ τοῦ βασιλεύοντος. Τί οὖν ἔδει͵ ὦ πρὸς tris nostrisententia, nonsolum abiisquierantSacer-
τῆς ἀληθείας αὐτῆς; οὐχὶ τὸν τοσαῦτα ὑπὲρ τοῦ χα- ἀοίίο ἰηείρηθ8, sed ab ipso quoque Imperatore (24).
λοῦ ἐναθλήσαντα xal ἠκριδωμένου βίου τοῖς πᾶσι —Obsecroper veritatem ipsam, quid oportebat eum fa.
νόμον προκείμενον, ἀψευδῶς εἰπεῖν τὴν ἐνοῦσαν αὐ΄ — cere? Nunquid debebat is qui tanta erat pro vir-
τῷ διάθεσιν, πρὸς τὸ χοινῇ συμφέρον σχοποῦντα; — (ute passus, et vite probatissime exemplo cun-
Οὐ, φασὶν οἱ τὰ Exslvou σχώ πτοντές τε xai διαγελῶν- — ctis prelucebat, sincere edicere sententiam suam
τες, ἀλλ᾽ ἢ τὴν ἀγνοιαν προδαλέσθαι, ἢ τοῖς ἐπιζη- — spectando publicam utilitatem ἢ Minime, inquiunt
τήσασι παραχωρῆσα! τὸ ψήφισμα" ἔστιν δὲ, τὸ μὲν — ejus subsannatores irrisoresque, sed vel ignoran-
πρότερον ψεῦδος, τὸ 0E δεύτερον ὑπόχρισις, χαὶ ἀμ- — tiam pretexere debuit, aut se interrogantibus,
có:tpz ἀπόπτυστα. Ὃ μὲν οὖν τὴν ψηφον ἔστειλεν᾽ — sententiam permittere. At primum quidem falsum
τὸ δὲ ἐφ᾽ ὅτῳ, παρῶ λέγειν ^ ἐπέστειλεν δ᾽ ὅμως — fuisset, adulatorium alterum ; utrumque respuen-
ὡς ὑπὸ Θεῷ μάρτυρι. Καὶ οἱ μὲν ἀσμένως ἐδέξαν- — dum. Misit igitur suffragium suum (cui datum, di-
το, οὐχ οἶδ᾽ ὁποίῳ τρόπῳ βεδαιώσαντες τὸ γράμμα - C cere supersedeo), misit autem velut Deo teste : et
ὃ δὲ λαδὼν ἀπεσείσατο, μεταχυλίσας dq ἐν x50 — Episcopi quidem susceperunt, nescio quomodo con-
τὰς ψήφους. firmantes quod scripserat; Imperator vero acci-
piens suffragia, ea, velut in alee ludo, invertens excussit. Ast Plato (quoniam, urgente necessitate
capitis, unumquodque membrorum prestare solet quod in se est) ad quemdam monastici ha-
bitus virum, Cesaris autem propinquum, noctu contulit, nihil dubitans foras progredi propter communem
utilitatem : cumque ei que conveniebat, dixisset confestim domum rediit.

λε΄. Καὶ ὁ piv (ἐπειδὴ χρεία χεφαλῇς προϊσταμά--. 85. Imperator porro hoc intelligens, furere 609-
νης ἕχαστον τῶν μελῶν τὸ καθ᾽ ἑαυτὸ εἰσοίσειν) πρός — pit, modicumque cunctatus, donec perfecisset quod
τινα τῶν ὁμοσχήμων, ἀγχιστέα δὲ τοῦ Καίσαρος, μὴ — volebat, tulit nobisodm Pátrom nostrum : et ροδί-
εὐλαδηβεὶς τὴν ἔξοδον διὰ τὸ χοινῇ συμφέρον, νύχτωρ — quam viginti quator diebus ia. bene munita cus-
ἄπεισιν, xai φθεγξάμενος τὰ εἰκότα, οἴκαδε θᾶττον — todia habuisset permisit redire ad monasterium.
ἐπάνεισιν" ὁ δὲ μαθὼν ἐξεμάνη, xxi μικρὸν λωφή- Quid attinet dicere, quantas Sancto, imo ipsi ve-
σας ὅσον εἰς πέρας ἀγαγεῖν τὸ βεδουλευμένον, αἴ- — ritati injuriasintulerit, iracundia percitustotamque
ptt σὺν ἡμῖν τὸν Πατέρα, καὶ εἴχοσι πρὸς τέσσαρσιν — conturbans communitatem, alios carceribus inelu-
ἡμέραις θέμενος ἐν στερεᾷ φυλαχῇ, οἴχοι Emave)- — dendo, alios ad questionem rapiendo ? cum in
θεῖν ἀφίησιν. Ὅσα γὰρ ἐξύδρισεν κατὰ τοῦ ἀνδρὸς, omnibus tandem victus et risu dignus apparuerit.
μᾶλλον δὲ κατ᾽ αὐτῆς τῆς ἀληθείας θυμομαχῶν, xai D Sed hac solum preludia quedam erant iniquitatis
συνταράσσων τὴν ἀδελφότητα, καὶ τοὺς μὶν φρουρῶν, quam meditabatur, et velut preambulare flagitium
τοὺς δὲ ἕλχων εἰς χατηγορίας, εἰ καὶ δίψασπις ἐν — acrudimentum nugacitaliset petulantie. Intervallo
πᾶτι γέγονε καὶ ἀξιογέλαστος, τί δεῖ xai λέγειν; namque temporis modico secutus est malitie
ἅτινα παρασχευὴ ἦν τῆς τυρευομένης αὐτῷ πονη- consummate assullus: idque propter Josephum,
ρίας καὶ οἱονεὶ προεισόδιος ἀνομία, παίδευμα δὲ xaxa illum qui mochos conjunxerati, malum intra
τὴν ἐχείνου φληνάφειαν τῆς δοχούσης προπετείας. — viscera herens, et Ecclesie turbamentum. Post-

NOT/E.
(23) Mortuus est S. Tarasius anno 806, die 25 —arripuerat anno 802; qui quomodo se gesserit in
Februarii. procuranda S. Nicephori ad patriarchatum ele-

(24) Is erat Nicephorus, qui Ireneejectaimperium — otione, vide in hujus Vita 13 Martii num 21.

839

S. THEODOR] STUDITJE

840

quam enim, secundum Canones, ab illius, tanquam A βραχὺς ὁ χρόνος, xal ἣ τῆς κακώσεως ἐπιφορὰ, τὸ

a serpentis, communione nos sequestravimus ;
continuo adfuerunt ἃ Cesare mine, nosque in
extremo discrimine vidimus constitutos.

36. Qui possim multitudinem terrorum certami-
numque, nobis integri unius anni spatio illatorum,
paucissyllabis complecti? vel quam sspe accersiti,
quam sepetentati fuerimus,enarrare? Novit,qui pas-
sus est, quique patienti proximusastitit. Adfuitdeni-
que militaris phalanx,et monasterium diligenter cir-
cumvallavit,adeo ut nechiscerecuiquam,necomnino
caput efferre permitteretur. Intus timores, foris
terrores proponebantur ac mine: quinam autem
eas proponerent propter sacri habitus reverentiam
dicere supersedeo: O calamitatem illius temporis !
nemo fere fuit superior estu illo cunctos raptante :
nemo qui recta suaderet, aut causam Dei susti-
neret. Bonum ac valde conveniens videbatur
omnibus in dignitate constitutis, non exasperare
iracundiam regnantis ; ipsis etiam qui erant ejus-
dem nobiscum ordinis, quod sane erat miserabilius
Denique, ut compendio rem absolvam, ex medio
Fratrum (25) e noctu rapitur Plato, raptus inclu-
ditur carceri. Secuta est dies synodi habende,
δὰ quam velut maleficus adductus est Pater, cum
tribus e suis, per manum militarem. Miserandum
spectaculum ! videre senem, propter imbecillita-

B

δὲ αἴτιον, Ἰωσὴφ ὁ μοιχοζεύχτης, τὸ ἐγχόλπιον xa-
xàv. 6 τῆς Ἐχχλησιας càpayoc* οὔ ἐπειδὴ, ὡς ἰὸν
ὄφεως, χανονιχῶς τὴν χοϊνωνίαν πεφεύγαμεν, ἀπει-
λαὶ παρὰ τοῦ Καίσαρος, ἐπὶ ξυροῦ οἱ ἐνιστάμενοι.

Ac. Καὶ πῶς ἂν ἕν ὀλίγαις συλλαθαὶς τὸ πλῆθος
τῶν τηνικαῦτα ὑπαρχθέντών δι᾽ ὅλου ἔτους, φοδήτρων
τε χαὶ ἀποστροφῶν, ἀγώνων τε xal πειρασμῶν, ὃι-
ηγήσαιμι; Οἷδεν ταῦτα ὁ παθὼν, xai ὁ ἐγγὺς τοῦ
παθόντος ἱστάμενος, Τέλος, στρατιωτιχὴ φάλαγξ τὴν
μονὴν χύχλῳ ἀσφαλῶς περιστοιχήσασχ, ὡς μηδὲ
γὙρῦξαι ἢ προχύψαι τινὰ ὅλως παραχωροῦτα " ἔσω-
θεν φόδοι, ἔξωθεν πτόησις, ἀπειλαὶ παραπεμπόμεναι,
χαὶ τοὺς παραπεμφθέντας ἀφίημι λέγειν αἰδοῖ τοῦ
σχήματος. Φεῦ τῆς τοῦ χαιροῦ φορᾶς ἱ Οὐδεὶς σχε-
60v τοῦ ῥεύματος ἀνώτερος, οὐδεὶς ὁ τὰ ὀρθὰ συμ-
δουλεύων καὶ ἐπαλείφων τὰ θεῖα * ἀγαπητὸν εἰ μὴ καὶ
πολὺ συμπνέον... (j) τὴν ὀργὴν τοῖς χρατοῦσι, χαὶ
τό γε ἐλεεινότερον, τῶν ὁμοταγῶν. Πέρας, ἵν᾽ ἐν aov-
τόμῳ τὸ πᾶν παραστήσω, ἁρπαγὴ ἐκ μέσου τῆς ἀδελ-
φότητος νυχτίωρος, καὶ μετὰ τὴν ἁρπαγὴν χάθε:ρ-
ξις, xal μετὰ χάθειρξιν συνόδου ἡμέρα, xal ἐπὶ
ταύτης σὺν τρισὶν ὑπὸ στρατιωτικῆς χειρὸς ὁ Πατὴρ
παριστάμενος ὡς χαχοῦργος. ᾿Ελεεινὸν θέαμα, γέ-
ροντα φοράδην ἐξ ἀσθενείας ἀγόμενον σὺν τῇ ἁλύ-
dtt, ἣν ἐν τῷ ποδὶ χαθηλωμένος ἐπεφέρετο, xai ἀφ᾽
ἑτέρου εἰς ἕτερον ὦμον ὥσπερ τι ἅγιος μεταριπτού-
μενον.

tem humeris deportandum, cum ea qua pedem induerat catena, adduci, atque ab uno in aliud

dorsum trajici, velut piaculum quoddam.

37. Ah, ah! hecocine synodici ordinis forma ὃ (Q

hoc judicium imperii Christiani ? In quo, obsecro,
hec disorepant ab iis, que olim acta latrocinan-
tium conciliabulis aut aliter ad haeresis tutamen
imperitantium ? Ut autem, velut ludicra quedam,
omittam, que interim gesla sunt, et historie men-
suram per se implere possunt, exsilium decerni-
tur, e£ in una suburbicarum insularum (26) Pater

noster circumscribitur ; uti etiam (rater meus in .

aliam pariter erumnosissimam, ubi ad incommoda
exsilii ipsius carceris ürmissimi accedebant angu-
stie. O rerum vicissitudinem ! seculares homines
fuerunt monachis humaniores, et quirem audivere
non dubitaverunt de ipsis judicibus equam ferre
sententiam : manifesta enim judicii iniquitas erat.
Pretereo balneum illud, in quo qui clausit totam
fraternitatem, ex monasterio manu militari col-
lectam tantavitquead suam voluntatem unumquem-
que sigillatim inclinare, spe sua excidit ; sensit-
que potestate sua potentiores esse, quibus lex Dei
pre oculis est. Pretereo carceres in monasteriis
constitutos eorumque custodes Hegumenos ipsos,

λζ. Alai, συνοδικῆς εὐταξίας χατάστασις | oio!
Χριστιανιχῆς βασιλείας ὑπόληψις Τί ταῦτα τῶν
πάλαι λῃστρικῶς συνεδρευόντων, ἢ ἄλλως αἱρετιχῶς
βασιλευσάντων ἐλλειπέστερα; Kai, "ta ὥσπερ τινὰ
παιδιὰν τὰ Ἐν μέσῳ παραδράμοιμι, πληροῦν δυνά-
μενα συγγραφῆς μέτρον, κυροῦται ἐξορίᾳ, καὶ πε-
ριορίζεται ὁ Πατὴρ ἐν μ'ᾷ cv πρὸς τῷ ἄστει νήσων,
ὥσπερ xai ὁ ἡμέτερος ἀδελφὸς ἐν Ἑτέρᾳ δυσχερε-
στάτῃ, μετὰ τοῦ. περιορισμοῦ χαὶ τῆς φυλακῆς
χραταιᾶς οὔσης. Ὦ τῆς -τῶν πραγμέτων φορᾶς!
Τῶν μοναστῶν οἱ μιγάδες φιλανθρωπότεροι γεγόνασι,
xal τῶν χριτῶν οἱ dxpoatai κρίσιν δικαίαν ἐξοίσειν
οὐχ ἐδεδίεισαν * πρόδηλον γὰρ ἦν τὸ παρανομούμενον.
᾿Αφίημ: τὸ βαλανίον ἐχεῖνο, ἐφ᾽ dj ὁ χρατῶν διὰ
φάλαγγος στρατιωτικῆς ἐχ τῆς μονῆς ἀθροίσας πᾶσαν

D τὴν ἀδελφότητα, καὶ πειρώμενος ὑποχλίνειν ἕνα

ἕκαστον πρὸς τὸ σφῶν θέλημα, ἀπετύγχανεν τῶν
ἐλπίδων, φσθεὶς τοῦ οἰκείου χράτους χραταιοτέρους
εἶναι τοὺς τῷ θείῳ νόμῳ ἐπερειδομένους. Παρίημι
τὰς ἐν τοῖς σεμνίοις φυλακὰς, καὶ τοὺς φρουράρχους
ἡγουμένους, πλείω τῶν ἐπιταγμάτων ἐνίους χα-
χοῦντας τοὺς χαθειογμένους. Παραδραμεῖ μοι τὰ

NOTE.

(j) Cum integrum satis sensum habeamus in versione Sirleti, liquet eczrapho nostro verba aliqua de-
fuisse, que per conjecturam interpretando supplevi; hic nihil addo, satis habens defectum indicasse.

(25) Sirletus totam fraternitatem raptam in car-
cerem scribit, quod cum Greco textu non convenit,
ubi expresse ponitur, ἁρπαγὴ ix μέσου τῆς ἀδελ-
φότητος.

(26) In Vita S. Theodori, dicitur hic relegatus in
insulam quamdam, ex iis que proxime sunt By-
zautio : eadem pena in Josephum fratrem et Pla-
tonem sapientem decreta ; haudquaquam una

841

μετέπειτα, ἡνίχα ἀπαγωγαὶ xal
quoi xai ἐξετασμοὶ,

μεταγωγαὶ,
διχχωοισμοί τε αὖ xai ἀφορι-
ἀπειλαί τε xal ὀργαὶ, ἐρωτήσεις τε xai üvt-
αποχρίσεις, χαὶ ὁ ἐν πάσῃ τῷ πόλει χωδωνισμὸς, μή
ἷς ποῦ χρύπτοιτο ληθὼν τῶν ἀδελφῶν, ὡς xal εἰς
ὁπὰς τῆς γῆς δέει διωχτῶν τινα ὁδιασωθῆ-
vat.

gt,

τῶν

L1 02

τίνος ; (Πάλιν γὰ) ἀντλαμ-
περ! 'πονοῦμαι. ) Ἵνα ὁ στε-
μοιχωμένους “παρὰ τὸ Εὐαγγέλιον,
τοῦ Προδρόμου, ὡς οἰκονομίαν σω-
τήριον τῇ Ἐχχλησίᾳ πεποιηκὼς ἀθωωθῇ ἱερουργεῖν "
χαὶ οἱ τοῦτον μὴ προσιέμενοι εὐαγγελικῶς, ἔχνομοι

φανώσας τοῦ
χατὰ ἀντίθεσιν

xai ἡλλοτριωμένοι ! "Q διώχτου Tx οὔ, Χριστιανοῦ
i "n με Β

72231, 1^2:av ἔχοντος, «X4. Χριστοῦ νόμους χαταπα-
εἴσθα! ζέοντος Τί οὕτω μέμηνας, βαρυχάρδιε καὶ
nA ἔστατε, σὺν τῷ ὁμοτρόπῳ σου σχύμνῳ ; Οὐχ
isÜa ὁτι πρὸς ἀνττήτους νόμους Θεοῦ παραστήσῃ
οὐδεὶς βασιλευσάντων ; μὴ ὅτι γε
προσχοούσας αὐτοῖς περιφανῶς ἀπ-

οὕς νενἔχυ χε

- e à
χαὶ ὡς συ,

ὠλετο.

λθ΄. ᾿Αλλ’ ὦ ! πῶς ἀπήγετο ὁ τοῦ Θεοῦ θεράπων ;
ἐπ᾽ Πάλιν μεθοριζόμενος καὶ
διχσπώμενος ὑπὸ δυοῖν τε σχηριπτόμενος διὰ

ἰσχύει ἔτ' ποούχίνειν, ἑλχόμενος αὖ τε xai
xa

^

αὐτὸν Υὰρ ETXV!T Ut.
πάλιν ὃ
τὸ μὴ
^ 3 ^ - 3^! ,
πεοιτορύμενος, θοῖνον ἐμποιῶν τῆς ἀοίχου πρα-
τοῖς ἀναισθήτοις λίθοις, Βοάτω
ταῦτα ὁ τοῦ πεοιόοήτου μάστυρος Μάμαντος Qype:
γὙραφέτω ταῦτα ἢ ορουρίίσασχ, μετὰ τὴν πρώτην
TL 3^ - . Lj M - M 0. ^^: 4
τοῦ ἀδελφοῦ φρουρὰν, τὸν τῆς εὐσεδεία, φρουρὸν
- - - - -- y μὴ -
alix νῆσης, Φεῦ τῆς ἀναλγήτου χαρδίας, τῶν, οὐχ
οἶδ᾽ ὅπως εὐπρεπῶς εἴποιμ!, στρατιομονάχων φυλά-
* 4 ^» , 4 ,
xwv | Ἔθεντο τὸν δίχατον μονώτατοι ὡς ἐν λάχχῳ
κατωτάτῳ ἔν τιν! χέλλῃ, τετρυχωμένον ἤδη τῷ γή-
οε’ Wai τῇ νότῳ βαλλόμενον ' €'asav ὑφ᾽ ἑνὶ δούλῳ,
οἱ δοῦλοι τῶν χάτω χαὶ τοῦ Καίσαρος, τὸν ὅσιον
ἅπαξ τῇ ἡμίοχ ἢ δὶς ὑπησετεῖσθαι, Ἠντιδόλει ὃ γέ-
ρων μενακομίζεσθαι πρὸς ἀναγκαίαν χρείαν τοῦ σώ-
ματος [t] καὶ ὁ δυσμενὴς ᾿ὠνείδιζεν * ἥτει, τῶν χατὰ
τὴν ἀσθένειαν ἔπιτηείων, «al ὁ δύστροπος xat' αὐτοῦ
τὴν θύραν χαὶ ταῦτα ὑφιστάμενος, ἀνεξάρ-
νητος τῆς χαλῆς ὁμολογίας, ἧς ὠμολόγησεν ἐνώπιον
Θεοῦ xai ἀνθρώπων. Ἐπειδὴ δὲ ἐκ τῆς τοιαύτης
χαθείρξεως νοσηλεύεσθχι αὐτὸν ἐπιθανάτιον ἀχή-
xot» ὁ Καῖσαρ, μετάγει ἐν τῷ Βυζαντίῳ μαλαχθεὶς
τὴν ἀτεράμονα χαυδίαν, καὶ ἐνεγχὼν παρασχευάζε-
- "^ * ^— » , »
tat, ἐπανορθοῦν ὃζθεν τὸ χαχῶς γεγενημένον. ᾿Αλλ

». » . * M IT.
ξως χαὶ αὐτηῖς

ἔχλειεν *

ORATIO ΧΙ. — LAUDATIO S. PLATONIS HEGUMENI.

9uo- A plura etiam quam jussi erant mala inclusis infe-

D

842

rentes. Pretereo qu: postea facta sunt, quando
aliud nihil audire erat quam abduct:ones, tradu-
cliones, perseculiones questiones, disjunctiones,
relagationes, minas, furores, investigationes ; tota-
que urbe perstrepentes proclamationes: ne quis Fra-
trum uspiam latens abscouderetur : adeo ut in ca-
vernis terre, persecutorum metu, salutem quasie-
rint aliqui.

38. Hec autem omnia qua de causa ? (iterum enim
pre admiratione cogor rem exponere.) Ut nempe
is qui adulteros coronaverat contra Evangelium
et contra Precursoris exemplum, tanquam Eccle-
sie utili discretione usus, impune sacris operare-
tur : quique illum, evangelicis preceptis obtem-
perantes, non admitterent, impii a Deoque alieni
crederentur. O divine legis prevaricationem ! o
acerbum persecutorem, qui nomen Christiani fe-
rens Christi leges conculcare satagebat! Quid
tanto furore agis, o gravis corde et inclementis-
sime, una cum simili tibi catulo (27) ἢ Nescit quia
bellum tibi est adversus insuperabiles Dei leges,
contra quas ante le imperantium nemo vioto-
riam obtinuit? quinimo quiscunque eis, uti tu,
restitit, incidit in manifestum exitium.

39. Sed o! qua ratione abductus est Dei famu-
lus? ad illum enim revertitur oratio. Rursus re-
legatus, rursus distractus ἃ nobis, et ἃ duobus
hominibus protrusus; eo quod amplius progredi
nequiret, trabebatur iterum, raptabaturque, et ad
planctum pro indignitate facinoris movebat ipsos

C etiam insensibiles lapides. Testetur hec insignis

Martyris Mamantis Regio; scribat, qua post pri-
mam fratris mei custodiam custodem pietatis vin-
ctum habuit, abrupta insula. Vah immitia pectora,
monachorumne dicam, an militum, quibus com-
missa Sancti custodia fuit? solum eum, velut in
lacu inferiori, posuerunt in cella quidam, jam se-
nio confectum el morbo gravatum; ibique a man-
cipio uno, ipsi mancipia mundi Cesarisque, facie-
bant ei minisirari-eemel , aut bis in die. Rogabat
senex afferrisibi quiplu&m ad corporis necessita-
tem et efferus ille hoc ei exprobrabat: petebat
aliquid morbo congruum, et ostium ei oelaudebat
barbarus : et hec sustinens sanctus firmus in sua
confessione, quam confessus est coram Deo et ho-
minibus nunquam abnegavit veritatem. Postquam
vero intellexit Imperator (28), ex ejusmodi custo-
dia wgrotare illum, et quidem usque ad mortem ;
emollita nonnihil animi inclementia, Byzantium
Platonem transtulit, et reparare voluit quod male

NOTE.

utrosque custodia includi, sed singulos seorsim,
ita ut mutuus eis aspectus neyaretur, quod unicum
est in carcere solatium. Theophanes ait mense,
Jauuario indictione secunda in exsilium pulsos,
anno 809.

(27) Vie dubito quin Joseph OEconomus, turba-
rum causa, intelligatur. Sirletus leonem vertit, quod

PATROL. Gn. XCIX.

aliis occasionem dedit Leonem proprio nomine sic
appellatum, fortassis lsauricum, cujus mores in
hoc imitaretur Nicephores, intelligendi.

(28) Is est S. Nicephorus prenotninatus, cujus
et aliorum factum relinquit judicio Dei Michael in
Vita S. Theodori.

21

843

S. THEODORI STUDITJE

844

egerat : sed quoniam parum recta inlentione fere- A ἐπειδὴ οὐχ ἀπὸ ὀρθῆς γνώμης ὃ σχοπὸς, οὐδὲ tiq

batur, ad finem non perduxit quod proposuerat.
Nam ipsum quidem, arrogantia sublatum, baud
diu post robusta Dei manus ad Scylhas expulit, at-
que cum toto suo exercitu perdidit (20) ; horren-
dum exemplum narratuque terribile secuturis gene-
rationibus statuens inevitabilium judiciorum sue
sapientissima — providentie. Sanctum vero gregi
8.10 proprio restituens natus pie tunc imperantium
cum sibi pro Confessore haberi probavit.

40. Hoc. autem quomodo accidit ? nec enim di-
gnum est preteriri silentio. Eorum cura qui no-
Blrum agendi modum,animo benevolo nobis quam-
vis contrario, iunprobabant, sublatum este medio
scandalum, propter quod a Patriarcha facta erat
seces88io ; intercessere orantes Principes ; sanctis-
gimus Patriarcha excusavit, omnia ex quadam epi-
kia propter Imperatorem facta fuisse. Seculus est
congressus et reconciliatio cum dicto Praesule:
quia Deo nihil est charius bono pacis et concordie,
quando illa concordia non est vel dissonantia ἃ ve-
ra fide, vel divini mandati transgressio, aut denique
canonis alicujus abrogatio ; qualem illam, de qua
nuno agimus, non fuisse, quantum quidem nos
attinel, patet sanam mentem habentibus : cum ea
quee interim gesta erant dimiserimus, tanquam si-
milia iis que olim sub divinis Patribus accidere

p

πέρας ἄγει τὴν πρόθεσιν. Τὸν μὲν γὰρ, ἐπὶ πολὺ
μετεωρισθέντα τῇ ἀπονοίᾳ, ἡ xpatatà χεὶρ τοῦ
9:00 εἰς Σχύθας ἐχτοπίσασα, ἔχεῖσε πανστρατεὶ
ὦλεσεν, διήγημα φοδερὸν xai λάλημα φριχτὸν ταῖς
μετέπειτα γενεαῖς χριμάτων ἀνεοίχτων τῆς ἑαυτοῦ
σοφωταάτης οἰχονομίας ἐγχαταλείψασα * τὸν δὲ σὺν ἡμῖν
ῥοπὴ τῶν τηνικαῦτα εὐσεδῶς βασιλευσάντων, εἰς
τὴν οἰχείαν πάλιν ποίμνην ἀποχαταστήσασα, ὁμο-
λογητὴν ἑαυτοῖς (() ἀναδείχνυσιν,

μ΄. Καὶ τοῦτο πῶς ; οὐδὲ γὰρ παραλιπεῖν ἄξιον.
Φροντίδι τῶν ἐπισχηπτόντων τὰ χαθ᾽ ἡμᾶς, εὐνοϊχῶς
τε ἢ καὶ ἀντιθέτως, ἤρθη ἐκ μέσου τὸ σχάνδαλον,
9€ οὗ xai, διαφορὰ πρὸς τὸν ἱεραχοῦντα * ἐδυσ-
ὠπησαν οἱ χρατοῦντες, ἀπελολήσατο ὁ ἁγιώτατος
πατριάρχης πᾶντα τὰ Ὑεγενημένα ἐξ ἐπιειχείαις (L)
εἶναι τοῦ βατ!λεύσαντος. Τηνικαῦτα ἡ σύμόασς,
xai ἣ πρὸς αὐτὸν ἀφοσίωσις, ὅτι μηδὲ φίλον Θεῷ
ἄλλο x: ὡς τὸ τῆς εἰρήνης xxi ὁμονυίας χαλὸν, ἐπὰν
ἡ διόνοια οὐ διχφωνία πίστεως, οὐδὲ ἐντολῆς Θεοῦ
παράθασις, οὐδ᾽ οὐ μὴν χανόνος ἀθέτυσις, ὡς ἢ παρ-
οὖσα δέδειχται, ὅσον τὸ γαθ᾽ ἡμᾶς, τοῖς νοῦν ἔχουσι,
τὰ διὰ μέσου χαίρειν ἐχσαντας, ὡς ὁμότροπα τοῖς
πάλα! ἐπὶ τῶν θεοούρων Πατέρων συμδεδηχόσι, xal
ὠσαύτως οἰκονομικῶς παρεωραθεῖσιν, μᾶλλον δὲ ὡς
τῆς τούτων ἀχοιδοῦς ἐξετάσεως ἐν τῷ μέλλοντι
αἰῶνι τῷ ἀδεχάστῳ χρ'τῇ ταμιευομένοις.

et similiter per epikiam fuere dissimulata ; aut potius velut quorum accuratior discussio incorrupto judici

reservetur in seculum futurum.

CAPUT VII.

KEQTAA. Z.

Extremus sancli Platonis morbus, el pius. obitus.

42. Post hec non amplius inclusus vixit Pater, 5 μα΄. Τί τὰ μετὰ ταῦτα ; Οὐχέτι ὁ Πατὴρ ἐγκέχλει-

neque enim vires erant vel ad hoc ut corporeis
necessitatibus faceret per se satis: sed partim
lectulo recumbeas, solabatur sese retributione
preteritorum suorum asceticorum el athleticorum
Jaborum; partim in sedili requiescens,aut Psalmos
Davidicos vocaliter recitabat, aut mentaliter pre-
oabatur Deum,aut aliquid conferebat ad utilitatem
fraternitatis, consulendo, adhortando, instruendo,
consolendo, secahdum paternam suam benevolam-
que consuetadinem : non autem poterat operis ali-
quid facere, aut genu flectere, aut lectioni vacare,
nisi quantum ad hoc conducere poterat opera prope
eum legentis ministri. Sed in his coniristabatur
angebaturque, quasi animam perdidisset, quia ab
exercitiis spiritualibus cessare, et a laboribus cor-
poralibus vacare se videbat. Si quando vero cibi
aliquid sumebat causa tnorbi, aut lavacro propter
obedientiam utebatur, Deo quidem agebat gratias,
dolebat tamen propter laxatum vile prioris rigo-
rem. Dignissimus sane laude, qui pulchrum suum
Btadium ac vere solarem cursum absolvit, ab obe-

σμένος, ὅτι μηδὲ ἰσχὺς αὐτῷ χαὶ τὴν τοῦ σώματος
ἀναγχαίαν γρείχν χὰξ αὐτοῦ ποιεῖσθαι, ἀλλὰ πῇ μὲν
ἐπὶ χλίνης χαταχΞείμενος, ἀναδόσεσι τῶν προλαθόντων
ἀσκητιχῶν xai ἀθλντικῶν αὐτοῦ πόνῶν * πὴ δὲ ἐπὶ χαῦ-
ἰσματίου ἀναπχυόμενος, xai διὰ γλώσσης τὰ τοῦ Δαυϊὸ
φθεγγόμενος, καὶ xatà νοῦν τῷ Θεῷ προσευχόμενος,
ὅσα τε ἄλλα εἰς δοήθειαν τῆς ἀδελφότητος συνεισφέρων,
συμδουλίαις, ὑπομνήσεσι, νουθεσίαις, παρακλύσ:-
σιν, κατὰ τὴν πρυλαδοῦσαν αὐτῷ πατρικὴν xai εὑ-
voix? συνήθειαν, οὕπω ἰσχύων ἔτι ἐργάζεσθαι, οὐδ᾽
οὐ μὴν γόνυ χλῖναι, οὔτ᾽ αὖ ἐπισχήπτειν ἀναγνώσε-
σιν, ἢ ὅσον Ex τοῦ παραναγινώσχοντος ὑπηρέτου.
Καὶ ἦν ἐν τούτοις συλλυπούμενος xal σχυθρωπάζων,
« $9» . LU 4 ᾿ * 25 4 *" D

ὡς ἤδη ἀπολωλεχὼς τὴν ψυχὴν, διά τε τὴν ἀδράνειαν
τῶν πνευματιχῶν λειτουργιῶν, xai τὴν ἀπραξίαν
τῶν σωματιχῶν ἐργασιῶν " εἴ πού τι xal uextÀza-
6ave βρῶμα χατάλληλον τῇ νόσῳ, Tj χαὶ Aovtzü
καθ᾿ ὑπαχοὴν χεχρημένος, τὐχαρίστε! μὲν τῷ Κυ-

. M δὶ Ὁ" 4 » a 3 λλ᾽ » - 7 c

pup, Ἡνιᾶτὴ ὃὁὲ Oi τὴν ἄνεσιν. Α οντως χαλὸον
^ - M ^ ^ , . , j4 .
δίαῦλον xai ἡλιαχὸν δρόμον ὁ πανεύφημος τετέλεχεν,
τὸ δὴ λεγόμενον, ἐξ ὑπαχοῆς ἀνατείλας xai εἰς ὑπ-

NOTAE.

(h) Scriptum erat ἐχυτοῦ, quod corrigendum credidi.

(D) Item ἐπιρείας, quod nihil significat.

(29) Caesus a Bulgaris Nicephorus imp. 26 Julii anno 811, cui successit Michael Curopalates.

845

ORATIO XI. — LAUDATIO 8. PLATONIS HEGUMENI.

846

αχοὴν χαταλήξας * τῇ δωδεχαταίᾳ λὰρ τῶν ὡρῶν fjue- A dientia videlicet incipiens, etin obedientia desi-

ρινῇ περιόδῳ ἰσάριθμον τὸν τῶν ἐτῶν χύχλον ἐφ’
£x30ztp ἀγῶνι διηνυχὼς, εἰς ζωὴν αἰώνιον ἀδιαδόχῳ
φωτὶ ἀναδεῤίωχεν. ᾿Αρίθμει τοὺς ἀγῶνας, xai εὐ-
ρήσεις τοὺς χρόνους, ὀχτὼ πρὸς τεσσαρᾶχοντα *
πρόσθες τοὺς πρὸ τῆς ἀποταγῆς δισδυοχαίδεχα, πρὸς
ἄλλοις τέσσαρσι τῶν διωγμῶν, χαὶ τρισὶ τῆς ἀσθε-
νείας, xal εὑρήσεις τῷ ὀγδοηχοστῷ ἔτει πλὴν ἕνος
τελειούμενον τὸν ἀοίδιμον.

μ8΄. ᾿Αλλ᾽ ὦ ! πῶς ἀδαχρυτὶ τὸ τούτου διηγήσαιμι
τέλος ; Ἔχειτο ὁ γέρων, ὥσπερ τι γέρας τίμιον, ἣτοι-
μασμένος τὴν ψυχὴν πρὸς τὴν ἔξοδον, xal κύκλῳ d
ἀδελφότης περιχυθεῖσα ἐξήτει τῶν ἱερῶν προσευχῶν
αὐτοῦ λαθεῖν τὸ δῶρον * χαὶ ἐπείπερ ἕνα ἕκαστον
ηὐλόγησεν χαὶ χατησπάσχτο, ἄπεισιν xal πρὸς τὸν
τάφον, ὃν £x πόθου ἐζήτει πάλαι θεάσασθαι, εἰ xal
οὐχ ἐπετύγχανεν τοῦ χαταθυμίου, χοπῆ τοῦ θελή-
*, ν DAS , , 4 Pd
pato; * ὃν ἰδὼν, ἐχάρη λίαν, ἀνθμολογήσατο τῷ
Κυρίῳ, ἐπειπών * Αὕτη ἢ χατάπαυσίς μου εἰς αἰῶνα
11à ^ . 0 , ^ 4 4 P [ " Θέ
ἰῶνος * μεθημόσατο xxl τὴν φωνὴν ἐχείνην -
λημα τῶν φοδουμένων αὐτὸν ποιήσει Κύριος.
Ἐνίνησον xa? τῶν ἐξ ox ὀλί i xal μὴ εὖ
; t οὐχ ὀλίγους, ot xai μὴ εὖ-
λαδηθέντες τὸν χαιρὸν (ἦν vào τῶν ἱερῶν νηστειῶν
περίοδος), συνέδραμον μοναδικοί τε χαὶ μιγάδες, ηὖ-
λογήθησαν, ὑπέστρεψεν, ἐφοδιασθέντες χαλὸν ἐφόδιον
τὴν ἐχείνου ἀγίαν παράθεσιν. Καί γε αὐτὸς ὁ ἁγιώ-
τατος πατριάρχης παρεὶς ἐξῃτήσατο εὐχὴν, xai λα-
otov ἑσπάσατο. Γέγονέν τε ἡ ὥρα ἐκείνη, πάσης ὑπο-
νοουμένης διχφορᾶς ἀλεξητήριον, τῶν πρὶν λυπηρῶν
ἐχποδὼν Ὑγεγονημένων. Πάντων οὖν ὑπεμνημάτισε,
πᾶσιν ὑπερηύξατο, ἅπασιν, ἀφίησιν, ἐχθράνασι, διώ-
ξασι, λυπήσασιν, ὁ ὡς ἀληθῶς τοῦ Θεοῦ ἀνθρωπος
xal Χριστὸν xav τῷ θανάτῳ μιμούμενος.

ΠΘηΒ8: cum enim diurno horarum duodeoim cir-
culo parem annorum periodum in unoquoque cer-
tamine (30) explevisset, ad aeternam vitam, perpetuo
lumine fruiturus, emigravit. Numera certamina,
et invenies annos quadraginta octo. Tum annos bis
duodecim (31), ante abrenuntiationem seculi actos,
junge aliis quatuor annis, quos in persecutionibus ;
et tribus, quos in inflrmitate traduxit Sanctus :
et invenies, virum venerabilem obiisse anno statis
unde octogesimo (32).

42. Sed quomodo sine lacrymis mortem illius
narrabo? Jacebat senex, habens animam paratam
ad egressum, velut honorsetum quoddam -xe-
nium (33), et circum affusa fraternitas orabat, ut
munus orationum ejus mereretur accipere. Post
quam igitur unicuique sigillatim benedixit et oscu-
latus est abiit ad sepulcrum, quod videre jam
pridem ardenter concupierat, quamvis voto suo
frustratus fuerit, quia prepropera erat talis vo-
luntas. Illud autem cum vidisset, gavisus est valde,
et benedixit Dominum, inquiens: Hac requies
mea in seculum seculi !?, Deinde istam quoque vo-
cem subjunxit : Voluntatem timentium se faciet Do-
minus 1*. Traxit eliam ad se externorum non pau-
cos : qui nulla habita ratione temporis (verteba-
tur enim sacri jejunii circulus) accurrebant tam
monachi quam seculares, benediotioneque accepta
revertebantur instruct ad iter optimo viatico,
sancia scilicet depositionis memoria (34). Quin-
imo sanctissimus patriarcha adfuit (35), petens ut

C oraret prose ;eoque impetrato, osculatus est eum.

Itaque horailla omnibus suspicantibus, alieniori
ipsos ab invicem esse animo, facta fuit in reme-
dium procul submota quecunque antea exstiterat

egritudine. Denique omnes admonuit,oravit pro omnibus, omnibus ignovit, quorum inimicitias, persecu-
tiones, molestias tulerat, utpote vere vir Dei, et Christum etiam in morte imitans.

Uy. Ἐπειδὴ 98 xai διαθήχην ἔδει διαθέσθαι, τίς
αὕτη ; Ἡ ὀρθόδοξος πίστις, xai dj νόμιμος πολιτεία,
αἷς συνέξησεν, xxi μεθ᾽ ὧν ἀπεδήμησεν τοῦτο δὲ
χἀχεῖνο διανέμειν, οὐ πρὸς αὐτοῦ (ὅτι μηδ᾽ αὐτῆς
τῆς ἐπωμίδος ἦν χύριος) διατάττεσθαι. ᾿Αμέλει ἐρω-
τηθεὶς πρὸς ἐμοῦ ἐλεεινοῦ, μή τι ἔχοιεν παριστά-
μένον" τῇ μὲν χειρὶ ἁψάμενος τοῦ ἱματίου, τοῦτο

18 Pgal. cxxxi, 14. !* Psal. cxriv, 19.

43. Quoniam vero oportuit etiam testamentum
condi : quodnam, queso, reliquit? Fidem orthg«-
doxam et conversationem regularem, in quibus vi-
xit et cum quibus obiit : boo autem vel illud dis-
tribuere ad illum non pertinebat, eum neque de
ipso pallio posset ut dominus testari. Tandem ro-
galus a me miserabili, num quid haberet coommen-

NOTE.

(30) Primum sub obedientia S. Theoctisti, se- ἢ exprimeretur ejus quz» in Greco est ad vocum si-

cundum in regimine monasterii Symbolorum, ter-
tium in gubernando monasterio Sacudionis, quar-
tum Constantinopoli in reclusione.

(31) Grace δὶς 0voxatócxa. Sed prima syllaba Sir-
leti oculos fugit, ut duodecim verteret, et totam
chronologis rationem turbavit.

(32) Ex hac vita excessit sanctissimus Plato,
octogesimum etatis apnum uno minus agens, vir
pluribus perfunctus laboribus, egregiis virtutum
editis do :umentis. Ita S. Theodori Vita,

(33) Grace ἔχειτο ὁ γέρων, ὥσπερ τι γέρας τίμιον
ἡτοιμασμένος τὴν ψυχήν " est autem γέρας, decus,
premium, pro quo vertimus xenium, ut proprius

militudinem allusionis elegantia ; quam 8Sirletus
neglexit, dum ita vertit. « Jacebat senex ille senio
admodum honorato. »

(34) Grece simpliciturest «sancta ejusdepositio, »
παράθεσις, Sirletus, commendationem vertit : pu-
tavi menti auctoris propius accessuram paraphra-
gim.

(35) Vita S. Theodori: « In eo etiam abundantem
patriarcha charitatis su: vim animique reote com-
positi specimen exbibuit. Accurrens ipsemet cum
universo clero ad monasterium, moribundo sancto
astitit, totus in illum defixus, membra ejus omnia
complectens, suaviterque singula deosculans. »

841

S. THEODORI STUDIT/E

848

dandum,manu vestem apprehendens, eamexcussit, À χατέσεισεν, ὡς σύμδολον ὑπαχοῆς παντελευθέρου,

in signum expeditissima obedientie; el voce ad-
modum submissa dixit, nihil habere, eo quod
omnia mes parvitati committeret. Porro preter-
eundum non est aliquid, vim habens predictionis,
quod nempe funebrem cantum sibi ipse ante mor-
tem cecinerit. Cum enim ex pectore laboraret, as-
siduoque anhelitum duceret, ex consueta rerum
divinarum meditatione movebat labia, maxime au-
tem psallebat illam sacre cantionis particulam : Πέ-
surgent mortui, et. qui in monumentis sunt. susci-
tabuntur, et lz»tabuntur qui sunt in. terra : quem
suavissimum versum hortabatur ut secum cane-
rent qui presto erant, quoad loqui potuit, et vo-
cem vel tenuissimam emittere. Secuta autem can-
tum est mors, tunc illi adveniens, quando insta-
bat memoria justi Lazari (36), ad quem refertur
canctus ille, et cum quo pars ejus de quo nobis est
sermo.

44. Denique extremum, insurrans, Extote salvi,
decoroque habitu jacene, cum ad dexteram incli-
nasset caput, placido ac leni motu corporis, velut
qui in propria abire disponit, clausit oculos, ea
qua 80] occumbil hora, et spiritum suum sanctum
tradidit angelis, ipsum ad solem justitie deductu-
ris. Etnuncillequidem in ccelis est (367) audeo di-
cere, non &olum ascetico dignatus ordine, sed
confessorum adnumerandus choreis: quorum enim
certamina pertulit, borum indubie etiam heredi-
tatem participavit : aut si placet, cum subjectis
subjectus probatissimus, imo bis obediens coro-
narius ;cum solitariis solitarius legitimus; cum
prelatis prelatus dignissimus, cum inclusis, non
solum inclusus, sed eliam subditus; quodque au-
gustum inprimis, cum confessoribus confessor
genuipus, reipsa verbis attestante. Ego autem in-
felix, optimo orbatus patre; cui manum injiciam
animo fluctuans ὃ quem admonitorem inveniam ἃ
recta declinans ratione ? quomodo mali demonis
incursum fugiam, non habens te domesticum in-
stractorem doctoremque.

45. Ast, o divinum mihi et sacrum caput, tu moe
ex alto propitius respice, labantem erige dirige
gradientem, serva incolumem, pasce mecum hunc
gregem, quem multo labore sudore collegisti ;
ut tuis insistens vestigiis, ambulet per viam man-
datorum Dei ; observa, fove, propugna tam ma-
gnos quam parvos, quemadmodum te rogavi in
hora exitus tui: tui enim sunt omnes, quorum
duces filii tui, sunt, aut filii filiorum : ut in Deo et

C

D

φωνὴν δὲ ἀφίησιν λίαν ἀμυδρὰν μηδ᾽ ὁτιοῦν ἔχειν,
διὰ τὸ πάντα ἀναθέσθαι τῇ ταπεινώσει μου. Καὶ μὴν
οὐδ᾽ ἐχεῖνο παραλείψομαι, προῤῥησεως ἔχον ἔμφα--
σιν, ὅτι αὐτὸς ἑχυτῷ ἐπιτάφιον δὴν πρὸ θανάτου
μεμελῴδηχεν, Συνεχόμενος γὰρ ὑπὸ τοῦ θώρακος
xai ἀσθμαίνων ἐπάλληλα, ἐκίνει μὲν τὰ χείλη ἐχ
τῆς συνήθους αὐτῷ τῶν θείων μελέτης, ὑπέψαλλεν
δὲ μάλιστα τὸ τὴς δῆς ἐχείνης μέρος, ᾿Αναστί-
σονται οἱ νεχροὶ, xai ἐγερθήσονται οἱ ἐν τοῖς
μνημείοις xai εὐφρανθήσοντα! οἱ ἐν τῇ γῇ, σὺυν-
άδειν αὐτῷ προτρεπόμενος συνεχέστερον τὸν αὐτὸν
ἤδη στίχον τοὺς παρισταμένους, ἕως ἄν ἐδύνατο
σθένειν, καὶ μικρὰν ἀφιέναι φωνήν. Καί γε ἐπηχο-
λούθησεν τῇ δῇ ἡ χοίμησις, τότε φθάσασα, fixa
à τοῦ δικαίου Λαζάρου μνήμη ἐπέστη, πρὸς ὃν ἡ
ἀναφορὰ τῆς δῆς, καὶ u:Ü' οὐ 1, μερὶς τοῦ οὔπεο

ὃ λόγος.

μὴ

μδ΄.

Y - * *

Εἴτα τελευταῖον τὸ σώζεσθα: ἐπινιθυοίσας,
, LI

“4

ἐπὶ

σχήματός τε εὐπρεποῦς κείμενος, τὴν χάραν
δεξιόθεν ἐπιχεχλικὼς, οὑτωσὶ πραείᾳ καὶ ἡρεμαίᾳ
τῇ χινήέσει τοῦ σώματος, ὡς εἰς τὰ ἴδια ἀπαίρειν
προαιρούμενος, μύσας τοὺς δῳθαλμοὺς ἐν ὥρᾳ δύ-
σεως ἡλίου, παρέδωχεν τὴν ἁγίαν ψυχὴν τοῖς ἀπ-
ἄγουσιν αὐτὴν ἁγίοις ἀγγέλοις πρὸς τὸν ἥλιον τῆς δι-
χαιοσύνης. Καὶ νῦν ἐστιν ὁ μὲν οὐρανοῖς, οὐ μό-
νον ἄσχητιχῆς ταξεώς τε xai παραστάσεως θαῤῥῶ
λέγειν ἠξιωμένος, ἀλλὰ γὰρ καὶ ὁμολογητῶν χορείαις
ἠριθμημένος * Qv γὰρ τοὺς ἄθλους ἤνεγκεν, τούτων
δῆλον ὅτι καὶ τῆς χληρουχίας μετείληφεν " εἰ βούλε:
δὲ, μετὰ ὑποτακτιχῶν ὑποταχτιχὸς δόχιμος, μᾶλλον
δὲ δὶς ὑπήχοος στερανίτης, μεθ᾽ ἐσυχαστῶν ἢ, συγα-
στὴς ἔννομος, μετὰ καθηγητῶν γχαθηγητὴς ἔνεθ-
cuoc, μετὰ ἐγχλείστων οὐ μόνον ἔγχλειστος, ἀλλὰ
xai ὑποταχτήτης, ὃ καὶ σεδάσμιον, μετὰ ὁμολογητῶν
ὁμολογητὴς ἀπαράγραπος, μαρτυρούσης τῷ λόγῳ
τῆς πράξεως, ᾿Εγὼ Ot ὁ δύστηνος, ἀπορφαν!σθεὶς τοῦ
χαλοῦ Πατρὸς, ποῦ χεῖρα ἀπερείσομχι χατὰ ψυχὴν
σαλευόμενος ; τίνα ὑπομνηστὴν εὕροιμι παραλόγως
φερόμενος ; πῶς τοῦ Πονηροῦ τὴν ἔφοδον φύγοιμι,
μὴ σὲ τὸν νουθετὴν καὶ παιδευτὴν εὐπορῶν οἴχο-
θεν ;

με΄. ᾿Αλλ᾽ ὦ θεία μοι χαὶ ἱερὰ χεφαλὴ, σύ uz
ἐποπτεύοις ἄνωθεν ἵλεως, χαὶ ἀνοροθοῖς χαταπίπτοντα,
xai διευθύνοις πορευόμενον, χαὶ συντηροῖς ἀνεπηοξα-
στον, ἀγοῖς τε χαὶ συμποιμαίνοις μοι, xal τύήνἢς
τὴν ποίμνην, ἣν πολλοῖς πόνοις τε xal ἀγῶσι σὺν-
ἐστήσω, ἐν ἵχνετι τοῖς σοῖς περ' πατεῖν, EV τρίόδοις
τῶν θείων ἐντολῶν πορεύεσθχ:!, σχέπων, περιέπων,
προπολεμῶν τῶν μεγάλων σου xal μιχρὼν ποιμνίων,
κἀθὼς xai ὑπέσχου ἐν xx'pp gou τῆς ἐξόδου ; χαὶ

NOTE.

(36) Jta ad verbum Graca Sirletus verlit : Justi
Laxari ejusque. diei festi memoriam, quale festum,
nullum habent Greci ; sed simpliciter memoriam
occasione evangelii pridie Dominice Palmarum
legendi, ut supra dictum. .

(36*) Eadem Vita de sepultura ista addit : « Cui
lanquam Patri Patrum cum patriarcha innumeris

luminibus Lhurisque suffitu juxta persolvisset, egre

tandem corpus sepulcro condidit, multis undique
confluentibus, ejusque depositionem pro virili pro-
hibentibus, ut qui nec mortuo quidem sancto pri-
vari vellent.» Et sub finem Vita ista habentur : «In
Studii monasterio et magni Platonis et beati quoque
Josephi dives arca pariter asservatur : et corpus.
S. Theodoriin Patrum thecam illatum est. »

849

ORATIO XII. — LAUDATIO S. ARSENII ANACHORET/E.

850

γάρ σου ποίμνια πᾶντα, ὧν εἶσιν χαθηγεμόνες τὰ A apud Deum te habentes patronum, permaneamus

σὰ τέχνα, χαὶ ἐχ τέχνων ἔγγονα " ὡς ἂν ἔχοντές σε
ἅπαντες εἰς Θεὸν χαὶ πρὸς Θεὸν προασπιστὴν, ἀπή-
μαντοι διαμένοιμεν ἀοράτων τε χαὶ ὁρωμένων
ἐχθρῶν, μηδὲν ὑφιέντες διὰ φόδον τῆς ὀρθοδόξου πί-
στεως, μηδ᾽ αὖ ἐχφερόμενοι τῶν θείων ἐντολῶν,
μὐτ᾽ αὖ θύραν ἀνοίγοντες ἀπροσεξίχ τοῖς ὀλεθρίοις
πάθεσιν, αὐτε μὴν χατολιγωροῦντες τῆς ἀσχήσεως,
ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ dj δόξα xal ἢ
τιμὴ καὶ τὸ χράτος, σὺν τῷ παντοχράτορι Πατρὶ,
καὶ τῷ ζωοποιῷ χαὶ παναγίῳ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ,
καὶ εἷς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. ᾿Αμήν.

immunes ab hostibus visibilibus et invisibilibus, ne
per timorem declinemus a vera fide in aliquo, vel
efferamur extra Dei precepla; ne per ignaviam
aperiamus januam pravis affectibus ; ne denique
deficiamus in exercitatione proposíta, in Christo
Jesu Domino nostro, cui est gloria, honor et po*-
testas, cum Patre omnipotenti atque viviflco et
sanctissimo Spiritu, nunc, et semper, et in secula
seculorum. Ámen.

XII.

LAUDATIO S. ARSENH ANACHORET.E.

Ex pervetusto codice Pelri Seguierii, Francie cancellarii, varie collato. Interprete Joanne Pinio. Edidere
BorLANDIANI. Act. Sanct. Jul. t. IV, 617.

IIPOOIMION.

α΄. ᾿Αστὴρ ἀειφανὴς ἡμῖν, οὐχ ἐν τῷ ζωδιχχῷ χύ-
χλῳ χατηριθμημένος, ἀλλ᾽ iv τῷ τῆς ἀρετῆς obpa-
νῷ ἐστηριγμένος, διὰ τῆς ἐτησίου αὐτοῦ μνήμης σή-
μεροὸν ἀνατέλλων, ἀὐλωτάτῳ μαρμασουγὰς
ὑπεολάμπρους ἀγαθοξογίας ἐπαφίησι τῇ οἰχουμένῃ.
Τίς ὃξ ἐστιν οὗτος, ὦ φιλάγιον ἄθροισμα: Ὃ ἰσάγ-
ὕξλος ᾿Δοσένιος, ὁ τὴν ἀσετὴν ἀπρόσιτος, τὸ τῆς τα-
πεινώσεως ὕψος, τὸ τῆς χατανύξεως ῥεῖθρον, οὐ xai
ἡ μνήμην, μόνη πχοΐζκλη τίς ἐστιν εἰς ἀρετῆς ἐπίδοτιν,
Kai μοι θαυμάζειν ἐπίησι, πῶς τῶν ἄλλων μακαρίων
ἀνδρῶν, παρὰ τῶν χατὰ χαιρὸν τῆς ἀρετῆς ἐπαινε-

φωτὶ

τῶν, τῶν βίων ἀνχγεγραμμένων, xal ταῖς τῶν ἐγ-
κωμίων βολίσι χαταστραπτόντων, τοῦδε τοῦ τρισ-
μάκαρος 6 βίος ἀνιστόρητος εἰάθη, πλὴν ὅσον σπο-
ράδην παρά τινων ὁσίων Πατέρων δεδηλωμένος,
χαίΐίπερ μὴ ἐναπολιμπανόμενος τῆς ἐναρέτου ἐχείνων
λαμπροφορίας, ὅτι μὴ καὶ μᾶλλον τῶν πολλῶν ὑπερ-
λάμπων ταῖς αὐγαῖς τῶν θείων αὐτοῦ ἀνδραγαθημά-
τῶν,

β΄. Τί οὖν ; Συνδιαμείψομεν xai ἡμεῖς τοῖς προλα-
Θοῦσι τὸν χρόνον, xai οἴσομεν τηλιχοῦτον θησαυρὸν
ὑπὸ τῆς σιγῆς καλύπτεσθαι ; Οὐμενοῦν " ἀλλὰ πειθό-
μενοι τοῖς ἐπὶ τοῦτο παρορμήσασι Πατράσιν, εἶ καὶ
ἄμοιροι τοῦ προσέχοντος λόγου, ἠλπικότες τε ἐπίχου-
pov δέξασθα! τοῦ ἐγχειρήματος αὐτὸν τὸν εἰς ὑπό-
θεσιν τοῦ βίου προχείμενον, ἀπαρξόμεθα τοῦ λέγειν,
οὐδὲν ξενοδεχτοῦντες παρὰ τὸ ἀληθὲς, ὅσα δὲ ἐκ τῶν
περὶ αὐτοῦ περιχεχομμένως εἴρημένων ἀναλεγόμε-
vot, εἰ xai διὰ ἀῤῥάφου διηγήσεως, εἰς ὑπόμνησιν
φέροντες, χαὶ ταῦτα οἱονεὶ συνυφαίνοντες, χαὶ ἐχ
τούτων ταῖς ἀχολούθοις ἐννοίαις ἔσθ᾽ ὅτε προσθήχην
ποιούμενοι χαθ᾽ εἱρμὸν, πειρασόμεθα τὸν βίον ἅπαρ-
τίσασθαι, ἀφουσιούμενοι τὸν πόθον, ὃν περὶ τοῦ
παμμάχαρος ἔχουσιν οἱ φιλάρετοι.

PROLOGUS.

1. Stella perpetuo nobis apparens, non zodiaco
circulo annumerata, seed in virtutis ccelo flrmata, pec
anniversariam suam memoriam hodie exoriens,
splendidissimas bonorum operum coruscationes de-
fecatissimaluce immittit orbi terrarum. At quenam
illa est, o aanctitatis amantes auditores ὃ Arsenius
est, angelis par, virtute inaccessus, humilitatis al-
titudo, ascetice discipline gloria, solitudinis robur,
compunctionis fluentum , cujus vel sola memoria
ad progressum in virtute incitamentum est. Et vero
mirari subit, quid sit, quod, postquam aliorum vi-
rorum beatorum, virtutis causa laudabilium, vite
conscripte sunt, preconiorum radiis fulgentes,
nulla de beatissimi hujusce vita ad posteros trans- '

ferit historia, preter eam,que a quibusdam sanotís

Patribus sparsim indicata, insigni, qua pollent, res
illustrandi facültate, non inferior est, imo vero mul-
tis potius aliis prefulget ob divinos Araenii ac
masculos gestorum splendores.

2.Quid igitur? An nos etiam cum iis, qui tempore
praecesserunt, commutabimus vices tantumque thee
saurum patiemur sub silentio abscondi? Nequa-
quam : at Patrum exemplo incitati, tametsi conve-
nienteoratione destituti ; fretique, auxilio venturum
presenti conatui illum ipsum, cujus nobis proposi-
tum est vite argumentum, dicendi initium faciemus,
nihil peregrinum et a vero alienum adoptantes ; sed
quacunque compendiose de ipso dicta sunt, colli-
gentes, et etiamsi narratione non coherente in me-
moriam revocantes, atque hec quodammodo con-

D texentes, adjecto etiam, ubi res feret, ex cogitationi-

bus inde eonsequentibus additamento, quo res
cohereant, vitam absolvere conabimur, gratificantes
desiderio, quo erga beatissimum huno tenentur
virtutis amantes.

851
CAPUT PRIMUM.

S. THEODORI STUDIT.E

852
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ HPOTON.

Sancti patria, nalales; vita secularis cum solitaria divino monitu commulata; insignes 1n ea progressus ;
hominum fuga.

3. Genus Arsenii, ut dicam id quod res est, et
afflinium multitudo, virtus fuit; ejusque incendi
studiis ac insigniri characteribus ; quoniam vero ἃ
sanguine id repetunteruditi ; patriaeifuitcivitatum,
que sub colo sunt, princeps, Roma, inquam, ce-
leberrima ἃ qua cognomentum acceperunt illi, qui
imperii sceptram moderantur. Surculus fuit nobi-
lium parentum, opibusque ac reliquo vite splendore
florentium. Familia ipsius ad hoc usque tempus
integra non superes! (quonam enitn paclo lot annis
servata fuerit ?) sed vestigia, tali magnitudine excel-
lentia, divisit habitatoribus velut in cellas tri-
ginta (37). Atque hoc sufficit, ut ostendatur, quam
illustris ac undequaque beatus fuerit vir iste memo-
rabilis; cumque tantus esset, doctrina altius emine-
bat, Grecaac Romana pariter sapientia admirandus.

4. Ejus itaque fama ad aures lunc delata magni
Theodosii imperatoris, quarentis talem filiis suis
Arcadio et Honorio magistrum preficere, qui ma-
jore pre omnibus id opere pretio faceret, Arsenius
accitu imperatoris Byzantium contendit, et assu-
mens ambos pueros, moribus ac disciplinis ipsos
iuformavit, ut optimos eos esse ostenderet in utra-
que facultate. Ad quadragesimum usque etatis sua
annum in aula assidue versatus est (37*) ; Deique

timorem in mente habens, ingemuit, et invocabat (s

Deum cum lacrymis dicens: Domine, ostende mihi
vium, in qua salvus fiam. Et vero, dum die qua-
dam in aula esset, audivit divinam vocem, que ei
diceret : Arseni, si salvus esse vis, fuge homines,
et salvaberis (38).

5. Ileec itaque ubi audisset Arsenius,jam pridem
divino desiderio sauciatus, omni mox humana ac
caduca gloria contempta ; splendoreque ac deliciis
corporis, omnique alia honoris appetentia, aulieque
imperatorum pro nihilo putatis, nihil cuiquam lo-
cutus Alexandriam navigat ; indeque pervenit in
Scetim ; et ecclesiam ingressus clerioos (38*) acce-
dit, dicens : Per Dominum, facite me monachum,
80 viam tihi ostendite, ubi salvus fiam. Illi autem
viri nobilitatem ex moribus, et vulta et alloquio
conjectantes, querebant ex eo, quisnam el cujus
esset. [s cum primo abnueret, dicerelque : Homo
sum peregrinus et abjectus, qui salvus fieri quero;
vix tandem ei persuadere potuerunt ul, qua ad se

γ΄. Γένος μὲν 'Apasvioo, τχληθὲς εἰπεῖν, xa οὐ σπά-
vtot οἱ μετέχοντες, ἧ ἀρετή * xai τὸ ἐχεῖθεν χατάγε-
σθαι xai χαραχτηρίζεσθαι " ἐπειδὴ δὲ τὸ ἀφ᾽ αἴμχσιν
τοῖς φιλοπαθέσιν ἐπιζητεῖται d) πρώτη τῶν ὑπου-
ρανίων πόλεων τούτῳ πατρὶς, Ῥώμην λέγω τὴν
περιδόητου * ἀφ᾽ ἧς τὴν προσηγοσίαν οἱ τὸ βασιλιχὸν
σκῆπτρον χατέχοντες ἐξειλήφατιν " εὐγενῶν γεννη-
τόρων στέλεχος, πλούτῳ τε χομώντων xal τῇ λοιπῃ
τοῦ βίου περιφανείᾳ * οὐ ἑστία μέχρ! τοῦ νῦν πεοί-
ἐστιν οὐχ ὁλόχληρος " πῶς γὰρ ἂν xal διεσέσωστο
τοσούτοις ἔτεσιν ; ἴχνη δὲ xai τοσούτῳ μεγέθει δ':.-
φέροντα, ὡς ἐν τριακοσίαις χέλλαις διαιροῦσα τοῖς
4 " γι.» “- ’ * ^ -— e -
οἰχήτοστι. ᾿Εξαρκοῦντος τούτου ἐπιδηλῶσαι, ὅσος ἣν
περιφανὴς χαὶ πολύολθος ὁ ἀοίδιμος " τοιοῦτός τε
ᾧ ? o aa P! “« ^, [4 ? e -
[1] e . 4 f* ἢ
v, ὑπῆρχε xal τῇ παιδεύσει ὑπέρτεοος, Ἑλλυηνιχῇ
τε xai Ῥωμαϊχῃ σοφίᾳ θαυμαζόμενος.
^, , «ὃ D d * ' βω ^ , “Ὁ '
ο΄, Ἐπε! οὖν τὸ τηνιχάῦτα Θεοδοσίῳ τῷ μεγάλῳ
"oj d ' X περὶ αὐτοῦ 3
βασιλεύοντι ἐξηχούσθη τὰ περὶ αὐτοῦ, ζητοῦντι παι-
δευτὴν τοιοῦτον ἐπιστῆσαι υἱοῖς αὐτοῦ ᾿Α:χαδίῳ xai
e ' "^. » p , , Φ , e » - *
Ὡνορίῳ, oq m προυργιέστερος ἀπάντων ἀγετα! ὁ
- —- e -— ὦ
᾿Αρσένιος τῇ τοῦ χρατοῦντος ῥοπῇ Ev τῷ Βυζαντίῳ,
xal παραλαδὼν ἀμφοτέρους τοὺς παῖδας, ἀνῆγεν αὖ-
14 4 3
τοὺς Ev τε ἤθεσιν xal παιδεύμασιν, ἀρίστους ἀποδει--
χνὺς ἀμφοτέρωθεν, Μέχρι δὲ τοῦ τεσσαρχχοστοῦ
ἔτους τῆς ἡλικίας αὐτοῦ ἐν τῷ παλατίῳ διηνυχὼς,
χαὶ τὸν φόόον τοῦ Θεοῦ χατὰ διάνοιαν ἔχων, ἐστέναζε
χαὶ παρεχάλει τὸν Θεὸν μετὰ δαχρύων λέγων " Κύρ'ε
ὀδίγησόν με, πῶς σωθῶ. Καὶ δὴ ἐν μιᾷ ὄντος αὐτοῦ
ἔν τῷ παλατίῳ, ἀχούει θείας φωνῆς, λεγούσης αὐτῷ ᾿"
᾿Αρσένιε, εἰ θέλεις σωθῆναι, φεῦγε τοὺς ἀνθρώπους,
χαὶ σώσῃ.
, zm - 4 , * M N
ε΄. Τούτων οὖν ἀχούσας ὁ ᾿Αρσένιος, χαὶ ἐπιπολὺ
τῷ θείῳ πόθῳ τρωθεὶς, πάσης εὐθὺς χαταφρονήσας
ἀνθρωπίνης χαὶ προσχαίρου αἰνέσεως, χαὶ περιφα-
νεΐας, τρυφῆς τε σωματιχῆς xai πάσης ἄλλης φιλο-
δοξίας, καὶ βασιλείους αὐλὰς εἰς οὐδὲν διαλογισά-
μένος, μηδέν: μηδὲν εἰρηχὼς ἀποπλέει ἐπὶ τὴν
᾿Αλεξάνδρειαν, χἀχεῖθεν ἔρχεται εἰς Σχῆτιν xx
εἰσελθὼν ἐν τῇ ἐχχλησίᾳ, προσέρχεται τοῖς χληρικχοῖς
λέγων " Διὰ τὸν Κύριον, ποιήσατέ με μοναχὸν, xai
ὁδηγήσατέ μὲ πῶς σωθώ. Oi δὲ τὴν εὐγένειαν τοῦ
ἀνδρὸς ix τοῦ ἤθους, xal τοῦ προσώπου, xal τῆς
συντυχίας στοχασάμενοι ἐξήταζον αὐτὸν τίς εἴη xai
πόθεν. ᾿Λρνοὐμένου δὲ αὐτοῦ τὰ πρῶτα, xxl λέγον-
, e , , M * * m
τος, ὅτι “Ανθρωπός εἶμι ξένος xai ταπεινὸς σωθῆνα!

ΝΟΤΑ.

(37) Videtur auctor nihil aliud velle,quam stipi-
tem familie sancti primaevum in plures postea ra-
mos divisum fuisse ; usus hic, quantum suspi-
cor, vel phrasi istius temporis, vel pareemia tum
usitala. E

(3T) Διηνεχῶς " subaudi ἔμεινε, 6v vel quid si-
mile. Apud Cotelerium lego : Ἕτι ὧν ἐν τῷ παλα-
«lp. Cum etiamnum esset in palatio.

(38) Vide Vitas Patrum apud Rosweydum llb. v,

cap. 2, pag. 503, num. 2. Damalevicius Vitae
sancti Bogumili eremitee Camaldulensis auctor, to-
mo I| Junii, pag. 356, num. 56, secessum ejus in
eremum Dobrovensem narrat, « tanquam si san-
ctus vocem lapsam divinitus ad Arsenium in sua
vocatione audivisset : Árseni tumultus fuge, et sal-
vaberis. »

(38*) Per clericos intellige hic monachos. Exem-
pla dat Cangius in Glossario Latino

893

ORATIO XII. — LAUDATIO S. ARSENII ANACHORETE.

854

γητῶν, μόγις ἠδυνήθηταν πεῖσαι αὐτὸν, θαῤῥῆσαι A spectabant, confidenter iis exponeret. Que edocti,

αὐτοῖς tà xaÜ' ixuzóv. Kal μαθόντες, εἶπον πρὸς
ἀλλήλους" Τὶς ἀνα ἐστὶν, ὁ ὀφείλων τοῦτόν παραλα-
δεῖν xai ὁδηγῆσαι εἷς τὴν μοναδικὴν πολιτείαν" xal
δὲν βουλευσαμένων αὐτῶν, συνεῖδον ἀπενεγχεῖν αὐτὸν
τῷ 3663 Ἰωάννῃ τῷ Κολούῷ. Kal λαδόντες αὐτὸν
μνθ᾽ ἑαυτῶν, ἀπῆλθον πρὸς τὸν γέροντα. Καὶ μετὰ
τὸ ποιῆπσα: αὐτοὺς εὐχὴν, ἐλάλησαν αὑτῷ περὶ 'Ao-
σενίου.
P K 1 “- ἢ ᾿λαϑὰ A ^nt λ 6 4

ζ΄. Καὶ ἐν τῷ συντυγχᾶνειν αὐτοὺς, χαταλαθούσης
τῆς ἐννάτης ὥρας, λέγει τοῖς χληριχοῖς ὁ γέρων "
Δεῦτε, ποιύάσωμεν ἀγάπην, xal τὸ θέλημα τοῦ Κυρίου
γενέσθω. Καὶ καθεσθεὶς ὁ à603c ᾿Ιωάννης μετὰ τῶν
χληριχῶν, ἤρξαντο ἐσθίειν, ἐάσαντες τὸν ᾿Αρσένιον
ἱστάμενον, 'ἹΡίπτει οὖν παξαμὰν εἰς τὴν γῆν ὁ ἀδθᾶς
Ἰωάννης, xai λέγει τῷ "Acatvlu *. Φάγε, ἐὰν θέλῃς "
Ὁ δὲ χλίνας ἑαυτὸν ἐπὶ τὴν γῆν, ἀπῆλθε περιπατῶν
ταῖς χερσὶ xal τοῖς ποσὶν, ὅπου ἦν ὁ παξαμάς * χαὶ
kd » ON - » ^. * Ὁ K * 199 ὁ L
ἔφαγεν αὐτὸν, ὡς ἔχειτο εἷς τὴν γῆν. Kai ἰδὼν ὁ γέ--
ρων, λέγε: τοῖς ἀδελφοῖς " Ὑπάγετε μετὰ καλοῦ, xai
» e. * ^ e MJ , ,
εὐξασθε ὑπὲο ἡμῶν οὕτως γὰρ γινώσχετε, ὅτι δό-
κιμον ἔχει ποιῆσαι μονάχόν. ᾿Ηρώτησαν οὖν οἱ χλη-
ριχοὶ τὸν ᾿Αρσενιον χαθ᾽ ἑαυτοὺς, λέγοντες αὐτῷ "
Ποίησον ἀγάπην, ἀδελφὲ, διὰ τὸν Κύριον, καὶ εἰπὲ
ἡμῖν, ποῖον λογισμὸν ἔσχες ἐσθίων τὸν παξαμάν ;
Καὶ λέγει αὐτοῖς. ᾿Ελογισάμην πρὸς ἐμαυτὸν, ὅτι
Ὡς χυνί σοι ἔῤῥιψαν τὸν ἄρτον, ὡς κύων φάγε αὐτόν.
Καὶ ἐδόξασαν τὸν Θεόν, Χρόνον οὖν ὀλίγον μείνας

4 “- 1562 ἢ , 44 [4 * 06 “-
μετὰ τοῦ a$62 ᾿Ιωάννου ὁ Αρσένιος, xai μαθὼν πᾶ-
σὰν τὴν μοναχιχὴν κατάστασιν, ἀπελύθη παρ᾽ αὐτοῦ
απελθεῖν «al χαθίσα: γατὰ μόνας " xal ἔμεινεν ἀγω-

alter alteri dicebant : Quisnam est, qui debet huno
excipere, et conducere ad monasticum institutum ?
Et, inito consilio, visum est abducere ipsum ad ab-
batem Joannem Colobum (39). Kt assumentes eum
secum, abierunt ad senem ; peractisque precibus
locuti cum illo sunt de Arsenio.

6. Cumque inter colloquendum jam nona ade.
nisset hora, dicit clericis senex : Adeste, faciamus
agapen (40), et voluntas Dei fist. Considensque
Joannes abbas cum clericis, ceperunt comedere,
sinentes Arsenium stare. Projicit itaque paxra-
man (A1)in terram abbas Joannes, atique Arsenio :
Comede, si velis. Ille autem inclinans se in terram,
abivit illuc, ambulans manibus pedibusque, ubi
erat paxamas; et in terra, prout jacebat, ipsum
comedit. Atque hoc conspicatus senex, dicit fratri-
bus; Abite cum bono, et orate pro nobis: ita enim
scietis, quod probatus sit, ut fiat monachus Interro-
garunt itaque clerici inter se Arsenum, dicentes
illi: Fac agapen, frater, per Dominum ;etdic nobis,
ecquid cogitationis habueris, quando comedebas
paxaman ? Quibus ille, Cogitabam,inquit, mecum :
quem tibi tanquam cani projecerunt panem, co-
mede illum tanquam canis. Et glorificabant Deum.
Exiguo igitur tempore Arseniuscum abbate Joanne
versatus, omnemque monastice vite rationem edo-
ctus, discessit ab eo, ut secederet sibique soli va-
caret. Et perseverat, pro virili contendens in Do-
mino usque adeo, ut magnos id temporis senes la-
boribus constantia, ac certaminum asceticorum

νιζόμενος ἐν Κυρίῳ, ὥστε πολλοὺς τῶν χατὰ τὸν xav- Qi tolerantia superaret. Postquam δὰ hesychasti-

pov ἐγεῖνον μεγάλων γέοόντων ὑπερδῆναι τοῖς πό--
νοῖς, τῇ τε χαρτερίᾳ, χαὶ τῇ ὑπομονῇ τῶν ἄσχητι-
χῶν ἀγώνων. ᾿Αναχωρήσας οὖν ἐν τῷ ἡσυχαστιχῷ
βίῳ, πάλιν ηὔξατο τῷ Θεῷ λέγων. Κύριε, ὁδήγησόν
με, πῶς σωθῶ * καὶ ἤχουσε φωνῆς λεγούσης " ᾿Αρσέ-
νιε, φεῦγε, σιώπα, ἡσύχαζε " αὐταὶ γάρ εἶσιν αἱ ῥίζαι
τῆς ἀναμαρτησίας. ᾿

cam (42) vitam secessisset, iterum oravit Deum,
dicens : Domine, viam ostende, ubi salvus flam.
Et audivit vocem, dicentem : Arseni, fuge, tace,
quiesce : nam hee sunt radices, quibus a peccato
immunis flas (43).

NOTE.

(39) Joannes Colobus (in appendice ad Pitas
Patrum pag. 904 per apocopen Colob; Grece Ko-
λοδὸς, estque hic curtus, parvus, nanus, brevis
stature, etc.) fuit inter anachoretas celeberrimus ;
idemque fortasse, qui ia Marlgrologio Coptico tomo
tertio Martii, pag. 692 notatur his verbis : « Obitus
Joannis parvi eremite. » Gerardus Vossius Borchlo-
nius prepositus Tungrensis, inter Apophthegmata
Patrum, cum sancto Ephrem Syro Colonie edita
anno 1603, pag. 507. Colobios legit; inepte ad-
dens : « Verisimiliter hic intelligi Joannem Colo-
bitam, et alias Calybitam, eremitan Romanum
(potius CPolitanum ; videsis Commentarium ejus

revium die 15 Januarii, 2 2), cujus mentio fitin
Martyrologio Romano, 15 Joanuarii ». Mox tamen
alterius Joannis eremitae /Exzyptii meminit, non
sufficienter instructus, ut aliquid circa illum abso-
solute determinet. De Joanne Colobo plenius in-
strui poteris ex Vitis Patrum variis locis ; Cote-
lerio tomo I, a pag. 468, ac Tillemontio tomo X, a

ag. .
P (40) Agape, Graece ἀγάπη, accipitur vel pro ex-
traodinaria refectione in monasteriis; vel pro so-
lemni convivio; vel pro cona ad quam Christiani,

D

sed pauperes potissimum adbibebantur. De prima
significatione consule Cangium ; de secunda Cote-
lerium in motis col. 801 ; de tertia Ciacoonium ín
notis ad Cassianum pag. 669. Hic vero non soio an
plus aliquid significetur, quam «ecna ordinaria
monachorum.

(41) llla vox varie scribitur; nimirum pazumas,

azxamation, pazimalion : de qua fuse Rosweydus
in Onomastico ad Vitas ΡΡ. ἃ pag. 1045: brevius
in Glossario Latino. Significat vero panem subci-
nericium, aut recoctum seu bie coctum : quem ita
appellatum quidam volunt a Paxamo quodam cu-
pediario.

(12) Id est quietam, taciturnam, solitariam,
Grecum ἣσυχαστιχὸς dilucidari potest ex annota-
tis ad caput 1 Vil» sancti Stephani Sabaite die 13
Julii. pag. 534.

(43) Sanctus Lucas Junior thaumaturgus de loco,
ubi sepius a pluribus interpellabatur, cum secre-
tiori commutando Theophytlactum «consulens, id
responsi tulit (tomo secundo Februarii, pag. 194) :
« Tenendum, quod optime haberet Arsenil consi-
lium : is enim fugere ait homines et salvari. Ite»
rumque : Fuge, tace, quiesce. »Inspici etiam pos-

855

S. THEODORI STUDIT.£

856

7. Hoc itaque divinitus accepto mandato, omnem α ζ΄. θεόθεν οὖν δεξάμενος τὸ τοιοῦτον πρόσταγμα,

in ecllum Arsenius affectum transfert, corpore qui-
dem in terra degens, corde autem cum supernis
potestatibus familisriler consuescens. Ad illud man-
datum exsequendum cum discessieset, cumque
adeo solitudinem amaret, quidam e patribus, no-
mine Marcus (44), sic ipsum compellat: Quare
non fugis, pater? Cui, Senex : Novit Deus, quod vos
diligam: at non possum esse cum homnibus,etcum
Deo. Colestes chiliades et myriades unam volunta-
tem habent ; homines vero multas habent voluntates:
Deum itaque dimittere non possum,ethominibus va-
care (45). Jam verout clarius constet de ejus solita-
ria quiete, dicendum etiam illud,memoratu dignum.

8. Cum pervenisset ad locum quemdam (quoniam
ibi erant arundines a vento agitata), sic fratres af-
fatur Àrsenius : Quaenam hec concussio est ὃ Re-
spondentilli: Arundines sunt, pater. Subjicit Senex:
Vere si quis sederit in solitaria quiete, οἱ audierit
vocem avicula, non habebit corejus eamdem quis-
tem ; quanto magis vos, hanc habentes concussio-
nem (46). Quo autem pacto ille in solitudine de-
gens, nmenatemque usu sensuum destitutam, el a
terrenorum tumultuum perturbationes inconcussum
habensversus Deum,nequaquam amarit humanam
consuetudinem, vel illam etiam, que confusione
caret, omnemque sermoni a lingua promananti ac-
cessum precluderet, nisi quando prorsus necessitas
aiiud cogeret, oratio exponet.

9. Digressus aliquando ad eum Theophilus (47).
Alexandrie archiepiscopus cum quodam e primo-
ribus (48), interrogabat Senem, ut audiret ab eo
sermonem, Senex autem post modicum silentium
illi hoc responsi dedit. Et δὶ vobis dixero, an ser-
vabitis? llli ad se receperunt (49). Dixit ergo eis
Senex: Ubi Arsenium degere audieritis, ne
appropinquate. Alias iterum archiepiscopus con-
venire ipsum volens, premisit primo, qui videret,
hum Senex aperiret : qui significat ipsi, dicens :
Si veneris, aperiam : atsi tibi aperuero, omnibus
aperiam, et tunc non amplius hic remanebo. His
auditis, archiepiscopus dixit : Si fugaturus ipsum
venio, non amplius ad eum accedo (c). Venienti ad se

μετατίθησιν ὄλην τὴν διάθεσιν πρὸς οὐρανὸν ὁ 'Ao-
͵ - L1 ^ :;p - - 4
σένιος, ἐν γῇ μὲν διατρίδων τῷ σώματι, τῇ δὲ καο-
- » ^ - ^ ,
δίᾳ ταῖς ἄνω δυνάμεσι συμπεριπολῶν * ἐφ᾽ ὃ ἀγόμε-
νον αὐτὸν τις τῶν Πατέρων τοὔνομα Μάρχος, οὕτω
φιλησυχοῦντα φησι πρὸς αὐτόν Διὰ τί φεύγεις ἡμᾶς,
. ^. , 4 4 D
Πάτερ ; Ὃ δὲ γέρων πρὸς αὐτόν" Ὁ Θεὸς οἶδεν, bx:
ἀγαπῶ ὑμᾶς " ἀλλ᾽ οὐ δύναμαι εἶναι: μετὰ τοῦ Θεοῦ,
χαὶ μετὰ τῶν ἀνθοιύπων " αἱ ἄνω χιλιάδες χαὶ μυ-
ριάδες ἔν θέλημα ἔχουσιν " οἱ δὲ ἄνθρωποι πολλὰ θε-
λήματα ἔχουσιν. Οὐ δύναμα! οὖν ἀφεῖναι τὸν Θεὸν,
xxi σχολάζειν ἀνθρώποις * Καὶ γοῦν πρὸς σαφεστέραν
αὐτοῦ δήλωσιν τῆς ἡσυχίας, χαὶ τοῦτο ῥητέον ἀξ..-
μνημόύνευτον ὄν.
6 , Y .9 - 4 , . 4 .
η΄. Παραθαλόντος οὖν αὐτοῦ εἰς τόπον τινὰ, ἐπεί-
πὲρ ἧσαν ἐχεῖ χάλα:λοι, κινούμενοι ὑπὸ ἀνέμου, c
mtv τοῖς ἀδελφοῖς ὁ 'Apoivioq* Τί ἐστιν ὁ σεισμὸς
οὗτος ; Οἱ ὀέ φασι " Κάλαμοί εἶσι, Πάτερ " Λέγε! οὖν
9 T e t , . , , 4 -,
αὐτοῖς ὁ γέρων - Φύσει ἐὰν χαθσταί τις ἐν ἡσυχίᾳ,
4 * * , e *
ἀχούσει 0$ φωνὴν στρουθίου, οὐχ ἔχει ἢ χαρδία τὴν
αὐτοῦ ἡσυχίαν " πόσῳ γε μᾶλλον ὑμεῖς, ἔχοντες τὸν
4 - - ^s *. » e e? *
σεισμὸν τοῦτον (ab); Πῶς ὃὲ οὐχ ἔμελλεν ὁ οὕτως 7,2c-
μῶν, xal τὴν ἔκστασιν τῆς EX τῶν χάτω θορύόων,
. , Μ M L] 4
περιδονήσεως ἀκλόνητον ἔχων πρὸς Θεὸν, μὴ οὐχὶ
b] & 2 o saa - « 4 , ^ pe
xal τὸ ἀσύμφυρτον φιλεῖν τῆς ἀνθρωπίνης διατριθῆς,
. 3! , * *
ἁπρόοδόν τε ἔχειν τὴν ἀπὸ γλώσσης ὁμιλίαν, ὅτι μὴ
πάσῃ ἀνάγχγη, δηλώσει δὲ ὁ λόγος "

θ΄. Ποτὲ παραλαδὼν αὑτῷ Θεόοιλος, ὁ ἀρχιεπίσχο-
πος ᾿Αλὲέξανορείας, μετὰ ἀρχοντός τινος, ἠσώτα τὸν
γέροντα, ἀχνῦσαι παρὰ αὐτοῦ λόγον. Μιχρὸν δὲ Gtto-
πήπας ὃ γέρων, ἀπεχρίνατο πρὸς αὐτόν. Καὶ ἐὰν
ὑμῖν εἵπω, φυλάσσετε; Ol δὲ συνέθεντο. Εἶπεν οὖν
αὐτοῖς ὁ γέρων" Ὅπου ἐὰν ἀχούσησε 'Áoctviov, μὴ
πλησιάσητε Ἄλλοτε πάλιν βουληθεὶς ὁ ἀρχιεπίσχο-
πος παραθδαλεῖν αὐτῷ, ἀπέστειλε πρῶτον εἰδένα! εἰ
ἀνοίγο: ὁ γέρων. Καὶ δηλοῖ αὐτῷ λέγων * ᾿Εὰν ἔλθῃς,
ἀνοίγω, καὶ ἐάν σοι ἀνοίξω, πᾶσιν ἀνοίγω * xat τότε
4 , k ab^] - . , . ^ ,
οὐχ ἔτι χαθέζομαι dós. Ταῦτα ἀχούσας ὁ ἀρχιεπί-
σχοπος, εἶπεν. Εἰ διῶξαι αὐτὸν ἀπέρχομα!, οὐχ ἔτ’
ἀπέρχομαι πρὸς αὐτόν. Καὶ μὴν xal τινος τῶν Ila-
, 4 ^ 3 Ἃ , 8 ,
τέρων ἐλθόντος πρὸς αὐτὸν, xal χρούσαντος τὴν Ü»-

VARLE LECTIONES.

(a b) Lege cum Cotelerio τῶν χαλάμων τούτων.
hominem sanctum. »

(c) Vit. PP. lib. v, libell. 2. « Nunquam, vadum, ad

NOT/E.

sunt excerpta Vite laudati sancti apud Combefi- ἢ

sium tomo II novi .iluctarii Bibliothece Patrum
Greco Latina, pag. 990.

(44) Marcus iste verosimilius fuerit discipulus
adeo obediens in Scethi abbatis Silvani, notus in
Vü PP, libro v, libello 14. pag. 617; quam anno-
sus ille Marcus, quem Palladius invisit, dum nu-
meraret annos centum. Videsis Historiam | Lausia-
Cam. csp. 21: et infra lit. y i1 Annotatisad cap. 2.

(45) Res eadem legitur apud Coteleriuin, p. 335
et 356, necnon in Vit, PP. lib. v, libell. 17,
pag 633; ubi tamen est : « Superiorum enim virtu-
tum millia, et. millia millium unam voluntatem
habent. »

(46) Cotoler. pag 359. οἱ Vit. PP. lib. v, libell.
2, pag.504 num. 5, ubilegitur« eamdem quietem :»

et « arundínum barum. »

(47) Apud Coteler. pag. 354 vocatur μαχάριος,
beatus. Vit. PP. lib. v, libell. 2, pag. 563. « beate
memoria. » S. Leo PP. epist. 64, ad Marcianum,in
editione Parisiensi anni 1675 ordine 94, eumdem
appellat « sancte memorie Alexandrine Ecclesiz
episcupum. » Kt epist. 52, ad episcopos Galliarum
ibidem ordine 77, eum cum Athana:io et Cyriilo
conferens, « probatissimum presulem » nuncupat.
Vide Baronium ad annum 412, οἱ Historiam chro-
nologicam patriarcharum Alexundrinorum ante to-
mum quintum Juni, pag. 52; ubi de virtutibus et
vitiis ejus.

4,05) Coteler, et Vit. PP.« cum quodam ju-
ice. »

(49) Vit. PP. pag. 505 « promiserunt se custodire.»
Coteler. συνέθεντο φυλάττειν,

857

ORATIO XII. — LAUDATIO S. ARSENII ANACHORET E.

838

pav, ἀνέῳξεν ὁ ᾿Αρσένιος, νομίζων ὅτι ὁ διαχονητὴς A nonnulli et patribus (50) foresque pulsanti aperuit

, €- 9 * M M
αὐτοῦ ἔστι" xai ὡς εἶδεν αὐτὸν ἕτερον ὄντα, ἔπεσεν
Ὃ ὃξ λέγει αὐτῷ - ᾿Ανάστα, a606a,
e * , »r- nd . , * 5 ’
ἵνα τε ἀσπάσωμαι. Ἔφη οὖν ὁ γέρων. Οὐχ ἐγείρο-

4" bl . "- . - A 9? Ml λ' λ 4?
μα', ἐὰν μὴ ἀνχχωρήσῃς. Kat ἐπὶ πολὺ παραχληθεὶς;

. 4 ἢ . » -- . 3,

034 ἀνέστῃ, ἕως ἀνεχώρησεν ἐχεῖνοτ, Οὐχ, ὡς ἄν τις
οἰηθείη, παραλύων τὸν ὁὀεσμὸν τῆς ἀγάπης, ἧς ὅτι
* - * * e * ^ -
χαὶ μᾶλιστα ἐραστὴς εἴν, ἀλλ᾽ ἵνα μὴ διχχοπείη τῆς

ἐπὶ πρόσωπον .

εἰς, Ἐπεὶ xal τινες ἀδελφοὶ μέλλοντες ὑπάγειν εἰς
Or6aíoa διὰ μινάλια, λέγουσι πρὸς ἑαυτούς " AU ἀφ-
Εἰσῆλθεν
ὁ a663; ᾿Αλέξανδρος, xai λέγει τῷ γέροντι " '᾽Αδελ-
coi ἀπὸ ᾿Αλεξανδρείας ἐλθόντες θέλουσί σε ἰδεῖν. Ὁ
δὲ γέρων ἔφη" Ἐπ᾿ αὐτὸ τοῦτο ἤχασις Καὶ μαθὼν
ὅτι εἰς Θηύαΐδα ὑπάγουσιν, λέγει ὁ γέρων" Φύσει
* , Lj * LU
οὐ βλέπουσι τὸ πρόσωπον ᾿Αρσενίου, ὅτι OU ἐμὲ οὔχ
-^ . ' T - 1 LE , ,
ἦλθον. ᾿Ανάπαυσον οὖν αὐτοὺς, xal ἀπόλυσον ἐν εἰ-

- et L] . Ὁ - ,
opp; εἴόωμεν xal τὸν ἀόδᾶν 'Apoíviov.

2Yvn, εἰπὼν αὐτοῖς, Ott Ὃ γέρων οὐ δύναται ἀπαν-
t5043:. Ἄλλοτε πάλιν ἦλθον πρὸς αὐτὸν γέροντες,
πολλὰ παρεχάλεσαν, ἵνα συντύχωσιν αὐτῷ " χαὶ παρ-
ἐχάλουν αὐτὸν, εἰπεῖν αὐτοῖς λόγον ἐπὶ τῶν ἧσυχας-
ζόντών, xai μηδενὶ ἀπαντώντων. Λέγει οὖν αὐτοῖς ὁ
γέρων * Ὅταν ἡ παςθένος ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ πατρὸς m,
πολλοὶ θέλουσιν αὐτὴν μνηπτευθῆναι " ἐπὰν δὲ προ-
ἔλθη, οὐ οὕτως ἔχε: τιμὴν, ὅτε ἦν χεχρυμμένη. O5-
τω χαὶ τὰ τῆς ψυχῆς" ἀπότε (c) δημοσιεόετα!, οὐ
πᾶσιν ἀρέσχειν δύναται " μέτρον οὖν ἡμῖν ὑποδείχνυ-
και ἐνταῦθα τῆς πρὸς τοὺς ἀδελφοὺς ἀπαντήσεως * οὐ
γὰρ πάντοτε πάντως, ἵνα μὴ τὸ πάρεργον τοῦ ἔργου
πρότιμώμενοι ζημιοῦμεν ξαυτοὺς μὴ αἰσθανόμε-
νοι" ἀλλ᾽ οἷον xai τοῦτο, ἐνταῦθα ὄφελον παρα-

ζευχθῆναι *

,

ια΄. ᾿Αδελφός τις ἐλθὼν εἰς Σχῆτιν, παρεχάλει
* 4 ᾿ - » - ,2.ω
τοὺς χληριχοὺς, λέγων Συντυχεῖν θέλω τῷ ἀδόᾷ
'Agstvip* Εἶπον οὖν αὐτῷ - ᾿Αναπαύου μβιχρβὸν, καὶ
βλέπεις αὐτόν * ὁ δὲ ἔφη " Οὐ γεύομαί τινος, ἐὰν μὴ

(9) ἀφ᾿ ὅτε.

C

Arsenius, ministrum suum esse ratus; eumque
alium esse dum cerneret, procidit in feciem. Is
vero dicit ipsi: Surge, pater, ut te salutem. ἢ 6-
posuit Senex : Non surgam, uisi discesseris. Cum-
que diu is institisset, non surreait, donec recessia-
set. Nec quis putet vinculi charitatis, cujus eral
amantissimus, solutione id factum : verum ut ne
vel tantillum a perfectionis exercitatione avocare-
tur.

10. Fratres aliqui (51) in Thebaida profecturi
ad comparanda (ila linea (52), dixerunt inter se:
Hac etiam opportunitate videamus abbatem Arse-
nium (53). Intravit itaque abbas Alexander (54),
et dicit Seni; Fratres Alexandria venientes volunt
te videre. Cui Senex : An propter hoc ipsum vene-
runt ? Et edoctus, quod in Thebaida discederent,
dicit Senex : Vere haud aspicient vultum Arsenii ;
quia mei causa non venerunt. Refice ergo illos, ac
dimitte in pace, dicens illis : Senex non potest oc-
currere( 55). Alias iterum accesserunt ad eum
senes multisque instabant, ut colloquerentur cum
illo (50); et rogabant, ut aliquid sermonis sibi pro-
ferret de solitariis conclusis, ac neminem admit-
tentibus 5(7). Tum Senex : Quandiu virgo degit in
domo patris, multi volunt sponsi ejus fieri : cum
vero prodierit (38), non habet istum honorem,
quem habebat, quando latebat abscondita. Sic se
habent res anime : ex quo vulgantur : non omni-
hus placere possunt. Modus itaque nobis hic osten-
ditur occursus fratrum: neque enim omnino is
semper locum habet ; ne, quod a&ccessorium est
operi, operi ipsi anteferentes, damnum inde no-
bismetipsis sensim sine sensu inferamus. Sed,
cujusmodi res illa sit, hic adjungere profue-
rit.

11. Frater aliquis, qui in Scelin venerat, roga-
bat clericos dicens : Colloqui cupio cum abbate
Arsenio. Cui dixere: Requiesce paululum, e£ ip-

Bum videbis, Hic vero, non gustabo, asit, quid-
VARLE LECTIONES. ᾿

NOTE.

(50) Legunt Vit. PP. lib. 1s, pag. 528: « Cum
quidam... ex fratribus advenisset. » Historiola hzc
ponitur apud Coteler. 368, usque ad recessisset
inclusive.

(51) Premittit Coteler. pag. 360: « Referebat
abbas Daniel quosdam fratres, » etc.

(52) XA:vagiov, linum λινάρια, retia vel fila linea
(Gallice feisjy. Coteler. ii vertit filum lineum.
Vit. PP. lib. ut, pag. 528, linum ; uti el lib. VII,
cap. 34, num. 2. Apud Surium num. 16, legitur :
« Propter aliquod suum negotium. »

(53) Vit. PP. hic addunt : « Cumque ad spelun-
cam ejus pervenissent. » .

(54) Coteler. etiam Alexander in Vit. PP. signa-
tur Daniel.

(55) Differt aliquantulum Coteler. At Vit. PP. ad-
dunt hanc ciausulam : « Me permitte colum aspi-
cere, et dimitte eos redire : nam faciem meam non
videbunt. »

($6) Additur apud Coteler. pag. 372: « Ille autem
portam aperuit »

(57) Hesycbastica vita silentii tenaciesima, non
ita tamen ut, proximis saltem post hunc sanctum
seculis discipulos el alios quoscunque exhortatio-

D nis vel colloquii causa accedentes excluderet omni

tempore ; ut videre est in annotatis ad Vitam san-
cti Stephani Sabaite superiua allegatis. Certe au-
cior Vite num. 184 de isto sancto memorat :
« Quinque deinde annis solitarius Christo vacavit
(ἡσύχασεν) in cella, nun exiens unquam nisi diebus
Sabbati et Dominicis, celle fronti per id tempus
inscribens: Ignoscite per Dominum mihi, domini
Patres, neque mihi quisquam in hesychasterio
extra Sabbatum et Dominicam sit molestus. »

(58) Coteler. pag. 372: « Cum vero maritum
acceperit, nequaquam placet cuuctis, sed illi qui-
dem contemnunt, alii vero predicant. »

850

S. THEODORI STUDIT.E

860

quam si non cum ipso collocutus fuero. Miserunt A αὐτῷ ἀπαντήσω. Ἕπεμψαν οὖν μετὰ τοῦ ἀδελφοῦ

igitur aliquem cum fratre, qui ipsum ad cellam
duceret, quia longe distabat. Et pulsato ostio, in-
gressi sunt; salutatoque Sene, sederunt in silen-
tio. Dixit itaque ille ecclesie frater : Surgo, disce-
do, orate pro me. At frater peregrinus, non inventa
cum Sene colloquendi libertate, dixit fratri: Venio
et ego tecum. Et egressi sunt simul. Rogavit porro
ipsum peregrinus dicens: Duo me ad abbatem
Moysen, ex latronibus conversum (59). Ad quem
postquam venissent, suscepit ipsum eum gaudio,
et exhibitis hospitalitatis officiis dimisit. Tum is
qui alium duxerat, sic infit: Ecce, adduxi te ad
[Arsenium] monachum extraneum, et ad JEgy-
ptium : uter magis placuit tibi? Cui frater : /Egy-
ptius placuit mihi Patrum aliquis, his auditis, ora-
vit Deum, dicens: Domine, rem ἢ ano mihi ostende.
Iste enim fugit propter nomen tuum. illi vero in
ulnas accipit propter nomen tuum. Et ostense illi
sunt due naves magne ; et in una quidem con-
templaturabbatem Arsenium et spiritum Dei navi-
gantes in quiete; et &bbas Moyseset angeli Dei na-
vigabant in altera, favorum mellis particulas in os
ejus inserentes (60). Sic ille secedens virorum ac-
cessui indulgebat aliquantulum; mulierum vero
ne vel tantillum quidem : totus quippe erat asper,
et a liberiore sermone slienus, amore Dei occupa-
batur.

12. Mulier itaque quedam senatoria Romana
Canopum Alexandrie devenit, dives valde ac ti-
mens Deur, sanctum Arsenium videre desiderans.
Excepit illam "Theophilus archiepiscopus; quem
rogavit, persuaderet Seni, ut se admitteret. Et
postquam ad eum venisset archiepiscopus, rogavit
ut eam admitteret. Senex vero colloquium ipsi
recusavit. Quibus rebus ei denuntiatis, jubet sterni
. jumenta sua, dicens : Confido Deo fore ut videam
jpsum: neque enim veni visura hominem (multi
enim homines sunt in civitate nostra), sed prophe-
tam visura veni. Atque ad cellam Senis pervenit ;
extra illam, Deo ita dieponente, vacabat Senex:
quem conspicata, procidit ad pedes ejus; erexitque
illam cum ira (c), his dictis in eam intendens : Si
faciem meam videre vis; en, vide. Illa vero pre
verecundia faciem ipsius contemplata non fuit.
Tum Sanctus : Nonne opera mea audisti? Necesse
erat illa considerare. Quomodo autem tam ma-
gnam navigationem instituere ausa es? An ignoras,
quod mulier sis, οἱ quod nunquam debeas prodire ?
Num forte huc venisti, ut abeas Romam, et dicas
mulieribus : Vidi Arsenium ; ac pervium faciant
mares mulieres ad me ventitantes? Respondit illa :
Si Domino placuerit, neminem huc venire permit-

χαταστῆσαι αὐτὸν, ὅτι μαχρὰν ἦν 3j χέἔλλα αὐτοῦ "
καὶ χρούσαντες τὴν θύραν, εἰσῆλθον * xal ἀσπασάμε-
νοι τὸν γέροντα ἐχάθισαν σιωπῶντες " Εἶπεν οὖν ὁ
ἀδελφὸς ὁ τῆς ἐχχλησίας. Ἐγείρομαι, ὑπάγω, εὔ-
ξασθε, ὑπὲρ ἐμοῦ. Ὁ δὲ ξένος ἀδελφὸς, μὴ εὑρὼν
παῤῥησίαν πρὸς τὸν γέροντα, εἶπεν τῷ ἀδελφῷ "
Ἔρχομαι κἀγὼ μετὰ τοῦ, Καὶ ἐξῆλθον ὁμοῦ. Παρ-
ἐχάλεσεν οὖν αὐτὸν, λέγων. Λάδε με xal πρὸς τὸν
à663v Μωσῖῆν τὸν ἀπὸ λῃστῶν. Καὶ ἐλθόντων αὐτῶν
πρὸς αὐτὸν, ἐδέξατο αὐτὸν μετὰ χαρᾶς, χαὶ φιλοξε-
νίσας (d) ἀπέλυσεν - Καὶ λέγει ὁ ἐνεγχὼν τὸν ἕτερον
ἀδελφός - Ἰδοὺ ἀπήνεγκά σε πρὸς τὸν ξενικὸν μονα-
χὸν xai πρὸς τὸν Αἰγύπτιον " τίς ἐκ τῶν δύο ἤρεσέ
σοι ; Λέγει ὁ ἀδελφός: Ὁ Αἰγύπτιος Tjpsot μοι"
᾿Αχούσας δέ τις τῶν Πατέρων ταῦτα, ηὔξατο τῷ Θεῷ,
λέγων - Κύριε, δεῖξόν μοι τὸ πρᾶγμα τοῦτο᾽ ὅτι ὃς
μὲν φεύγει διὰ τὸ ὄνομά σου, ὃς δὲ ἐναγχκαλίζετα: διὰ
τὸ ὄνομά σου. Καὶ ἐδείχθη αὐτῷ δύο πλοῖα μεγάλα *
xai θεωρεῖ τὸν ἀδδᾶν ᾿Αρσένιον xal τὸ Πνεῦμα τοῦ
Θεοῦ πλέοντες ἐν ἡσυγίᾳ εἰς ἕν (e) xal ὁ ἀδδᾶς Μω-
σῆς xal οἱ ἄγγελοι τοῦ Θεοῦ πλέοντες εἷς ἕν (f), xai
ἐψώμιζον μελικηρίδας, οὕτω δὲ ὑποχωρῶν τὰς τῶν
ἀνδρῶν ὁμιλίας ἐνεδίδου, τὰς τῶν γυναιχῶν ὁτιοῦν
οὐδαμῶς" δριμὺς yàp ἦν ὅλος xxi ἀπαῤῥησίαστος.
ἐρωτιχῶς πρὸς Θεὸν διαχείμενος.

ιβ΄. Ἐλθοῦσα τοιγαροῦν εἰς τὸν Κάνωπον ᾿Αλεξαν-
δρείας μιὰ συγχλητικὴ ἀπὸ Ῥώμης πλουσία σφόδρα,

᾿ καὶ φοδουμένη τὸν Θεὸν, ποθοῦσα ἰδεῖν αὐτὸν, ὑπ-

ἐδέξατο αὐτὴν ὁ Θεόφιλος ὁ ἀρχιεπίσχοπος, xal παρ-
ἐχάλεσεν αὐτὸν ἵνα πείσῃ τὸν γέροντα δέξασθαι αὐ-
τήν Καὶ ἐλθὼν ὁ ἀρχιεπίσχοπος πρὸς αὐτὸν, map-
εχάλει δέξασθαι αὐτήν. Ὁ δὲ γέρων οὐ χατεδέξατο
ἀπαντῆσαι. Ὡς οὖν ἀνηγγέλη αὐτῷ ταῦτα, χελεύει
στρωθῆναι τὰ χτήνη αὐτῆς, λέγουσα " Πιστεύω τῷ
Θεῷ ἰδεῖν αὐτόν * οὐ γὰρ ἄνθρωπον ἦλθον ἰδεῖν * εἰσὶ
γὰρ καὶ ἐν τῇ πόλει ἡμῶν πολλοὶ ἄνθρωποι " ἀλλὰ
προφήτην ἦλθον ἰδεῖν. Καὶ ὡς ἔφθασε περὶ τὴν χέλ-
λὰν τοῦ γέροντος κατ᾽ οἰκονομίαν θεοῦ ηὐχαίρησεν
ἔξω τῆς χέλλης ὁ γέρων" καὶ ἰδοῦσα αὐτὸν, προσ-
ἔπεσε τοῖς ποσὶν αὐτοῦ, καὶ ἤγειρεν αὐτὴν μετ᾽ ὁρ-
γῆς, καὶ προσέσχεν αὐτῇ λέγων" Εἰ τὸ πρόσωπόν
μου θέλεις ἰδεῖν, ἰδοὺ, βλέπε" Ἡ δὲ ἀπὸ αἰσχύνης

οὐ κατενόησε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ. Και λέγει αὐτῇ "

D Οὐχ ἤκουσας τὰ ἔργα μου ; Ταῦτα βλέπειν ἀναγχαῖον.

Πῶς δὲ καὶ ἐτόλμησας ποιῆσαι τοσοῦτον πλοῦν ; Οὐκ
οἴδας, ὅτι γυνὴ εἴ, xal οὐχ ὀφείλεις προσέρχεσθαι
πώποτε ; ἣ ἵνα ἀπέλθῃς εἰς Ῥώμην, xai εἴπῃς ταῖς
γυναιξὶν, ὅτι Ἑώραχα ᾿Αρσένιον, καὶ ποιήσουσι τὴν
θάλασσαν ὁδὸν, γυναικῶν ἐρχομένων πρός μὲ; 'H
δὲ εἶπεν Ἐὰν θέλῃ Κύριος, οὐχ ἀφῶ τινα ἐλθεῖν

VARLE LECTIONES.
"i, Vit. P P. « Cum festinatione ; cum indignatione. » (d) Cotel. φιλοφρονήσας αὐτούς. (e) Cotel. ἕνα.

NOTA.

otel. ἕνα.

(59) De Moyse e latrone converso agi. Comm.
prev. num. 28,

(60). Res hec gesta narratur in Vít PP. lib. vri,
cap. 18, num. 2, et apud Coteler. pag. 308.

861

ORATIO XII. — LAUDATIO S. ARSENII ANACHORETAE.

863

ὥδε * ἀλλ᾽ εὔχου ὑπὲρ ἐμοῦ, καὶ μνημόνευξ μου δια- Α tam. Ast ora pro me, semperque mei memoriam

παντός. 'O δὲ ἀποχριθεὶς, εἶπεν αὐτῇ. Εὔχομαι τῷ
Θεῷ, ἵνα ἐξαλειφθῇ τὸ μνημόσυνόν σου ix τῆς δια-
νοίας μου. Ταῦτα ἀχούσασα, ἐξλῆλθεν τεταραγμένη.
Καὶ ὡς ἦλθεν εἰς τὴν πόλιν. ἀπὸ λύπης ἔδαλε πυρέτ-
πεῖν, Καὶ ἀνηγγέλη τῷ πάπᾳ, ὅτι ἀσθενεῖ, Καὶ ἐλ-
θὼν πρὸς, αὐτὴν, παρεχάλει μαθεῖν τί ἔστιν, ὃ ἔχει.
'H δὲ εἶπεν αὐτῷ * Εἴθε μὴ ἀπήντησα ὧδε * εἶπα γὰρ
τῷ γέροντι. Μνημόνευέ μου" xal εἶπέ μοι, ὅτι
Εὔχομαι τῷ θεῷ, ἵνα ἐξαλειφθῇ τὸ μνημόσυνόν σου
£x τῆς ὀιανοίας μου. Καὶ ἰδοὺ ἐγὼ ἀποθνήσχω ix
τῆς λύπης. Καὶ λέγει αὐτῇ ὁ ἀρχιεπίσχοπος. Οὐχ
oida; bct γυνὴ εἶ, καὶ ὁ ἐχθρὸς διάδολος διὰ τῶν qo-
νχϊχῶν πολεμεῖ τοὺς ἁγίους ; Καὶ διὰ τοῦτο εἶπεν ὁ
γέρων " περὶ γὰρ τῆς ψυχῆς σοὺ εὔχεται διαπαντός,
Καὶ οὕτως ἐθεραπεύθη ὁ λογισμὸς αὐτῆς, «al ἀπῆλθε
μετὰ χαρᾶς εἰς τὰ ἴδια, Ἢ μὲν οὖν ἡσυχία, καὶ ἡ
ἀπέντησις τοιαύτη τοῦ ᾿Αρσενίου.

ΚΕΦΑΛ. Β΄.

habe. Qui respondens, dixit illi : Orabo Deum, ut
memoria tui deleatur ex animo meo. Hec cum
audiissel, exivit conturbata. Atque ut pervenit ad
civitatem, pre tristitia in febrim incidit: renun-
tiatumque est pape (61), quod egrotaret ; qui eam
accedens, rogabat certiorem 86 reddi, quo morbo
laboraret. Subjecit illa : Utinam nunquam huc
venissem | dixi etenim Seni: Memoriam mei habe,
et respondit : Orabo Deum, ut memoria tui delea-
tur ex animo meo. Et ecce morior ego pre tri-
stitia. Rursum archiepiscopus: Non nosti, quod
mulier sis, et quod hostis diabolus per mulieres
impugnet sanctos! Idque ideo dixit Senex: nam
pro anima tua assidue orat. Et sic mens ejus re-
creata est : et cum gaudio discessit ad propria (62).
Et talis quidem — Arsenii secessus et occursus
fuit.
CAPUT II.

Donum orationis et lacrymarum ; vigil», documenta, labor manuum ; mortificatio, paupertas ; discipulo-
rum dimissio, et admissio ; reditus in Troen.

ιγ΄. Εὐχῆς 0b xai ταπεινοφροσύνης χάριτι τίς οὔ-
τως ἐχεχόσμητο ; Καί τις μὲν μάρτυς ὁ ἀδελφὸς
ἐκεῖνος, ὁ παραδαλὼν ἐν τῷ χελλίῳ τοῦ γέροντος, ὃς
προσχὼν διὰ τῆς θυρίδος ἔνδον: θεωρεῖ τὸν γέροντα
ὅλον ὡς πῦρ. Ἣν xai ἄξιος ὁ ἀδελφὸς τοῦ ἰδεῖν, Καὶ
ὡς ἔχρουσεν, ἐξῆλθεν ὁ γέρων * xal ἰδὼν τὸν ἀδελ-
φὸν ἔχθαμύόον, λέγει αὑτῷ - Ἔχεις πολλὴν ὥραν
χρούων ; Μή τί ποτε εἶδες ὧδε ; Καὶ εἶπεν *. Οὐχί,
Καὶ λαλήσας αὐτῷ, ἀπέλυσεν. Τὶς δὲ ὁ εἰπὼν, ὅτι
ὥσπερ οὐδεὶς τοῦ παλατίου ἐφόρει βελτίονα αὐτοῦ
ἐσθῆτα ἐν τοῖς βασιλείοις διάγων, οὕτως οὐδὲ ἐν τῇ
ἐχχλησίᾳ τῆς Σχέτεως προσερχόμενος εὐτελεστέραν
αὐτοῦ ἄλλος ἐφόρησεν. Ὅτε xai ἐνόθη ποτὲ εἰς Σχῆ-
τιν πρὸς ὀλίγχ ἰσχάτιχ, χαὶ ὡς ἰμηδὲν ὄντα οὐχ ἀπ-
ἐστεῖίλεν τῷ "Apsevitp, ὡς ἵνα μὴ ὕδριν πάθῃ. Ὁ δὲ
Ἰέρων ἀχούσας, οὐχ ἦλθεν εἰς τὴν σύναξιν, λέγων "
᾿Ηφορίσατέ μοι τοῦ μὴ δοῦναί μοι͵ τὴν εὐλογίχν, ἣν
ὄχευψεν ὁ Θεὸς τοῖς ἀδελφοῖς, ἦν οὐχ εἰμὶ ἄξιος λα-
δεῖν. Καὶ ἤχουσαν πάντες, καὶ ὠφελήθησαν εἷς τὴν
ταπείνωσιν τοῦ γέροντος, Καὶ ἀπελθὼν ὃ πρε-
σθύτερος ἤγαγεν αὐτὸν εἰς τὴν σύναξιν μετὰ χα-
ρᾶς.

ιδ΄, Τὸ δὲ διερωτᾷν αὐτὸν, xal μὴ στοιχεῖν ἐν τῷ
ἰδίῳ σχοπῷ, οὐ ταπεινώσεως ἔργον ; χαίπερ γνώσει,
xai guvict: χαὶ cooía χατηγλαϊσμένος, Τοίνυν πὺυν-
θανόμενον αὐτόν πότέ τινα Αἰγύπτιον περὶ τῶν ἰδίων
λογισμῶν, ἰδὼν αὐτὸν ἕτερος τῶν ἀδελφῶν, εἶπεν *
'A66a ᾿Αρσένις, πῶς τοσαύτην παίδευσιν 'Ρωμαΐ-

13. Jam vero quis orationis et humilitatis dotibus
ornatior illo exstitit ? Cujus quidem rei testis est
frater ille, qui ad cellam senis digressus, et ob-
servans per fenestram ea, que fiebant intus, videt
senem totum, quasi ignem (et sane dignus erat
frater ista videre). Simul atqueis pulsavit, egres-
sus est senex, vidensque fratrem stupore defixum,
dicit ei: An a multo tempore pulsasti? Numnam

( aliquid hic vidisti? Qui dixit: Nequaquam. Et ip-

sum allocutus, dimisit (03-64). Fuit qui dixit,
quod, sicut nemo in palatio gestaret splendidiorem
vestem, quam ipse, quando degebat in aula impe-
ratoris; sic nemo pre ipso alius gestarit viliorem,
postquam ad cotum Sceticos accessisset (65). Cum
aliquando in Sceti pauculee carice distribuerentur ;
eas tanquam res nihili Arsenio non miserunt, ut
ne injuria afficeretur. Quo audito, non venit ad
collectam senex, dicens : Segregastis me, non
dando mihi eulogiam-(60), quam misit Deus fra-
tribus; quam non sum dignus accipere. Et audie-
runt omnes, edi&catique sunt in humilitate senis.
Et abiens presbyter (67) duxit ipsum ad collectam
cum gaudio.

14. Ad heo, quod interrogaret alios, suoque
neutiquam arbitratu procsderet, nonne humilitatis
est opus * tametsi notitia, intelligentia ac sapientia
ornatissimus foret, Deum itaque quodam tempore
JEgyptium aliquem percontaretur de cogitationi-
bus suis, alius quidam fratrum ipsum conspicatus,

NOT.E.

[61) Τῷ 74zq.1ta vocatus fuit patriarcha Alexan-
drinus. Videsis Glossarium Grzcum Caugii. Cote-
er. hubet τῷ μαχαρίῳ Θεοφίλῳ τῷ ἀρχιεπισχόπῳ.

(62) Vit. PP. lib. πι, pag. 544, et libell. *
num. 7: et apud Coteler. pag. 500. .

(63 64) Vit. PP. lib. v, libell. 18, num. 1, Co-
teler. pag. 560.
(65) Vi. PP. lib. um, 506, libell. 15,

pag.
num. 6, Coteler. pag. 353.

(66) Εὐλογίαν. Hic intellige edulium benedictione
sacerdotis consecratum, quod post Missas alicui
dare vel transmittere, erat signum communionis
et charitatis, uti videsis apud Rosweydum in Ono-
mastico.

(61) Coteler. pag. 356 addit: « Caricas ei detu-
lit ; » et Vit. PP. lib. v, libell. 55, num.8:« Portavit
ei de caricis illis. »

863

S. THEODOR! STUDIT.E

864

dixit: Abba Arseni, quomodo tu, qui tanta vales Α χὴν xai ᾿Ελληνιχὴν ἐπιστάμενος, τοῦτον τὸν ἀγροῖ-

eruditione Romana ac Greca, agrestem istum per-
contaris de tuis cogitationibus? Cui bealus : Ro-
manam quidem el Grecam disciplinam (68) novi ;
alphabetum vero hujus agrestis necdum didici. Et
vero quidnam sanctus significat hac re? Quod, nisi
quis per veram humilitatem ante omnia alphabe-
tum discat, in secundis ponens tanquam in acces-
sorio omnem mundanam sapientiam, etiamsi in
omni exercitatus fuerit displina, revera rudis et
indoctissimus sit. Iterum itaque inlerrogavit eum :
Quomodo nos ex tanta eruditione et sapientia, nihil
[boni] habemus ; /Egyptii autem isti tantas possi-
dent virtutes? Respondet Arsenius: Nos ex sa-
pientia mundi nihil habemus: ast illi Zgyptii

et idiota ex suis laboribus compararunt virtu- B

tea (69).

15. Preter humilitatem, pernox etiam erat san-
ctus, sanctam jugiter lacrymam suam profundens :
omni quippe tempore vite suse, quo ad opus ma-
nuum sedebat, pannum gestabat in sinu lacryma-
rum causa, ex oculis ejus cadentium (70). Ac hec
inerat ipsi vigiliarum gratia supra quam dici pos-
sit. Aliquando igitur vocavit (71) abbatem Alexan-
drum ac Zoilum, discipulos suos, seque ipsum
humilians, dixit: Quandoquidem demones impu-
gnant me, ac nescio an in somno mihi subrepant ;
noctem hanc vigilate mecum, et observate, num
in privigilio dormitem. Igitur a vespertino tempore
sederunt taciti, unus a dextris illius, alter a sini-
8tris : οἱ dixit uterque: Nos dormivimus, et sur-
reximus, neque sensimus eum nictandem. Mane
aulem (Deus novit utrum ipse simularit, quo puta-
remus,ipsum dormituriisse, seu an naturalissomnus
vere ei obrepserit) ter flavit, ac mox surrexit, di-
cens: Dormiturivi enim vero. Et respondimus :
Nos nescimus, Caeterum noctem (72) totam transi-
gebat vigil; et quando mane, natura ita cogente,
veniebat dormiturus, dicebat somno : Adesdum,
ΒΟΥ nequam ; adjuva; somnique paulum oarpe-
bat, sedens, et statim expérgeflebat. Vespere autem
Sabbatorum, postquam (73) illucescebat Dominica,
demittebat solem post se, et extendebat manus
suas iu colum orans, donec iterum 80] faciem ejus
collustraret ; et sic, quod erat reliquum, sedendo
insumebat.

16. Effstum autem hoc beato erat familiare :
quod (74) sufficeret monacho per unam horam dor-
mire, modo pugilisis nomen mereretur. Ac denuo:
Monachus peregrinus (75) in regione aliena, nulli

xov περὶ τῶν σῶν ἐρωτᾷς λογισμῶν ; Kal ὁ μαχάριος
ἔφη * Τὴν μὲν Ῥωμαϊκὴν xai ᾿Ελληνικὴν παίδευσιν
ἴσταμαι, τὸν δὲ ἀλφάδγτον τοῦ ἀγροίχου τούτου οὔπω
μεμάθηχα. Τί δηλοῖ ὁ ἅγιος ἐν τούτῳ ; "Ot: κἂν
πᾶσαν παίδευσιν ἢ τις ἐξησχηχώς, μὴ τὴν διὰ τα-
πεινώσεως ἁληθοῦς ἀλφάδητον ἐν πρώτοις μάθοι, ἐν
δευτέρῳ τιθεὶς ὡς ἐν παρέργῳ πᾶσαν σοφίαν χοσμι-
Xi», ἀπαίδευτός ἐστι τῷ ὄντι, xai ἀμαθέστατος. Π΄-
λων οὖν ἐπηρώτησεν αὐτὸν * Πῶς ἡμεῖς ἀπὸ τοσαύτης
παιδεύσεως xal σοφίας οὐδὲν ἔχομεν, οὗτοι δὲ οἱ
Αἰγύπτιοι τοσαύτας ἀφετὰς χέχτηνται ; Λέγει αὐτῷ ὁ
᾿Αρσένιος ^ Ἡμεῖς ἀπὸ τῆς τοῦ χόσμου παιδεύσεως
οὐδὲν ἔχομεν * οὔτοι δὲ οἱ Αἰγύπτιοι καὶ ἰδιῶται ἀπὸ
ἰδίων κόπων ἐχτήσαντο τὰς ἀρετάς.

ιε΄, Πρὸς δὲ τὴν ταπεινοφροσύνην, καὶ εὐκατάνυ
χτος ἦν ὁ ἅγιος, προχέων ἀεννάως τὸ ἱερὸν ἐκείψου
δάκρυον * ὅλον γὰρ τὸν χρόνον τῆς ζωῆς αὐτοῦ χαθ -
εζόμενος εἷς τὸ ἐρχόμενον, ῥάχος εἶχεν ἐν τῷ κόλπῳ
χάριν τῶν δακρύων, τῶν πιπτόντων ἀπὲ τῶν ὀφθαλ -
μῶν αὐτοῦ. Προσὴν ἰδὲ αὐτῷ xal τὸ τῆς ἀγρυπνίας
χάρισμα ὑπερφυῶς. Ποτὲ οὖν ἐκάλεσε τόν τε ἀδόᾶν
᾿Αλέξανδρον xai Ζώϊλον, τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ, καὶ
ταπεινῶν ἑαυτὸν, εἴρηχεν * ᾿Βπειδὴ οἱ δαίμονες πο-
λεμοῦσί με, xxi οὐκ οἷδα εἰ κλέπτουσί με ἐν ὕπνῳ,
τὴν ςύχτα ταύτην χοπιάσατε μετ᾽ ἐμοῦ, χαὶ τηρήσατέ
με, εἰ νυστάξω ἐν τῇ ἀγρυπνίᾳ. Καὶ ἐχάθισαν εἷς Ex
δεξιῶν αὐτοῦ, χαὶ εἴς ἐξ εὐωνύμων αὐτοῦ ἀπὸ ὀψὲ
σιωπέσαντες, χαὶ εἶπον ἀμφότεροι, ὅτι Ἡμεῖς
ἐχοιμήθηγεν, xxi ἀνέστημεν, καὶ οὐχ ἠσθάνθη μεν
αὐτὸν νυστέξαντα, xal ἐηὶ τῷ πρωΐ, ὁ Θεὸς οἷοεν ἢ
ὅτι ἀφ᾽ ἑαυτοῦ ἐποίησεν, ἵνα νοήσωμεν ὅτι ἐνύστα-
Eev, T] ὅτι χατ᾽ ἀλήθειαν ἢ φύσις τοῦ ὕπνου Ἦλθεν,
ἐχύσησε τρεῖς πνοὰς, χαὶ εὐθὺς ἀνέστη, λέγων *
Ἐνύσταξα, ναί. Καὶ ἀπεχρίθημεν * Ἡμεῖς οὐχ οἵδα-
μεν. HÀiv ὅλην τὴν νύχτα διετέλει ἀγρυπνῶν, καὶ
ὅτε ἦλθε τῷ πρωΐ διὰ τὴν φύσιν χαθευδῆσαι, ἔλεγε ν
τῷ ὕπνῳ" Δεῦρο, χαχὲ δοῦλε, ὑπούργησον * χαὶ ἤρ-
παξε μιχρὸν χαθεζόμενος, καὶ εὐθέως ἠγείρετο. Ὀφὲ
Σαδῥάτων, ἐπιφωσχούσης Κυριαχῆς Teu τὸν ἥλιον
ὀπίσω αὐτοῦ, χαὶ ἔτεινε τὰς χεῖρας αὐτοῦ εἰς τὸν
οὐρανὸν εὐχόμενος, ἕως οὗ πάλιν ὁ ἅλιος ἔλαμ-
ψεν εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ, καὶ οὕτω λοιπὸν ἐχαθ-
ἐζετο.
(Κ΄. Φέρων δὲ ἦν διὰ γλώσσης ὁ μακάριος xai τοῦ-
. ὅτι ἀρχετὸν τῷ μοναχῷ, ἵνα χοιμᾶται μίαν ὥραν,
μν ἐστιν ἀγωνιστής. Καὶ πάλιν, ὅτι Ξένος μονα-
χὺς εἰς ἀλλοτρίαν χώραν μηδὲν μεσαξέτω, καὶ ἀνα-

NOTE.

68) Vit. PP. lib. v, libell. 15, num. 7, addunt:

oantum ad seculum. »

(69) Vit. PP. lib. v, libell. 10, num. 5 narrant
ea dixisse « abbatem Evagrium. » Coteler. pag. 353
et 354: « Dirit aliquis beato Arsenio: Quo modo
n08, » etc.

(70) Vit. PP. lib. v, libell. 3, num. 1. Coteler.
pag. 370. De fletus abundantia in Ciim. prav.
num. 45; et infra num. 23.

(71) Hec « narravit abbas Daniel » arud Cote-

ler. pag. 371.
(72) Coleler. pag. 356: « Retulit abbas Daniel
de abbate Arsenio, quod noctem totam, 1 etc. Vil.
PP.]lib. v, libell. 4, num. 2 etiam Danieli narra-
tionem tribuunt.
(73) Vu. PP. libell. 4, num. 3 Coteler. pag. 356.
a) Vit. PP. ibid., libell. 10, num. 6.
Mt Vit. PP. ibid., libel!. 14, num. 1 Coteler.

865

ORATIO XII. — LAUDATIO 5. ARSENII ANACHORET./E.

866

παύεται. Καὶ πάλιν εἶπεν * 'EXv τὸν Θεὸν ζητήσωμεν, Α se negotio medium interponat, et quietus erit. Et

φανήσεται ἡμῖν, xal ἐὰν αὐτὸν κατάσχωμεν, παρα-
μένε: ἡμῖν. ΕἸργάζετο δὲ xai ταῖς χεοσὶν ὁ ’Αρσέ--
vtoz, ἀποστολιχῷ χαυχήματι σεμνυνόμενος * ἔπλεχε
γὰρ τὴν σειρὰν, xal ἔόδῥαπτεν ἕως ὥρας ἕχτης " xal
τὸ δὴ θαυμαστὸν, ὅτι εἰ μὴ ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ οὐχ
ἔλλασσεν τῶν βαΐων τὸ ὕδωρ, μᾶλλον δὲ προσετίθη.
Καὶ παρεχάλουν αὐτόν τινες τῶν Πστέρων, λέγοντες *
Διὰ τί οὐχ ἀλλάσσεις τῶν βαΐων τὸ ὕδωρ ; ὅτι ὄζει.
Καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς * “Αντὶ τῶν θυμιαμάτων (9) xai τῶν
μύρων, ὧν ἀπήλαυσα ἕν τῷ χόσμῳ, χοεία ἀπολαύειν
μὲ τῆς δυσωδίας ταύτης "οὐ μὴ παρῇ xai τὸ ἐγχρατὲς
ἐν τῷ τοιούτῳ σχοπῷ, ἀλλ᾽ ὑποχιάζων τὸ σῶμα,
ἐδουλαγώγει ἑαυτὸν, ὡς ἄριστος πωλοδάμνης, φεύγων
μὲν τὸν χόρον, ὡς ὑδροιστὴν πῶλον, Τῆς ὀπώρας δὲ
πάντη ἀπεχόμενος ἦν. Μόνον ὡς ἤχουσεν, ὅτι ἐτέλε-
σεν (h) πᾶν γέννημα ὁπώρας, ἔλεγεν ἀφ᾽ ἑαυτοῦ d.
ρετέ uot xal ἐγεύετο ἅπαξ ἀπὸ πάντων μιχρὸν, εὖ-
γαριστῶν τῷ Θεῷ. Ἔλεγε δὲ ὁ ἀδδᾶς Δανιὴλ
περὶ αὐτοῦ, ὅτι Τοσαῦτα ἔτη ἔμεινεν μεθ’ ἡμῶν,
μόνον θχαλλὶν σίτου ἐποιοῦμεν αὐτῷ τοῦ ἐνιχυτοῦ,
xa! ὅτε παρεδάλομεν πρὸς αὐτὸν, ἐξ αὐτοῦ ἠσθίο-
μεν.

(D. ᾿Αλλὰ γὰρ χαὶ ἀχτήμων ἦν ὁ ᾿Αρσένιος, ὁ
4 4 5. - , " δ ,

ὄντως ἐν ἀγαθοῖς πλούσιος. ᾿Ἔχρῃζον οὖν πράγματος
ἕως ἑνὸς λιχνοῦ (0), χαὶ μὴ ἔχων, πόθεν ἀγοράσαι,
ἔλαθε παρά τίνὴης ἀγάπην, χαὶ εἶπεν - Εὐχαριστῶ
oo, Κύριε, ὅτι ἐξίωτάας μὲ λαθεῖν ἀγάπην διὰ τὸ
97044 322. Οἴον Oi xai τὸ παρὸν ἀπαθείας ὧν ἀχρο-
, , * fr . » δ

τάτης λεχτέον. Ἦλθε οὖν ποτε πρὸς αὐτὸν μαγι-
τριανὸς. φέρων αὐτῷ διαθήέχην συγχλητιχοῦ αὐτοῦ,
"^ ᾿ , Ὁ 4 "-.
ὃς χατέλιπεν αὐτῷ χληρονομίαν πολλὴν σφόδρα.
Καὶ λαδὼν αὐτὴν ἔθελεν σχίσαι. Ἔπεσε δὲ ὁ μαγι-
στοιχιὸς εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ λέγων " Δέομαί σου,
μὴ σχίσῃς αὐτὴν, μὴ ὀεξάμενος. Πρὸς τούτοις καὶ

iterum dixit : Si Deum (76) quesiverimus, appare-
bit nobis : et si eum tenuerimus, permanebit no-
biscum. Manibus etiam Arsenius laborabat, gloria-
tione apostolica condecoratus : plectebat quippe
et consuebat usque ad horam sextam : atque illud
mirabile, quod non mutaret aquam palmarum nisi
semel in anno, sed potius aliam adjiceret : Roga-
bantque eum quidam e patribus, dicentes : Quare
non mutas aquam palmarum ? quia fetet. Dixitque
illis : Pro suf'imentis, et unguentis, quibus in 88-
culo fruebar, oportet me uti isto fetore. Neque
temperantiam in hac re sibi propositam habebat,
sed castigans corpus, in servitutem illud ipsum re-
digebat, tanquam optimus equi domitor ; fugiens
satietatem, non secus ac insolentem pullum. Fru-
ctibus (77) omnino abstinebat, preterquam quod,
ubi audierat, omne fructuum genus maturuisse,
ex se diceret : Afferte mihi. Et semel ex omnibus
modicum quid gustabat, gratias agens Deo. Abbas
Daniel de ipso retulit: Tot annos mansit nobiscum,
et unicum thallin (78) frumenti quotannis ipsi da-
bamus : et quando conveniebamus ipsum, er
eodem comedimus.

17. Et vero quanquam nihil Arsenius posside-
bat, vere tamen bonis abundabat. Tanta cum [8-
borare! (79) rerum inopia, ut vel una interula
linea (80) indigeret, neque haberet unde eam eme-
ret; accepit ab aliquo eleemosynam, dixitque :
Gratias tibi ago, Domine, quod dignatus me sis
eleemosyna propter nomen tuum. Nunc autem
quod ad sublimissimam animi a perturbationibus
liberi perfectionem pervenerit, modo pariter di-
cendum. Venit (81) ad eum aliquando magistria-
nus (82), deferens ei testamentum viri alicujus
senatorii ordinis, cognati ejus, qui reliquerat ipsi

VARIAE LECTIONES.

(g) Coleter. ἀρωμάτων. (h) Cotel. ἐτελέσθη.

(i) λίνου.

NOTE.

(16) Ἔπλεχε γὰρ τὴν σειράν. Vit. PP. ibid., li-
bell. 4, num. ὃ : « Faciebat plectam. » Coteler.
pag. 3597 : « Plectam texebat. » Vox pleota, qui
videtur à Greco (πλεχτὸν, πλέχω quippe est, necto,
contexo) formari posse, habene sunt e palms,
junco, sparto aut simili re contexte, ex quibus
sporte, canistra, aliaque ejusmodi conficientur.
Has /Egyptii σειρὰς vocant. Adisis Rosweydi notas
in hunc locum. Hispani hujusmodi habenas nomi-
nant pleytus, el, qua ex iis
scelle, etc., seras. Vide notas Ciacconii in Cassia-
num, pag. 687. Locis supra hic citatis refertur
factum presens ex ore abbatis Danielis.

(71) Ὁπώρας. Vit. PP. ibid., libell. 4, num. 6,
et Coteler. pag. 357 vertunt pomorum. Factum hoc
narrasse Danielem, habemus indidem.

(78) θαλλὶν σίτου Vit. PP. ibid. num. 4 : « Men-
suram parvam victus. » Coteler. « Unum thallium,
mensuram frumenti. » Apud Surium num. 18 :
« Thallium : oportet enim his uti patriis nomini-
bus. » Mensura ilaque haec erat apud JEgyptios e
*oliis palmeis confecta ; prout colligitur ex etymo
nominis, de quo Cangius ; et inferius hic num. 17;
ubi vox θαλλία.

(79) Vit. PP. lib. v, libell. 6, num. 3, et Cote-
ler. pag. 397.

conficiuntur fi- D

(80) Aivov, quod substituo, inter alia signiflcat
c&arbosum. Nos: oum Cotelerio pag. 357 hic inte!-
ligimus rem affinem. Vii. PP. rem plane diver-
sam ponunt lib. v, libell. 6, num. 4 : « Opus
habuit in necessitate sua usque ad un&m ailiquam
nummi ( de qua Cangius in Gloss. Lat.) et oum non
inveniret, accepit a quodam velut eleemosynam. »
Vetus interpres legerit ἕως νόμου ἑνός, quando scri-
psit « usque ad unam siliquam nummi. » Codex
noster de Vitis Patrum membranaceus, litteris un-
cialibus seu quadratis forte a mille circiter annis
scriptus, sub nomine Caesarii ep., ac notatus
O Ms. 10, legit : « Opus habuit in cessitate (neces-
sitate) sua usque ad unam siliquam nummos. »

(81) Ista narrantur in Vit. PP. ibid., libell. 6,
num. 2, et apud Coteler. pag. 362 ex ore Danielis.

(82) Μαγιστριανός, magistrianus vel magisteria-
nus. Erant illi ex ofticio militie palatinz;, qui et
agentes 1n rebus. Varia de iis collegit Rosvweydus
in Onomastico. Cangio est officialis magistri officio-
rum : In Codicis regularum, ab Holstenio euili,
parte it, pag. 477, Grimlaicus, idem factum nar-
ran8 : « Venit, inquit, quidam homo, nomine Ma-
gistratus, » ineptissime ponens nomen appellati-
vum pro nomine proprio.

861

S. THEODORI STUDIT/E

863

hereditatem valde magnam : postquam id accepis- À διαχριτικὸς ὑπῆρχεν, εἴ ποτε ἤρετό τις, Πυθομένου

set, voluit scindere. Procidit autem magistrianus
ad pedes ejus, dicens : Oro te, ne scindas illud (83),
8i admittere recusas. Praeterea discernendi facul-
tate pollebat, si quis eum interrogaret. Sciscitante
igitur abbate Marco (84), et dicente : Anne bonum
est, aliquem nihil habere solatii in cella sua ? Etenim
vidi fratrem habere parva olera, eaque evellere.
Cui senex: Bonum enimvero est : verum prout
hominis fuerit affectio : etenim si non habuerit
robur in tali modo agendi, iterum plantabit alia.
Alias rursum senex dixit abbati Alexandro :
Quando abscideris palmeos tuos ramos (85), veni
ut mecum comedas. Abbas autem Alexander lente
laborabat ao moderate. Utque adfuit tempus, ha-
buit etiamnum palmeos ramos : volensque obtem-
perare sermoni Senis, permansit usque dum rem
totam explevisset. Abbas itaque Arsenius ut vidit
eum moras trahere, cogitans si forte haberet
hospites, manducavit. Ast Alexander ubi ab:olvit,
vespere rediit. Cui senex : An hospites habuisti ?
Ille : Nequaquam, inquit. Tum senex: Cur non
venisti ? Respondet : Quia dixisti mihi, Quando
abscideris tuos ramos, veni : et observans manda-

οὖν τοῦ d66à Μάρχου xai λέγοντος - Καλὸν τὸ μὴ
ἔχειν τίνα παράκλησιν ἐν τῷ κελλίῳ αὐτοῦ : xa! γὰρ
εἶδον ἀδελφὸν ἔχοντα μιχρὰ λάχανα xal ἐχριζοῦντα
αὐτά. Εἶπεν ὁ γέρων ᾿ Καλὸν μέν ἐστιν " ἀλλὰ πρὸς
τὴν ἕξιν τοῦ ἀνθρώπου " ἐὰν γὰρ μὴ ἔχῃ ἰσχὺν ἐν τῷ
τοιφύτῳ τρόπῳ, πάλιν φυτεύει ἄλλα, “Ἄλλοτε πάλιν
εἶπεν ὁ γέρων τῷ a66g ᾿Αλεξάνδρῳ * Ὅτ᾽ ἂν ἀποσχί-
σῃς τὰ θαλλίᾳ (ἢ) σου, δεῦρο γεῦσαι μετ᾽ ἐμοῦ. Ὁ οὖν
ἀδόᾶς ᾿Αλέξανδρος ὁμαλῶς εἰργάζετο xal ἐπιειχῶς,
xal ὡς γεγόνασιν ἡ ὥρα, ἀχμὴν εἴχε θαλλία, xai θέ-
λων τηρῆσαι τὸν λόγον τοῦ γέροντος, ἀνέμεινε πλη-
ῥῶσαι αὐτά, Ὁ οὖν ἀδδᾶς ᾿Αρσένιος ὡς εἴδεν ὅτι
ἐχρόνισε, λογισάμενος μήποτε ξένους ἔσχεν, ἐγεύσα-
το, Ὁ δὲ ᾿Αλέξανδρος, ὡς ἐτέλεσεν, ὀψὲ ἀπῆλθε "

B καὶ λέγε: αὐτῷ ὁ γέρων " Ξένους ἔσχες ; Καὶ λέγει"

Οὐχί. Εἴπον οὖν αὐτῷ " Πῶς οὐχ ἦλθες ; Ὁ δὲ λέγει.
Ὅτι εἶπές μοι" Ὅτ᾽ ἂν ἀποσχίσης τὰ θαλλία σου,
ἐλθὲ, χαὶ τηρῶν σου τὸν λόγον, οὐχ ἦλθον, ὅτι ἄρτι
ἐπλήρωσχ. Καὶ ἐθαύμαζεν ὁ γέρων τὴν ἀκοίδείαν
αὐτοῦ, καὶ λέγει αὐτῷ ",Ταχυτέρως χατάλυε, ἵνα xal
τὴν σύναξίν σου βάλῃς (k), xai τοῦ ὕδατός σου μετα-
λαμθάνῃς᾽ εἰ OE μήγε, ταχέως ἔχει τὸ σῶμά σου
ἀσθενῆσαι.

tum tuum [citius; non veni : modo enim laborem complevi. Et " miratus est senex accurationem ejus,
et dicit ei : Ocius diverte (86), ut synaxin (87) persolvas, et aquam tuam (88) sumas: sin minus, stat-

tim corpus tuum incidet in infirmitatem.

18. Non verebatur beatus quodam tempore
humiliari coram discipulis suis. Dum aliquando
resideret in inferioribus partibus (15) et turbaretur,
visum est ei cellam relinquere; nihil ex illa secum
ferenti : profectusque est ad discipulos suos Phara-
nitas Alexandrum ac Zoilum. Dixit ergo Alexan-
dro : Surge, et naviga. Et morem gessit. Ac Zoilo
dixit: Veni πιθοῦ usque ad flumen, et quere
mihi navem, ques A'exandriam versus vela faciat :
sicque tu ad fratrem tuum naviga. Zoilus autem

ιη΄. Οὐχ ἐδεῖτο δὲ ταπεινοῦσθαι χαιρῷ τινι τοῖς
ἑαυτοῦ μαθηταῖς ὁ μαχάφιος χαθεζομένου αὐτοῦ
ποτε ἐν τοῖς χάτω μέρεσι, καὶ ὀχλουμένου, ἔδοξεν
ἀὐτῷ χαταλιπεῖν τὸ χελλίον, μηδὲν ἐξ αὐτοῦ λαθών.
Καὶ ἐπορεύθη πρὸς τοὺς ἑαυτοῦ μαθητὰς, τοὺς Φα-
ρανίτας, ᾿Αλέξανδρον καὶ Ζώϊλον, Eintv οὖν ᾿Αλεξ-
ἄνδρῳ ᾿Ανάστα, ἀνάπλευσον, Καὶ ἐποίησεν οὕτως.
Kal τῷ Ζωΐλῳ εἶπεν " Δεῦρο μετ᾽ ἐμοῦ ἕως τοῦ πο-
ταμοῦ, καὶ ζήτησόν uot πλοῖον ἐπὶ τὴν ᾿Αλεξανὸρειαν
ἀναπλέον. Καὶ οὕτως «al σὺ ἀνάπλευσον πρὸς τὸν

VARL/E LECTIONES.
(à) Vit. PP. lib. v, libell. 15, num. 9, addunt £gypti. (j)al. Bata. (k) al. ποιῇς ἀταράχως,
! NOTAE. |
(83) Subditur in Vít. PP. « Quia incidetur mihi opus jam ita impleverat, ut non fuissel reditu-

caput. Et dicit ei abbas Arsenius : Ego prius mor-
tuus sum, quam ille; ipse autem modo mortuus
est ; quomodo me fecit heredem. Et remisit testa-
mentum ? nihil accipiens. » Hunc locum tangit
biographus infra num. 26 sub finem ; ut mirum sit
hic omitti.

(84) Idemne ille Marcus, quí supra num. 7 (not.
&5) ? De sancto homonymo, monacho in Scethi,
cum epocha anni circiter 400, actum die 5 Mar-
tii, pag. 367 ; ubi et de duobus aliis pag. 368. (ὦ-
terum res hic a scriptore Vite expressa, habetur
in Vit. PP. lib. v, libell. 10, num. 7; apud Cotc-
ler. Pag. 998.

(85) Vit. PP. palmulas. θάλια simplici À scribit
Cangius, quod «in Lexico, inquit, Ms. Nicomedis.
τὰ φύλλα τῶν φοινίχων, folia palmarum. » Plura
ibidem.

(86) Vitae. PP. lib. v, libell. 14, num. 1: «Dis-
jungere (interpres legerit χαταλύου) ab opere tuo ; »
sed « inscite et alieno plane sensu, » inquit recte
Cotelerius in notis col. 700 : quomodo enim « dia-
Jungi ab opere, » seu opue miltere jubetur, qui

rus nisi postquam illud implevisset. Cotelerius
pag. 359 vertit solve (addens, quid vi verbi διαλύω
non importatur) jejunium. Adde, quod solvendum
jejunium indicetpotius; id quod in proximo est,
« aquam iuam sumas. » ltaque preplacet « diverte ;»
hoc enim χαταλύω perse et vi vocis significat, et
coheret cum adjunctis : quasi dicas : intro te re-
cipe, quiesce paululum, vt synaxin seu officium
recites (el quidem, prout habet alia lectio ad mar-
pinem textus apud Cotelerium notata ἀταράχως,
sine perturbatione), et deinde famem pellas, reficias
vires, sumendo aquam tuam; Sin minus, etc.

(87) Synaxis preter alia significat officium ec-
clesiasticum, ut videsis apud Cangium in (ossa-
rio Latino, Cotelerius pag. 359 :« Quo et Oflicium
tuum recites, » Vit. PP. loco proxime citato : « Ut
el ministerium psallendi facias. » Malim « Officium
tuum perflcias vel recites ; » quid enim bic mini-
sterium psallendi, etc. cum vacuo ventriculo, et
summa debilitate, indicata per τὸ Sin minus, etc.,
quod sequitur?

(88) Non utique aquum meram ; que nihil pro-

869 ORATIO ΧΙ]. — LAUDATIO 8. ARSENI! ANACHORET.E. 810
ἀδελφόν σου. Ὁ δὲ Ζώϊλος ἐπὶ τῷ λόγῳ ταραχθεὶς, A his dictis turbatus, tacuit : atque ita alter ab altero

ἐσιώπησε, χαὶ οὕτως ἐχωρίσθησαν ἀπ’ ἀλλήλων "
Κατῆλθεν οὖν ὁ γέρων ἐπὶ τὰ μέρη Θηδαίδος, χαὶ
ἠσθένηπτεν ἀῤῥωστίαν μεγάλην. Ot δὲ τούτου διαχο-
νηταὶ εἶπον πρὸς ἀλλήλους" Μὴ ἄρά τις ἡμῶν ἐλύ-
πησε τὸν γέροντα, χαὶ διὰ τοῦτο ἐχωρίσθη ἀφ᾽
ἡμῶν ; Καὶ οὐχ cüpov ἐν ἑαυτοῖς οὐδέν. Ὑγιάνας δὲ
ὁ γέρων εἶπεν ^ Πορεύσομαι πρὸς τοὺς πατέρας μου"
Ἰαὶ οὕτως ἀναπλεύσας ἦλθεν εἰς τὴθ Πέτραν, ὅπου
ἦσαν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ " Ὅντος δὲ αὐτοῦ πλησίον τοῦ
ποταμοῦ, παιδίσκη τις Αἰθιόπισσα ἐλθοῦσα, ἤψατο
μηλωτῆς αὐτοῦ. Ὁ δὲ γέρων ἐπετίμησεν αὐτῇ. 'H
οὖν παιδίσχη λέγει αὐτῷ " Εἰ μοναχὸς εἶ, πορεύου εἰς
τὸ ὅρος. Ὁ δὲ γέρων ἐπὶ τῷ λόγῳ κχατανυγεὶς, ἔλε-
γὲν ἐν ξχυτῷ " ᾿Αρσένιε, εἰ μοναχὸς εἶ, πορεύου εἷς

sejuncti sunt. Descendit igitur senex in partes The-
baidis (89), gravique infirmitate correptus est.
Ministri autem ejus dixerunt inter se : An aliquis
nostrum contristavit senem, eaque de causa a no-
bis sejunctus est ἢ Et non invenerunt quidquam in
se culpa. Sauitati autem restitutus sener, dixil :
Ibo ad patres meos ; et sio navi revectus venit in
Petram (90), ubi erant discipuli ejus. Cum vero
prope fluvium esset, puella quedam /Ethiopissa
&ccedens tetigit meloten (91) ipsius. At senex ia-
crepavit eam. Puella vero dixit illi: Si monachus
es, vade ad montem. Senex aulem sermone com-
punctus, dicebat intra 8e: Arseni, si monachus 68,
vade ad montem. Interea occurrunt ei Alexander

τὸ ὅρος " xai ἐπὶ τοῦτο ἀπήντησαν αὐτῷ ὃ τε ᾿Αλέξ- B οἱ Zoilus; cumque procidissent ad pedes ejus,

αὐῦρος xal Ζώϊλος, xxi ἐπιπεσόντων αὐτῶν τοῖς ποσὶ
αὐτοῦ, ἔῤῥιψεν ἑχυτὸν ὁ Γέρων " «ai ἔχλαυσαν ἀμ-
φότεροι. Εἶπεν δὲ ὁ γέρων * Οὐχ ἠκούσατε, ὅτι ἀσθε-
và ; Καὶ εἶπον αὐτῷ " Nat. Καὶ λέγε: ὁ Γέρων, Καὶ
διὰ τί οὐχ ἤλθετε ἰδεῖν μὲ; Καὶ λέγει ὁ ἀδόᾶς
᾿Αλέξανδρος. Ὅτι ὁ χωρισμός σου &o' ἡμῶν οὐ γέ-
γονε πιθανὸς, χαὶ πολλοὶ οὐχ ὠφελήθησαν, λέγοντες "
"Ot: εἰ μὴ παρήκουσαν τοῦ γέροντος, οὐχ ἄν ἐχωρί-
σθη ἀπ᾿ αὐτῶν. Καὶ λέγει αὐτοῖς. Κἀγὼ ἔγνων"
πάλιν οὖν μέλλουσιν λέγειν ol ἀνθρωπο: Ὅτι μὴ
εὑροῦσα 1, περιστερὰ ἀνάπαυσιν τοῖς ποσὶν αὐτῆς,
ἀνέστρεψεν πρὸς Nus el; τὴν χιδωτόν. Καὶ οὕτως
ἐθεραπεύθησαν, xal ἔμειναν μετ᾽ αὐτοῦ (i) ἕως τῆς
τελευτῆς αὐτοῦ.
ΚΕΦΑΛ. I".

projecit se etiam senex: οἵ fleverunt utrinque.
Dixit senex : Non audistis, quod &grotarem ? Re-
sponderunt: ]ta est. Rursum senex: Et cur non
venistis me invisum ? Et dixit abbas Alexander :
Separatio tui ἃ nobis approbala haud fuit ; imo
multis non profuit, dicentibus : Nisi inobedientes
fuissent seni, non utique sese ab ipsis sejunxisset.
Tunc ille: Et ego id novi. Iterum ergo dicturi sunt
homines: Columba non inveniens requiem pedibus
guis, reversa est δὰ Noe in arcam. Et sic curati
sunt, manseruntque cum eo usque ad mortem
ipsius.

CAP. III.

Fraudium damonis, el arcanorum perspicientia ; morbus, visio, cura vilissima sepulture ; mors; habitudo
corporis, periocha vitie, elogium.

V. Πάλιν ἄλλου mofouévoo, xxl λέγοντος τῴ ᾿Αρ-
σενίῳ " Οἱ λογισμοί μου θλίόουσί με, λέγοντες - Οὐ
δύνασαι νηστεῦσαι, οὐδὲ ἐογάζεσθαι, xv ἐπισχέπτου
ἀσθενοῦντας, xai τοῦτο ὃὲ ἀγάπη ἐστίν, Εἰδὼς δὲ ὁ
(590v τὰς πονν οίας, χαὶ τοὺς δόλους τῶν δαιμόνων,
λέγε: τῷ ἀδελφῷ "Ymays, φάγε, πίε, κοιμῶ,- καὶ
μὴ ἐργᾶσῃ " μόνον τοῦ χελλίου σου μὴ ἀποτῇς * ἤδη
139 ὅτι ἡ ὑπομονὴ τοῦ χελλίου φέρει τὸν μοναχὸν εἷς
τὴν τάξιν αὐτοῦ. Οὐχ ἀπελιμπάνετο δὲ τοῦ διορατι-

19. Dum rursus alius interrogaret ao diceret
Arsenio : Cogitationes mee affligunt me, sugge-
rentes : Non vales jejunare, nec operari ; saltem in-
firmos visita ; atque hoc certe charitas est. Senex
itaque artes dolosque de&monis perspecta babens,

' dixit fratri: Vade, comede, bibe, dormi, et noa

operare : modo a cella tua ne desistas: norat enim,
patientis it oéltw exervitatiqgne monachum In or-
dinem suum redigi (92). Neque destituebatur cha-

VARIA LECTIONES.
NOTE.

(a) Coteler. ἔμεινε μετ᾽ αὐτῶν.

fuisset ad eximendam famem et restaurandas vires,
sed tuam, qua vesci soles, pane, herbis, aut aliis
esculentis hujusmodi concoctam, sume, comede
(non dicitur bibe, quod fit in aqua mera). Sic dici-
tur, jusculum sumere, lac comedere, quanquam
panis in eis maceratus sit.

(89) Seribendum hic Alexandriz?, non Thebaidis,
monuimus in Commentario pravo, num. 33. Ea
vero, qua hic narrantur, habes in Vitis PP. lib. v,
libell. 15, num 9, apud Coteler. a pag. 363.

(70) Intellige Petram Troes, de qua supra. Su-
rius num. 22 vocat Petram Stromes. Apogra-
phum Mediceum regis Francie iníra citatum ha-
bet Στρώμνης, sed scriptio sibi non constat ; nam
et Τρώμην paulo post lego in accusandi casu.
Neutra placet. Vit. PP. ibidem num. 10, Trohen.

(91) Μελωτή, melote vel melotes, pellia ovina, a
Greco μῆλον, ovis, sed et quodcumque animal

quadrupes. Itaque Ciaconius in notis ad Cassianum
p. 681 recte censet, posse accipi pro quacunque
pelle. Determinate etiam sumi potest pro pelle
caprina. Cassianus libro 1, capite 8, de melote
monachorum /Ezyptiorum agens, sic scribit : « Ul-
timus est habitus eorum pellis caprina, qua mea-
lotes vel pera appellatur. » De his plura Cangius
in utroque Glossario.

(92) Vit. PP. lib. v, libell. 7, num. 27 hisce
addunt de monacho isto : « Qui cum fecisset tres
dies, extzediatus est, et inveniens paucas palmulas,
scidit eas : eL iterum in crastino ccpit plectam
facere ex eis. Qui cum esurisset, dixit intra se :
Ecce alie pauce sunt palme ; explico eas; et
marduco. Et cum perexpendisset eas, dixit iterum :
Lego parum, eic manduco. Et cum legisset, dixit :
Dicam aliquantos psalmos, et jam securus man-

duco. Et ita paulatim profioiebat, Deo cooperante,

PI

811

S. THEODORI STUDITJE

872

rismale perspiciendi arcana vir celebris, divina À χοῦ χαρίσματος, ἔμπλεως ὦν ὃ ἀοίδιμος θείας χάοι-

gratia cumulatissimus. Sedente (93) eo in cella,
venit vox, dicens ipsi: Adesdum, ostendam tibi
opera hominum. Surgensque exivit ; eumque trans-
stulit in locum aliquem, et ostendit ei /Ethiopem
scindentem ligna, atque in magnum fascem illa,
coacervantem : quem teniabat portare, sed non
poterat ; et pro eo ut. demeret ex eo quidquam,
iterum discedens scindebat ligna, et fasci appone-
bat. Et postquam paulum processisset, ostendit ipsi
quemdam, qui ad lacum stabat, hauriebatque ex
eo aquam, ct transferebat in vas pertusum ; quod
eam effundebat. Et denuo dicil ei : Adesdum,
ostedam tibi [aliud]. Et contemplatur templum,
ac duos viros, qui equis insidebant, οἱ portabant
lignum oblique unus post alium. Volebant autem
per templi januam ingredi, et non valebant, quia
lignum eorum erat obliquum; nec dimisit se unus
post alium, ut portaret lignum in rectum ; et ideo
manserunt extra portam. Et sciscitabatur Arse-
nius, quidnam hec sibi vellent. Dictumque est illi :
Hi sunt, inquit, qui portant lignum justitie cum
superbia, et non demiserunt se ad incedendum
per viam humilem Christi : ideo manent extra
regnug Dei. Qui vero ligna scindit, homo est pec-
catis onustus, qui loco penitentie alia adjicere
non cessat. llle autem, qui aquam haurit, homo
est, qui opera quidem bona facit; sed quoniam
mala quedam cum iis habet, in eo bona etiam per-
didit. Vigilantia igitur homini opus est in operibus
suis, ut non in vanum laboret.

20. Hoc quoque de ipso narratur: Dum aliquando
in Sceti smgrotaret, profectus preshyter tulit eum
ad ecclesiam, et posuit in strato (61), parvumque
cervical ad caput ejus. Unus e senibus, cum ve-
nisset, ut ipsum viseret, et vidisset eum in strato,
scandalum passus est, dicens: Hiccine est abbas
Arsenius, οἱ hoc modo recumbit ? Senior vero
sumpsit eum ac dixit : Ecquod erat opus tuum in
pago tuo ? Respondet senex: Pastor ovium eram.
Instat presbyter : Quo pacto igitur, inquit, vitam

,» , -
τος. Καθημένου οὖν αὐτοῦ εἰς τὸ χελλίον͵ ἦλθε φωνὴ,
λέγουσα αὐτῷ Δεῦρο, δείξω σοι τὰ ἔργα τῶν ἀν-
ῇ «“ —— * *
θρώπων, xa ἀναστὰς ἐξῆλθεν, xal ἀπήνεγχεν αὐτὸν
εἰς τόπον τινὰ, xal ἔδειξεν αὐτῷ Αἰθίοπα, χόπτοντα
^ L1 - ' . * ς '
ξύλα, xai ποιοῦντα φορτίον μέγα ἐπείφαζε δὲ βαστά-
3. 8 ^ , "^N * --
σαι αὐτὸ, χα! οὐχ ἠδύνατο, xai ἀντὶ τοῦ ἄραι ἐξ αὐ-
«- * ? » * p
τοῦ, ἀπελθὼν πάλιν ἔκοπτε ξύλα, xai προσετίθη τῷ
4 4 * , -ὉΦἌ 2 *
oopzlp . Kai προδὰς ὀλίγον, ἔδειξεν αὐτῷ τινα ἱστά-
4 4 , EI — er * hod
μενον ἐπὶ λάχκου, wal ἀντλοῦντα 052 ἐξ αὐτοῦ, vo!
μεταδάλλοντα εἰς δεξαμένην τετρυπγημένην, xal τ
4 x" e^ * , » ΠῚ , , ' * « —-
αὐτὸ ὑόωρ ἐχγέουσαν. Καὶ πάλιν λέγει αὐτῷ " Δεῦ-
Ὁ.’ e ^ - * * EM X, "o0N
po, ὀείξω σοι" xai εωρεῖ ἱερὸν xal δύο dv0:2;
? et , ,
χαθημῖνους ἵπποις, xal βαστάζοντας ξύλον πλαγίω
et ΠῚ --- -
ἕνα χατὰ τοῦ ἑνός, Ἤθελον δὲ διὰ τῆς πύλγς τὸ
ἱεροῦ εἰσελθεῖν, χαὶ οὐχ ἠδύναντο, διὰ τὸ εἶναι τὸ
ξύλον αὐτῶν πλάγιον" οὐχ ἐταπείνωσε δὲ αὐτὸν ὁ εἴς
ὀπίσω τοῦ ἄλλου ἐνέγχαι τὸ ξύλον ἐπ᾽ εὐθείας χαὶ
"s - *» *»»- - LÁ * , μ
οιὰ τοῦτο ἐμεῖναν ἐξὼ τῆς πύλης. Ἐπύθετο 054 ὁ
, -ὔ “-“ 9 “»
᾿Αρσένιος τί 7j ταῦτα ; Καὶ ἐῤΥῥέθη, αὐτῷ. Οὐτο! co,
φησὶν, βαστάζοντες ξύλον διχαιοσύνης μετὰ ὑπεο-
ηφανίας, καὶ οὐχ ἐταπεινώθησαν τοῦ πορευθῆναι (m)
-- - e 78 ὦ - “ -
τῇ ταπεινῇ ὁόῷ τοῦ Χριστοῦ, διὸ μένουσιν ἔξω «7
βαπιλείας τοῦ Θεοῦ * ὁ δὲ τὰ ξύλα χόπτων, ἀνθρωπ
ἐστι ἐν ἁμαρτίαις πεφορτισμένος, χαὶ ἀντὶ τ
^ f ^ »- νυ »
μετανοῖῆσαχ', ἕτερα προστιθῶν οὐ παύετται (m). Καὶ ὁ
a et ^ * ^o » [4 * MJ * ?*
τὸ ὕσωῤ ἀντλῶν, ἀνθρωπός ἐστι χαλὰ μὲν ἔργα

o o.

^ ^ 4 PA * 3 - bul * 4 ᾽
ποιῶν, ἀλλ᾽ ἐπειδὴ σὺν αὐτοῖς ἔγχει τινὰ πονηρὰ, ἐν
τούτῳ ἀπώλεσε xal τὰ χρηπτα Χοεία οὖν visu;
* » *

— * * -— ?
τῷ ἀνθοώπῳ εἰς τὰ ἔργα αὐτοῦ, "vx v, εἰς

χενὸν
χοπιζσῃ..
, LÁ δ, & - a , «« »
X. Διηγούμενον δέ ἐστ: xai τοῦτο περὶ αὐτοῦ " ὅτ'
* , , e - - *, b - €^ .
ἀσθενύσαντος αὐτοῦ Tot: εἰς rv, ἄπτλθεν ὃ
^p * ᾿ 4 4 * ^
πρεσθύτερος, χαὶ ἔνεγχεν αὐτὸν πρὸς τὴν ἐχχλησίαν,
,“.6ι SON
xai ἔθηχεν αὐτὸν εἷς χαλχδοιον, χαὶ

φάλαιον πρὸς τῇ χεφαλῇ αὐτοῦ, Καὶ

αὐχρὸν προσχε-
εἴς τῶν γερόν-

* ,. H , | 3 - "^s 3 « , M
των ἐλθὼν sl; ἐπίσχεψιν αὐτοῦ, ἰδὼν αὐτὸν εἷς τὸ
χαλάδριον, ἐσχανδαλίσθη, λέγων" Οὐτός ἐστιν ὁ a6-
- , , . 5 - “»ὔ 4 -*
6x. ᾿Αρσένιος, wai εἰς ταῦτα ἀνάχειται ; λαθὼν δὲ
αὐτὸν ὁ πρεσθύτερος, λέγει αὐτῳ Τί ἦν τὸ ἔργον
σου ἐν τῇ χώμῃ coo; Λέγει ὁ γέρων * Ποιμὴν προ-

VARI/E LECTIONES.,

(m) Goteler. τοῦ διορθώσασθαι Ex0tobq x21 πορευθῆναι, etc.

τῶν ἁμαρτιῶν αὐτοῦ.

(n) Coteler. ἄλλας ἀνομίας προστιθεῖ ἐπάνω

NOT X.

donec veniret ad ordinem auum. Et cum accepisset [)

fidiciam adversus cogitationes malas, vincebal
eas. » Cotelerius, pag. 355, illa non lerit in suo
textu.

(93) Premittitur in Vit. PP. lib. v, libell. 15,
num. 2: « Dixit abbas Daniel, qui erat discipulus
abbatis Arsenii ; quia narravit ei abbas Arsenius,
tanquam de alio aliquo dicens (puto tamen, quod
de eo dicebatur). « Qus itidem ex ore Danielis
referuntur apud Coteler. pag. 364. In codice nostro
membranaceo, 0. ms. 5, olim collegii nostri Ingol-
stadiensis, qui ad calcem inchoatus notatur anno
829, habetur: « Bratus Arsenius referebat, eo
quod, dum in propria cella residuos viros, » etc.,
ibi est : « Vidit ante poriam civitatis duos juve-
nes, » eic.

(94) Χαλάδοιον et χαράδοιον, matta, pellis, vel
leetus pellibus instratus. Vide notas Cotelerii col.
799 et Glossar. Gr:ec. Cangii. Certe apud utrumque
a Joanne Geometra exprimitur per xoa in sequen-
ti, quem citant, versiculo ;

Méug:to ᾿Αρσένιόν τις ἰδὼν ἐπὶ χώεσιν ὄντα,
Vituperabat Arsenium aliquis, videns eum esse su-
[per pellibus.

τὸ χῶος est pellis ajnina vel ovina : et quippe ni
aliorum quadrupedum ? Κῶος etiam significat stra-
gulum. In apographo Mediceo revzis Francis est
εὐτελές τι στρῶμα : apud Surium num. 21 vile stra-
gulum. Porro historiam hanc commemorat lauda-
tus Coteler., pag. 367.

813

ORATIO XII. — LAUDATIO S. ARSENII ANACHORET E.

814

6átov ἤμην. Kai λέγει ὃ mpsoÓUtepoc - Πῶς οὖν, A traduxisti ! Hic vero, In labore multo, ait, et erum-

φησὶ, διῆγες τὸν βίον σου. Ὁ δέ φησιν * Ἐν xónt
πολλῷ, καὶ μόχθῳ. Καὶ λέγει αὐτῷ " Καὶ πῶς διάγεις
ἀρτίως ἐν τῷ κελλίῳ σου ; Ὁ δὲ ἔφη * Καλῶς ἀνα-
παύομαι. Καὶ λέγει αὐτῷ ὃ πρεσδύτερος “ Βλέπεις
τοῦτον τὸν d66av ᾿Αρσένιον ; πατὴρ βασιλέων ὑπῆρ-
χεν ἐν τῷ χόσμῳ, xai χίλιοι δοῦλοι σηριχοφόροι
παρέσταν (m) αὐτῷ ' πολύτιμα δὲ στρώματα ὑποχά-
τω αὐτοῦ ἦν" σὺ δὲ ποιμὴν ὦν, οὐχ εἴλες, ἣν νῦν
ἔχεις, ἀνάπαυσιν ^ xal οὗτος τὴν τρυφὴν, ἦν εἶχεν ἐν
τῷ κόσμῳ, ὧδε οὐκ ἔχει. Ἰδοὺ οὖν, σὺ μὲν ἀνα-
παύῃ, χἀχεῖνος θλίθεται., Ὁ δὲ ἀχούσας ταῦτα,
κατηνύγη, xai ἔδαλε μετάνοιαν, λέγων - Συγχωρη-
σόν μοι, ἀδδᾶ, ἡμάρτηκα, ὅτι οὗτος ἦλθεν εἰς xó-
πον, χχγὼ εἰς ἀνάπαυσιν * xai ὠφεληθεὶς ὁ γέρων
ἀνεχώρησε.

xx. Τούτῷ μαχαοίῳ ἐπέστησαν οἱ δαίμονες ἐν
τῷ κελλίῳ, θλιδόντες αὐτὸν. Παραλαδόντες δὲ οἱ
διαχονοῦντες αὐτῷ, xal στάντες ἔξω τῆς κέλλας,
ἔχουσαν αὐτοῦ βοῶντος πρὸς τὸν Θεὸν xal λέγοντος *
Ὁ Θεός μου, μὴ ἐγκχαταλίπης με οὐδὲν ἐποίησα
ἐνώπιόν σου ἀγαθόν " ἀλλὰ δός μοι χατὰ τὴν χρηστό-
τυητά σοὺ βαλεῖν ἀρχήν. Πυθομένου δὲ αὐτὸν ἑτέρου
ἀδελφοῦ ἀχοῦσαι λόγον ὠφελείας, εἶπεν αὐτῳ ὁ γέ-
ρων * Ὅση δύναμις, ἀγώνισαι, ἵνα ἡ ἕνδον σου ἐρ-
γασία κατὰ θεὸν fj, καὶ νικήσεις τὰ ἔξω πάθη. Διηνε
χῶς οὖν ἐν πολλοῖς ἔτεσιν 0. Μαχάρ!ος τοὺς ἀσχητι-
χοὺς αὐτοῦ ἀγῶνας, καὶ ἀνάπλεως ὧν παντὸς χατορ-
θώματος, ἐπεὶ ἐνέστηχεν ὁ τῆς μεταστάσεως χαιρὸς,
παρῃηνήνει (n) τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ λέγων * Μὴ φρον-
τίσητε ποιεῖν ἀγάπας 5 ὑπὲρ ἐμοῦ * ἐγὼ γὰρ εἴ τι

ἐποίησα ἐῃαυτῷ P, ταύτην ἔχω εὐρεῖν. Ἐταράχθη- C

σαν οὖν οἱ μαθηταὶ. ἀχούσαντες ταῦτα * xal χέγει αὖ-
τοῖς * Οὔπω ἦλθε ἡ ὥρα * ὅτε δὲ ἔρχεται, λέγω ὑμῖν’
χοιθῆναι δὲ ἔχω μεθ’ ὑμῶν ἐπὶ τοῦ βήματος (o) τοῦ
Χριστοῦ, ἐὰν δώσητε τὸ λείψανόν μού τινι, Τί οὖν,
φησὶ, ποιήσομεν ; ὅτι οὐκ οἴδαμεν ἐνταφιάσαι. Καὶ
λέγει αὐτοῖς ὁ Γέρων * Οὐχ οἴδατε βαλεῖν σχοινίον 4,
καὶ kpal με εἰς τὸ ὄρος ; Οὗτος δὲ ἦν ὁ λόγος τοῦ Γέ-
ροντος * ᾿Αρσένιε, διὸ ἐξῆλθες ; τοῦτο σημαῖνον.
᾿Ἐπείπερ, φησὶ θεῷ συνεῖναι σαυτὸν προέθου, ἀκλό-

na. Tum alter rursus : Et qui nuno degis in tua
cella ? Respondit: Commode quiesco. Et iterum
presbyter: Vides abbatem hunc Arsenium ? Pater
imperatorum erat in seculo, el mille famuli sericis
induti astabant ei, pretiosa etiam strata erant
gubter ipso : tu vero non habuisti pastor exsistens,
quam nuno habes, requiem : sedille delicias, quas
habuit in seculo, hic non habet. Vide igitur; tu
quieti indulges; ille vero afflictatur. Quibus audi-
tis, compunctus est, ac corpore inclinato veniam
petiit dicens : Ignosce mihi, abba, peccavi. Hic
venit ad laborem, et ego ad requiem. Et cum fructu
senex discessit.

21. Beatum (95) istum aliquando in cella ag-
gressi sunt demones, affligentes eum. Accedentes
autem qui ministrabant ipsi, et stantes extra cellam,
audierunt ipsum clamantem ad Deum, ao dicen-
tem : O mi Deus, ne derelinquas me; nihil boni
in conepectu tuo egi: sed da mibi propter beni-
gnitarem tuam, ut jaciam fundamentum. Dum
autem (96) alius frater interrogaret ipsum, ut boni
aliquid ex ipso audiret, dixit senex: Contende,
quantum potes, ut interna operatio tua sit secun-
dum Deum, ,et externas appetitiones superabis.
Postquam itaque beatus assidue ascetioa sua certa-
mina per multos annos exanilagset (07), omni vir-
tute jam plenus, instaretque tempus migrationis
ejus, bortabatur discipulos suos, dicens : Ne solli-
citi (98), ut agapas (99) faciatis pro me: nam ego,
siquidem mihi feci, illam inveniam. Turbati ergo (4)
sunt discipuli, hsec audientes ; et dixit illis : Non-
dum venit hora, quando autem venerit, dicam vo-
bis. Judicium enim vobiscum subire debeo ante
tribunal Christi, si cuiquam dederitis corpus
meum (2). Quidnam ergo, inquiunt, faciemus ?
quia nescimus (3) illud sepelire. Et dicit eis senex:
Non nostis mittere funem, et tollere me in mon-
tem ? Illud eutem írequenter usurpabat : Arseni,

VARLE LECTIONES,
(0) al. ἀγάπην. (p) additur apud Cotel. ἀγάπην. (4) Coteler. εἰς τὸν πόδα μου, in pedem meum.

NOT/E

(m) Παρέσταν per syncopen pro παρέστησαν. Paulo post occuririt ἐπέστησαν absque syncope..

(n) Παρῃνήνει, pro quo substitue παρήνει : ἃ παραινέω nisi, more Grecis alibi satis familiari, auotor
usus fuerit anadiplosi, seu reduplicatione ratione secunde syllaba.

(o) Coteler. "Eri τοῦ βήματος τοῦ φοδεροῦ (al. Χριστοῦ) : ante tremendum tribunal.

(95) Vit. PP, lib. v, libell. l5, num. 5 : Coteler,
pag. 393.

(96) Vit. PP. ibid. libell. 11, num. 1.

(97) ᾿Εξαντλησάμενος addidi, quo fleret perfe-
ctus sensus; nisi forte pro διηνεχῶς scribendum
311 διενεγχών.

(98) In Vit. PP. lib. v, libell. 10, num. 9, et
apud Coteler. pag. 369 narratur ex ore Danie-
lis.

(99) ᾿Αγάπας hic intellige eleemosynas, refeclio-
nes pauperum. Vide utrumque 6:5ssarium Cangii.
Vit. PP. lib. m, num. 103, pag. 524 habent:

ParRoL. Gn. XCIX.

« Nemo super me faciat charitatem, nisi in
sola oblatione : ego si feci charitatem, invenio
illam. »

(1) In Vit. PP. lib. i, num 163, pag. 523 pre-
mittitur : « Turbatis autem discipulis, quasi jam
tempore propinquante. » Et lib. v, libell. 15, num.
9:« Qui cum moreretur turbati sunt valde. »
Coteler., pag. 369, μέλλοντος τελευτᾷν : Cum mo-
rilurus esset.

(2) Vit. PP. « Sic permiseritis cuiquam de ocor-

ore meo aliquid facere. »

(3) Vit. PP. « Mortuum vestire vel sepelire. »

815 'S. THEODORI STUDITJE 816

quare [seculo] egressus es (4)? Heo re significans: À vntov τὸν νοῦν διατήρει, ἵνα μὴ διὰ τῆς λήθης χενὸς
Quoniam, aiebat, te ipsum obtulisti, ut cum Deo γένῃ τοῦ συναμιλλᾶσθαι (pj Θεῷ.

versareris, custodi mentem imperturbatam, ut per oblivionem , vacuus non flas ad conversandum cum
Deo.

29. Dicebat etiam illud : Peenituit enim vero me «β΄. "EAtye δὲ xal τοῦτο" Λαλήσας γὰρ πολλάχις
sepius (5), locutum esse; tacuisse vero nunquam. μετεμελήθην, σιωπήσας δὲ οὐδέποτε. Τούτῳ γὰρ
Hoc quippe indicavit (6) Sanctus, per multilo- ἐδήλωσεν ὁ Ὅσιος, ὅτι ἐκ πολυλογίας πολλάχις, xai
quium sepius hominem, qui non attendit, ut con- μὴ ἐστοχασμένος προσφέρειν τὰ ἁρμόζοντα, ἐχπί-
grua proferat, labi; in calamitates utique morti- mte: ὁ ἄνθρωπος, xai ἐπὶ συμφορὰς ἵσως xxi θα-
feras ac contentiones precipitatum. Quod dum νατηφόρους, καὶ διχαιολογίας χρημνιζόμενος “ ὃ
amens non sentit, penitentia non ducitur, sed im- ἄφρων μὴ αἰσθανόμενος, οὐ μττεμελήθη, ἀλλὰ μᾶλ-
pudentia potius e contrario ad loquendum robo- λον ἀναισχυντῶν ἐπὶ τὸ ἐναντίον εἷς τὸ λέγειν ἀνδρί-
ratur propter contentionem malitie : nam pedica ζεται διὰ ἔριν χαχίας * παγὶς γὰρ ἰσχυρὰ ἀνδρὶ τὰ
valida viro sunt propria labia et proprii oris ver- ἴδια χείλη, xai ἁλίσχεται ῥήμᾶσιν ἰδίου στόματος. Ὁ
bis captatur. At sapientem, el qui rmentem expur- ó& εὔφρων, xxi τὸν νοῦν χεχαθαρμένον ἐπέχων, Àa-
gatam habet, locutum preter id quod debuit, se- λήσας παρὰ τὸ δέον, πολλάκις μετεμελήθη. ETOc γὰρ,
puis ponituit. Utinam, inquiebat, sermonem huno B φησὶ, μὴ τόνδε λόγον προεξήνεγκον ^ kx γᾶρ πολυ-
non protuissem ! Ex multiloquio enim nonevitabis λογίας οὐχ ἐχφεύξῃ ἁμαρτίαν. Διὰ τοῦτο χαλὸν dj co-
peccatum. Ideo bona res est opportunum silentium. χαιρος σιωπή. Ὡς δὲ ἐγγὺς ἦν τοῦ τελευτᾷν τ, εἶδον
Quando jam morti erat vicinus(7), viderunt eum αὐτὸν οἱ ἀδελφοὶ χλαίοντα, καὶ λέγουσιν αὐτῷ Ἐν
ἴγϑιγοβ flentem ; et dicunt οἱ : Vere, an et tu ti- ἀληθείᾳ xai σὺ φοδῇ, Πᾶτερ ; Καὶ λέγει αὐτοῖς. "Ev
mes, Pater * Respondet: Vere, timor, qui nuno ἀληθείᾳ ὁ φόδος ὁ νῦν ὧν μετ᾽ ἐμοῦ iv τῇ ὥρᾳ ταύ-
mecum estin bac hora, mecum erat, ex quo mo- τῇ ᾿ μετ᾽ ἐμοῦ ἦν, ἀφ᾽ οὗ γέγονα μοναχός " xal οὕτως
nachus factus sum (7*) : et sic obdormivit in pace, ἐκοιμήθη ἐν εἰρήνῃ. ᾿Αμέλει ὁ ἀδύᾶς Ποιμὴν ἀχού-
Certe abbas Pemen (8), audita ipsius morte, la- σὰς ὅτι ἐχοιμέθη, δαχρύσας εἶπεν *. Μαχάριος εἶ, a6-
crymans dixit: Beatus es, abba Arseni, quod 6à ᾿Αρσένιε, ὅτι ἔχλαυσας σαυτὸν ἐν τῷδε τῷ κόσμῳ "
teipsum flevisti in hoo mundo : qui enim seipsum ὁ γὰρ μὴ χλαίων ἑαυτὸν ὦδε, αἰωνίως ἐκεῖ χλαύσε-
hic non flet, in eternum illic flebit: siquidem hic τα! * εἴτε οὖν ὧδε ἑκὸν, εἴτε ἐκεῖ ἀπὸ βασάνων ἀδύ-
flere voluntarium, illic non flere impossibile est — vaxov μὴ χλαῦσαι.
pre tormentis.

23. Narravit de ipso abbas Daniel, quod nun- χγ΄. Διηγέσατο δὲ ἀδθᾶς Δανιὴλ περὶ αὐτοῦ, ὅτι
quam loqui voluerit de questione aliqua Soripture, C οὐδέποτε ἐθέλησε λαλῆσαι ζήτημα τῆς Γραφῆς, xal-
quanquam, sivoluisset, loqui potuisset : sed neque περ δυνάμενος λαλῆσαι, εἰ ἤθελεν " ἀλλ᾽ οὔτε ἐπι-
epistolam facile scribebat. Quando autem per in- στολὴν ταχέως ἔγραφεν. Ὅτε δὲ ἤρχετο εἰς τὴν ix
tervalla veniebat ad ecclesiam pone columnam υλησίαν διὰ χρόνου, ὀπίσω τοῦ στύλου ἐχαθίζετο,
sedebat, ut nemo videret faciem ejus, neque ipse ἵνα μηδεὶς ἴδῃ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ, μή τε αὐτὸς ἄλ-
rei alleri attenderet. Erat vultus ejus angelicus λοὺ προσχῇ * ἦν δὲ τὸ εἴδυς αὐτοῦ ἀγγελιχὸς, ὥσπερ
instar Jacob ; erat ipse totus canus ; ore festivus, τοῦ Ἰαχὼδ, ὁλοπόλιος, ἀστεῖος τῷ στόματι 5, ξηρὸς
arídus, statura procerus, at pre senectute ineur- δὲ ὑπῆρχε xal μακρὸς, ἀλλ᾽ ἐχυρτώθη ἀπὸ τοῦ γή-
vus. Habebat barbam prolixam, ad pectus usque ρως. Εἶχεν δὲ τὸν πώγωνα μέγαν, φθάνοντα ἕως τῆς
protensam : pili autem oeulorum ejus pre multo χοιλίας " ἀΐ δὲ τρίχες τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ ἔπεσον
fletu exciderant. Obiit annum agens nonagenum ἀπὸ τοῦ πολλοῦ χλαυθμοῦ " τελευτᾷ * δὲ Prov. ἐνενή-

VARLE LECTIONES.
(r) al. ἤμελλεν παραδιδὄνχι τὸ πνεῦμα, (5) Coteler. «σώματι, (ὃ) Coteler. ἐγένετο.

NOTAE.

(p) Συναμιλλᾶσθα:, quod erat in nostro apographo, quam hic satis ad propositum faciat, non video:
est enim cum aliquo concertare. Melius quadrat συνομιλεῖσθαι, ut hic sit versari cum Deo: sicque con-
gruit τῷ sovzivx:, quod precedit.

(ἃ) Vit. PP. « Illenutera sermo semper erat in merte adjecerit, vel aliundefuerit mutuatus sanctus
ore Arsenii. » Quod etiam pre oculis habuit san- — Theodorus Studita, quam nec apud Cotelerium, nec
ctus Euthymius, ut constat ex Vitaejus 20 Janua- — in Vit. PP. hic reperio.

rii, pag. 311, num. 59. Sanctus Dorotheus archi- (7) Vit. PP. « Cum autem traditurus esset spi-
mandrita, ἃ Corderio nostro editus, institutione 10 — ritum. » ἢ
sio habet : « Arsenius abbas sibi ipse assidue in- (75) Vit. PP. addunt : « Et timeo valde. » Ad

culeabat : Arseni quare exivisti ? Nos tam perdite — diem 8 Januarii in Vita B. Laurentii Justiniani pa-
socordes sumus, ut neque sciamus, quare exiveri- — triarche Veneti, eap. 10. pag. 561, de ipso mori-
mus, neque intelligamus, quid sit, quod volueri- turo dicitur , « In fiducia Macarium, in timore
mus. Quapropter non solum proficimus, sed sem- — Arsenium refereng: Inter utrumque incedens,

per affligimur. » ut cum fiducia metueret, nec sine timore confide-
(9) Vit. PP. « Semper ponituit : » Coteler. ret. »
$a po (8 De eo Commentarius previus; qui in Fit.

(6) lJanc ascelicam explanationem vel proprio — PP. vocatur. Pastor, id edim κοιμὴν Greece sonat.

-

877

ORATIO XII. — LAUDATIO S. ARSENII ANACHORET.E.

818

χοντα πέντε" ἐποίησεν δὲ εἰς τὸ παλάτιον τοῦ τῆς À quintum. Mansit porro in palatio imperatoris Theo-

θείας μνήμης Θεοδοσίου τοῦ μεγάλου ἕως τὸν τεσσα-
ραχοπτοῦ ἔτους τῆς αὐτοῦ ἡλιχίας, xal ἐν τῇ Σκχῆτι
. " - P
ἔτη μ΄, καὶ δέχα εἰς Τρώην τῆς ἄνω Βαδυλῶνος xat-
ἑἕναντι Μέμφεως " xal ἔτη, γ' εἰς τὸν Κάνωπον τῆς
᾿Αλεξανδρείας, χαὶ ἄλλα δύο ἔτη ἦλθεν πάλιν εἷς
Τρώην, «ai ἐχεῖ ἐχοιμύθη, τελέσας " ἐν εἰρήνῃ xai
φόθῳ θεοῦ τὸν δρόμον αὐτοῦ * ὅτι ἦν ἀνὴρ ἀγαθὸς καὶ
. PA . , * Η - , ^t
πλίδης Πνεύματος ἁγίου, χαὶ πίστεως. Κατέλιπε δέ
9: τὸν χιτῶνα αὐτοῦ τὸν δερματινὸν, χαὶ τρίχινον
d δ ) j
xiu λευχὸν, xa! σανδάλια σεύέννινα Y, xxl ἐγὼ ὁ
* “» * , 9 M , 4 τῷϑδ ^ 4
ἀνάξιος ἐφύρεσα αὐτὰ, ὅπως εὐλογηθῶ. Τοῦτο τὸ πέ-
ox; τοῦ βίου τοῦ Maxapíou ᾿Αρσενίου, ὡς ἐν ὀλίγοις
δὲ διηγημένον, οὐ κατὰ τὸ πλῆθος τῶν ἀξιαγάστων
*, —- ^ * * * * -
αὐτοῦ πραχτιχῶν, ἀλλὰ χατὰ τὸ φθᾶσαι βραχυμερὲς
Ὑραθὴ παρχδοθῆνα! παρὰ ὁσίων γερόντων.
Ἡμεῖς ὃὲ χαὶ τὰ πεοὶ ἑχυτῶν ληψόμενοι x, οὐχ ὀχνή-
σον τὴ τόλμῃ χρώμενοι προσθῆναί τι τοῖς εἰρη μένοις,
7 ὡς DSd 3 LES λ n^ 1 " Q1À hn Ri -——n^
» 51 uz CnEVUJ 20 ογίας μων i (9309, του οε «pos
τὸν Λγιον πόθου ἀποπλήέρωσιν,

τῶν

κδ΄, Τίς λόγος δυνηθείη ὡράσχ! τοῦ πανολδίου
τούτου, χαὶ τρισμάχχρος ὁσιωτάτου ανδοὺς τὰ χατ-
ορθώμχτα διηγάτασθχι; ἃ οὐ μόνον dj καθ᾽ ἡμᾶς γε-
v£x θαυμάζε', καὶ πειρᾶτχ' τὰς τούτου ἀθλητιχὰς ἔν
ἀτχίσε' παλαίστρας ζηλοτυπῶν, ἀλλὰ «ai οἱ ἀχρέ-
Mou; χαὶ χορυφαῖοι τῶν ἁγίων ἀρχαίων Πατέρων
P Ld " 2 ^ — ):zst *. λε "t. ^ ἐ
τὴν τοῦ ἐμηνύσαντο πολιτείαν" λέγω δὴ τὸν μέγαν
Εὐθύμιον, ὃς πᾶσαν σπουδὴν ἐποιεῖτο τούτου μιμεῖ-
202: τὰς ἀρετὰς, τήν τε ἡσυχίαν αὐτοῦ, xai σιωπὴν,
44: ταπεινοφροσύνην, τὸ τοῦ ἐνδώματος εὐτελὲς, xal
τὴν τῶν βρωμάτων ἀποχὴν, xai τὴν εἰς πᾶντα xaxp-
τερίαν τὸ ἑαυτῷ προσέχειν, χατὰ τὸ ὑπ᾽ ἐχείνου λε-
''uacanu* Αακίζως RS EX 2. 9 5 7
yóuivov* 'Agstws, διὸ ἐξῆλθες; ᾿᾽᾿Εζήλου δὲ αὐτοῦ

* * , ^ * ^ * 4
χαὶ τὴν χατάνυξιν, καὶ τὰ ὀάχρουα, χαὶ τὰς παννύ-
χοὺυς ἀγρυπνίας, τὸ φ'λέρημόν τε xai μισόδοξον, καὶ

dosii magni divine memorie usque ad annum
sue etatis quadragesimum (9): in Sceti annos
quadraginta: in Troe vero superioris (10) Babylo-
nis versus Memphim, annos decem : tres in Cano-
po (11) Alexandrie : et reliquis duobus annis re-
diit in Troen; ibique obdormivit, consummans
cursum suum in pace ac timore Dei : quia erat vir
bonus et plenus Spiritu sancto et fide. Reliquit
autem mihi pelliceam suam tunicam, aslbamque 68-
misiam (12) cilioinam, nec non sandalia, e palmu-
la confecta. Et ego indignus illa gestavi, ut bene-
dicerer (13). Hic vite Arsenii tr&nsitus; paucis
quidem expositus, non autem prout rerum, quas
gessit, admiratione dignarum multitudo exigebat ;
sed prout secundum tenue, quod preccessit, com-
pendium a sanctis senibus scripto commendate
sunt. Nos vero, post hec ab ipsis accepta, non gra-
vabimur audere aliquid, et adjungere iis, que jam
dicta sunt, tam ut ostendatur sermonis nostri pe-
nuria, quam ut propensa in sanctum voluntas
expleatur.

24. Quenam fortunatissimi hujus, beatissimi
ae sanctissimi viri recte factis recensendis par esse
possit oratio ? Que non tantum stas nostra admi-
ratur, et emulari conatur exantlata ab illo solita»
rie vita certamina, sed antiquorum quoque san-
ctorum Patrum primores ac principes hujusce
expresserunt vite institutum : magnum dico
Euthyrmoium, qui operam dedit maximam, ut ipsius
virtutes imitaretur; secessum ipsius, silentium,
humilitatem, vestitus vilitatem, ciborum abeti-
nentiam, vigilantiam, qua in omnibus aibi atten-
debat, juxta id, quod ab ipso dictum est : Arseni,
cur [seculo] existi? Ad hec memulari satagebat
ipsius compunctionem, lacrymas, pervigilationes
nocturnas, amorem solitudinis, odium glorie et

'VARLE LECTIONES.
(u) al. τελειώσας. (v) al. σεδενίνα σεδέννινα. (zx) λαδόμενοι.

NOTE.

(9) Coteler. pag. 371, annos quadraginta, ut ali-
bi observavimus ; addens : « Pater factus divinissi-
morum Arcadii et Honorii. »

(10) Vit. PP. lib. v, libell. 15, num. 10. « Ia
loco, qui dicitur Trohen supra Babyloniam. » In-
terpres in. Greco legerit εἰς Τρώην τὴν ἄνω Ba6o-
λῶνος, vel εἰς Τοώην ἄνω τῆς Βαδυλῶνος. Et sic
intellige textum nostrum : neque enim due Baby-
lones fuerunt in /Egypto, uti nec due Memphes:
el simili haud dubie sensu in Fatis sacris /£thio-
picis, a Jobo Ludolfo in Historiu /Elhiopica editis,
pag. 425 intellegitur Ptolomeus martyr e Memphi
superiore. De istis duabus urbibus dictum in Comm.
przv. Adde, hic designari Babylonem novam, ad
Nilum fluvium, postea dirutam ; ex cujus ruinis
excitata fuit in viciniis urbs Cairus, totius 7Egypti
caput; a qua tantisper distant ejus rudera, que
etiamnum videri dicuntur.

(11) De canopo supra: quibus addi possunt ex-
notationibus Valesii ad librum i1 Historiz ecclesia-
stica Sozomeni, pag. 117, que habet de insigni
monasterio Tabennensium : ex quo factum, ut Ca-
nopus, que antea ob luxum et delicias infamis

fuerat, insula Metanca vocaretur: indueitque
sanctum Hieronymum et Athanasium presbyterum,
de eo loquentes; qui postremus ibidem vocat
« Metaneam, suburbanum maxime urbis Ale-
xandrie, quod olim Canopus vocabatur. »

(12) Καμασιν, Coteler. Κάμισιν, estque subucula,
linea interula, indusium, lintea sindon : de qua
voce Cangius et Onomasticum Rosweydi. Vocis
etymon tradit sanctus Isidorus Hispalensis lib. rx
Üriginum ; stratum enim vel lectus cama Hispa-
nico idiomate vocatur. Camisia Gallis chemise. In
liturgicis est exterior vestis albu clericorum, ia
ecclesia gestari solita.

(13) Inconismus sancti, sive exterior corporis
species, ab auctore Vite accuratissime hic delinea-
ta, narratur apud Coteler. pag. 371: in Vit. PP.
lib. v, libell. 45, num. 10: ibidem etiam brevis
hec vite periorcha. Codex noster Ingolstadiensis
plane singularis est, dum dicit : « Moritur annorum
centum xv; » at facile alicubi ex xcv (que lectio
ex Vita nostra, Vitis PP. ao Cotelerio probatur
esse genuina) formari potuit cxv, transposita lif-
tera x.

819

S. THEODORI STUDITJE

880

societatis, alacritatem ac contentionem in orendo, Α μισοσύντυχον, τὸ si; προσευχὴν πρόθυμόν τε xai

commiserationem ac discretionem. Omni itaque
studio vite ipsius institutum imitatus, gratiarum
etiam, quibus ille erat preditus, donum fruendum
accepit, sanctissimi Spirilus communicationem,
divini luminis illustrationem ac gratiam perspicien-
di arcana.

εὔτονον, τότε συμπαϑὲς καὶ διαχριτιχόν. Ἐπειδὴ
τοίνυν πάσῃ σπουδῇ τὴν ἐχείνου ἐμιμήσατο πολι-
τείαν, xai τῶν ἐχείνῳ προσόντων χαρισμάτων ἠξιώθη
ἐν ἀπολαύσει γενέσθαι τῆς τε τοῦ παναγίου Πνεύ-
μᾶτος μεταδοσίας, καὶ τῆς τοῦ θείου φωτὸς ἐλλάμ-
(sc, xai τοῦ διορατιχοῦ χαρίσματος.

EPILOGUS.

95. O beatorum beatissime Areeni, purum Spiri-
tus receptaculum. Ecquis sermo tua recte gesta
dignis preconiis extollat ? Quale virtutis genus in
te primum laudabo ? An secessum: a seculo? Et

κε΄. 'Q μαχαρίων μαχαριώτατε ᾿Αρσένιε, τὸ χα-
θαρὸν τοῦ Πνεύματος χαταγώγιον. Τίς ἀξίως ἐφη-
νεῖτα: (4) λόγος τῶν σῶν κατορθωμάτων : ποῖον δὲ
εἶδος ἀρετῆς πρῶτον ἐν σοὶ ἐπαινέσομαι ; ἀναχώρη-

quisnam ita dicto divino audiens, citius mundum p σιν xócpov; xai τίς οὕτως ἐπαχηχοὼς φωνῆς θείας

reliquit universum ? Ad modum locumque salutaris
requiei cucurrit Abraham patriarcha, at cum
uxore et apparatu; tu vero tam solus quam qui
maxime, absque apparatu ac rebus superfluis, so-
lam Christi crucem in humeris ferens eremum
incoluisti. lmperatorie te aule non Wiraxerunt ;
dignitatum apices non detinuerunt. Quanto hsc
plus admirabilitatis habent, quam geste ipsius!
Et quis ab appetitionibus extra seculum neo non a
terrenarum impressionum lineamentis conversus,
tali cum Deo colloquendi honore donatus fuit ? Ma-
gnus ille Moyses montem Sina ascendit; at tu
quoque, occupata orationis columna, cum Deo
quotidie versandi honorem accepisti. Illius vultus
gloria exinde coruscabat: tu autem nonne totus
ignis apparuisti videnti te? (o miraculum I) oratio-
nis ad Deum oontactu in flammam mutari visus;
tuque, cui res communicabatur, rei, que commu-
nicabatur consimilis, angelus eras igne ardens, et,
si non audacius quam par est, eloquar, gloriam
Mosaicam supergressus. Jam vero quid statio per-
nox: Nox sicut dies illuminata fuit orationibus,
quemadmodum divinus David cecinit !. Sol tibi
oranti astans, soli te remisit circularem cursum
peragens. O sol, soli intelligentia predito revera
emule? Mens tua lumine pregnans, purius quam
solares radii in celum demisit cogitationes tuas,
ocolos ipsos transcendentes.

96. An solitudinis jucunditatem predicabo ὃ
Ecquis te apparuit solitudinis amantior, ab huma-

κατέλιπε θᾶττον χόσμον ὅλον ; Πρὸς τὸν τρόπον xai
τὸν τόπον τῆς σωτηριώδους καταπαύσεως προσδρα-
μὼν ᾿Αὐραὰμ ὁ πατριάρχης, ἀλλὰ σὺν γυναιχὶ xal
ἀπὸσχευῇ ." σὺ δὲ μονώτατος καὶ ἄσχευος xal ἀπ-
ἐριττος, μόνον τοῦ Χριστοῦ τὸν σταυρὸν ἐπωμάδιον
φέρων ηὐλίσθης ἐν τῇ Ἐρήμῳ. Βασίλειοί σε αὐλαὶ οὐ
χαθείλχυσαν, ὑπεροχαὶ ἀξιωμάτων οὐ περιχράτη-
σαν. Ὅσον ταῦτα ἐκείνου θαυμασιώτερα προτέτυχεν
ἐργασίαν. Τίς οὕτως συστραφεὶς τῶν αἰσθήσεων ἔξω
κόσμου, χαὶ τῶν χάτω φαντασιώντων χαραχτήρων
γενόμενος, θεῷ συλλαλῆσαι ἠξίωται ; Μωσῆς ὁ μέ-
γᾶς ἀναχθεὶς ἐν τῷ Σιναίῳ ἀλλὰ xal σὺ ἐν τῷ τῆς
προσευχῆς στύλῳ ἐφθαχὼς ὁμιλεῖν Θεῷ ἠξίου ἐχά-
στοτε. Κἀχεῖνος τὸ πρόσωπον ἐντεῦθεν δόξγι περι-
ἤστραπτο᾽ σὺ δὲ οὐχ ὅλος πῦρ τῷ ὁρῶντι ἐδείχνυσο.
ὦ τοῦ θαύματός " τῇ δι᾽ εὐχῆς πρὸς Θεὸν συναφείᾳ
φλὸξ δειχνύμενος, ἑφόμοιος dv τοῦ μετεχομένου ὁ
μετέχων, ἄγγελος πυριφλεγέθων, καὶ εἰ μὴ τολμη-
ρῶς εἰπεῖν, τῆς Μωσαϊχῆς δόξης ὑπερφερέστερος.
Τί δὲ ἡ στάσις ἡ πάννυχος ; ἡ νὺξ ὡς ἡμέρα ταῖς
προσευχαῖς ἐπεφώτιστο, ὡς ὁ θεῖος Δαδὶδ ἐμελογρά-
φησεν, Ἥλιός σε παρεστῶν τῇ εὐχῇ ἡλίῳ παρέπεμ-
πεν, τὴν κυχλιχὴν περιδρομὴν ποιούμενος. OQ ἥλιε
xai τοῦ ὄντως νοητοῦ ἡλίου ἐφάμιλλε * ἡ διάνοια σου
φωτὸς ἐγχύμων ὑπάρχουσα ἡλιαχῶν ἀχτίνων xafa-
ρώτερον, τοὺς λογισμοὺς εἰς οὐρανὸν dol (r), καὶ
ὑπὲρ τοὺς οὐρανοὺς ἀνατρέχοντας.

χς΄. Ἡσυχίας τερπνότητα ; xal τίς σου ᾧπτάι φιλ--
ησυχώτερος, τῶν ἄνθρωπίνων θορύδων ἀφιστάμε-

nis tumultibus recedente, et in solum Deum eleva- Ὁ voc, «ai πρὸς Θεὸν μόνον μετεωριζόμενος ; Πυθαγό
; -

to ? Pythagoram philosophum cum nemine quidem
alio, a& cum bobus tamen et avibus collocutum
ferunt, ex amore quietis: tu vero id, quod in eo
fuita philosophia alienum, tanquam parum de-
cens, redarguendo, docuisti hesychasten in golitu.
dine degere, ne vocem quidem avium audien-
tem (14). Cor tuum purum mari profunda tran-

t Pgal cxxxvuir, 12.

pav φασὶ τὸν φιλόσοφον ἄλλῳ μὲν οὐδενὶ, βουσὶ δὲ
xai ὀρνέοις προσλαλεῖν ἡσυχίας ἔρωτι " σὺ δὲ τοῦδε
τὸ ἀφιλόσοφον διήλλεγξας ὡς σμιχροπρεπὲς, μηδὲ
φωνῆς ὀρνέων ἐπαΐοντα τὸν ἡσυχάστὴν ἠρεμεῖν.
"Eoixév σου ἡ χαθαρὰ xapbia πελάγει χατεστορεσμέ-
vp. γαλήνῃ βαθείᾳ, πόῤῥω τῶν τῆς πονηρίας πνευ-
μάτων βαλλομένων ἐπιπνοίᾳ τυῦ παναγίου Πνεύμα-

NOTE.

4) ᾿Επιηνεῖται. Ita apographum nostrum. Vocem hanc non invenio: Quid si scribas é ἵ

Bein ἀφίημι pro M à Aki one ἃ ke componitur, augmento tem ori bio in. initio
: nanus ι Institutiones in lingua : ubi

nuno augeri in initio, nunc in medio, nunc utrinque reperies. gram Grecem pag, 148 subi verbum hoc

(14) Alludit ad illud, quod de voce aviocule nar-

ravit num. 8. Alia hic sequentia, quo referenda

sint, quilibet per se ex dictis perspicere pote-

881

ORATIO XII. — LAUDATIO S. ARSENII ANACHORETE.

8823

voc, ἐν ᾧ τὸ πλοῦν διαπεράνας, εἷς τὸν áxópova A quillitate strato simile fuit, spiritibus malitie pro-

λιμένα τῆς ἄνῳ βασιλείας χατέπαυσας. Ταπεινοφρο-
σύνης ὕψος ; xal τίς οὕτως ἐταπεένου ἑαυτὸν ἐν εὖτε-
λείᾳ ἐσθῆτος ; Τίς οὕτως τὰ πρῶτα ἔχων ἐν βασι-
λεῦσι, xai πολὺς ἐν παιδεύσει, ὕστατος ὦὥφθη, ἐν
ἀποχρύψει εὐγενείας τε xai σοφίας τῆς ἀπολλυμέ-
νης ὁ χρυσοστόλιστος πενιχροφόρος, ὁ πολύσοφος
ἀγροικιζόμενος " ὁ πολυμαθέστατος μαθητευόμενος
ταῖς ἐρωτήσεσιν [χαὶ] ταῖς ἐχμαθήσεσι προσπαθείας
νεχρότητα, xal παρῆχες ἑτέρῳ πλέων ἔχειν. Τὸ πρὸς
τοὺς ἀγχιστεύαντας αἰσθέσθαι: Ἐντεῦθέν σοι τὸ λέ-
γεῖν. Ἐγὼ πρὸ ἐχείνου ἀπέθανον, τῷ προαιρετιχῷ
δηλαδὴ θανάτῳ τοῦ φυσιχοῦ προσεθνηχότος σου.
Ἐντεῦθεν τὸ μαχάριόν σου ἐπίφθεγμα. ᾿Αρσένιε, διὸ
ἐξῆλθες " ὃ χόουσι χοροὶ μοναστῶν, φέροντες σωτη-

cul ejectis afflata Spiritus sanctissimi : cujus
auspiciis navigationem emensus, in tranquillo
superni regni portu requievisü. An humilitatis
altitudinem eloquar? Ecquis adeo seipsum abjecit
in vilitate vestitus ἢ Quis primum apud imperato-
res locum tenens, multaque sapientia conspicuus,
adeo apparuit postremus, occultando nobilitatem
8c sapientiam, que perit. Qui aurea induebaris
slola, pauperculum fers habitum ; qui eras sapien-
tissimus, 88 rudis et agrestis; qui eras magister
disciplinis excultissimus, interrogationibus ac
disciplinis mortificationem discis affectionum, et
potiores alteri partes concessisti. Anne, erga pro-
pinquos quomodo affectus fueris, eloquar ? Hinc

pla; ἐφόδιον: ἁμαρτίας γάρ ἐστιν ἐμπόδιον, τὴν B tuum certe effatum (15) : Ego ante ipsum mor-

αἰτίαν, δι᾿ ἣν κόσμου ἐπεῤῥάγημεν, ἐπαναμιμνήσχειν,
xxi πρὸς μηδὲν ἄλλο ἢ περὶ τοῦδε μόνου φροντίζειν.

tuus sum : voluntaria videlicet morte naturalem
te prevertente. Hinc beatum tuum dictum : Arse-

ni, quare existi? Quod concinunt chori monachorum, ferentes viaticum salutis. Peccatum quippe
impedit causse propter quam a mundo avulsi sumus, reminiscentia, nullaque alia quam de hoo solo

cura.

xt. Τί δὲ ἡ ἀγαλλίασις τῆς θείας χατανύξεως, us-
λέτη θανάτου διηνεχὴς, ἀεννάως πελαγίζουσα ἐν τῇ
χαθαρᾷ χαρδίᾳ σου, ἐξ ἧς τὰ ῥεῖθρα τῶν δαχρύων
ἀνελλειπῶς προχέοντα πυρσόν σοι ἀνῆψε θείας ἀγα-
πήσεως ; Τῇ σωφροσύνῃ δεύτερον ᾿Ιῶσὴφ εἰκότως
χαλέσαιμι * ἀλλὰ xal τὸ τῆς θήλεος μνημόσυνον εἷς
ἅπαν ἐξαίρων ἐξ ἁγνῆς χαρδίας σου. Ὁ ὄντως Φε-
ρώνυμος ἄρσην (s), καὶ οὐδὲν θηλυπρεπῶς ἐπιφερό-

μενος. Τῇ ἐγχρατείᾳ τὰ πάθη πτερνίζων, τὸν πατρι-- (Σ hilque effeminati

ἄρχην Ἰαχὼδ ἐζηλώσας, ἐσθίων διὰ τὸ ζῇν, οὐ ζῶν
διὰ τὸ ἐσθίειν “ ὃ γὰρ τοῖς ἔξω λόγῳ πεφιλοσόφηται,
τοῦτό σοι ἔργῳ ἑκάστοτε ἐπεπλήρωτο. Τῇ ἀγρυπνίᾳ
ὡς ἀσώματὸς διετέλεσας, χοιμίζων τοὺς ἀστέρας
ταῖς ἐγρηγόρσεσι, παραπέμπων τὴν νύχτα ταῖς ἐπι-
χλήσεσι, πάσης ἀρετῆς ἀνάπλεως, παντὸς κατορθώ--
μᾶτος ἐραστὴς ἀχριδέστατος. "Q φωστὴρ τῆς ὑπ’
οὐρανὸν φωτεινότατε, "DO ἀστὴρ ἡσυχαστῶν αὐγο-
εἰδέστατε * Ὧ χλέος μοναστῶν πολυευχτότατον * Εὖγε,
ἄγγελε, ἐπίγειε, ἀπαθείας ὡραϊότησιν΄ ἐπεεῤῥωμένε.
Εὖγε, ἀρετῶν παράδεισε, παντὸς ὡραίου κατορθώ-
ματος πεφυτευμένε. Εὖγε, οὐρανὲ κατάστερε, ποι-
χίλοις χάλλεσι... δεδιουργημένε ἐφ᾽ ὕψει τοῦ χαθα-
ρωτάτου βίου. . ..

27. Jam vero quid exsultatio divine compunotio-
nis, ac meditatio mortis assidua, jugiter exundans
in puro cordetuo, e quo lacrymarum fluenta inde-
sinenter promanantia flammam sibi accenderunt
divine dilectionis? Verecundia alterum te Jose-
phum merito appellaverim ; sed enim femine me-
moriam ex casto corde tuo omnino delevisti ; con-
veniente rei signiflcatione ferens nomen viri, ni-
pre te ferens. Temperantia
pravas animi perturbationes caleans, patriarcham
Jacob aemulatus es; comedens ut viveres, non vi-
vens ut comederes. Quod enim ab externis phi-
losophatum fuit verbo, illud &bs te passim imple-
tum opere. Sine somno perdurasti; non seous ac
si fuisses incorporeus; stellas sopiens vigiliis,
noctemque transigens invocationibus, omni vir-
tute plenus, et studiossissimus omnis recti offleii
amator. O luminare omnis, que sub oolo est,
terre lucidissimum 1 O stella hesychastarum ful-
gidissime | o decus monachorum optatissimum.
Euge terrestris angelo, eiarunm 8 pravis appetitio-
nibus immunitum venustatem indute. Euge virtu-

D tum paradise, omni maturo honestatis fructu con-

site. Euge stellatum colum, varia pulchritudine... fabricatum super fastigio purissimse vite (10).....

Castera. desiderantur.

NOTE.
(s) "Agen. Ita hic mutavi mendosum. ἄρεις.. Vide etymon in Comm, pravio, num. 2.

(15) Dietum illud vel auctor, vel aliquis transcri-
ptor pretermisit in textu Vite num, 17 ; sed aliun-
de illud eruimus, ut patet ex annotatis ad cap. 2.

(16) Si epilogum conferas cum prologo, non víi-

dentur hic nisi paucula desiderari : neque enim

verosimile est, quod auctor parvo capiti adjungere
voluerit caudam majorem.

S. THEODORI STUDIT/E 884

DE SEQUENTE LAUDATIONE FUNEBRI MONITUM.
(ἄνα. Mai, Biblioth. nov., t. vr, p. 363.)

Matrem suam Theoctistam supremo morbo laborantem peramante piaque epistola consolatus fuerat
Theodorus, que est libri prioris sexta. Idem mox exstinctam funebri oratione prosecutus est, et quidem
insigni, quam memorant duo biographi, noster cap. 2, οἱ Sirmondianus p. 3. Jam vero cum in cata-
logo impresso codicum mss. bibliothece Regis Parisiensis, t. II, p. 338, legissem servari in codice 1491
hanc Studite orationem de matre sua, eamque nondum editam viderem, justa mihicupiditas oborla est,
quandoquidem complura alia Studite scripta edideram, hoe epitaphicum pariter in lucem protrahendi :
etenim sancte femine encomium a saneto filio recitatum, quem non delectet? Rogavi igitur per litteras
virum equestri dignitate ornatum, atque editis libris clarissimum, mibique jamdiu amicitia devinctuim,
Paulu m Drachium, ut predictam Studits lucubrationem, mei causa ex Parisiensi codice exscribendam
curarel; quod ille per egregium calligraphum Sypsomum pure eleganterque conficiendum sategit.
Igitur Greco accepto exemplari, latinam confestim translationem adjeci, ut pius hic Commentarius
plurimis prosit. Erit igitur hoc de Theoctista scridtum adjungendum illi, quod de Platone, pientissimce
ejusdem feminae fratre, suo nempe avunculo, et in spiritualibus Patre, idem Studita exaravit, et Bollan-

883

diani in primo Aprilis volumine Append. p. 46-54, ex Vaticano codice jamdiu evulgarunt.

XIII.

Sancti Palris nostriet. confessoris Theodori Cateche-
. $15 funebris in matrem suam.

1 Tempus exigit, o filii ac fratres, ut inexspecta-
tam notitiam obitus inclyte communis Patris nostri
sororis nuntiemus. Hec enim postquam juxta pre-
finitam creatoris Dei voluntatem presente vita de-
functa fuit, ad supermundialia se transtulit haud
luctum nobis ineptissimum relinquens, ut forte
aliquis existimabit, sed letitiam potius, ob ejus-
dem plenam spe migrationem. Vultis enim narrari
& me vobis aliisque hic presentibus (quandoquidem
haud tacendi, sed loquendi tempus est, prout illa
prescriptio jubet ! : Nelaudes hominem ante obitum

ejus), vultis, inquam, narrari quidquid beata illa Β

anima, adhuc in carne versans, boni sanctique
egerit, et coelestis regni premio digni. Ergo favete
auribus, filii mei, dum ego procul omni mendacio
narrationem instituam : eritque vobis femine hujus
notilia, catecheseos non inutilis instar, imo et
valde proficue.

2. Utrum e& quidem a parentibus initium vir-
tutis, sicut et vite, sumpserit, dicere nequeo :
presertim quia non res ante me, sed post me na-
tum, gestas scribendas suscepi ; &tque ab eo tem-
pore, quo ipsa recti pravique discretionem aese-
cuta fuit. Pueritia igitur atque adolescentia omis-
sis, ex conjugii ejus tempore narrandi exordium
capiamus. Et quamvis conformis huic nostre pro-
fessioni non est mundana egregiz parentis nostre
vita, tamen ex principio finem prospeximus, ideo-
que illam vtte partem necessario connectam. Fuit
ergo illius prima virtus. Deum colere ac medullitus
adamure : ita ut, quanquam viro in conjugium tra-
dita, nibilo tamen minus eniteretur meliorem
quoad fieri poterat vite cursum seclari. Quam-
obrem cum primum nos peperit, non eque atque

! Eccli. xi, 30.

(1) Platonem dicit, summum monastice familie
presidem ante Theodorum.

ΙΓ΄.

Τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν xai ὁμολογητοῦ Θθεοδώ-
ρου χατήχησις ἐπιτάφιος εἰς τὴν ἑχυτοῦ μη-
τέρα. .
α΄. ΓΠπνεγχεν ὁ καιρὸς, ὦ τέχνα xai ἀδελφοὶ, αγ-

γελίαν ὑμῖν ἀναγγεῖλαι ἀπροσδόχητον, ἧτις ἐστὶν ὁ

θάνατος τῆς ἀοιδίμου ἀδελφῆς τοῦ χοινοῦ []ατρὸς

ἡμῶν (4) αὕτη γὰρ τῇ ὡρισμένῃ βουλῇ τοῦ ζωο-
πλάστου Θεοῦ λειτουργήσασα τῷ παρόντι βίῳ, μετα-
χεχώρηχεν εἰς τὰ ὑπερχόσμια " οὐ λύπην ἡμῖν wzta-
λιποῦσα ἀλόγιστον, ὡς ἂν τις οἰηθείη, ἀλλὰ χαρὰν
ἐμποιήσασα, διὰ τῆς εὐελπίστου αὐτῆς μεταύθάπεως.

Θέλετε γὰρ διηγήσωμαι ὑμῖν ὥσπεο χαὶ τοῖς ἐνταῦθα

(ἐπειδὴ καιρὸς οὐ τοῦ σιγᾷν, ἀλλὰ τοῦ λαλεῖν, χατὰ

τὴν χελεύουσαν ἐντολήν" Μὴ ἐπαινέσης ἄνδρα ἕως

τῆς ἐξόδου αὐτοῦ) ὅσα ἐποίησεν ἢ μαχαρία ἐχείνη
ἔτι ἐν σαρχὶ οὖσα χαλά τε xal ὅσια, xai τῆς τῶν
οὐρανῶν βασιλείας ἐπάξια ; θέτε δὴ οὖν τὰς ἀχοᾶς
ὑμῶν, τέκνα μου, χἀγὼ ὑφηγήσομαι ὑμῖν, ἔξω τοῦ

ψεύδους παντελῶς φερόμενος, χαὶ γενήσεται ὑμῖν ἢ

περὶ ταύτης ἀπαγγελία, ἀντὶ κατηχήσεως (2) οὐχ

ἀνόνητος, ὡς οἶμαι, ἀλλὰ χαὶ μάλα ὠφέλιμος.

β΄. 'Ex γονέων μὲν ἦρχθαι αὐτῆς τὴν ἀρετὴν,
ὥσπερ xal τὸν βίον, οὖκ ἔχω λέγειν inel μηδὲ τὰ
πρὸ ἐμοῦ, ἀλλὰ τὰ μετ᾽’ ἐμὲ προῆγμαι συϊγροΐφειν "
xai ἐξότε πεῖραν εἰληφυῖα ἦν τῆς διαγνώσεως τοῦ
καλοῦ καὶ μὴ οὕτως ἔχοντος. "Iva οὖν τὰ τῆς πρώτης
καὶ δευτέρας μεθηλιχιώσεως παρῶμεν, ἀπὸ τοῦ
χαιροῦ τῆς συμθιώσεως ἀρξώμεθα τῆς διηγήσεως "
χαὶ εἰ μὴ οἰκείως ἡμῖν ἔχει ὁ κοσμιχὸς βίος τῆς καλ-
λιμήτορος, ὅμως Ex τῆς ἀργῆς τὸ τέλος κατίδωμεν,
ἀναγκαίως τοῦτον προσθήέσομαι. ᾿Εχείνης τοίνον
πρῶτον χατόρθωμα, τὸ τὸν θεὸν σεύασθῆναι xai
ἀγαπῆσαι ἐξ ὁλοχλήρου " ὥστε εἰ συνήφθη ἀνδρὶ,
ἀλλ᾽ ὅλην ἑαυτὴν ἐδιάζετο τῆς χρείττονος μοίδας
γενέσθαι" διὰ τοῦτο γεννήσασα ἡμᾶς πρώτως, οὐχ
εἶπε τὸ ταῖς ἄλλαις γυναιξὶν, οἵα ἐχεῖναι ἐπὶ τοῖς
νεογόνοις εἰώθασι χατὰ δαιμονιχὴν χίνησιν χεχοῖ -

(2) Catechesim proprie appellat hanc orationem
etiam biographus noster loc. cit.

885

ORATIO XIII. — LAUDATIO FUNEBRIS IN MATREM SUAM.

σθαι κλῃδονισμοῖς xal περιάμμασιν καὶ ἄλλαις τι- À alie mulieres locuta est ; neque ut ille so gessit

civ ἐπῳδαῖς εἴς τε τοὺς δίφρους xal τοὺς xotttov(-
σχους, περιτραχήλιά τε βάλλουσα! xal περίαπτα,
ἀλλ᾽ ἠρχεῖτο μόνον τῇ σφραγῖδι τοῦ ζωοποιοῦ ctau-
ροῦ τετειχίσθαι ἡμᾶς, ἀντὶ ὅπλου τινὸς χαὶ θυρεοῦ
ἀυμαχωτάτου τοῦτο προβαλλομένη " διὰ τοῦτο πασῶν
τῶν ἄλλων γυναιχῶν προσχυνουσῶν xal àmavicta-
μένων ἐξ αὐτῆς ὄψεως τῇ αὐτουργῷ καὶ μυσταγωγῷ
xai διδασχάλῳ τῶν τοιούτων, μόνη οὐχ ἠνείχετο 1
ἡμετέρα μέτηρ, οὖτε χεφαλὴν χλῖναι πώποτε, οὔτε
προσδραμεῖν, οὐδ᾽ αὖ μετασχεῖν τῆς γοητείας - χαί-
περ ὑπὸ τῶν τελουμένων ἀπειλουμένη πολλάχις "
ἀλλ᾽ ὄντως, Ψυχαὶ δικαίων ἐν χειρὶ θεοῦ, xal οὐ
αἱ, ἄψνται αὐτῶν βάσανος " Καὶ ὁ πεποιθὼς ἐπὶ
Κύριον, ὡς ὄρος Σιὼν, ὡς τὰ Λόγιά φησιν.

q. Δεύτερον, τοῦ θείου πόθου αὔξοντος αὐτῆς ἐν
τῇ καρδίᾳ, ἐπειδὴ ἦν ἀγράμματος ἐξ ὀρφανίας ἀγο-
μένη, γραμματίζει ἑαυτὴν d σοφὴ xal συνετίζει,
καὶ τὸ ψαλτήριον ἀποστηθίζει χάλλιστά τε xal συν-
τομώτατα " xal τοῦτο πῶς ; οὐχ ἐν ἡμέρᾳ σχολάζουσα
τῇ μελέτῃ, ὡς ἂν μὴ τὸν ἀνδρα παραλυπήσῃ, fj τὸν
οἶκον ὑπελαττώσῃ, ἀλλὰ πρὸ ὕπνου τε xai μεθ᾽
ὕπνον, φωταγωγούσης χανδήλης xiuvouca τόνῳ, τοῦ
ἐχ τῶν χειρῶν ἔργου οὐχ ἠμέλει ἀλλὰ πῆ μὲν τούτῳ
προσέχουσα, πῇ δὲ τὸ ἕτερον εἶδος μεταχειριζομένη,
xai τὸν οἶχον ηὔξει, xal τῶν μαθημάτων ἐπελαμ-
Odvevo * ἔχτοτε τοίνυν οὐχ ἐπαύσατο ὁμιλοῦσα τῷ
θείῳ Δαυϊδ ἡμέραν ἐξ ἡμέρας, xal ταὶς θείαις ἀνα-
γνώσεσι πρησέχουσα * ἐχεῖθεν τε χαιομένη τὴν χαο-
δίαν, χαὶ πρὸς τὸ μέλλον ἀγαθὸν ἀναλάμπουσα, τί
ποιεῖ xai τί ἐργάζεται ἡ θαυμασία ; ἀποχοσμήσασα
ἑαυτὴν τῶν ματαίων, χαὶ ὡς χηρευτιχόν τι σχῆμα
ἀναλαθδοῦσα, οὕτως εἰς ὑπόδειγμα καλὸν προὔχειτο
ταῖς γνωρίμοις, μήτε ὀμνύουσα τὸ χαθόλου, μηδ᾽ αὖ
ψευδομένη, μήτε τὰ πολλὰ κχρεοφαγοῦσα, ἐν τῷ μά-
λιστὰ τεσσαραχοστίχειν * ἀλλὰ xal εἴ ποτε εἰς εὖ-
ὠχίαν προὐχαλεῖτο γαμιχὴν, λανθανόντως ὑπεξῆγεν
ἑαυτὴν μηδόλως ἁπτομένη χρεῶν, μηδὲ τὸ ὄμμα al-
pousa εἰς τὰ θυμελικὰ παίγνια " xal γὰρ ἦν σώφρων
εἰ χαί τις ἄλλη, ἕνα ἄνδρα γνωρίσασα, καὶ τὴν ψυ-
χὴν μετὰ τὴν ἀποταγὴν τοσοῦτον εἰς ἄκρον ἀγνεύ--
σασα, ὡς xai μέχρι λογισμοῦ τυραννήσεως ἀχρι-
δεύεσθαι.

δ΄͵ Τίς οὖν ἐχείνην ἔλαθεν μεσονυχτίου χαιρός ;
ἐπειδὴ ἔργον τὸ λόγιον ἐπλήρου Μεσονύχτιον ἐξ--

quae recens natis diabolico impulsu, claviculas et
ligaturas atque alia pretigia ad sellulas et cubilia
adhibent, torques etiam et amuleta collis injicien-
tes; sed satis ei erat salutaris orucis signo nos
communire, atque hac quasi armatura et. inexpu-
gnabili scuto protegere. Itaque cum alie femine
venerabundse assurgerent conspecta qualibet au-
clrice et initiatrice ac magistra hujusmodi presti-
giorum, aola mater nostra, neque caput his incli-
nare, neque eas invocare, neque ullatenus super-
stitiones participare passa est ; sepe licet ab illius
professionis feminis minas experta. Sed reapse-
justorum animae in manu Dei sunt, neque tanget
eos tormentum ὃ. Εἰ qui confidit in Domino, sicut
mons Sion ὃ, ut Scripture aiunt.

3. Posthino divino amore in ejus corde crescenle,
quia sine litteratura, ut orphana, relicta fuerat,
ipsa litteris semet supienter imbuit instruzitque, et
psalterium egregie brevissimoque tempore me-
morie mandavit, Id autem quomodo? Equidem
haud interdiu huicoccupationi vacans, ne viro me-
lestiam crearet, aut. minorem domini curam im-
penderet, sed ante et post somnum, ardente lacerna
sedulo lucubrans, res qu: erant in manibus non
negligebat, sed modo huic modo alteri cure in-
tenta, et domum re familiari augebat, et doctrinis
simul animum excolebat. Atque ex eo nimirum
tempore nunquam destitit cum Davide versari,
divinis quotidie lectionibus operam navans. Quibus
cor incensa, ac futuri boni spe exardescens, quid
aggreditur quidve agit admirabilis femina? Vanis
sibi detractis ornamentis, et viduali quodam
amictu assumpto, preclarum semet exemplar fa-
miliaribus prebebat : neque jurabat unquam,
neque mentiebatur, neque carnibus plerumque ves-
cebatur, quadragesimali presertim tempore. Sed
et si quando ad nuptiale convivium evocaretur,
dissimulanter se continebat, intactis carnibus,
oculosque ad thymelicos lusus minime attollens;
erat enim eüm primis .pudica, unum virum ag-
notccens, animumque suum post consorlii renun-
tiationem usque ad summam cogitationum ipsarum
castigationem purificaverat.

4, Quod ergo illam medie nootis tempus pre-
teriit? Re sane vera sacrum affatum complebatur :

εἸειρόμην τοῦ ἐξομολογεῖσθαί σοι ἐπὶ τὰ χρί- D Media nocte surgebam ad confitendum (ibi super

ματα τῆς ὀιχαιοσύνης σου’ τίς δὲ ὄρθρου ἐξέγερ-
σις ; τίς δὲ ἑτέρας διωρισμένης εὐχαριστίας ὥρα
παρελείπετο; Οὐδαμῶς" ἀλλὰ xai τῆς olxouplac
ἀντεχομένη λίαν, xai ὡς οὐχ ἀν τις τῶν φιλοπόνων,
πλουσιωτέραν τὴν ἐν τοῖς ἀγαθοῖς ἔργοίς εἰσεποιεῖτο
ἐπίδοσιν, ῥυθμίζουσα τῷ καθ’ ἑαυτὴν ὑποδείγματι,
xai τὸν ὁμόζυγον, xai παῖδας, xai θεραπαινίδας "
τὸν μὲν, μετα τῶν ἄλλων xal εἷς ὑπόμνησιν φέρουσα
ποῦ θανατιχοῦ χωρισμοῦ " xai διὰ τυῦτο συμδουλεύ-
ουσα xai παραχαλοῦσα τὴν ἀπ’ ἀλλήλων στέρησιν "
καὶ μέντοι πείθει’ xai πείσασα ἐπὶ μιᾶς εὐνῆς

* Sap. iu, 1, 9 Psal, cxxiv, 1. * Psal. cxvii, 62,

judicia justificationis tuse *. Quse autem matutina
conaurrectio, quenam alia prefinita gratiarum Deo
agendarum hora pretermittebatur ? Nulla prorsus.
Sed et domus custodie magnopere dedita, pre la-
borioso quolibet, uberius bonorum operum exem-
plo proprio inorementum efficiebat in viro, in
liberis, in ancillis. Et illi quidem, preter cetera,
futurum quoque mortis causa separationem in me-
moriam revocabat ; ideoque admonebat et adhor-
tabatur, αἱ invicem abstinerent: quam rem ei
persuasit in tantum, ut uno lectulo utentes, quin-

887

S. THEODORI STUDIT E.

888

quennio et ultra inter se non cognoverint ; quod A ὅλοις πέντε ἕτεσιν ἢ xal. πρὸς, οὐχ ἔγνωσαν ἑαυτοὺς,

est admirabile ac rarum. Qui enim flerit possit, ut
ignis adjacendi stipule non admisceatur, nisi hoc
forte supranaturale fuit? Quod si Boosus, qui
condormientem Rutham una nocte reliquit inta-
ctam, laudatur, quidni uterque parens meus me-
ritam temperantie gloriam referat ? Esto igitur hoc
amborum encomium : etenim bac in re non im-
proprie pater meus laudem matris parlicipabit.
Jam vero libros plenissima virtutis femina monitis
et adhortationibus erudiebat. Et modo rationali
virga percutiens, modo sedulitate deducens, urgens
ao provehena ad perfectiora. Quid inde? Filiolam
roborant stupendi matris mores, qua nec illam ad
virorum conspectum adducebat, nec feminea monilia
et dextralia purpureasque vestes eidem ostendebat ;
sed ad pielatem potius erga Deus impellebat, et in
sacris Litteris erudiebat, pauperes hospitio exci-
pere docebat, quin etiam leprosorum ulcera pro-
priis manibus cogebat abstergere. Postremo ad
Deum coelestesque pulchritudines ex his humi re-
pentibus mentem puelle transferens, Deo consecrat,
Et lautos quidem hoo optime educationis argu-
mentum commentarios mihi suppeditaret; sed
ne quem satietate onerem, hic sistam. Unum ta-
men, quod recte reticeri nequit, adjiciam : quod
nimirum quotidie, postquam se liberi in lectis
composuerant, haud ante ipsa cubitum ibat, quam
superveniens crucis signo membra illorum signasset.
Rursusque cum surgerent, sepe nos exstimulans
atque expergiscens, ad preces compellebat : scilicet
ut non ipsa tantum, sed et fllii, Dei servitio assue-
scerent.

D. Age vero de famulis famulahusque multus
mihi sermo oboriretur,si exponore vellem, quo-
modo illos sibi conciliaret, aleret, potaret, vestiret.
quantum nemo alius vel clementissimue. Neque,
ut fit, panis tantum et vini aclardi diurnum victum
suppeditabat; sed sepe et solemnibus plerumque
diebus, recente carne nutriebat, piscibus, οἱ alti-
libus, et mulsorum propinationibus ; qui& nempe
haud ipsa sola his frai volebat. Nonne hec dilau-
danda sunt el rara ? nonne peculiares sancie illius
anims prerogative? Credo equidem id mihi as-
sentiemini quotquol anditis. Sed illud quoque
recte me dicturum puto, quod etiam minitabantur,

eorrigebat, οἱ precipue domesticis (quod haud D

scio utrum vitio an laudi vertam) alapas impinge-
bat, objurgabal eos et verberabat: quia hec ho-
nestatis docendz causa, a furtis absterrendi, alia-
rumque virtutum studio fiebant; ejusque rectitu-
dinis amans animus iracundia percellebatur, cum
et aliqui sais irritabili natura esset, zelo Dei
ssepe compuncta. Verum eadem post verberationes
cubiculum suum ingressa, sibi genas pulsans, et
utinau: doleas! sibi dicens, atque ad poenitentiam
inflexa, vocata ad se que vapulaverat famula, flexo
genu veniam petebat. O sanctam resipiscentiam ἰ
Certe si forte aliquis priora vituperaverit, is hwo

τὸ παραδοξότατόν τε xal δυσεύρητον * πῶς γὰρ ἂν
xai οὐχ ὁμιλήσειεν τὸ πῦρ τῇ παραχειμένῃ καλάμῃ,
εἰ μὴ ὑπερφνῶς ἐστι τὸ γινόμενον ; xal si ὁ Βοὸζ
τὴν Ῥοὺθ ἐάσας ἀνέπαφον συγχαθευδήσασαν ἐν μιᾷ
νυχτὶ ἐπαινεῖται, πῶς οὐχ ἀμφότεροι εἰκότως σω-
φροσύνης ἀπενέγχωνται κλέος ; ᾿Αλλ᾽ ἔστω μὲν τοῦτο
τοῖν δυοῖν ἐγχώμιον * παραπολαύσει γὰρ ἐνταῦθα
οὐχ ἀκαίρως καὶ ὁ γεννήσας, τοῦ τῆς τεχούσης ἐπ--
&Ívou. Τὰ δὲ τέχνα dj πανάρετος παιδεύει ἐν νουθε-
σίαις χαὶ παραινέσεσιν, πῆ μὲν ῥάδδῳ λογιχῇ
πλήσσουσα, πῆ δὲ ἐμμελείᾳ ἄγουσα vai προσάγουσα
xai αὔξοῦσα εἴς τὰ τελεώτερα. Ἐξ οὗ τί γίνεται -
χαταρτίζει τὸ θυγάτριον καὶ ὁ τρόπος θαυμαστός :
οὔτε εἴς ὄψιν ἀῤῥένων φέρουσα, οὔτε τὰ γυναιχιχὰ

p ἐμπλόκια xai περιδέξια καὶ περιπόρφυρα ὑποδει-

χνύουσα " πρὸς δὲ θεοσέδειαν ἀνάγουσα, καὶ τὰ ἱερὰ
Ἠράμματα ἐχπαιδεύουσα, xal τοὺς πτωχοὺς ὑποδέ-
χεσθαι ἐχδιδάσκουσα, xa! τῶν λωδῶν τὰ ἕλχη ἔχ-
μᾶσσεσθαι αὐτοχείρως ὑπαναγχάζουσα * xal τέλος,
εἰς Θεὸν xai τὰ ἐπουράνια κάλλη ἀπὸ τῶν ἐνθένδε
χαμαιζήλων τὸν νοῦν τοῦ χορίου μετάγουσα, θεῷ
ἀνατίθησιν, ᾿Αλλὰ πολλά με λέγειν $ ὑπόθεσις τῆς
καλλίστης αὐτῆς παιδοτροφίας ὑπομνήματα παρ-
ἐχομένη, διὰ τὸν xópov ἐνταῦθα στήτω ὃ δὲ με
χαταλιπεῖν οὐ χαλὸν, τοῦτο προσθείην - ὅτι ἐκάστοτε
μετὰ τὸ χαθευδῆσαι τούς παῖδας, οὐ πάντως ἦν αὐ-
τὴν χοιτασθῆναι, πρὶν ἂν ἀπιοῦσαν σημειοῦσθαι τὰ
σφῶν μέλη τῇ τοῦ σταυροῦ σφραγῖδι " εἶτα πάλιν
μετὰ τὴν ἔγερσιν ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ νύσσουσαν καὶ ἀφ-
υπνοῦσαν ἡμᾶς xa? πρὸς προσευχὴν προτρεπομένην,
ἵνα μὴ μόνον ἐκείνη, ἀλλὰ xal τὰ τέχνα Θεῷ λα-
τρεύειν παιδεύωνται.

ε΄. "A δὲ περὶ δούλων xai δουλίδων, πολὺς ὁ λό-
γος, βουλομένῳ μοι φράζειν, ὅσα ἐχείντ, ὠμήρετο.
διέτρεφεν, ἐπότιζεν, ἐνεδίδυσχεν, ὡς οὐδεὶς πολὺ
τῶν ἄλλων, xal εἰ λίαν φιλανθρώπων * οὐχ ὡς ἔτυχεν
ἄρτῳ καὶ οἴνῳ καὶ λάρδῳ δεξιουμένῃ, τὸ ἔφη μερή-
σίον σιτηρέσιον, ἀλλὰ πολλαχῶς xal ἐν ἐορταστιχκαῖς
ἡμέραις, καὶ προσφάτῳ κρέες διατρέφουσα, ὄψοις τε
xai ὀρνέοις καὶ χαρυχευτιχοῖς προπόματιν, οὐ φέ-
poócz τὴν τῶν τοιούτων μετάληψιν ἐφ’ ἑαυτῆς μό-
vn& ἰσταμένην. "Ap' οὐχ ἐπαινετὰ ταῦτα καὶ ξενί-
ζοντά, καὶ τῆς ἁγίας ψυχῆς ἐχείνης προτερήματα ;
συμφήσετε οἵδ᾽ ὅτι οἱ ἐνωτιζόμενοι, ᾿Αλλ’ ἔμοιγε εὖ
ἂν ἔχοι πρὸς τούτοις εἰπεῖν, ὅτι χαὶ ἠπείλε:, καὶ
ἠσφαίζετο, χαὶ μάλιστα τοῖς ἐγγύθεν (οὐχ οἶδ᾽ ὃ τι,
ἐν μέρε: ψόγου ἢ ἐπαίνου θέσομαι) τὸ xai ἐῤῥάπιζε
xai ἐφύύριζε, καὶ προσέτυπτε διὰ τὸ ὑπὲρ σωφρο-
σύνης χαὶ ἀκλοπίας χαὶ ἄλλης ἀρετῆς ταῦτα γίνε-
σθαι, καὶ τῷ θυμῷ ἐπλήσσετο jd, σπουδαιόψυχος,
ἐπειδὴ Xa! φύσεως 7| ὀξυτέρας, ζήλῳ Θεοῦ τὰ πολλὰ
τιτρωσχομένης. ᾿Κχείνης 36 ἐστιν τὸ μετά τὸ τετυ-
φέναι εἰσερχομένης εἰς τὸν χοιτωνίσχον, xxi ἑαυτῆς
ἀντιτυπτούσης τὰς παρειὰς, El πονοίης, ἑαυτῇ ἐπι-
)εγούσης, κὰκ τούτου ἀναχοπτομένης πρὸς μετάμε-
λον, xal τὴν τυφθεῖσαν προσχαλουμένης xal γονυ-
πετούσης, xai ἐξαιτουμένης συγχώρησαν, Καὶ ὧν τῆς
εὐχγοῦς ἔπαναχλήσεως ἱ χἂν γὰρ τὸ πρότερον δοίη

889

ORATIO XIII. — LAUDATIO FUNEBRIS IN MATREM SUAM.

890

τις κατηγορούμενον, ἀλλά γε τὸ δεύτερον παραδόξως A mirabiliter facta posterius commendabit. Sic metui

γενόμενον, ὁ αὐτὸς ἐπαινέσειεν * ὅθεν καὶ xepdcaca
τῷ φόδῳ τὸν ἔλεον, xal στέργεσθαι παρ᾽ αὐτῶν
ἐγνωρίζετο, xal φρουρεῖν αὐτὰς πρὸς σωφρονισμὸν
ὑπεδείκνυτο xal ἑκατέρωθεν τὸ χράτιστον ἐχέχτητο,
᾿Αγάπησιν δὲ παρὰ τῶν γειτνιαζουσῶν, ἐλεὴ μοσύνην
δὲ πρὸς τοὺς ἐνδεεῖς, τίς ὑπερέδαλεν ἐχείνην ; ἔχου-
σαν τὸ μὲν ἔχ τοῦ συμμετριάζειν, μάλιστα ταῖς
ὑποδεστέραις " τὸ δὲ ix τοῦ ἄγαν συμπαθοῦσα, χἂν
ὅσον τὸ δαψιλὲς τῆς προθέσεως, οὐχ εἴα προφαίνε-
σθαι f, μετριότης τῆς ὑπάρξεως. Ηλὴν μάρτυρες τῆς
ἀληθείας οἱ πολλοὶ καὶ πολλάχις χαὶ ἀποτεταγμένως,
ὀρφανοί τε καὶ χῆραι, ξένοι τε χαὶ αὐτόχθονες, νοσε-
pol τε xai γέροντες, xal οἱ τῆς ἱερᾶς νόσου λαχόντες,
παρὰ τῆς πτωχοτρόφου δεξιᾶς θεραπευόμενοι. Καὶ
γοῦν χαὶ τοῦτο αὐτῆς τὸ ἐξαίρετον, τὸ σύνδειπνον
χαὶ ὁμοτράπεζον τὸν Χριστὸν ἔχειν, ἡνίχα μάλιστα
παρῆν γαιρὸς τοῦ ἑορτάζειν. Ταῦτα οὐ μιχρά μοι
χαταφαίνεται τοῖς προληφθεῖσι τῷ γάμῳ πρὸς σω-
τηρίας ἐφόδιον, el καὶ ἔτι λέγειν οὐχ ἔχομεν μείζονα
περὶ τῆς εὐφημουμένης.

ζ΄. Τοιγαροῦν ἐπειδὴ ἤνεγχεν ὁ χαιρὸς τὴν τοῦ
μοναδιχοῦ σχήματος ἀνάχλησιν, τίς πρὸ ἔκείνης, 1j
ὑπεδέξατο τοὺς Χριστοῦ θεραπευτὰς, ἤ ἐξενοδόχη.-
σεν, ἢ ἐθεράπευσεν, μάλιστα χαὶ ἐκ τοῦ οἰχείου
ἀδελφοῦ συνελχομένη ; Ὅθεν ἵνα τὰ πολλὰ συντέμω,
elc πόθον ἐλθοῦσα τῆς ἀσχητιχῆς ζωῆς, πείθει τὸν
ἄνδρα, συμπείθει τοὺς παῖδας πολλαῖς ἐπιμελείαις
χαὶ νουθεσίαις χαὶ ὑποσχέσεσιν, ἔπειτα τοὺς ἐξ ἀν-
δρὸς ἀδελφούς " χαὶ τὰ πάντα εὖ διαθεμένη, ἐξέρχε-
ται τῆς οἰκίας δῆμον ὅλου τῷ Θεῷ παραστήσασα "

τέτταρα μὲν τὰ τέχνα (3), τρεῖς τοὺς ἐξ ἀνδρὸς C

ἀδελφοὺς (4), xai μεθ᾽ ἑαυτῆς τὴν χεφαλήν. Ὥ τῆς
θαυμασίας χαινοτομίας ὦ τῆς παραδόξου μετάστά-
σεως ! Τοῦτο ἐξένισε μὲν χατὰ τὴν ἡμέραν τὴν βασι-
λίδα, ἐξέπληξε δὲ τὰς συγγενίδας, ἐθάμδησε δὲ τὰς
γνωρίμους, χατένυξεν δὲ οὐ μόνον τοὺς ὁρῶντας,

ἀλλὰ xai ἀκούοντας, ὅτι συζυγία ἔτι μεσηλικιοῦσα,

αὐααρχουμένη τε χατὰ τὸν βίον, ἀξιώματι βασιλικῷ
«ai ταμιευτιχῷ τιμωμάνη, τοὺς παῖδας ἡλικιώτας
ἔχουσα, οὐχ εἴλχθη μὲν τῷ τούτων φίλτρῳ, οὐ τῷ
χαταλιπεῖν διάδοχον τοῦ γένους, οὐδὲ τῷ αἵματι τῆς
ἀγχιστείας, οὔτε τῇ τῆς οἰχίας ἀποστερήσει, οὐ μὴν
οὐδὲ τῇ τῆς θεραπείας ἀλλοτριώσει " ἀλλ᾽ ἔῤῥιψε μὲν
τὰς ἐχ βασιλέων τιμὰς, χατεπάτησε δὲ τὰ τοῦ βίου
τερπνὰ, διέχογψέ τε τῇ τοῦ πνεύματος μαχαίρᾳ ἕαυ-
τὴν ἔχ τῶν σαρχιχῶν σχέσεων", xal τὰ δόξαντα Θεῷ
πέπραχε μεγαλοδούλως. "OQ τῆς "A6papialac ψυχῆς
ὡς ἀληθῶς καὶ ἀνδρειόφρονος Εἰχότως ἄν τις αὐτὴν
μετὰ τῆς Μαχχαθαϊχῆς ἀρίστης μητρὸς συντάξειεν,
θύσασαν τῇ ἀσχητιχῇ ἀθλύήσει τὰς ὠδῖνας * xal μετὰ
"Avvre τῆς Σαμουηλίτιδος, οὐχ ἔνα τὸν ἐξ ἐπαγγε-
λίας, ἀλλ᾽ ὅλον τὸν χαρπὸν αὐτῆς ἀφιερώσασαν τῷ
Κυρίῳ. Χαρίσομαι δὲ ὑμῖν τοῖς ἄχροαταϊς τάχα τι
ὁσιώτερον, xal τὸν τῆς ἐχύασεως αὐτῆς τρόπον δι-
ἡγησάμενος, "Ent γὰρ τῇ ὡριτμένῃ τὴν οἰκίαν ἐξαλλά-

(3) Nemque Theodorus, Josephus postea arch.

Thess., Euhymius, et filia una, de qua jam sermo
uit,

misericordiam admiscens, et ab ancillis palam
amabatur, et illarum se custodire honestatem
monstrabat ; et rem utramque optimam obtinebat.
Jam amore erga circumstantes, οἱ eleemosyna δὰ
egenos, quis eam superavit? Et amor quidem ex
ejus moderatione apparebat, presertim erga in-
firmiores misericordia autem ex ejus nimia com.
passione: quanquam voluntatis hojus copiam,
facultatum nostrarum mediocritas effulgere non
sinebat. Sed tamen testes veritatis sunt multi et
seepenumero et statutis vicibus, orphani ac vidus,
peregrini et indigens, egroti ao senes, et sacro
morbo correpti, qui ejus nutrice pauperum manu
adjuti fuerunt. Atque hoc etiam excellens in ea
fuit, quod convivam in mensa habere Christum
(pauperam aliquem, presertim tempore solemni-
tatis, solita fuit. Hec haud levia mihi videntur in
iis qui nuptialem statum ad salutis viaticum pre-
sumpserunt ; etiamsi forte majora alias de hac be-
nedicta femina dicere non haberemus.

6. Quamobrem postquam lapsu temporum mo-
nachalis habitus restitutus fuit, quis ante illam
Christi famulos suscepit, hospitio fovit curisque
refecit, & fratre presertim ad id inducta? Unde
etiam, ut multa compendio intercipiam, viro sua-
det, liberis pariter consuadet curis multis, moni-
tis ac promissionibus, mox etiam viri fratribus :
et jam rebus bene compositis, domo egreditur po-
pulum integrum Deo offerens, quatuor nemque
fllios, tres viri sui fratres, secumque ipsum domus
caput. O mirabilis novitas ! o inexspectata conver-
sio! Id sane peregrinum tunc visum est regine,
stupore affecit consanguineas, notas quasvis admi-
ratione suspendit, compunxit denique non cernen-
tes tantum sed etaudientes;quod nempe conjugio
medium adhuc cursum tenente, ipsa rebus ad vi-
tam satis instructa, dignitate aulica, questoria
scilicet fulgens, filios habens «etate florentes, non
fuisset borum amore commota, non desiderio auc-
cessorum siirpis relinquendi, non consanguineo-
rum affectu, neque domus derelictione, neque ser-
vorum destitutione; sed regis omnes projecisset
honores, vite delicias calcasset, seque gladio spi-
ritus ἃ carnalibus consuetudinibus precidisset,
Dei placitum magnanima cum voluntate exsecuta.
O Abramitica vere anima atque virilis ! Merito ali-
quis cum Machabeorum strenuissima matre hanc
connumeraverit, quse ascetico certamini partus
suos hostiam objecit: itemque cum Anna Samueli-
tide, quia non unum ex voto, sed universum uteri
sui fructum Domino consecravit. Sed gratifloabor
vobis auditoribus adhuc aliquid fortasse sanctius,
discessum ejus enarrando. Nam definito tempore
domo jam decedens, ceu si festum diem ageret,ad
8e omnes convocavit affines : quorum viri quidem

(4) In vita, Theodorijcap. 5, in interp. lat. σφάλ-

cum tribus sororibus corrige cum tribus fratri-

7) ubi jam non fuerit emendatum.

891

5. THEODORI STUDITJE

892

dolebant, feminse etiam plorabant, peregrinum hoc À ξασα, ὡς οἷον ἄγουσα ἑορτάσιμον ἡμέραν, οὕτω

videntes spectaculum voluntarii discessus; ac re-
putantes mysterii magnitudinem, rem preconiis
extollebant. Nam utrique observabant, patremfa-
milias domo jam exeuntum, matrem autem parum-
per subsistentem, mox ad asceterium transeun-
tem, post divenditam domum pretiumque pauperi-
bus disiributum. Hec sunt mstris nostre in
mundana vita facinora ; atque hec exposui, ut non
vos soli, sed et si qui in seculari mundo cognove-
rint habeant, quo juventur pulcherrimis his nurra-
tionibus, et Deo laudem tribuant.

7. Sed agesis reliqua persequamur, in quibus

precipue proprieque sermo noster versabitur, o p

dilecti. Pulchram facit mutationem, angelicum in-
duens habitum ornatissima femina : multorum eo
facto lacrymas elicit, qui illa die vocati con-
venerant, vel eliam sponte concurrerant, ut hoo
iantummodo spectarent mysterium peragi. Ade-
ramus et nos cum genitore communi, festumne
acturi an phoraturi? matrem amittentes, neque jam
confidentia solita eam «alloquentes aut adeuntes,
sed de ipsius discessu cogitantes masto cum corde.
Nam cum et nos ipsi post certum temporis inter-
vallum abituri ad professionem essemus cum
genitore, ego quidem utopte ex imberbi etate jam
in virum progrediens, dolens utique morrensque
eram; qudini enim ? Attamen cum gratiarum
ootione, hanc moestitiam ferebam. Sed duorum
fratrum unus admodum adolescens, statim ao af-
fuit discessus hora, et postremum vale jam di-
cebatur, et compellationes ploratusque atque am-
plexus flebant; ille, inquam, ad matris sinum
convolans inseparabiliter herebal, quasi vitulus
sejungi se renuens, rogabatque ul. parumper oum
matre maneret tum ejus postea voluntatem ex-
pleturum se promittebat. Num igitur cor ada-
mantinum molitum est, aut concidit, aut pueri
ploratibus fractum est? Minime gentium. Quidnam
vero sancte respondit? Cum quadam vultus tor-
vitate, potenissimum maternorum viscerum vin-
eens affectum ; Nisi sponte, inquit, fili, abieria, ego
te manu propria in navim imponam. Cessil itaque
puer, et seorsum discessimus. Illa autem, ut puto,
par quiddam patrasset, 86 in quadraginta mar-
tyrum supplicio sancta mater, que celebram illum
spirantem adhuc filium suum in plaustrum attol-
lens imposuit.

8. Quid vero postea? Optabat preclara femina
sub obedientis magis vivere, quod et equum erat.
Sed quia ex preterito temporum turbine, neque
monasterium adhuc erat consiructum, neque mo-

(δ) Erat hilo nomine Euthymius, de quo infra in
adnot. pag. seq. E

(6) Sanctorum facta admiremur, qui omnia plo
mentis affectu egerunt; quanquam non eque omnia
imitari debemus. Certe adolescentis Euthymii non
satis firmum religiosi instituti suscipiendi proposi-
tum mox matri fratrique sollicitudinem gravem

προσχαλεῖται τοὺς τοῦ γένους Gmavtac* xai ol μὲν
ἤλγουν, αἱ δὲ ἐθρήνουν, ξένον τι ὁρῶσαι θέαμα τὸν
ἐθελοντὶ χωρισμὸν, καὶ ἐν ἑαυταῖς δοχιμαζουσαι τοῦ
μυστηρίου τὸ μέγεθος, ἀνύμνουν τὸ γινόμενον " καὶ
γὰρ ἑώρων ἀμφότεροι, τὸν μὲν ἐξιόντα τῆς οἰχίας,
τὴν δὲ πρὸς μιχρὸν ἐπιμένουσαν, εἶτα ἀπιοῦσαν πρὸς
τὸ ἀσχητήριον, xai αὐτὴν τὴν olxlav ἀπεμπωληθεῖ-
σαν χαὶ διανεμθεῖσαν τοῖς ἐνδεέσιν, Ταῦτά εἶσιν τῆς
ἡμετέρας μητρὸς τῆς χοσμιχῆς βιώσεως τὰ ἐπίσημα,
καὶ ταῦτα διῆλθον, οὐχ ἵνα μόνον ὑμεῖς, ἀλλ᾽ sl xal
τινες τῶν ἐν τῷ χόσμῳ φθάσωσιν ἐπανιέναι, ἔχωσιν
ὠφελεῖσθαι τοῖς χαλλίστοις διηγήμασιν Θεῷ ἀνθομο-
λογούμενοι.

ζ΄. Δεῦρο δὴ λοιπὸν, τῶν ἑξῆς ἐχώμεθα, πρὸς ἅ μά-
λιστα xai οἰκείως ἡμῖν ἕξει ὁ λόγος, ἠγαπημένοι.
᾿Αλλοιοῦται τὴν καλὴν ἀλλοίωσιν, τὸ ἰσάγγελον σχῆμα
μεταμφιασαμένη dj περίχοσμος " χινεῖ γοῦν πολλῶν
δάχρυα ἐπὶ τῷ γεγενημένῳ σὐνεληλυθότων κατὰ
τὴν ἡμέραν, ἔστιν ὧν xal ἀχλήτως, ἵνα xat μόνον
θεάσωνται τὸ μυστήέριον τελούμενον" παρῆμεν δὲ
xxi ἡμεῖς σὺν τῷ κοινῷ Πατρὶ, τί xai φῶ, topti-
σοντες ἤ θρηνήσοντες ; τήν τε μητέρα ἀποδεύθληχό-
τες, οὐχέτι μετὰ τῆς αὐτὴς παῤῥησίας, οὔτε mpoc-
ομιλοῦντες, οὔτε προσιόντες, τόν τε ἀπ᾽ αὐτῆς χω-
ρισμὸν ἐπινοούμενοι, xal χαρδιαλγούμενοι. Καὶ γὰρ
μελλόντων ἡμῶν μετὰ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ χαιροῦ
ἀπαίρειν πρὸς τὸ χαὶ ἡμᾶς τελεσθῆναι μετὰ τοῦ
γεννήτορος, ἔγωγε μὲν ὡς ἅτε ἐξ ἀγενείων εἰς ἄνδρα
τελῶν, ἀλγεινῶς μὲν χαὶ ὀδυνηρῶς (πῶς γὰρ οὔ),
πλὴν ἔφερον μετ᾽ εὐχαριστίας τὸ πάθος " τοῖν δυοῖν
δὲ ἀδελφοῖν, ὁ ἕτερος χομιδῇ νέος ὧν (5), ἐπειδὴ
παρὴν ἣ τῆς ἐχδημία, ἡμέρα, oi τε ἐξιτήριοι λόγοι
καὶ προπεμπτήριοι, αἵ τε ἀναχλήσεις, αἵ τε οἰμωγαὶ,
αἵ τε περιπλοχαὶ, ἐπέτρεχεν, εἰσεχολποῦτο, δυσαπο-
σπάστως εἶχε τῆς μητρὸς, ὡσανεὶ μοσχάριον τὴν
διάζευξιν ἀπαναινόμενον, ἐξήτει ἕτι ἐπιμένειν πρὸς
βραχὺ τῇ μητρὶ, εἶθ᾽ ὕστερον πληροῦν αὐτῆς τὸ βού-
λευμα. ἐπήγγελτο. "Ap! οὖν κατεμαλαχίσθη ἡ ἀδά-
μαντίνη καρδία ἐχεΐνη, ἤ συνέπεσεν, ἤ συνώχλασε
τοῖς τοῦ παιδὸς χλαυθμυρίσμασιν ; οὐμενοῦν * ἀλλ᾽
οἷον τὸ ὅσιον αὐτῆς ἐπιφθεγμα ; μετά τινος ἐμόρι-
θοῦς ἔξεως ὑπερνιχήσαντος τῶν μητρῴων σπμάγχνων
τὸ τυραννικώτατον, Et μὴ ἑκὼν, φησὶν, ὦ τέχνον ἀπ-
ἔλθοις, ἐγώ σε τῷ νηΐ αὐτοχειρὶ ἐπιδαλοῦμαι (6):
εἶδεν οὖν ὁ παῖς, xal διέστημεν ἀμφότεροι " χἀχείνη,
ὡς δοχῶ, ἐφάμιλλόν τι τῆς ἐπὶ τοῦ τῶν Τεσσαρά-
χοντα μαρτύρων ἁγίας μητρὸς ἀδομένου ἐπὶ τῇ τῆς
ἁμάξης τοῦ ἔτι ἐμπνέοντος οἰχείου υἱοῦ ἄρσει τε καὶ
ἐπιθέσει, ἐξετέλεσεν (7).

η΄. ᾿Αλλὰ τί τὰ ἑξῆς; ᾿Ἐπόθει τοίνυν ἡ γενναία
ἄρχεσθαι μᾶλλον, ὥσπερ xal ἦν δίκαιον *. ἐπειδὴ δὲ
ix τῆς πρὶν διειλήσεως, οὔτε μοναστήριον ἦν συν-
ἰστάμενον, οὐδ᾽ αὖ ψυχὴ ἑπιστημόνως δυναμένη
creavit, uL post dicetur. Impositura autem fuisset
in navim Theootista filium, quia transeundum erat
ultra Bosphorum ad Saccudionis in Asia monaste-
rium. Vit. Theod. cap.

ui Exstant puloherrima de his x, MM. oratio-
nes 88. Basilii, et Greg. Nysseni. .

893

ORATIO XIII. — LAUDATIO FUNEBRIS IN MATREM SUAM.

894

ἀφηγεῖσθαι τῶτ πολλῶν, Ex τούτου βιάζεται ὑπὸ τοῦ A nialis aderat qua prudenter ceterarum cotum

ἀδελφοῦ χελλιωτιχὼς (8) βιωσαι μετὰ τῆς προχαρ-
θείσης θυγατρίδος xal ἑτέρας συγγενίδος. Ζῇ μὲν
αὐτίχα ὑπομονητιχῶς " ζῇ δὲ ὀδυνηρῶς * πῶς γὰρ oUc
τὸν χειραγωγοῦντα μὴ χεχτημένη, χαὶ τὰς ἀντι-
πραττούσας τῷ εὐσεδεῖν ἐφευραμένη, καὶ τοσοῦτον,
ὥστε xal τοῦ σεμνείου ἐξορίζεσθαι. Αἰδοῦμαι εἰπεῖν
ὑπὲρ τίνος xal διὰ τίνος, φειδοῖ τῶν ἀχροωμένων *
ὅμως φέρει ὑπὲρ τοῦ χαλοῦ πάσχουσα χαὶ διὰ Κύ-
ριον πελαζομένη.. Καὶ οὐκ οἵδ᾽ ὅπως ἀπαγγείλω τάς
ἐπαλλήλους ἐπιφορὰς xal μεταγωγὰς τῆς ζωῆς αὐὖ-
τῆς, xal τὰς ἐπισυμόάσας ἡμῖν, ἔχ τε συγγενείας,
ἔχ τε βασιλείας θλίψεις χαὶ ὀδύνας καὶ περιστάσεις "
τὸ δὲ συναγόμενον ἦν, ἣ θρυλλουμένη μοιχεία τοῦ
αὐτοχράτορος, ὑπὲρ ἧς xal τὸ πάσχειν ἦν αὐτῇ [cod.
αὐτή]. Ἐπεὶ δὲ τοῦ οἰχουμενιχοῦ τολμέματος ἐμνή-
σῆγν, ἴστε olov ὀδυνηρὸν ἔλαύεν, ἡνίχα ξώρα ἡμᾶς
ἐχ τοῦ μοναστηρίου ἁοπαζομένους, συνελθοῦσα χατὰ
τὴν ὥραν" ἀλλὰ εἰ xai τὸ θρηνεῖν ἦν αὐτῇ uovoo-
μένῃ μάλιστα ἐξ ἡμῶν, οὐχ ἠγανάχτησεν, οὐ προΐετο
ὄτιμα ἀγενὲς, οὐδὲ ἔῤῥηξε τὸν χιτῶνα, οὐχ ἠλάλαξε
τοῖς χωχυτοῖς * ἀλλ᾽, "Λπιτε, ψησὶν, ὦ παῖδες καὶ σώ-
ζοισθε ἐν Κυρίῳ, ὅπουπερ ἂν ἀπάγοισθε, xal ὁποῖά
ποτ᾽ ἂν πάθοιτε, διὰ νόμον αὐτοῦ τοῦτο προελόμενοι"
ἀγαθὸν γὰρ ὑμῖν ὃ τι ἂν καὶ ὑποσταίητε δεινὸν μέ-
Xo: χαὶ αἵματος, ἢ προσήχασθα! τὸν μοιχεύσαντα,
καὶ διὰ τοῦτο προδοῦναι τὴν ἀλήθειαν. Ὥ τῆς τολ-
μηρᾶς xal γενναίας ψυχῆς ! εὐθὺς οὐ χατέπεσεν,͵, ὥσ-
περ ἦν εἰχὸς, χθαμαλωτέρας xal ἀνάνδοου παθεῖν "
ἀλλὰ τίς συνεξεδέμησε, συνωδοιπόρτ σε, συνέθραυσε
τὸ ἀπαλώτατον σαρχίον, τῇ τοῦ ὄρους ὑπερύάσει "
τὸν πρόθυμον συνοδηιπόρον εὐραμένη " al, at,
γεγόνασι πάντες τοῦ χχιροῦ ἀπανθρωπότεροι ;
xil μᾶλλόν τινες καὶ προσεπεμδαίνοντες xal προσ-
ονε:δίζοντες τῶν ὑποχειρίων, ὡς πληρωθῇναι τὸ εὖ-
αγγελιχὸν, ὅτι Ἔχθροὶ τοῦ ἀνθρώπου οἱ οἰχειαχοὶ
αὐτοῦ * ἔφθασε γοῦν ἡμᾶς καὶ αἰχισθέντας dj μα-
χαρία.

θ᾽, Καὶ μή τις ἐν τῷδε λογίσηται ἕξαμτοὺς ἡμᾶς
ἐγχωμιάζειν, οὐχ ὄχουτάς τι τῶν ἐπαινουμένων *
ἄλλοι γὰρ οὐχ ἡμεῖς οἱ àv2:tsápivot, xal τῷ χοινῷ
Πατρὶ ἐπιγραπτέον τὸ χατόρθωμα (9): ἵνα δὲ παρα--
στήσωμεν τὸν τῆς ἐπαινουμένης ἀγῶνα, ἐνεπέσαμεν,
σύγγνωτε, εἰς τοὺς περὶ τῶν ἡμετέρων ἐκείνων λό-
γους, ὡς οὐ βεδουλήμεθα " ἀλλὰ, Μέγας ὁ Κύριος

ἡμῶν, καὶ μεγάλη ἡ ἰσχὺς αὐτοῦ, Ὡς ἐχείνη λαν- ἢ

ι, ; ho lí .-
θανόντως πεισήει ἐν τῷ φρουρίῳ τὰς πληγὰς
00034, χαὶ ταύτας ὑπαλείςφοῦσα, καὶ τῷ Θεῷ δόξαν
xii αἶνον ἐν τῷ Oi ἐντολὴν αὐτοῦ ταῦτα ὑφίστασθαι
τὰ αὐτῆς ἔγγονα ἀναπέμπουσα " οὕτως ἡμᾶς εὐχτι-
Kt; xai χλαυθμυριχῶς καὶ περιχαρῶς ἐν μεταιχμίῳ
τῶν 620 παθῶν, ἐχ τῶν ἐκεῖτε πρὸς τὰ ἐπέχεινα τῆς

* Matth. x, 36. 5 Psal. cxrvi, 5.

(8) Gellulani seu celliote monachi aut moniales
exira monasterium in cellis habitantes, de quibus
satis Cangius in Lexico, citatis Grecis auctoribus,
et preserüm Allatio.

regere posset, propterea a fratre cogitur cellula-
norum more vivere, cum fllia jam antea tonsa,
aliaque cognata. Statimque patientem vitam ex-
perla est, necessarioque tristem, quia et spiritali
duce. carebat, ei quasdam nacta est sodales pietati
adversas, in tantum ut etiam sacro illo loco ex-
pelleretur. Cur autem vel cujus opera, pudet dicere,
ut audientium auribus parcam. Attamen virtutis
causa, el propter Dominum afflicta, patienter se
gerebat. Nec quo pacto recitem scio alias ex aliis
vite ejus calamitates et vices, nostrasque affinibus
et ab imperio pressuras, afflictionee, et adversilates.
Summa rei fuit, famosum imperatoris adulterium,
quod matri quoque nostre causa doloris exstitit.
Nunc quia publicum facinus comraemoravi, probe
scitis quam «egre illa tulerit, cum nos de mo-
nasterio abstraetlos vidit, quippe qus ad illam
horam convenerat. Sed quamvis in luctu erat,
sodalitio presertim nostro spoliata, non est in-
dignata, neque indecorum quidquam locuta, neque
tunicam scidit, neque clamores lugubres sustulit ;
sed Abite, inquit, filii, et in Domino salvi estote,
quocunque demum ducemini, et quelibet perpe-
tiemini, quandoquidem legis illius gratia pro-
positum hoc suscepistis. Melius enim vobis est,
grave quodlibet usque ad sanguinem pati, quam
aduletrum in communionem admittere, atque ita
veritatem prodere. O intrepida anima et generosa !
Ibi minime concidit, ceu par fuisset contingere
infime olicui et enervi. Quid vero ἢ Nobiscum dis-
cessit, nobiscum iter suscepit, delicatum attrivit
corpusculumin montisascensu, nullum alaerem vie
comitem nacta. Heu! heu ! quomodo omnes occa-
sionibus flunt inhumani! Quin et nonnulli in-
gultabant et conviciabantur qui fuerant defamulitio,
ut evangelicum illud compleretar : Inimici hominis
domestici ejus *. Itaque ad nos in cruciatibus quo-
que positos beata hec adventavit.

9. Nemo autem, queso, reputet nosmet ipsos a
nobis presdigari, qui revera nullam partem hujus
laudis attingimus. Quippe alii, non nos, strenue
egerunt, et communi potius Patri res bene gesta
vertenda est. Ignoscite autem, si dum laudate
femine certamen exponimus, inviti in reram illa
rum narrationem incidimus. Sed Magnus Dominus
noster, et magna virtus ejus* | Illa itaque clam in
custodiam ingressa, visis plagis easque osculata et
medicamine ungens, Deo gloriam laudemque ob-
tulit, quia filii sui propter ejusdem legem talia
paterentur. Sic illa nos cum precibus, gemitibus,
simulque hilaritate, inter has duas animi passiones,
&b illo looo ad ulteriora abductos comitans ad-

(9) Ipse Theodorus patrem suum spiritalem Pla-
tonem ad constantiam in adversitate, exempli ce-
teris preebendi causa, magnopere hortatus fuerat
Epist. lib. 1, 1 et 2.

895

S. THEODORI STUDITAE

896

mirationi erat, et & Deo piisque hominibus beate A ἀπαγωγῆς παραπέμπουσα ἐθαυμάζετο, Θεῷ τε καὶ

nomen consequebatur. Sic nos rursus prevenit re-
deuntes Catharis et Thessalonicam exsilium pulsos,
hora brumali et vespertina in taberna rustica,
clandestino et incognito adventu, ut nos videret et
tota ferme nocte nobiscum versaretur, dum nos
invicem in Domino testamenta conderemus. Sta-
timque summo mane, quod erat acerbum et mise-
rabile, separatis invicem, illa vale dicens, et
tanquam in anime commendatione oscula singulis
eorporis membris imprimens, cum gemitu, Ego,
aiebat (ut ejus locutione utar) jam nune o filii
suprema verba morientibus dicere videor. Cui-
libet autem rationali mente predito cujusmodi id
negotium fuerit, conjectare licet. Nam si amanter
inter se copulatis, οἱ mox dissooiatis flt, juxta
magnum Theologum Gregorium, unius corporis in
duo dissectio, et utriusque mortiflcatio ; vel si
boum simul educatorum, eidemque jugo sub-
ditorum, non sine lugubri mugitu fit dissociatio,
separari non patientium ; quid, quale quantumque
In re preesenti contigisse concedemus? Sane utrim-
que, ob Dei timorem, doloris acerbitatem repri-
mebamus ; sed id quidem quale quantumque fuit,
magnanimitati ejus ascribatur,

10. Porro ad res vestras quod attinet, fratres,
ipsi vos narrastis, qui beneficientia fruiti estis, quo
lempore vos collegit ad nos veniens, et ceu pullos
nido excussos, in suum claustrum recepit. Deinde
reversa singulos consolata est, ad urbem se confe-
reus ; illucque utcunque intromissa, ingemiscendo,
orando, et bunc hospitem excipiendo, alium robo-
rando, alium sustentando, alium subducendo : et
more optimi cconomi et secundum Deum presi-
dentis, partim alens, partim administrans, velut
nova Natalia, et Priscille emula. "Testes vos, be-
neficia experti, qui et lingua commoditates acce-
ptas fatemini ac celebratis. Tunc vero mirabilis
hasc femina postremam quoque beatitudinem con-
sequi digna fuit, conviciis nimirum a quibusdam
affecta, quorum nomina sponte reticeo ; et perse-
cutionem propter justitiam passa ac veritatem,
Responde tu mihi,o Pater, quid pro te carceri man-
cipato patientissima hec sustinuerit, cum accusa-
reris, cum questio de te fleret, postremo ob rei
necessarie ministrationem. Dic tyranni rapinas,
minas, examinationes. Nonne ipsa socia tibi dolo-
rum triginta diebus fuit in custodia detenta, cum
quatuor asceseos consortibus, et quidem per car-
ceres distributis ἢ Ibique omitto dicere quanta füe-

(10)Post verberationem missus fuit a Constantino
imp. exsul Thessalonicam "Theodorus cum aliis
monachis, cujus itineris prima mensio fuerunt Ca-
thara, ut ipsemet scripsit Epist. lib 1. 3. Loci Ca-
thara mentio fit etiam lib. 1t, epist. 42.

(11) Theoctiste cum fratre deporlato noctur-
num colloquium cognoscimus etiam ex epist. 3.
lib. 1, p. 184.

(12) Piorum hujusmodi testamentorum, habemus
exemplum apud ipsum Studitam infra.

τοῖς εὐσεδεστέροις τῶν ἀνθρώπων uaxapttopévy *
οὕτως προέφθασεν αὖθις παλινστροφήσαντες ἐκ τῶν
Καθαρὰ (10), xal πρὸς θεσσαλονίχην ὑπεροριζομέ--
νους εἰς χειμερινὴν xal ἐσπεραίαν ὥραν iv χωριαχῷ
χαταλύματι, φόδῳ πολλῷ χρυπτοφανῶς καὶ ἀδια-
ἡνώστως θεάσασθαι, xai συντυχεῖν ἡμὶν δ᾽ ὅλης
σχεδὸν τῆς νυχτὅς * διαθεμένων ἡμῶν διαθήχας (44)
τὰς ἐν Κορίῳ πρὸς ἀλλήλους, xal εὐθὺς ἕωθεν
(ὁποῖον ἦν ἀλγεινὸν καὶ ἐλεεινόν ἢ) διαζευγνυμένων
ἡμῶν ἀπ᾽ ἀλλήλων, χἀχείνης τὸν συνταχτήριον λέ-
γον ποιούσης, xal ὡς ἐξόδια τοῖς φιλήμασιν προσ-
επιτιθεμένης ἡμῖν κατὰ πᾶν μέλος τοῦ σώματος
μετὰ χλαυθμῶν. ᾿Εγὼ γὰρ, φησὶν, ἄρτι, τέκνα, ἵνα
καὶ τὸν αὐτόλεχτον αὐτῆς λόγον εἴπω, ἐξοδιάζειν

Β ὁμᾶς δοχῶ (12) " ἔξεστι στοχάσασθαι ταῖς ἐχέφροσιν "

εἰ γὰρ ἐπὶ τοῖς συγχραθεῖσιν ἀγαπητιχῶς πρὸς ἀλλή-
λους καὶ διισταμένοις γίνεται, κατὰ τὸν μέγαν θεο-
λόγον Γρηγόριον, ὥσπερ ἑνὸς σώματος εἰς δύο τομὴ
χαὶ ἀμφοτέρων νέχρωσις, ἤ μόσχῶν συντρόφων xai
ὁμοζύγων διάζευξις γοερῶς μυχωμένων ἐπ’ ἀλλή-
λοις καὶ οὐ φερόντων τὴν ἀλλοτρίωσιν * τί καὶ πόσον
xai ἡλίχόν δοίημεν ἐπὶ τοῦ παρόντος ; xal κατεχρα-
τοῦμεν ἀμφότεροι φοδοθεΐᾳ τῆς δριμυπαθείας. ᾿Αλλὰ
τοῦτο μὲν δὴ τοιοῦτον χαὶ τηλιχοῦτον ὃν, τῆς μεγα-
λοψυχίας αὐτῆς τιμάσθω.

ι΄, Τὸ δὲ ὑμέτερον, ἀδελφοὶ, αὐτοὶ ἐξηγήσασθε, ol
καὶ τῆς εὐεργεσίας ἀπολαύσαντες, ὡς συμδέδληκεν
ὑμᾶς ἐξερχομένη πρὸς ἡμᾶς, χαθάπερ νεοττοὺς
ἐχριφέντας ἐκ χαλιᾶς, εἷς τὸ οἰκεῖον φροντιστήριον *
ἔπειτα ὑποστρέψασα χαθάπερ ἕχαστον παρηγορήσατο
πρὸς τὰ ἐν ἄστει πορευομένη - χἀχεῖσε ποδαπῶς
εἰσελθοῦσα περιέτρυζεν, ἠντιδόλει, τὸν μὲν προσ-
δεχομένη, τὸν δὲ ὑπαλείφουσα, τὸν δὲ ἐρείδουσα, τὸν
δὲ ὑπεξάγουσχ " xal οὖς μὲν τροφευομένη, οὖς δὲ
διοιχουμένη, ὡς ἄν τις ἄριστος οἰχονόμος xal χατὰ
Θεὸν προστάτης, fj ὄντως νέα Νατάλια, xal Πρισχίλ -
λης (13) ὁμόζηλος " xal μάρτυρες ὑμεῖς, οἱ εὖ πα-
θόντες, καὶ διὰ γλώσσης τὸ εὐσυμπάθητον φερόμε-
νον ἔχοντες καὶ θαυμαζόμενον. 'Πξιώθη τοιγαροῦν
τηνιχαῦτα b θαυμασία xal τοῦ τελευταίου μαχαρι-
σμοῦ ἐπιτυγχάνουσα, ὀνειδιζομένη ὑπό τινων, ὦν τὰ
ὀνόματα ἑχὼν ὑπερδήσυμαι" xai μέντοι διωχομένη
ἕνεχεν δικαιοσύνης xal ἀληθείας, ᾿Απόχρινέ μοι καὶ
αὐτὸς, ὦ Πάτερ, ὃ τι xai ὑπέστη διὰ σὲ πεφρουρι-
σμένου σου ἕνεκα ἣ πολύαθλος, ἐν τῇ συζητήσει, ἐν

D τῷ φροντίδι τῶν ἀναγχαίων " λέγε τὴν ἀρπαγὴν τοῦ

χρατοῦντος, τὴν ἀπειλὴν, τὴν ἀνέτασιν ^. οὐχὶ χαὐτὴ
συμπέπονθέν σοι, τριαχονθήμερον μείνασα φρουρου-
μένη, ὑπὸ τεττάρων τῶν συνασχουμένων, xai ταῦτα
διῃρημένων ταῖς εἰρχταῖς ; x&xst ἐῶ λέγειν ὅσα ὑπὸ

13) Priscilla nota est ex Act. apost. et ex Pauli
epistolis. De Natalia sic Baronius in Martyrolo-
gio. 1 Deoembriis: « Sancie& Natalie, uxoris beati
Adriani martyris que sub Diocletianoimp. S8. mar-
tyribus Nieomedie in carcere detentis multo tem-

ore ministravit ; impletoque eorum certamine,

natentinopolim profeota, ibidem in pace quie-
"n M Videsis reliqua de e& documenta ἃ Baronio
citata.

897 ORATIO XIII. — LAUDATIO FUNEBRIS IN MATREM SUAM. 898

τῶν δουλίδων τοῦ φρουρέως ὑπέστη, xai ὅσα ἐταλαι- À rit passa a custodis ancillis, quanta in angustia

πωρήθη χατὰ τὴν τῆς ζωῆς ἀφορμὴν, xal ἄρτον
ὀδύνης ἐσθίουσα xai πόμα θλίψεως πίνουσα * καὶ οὐ
τοῦ παρόντος καιροῦ τὰ τηνικάδε τετολμημένα καὶ
γεγενημένα διασημαίνειν" ἀλλὰ συγχωρείσθω τοῖς
δεδραχόσιν, ὃ τι καὶ πεπράχασιν. οὕτω γὰρ εἰπεῖν
ἀρμοδιώτερον, εἰ xal χρίμασιν οἷς παρεχώρησεν fj
φκονόμησεν, ἵνα ἐγχόπτηται χαχία, xal μὴ εἰς νό-
μον ἔρχεται τὸ παρανομούμενον, Θεὸς τὸν διωγμὸν
ἀνεχαλέσατο " xai γὰρ ἐπανήχομεν ol ὑπερορισθέντες
xai διασχορπισθέντες εἰς ταυτὸν, ὡς ἔστε, δεξιᾶς
τυχόντες τῆς ἐπανελεύσεως παρὰ τῆς χρατούσης.

ια΄. ᾿Αλλὰ τί ἔτι τῇ θεοτιμήτῳ μητρὶ πρὸς τοις
εἴρημένοις προσθείημεν, καὶ τί προσερεισόμεθα ἀρ-
μοδιώτερον ; "Q δαχρύων ὀχετοὶ, ὅσοι Ex. τῶν ἐχείνης
ὀφθαλμῶν ἀενάως προεχέοντο διὰ τὸν ἄνδρα, διὰ τῶν
παίδων τὸν σφαλερώτερον (44), διὰ τὸ ποίμνιον, διὰ
τοὺς ὀλισθαίνοντας, διὰ τὸν καθ᾽ ἕχαστον στηριγμόν !
ἐπειδὴ ὡς μήτηο πνευματιχὴ τὸ ἐλεεῖν εἶχεν " xài
ὡς ἀδελφὴ ὑπὲρ ἀδελφῶν κατὰ Κύριον ἀεὶ ἣ γωνίζετο,
xÁv οὐ συνῳχίζετο. Ὥ ψυχῆς οἰχτίρμονος xai
ἐλεήμονος ἐπίδοσις ! xal ὦ σπλάγχνων συμπαθῶν
χένωσις, οὐ φερόντων τὴν τῶν προσιόντων στέ-
νωσιν ὥστε χαὶ δέεσθαι αὐτὴν ὑπὲρ τῶν δεο-
μένων, καὶ δανείζεσθαι ὑπὲρ τοῦ δανείων ἀπαλλά-
ξαι- καὶ χαίρεεν καὶ ἑαυτὴν πρίασθαι ὑπὲρ τῆς
ἑτέρων ἀπολυτρώσεως, τραπεζοποιουμένην αὖ πλει-
στάχις χριστομιμήτως, xal τὰς πενομένας Guyxa-
λουμένη, καὶ ταῖς ἰδίαις χερσὶν ὑπηρετοῦσαν, διότι
ἔρως ἦν αὐτῇ, τὸ τῆς φιλοπτωχίας δώρημα. Ὥ τί-
μίου στόματος τῆς Ux θείων λογίων ἀενάου ἐχμελετή-
σεως, xxi ἀπαραλείπτου μέχρι θανάτου διχλειτουρ-
γήσεως ! Ὦ τιμίων ποδῶν ἀποσφυρώσεως, ἐχ τῆς
ἐντευχτιχῆς πρὸς Θεὸν ἀνενδότου πήξεώς τε xal πα-
ραστάσεως ! Ὦ οὐ μόνον ἑσπερινῆς, ἀλλὰ καὶ ὄρθρι-
νῆς xxi μεσονυχτινῆς ὁσίων χειρῶν πρὸς θεὸν ἐπ-
ἄρσεως xai διανυτιχῆς τῶν αἰτηθέντων ἐπιτεύξεως |

xal d νυχτερινῶν ἐνυπνίων διασαφήσεως ! ἐπειδὴ.

πρὸς τὰ παριστάμενα λυπηρὰ, πολλάκις ἀὐτῇ Θεὸς
τὸ μέλλον προμεμήνυκεν. παραμυθούμενος τὴν αὐτοῦ
θεράπαιναν. Ὥ τῆς τοῦ ὅλου σώματος ἐξ ἀσχήσεως
παραλύσεως ! xai ὦ εὐτελοῦς καὶ ἀθάλπου ἐν χαιρῷ
χρύους ἐνδύσεως ! xai ὦ στρωμνῆς διαξήρου στενῆς
τε xal χολοδῆς, καὶ ψυχοόσης ἀναχλίστως ! ὦ τῆς
ἀφίλου xai ἀσυνδυάστου προς πᾶσαν ὄψιν ἄῤῥενος
διαθέσεως ! xai ὦ τῆς ἐπιμόνου xal τεταμένης αὐὖὐ-

fuerit quod attinet ad vile sustentationem, panem
doloris comedens, et calicem bibens tribulationis.
Sed non est hujus temporis omnia que tunc ausa
et acta fuerunt significare. Ignoscamus malorum
auctoribus quidquid egerunt. 8ic enim dicere con-
venientius est ; quandoquidem judiciis suis per-
míssionis aut providentie, ut malum abrumpere-
tur, et ne lex feret quod erat illegitimum, persecu-
tionem Deus sedavit: nam et exsules, reversi su-
mus; et dispersi, denuo convenimus ; felicem, ut
scitis, reditum abs regnante Domina consecuti.
11. Age vero quid adhuc venerande matris lau-
dibus addemus, aut quid convenientius attexemus ?
O lacrymarum rivuli, quotquot ex ejus oculis peren-
niter fluxerunt, [propter virum, propter unum e
filiis lubrico magis obnoxium, propter Ecolesie
gregem, propter lapsos, dum singulos solidare co-
natur | Namque ut spiritalis mater, clemens erat ;
ut soror, pro fratribus in Domino nunquam non
sollicita, etiamsi contubernalis non esset. O anima
misericordie et eleemosyne semper parata! O vis-
cerum benignorum effusa charitas, que neminem
accedentem angustiis angi sinebat! ita ut egeret
ipsa pro indigentibus, versuram faceret pro redi-
mendis aliorum versuris, gestiret denique pretium
pro aliorum redemptione persolvere, trapeziticam
etiam sepissime Christi imitatione exercens. Pau-
peribus quoque feminis ad se convocatis propriis
manibus ministrabat ; namque in deliciis ei fuit
erga inopes benignitas largitasque. O venerandum

C os, quod divina eloquia semper meditabatur, et

incessabilem usque ad mortem liturgiam obivit !
O venerandorum pedum ad ambulandum indesi-
nenter ad Deum ralleoli firmi semper atque para-
ti! O non vespere tantum sed et mane et nocte me-

dia sanctarum manuum ad Deum elevatio, et certa.
postulatorum impetratio! O nocturnorum somnio- -'

rua: revelationes ! Etenim ob circumstantes moles»
tias sepe Deus futura preemonstravit, famulam
suam consolérb. O totius corporis ob asceticam
vitam dissolutio, vilisque et τὰ] ab hiberno fri-
gore protegens vestis! O lectule rigide, anguste
eurteque, frigidique discubitus | O indifferens et
inconciliabilis erga cujuslibet viri aspectum animi
habitus ! O constans et enixa ipsius cum Deo soli-

τῆς πρὸς Θεὸν μονώσεως. Διὰ τοῦτο γὰρ xai ἀκηδίᾳ [ tudo! Quare et cum tristia conflictans, neque nos

παλαίουσα, xal μέτε ἡμᾶς ὁρᾷν ἔχουσα συχνότερον,
μήτε ἄλλον τὸν πνευματιχῶς ὑπαλείφοντα, ἧττᾶτο
ποιουμένη τὰς τινας προόδους xai ἀποδημίας: ἀλλὰ
κἀν τούτῳ τὸν χανόνα φυλάττουσα ἀπαράλειπτον
ἀπεδείχνυτο" ὦ οιλεργίας ἀνυπερθλήτου νύχτωρ τε
xal μεθ’ ἡμέραν διακοπώσεως ! καὶ ὦ δαχτύλων τοῦ
ἐργαστικοῦ ἀποσχληρώσεως, καὶ εἰς βύρσης σχληρό-
τητὰα μεταποιηθείσης τῆς φυσιχῆς ἁπαλότητος " μὴ

(14) Intelligit Euthymium, quem ad constantiam
multis verbis roborabat ipse Theodorus lib. 1,

ssepe aspicere valens, neque alium qui spiritaliter
recrearet, merori cedens, egressiones aliquas et
peregrinationes faciebat: verumtamen in his ipsis
solemnem precum ordinem accurate observare se
demonstrabat. O diurni nocturnique laboris sum-
mus amor! O digitorum ex opere durities, et natu-
ralis teneritudo in corii asperitatem conversa ! quia
videlicet non pro se tantum, (id enim minime cura-

epist. 1 : ἀνδρίζου οὖν καὶ αὐτός, ἀδελφὲ χῦρι Εὐθύ-
μιε: Viriliter age et tu, domine [rater Euthymi, etc.

Au.

899

S. THEODORI STUDIT/E

900

bat), sed pro totius fere cenobii indumentis opera- Α ὅτι πρὸς τὸ ἕαυτὴν ἐπαρχεῖν ἐργαζομένης (τοῦτο

batur, ut vos auditores scitis.

12. Singularis quippe in hoc femina fuit preter
cmetera, ita ul si qua in re reprehendi ut homo
potest, hinc ansa arripiatur, atque ex reliquo ejus-
dem erga virtutem fervore; quo fiebat plerumque
vehemens et nimia erga socias asceseos ac subditas
exactrix. Imo οἱ iracundia succendebatur in defe-
ctibus sive operum. sive psalmodiarum, sive ad
officia assiduitatis ; raroque in his a quapiam su-
perabatur, socordesque urgebat, et alapis etiam
inobsequentes pulsabat. Sed tamen sic etiam ma-
gis diligebatur, quam illi qui plus nimio indulgen-
tes sunt ; quia non nisi recli bonique amore iis
motibus percellebatur : alioquin iprorsus ab his ab-
horrens, et subesse aliis deposcens : interim Deum
Bibi misericordem implorans, sicut nos aliis pariter
condonamus, Reapse post Patrem (Platonem) cu-
stodia inclusum, adeo mihi ob suam humilitatem
subjecta erat, seque in obsequium tradiderat, ut [et
famulam se appellaret, et indignis pedibus meis ad-
volveretur, et cordis arcana mihi patefaceret, et
nullatenus a meis prescriptis discederet. Pudore
igitur miser ego suffundor, quoties reputo quomodo
illa me dominum patremque nominaret, et quo-
modo me coleret, amorem timori admiscens, ne-
que ut mater, sed ut filia morem gereret.

13. Preterea lex illi vel limes continentie fuit,

nunquam comedere ad sactetatem : sed tamen cibo- C

rum qualitatem coercere per obedientiam ei non
licebat ; etsi in hoc magnopere repugnabat, neque
exaudiebat. Semel itaque in die vescebatur, et
quidem circa solis occasum plerumque, sumens
tenuem et simplicem sine oleo vinoque cibum. Et
siquando statis diebus jejunium omittebat; non sane
δὰ repletionem, sed parum quid brevique degu-
Blanes, sats ei erat. Religiose vero paupertatis
demonstratio erat, quod nihil omnino. habebat, non
famulam, non aurum argentumve, neque munda.
num aliquid, sed vestimentacilicina, etpaupercula
duo tegumenta. Hec mortis causa mihi et fratri lar-
gita, cepteris sepulture reservatis, sic nuda substan-
tiis οἱ mundi affectibus, leta tanquam ad propria
proficiscens rebus humanis excessit, bene nobis
galubriterque precata, presentes quoque omnes
crucis symbolo signans; nam multi inventi sunt
ibi fratres, ejus obitum spectaturi.

14. Sed, o veneranda et desideratissima mater,
ad te enim sermonem converto, dulcis mihi res et

(15) Id affirmat Theodorus etiam in epistola ad
matrem, lib. 11, 6.
(16) Confer predictam Theodori ad matrem epi-

stolam.
(17) Auetor chronice synopseos Vite Theodori

in editione Sirmondi ad an. 795, putat epistolam

γὰρ μηδενὸς λόγου πρὸς αὐτῆς), ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸ
ὄλον χοινόδιον σχεδὸν ἐνδιδύσχειν, ὡς ἐπίστασθε, οἱ
ἀχούοντες (15).

ιβ΄, Καὶ γὰρ ξένη τις τῶν γυναιχῶν ἐν τούτῳ do-
θη μετὰ τῶν ἄλλων ὥστε xal εἴ τι ὡς ἄνθρωπον
αὐτὴν ἔστι μωμεῖσθαι, ἐντεῦθεν τὰς ἀφορμὰς mpoc-
εἶναι, χαὶ ix τῆς ἄλλης αὐτῆς περὶ τὰ καλὰ θερ-
μότητος, ἐπιτατιχὴν ὡς τὰ πολλὰ οὖσαν ἀχριδολο-
γουμένην πρὸς τὰς συνασχουμένας ὑποχειρίους, καὶ
θυμουμένην ἔστιν ὅτε ἐν ταῖς ἐλλείψεσιν εἴτε τῶν
ἔργων, εἴτε τῶν ψαλμῳδιῶν, εἴτε τῶν παραστάσεων *
ὡς xai νικηθῆναι αὐτὴν οὐ πολλάχις, ὠθῆσαί τε νυ--
σταζούσας, ἢ xal ῥαπίσαι ἀνηκοούσας. ᾿Αλλὰ καὶ
εἴθ᾽ οὕτως εἶχε τὸ ἀγχπᾶσθα: μᾶλλον ὑπὲρ τεὺς λίαν
ὁμαλωτάτους, διὰ τὸ ἐξ ἀγαθοῦ αὐτὴν χινεῖσθαι πρὸς
ταῦτα, xai πάντοτε ἀπογι.ώσχουσα za ζητοῦσα ὑπο-
τάσσεσθαι * xal μέντοι 0:23 τοῦτο τὸν Θεὸν iÀtou-
μένη, ὡς ἡμεῖς αὐτοὶ τὰς συγχωρήσεις εἰχότως
ἐποιούμεθα * xal γὰρ μετὰ τὴν κάθειρξιν τοῦ Πατοὸς
τοσοῦτον ὑπετάγη μου τῇ ταπεινώσει χαὶ ἐπιδέδω-
χεν εἷς ὑπαχοὴν, ὥστε xa δούλην ἑαυτὴν ὀνομάζειν
xai τῶν ἀναξίων μου ποδῶν ἐφάπτεσθαι, ἐξαγορεύειν
τε τὰ χρυπτὰ τῆς χαρδίας, xai εἰς πᾶν ὁτιοῦν μὴ
ἀντιτείνειν τῶν ἐπιταγμάτων. Αἰδοῦς τοίνυν πλη,.-
ροῦμαι ἔγωγε ὁ τάλας ὁσάχις ἂν xal ἀνχλογίσωμαι
ὅπως τὸ με ὡνόμνζε χύριον xal [Ιχτέρα, xal ὅπως
ἐσέδετο συμμίξασα τῷ φόδῳ τὸν πόθον, χαὶ οὐχ ὡς
μήτηρ, ἀλλ᾽ ὡς τέκνον πειθαρχοῦσα.

ty. Πρὸς ταῦτα ἐγχρατείχς μὲν ὅρον, τὸ μὴ εἰς
χύρον φαγεῖν εἶχεν * τὴν δὲ ποιότητα τῶν βρωμάτων
συστεῖλαι ἡ ὑποταγὴ οὐχ εἴα, xatmep προσχειμέ-
νὴν ἐπὶ τοῦτο σφοδοῶς, zx! μὴ εἰσχχουομένην. "Hv
τοίνυν μονοσιτοῦσα, χαὶ πρὸς δύσιν τοῦ ἡλίου ὡς τὰ
πολλὰ, μεταλαμόοάνουσα λιτήν τινὰ xxl σχέδιον, 2v-
ἐλαίον τε xal ἄοινον τὴν τροφήν" χἂν ὁπότε δὲ χατ-
ἔλυεν ἐν ταῖς ὡρισμέναις ἡμέραις, οὐ κατὰ πλη-
σμονὴν, ἐξ ὀλίγου δὲ xal χατὰ μιχρὸν λαμύλνουσα
ἠρκεῖτο’ ἀχτημοσύνης δὲ δεῖγμα, τὸ μηδὲν ἔχειν
αὐτὴν, μήτε θεραπαινίδα, μήτε χρυσίον, μήτε ἀρ-
γύριον, μήτε τι τοῦ αἰῶνος τούτου, ἢ μόνον τὰ τρ΄'-
χινα ῥάκια ἃ περιδέδλητο, xai τὰ δύο πενιχρὰ
σχεπάσματα (16). ᾿Αμέχε! τοίνυν ὅτε ἀπετελεύτα,
ἐμοί τε xai τῷ ἀδελφῷ διανείμασχ ταῦτα, xai τὸ
λοιπὸν εἰς ἐνταφιασμὸν ἔχοῦσα, οὕτως γυμνὴ xai
ταῖς ὕλαις χαὶ ταῖς τοῦ χόσμου προσπαθείσις, χαί-

D ρουσα xai ὡς πρὸς τὰ ἴδια χωροῦσα, ἀπεδέμν εν

ix τῶν ἐνθένδε, ἐπιωθεγξαμένη ἡμῖν εὐχτέρια xai
σωτήρια, χαὶ χατασφρχγίσασχ ἕκαστον τῶν παρ-
ἰσταμένων, ἐπειδὴ χαὶ πολλοὶ τῶν ἀδελφῶν εὐρέθη-
σαν θεώμενοι τὴν χοίμησιν (17).

ιδ΄. ᾿Αλλ᾽ ὦ μῆτερ csÓóacuía xai πολυπόθητε
(πρὸς σὲ γάρ εἰμ! ἔπιστρεφόμενος, τὸ γλυχύ μοι xal

ad matrem scriptam fuisse ante suam profeciio-
nem in exsilium ad urbem Thessalonicam ; quod
si it&à se haberet, Theoctista quoque per id tempus
obiisset ; quod a veritate plane abhorret. Nam
Theoctista comes illius itineris filio fuit.

901

ORATIO XIII. — LAUDATIO FUNEBRIS IN MATREM SUAM.

902

πρᾶγμα xai ὅνομα, τὸ ποθητόν μοι xai ἐράσμιον A nomen, desiderabilis amabilisque conspectus mater

θεώρημα, 3j μντρότεχνος, μᾶλλον δὲ διτοτόχος μου
διμήτηρ), ποῦ ποτε ἡμᾶς ἀπολέλοιπας ; ποῦ ποτε
μεταχεχώρηχας ; πῇ δὲ μεθωρίσθης ; πῇ δὲ καὶ ἐν
ποίοις τόποις ἐναυλίζῃ ; ἐν ποίαις ἐπχύλεσι συγχω-
ριάζεις ; ὁπηλίχας χατοπτεύεις ; Τὸν γὰρ ἄρχοντα
τοῦ ἀέρος τούτου εὖ οἐδα ix τῶν ἀγαθῶν σου πράξεων
ὑπερνιχήσασαν, ἐκεῖσε εἶναι ἔνθα ἀπέδρα ὀδύνη λύ-
πη καὶ στεναγμὸς, ἔνθα τῶν ἁγίων πάντων ἐστὶν
εὐφραινομένων ἢ χάτοιχία, ἔνθα ἦχος xal χορὸς
ἑορταζόντων xal ἀγαλλιῶμένων, ἔτθα xai οἱ χοινοὶ
ἡμῶν ἀδελφοὶ οὕς xai ἐπόθησας xai συγχοινωνεῖν
ἤρω * ἄρτι γὰρ τὰ ἰδιώματα τῆς σαρχὸς παρόντα
διαφορὰν ποιοῦνται τῆς συτδιώσεως. Μὴ μὴ ἐπιλά-
θῃ ἡμῶν τῶν σῶν ἐλαχίστων τέχνων * μὴ, παρακαλῶ"
μὴ, ἀντιδολῶ, μὴ ἐπιλήσῃ τοῦ ποιμνίου σου τοῦ μι-
χροῦ τε xai τοῦ μεγάλου * ἀλλὰ παῤῥησίας τυχοῦ-
σα, πιστεύω δ᾽ ὅτι χαὶ ἐπιτετύχηχας, στῆθι χαὶ
ἱλεοῦ καὶ ἐξιλάσχου προσεύχου xai ὑπερεύχου καὶ
μᾶλλον &ptt ἐχτενεστέρως, παιδαγωγοῦσα xxl Gtn-
ρίζουσα «ai φρουροῦσά με τὸν δείλαιον ἀπὸ φόδου
ἁμαοτητιχοῦ, ἀπὸ βέλους πετομένου ἀνομίας, ἀπὸ
πάσης ἄλλης ἐπηρείας δαιμονιχῆς * ποιμαίνουσα καὶ
συμποιμαίνουσα, νύσσουσα xxi προσυπομιμνήσχουσα
διὰ ψυχιχῆς ἐντεύξεως * ἐπισχεπτομένη τε xal. ἐπαν-
ορθουμένη ἑκάστοτε, xai θεωμένη πῶς ἀνισταμαι,
πῶς χεχίνημαι ψυχῇ τε xal σώματι, "va παντοίῳ
λόγῳ ῥυθμούμενος xai χαταρτιζόμενος, χχτὰ σχοπόν
τε βαίνων τῆς ἀληϑείας, φθάσω εὐαρεστεῖν Θεῷ διὰ
τῆς ἀγαθῆς ἀφηγήσεως, καὶ τύχω μετὰ υὸν τῇδε βίον
σὺν τοῖς ἑπομένοις μοι ὑπὸ τὴν σχέπην σοὺ εἶναι, καὶ

Β

simul et filia, que bis me peperisti, bie genitrix,
ubinam nos reliquisti ? quonam te migrasti ? quos
in fines translata es ? quaeve loc& nunc habitas ?
quibus in sedibus diversaris ? quales nuno contu-
bernales spectas ? Nam principem quidem aeris hu-
jus cer!o scio te bonis tuis operibus devicisse, ibi-
que te esse unde dolor et moror et luctus exsu-
lant : ubi sanctorum omnium incolatus est beato-
rum : ubi strepitus chorusque solemnizantium at-
que letantium est : ubi nostri communes fratres
quos et &masti et consortes habere exoptasti. Nunc
enim presentes adhuc carnis proprietates discri-
men convictus efficiunt. Neque mei obliviscaris fi-
liorum tuorum minimi: ne, inquam, oro quesoque,
pusilli gregis tui curam omittas neque magni. Sed
securitatem adepta credo enim te illa potitam
adesto indulge, propitiare. Ora et exora nunc
maxime enixius; dirige, firma,custodi me miserum
& peccandi periculo, a telo volante iniquitatis, ab
omni reliquo diaboli nocumento. Pasce me, com-
pasce, urge, commone, spiritali presentia visita,
corrige in singulis, atque observa quomodo sur-
gam, quomodo cubem, quomodo corpore animoque
commovear : ut omnimodis directus et perfectus,
ex norma veritatis incedens, Deo placere bono vite
tramite queam: et posthanc vitam impetrem utcum
asseclis mei sub tuo patrocinio flam, et filius
minimus tecum sortiar in dextera Christi Dei nos-
tri consistere. Hec me, o fllii, eloqui veritas coe-
git, vobismet scilicet talia cursim perorare me ju-

συμμετασχεῖν σου ὡς tixvov ἐλάχιστον τῆς ix δε- C bentibus.

ξιῶν Χριστοῦ τοῦ ἡμῶν παραστάσέως.

χαὶ ὑμῖν, παρὰ ῥεῦσιν τὰ τοιαῦτα χελεύουσιν.

Ταῦτα

τέχνα, ἠνάγχασιν ἡ ἀλήθεια διηγήσασθαι

με,

903

S. THEODORI STUDIT/E

EPISTOLAE.

(SinMoNb. p. 177.)

TOY OZIOY ΠΑΤΡῸΣ HMQN ΚΑΙ OMOAOTHTOY

8EOAQPOY ἩΓΟΥΜΈΝΟΥ TON ZTOYAIOY
ΒΠΙΣΤΌΛΑΙ.

ΒΙΒΛΙΟΝ IIPOTON

EK TON ΔΙΑΦΟΡΩΝ AYTOY ΕΠΙΣΤΟΛΩΝ EKAOTH ΤΗ͂Σ ΠΡΩΤΗΣ ΚΑΙ AEYTEPAZ ἘΞΌΟΡΙΑΣ.

SANCTI PATRIS NOSTRI ET CONFESSORIS
THEODORI PR/EPOSITI STUDITARUM,

EPISTOLAE.

LIBER PRIMUS

904

EX DIVERSIS EJUS EPISTOLIS QUAEDAM SELECTA IN PRIMO ET SECUNDO

EXSILIO SCRIPTIS.

]. — Platoni patri spirituah.

Α΄. — Πλάτωνι πνευματιχῷ πατρὶ.

Theodorus exsul Platonem, vel potius sub Platonis persona, monachos suos hortatur, ne Imperatatori adultero con-
sentiant (Baronius an. 786 . n. 4.)

Quibus verbis te affabimur. Pater dulcissime, A τί sot, ὦ Πάτερ γλυκύτατε ἡμῶν, προσῳθεγξώ-

sanctis visceribus tuis propter Deum orbati ? quid
leti aut jucundi loquemur ἢ Neque enim luctuosa
et tristia quasi acerbe ferentes hoc quod exsilium
existimatur; quod nos a te didicimus non agno-
Bcere, ut qui incole simus universe terre: sed
illud solum, quo quis a Deo per cujuslibet ejus
mandati prevaricationem excidit, longeque proji-
citur. Quapropter gaudemus sane et letamur,quod
quamvis indigni ccelo et terra simus, tecum tamen
sanctio patre nostro digni habiti sumus, qui pro
ejus mandato hec pateremur, tuaque secundum
carnem consuetudine privaremur. Ceteroqui enim
nobiscum semper es, pater, in oculis eL ore omnium
nostrum. Et qui aliter vivere possimus, nisi a te
sanctarum precum presidio tegamur, et a malo
servemur innoxii ? Seorsum abjuncti ac segregati
singuli fuimus; salvi tamen omues atque integri
ac stabiles permansimus. Et quanquam parva
quedam incommodain via pertulimus, nonnullis
nostrum etiam morbo affectis; ille nihilominus
qui dixit : Respicite volatilia celi, εἰ lilia. agri ! ;
qui minime fallit in promissis suis, incolumes nos
tandem prater spem nostram huc[Thessalonicam]

! Matth. v1, 26, 28.

μεθα, οἱ ἀπορφανισθέντες διὰ Θεὸν ἀπὸ τῶν σῶν
ἁγίων σπλάγχνων ; ποῖον δὲ προσηνὲς fj περιχαρὲς
λέξομεν ; οὐδὲ γάρ ὀδυρτιχὰ xai θλιδερὰ, δυσχεραί-
νυντες τὴν δοχουμένην ἐξορίαν * ἥν ἡμεῖς οὐ γινώ-
σχεῖν δεδιδάγμεθα ὑπὸ σοῦ * χατὰ τὸ παροίχους ἡμᾶς
εἶνχι πάσης τῆς γῆς ^ ἢ μόνην τὴν ἀπὸ Θεοῦ διὰ τῆς
παραῦασεως τῆς ὁποιασοῦν ἐντολῆς αὐτοῦ ἔχπτωσιν
καὶ μαχρὰν ἀποῤῥιφήν. Διὸ χαίρομεν xal εὐφραι-
νόμεθα, ὅτι x&v ἀνάξιοί ἐσμεν τοῦ οὐρανοῦ xal τῆς
qe, πλὴν σὺν σοὶ τῷ ἁγίῳ ἡμῶν Πατρὶ κατηξιώ-
θημεν ὑπὲρ τῆς ἐντολῆς αὐτοῦ ταῦτα παθεῖν, καὶ
στερηθῆναί σου τῆς xatà σάρχα συναφείας. ἼΛλλως
γὰρ μεθ᾽ ἡμῶν εἴ ἀεὶ, Πάτερ, ὁρώμενος xa! συλλα-
λούμενος. Καὶ πῶς γὰρ ἑτέρως ζήσομεν, εἰ μὴ σοῦ
τῷ τῶν ἁγίων εὐχῶν σχέπῃ περιφυλαχείημεν ἀδλα-
Oriq ἀπὸ τοῦ Πονηροῦ, καταμόνας εἷς ἔκαστος
ἡμῶν διορ!σθείς ; πλὴν διεφυλάχθημεν xai Otxctoo-
σμεθα χαὶ ἡδράσμεθα πάντες. Καὶ εἰ xai μιχρόν τι
ἐταλχιπωρήσαμεν ἐν τῇ ὁδῷ, τινῶν xal ἀσθενησάν-
tuv * ὅμως ὁ εἰπὼν, ᾿Εμδλέψατε εἰς τὰ πετεινὰ
τοῦ οὐρανοῦ, χαὶ εἰς τὰ χρίνα τοῦ ἀγροῦ, καὶ
ἀψευδὴς ἐν ταῖς ἐπαγγελίας αὐτοῦ, ἀπεσώσασο
ἡμᾶς, ὡς οὐχ ἤλπίζομεν, παραθέμενος ἡμᾶς ἐνταῦ-

905

θα 'xÀtwaq τε εἰς
- "^ - - , - «4 * ,
των Qv60tv τῆς ταλαιπωρίας ἡμῶν, zal μάλιστά γε
τοῦ ἀρχιεπισχόπου. Μία δὲ λοιπὸν μέριμνα ἐστιν
ἡμῖν xal ἀδιάσπαστος ἀδολεσχία, μετὰ δεήσεως ἐχ-
τενοῦς xai ἀναξίας, τὸ σὲ χραταιοῦσθαι, Πάτερ
ἡμῶν πολυπόθητε, χαὶ μένειν ἐν τοῖς δεδογμένοις
- , , , - Φ ; 4 “- b * 7!
τῆς ὑπέρ ἀληθείας Θεοῦ ἁἀμολογίας ἀχλινῇ x«l ἀχί-
νητον, ἐν μηδενὶ πτυρόμενον, ἢ διψυχοῦντα ταῖς
- Pp , 4 * -
τῶν προθαλλόντων χατ᾽ ἐχστροφὴν τῶν οἰχοθομηθέν-
των Got χάριτι Θεοῦ ὑπὲρ εὐσεύείας ἀγωνισμάτων
ἐγχειρήσετιν, ᾿Ἐξήχηται γὰρ ὁ λόγος πανταχοῦ, xai
δεδυσώπηχε σχεδὸν πᾶσαν ψυχὴν, xal ἤγειρε κέρας
σωτηρίας ἐν τοῖς Χριστιανοῖς, xal ἀφεῖλεν ὄνει-
^ , - - 4 T^ L ὁ εἴ
6o; EX τῶν μοναστῶν. Kai oio! ὅτι φήσειεν ἕκαστος
εὖ φρονῶν, ὅτι ζῇ Χριστὲς ἐν ἡμῖν, xat. βασιλεύει,
καὶ πειθαρχεῖται μᾶλλον ὑπὲρ ἀνθρώπους οὖς ἔπλα-
σεν, οὐχ "va ἀπειθῆται, δοξάζητα! δὲ ὑπ᾽ αὐτῶν.
Πᾶντὰ οὖν γινώσχεις, οἷδας τὰ δέοντα, οὐ τῆς ἧμε-
τένχς ὑπομνήσεως δέῃ πλὴν προεχέλευσας οὕτως
᾿ - , * » JA ^ ^ , »
ἡμᾶς γράφειν, Διὸ δὴ μὴ φοδηθῇς, Πάτεο, ἀνθρω-
πον, ἢ ἀνθρώπων ἐχθλίψεις, Γνωρίζεις ὅτι οἱ ἄγιοι
622 χαὶ σκιὰν ταῦτα λογισάμενοι, ἐθχυμαστώθησαν
ἐν οὐρανῷ xai ἐπὶ γῆς. Μιχρὸν δέομαι, πονήσω-
» * . 4 , *-
μὲν “ἔτι μιχροὸν ὑπομείνωμεν *. xal ἤνυσται ἡμῖν ὁ
ἡφόμος ὁ xoÀóc. Καὶ ὁ στέφανος πέπλεχται, xal ὁ
ἑτοιμάζετα! αἰώνιος, xai φίλος χληθήσῃ τοῦ
ἐπουρανίου βασιλέως, xai τῶν ἁγίων χοινωνὸς, «3,
, * . . 4 . t
ὁμολογητὴς παρὰ ἀνθρώποις. Ναὶ, val δέομχι χα
ἀντιδολῶ τὰ πατριχά μου σπλάγχνα ^ γενοῦ ἡμῖν
ὀχύρωμα, ὑπομονὴ, καρτερία. ᾿Εὰν γὰρ σὺ, Πάτερ,
στήχῃς, ἡμεῖς τὰ ἀχρεῖά goo τέχνα εὐτονούμεθα,
πάντα οἴσομεν γενναίως τὰ συμύαίνοντα, δυνάμει
Θεοῦ xal εὐχαῖς σου. 'E« γὰρ Θεοῦ ἣ παρχχώρησις,
οὕτως εὐδοχοῦντος πάντως τὰ ἡμέτερα, χαὶ αὐτοῦ
^ NP Nr, M , -Ἄ e ,
διδόντος δύναμιν. Τὰς τεχνολογίχς τῶν ὑποχλίνειν
s: τῆς ἀληθείχς πειρωμένων μὴ δὴ πτοοῦ, ὦ Πά-
τερ. ᾿Απλοῦς ὁ λόγος. Φησὶ γ10 που ὁ ἅγιος Ἐπι-
φάνιης ἐν τῷ πεοὶ τοῦ Πάσχα αὐτοῦ λόγῳ * Oiog ἂν
t $* MJ & 3, lod , i] “- T
7 ἄνθρωπος, παρὰ τὰ ἐν τῇ θείᾳ Τραφῇ χείμενα
Pp Ki ,“ " δί » λ λ - . 4 ,
σομοουλεύων, ἀπὸ χαρδίας λαλεῖ, xal ἐντάλματα
ἀνθοώπων διηγεῖται * xal περὶ τῶν τοιούτων φέρων
τὰ τοῦ ᾿Αποστόλου λέγει, ὅτι Κἂν ἄγγελος ἐξ οὐ-
- , , - ind Na
ρανοῦ ἐστιν, ἀνάθεμα αὐτῷ, lloo δὰ φύσομεν τὸ»
ΟἹ ἱερεῖς μοῦ ἠθέτουν νόμον μου, xal ἐδεδήλουν
τὰ ἁγιᾶ μου, ὃ προφητιχὸν ὃν προσλαδὼν ὁ θεολό-
τὸς ἐν τῷ μεγάλῳ ᾿Απολογητιχῷ, προστίθησιν οὕτω
λέγων * Βεδήλοις xal ὁσίοις οὐ διέστελλον * ἀλλ᾽ ἦν
αὐτοῖς ἅπαντα χοινά, ΙΙόσχ δὲ ἄλλα, ἐάν τις θέλῃ

αὐσθὸς

^ , , 4 ^ , ^
ἀκούει» ; Παυέσθωταν λοιπὸν οἱ διχστρέφοντες τὴν
3M oj; - - ^r f og -

Av Üztxw τοῦ Θεοῦ Ψευδέσι λόγοις, xai ἕχυτοῖς moc-
ἐεγέτωσαν, Ἡμεῖς qao τῆς ἐντολῆς τηλχυγοῦς οὐ-
σης, xal τῇ παραύάσει τὸ αἰώνιον πὺ; ἀπειλούσης,
οὐχ ὑποχύψομεν τοῖς ἀνθρωπίνοις φύδοις ἢ πόνοις "
09, μὰ τοὺς ὑπὲρ ἀρετῆς ἀγῶνας - ἀλλ᾽ εἰ xal τὸ
αἴμα χεῦσαι δεῖ, μετὰ γαρᾶς ποιησόμεθχ, Θεοῦ ἐν-
ἰσχύοντος διὰ τῶν σῶν ἁγίων προσευχῶν.

8. Galat, 1, 8. 3 Ezech. xxii, 20.
ParRoL. GR. XCIX.

EPISTOLARUM LIB. 1.

συμπάθειαν τὰς χαρδίας τῶν ὄν- A perduxit, ad srumne nostre commiserationem

906

incolarum corda inflectens, sed potissimum archi-
episcopi. Reliqua vero una est cura nostra, et
assidua meditatio, cum prolixis precibus et imme-
ritis, ut ipse corroboreris, Pater desiderabilissime,
el in instituta pro veritate Dei confessione fixus
atque immobilis maneas ; nihil trepidans, aut ani-
mum conturbans ad eorum insultus, qui certami-
num gloriam que pro pietate cum divina gratia
obiisti, evertere conantur. Sparsa enim ubique
fama est, omnesque propemodum homines stupore
complevit, et cornu salutis erexit in Christianis,
infamiam auferens ex ordine monachorum. Atque
hoc, scio, fatebitur unusquisque compos reote
mentis, vivere Christum in nobis, et regnare, ei-
que obedire nos magis quam hominibus quos crea-
vit ; non ut contemnatur, sed gloriflcetur ab eis.
Omnia ergo tibi perspecta sunt: scis quid facto
opus; commonitione nostra non eges: verumta-
men hec ita nos scribere praecepisti. Quare noli
hominem timere, Pater, aut hominum vexationes.
Nosti sanctos cum umbram et somnium heec duce»
rent, admirabiles colo terrisque exstitisse. Modi-
cum, quaso, laboremus : modicum adhuc sustinea-
mus, et egregium cursum consummabimus. Jam
corona texitur, merces «eterna preparatur, et
colestis regis amicus sanctorumque particeps
vocabere, el apud homines confessor. Sic, sio oro
atque obtestor Patris mei viscera : eslo nobis
fortitudo, patientia, constantia. Tu enim, Pater,
si steteris, non imbecilles filii tui valentiores redde-
mur: et viriles animos capiemus, casus omnes
fortiter feremus, Dei virtute ac precibus tuis. A
Deo siquidem est hic secessus, sic approbante
omnino res nostras; viresque suppeditante. Facun-
diam eorum qui te a veritate dimovere conantur,
haud quaquam reformides, Pater. Simplex serrao.
Ait enim uspiam sanctus Epiphanius in oratione
sua de Paschate, qualis sit homo, preter ea que in
divinis Litteris scripta sunt, consultus; ex corde
loquitur, et enarrat mandata.hominum. Et de his
ipsis Apostoli verba producens ; Licet, inquit,
angelus de celo sit, anathema illi *. Quo autem nu-
mero illud consbimus, Sacerdotes mei contempso-
runt legem meam, el. polluerunt. sanctuaría. meg *?
quod prophete dictum usurpaps Theologus in ma-

D gno Apologetico, hec addit : Profana οἱ sacra non

distinguebant, sed omnia illis communia erant.
Quam multa sunt alia, si quis audire velit ? Desi-
nant ergo, qui falsis sermonibus pervertunt Dei
veritatem, sibique ipsis attendant. Nos enim cum
perspicuum sit mandatum, et ignem eternum
praevaricantibus minetur, nequaquam cedemus
humanis terroribus aut suppliciis ; non, per susce-
pta pro veritate certamina. Quin si sanguinem
profundere opus sit,libentesatque hilares profunde-
mus, Deo nos per sanctas preces tuas corroborante

29

907

Viriliter age et tu, domine frater Euthymi : A

bonum certasti certamen * : ne deseramus nos, lux
mea, et viscera mea : ne pro exiguo et brevi leti-
tie fructu, beatam vitam amittamus. Ne presen-
tium rerum jucunditate capiaris, neve ad tribula-
tiones succumbas, frater. Noli terga dare. Gavisus
est Christus, videns te sua causa flagellatum. Cave
illum contristes, dilecte mi, vel collzetantes angelos,
vel dominum Patrem, vel, que nos Spiritu sancto
enixa est, venerandam Matrem, vel fratres tuos
omnes, meque precipue, quem amare te dicis. Tres
gumus carne fratres, simus et spiritu : ne violemus
s&corum et divinum numerum : exponamus nos
ipsos pro Dei mandato ad supplicium, ut in ster-
num vivamus. Quod superest, solliciti etiam, Pa-

ter, sumus de reliquis fratribus nostris dulcissimis, B

quam recte illos Dominus direxerit. Hoc enim pec-
catores oramus, ut ipse illorum curator sit, dis-
pensator, et ductor, prout ipse novit et jubet et
vult, res illorum administrans. Revera enim ube-
res pro illis lacrymas fundimus ; semperque in
oculis nostris illorum vultus versantur, qum eorum
preces imploramus subsidio negligentie nostre.
Verumtamen tu pro omnibus precare, Pater, ut
patientiam adipiscamur, felicitatem, presidium
ἃ Deo, et auxilium adversus diaboli tentationes :
el, quod Deo placuerit, ut te in carne, aut alios
fratres nostros videamus : fiat, flat. Quaesumus et
audemus ex nobis salutare dulcem fratrem no-
strum, si tecum est, aut si quis alius fratrum
nostrorum, quisquis erit cui nuntiabis. Salutat
mecum sanctam animam tuam dominus diaconus,
et pater noster, egregius frater meus, et filius tuus
cconomus ceteri honorandi fratres et desiderandi.
Ora pro nobis, Pater, enixe et incessanter, ut ju-
bes. Aliud enim dicere non habemus.

II. — Eidem.

S. THEODORI STUDIT/E

908

᾿Ανδρίζου οὖν xai αὐτὸς, ἀδελφὲ χῦρι Εὐθύμιε *
καλὸν ἀγῶνα ἠγωνίσω * μὴ ἀπολειφθῶμεν ἀλλήλων,
φῶς ἐμὸν xal σπλάγχνον μὴ δι᾽ ὀλίγην xal πρόσ-
χαῖρον εὐζωΐν, ἀπολέσωμεν τὴν μαχαρίαν ζωήν.
Μὴ τερφθῇς τοῖς παροῦσιν ἡδέσι, xal ὀχλάσῃς πρὸς
τὰ θλιδερὰ, ὦ ἀδελφέ. Μὴ δώσῃς νῶτα. Ἐτέρφθη
οὖν ὁ Χριστὸς, ἰδών σε τυπτόμενον ὑπὲρ αὐτοῦ - μὴ
λυπήσῃς αὐτὸν, ἀγαπητέ μου, μηδὲ τοὺς περιχαρέν-
τας ἀγγέλους, μηδὲ τὸν Κύριον τὸν Πατέρα, μηδὲ
τὴν xai Πνεύματι ἁγίψ ὠδίνουσαν ἡμᾶς σεδασμίαν
Μητέρα, μηδὲ τοὺς ἀδελφούς σου πάντας ^ ἐξαιράτως
ἐμὲ, ὅν λέγεις δῶρον φιλεῖν. Τρεῖς ἐσμεν (4) ἀδελφοὶ
τὸ χατὰ σάρχα, ἔστω xal τὸ χατὰ πνεῦμα * μὴ
ἀτιμάσωμεν τὸν τίμιον χαὶ θεαρχιχὸν ἀριθμόν ᾿
δῶμεν ἑαυτοὺς ὑπὲρ ἐντολῆς Θεοῦ πάσχειν, ἵνα
ζήσωμεν τὰν αἰῶνα. Λύπη δ᾽ οὖν ἡμῖν ἐστι, Πάτερ,
μεγάλη xal διὰ τοὺς λοιποὺς γλυχίους ἀτελφοὺς
ἡμῶν, πῶς ὁ Κύριος διευθέτησεν αὐτοὺς. Τοῦτο
γὰρ ὡς ἁμαρτωλοὶ εὐχόμεθα, ἵνα αὐτὸς μεριμνη,-
τὴς αὐτῶν γένηται, διοιχητης, ὁδηγὸς, ὡς οἷὸε χαὶ
χελεύει, xal θέλει, τὰ xar! αὐτοὺς πρυτανεύων. Τῷ
ὄντι γὰρ πιχρὰ δάχρυα ἀποστάζομεν δι᾽ αὐτούς ᾿
xai ἐπ’ ὀφθαλμοὺς ἡμῶν ἀεὶ αἱ ὄψεις αὐτῶν χεῖν-
ται, τὴν εὐχὴν αὐτῶν δεομένων εἴς βοήθειαν τῆς
ῥᾳθυμίας ἡμῶν. Ὅμως εὐχου, ὦ Πάτερ, ὑπὲρ πάν-
των, ὑπομονὴν χτήσασθαι ἡμᾶς, εὐτυχίαν, σκέπην
ἂν Θεοῦ, xxi βοήθειαν ἐκ τῶν πειρασμῶν τοῦ διαύό-
ou * καὶ ὃ ἀρέσχει τῷ Θεῷ, περὶ τοῦ ἐν σαρκὶ ἰδεῖν
σε ἣ τοὺς ἀδελφοὺς ἡμῶν, γένοιτο, γένοιτο. Δεόμεθα καὶ
τολμῶμεν ἐξ ἡμῶν προσαγορεῦσαι τὸν γλυχὺν ἡμῶν
ἀδελφὸν, εἴπερ ἐστὶ μετὰ σοῦ, ἢ καὶ ἄλλος ἀδελοὸς

C ἡμῶν οἵον ἂν ἤ, κἂν φθάσῃς μηνύσαι. ᾿Ατπάζεται

δὲ σὺν ἐμοὶ τὴν ἁγίαν cou ψυχὴν ὁ χύριος διάχο-
νος (2) xai Πατὴρ ἡμῶν, ὁ χαλός μου ἀδελφὸς, xai
τάχνον σου, ὁ οἰκονόμος * οἱ λοιποὶ τίμιοι ἀδελφοὶ xai
πολυπόθητοι. Εὔχου ἡμῖν, Πάτερ, θερμῶς xai ἀδια-
λείπτως, ὡς χελεύςις. Τί γὰρ ἄλλο λέγειν, οὐχ
ἔχομεν.

Β΄ — Τῷ αὐτῷ.

Platonem magnis effert Jaudibus: tum, ut in suscepta veritatis defensione perseveret, rueaus.cohortatur.
(Baronius an, 790, n. 7.)

Jam iterum ad te scribo, dominum et Patrem
meum. Nescio an litteras meas acceperis. Atque
in illis quidem quod tempus exigebat, quoad in
nobis fuit, indigne licet, elocuti sumus. Nunc vero
quae congruunt, et suppeditat Deus, ad humilis

Δευτερεύω ἄρτι γραφων [cod Regius ἀντιγρά-
quy] πρὸς τὸν χῦριν καὶ Πατέρα μου. Οὐχ οἶδα el
ἐδέξω τὰ γράμματα. Καὶ ἐν ἐκείνοις οὖν, εἴ τι ὁ
καιρὸς ἀπήτει, xal ἦν ἡμῖν εἴς δύναμιν, ἀναξίως 0,
οὖν, ὅμως ἐφθεγξάμεθα. Καὶ apr: δὲ ὅσα ἐπιδάλλει,

anim: mes ulililatem, aut ad tue etiam, quod ἢ xai διδοῖ Θεὸς ἐπ᾽ ὠφελείᾳ τῆς ταπεινῆς μου ψυχῆς,

audentius dico, magnanimitatis consolationem, pa-
ter, adjiciam. Hoc enim, ut alias sepe, ita nuno
dico ac profiteor : si qua in me est dicendi vis, et
facultas scribendi quantulacunque, non propter
me infelicem famulum tuum datam fuisse, sed tui

4 [. Tim. iv, 7.

ἢ xai πρὸς παρηγορίαν, τολμῶν λέγω, τῆς σῆς με-
γαληοψυχίας, ὦ Πάτερ, προσερήσομεν. Τοῦτο δὲ, ὡς
πολλάχις, xai νῦν λέγω χαὶ ἀπολογοῦμαι * ὅτι εἴ τις

4 4 Lj . A » ^ LO -- . 4 EY
λόγος ἐν ἐμοὶ καὶ ἐπιτηδειότης πῶς ποτε μικρὰ περὶ
τοῦ γράφειν, οὐ δ'᾽ ἐμὲ τὸν ἄθλιον δοῦλόν σου δεδώ -

NOTE.

(4) Τρεῖς ἐσμεν, Theodorus, Josephus, qui archi-
episcopus Thessalonicensis fuit, et Euthymius, su-

pra in Theodori Vita, num. 7,

(2) Κύριος διάκονος. Forle Naucratius, de quo
in Theodori Vita, num. 12», ad quem Theodorus
plures scripsit epistolas.

909

EPISTOLARUM LIB. I.

910

ρηται, ἀλλ᾽ Evexa τοῦ τοῦ [ἔχοντος τὴν ἄφθονον χά- A causa, qui copiosam in corde scaturientem gra-

piv ἐν καρδίᾳ πηγάζουσαν. Kal διὰ τοῦτο ἡδομένως
καὶ χαιδόντως ἔργον ἔχεις παιδεύειν xal σοφίζειν,
οὐ μόνον ἡμᾶς, οὕς ὡς ἀδελφιδοῦς οἱηθέντες τινὲς
ἀπεσφάλησαν, GÀÀà xal πάντας ὅσους ix πνεύματος
ἤνεγκας υἱούς τε xai παῖδας σου * xai 6c ἀληθεύω,
ἔδειξε τὰ πράγματα ὑπὲρ σοῦ ἀληθινοῦ ποιμένος,
τοῦ τὴν ψυχὴν τεθειχότος ὑπὲρ ἰδίων προύάτων ᾿ ὡς
ἂν μὴ παρατραποῖμεν ἔξω mou τῆς ἀληθείας, αἷρε-
τισάμενοι [ms. Reg. αἴρνησάμενοι)] τάχα προθύμως,
xai τὸ olxctov αἴμα χενῶσαι. Αὕτη οὖν ποιμένος
ἀληθινοῦ ἐπιστασία, διελέγχουσα τοὺς ψευδωνύμους»
χαὶ ὄντως δειχνυμένη τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ xai ἀρχι-
ποίμιοι ἐπάξιος. Τὰ διὰ σὲ τοιγαροῦν χεχαρισμένα
μοι ὀλιγοστῶς πώς σο! πρόσάγω * καὶ εἴ δρεπόμενος
τοὺς τῶν χαταύληθέντων σοι πσλυφροντίστως xal
ἀφθύνως σπεομότων ὡς ἀγαθὸς γεωργὸς, τοὺς οὐχ
οἵδ᾽ ὅπως εἶποιμι ἱσχνοφόρους χαρπούς. Τί οὖν λοι-
πὸν εἴπω ποόσφορον χαὶ εὐαπόδεχτον τῇ σῇ ἁγία
ψυχῇ, Πάτερ uoo γλυχύτατε ; τίς μὲ διέστησεν ἀπὸ
τοῦ σοῦ ἀειποθοῦς προσώπου ; τῆς ἡδυλάλοῦς συν-
τυχίας ; τῆς σωτηριοποιοῦ ὁδηγίας ; Eó μου τὸ φῶς,
ὁ ἀειφανὴς λύχνος τῶν ἐν ψυχῇ σχοτεινῶν λογισῶν "
ῥάθδυς ὑποστηρίζουσά μου τὸ ἄτονον τῆς καρδίας,
ἀθυμίας μεταδολὴ, προθυμίας ἀλοιφὴ, εὐαγγέλιον»
“αρὰ, ἑορτὴ, εὐδοξία, "Aveo σοῦ zal ὁ ἥλιός μοι xa-
πτηφής, ᾿Ἐγὼ τὸν ἀέρα βλέπειν οὐχ ἤθελον, ἢ τὸν
σὸν προσύλέπειν χαρχχτίρα, Οὐδέν μοι ἦν $90 τῶν
ἐπὶ γῆς, μὴ παρούσης τῆς σῆς συνουσίας. Τί γὰρ
Πατρὸς ἀληθινοῦ ποθεινότερον, καὶ τοῦτο ἐπὶ Θεοῦ
λαμθανόμενον ; Οἷδε τοῦτο παῖς φιλόπάτωρ, καὶ ὄν-
τως γνήσιος. Τί πολλῶν ῥημάτων χρεία ; ἐξείπω
ünto ἐπάνθανον. "Ὅτι μου πολλάχις xal μὴ ὡρμημέ-
νου ἔοχεσθαι ἐν τῷ ἁγίῳ χελλίῳ σου, ἀνεπαισθήτως
πως, ὥς τινος ἕλχοντος, ἐπήῴειν χατὰ πρόσωπόν σου *
ὡς πολλάκις ἐρωτῶντος, Τί ἧχες ; ἀπορεῖν με ἀπο-
χοίνεσθαι, οὕτως τῆς σωτηρίας μου ἐν σοὶ Gmoxpt-
μαμένης. Καὶ τίς πρὸς τὸ φῶς οὐχ ἐπιτρέχει ; ᾿Αλλ’
εὐχαριστῶ τῷ Θεῷ, δ'᾽ οὗ σου ἐξεσκάσθην ὑπὸ χειρῶν
τῶν πατησάντων τὸν νόμον αὐτοῦ, xal ἠργμένων ἔξ
ὁμοίων. δὴ αὐτοῖς λογισθείη Κύριος ὁ Θεός μου τὴν
ἀμαρτίαν " ἕλξο: δὲ εἰς ἐπίγνωσιν τοῦ τολμήματος,
χαἀχεῖνοι περὶ τοῦδε ἀνεύθυνοι εὐρεθῶσιν. ᾿Ενέχλει-
σάν σε, ὡς ἐμάθομεν, ἐν οἰχίσχῳῷ μικῶῷῳ (3) " ἀλλὰ
τοῦ οὐρανοῦ σε οἰχήνορα ἀνέδειξαν. ᾿Εφρούρησαν,
οὐκ ἤσθοντο δέ * θησαυρὸν γὰρ ὁμολογίας Θεοῦ * «ax
τούτου γνοῖεν δ᾽ ἂν, εἴπερ βλέψοιεν, ὅτι σε τίμιον ἐν
ἀνθοώποις ἐγνώρισαν, καὶ χόσμῳ σωτήριον, xai πολ-
λοῖς φιλοθέχτον.

Ἐδέξω τὰς ἀτιμίας καὶ ὕδρεις μετὰ Χριστοῦ c
ἐδιώχθης ὡς μαχάριος * ἐσχόρπισάν σου τὰ πρόθδα-
τὰ, ὅτι σε τὸν ποιμένα, ὡς Χριστὸν ἐπάταξαν. Ei
χαὶ τολμηρὸν εἰπεῖν, ὅμως αὐτοῦ xai fj φωνὴ, El

tiam habes. Indeque ls»to ac libenti animo id agis,
ut doceas et erudias, non modo nos, quos pro
nepotibus habentes quidam aberrarunt ; sed omnes
adeo, quotquot ex spiritu filios procreasti. Et quod
αἷο, verum esse res docuerunt dete vero pastore,
qui pro tuis ovibus animam posuisti, ne usquam a
veritate deffectamus ; parati vel sanguinem ipsum
non gravate profundere. Heo itaque veri pastoris
est vigilantia, falsos redarguens, et Deo ac Patri,
pastorumque Principi vere dignam 86 exhibens.
Qus igitur propter te mihi gratis concessa fuerunt,
haec tibi exigua quadam ex parte offero : et semi-
num que magna cura copiose sparsisti, tanquam
bonus agricola, exhiles nescio quos fructus metis.
Quid ergo congruum de cetero, sancteque anime
lue acceptum, dulcissime pater, proferam ἢ Eoquis
me a semper optanda facie tua disjunxit? ἃ suavi-
loquo congressu ? a salutari ductu ? Tu lux mea,
tu semper splendens lucerna tenebricosarum
anima cogitationum : virgo cordis mei languo-
rem fulciens, mororis profligatio, alacritatis con-
ciliatio, bonum nuntium, gaudium, festum, gloria.
Sine te sol ipse mihi injucundus: aere ipso cerere
malebam, quam oris tui conspectu fraudari. Nihil
omnium qus in terra sunt, suave mihi esse poterat,
si consuetudo tua deesset. Quid enim vero et se-
cundum Deum patre optabilius ? Novit hoc filius
patris amans, ao vere germanus. Quid multis opus
est verbis? Dicam quod mihi accidit. Sepenumero
enim, tametsi ad sacram cellulam tuam accedere

C onn instituissem, sine sensu flebat, ut quasi tra-

D

hente aliquo ad te venirem : ita ut adventus cau-
sam interroganti, quid causarer, plerumque non
haberem : usque adeo salus mea ex te pendebat.
Et quotus quisque est qui ad lumen non occurrat ?
Verum gratias Deo ago, propter quem a te avulsus
sum illorum manibus, qui ejus legem conculca-
runt, et a similibus exorsi sunt. Non impatet illis
Dominus Deus meus peccatum ; sed ad temeritalís
agnitionem illos compellatq4.ut nobis quidem pa-
trem restituant ; ipsi autem ponas ejus causa
non luant. Incluserunt te, ut. accepimus, angusta
in edicula; at coli civem te renuntiarunt. Te in
custodiam homines sensus expertes conjecerunt,
thesaurum confessionis divine. Vel binc autem
agnosceren!, si quid viderent, quod te pretiosum
apud homines ostenderint, et mundo salutarem, et
multis expetendum.

Probra et contumelias cum Christo pertulisti,
persecutionem passus es ut beatus: disperserunt
oves tuaB, quia te pastorem, sicut Christum, per-
cusserunt. Etei dicere audax videatur, attamen

NOTE.

(3) Ἕν olxiexu. μικρῷ. Theophanes ad annum
νι Constantini et. Irenes. Ὁ βασιλεὺς ἀπέστειλεν
Βωρδάνιον τὸν πατρίχιον χαὶ Δομέστιχον τῶν Σχολῶν,
χαὶ Ἰωάννην τὸν Κόμητα τοῦ Ὀφιχίου, xal εἰσήγα-

γεν τὸν Πλάτωνή εἰς τὴν πόλιν, καὶ ἀπέχλεισιν εἷς
Ἐγκεῖστραν ὁν τῷ ναῷ τοῦ ᾿Αρχιστρατηγοῦ ἐν τῷ

Παλατίῳ. Imperator Bardanium | patricium σὲ schola-
rum domesticum, et. Joannem Officii comitem misit,
qui Platonem ín urbem inductum, in. ergastulo ad
Michaelis czelestis militie principis in palatio erectam
edem inclusit.

911

S. THEODORI STUDITJ/E

912

ipsius vox est : 51 me persecuti sunt,etvos persequen- À ἐμὲ ἐδίωξαν, καὶ ὑμᾶς διώξουσι : xal τἄλλα, ὅσα

tur * ; et cetera, que ipsum sequentium similitudi-
nem declarant : Si tamen ipsi compatimur, αἱ ma-
gnus Paulus ait, ut et conglorificemur δ. Atque heo
quidem in hunc modum. Mihi vero prodigo et in-
digno, sanctis precibus tuis, Pater juste, consola-
tionem hanc largitus est misericors Deus, ut et
spiritu tecum sim. Sic enim semper ago, quasi te
videam, quasi tecum loqugr, quasi preestionem
percipiam, quasi protegar, quasi mutuos conferam
sermones ad stabiliendam confessionem quam con-
fessus es. At mihi videor percepta voce tua hec
audire: Pusille Theodore, exiguum est revera quod
affligimur ; quia spem preclaram offert Deus. Hec
miei sunt consolatio, hac refocillatio. Ne reformi-

des, Pater, mei causa, qui servus tuus sum plane B

&bjectus, celi terreque piaculum, mortalium om-
nium frigidissimus. Verum tamen dicere audeo,
tanquam spe bona preter meritum fretus, sursum
spectans, intercessione tua corroboratus, non ob ea
insolescens que passus sum ; sed me ipsum dam-
nans potius, quod non fortiter, nec ut decebat, et
quod pauca, nulliusque momenti, vivificas consi-
derans passiones sanctorum, In multa enim marty-
ria incidi duodecim voluminibus descripta, ita ut
cor obstupesceret, nec me aliquid pro Christo pas-
sum dicere auderem. Quid porro dulcius, Pater,
tanquam servus suggero, quam pro ipso pati ? Sur-
sum aspice, Pater, cerne Dominum, intuere ange-
lorum discursus, considera sanctorum choros: vide
in edito et sublimi solio Judicem mundi, qui te
fidelem servum preceptorumque suorum custodem
pronuntiabit, et, quod majus esl, confessorem.
Deinde quonam te mittet? Non in ignem eternum,
qui legi ejus non obsequentes excipit: sed ad vi-
tales sedes, ad quietem immortalem, ad sempiter-
nam immensamque letitiam, Intra, inquit enim, in
gaudium Domini tui 1, Omnium nostrum oculi ad
te collimant: omnes te stante magnis οἱ erectis ani-
mis sumus. Adeit libi etiam atque etiam auxilium
Dei muniens te, confirmans te, constabiliens te, for,
tiorem reddens te. Qui Deum times, ne timeas
quod feeit tibi homo 5, aut fors etiam facturus est.
GConfidis in Domino, mons es Sion, non commo-
veberis in seternum ? : inhabitantem enim habes
superne Jerusalem conditorem et architectum. Vi-
rulentas et ad fraudem compositas eorum voces,
qui tibi serpentium ritu insusurrant, teque a vitali
veritatis ligno abducere volunt, fuge, et aures ob-
fiema, veritati firme adherens, multisque sacre
Scripture ad piorum etiam hominum testimoniis,
ad omnimodam immobilitatem obstrictus, ut vocis
quoque illius laudem consequare. Qui facit hzc,
non movebitur in zlernum 15, Sani fratres sunt om.
nes: dominus diaconus Pater meus, dulcis frater
meus, ac magis nunc merito desiderabilis, reliqui
etiam dilecti mihi et honorandi filii tui; pro qui-

5 Joan. xv, 20. 5 Rom. vii, 17.

xiv, 5.

7 Matth. xxv, 23.

τοῖς ἀχολουθοῦσιν αὐτῷ φέρει τὴν ταυτοπάθειαν "
Εἴπερ γὰρ συμπάσχομεν αὐτῷ, ὥς φησιν ὁ μέ-
q«« Παῦλος, ἵνα xal συνδοξασθῶμεν, Καὶ οὕτω
μὲν ταῦτα. ᾿Εμοὶ δὲ τῷ ἀσώτῳ xal ἀναξίῳ, διὰ τῶν
σῶν ἁγίων εὐχῶν, Πάτερ δίχαιε, ἐχαρίσατο ὁ ἐλεή-
Mov Κύριος παράχλησιν, xxl τὸ ἐν πνεύματι συνεῖ-
ναί σοι" εἰμὶ γὰρ ἀεὶ ὡς ὁρῶν σε καὶ ὁμιλῶν σοι,
xai ὡς χομιζόμενος τὴν εὖ ὴν, xal ὡς σχεπόμενος,
xai ὡς διδοὺς xai λαμδάνων λόγους εἰς ἕδρασμα τῆς
ὁμολογίας ἧς ὡμολόγησας. Καὶ δοχῶ σου ἐπαϊούσης
τῆς φωνῆς ταῦτα ἀχούειν * Ταπεινὲ θεόδωρε, μιχρὸν
ὄντως ταλχιπωροῦμεν, ἐπεὶ χαλὴν φέρει ὁ Θεὸς τὴν
ἐλπίδα. Ταῦτά μοι " χρηγορία, ταῦτα ἀναψυχή. Μὴ
δείσῃς. Πάτερ, δι’ ἔμὲ τὸν δοῦλόν σου xxl παντάπα-
σιν ἀπεῤῥιμμένον. Καὶ γάρ εἶμι τοῦ οὐρανοῦ χαὶ τῆς
γῆς μίχσμα, καὶ παντὸς ἀνθρώπου κχατεψυγμένος
μᾶλλον. Πλὴν τολμῶ λέγειν ὡς ἀνάξιος εὔελπις,
ἄνω βλέπων ῥωνγύμενος ὑπὸ τῆς σῆς πρεσδείας, οὐχ
ἀπευδοχῶν εἰς ἃ ἔπαθον, ἐπιμεμφόμενος δὲ ἐμαυτὸν,
ὅτι μὴ ἀνδρείως καὶ xavà λόγον, καὶ ὅτι ὀλίγα χαὶ
οὐδενὸς ἄξια ἀφορῶν πρὸς τὰ ζωοποιὰ πάθη τῶν
ἁγίων. ᾿Εγένετό μοι γὰρ πολλῶν ἔντευξις μαρτυρίων
ἐν δώδεχα δέλτοις ἀπογεγραμμένων" ὥστε παταχθῇ-
vat τὴν καρδίαν, xai μηδὲ τολμᾷν λέγειν ὅτι ἔπαθόν
τι διὰ Χριστόν. Καὶ τί γλυκύτερον, Πάτερ, ὕπομ:-
μνήσχω ὡς δοῦλος, τοῦ δι᾽ αὐτὸν πάσχειν ; Λθρει,
Πάτερ, ἄνω" ὅρα τὸν Κύριον, ἐπόπτευε τὰς ἂγγε-
λοθείας * ἐνατένιζε τὰς ἁγιοχορείας " ἴδε ἐπὶ θρόνου
ψηλοῦ καὶ ἐπηρμένου τὸν Κριτὴν τοῦ χόσμου " ὃς
σε ἀνακηρύξει πιστὸν δοῦλον, xai τῶν ἐντολῶν αὐὖ-
τοῦ τηρητὴν, χαὶ, τὸ μεῖζον, ὁμολογητέν. Εἴτα ποῦ
σε πέμψει ; οὐχ εἰς πῦρ αἰώνιον, ὅπεο λαμύάνει τοὺς
ἀπειθεῖς τοῦ νόμου αὐτοῦ * ἀλλ᾽ εἷς ζωοδόχον “γωρίον,
χαὶ ἀθάνατον χατάπαυσιν, χαὶ ἀπειροχγαλλίατον εὐ-
φροσύνην [ms. Reg. θεοφροσύνην]. Εὔσελθε 429, φη-
div, εἰς τὴν γαρὰν τοῦ Κυρίου σου. Πάντων ἡ μῶν οἱ
ὀφθαλμοὶ εἰς σὲ βλέπουσι. Ηάντες μεγαλοψυχοῦμεν,
σοῦ ἡδρχσμένου. E» σοι ἐπὶ πλέον ἡ βοζθεια τοῦ Θεοῦ
ὀχυροῦσά σε, δυναμοῦσά σε, εὐτονοῦσά ct, ἀνδοξιοῦσά
σε. Ὁ τὸν Θοὸν φοδούμενος, μὴ φοδηθῇς ὃ ἐποίησέ
σοι ἄνθρωπος, ἢ χαὶ ποιήσει τυχόν. Πέποιθας ἐπὶ
Κύριον, ὄρος εἴ Σιὼν, οὐ σαλευθήσῃ εἰς τὸν alüwa:
χάτοιχον γὰρ ἔχεις τὸν τῆς ἄνω Ἱερουσαλὴμ τεχνί-
τὴν xal δημιουργόν. Τὰς ἰοδόλους φωνὰς, xal ἀπα-
τηλοθελεῖς, τῶν ὡς ὄφεων ὑποσυρομένων σοι, καὶ

D θελόντων σε τοῦ ξύλου τοῦ ζωτιχοῦ τῆς ἀληθείας ἀπ-

άξαι, φεῦγε, xal ἐνωτίζου ἅπαξ χραταιωθεὶς ἐν τῇ
“ f QN «8 d “-- - e
ἀληθείᾳ, xal διὰ πολλῶν μαρτυριῶν τῆς ἁγίας Γρα-
-. N θεὶς HM 0* ὃ “» χνθ , " c6a.
cns συσφιγχθεὶς, ἔσθ' ὅτε χαὶ ἀνθρώπων εὐσεθῶν,
εἰς παντελῆ ἀχινησίαν" ὅπως τεύξῃ χἀχείνης τῆς
φωνῆς τὸ ἐγχώμιον" Ὁ ποιῶν ταῦτα, οὐ σαλευ-
θήσεται εἰς τὸν αἰῶνα, Ὑγιαίνουσιν οἱ πᾶντες
i
* L] ^
ἀδελφοὶ, ὁ κύριος διάχονος ὁ Πατήρ μου, ὁ γλυχύς
μου ἀδελφὸς, χαὶ νῦν μᾶλλον ἀξίως περιπόθητος, οἱ
Ào: ποὶ προσφίλι»! xal τίμιοἱ μου, καὶ sixva σου, οἷς
σὺν ἐμοὶ πᾶσι, Πάτερ, εὔχου. ΠΙάντες αὐτῶν εὐ
μοὶ πᾶσι, Πάτερ, εὔχου. Πάντες αὐτῶν εὐδρο-

8 Pgal. Lv, 5. 9 Psal. cxxiv, 1 109 Psal.

913

027:
4 *, , -— e. “Ὁ - , *
xai εὐφόρητον πᾶν ὁτιοῦν παθοῦσι. Πάντως xai λυ-
:7 d

πούμεθα, x«! ἀδημονοῦμεν, xal ἀσχάλλομεν, wai
ῥαᾳθυμοῦμεν, xai λογισμῶν πονηρῶν ὀχλήσεις ἔχο-
μὲν * xal υὐδὲ Ὑὰρ ἔστιν ἐχτὸς θλίψεων παρελθεῖν
τῶν τῇδε * ἀλλὰ διὰ τὴν ἐλπίδα xal εὐχήν σου ἰσχύο-
μεν. "Ego δὲ, Πάτερ, εὔχου, ὅτι τὸν Ἡσαΐαν τὸν
ἅγιον ἐχκστηθίζω. Καὶ δήθωσόν μοι εἰ, παρὰ τὸ γρά-
φειν, ἀνχγινώσχειν με θέλεις.

Γ΄, — Τῷ αὐτῷ.

EPISTOLARUM LIB. I.

* ποθητὸν αὐτοῖς μόνον ἢ σὴ ὑγεία ἐν Κυρίῳ, A bus omnibus mecum, Pater, ora. Omnes rectecur-

914

runt : unum illis votum, tua in Domino salus:
leve autem et tolerabile, quidquid est quod patiun-
tur. Omnino et dolemus et tristamur, et angimur,
et animo dejicimur, et pravarum cogitationum flu-
ctibus agitamur : neque enim sine erumnis ex hac
vita egredi licst ; sed spe subnixi, ac precibus tuis
vires sumimus. Tu vero, Pater, bene mihi precare,
in sanotum Isaiam incumbenti et significa mihi,
an legere meduntaxat, non autem et scribere velis.

III — Eidem.

Thessalonicam in exsilium deportatus, itineris sui modum et ordinem exponit, (Baron. an. 796, num. 1.)

Προχεῖταί μοι τὸ δάχρυον πρὸ τοῦ λόγου * xai τὰ p — Profluunt mihi lacryme ante verba : (et viscera

σπλάγχνα δονεῖται ^ xai ἣ χεὶρ ὑποτρέμει τοῦ γρά-
φεῖν * xal ἕλχομαι πανταχόθεν, xai φέρειν τὸ ὀδυ-
νηρὸν οὐχ οἷός τέ εἶμι. Ὦ πῶς ἐνέγχω σου, Πάτερ,
lizxep, τὰ χριστομίμὴτα πάθη ; ὦ πῶς οἴσω σου τὴν
ὑψηλὴν xai ἁγίαν ταπείνωσιν; πῶς ὑπαντήσω σοι
χατὰ λόγον ἀντιγράφειν ; xal mol τράπωμαι, xai
ὅθεν ἴωμα! κατάρχειν τῶν γραμμάτων ; Πρὸς ἐμὲ
οὖν σὺ, ὦ Πάτερ, τοιαῦτα γράφεις ; πρὸς ἐμὲ τὸν
cxtoÀnxa, καὶ βόρδορον, xai ἄσωτον, ὁ Πατὴρ φω-
"ἃς ἀφίησι πρεπούσας τέχνῳ ; Ἱχετιχὸν ἀναλαμὔά-
νεις σχῆμα ὁ ὀφείλων ἱχετεύεσθχι. Κἀγὼ λοιπὸν ὁ τά-
λας τί προσφθέγξωμαι; καὶ πῶς ταπεινωθῶ τῷ δι-
χαίῳ μου Πατρί; ὅμως ἐδεξάμην σου, ὦ Πάτερ, τὴν
ἁγίαν ἐπιστολὴν ἐν χερσὶν ἀναξίαις ὡς θεογράφους
πλάκας. Ἢχούσά σου τῆς ἐγγραμμάτου φωγῆς ὡς
εἴ τις ἀχούσειεν ἀγγέλου φωνῆς ἢ ἀποστόλου * xal
συνέτριψε τὴν χάρδίαν, xai ἐξέδλυσε δάχρυον, xa!
ἄπεχλαύσάμην, καὶ ἐθρήνησα οὐχ ἹΤερεμιτικὸν θρῆ-
νον ἐπὶ παθῶν θεοστυγέσι γεγενημένων - ἴδιον δέ
τινα χαὶ φιλοπάτριον, xal Θεῷ ὄντως χαριστήριον.
Αἰνέσεως γὰρ ἀληθοῦς ἃ ἀπέσταλχας, Πάτερ δί-
xat, ἀπογραφῆς ἄξια, τῆς εἰς Θεὸν ὁλοτελοῦς σου
προθέσεως γνώριμα.

Τοιγαροῦν, ὦ Πάτερ, ἐστήριξας ἡμῶν τὰ φρονή--

ματα * ἐνεύρωσας ἡμῶν τὰς χαρδίας, Ὑπὲρ ἐλαίδα

ἡ ἀνδρία coo ὑπὲρ προσδοχίαν ἡ παῤῥησία σου.
"Alle; τις ἡμῖν Gene, ἢ ὅσπερ ἐγνωρίζου * ὅλος
ἐν Θεῷ ἠλλοιωμένος. Δόξα τῷ σε δυναμώσαντι. Οὐ
χκατέδθαλέ σε φόδος βασ'λείας - οὐχ ἐχαύνωσέ σε
γοητικὴ θωπεία, Οὐχ εἵλου προσκαίρου ἀπολαύειν
ἡδονῆς, προχινδυνεύειν θέλων τῆς ἀληθείας τοῦ Θεοῦ.
Ὁ ποιμὴν ὁ καλὸς, ὁ θεὶς τὴν ψυχὴν ὑπὲρ τῶν προ-
θάτωκ * ὁ xal νῦν δέσμιος διὸ τῆς φρουρᾶς, ὡς Χρι-
στοῦ ᾿Απόστολος, Ὦ τοῦ δωματίου ἐχείνου, ἐν ᾧ φέρῃ
καὶ περιάγῃ ὡς τίμιον καὶ εὔχρηστον σχεῦος τῷ
Δεσπότῃ θεῷ ! Εἴθε οὖν τὸ ἔδαφος ἐχεῖνο περιεπτυ-
ξάμην, οὗ οἱ πόδες τοῦ χυρίου μου xai Πατρὸς βα-
δίζουσιν. Εἴτε τὰς χατὰ σοῦ χλεῖς xai χλεῖθρα προσ-
εχύνησα, ὡς θησαυρὸν εὐσεδείας φυλάττοντα.
Μᾶλλον δὲ ἐδουλόμην τὸ τίμιον ἐχεῖνο ἀσπάσασθαι
στόμα τὸ ὁμολογῆσαν τὸν λόγον τῆς ἀληθείας * τὰς
ὁσίας χεῖρας τὰς ἐπαιρομένας εἰς ἁγίας προσευχὰς
xai εὐπροσδέχτους, Ποῦ ποτέ μου τὸ γλυχὺ ἀπέπτη
πρότωπον ; ποῦ OE ἡ σωτήριος φωνὴ χατεσιγάσθη ;
Ἰδοὺ δὴ ἐγὼ ὀρφανὸς ὁ ἐλεεινὸς χαὶ παντέρημος, οὐχ

quatiuntur, et manus scribendo contremisocit. Tor-
queor undique nec dolorem ferre jam valeo. Et quo
pacto, Pater,o Pater, Christum imitantes cruciatus
tuos perferam ὃ quo pacto excelsam sanctamque
demissionem tuam sustinebo ? quo pacto queam
tibi, prout ratio postulat rescribere? Quo me ver-
tam et unde litteras exordiar ? Ad me igitur, Pater,
tu talia scribis ὃ ad me vermiculum, ccnum, in-
temperantem, Pater congruentes filio voces mittit.
Supplicis cultum induis, cui supplicari par est.
At ego tandem infelix quid eloquar, et quo pacto
justo Patri meo humiliabor? Verumtamen accepi,
Pater,indignis manibus sanctam epistolam,tanquam
tabulas & Deo exaratas. Audivi vocem tuam litteris
consignatam ut si quis angeli vel apostoli vocem
audiat; et cor contrivit el lacrymas expressit.
Planxi et lamentatus sum, non Jeremitica lamen-
tatione, deinimicorum Dei calamitatibus composita ;
sed peculiari, quz? et studium in Patrem testetur,
etvere Deo grates referat. Vere enim laudationis,
Pater juste, sunt que misisti, digna que desori-
bantur, perfectam erga Deum mentem, animumque
tuum demonstrantia.

Quare sensus nostros, Pater confirmasti : corda
nostra corroborasti. Supra spem fortitudo tua,
supro exspectationem libertas tua. Alius quispiam
nobis visus es ab eo quem noveramus: totus in Deo
immutatus. Laus ei qui te confirmavit. Non dejecit
te terror imperatoris. non emollivit te insidietrix
adulatio. Noluisti exigui temporis voluptate frui,

D qui pro Dei veritate periclitari volebas. Bonus pas-

tor, qui pro ovibus animam posuit qui nunc quo-
que vinctus in custodia ut Christis Apostolas. O
cellulam illam in qua versaris atque concluderis
tanquam pretiesum et utile vas Domino Deo. Uti-
nam ad solum illud advolverer, in quo domini et
Patris mei pedes inambulant! Utinam et claves et
clausa exoscularer, qua thesaurum pietatis custo-
diunt ! Quin potius venerandum os illud amplecti
malim, quod veritatis verba confessum est ; et 8a-
cras manus, qua ad sanctas et acceptabiles preces
attolluntur. Et quo tandem mihi dulcis facies avo-
lavit, quo pacto salutaris vos conticuit ? En ego
scilicet orphanue, miserabilis, undique destitutus ;
Patrem meum non habens, luminare meum non

915

S. THEODORI STUDIT/E

916

habens, medicum nutritoremque anime mee ; Α ἔχων τὸν Πατέρα pou, οὐχ ἔχων τὸν φωστῆρά μου,

sine tutore sine defensore adversus invisibiliter
impugnantes me, Factus sum sícut corvus in soli-
tudine et sicut passer solitarius in. tecto !*, oculos
intendens quotidie, huo illuc prospectans et circum-
spiciens, nec usquam optata facies. Sed ne sioqui-
dem dolorem meum pro meritis exaggerarequeam.
Ceterum gratias ago, agoque etiam atque etium,
quod propter Dei legem his dignus habitus sum;
quod tanti Patris filius nuncupor. Fors etiam re-
gnare per te hodie videar. Pater sancte, si modo
preces tus salvum me custodiant. Timeo enim
peccatis meis, et intemperantie mes. Scito autem
me precibus tuis, etsi valde imbellis sum, confir-
matum et erectum : neque ego solum, sed omnes
unum sumus, idem tecum sentientes, unanimes,
ad mortem usque eadem perpeti parati : nec causa
nostra quidquam reformides, Eia, Pater, eia. Eia,
optime gubernator, emulator pietatis, sanctorum
imitator. Magniflce revera dimicasti, viriliter de-
certasti. Inter martyres, sat scio, spiritus tuus lo-
cum habet. Hec igitur ad hunc modum, quamvis
adhuc infra desiderium meum, et infra dignitatem
tuam. Et quoniam distincte narrare me jubes ab
illa die, qua luctuosam separationem sustinuimus,
totum iter nostrum, tum que in eo nobis conti-
gerunt: equidem impar sum ; aggrediar tamen im-
pigre quod jubes. Illo ergo die quo abiisti tu qui-
dem, Pater, ad mortem tua voluntate, miesi et
nos in exsilium sumus obviis, ut res tulit, jumen-
tis subvecti. Et primum quidem tanquam barum
rerum rudes atque inexperti, nonnihil animo con-
saternati sumus. Appulimusenim ad pagos quosdam,
spectaculum facti omni bominum sexui et elati,
ubi tumultu clamoribusque implete nobis aures
fuerunt, cum solverent et subsisterent ad compa-
randa victui necessaria, qui nos ducebant. Post-
. quam vero a8suefacti tandem fuimus, facilius et
lenius ferre cepimus adversa. Omnium porro ma-
xime nos angebat Patris et domini diaconi inflrmi-
tas. Atque hoc modo tristes et exhausti iter con-
fecimus. Mansiones autem heo fuerunt, a Catharis
ad Liviana, indead Leuceas. tum Phyreum : quo in
loco lugubre quiddam et memoratu dignum nobis
accidit. Cum enim ex improviso se obtulissent no-
vem ex primariis fratribus, ovium instar disper-
sarum, circumsederunt nos flentes et corda nostra
eonficientes. Αἱ ductor noster nec alloqui eos sine-
bat. Ita miserum in modum aspectantes mutuo, et
vale dicentes, cum lacrymis tandem divulsi οἱ se-
parati fuimus. Deinde Paulam ducti, invenimus ve-
nerundam sororem tuam cum domino Babba, et
clam venimus in conspectum, totamque noctem
congruo sermone duximus : tum invicem tanquam
morti addictos salutantes, discessimus cum gemitu

!! Psal, ci, 7. 8.

C

D

τὸν ἰατρὸν xal τροφέα τῆς ταπεινῆς μου ψυχῆς "
ἀπροστάτευτος, ἀνεπαμύνευτος πρὸς τοὺς πολε-
μοῦντάς μὲ ἀοράτως * — ᾿Βγενόμην ὧσει κόραξ
ἐν ἐρήμῳ ὡς ᾿ στρουθίον ἐπὶ δώματος, καθ᾽
ἡμέραν ἐποφρθαλμιῶν, ὧδε κχἀχεῖσε βλέπων χαὶ
περιαθρῶν, xai οὐδαμῶς τὸ ποθούμενον πρόσωπον.
Καὶ οὔπω κατ᾽ ἀξίαν δυναίμην ἐχτραγῳδῆσαί μου
τὸ πάθος. Πλὴν εὐχαριστῶ xai ὑπερευχαῤιστῶ, ὅτι
διὰ νόμον Θεοῦ ταῦτα χατηξίωμαι * ὅτι τοιούτου Πα--
τρὸς ἐχρημάτισα τέχνον. Τάχα βασιλεύειν οἵομαι
διὰ σοῦ σήμερον. Πάτερ ἅγιε, simep ἣ εὐχή σου
σῶόν με διαφυλάξοι. Δέδοικα γάρ μου τὴν ἁμαρτίαν
xai τὴν ἀσωτίαν * εἴσῃ δὲ γινώσχων ὅτι
ἁγίαις εὐχαῖς ἐνίσχυμαι xxi ἐνίδρυμαι" xav λίαν
εὐχαταγώνιστός εἶμι * xal οὐ μόνον ἐγὼ, ἀλλὰ χαὶ
οἱ πάντες τὸ ἕν ἐσμεν συμφρονοῦντές σοι σύμψυχοι,
συμπάσχειν αἱῤούμενοι μέχρι θανάτου, Καὶ μηδα-
μῶς ἡμῶν ἕνεχα δεδιὼς ἧς. Εὖγε, ὦ Πάτερ, εὖγε.
Εὖγε, ὦ ἄριστε χυδερνῆτα, ζηλωτὰ τῆς εὐσεθείας,
μιμητὰ τῶν ἁγίων. Μεγαλοπρεπῶς ὄντως ἠγώνισαι.
Νεανιχῶς ὑπερήθλησας * μετὰ μαρτύριον οἶδ᾽
εἴη τὸ πνεῦμά σου. "Ἔχει μὲν οὕτω ταῦτα, εἰ
μήπω τῆς ἐπιθυμίας μου χαὶ τῆς ἀξίας, σου, εἰς
δέον, Ἐπεὶ δὲ χελεύεις ἱστορῆσαί σοι xat' ἔπος, ἀφ᾽
ἧς ἡμέρας ὑπέστημεν ἐχείνην τὴν ὀδυνηρὰν διά-
ζευξιν, τήν τε ὁδοιπορίαν, xal τὰ xav' αὐτὴν ἡμῖν
συμδεθηχότα * οὐχ ἱχανῶ * πλὴν τὸ χελευσθέν μοι
ποιήσω ἀοχνότατα. Kat' αὐτὴν τοιγάρτοι τὴν ἡμέ-
pzv καθ᾽ ἣν ἀπήεις σὺ μὲν, ὦ Πάτερ, τὴν ἐπὶ θάνα-
τον ὁδὸν τῇ προαιρέσει, καὶ ἡμεῖς ἐστειλάμεθα τὴν
ἐξόριστον ὁδοιπορίαν, ἐποχηθέντες ἐφ᾽ οἷς ἔτυχε
ζώοις. Καὶ ὡς ἀπείραστοι xat' ἀρχὰς τοῦ τοιούτου
δράματος, ἣμέν πως ἐν ἀθυμίᾳ. Προσεδάλλομεν γὰρ
xai τισι χώμαις, θεατριζόμενοι ἐπὶ πάσης ὄψεως
xai ἡλιχίας ἀνθρώπων * θορύδοις τε xal xpauvaic
περιηχήθημεν ἀμφότερα τὰ ὦτα " ἔν τε τῷ ἀπαίρειν
χαὶ χαταπαύειν παρὰ τὸ τὰ ἐπιτήδεια συμπορίζε-
σθαι τοὺς ἄγοντας. Ὡς δὲ ἤομεν [unus ἤειμεν] ἐπὶ
πρόσω ἐθισθέντες, ῥᾷον «μᾶλλον ἐφέρομεν τὰ δυσχε-
pn. Τὸ δὲ ἀνιῶν ἡμᾶς πλέον fj ἀσθένεια ἦν τοῦ Ma-
τρὸς τοῦ χυρίου διακόνου. Καὶ οὕτω τὴν ὁδὸν ἀχθό-
μένοι, περιαντλούμενοι διεπεράναμεν. Αὗται δὲ αἱ
χαταμοναί - ἀπὸ τὰ Καθαρὰ εἰς Λιύιανά * ἔπειτα εἷς
Λεύχας * εἶθ᾽ οὕτως εἰς αὸ Φύραιον * ἔνθα xai ὀδυνη-
ρὸν ἡμῖν συνέδη, καὶ ἱστορίας ἄξιον. Ὑπερφανέν-
τες γάρ πως ἐξ ἀπροόπτου ἐννέα τῶν πρωτευόντων
ἀδελφῶν, ὡς πρόδατα διεσπαρμένα, περιέστησαν
ἡμῖν χλαίοντες, χαὶ συνθρύπτοντες ἡμῶν τὴν χαρ-
δίαν. Καὶ ὁ μὲν ἄγων ἡμᾶς οὐδὲ προσλαλῆσαι εἴα "
ἐλεεινὰ δὲ βλέποντες χαὶ βλεπόμενοι, χαὶ ἐπιφθέγ-
patz ἀλλήλοις ἐπειπόντες, τελευταῖον μετὰ δαχρύων
διεχωρίσθημεν. Εἶτα χαταχθέντες ἐν τῇ Παύλᾳ,
εὕρομεν τὴν πολυτίμητόν σου ἀδελφὴν σὺν τῷ χυρίῳ
Σάῤδᾳ (4), χρυπτῶς συνοψισθέντες, καὶ δι᾽ ὅλης νυ-
χτὸς ἐν ταυτῷ μείναντες, λαλήσαντές τε τὰ εἰχότα,

σου ταῖς

Ott
«4
xat

NOTE.
(à) Ti xoplp Zá66a. Sabbas, Studitarum Hegumenus, in concilio Niosmno II una cum Platone

subscriptus legitur

917

EPISTOLARUM LIB. I.

918

xai ἀππασάμενο! ἀλλήλους ὡς ἔπιθανατίους, διέστη- Α et ejulatione. Ac tunc videre erat convulsa pectora

μὲν στένοντες xai ποτνιώμενοι. "Hv ἰδεῖν ἐχεῖ σπα-
ρασπσόμενα σπλάγχνα xxi σφταδάζοντα, θεοπρεπῶς
νικωμένης τῆς φύσεως. 'Ex τῶνδε χατεπαύσαμεν
ἐν τῷ Λουπαδίῳ, φιλοφρόνως συμπαθηθέντες παρὰ
τοὺ ξενοδοχοῦντος, χρησάμενοί τε χαὶ λουτρῷ διὰ
τοὺς μώλωπας * γεγόνασι γὰρ xai τινων δυσίατοι,
ἀπὸ τῆς ὁδοιπορίας. Καὶ χατήχθημεν εἰς Τίλιν.
Ἔκεϊ τοίνυν χαταλαδὼν ἡμᾶς ὃ τε 'A06a; Ζαχαρίας
μετὰ τοῦ Πιονίου, éx θερμῆς προθέσεως χλαίοντες,
xai μεθ’ ἡμῶν αἱρούμενοι πορεύεσθαι, χἂν οὐχ
εἰάθησαν, ᾿Απὸ τοῦδε εἰς ᾿Αλχέριζαν * ἐκ τῶνδε slq
᾿Αναγεγραμμένους, ἐπειτα εἷς Ilepmepivav " χἀχεῖθεν
εἰς τὸ Πάριον * χοινωνοῦντες παρὰ τῶν ἐπισκόπων,
πλὴν xa! μετὰ ταπεινώσεως ὑπομιωανέσχοντες ὁμ-
νύοντας. Εἶτα εἰς Ὁχρὸν, ἐχεῖθεν sl; Λάμψαχον *
ἐν 7j εὑρόντες Ἡραχλειώτας, προσανεπαυσάμεθα
τριήμερον, πλεῖν οὐ δυνάμενοι. Εἶτα ἐξορμίσαντες
χατεπλεύσαμεν ἐν τῇ ᾿Αὐύδῳ - ὑπὸ τοῦ ἐχεῖσε do-
χοντος εὐτεοῶς κχατελεηθέντες *. xal ἐπιμείναντες
ἕως τοῦ σαδύάτου ὀχταίμερον, ἀπεπλεύσαμεν εἰς
“λεοῦντας. Ἑύδομχτιαῖόν τε χρόνον ἐπι
διὰ τὸ ἀπλοον, δεξιοῦ ἀνέμου τ κύσαντος redes.
, i

et fatiscentia, cum decenter victa cederet natura.
Ex hoc loco digressi substitimus in Lupadio, ubi
peramanter ab hospite habiti fuimus, balneoque
usi propter vibices: nonnullis enim pene insana-
biles evaserunt ex itineris agitatione. Et divertimus
Tilim. Illic ergo assecutes nos abbas Zacharias cum
Pionio, pre animi ardore nobiecum venire cupie-
bant: sed permissum id eis non fuit. Inde Alceri-
sam, tum ad Anagegrammenos, deinde Perperi-
nam, atque illinc Parium, cum episcopis communi-
cantes, et de jurejurando modesle admonentes.
Post Hec Horcum, inde Lampsacum, ubi Hera-
cleotas nacti, triduo hesimus navigare non valen-
tes. Deinde solventes appulimus Abydum, a pre-

B aide humaniter excepti. Cumque ibi usque ad Sabba-

tum octo dierum spatio mansissemus, vela fecimus
δὰ Eleuntes, ubi heddomadem commorati, quod
navigari non possel, secundo vento flante perveni-
mus in Lemnum novem horarum velificatione.
Orationem hic moratur pietas episcopi qui me, si
quis alius, benigne suscepit, consolatus est, et via-
tico instruxit.

μεν ἐν τῇ Λήμνῳ ἐν ἐνναωρίῳ. "Iovnol μου τὸν λόγον ἐνταῦθα dj τοῦ ἐπισχύπου τῶν τῇδε εὐσέῤειχ. Ὃς οὐχ εἴ
τις γὰρ ἄλλος xai ἐδεξιώσατο, καὶ παρηγόρησε, καὶ ἐφωδίασεν.

'Ex τῶν τῇδε τοίνυν ἀποπλεύσαντες ἐν φόδῳ, διὰ
τὸ παραχείμενον ἔθνος, ἀντεπεράσαμεν βοῤῥοφόρου
xai ῥοιζήδοντος ἐν δωδεχαωρίῳ ἑχατὸν πεντήχοντα
μιλίων ὃν τὸ πέλαγος, ὁρμίσαντες ἐν τῷ Κανάστρῳ
ἐν τοῖς Θεσσχλονίχης ὁρίοις * ἔπειτα εἴς Παλλήνην
τὰ πρόσγεια τοῦ κόλπου * εἶτα εἰς τὸ ἔμδολον. 'Ex
τῶν ἔνθεν ζώοις πάλιν ἐπιδεδηκότες Σαδδάτῳ ἡμέ-
03 ἑορτῆς τοῦ Εὐαγγελισμοῦ (5), ὥρᾳ τρίτῃ εἰσ-
ἔχθημεν ἐν τῇ πόλει, Καὶ οἵα f, εἴσοδος 1 Οὐδὲ γὰρ
τοῦτο παρελθεῖν ἀναγχαῖον. Προπεμφθεὶς τοίνυν
παρὰ τοῦ ὑπάρχου τῶν ἐξόχων, εἴς μετὰ στρατιώ-
τῶν, προσέμενεν ἐν τῇ ἀνατολιχῇ πόρτῃ, xai ἐπι-
στᾶσιν ὑπήντησαν ὄρθιοι διὰ σιγῆς. Καὶ μετὰ τὸ
εἰσελθεῖν χλείσαντες τὰς πύλας, ἦγον διὰ τῇς ἀγο-
ρᾶς, προπομπεύοντες ἐπὶ τῆς ὄψεως τῶν aig τοῦτο
συνδεδραμηκότων * καὶ ἀπαγαγόντες εἰσήγαγον προς
τὸν ἄρχοντα. Καὶ εὖγε τῷ ἀνδρί * εὐμενὲς γὰρ πρόσ-
ωπον δείξας, τὸ πεσεῖν χρηστὰ ἐφθέγξατο
ἡμῖν. Παρέπεμψε τε πρὸς τὸν ἀρχιεπίσχοπον, πρῶ-
τον προσευξαμένους tv τῇ ἁγία Σοφίᾳ. Καὶ ἐν τῷ
εὐχτηρίῳ τῷ παρ᾽ αὐτοῦ ποιήσας εὐχὴν, ὁ ἁγιώτα-
τος ἐδέξατο xai χατησπάσατο ἡμᾶς, ὁμιλήσας ἡμῖν
τὰ δέοντα, καὶ παρ᾽ αὐτὰ χρατήσας͵ χαὶ ἀναπαύσας
διὰ τε λουτροῦ xai βρωμάτων. Τῇ Otótépg πρωΐθεν
ἦραν ἡμᾶς, xai δι᾽ αἰτήσεως ποιήσαντες εὔξασθαι
εἰς τὸν ἅγιον Δημήτριον, διεχώρισαν πάντας ἀπ᾽
ἀλλήλων, προπεποιηχότας εὐχὴν, xai ἀσπασαμένους
ἀλλήλους. Τοὺς δύο δὲ ἡμᾶς ἀδελφοὺς ἀναγαγόντες
ἐπὶ τὸν ἐν ᾧ εἶμι νυνὶ τόπον, διέζευξαν δαχρυρῶς
χαταφιλήσαντας ἀλλήλους, ὡς xai τινας τῶν θεω-

μετὰ

Inde ergo soluta navi, non sine metu, pro-
pler finiimam gentem, in adversam oram, va-
lido spirante borea, transmisimus, centum quin-
quaginta millium pelagus duodecim horis emensi :
appulimusque Canastrum in finibus Thessalonice,
deinde Pallenam sinui contiguam : tum ad portum,
ex quo in animalibus iterum sedentes, urbem in-
gressi sumus Sabbato, die festo Annuntiationis,
hora tertia. Qualis vero ingressus ! neque hoc pre-
terire fas est. Premissus a prefecto unus ex pri-
moribus cum militam manu, ad Orientalem por-
tam exspectabat. Et appropinquantibus nobis, occur-
rerunt recta acie, silentio: et clausis post in-
gressum nostrum portis, per forum nos duxerunt
celebri pompa, in oculis eorum qui &d spectaculum
accurrerant, perduxeruntque ad presidem. O pre-
clarum virum ! placidurh enim nobis vultum exhi-
bens, cum prostratus salutasset, mili nos sermone
affatus est, misitque ad archiepiscopum precibus
ante fusis in sancte Sophie. Ubi ergo in oratorio
suo precatus est sanctissimus, excepit nos, et opi-
pare tractavit, consentaneis verbis alloquens, tum
balneo cibisque reficiens ac restituens. Postridie
mane abducti sumus, et per speciom quasi ad saacti
Demetrii precum causa duceremur, separaverant
nos omnes, orantes mutuo et vale dicentes. Nos
vero fratres duos, cum in hunc in quo nunc dego
locum perduxissent, sejunxerunt, flobiliter atuple-
colentes mutuo, adeo ut spectantium nonnulli mi-
Bericordia commoverentur. Sic 86 habentres noslra;

NOTAE.

(5) Ἡμέρᾳ ἑορτῆς τοῦ Εὐαγγελισμοῦ. Dies fe-

stus Annuntiationis; sive 25 Martii, Sabbatum fuit

an. 797, proinde anno illo data videtur heo epi-
Btola ; licet Baronius referat ad annum 796.

919

S. THEODORI STUDIT.£

920

Pater, et ego hio vitam nunc ago luetuosam et la- À μένων ταραχθῆναι τῇ συμπαθείᾳφ, Οὕτως τὰ καθ᾽

mentabilem. Ceterum eulogias sanotee manus tue,
velut sancte Trinitatis vim obtinentes, suscepimus,
easque amuleti loco habemus, et oculis nostris velut
dexteram tuam exosculantes admovemus. Rursum
lacryma, rursum viscera convolvuntur. Orationem
enim claudere est animus. O Pater, cur me dese-
ruisti ? At non deseruisti. Quomodo ἃ me procul
abscessisti ἢ At in me habitas. Ubinam te iterum
visurus sum ? quomodo te cernam ? ubi suavissi-
mam et salutarem tuam vocem exaudiam? ecquando
mense tuse accumbam ἢ ubi congressu tuo fruarf
aut ubi tandem te audiente legam ? aut te presente
canam ? aut castigabor? aut reprehendar? aut ad-
monebor? amplectens assidue id quod tibi placue-
rit, convictum, escam, potum, colloquium, statum,
sessum, recubitum. Quid est quod mihi accidit ?
Testes appello mortales, appello et coelestes pote-
&tates patronas mihi, quod te lex Dei a me sepa-
rarit, mandatum unum s&ternum. Audiat terra uni-
ver8a. Propterea gaudeo, et laudationis vocem Deo
reddo. Abundantius omnia recipio. Exsulto, non
amplius orbabor, non tristabor, nec indecorum
quidquam eloquar. Suscipe autem et superiora, Pa-
ter, ut sincera et pia: tui enim amoris sunt sym-
bola. Itaque plangam etiamnum, sed planctu grato
et accepto. Tu vero, ter beate Pater, gaude et la-
tare. Bravia tibi contexta sunt : requietis locus pa-
ratus est : zelus tuus patrum tuorum zelum refert :
custodia tua veritatem proclatnat. Vinctusest justus,
velut intractabilis. Qui pietatem colunt, gratias
agunt: qui pari zelo tenentur, fervenliores sunt,
pulcherrimum exordium contemplantes. Qui per-
sequuntur, sermones foris nectunt et maledicunt ;
quidam presertim monachi. Intus vero cogita-
tionibus diverberantur, et acerbum accusatorem
habent suam ipsorum conscientiam. Quin etiam
admirantur. Norunt quippe, ut magnus Gregorius
ait, viri fortis virtutem admirari etiam hostes ; cum,
ira cessante, suo res momento estimatur. Te lau-
dant angeli, beatum predicant homines, Chrietus
excepit, regni celorum tibi januas aperuit in sz-
cula. Amen. |

IV. — Nicephoro preposito.

B

D

ἡμᾶς ἔχει, ὦ Πάτερ. Καὶ νῦν εἶμι ἐγὼ ὁ ταπεινὸς
ἐνταῦθα βίον ἕλχων ὀδυνηρὸν καὶ πολυστένακτον.
Τὰς δὲ ix τῆς ἁγίας xou χειρὸς εὐλογίας ἐδεξάμετα,
ὡς δύναμιν ἐχούσας (6) τῆς ἁγίάς Τριάδος * xai ἔχο-
μὲν αὐτὰς ὡς φυλαχτήριον, χαὶ περιτίθεμεν αὐτὰς
ἐν ὀφθαλμοῖς ἡμῶν, ὡς τὴν δεξιάν σου χαταφιλοῦν-
τες. λιν δάχρυα, πάλιν στρέφονταί poo τὰ ἐντός,
Καταπαῦσαι γὰρ θέλω τὸν λόγον. Ὦ Πάτερ, τί με
ἐγχατέλιπες ; "AAA! οὐχ ἐγκατέλιπες. Πῶς δέ μου
ἀπεμάχρυνας ; ᾿Αλλ᾽ ἐν ἐμοὶ εἴ. Ποῦ δέ σε ἔτι μέλλω
ὁρᾷν; πῶς σε ὄψομαι ; ποῦ σου ἀχούσω τῆς ἡδίστης
καὶ σωτηρίου φωνῆς ; Ὅπότε σου γένωμαι ὁμοτρά-
πεζος : Ποῦ σου συνουσίας ἀπολαύσω : ἢ πώποτε ἐν
ὠσί σου ἀνάγνώσομαι ; ἢ πρὸ προσώπου σου ᾷσω ; ἢ
σωφρονισθῶ ; ἢ ἐπιτιμηθῶ ; ἢ ἐπιμνησθῶ; ἕξιν
ποιῶν ἃ φίλον σοι, ἐστίασιν, βρῶσιν, ποτὸν, ὁμιλίαν,
στάσιν, χαθέδραν, ἀνάχλισιν. Τί μοι συμδέδηχε;
Καλῶ τοὺς ἀνθρώπους μάρτυρας, χαλῶ xal τὰς οὐ-
ρανίους δυνάμεις συνηγόρους μοι * ὅτι νόμος σε Θεοῦ
ἐχώρισεν ἀπ᾿ ἐμοῦ * ἐντολὴ μία αἰώνιος. ᾿Αχουσάτω
4 ὑπ᾽ οὐρανόν, Διὰ τοῦτο χαίρω, xai φωνὴν ἀρίημ'
αἰνέσεως Θεῷ. ᾿Απέχω πάντα ὑπὲρ ἐχ περισσοῦ.
᾿Αγάλλομαι, οὐχ ὀρφανισθήσομα! ἔτ', οὐχ ὀδυνν θ -
σομα!, οὐδ᾽ ἀγενές τι φθέγξομαι. Δέξαιο δὲ xal τὰ
ἀνώτερα, ΠΙάτερ, ὡς εὐαγῆ τοῦ πόθου σου v2
σύμδολα. Πλὴν ὅτι xxi ἔτι χλαύσομαι, ἀλλ᾽ εὐχπό-
δεχτα. Σὺ δὲ, ὦ Πάτερ τρισμαχάριε, χαΐρε xai εὖ-
φραίνου. Τὰ βραύεϊά σοι ἐπλάχησαν, ὁ τῆς ἀναπαύ-
σεως τόπος ἡτοίμασται. Ὁ ζῆλός σου κατὰ τοὺς πα-
τέρας σου * fj φρουρὰ βοᾷ τὴν ἀλήθειαν. ᾿Βοέθη ὁ δί-
χαϊος, ὡς δύσχρηστος * oi ἐν εὐσεύείψ εὐχάριστο',
οἱ ὁμόζηλοι, θερμότεροι, κάλλιστον προοίμιον θεα-
σάμενοι. Οἱ διώχοντες λόγους ἔξωθεν πλέχουσι χαὶ
καχίζουσ', zai μάλιστα οἵτινες τῶν μοναχῶν. Ετω-
θεν δὲ ταῖς ἐννοίαις ὑπωπιάζονται, xal πιχρὸν χατ-
ἤγορον τὴν ἰδίαν συνείδησιν ἔχουσιν. ᾿Επεὶ zal θαυ-
μάζουσιν. Ἴσασι γὰρ ἄγασθαι, ὡς ὁ μέγας Γρν,γό-
ριος, ἀγδρὸς ἀρετὴν xai πολέμιοι * ὅταν τοῦ θυμοῦ
λήξαντος ἐφ᾽ ἑαυτὴν ἦ πρᾶξις δοχιμάζηται. "ΛΎγε-
λο: ὑμνοῦσί σε, ἄνθρωποι μαχαρίζουσι " Χριστὸς
ἀπεδέξατο * τὰς πύλας σοι ἀνέῳγε τῆς βασιλείας τῶν
οὐρανῶν εἰς τοὺς αἰῶνας. ᾿Αμήν.
Δ΄. --- Νιχηφόρῳ (7) ἡγουμένῳ (8).

Quam grave eit scelus imperatoris qui, uxore legitima ejecta, aliam assumpserit. (Baron. ann. 795, n. 63.)

Reddito nobis per dominum diaconum responso,
germane ac desideratissime mi consobrine, animus
erat illico ad te scribere. Sed quia hybernum tem-
pus erat, mutatumque consilium retrahebat, satius
duxi non cito verba fundere. Postquam vero ad in-

Τῆς ἀποχρίσεως δοδείσης ἡμῖν παρὰ τοῦ χυρίου
διαχόνου, γνήσιε xal πολυπόθητέ μου ἄνεψιξ, εὐθὺς
ἠδουλήθημεν ἐπιστεῖλαί σοι. Ἐπεὶ δὲ ἦν χαιρὸς χει-
μέριος (9), καὶ ἡ παλιμδουλία συστέλλουσα, ἀγαθὸν
ἡγησάμεθα μὴ ταχὺ δοῦναι λόγον. 'Hv(xa δὲ μετὰ

NOTAE.

(6) Ὡς δύναμιν ἐχούσας. Sanctus Paulinus epist.
45. « Panem unum sanctitati (tue unitatis gratia
misimus, in quo etiam Trinitatis soliditas contine-
tur. Hunc panem eulogiam esse tu facies digna-
tione sumendi. » Videsis Rosweydi notas in Pau-
linum.

(7) Νικηφόρῳ. « Consobrinus Theodori Nice-
phorus ct alii affines, quod ex matrimonioImp. cum
Theodote ipsoruui propinqua, jatu Augusta creata,
corradere magnum sperarent emolumentum, in

Theodorum ista nihili facientem, sed adversantem,
commovebantur. (Baron. 795, n. 64.)

(8) ἩἩγουμένῳ. Sic appellabantur prefecti mo-
nasteriorum, interdum etiam et presides alii, velut
in Justiniam. Nov. vir, cap. 5.

(9) Καιρὸς χειμέριος. Constantinus Porphyro-
genitus anno imperii 5, mense Januario. indictione

. Mariam conjugem repudiavit, et in monasterium
detrusit. Mense deinde Augusto Theodoten cubicu-
lariam coronavit Augustam, et illegitimo sibi co-

921

EPISTOLARUM LIB. I.

922

τῆς ἐπερωτήσεως xal τὰ γράμματα ἀπήτουν, αὐτὸ A terrogationem, eliam littere idipsum flagitantes

τοῦτο τί δεῖ ἔτι διαχρίνεσθαι, xal μὴ τὸ παριστάμε-
νον ἐξειπεῖν ; Πρῶτον δὲ ἐχεῖνο ἐρῶ, xal με δέξα!ο,
τιμιώτατε, ὅτι, ὡς zal αὐτὸς olóac, πολλῆς χαχίας
ὑπόδειγμα τὸν ἑἐχυτοῦ βίον παρεστησάμην τοῖς πολ-
λοῖς. Καὶ οὐχ ἔστι σχεδὸν εἰπεῖν σφάλμα, οὗ μὴ καὶ
αὐτὸς ἐγὼ μετέσχον, καὶ ἄλλοις προσπαρέδωχα, 'AXAA'
ἐπειδὴ μανθάνω τὴν φιλανθρωπίαν τοῦ Θεοῦ, χαὶ
τὸν εἷς πυθμένα χαχίας κατενεχθέντα ἀναῤῥύε-
σθαι, χαὶ ὀρέγειν χεῖρα πρὸς μετάνοιαν " ἔφυγον
τὴν ἀπόγνωσιν, καὶ ἔδοξα μιχρόν τι ὑποστηρίζειν
ἐμαυτὸν πρὸς τὸ εὐθές.

Διὰ τοῦτο, ὡς ὁ τῶν ἀφανῶν γνώστης Θεὸς ἐπίστα.-
tat, ἀπεσχοίνισα ἐμαυτὸν xal τῆς συνδιατριδῆς τῶν
συγγενῶν μου, χαὶ τοῦ ἐθισμοῦ τῶν χατὰ σάρχα
φίλων μου, xai εἴ τινος δὴ οὖν ἄλλου, μόνης τῆς
δυνάμεως τοῦ Θεοῦ ἐπιδοηθούσης τῇ ἀσθενείᾳ μου
περὶ πάντα, Καὶ νῦν ὃ ἐπεζήτησας παρ᾽ ἐμοῦ τοῦ
ἀμαθοῦς μαθεῖν, οὕτως ἔχει, ὡς εἴρηχέ σοι ὁ χύριος
διάχονος. Τοῦτο δὲ οὐχ ἀχρίτως, ἢ ἀπεφθεγξάμεθα,
ἢ xal ὑπέσχομεν, ἀλλ᾽ ἐν Ἐρευνήσει xai συζητήσε:
τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς βεδαιωθέντες καὶ χρατυν-
θέντες, xal μὴν ἀλλὰ xai BU ἐρωτήσεως τῶν ὀφει--
λόντων. Καί γε ἣ ἀλήθεια οὕτως ἔχει, τοῦ θείου νό--
poo ἐμφανῶς ἀπαγορεύοντος, οὐ διὰ τοῦ θείου Παύ-
λου μόνον, ἀλλὰ καὶ BV ἄλλων θεολόγων Πατέρων,
αὐτὸ τοῦτο διευχρινούντων xal ἀπολευχαινόντων,
xai συναποφαινομένων τῇ ἀποστολιχῇ ἐγχελεύ-
σει, Καὶ πῶς λοιπὸν ἀλόγως ἀδιαφορήσω ; xal μὴ
μᾶλλον διασταλθῶ, χαὶ ὑπεξαγάγω ἑαυτὸν ἀπὸ τῶν
βλαπτόντων τὴν ἐλεεινήν μου ψυχήν ; xal οἷος Hv

, ^^ ^ -
χίνδυνος παρῇ, τοῦ τῶν Πατέρων κορυφαιοτάτου ἢ

βοῶντος xai λέγοντος, ὅτι "Edv τι παρ᾽ ἐντολήν ἐστιν,
ἢ τὴν ἐντολὴν παραύλάπτῃ, οὐδαμῶς ἀνέχεσθαι
χρή * χἂν ζωῆς ἐπαγγελίαν ἔχῃ, κἂν θανάτου ἀπει-
λήν; ᾿Εῶ λέγειν ὅσαι παρυφίστανται xai. ἄλλαι χρή-
σεις, μὴ ἐῶσαι ἡμᾶς ἐξυπάγεσθαι χἂν τὸ σμικρό-

τατον γοῦν ἔξω τῆς ἐντολῆς * ἄλλως τε καὶ πάλιν..

παραγγελίαν ἔχοντας τοῦ μεγάλου Βασιλείδυ, ᾿ ὅτι
δεῖ πάντα ἀπαραλείπτως φυλάττειν τὰ διὰ τοῦ Εὖ-
αγγελίου xai τῶν ἀποστόλων ὑπὸ τοῦ Κυρίου πα-
ραδεδομένα. Ταῦτα ὡς Πατρὶ xai φιλουμένῳ τεθάῤ--
ῥηχα φανερῶσαί σοι * ἐπεὶ xai ἡμεῖς, ὡς μάρτυς ὁ
καρδιογνώστης Θεὸς, οὔτε χηρύσσομεν (οὔτε γάρ
ἔσμεν προύχοντες), οὔτε ἀπεχθανόμεθα * ἀλλὰ xai
τὸν αὐτοχράτορα χαὶ (10) εὐσεδέστατον βασιλέα
ἐγχαρδιωμένον ἔχομεν τῇ ἀγάπῃ, καὶ ἅπαντας τοὺς
συγγενεῖς μου, φιλοΐδιος ὑπάρχων, ὡς ὑμεῖς γινώ-
σχετε, καὶ μνημονεύομεν αὐτοῦ xal ἐν τῇ θείᾳ λει-
τουργίᾳ, xai ἐπευχόμεθα ἰδίᾳ τε xal δημοσίᾳ. Καὶ
τῆς ᾿Εχχλησίας χοινωνιχοί ἐσμεν. Καὶ μὴ εἴη ἡμῖν
ποτε διασχισθῆναι ἀπ᾽ αὐτῆς. Συγχωρήσατέ μοι τῷ
μόνῳ ἁμαρτωλῷ * εἱλόμην θρηνῆσαι τὰς ἁμαρτίας

12 Moral. Regula xii, cap. 3.

accesserunt, quid amplius deliberare opus est, ac
non potius quod res est profiteri? Primum autem
illud dicam, (et sustine me, reverendissime) me, ut
ipse nosti, singularis nequitie exemplum in vita
mea multis exstitisse ; nec ullum fere vitii genus
esse, quod non et ipse attigerim, et in alios deri-
varim. Verumtamen sciens benignitatem Dei, etiam
illum qui in imo vitiorum fundo demersus sit, eri-
pere, manumque ad penitentiam porrigere ; despe-
rationem declinavi, meque ipsum ad recti studium
paululum confirmare visus sum.

Propterea, ut occultorum cognitor scit Deus,
subduxi me ἃ contubernio propinquorum meorum,
et a consuetudine amicorum meorum secundum
carneni, aliorumque quorumlibet, sola Dei potentia
imbecillitati mee in omnibus opitulante. Quod
ergo a me indocto discere voluisti, sio penitus ha-
bet, ut dictum est a domino diacono. Neque id nos
temere aut affirmavimus, aut locuti sumus : sedin-
vestigandie et perscrutandis sacris Litteris confir-
mati οἱ corsoborati,iisque etiam interrogatis quos
conveniebat. Et profecto veritas sic habet, lege di-
vina manifeste vetante, non modo per beatum
Paulum, sed per alios etiam theologos Patres, qui
hoc ipsum discutiunt ac declarant, et cum apo-
stolico mandato consentiunt. Et quorsum ego am-
plius dissimulabo inconsulte, ac non potius retra-
ham me ipsum, et subducam ab iis qui infelicem
animam meam opprimunt ἢ Quantum porroestperi-
culum, cum Patrum summus vociferetur, et dicat :
Si quid flt preter mandatum, aut mandatoofficiens,
nequaquam ferendum est, quamvis promissionem
vite, quamvis mortis minas habeat? Mitto dicere
quam multe alie sint sententie, que nos vel mi-
nimum a mandato discedere prohibent, cum magni
iterum Basilii edictum habeamus : quod omnia .
prorsus per Evangelium et apostolos a Domino Ἢ
tradita, servanda sint !*. Hec ego tibi ut;Patri ef
amico patefacere non dubitavi, quandoquidem nos
(ut testis est cordium inspector Deus) neque pree-
dicamus; non enim preeminentes sumus; neque
odia profitemur, sed et imperatorem ipsum plissi-
mumque regem charitate gerimus in peotore, om-
unesque sanguine mihi conjunctos, oum necessa-
riorum studiosus sim, ut ipsi nostis ; et mentionem

D ejus facimus etiam in divina liturgia, et pro illo

precamur privatim ac publice, et Ecclesie commu-
nionis participes sumus : absitque ut ab ea un-
quam separemur. Ignoscite mihi soli peccatori.
Deligihunc mihi angulum, ut defleam, pecoata mea,
et ne miscear cum mundo. Quodnam hoc crimen
est ? Concede hoc mihi, dilectissime consobrine,

NOTE.

pulavit matrimonio. Mense demum Sepieimbri,
indictione 4, feria hebdomadis quarta, nuptie in
S. Maman'!istemplo celebrate sunt. (THEoPB.)

(10) Βὐσεδέστατον βασιλέα. Scripta est hec
epistola paulo ante primumexsilium, cum nondum
se imperatoris communione sejunxisset.

923

S. THEODORI STUDITJ.E

924

potes enim, sat scio, ut quietus hic agam, ab om- A μου ἐν τῇ γωνίᾳ ταύτῃ, xai μὴ συμφύρεσθαι τοῖς

nibus, quod licet, segregatus : et acri solertia
tua obliqua dirige, et aspera complana, pacisque
nostre conciliator esto, et quietis adjutor, ut si
quid hinc nobis commodi exstet, juste atque ex
ratione dispensetur.

ἐν κόσμῳ. Τί τοῦτό ἔγχλημα ; χάρισαί μοι τοῦτο,
ποθεινότατε ἀἄνεψιξ ^ οἷὸα γὰρ ὅτι xal δύνῃ“ xai
ἠρεμεῖν ἐνταῦθα, χαὶ ἀποδιίστασθαι παντὸς τυχὸν
ἀνθρώπου * xal τῇ ἐμμελεῖ ἀγχινοίᾳ σου τὰ σχολιὰ
ποίησον λεῖα * xal τὰ τραχυνοντα χκαθομάλισον, Καὶ

γενοῦ τοῦ εἰρηνιχοῦ ἡμῶν βραδευτὴς, καὶ τῆς ἡσυχίας συνασπιστής ^ ἵνα εἴ xal. τι ἡμῖν ἐστιν ἐν τούτῳ

χρήσιμον, διαϊτήσῃ δικαίως χαὶ κατὰ λόγον.
V. — Stephano a secretis.

E. — Στεφάνῳ ἀσηχρῆτις.

Sacros etiam antistites, cum peccant, rite ab aliis, licet gradu inferioribus admoueri. (Baron. an. 995, n. 61.)

Hesterno die cum gloriosa presentia tua fruere-
mur, post alia quadam colloquia, quorum causa
huc veneras, devenimus tandem ad Scripturae que-
stiones, et in ambigua herentes disputatione, re
infecta, digressi sumus. Et nos quidem, domine,

rudes et ignari, sapientiztue minime pares sumus. B

Ne tamen eorum quce dici debent silentio nobis
judicium accersamus ; etenim, Arguendo, ait, argues
proximum (uum, ei non habebis super illo pecca-
tum 13, maxime cum sapientem arguentes magis
diligamur : necessarium duximus congruentia tibi
commemorare. Tu, domine mi, ut compendio di-
cam, interrogationes multas responsionesque pre-
cidens, haec dixisti : Non debere antistitem qui
gregi presit, extra fidei causam, si quid in aliis
Domini mandatis vel imprudens, vel sua sponte
faciat quod vetitum sit, ab ullo admoneri : nobis
contra affirmantibus, omnino debere, sed ab iis
qui inter alios scientia et prudentia eminent. Un-
denam vero dicti hujus absurditatem tibi non osten-

. ἀγαπηθησόμεθχ, ἀνχγχαῖον ᾧήθημεν

Ἐν τῇ χθὲς ἡμέρῳ, ἐπειδὴ τῆς εὐχλεοῦς σου map-
ουσίας ἐν μεθέξει γεγόναμεν, μετά τινας ἄλλας
ὁμιλίας, δι’ ἃς καὶ ὁ τρόπος τῆς ἐνταῦθά σου ἀφίξεως,
εἰς λόγον πως ἔληλύθχμεν Γραφιχῶν ζητημάτων *
καὶ ἐν ἀμφιδολίᾳ πολλῇ συσχεθέντες, ἀπιθάνως πρὸς
ταῦτα διέστημεν ἀπ᾿ ἀλλήλων * xai ἡμεῖς μὲν, ὦ
δέσποτα, ἰδιωτίζοντες, οὐ πάντως χατὰ τὴν παροῦ-
σάν σου σοφίαν ὑπαντήσομεν. Ἵνα δὲ μὴ τῇ ἐφησυ-
χάσει τῶν ὀφειλομένων λαληθῆναι χρῖμα ἑξαυτοῖς
ἀπενέγκοιμεν (Ἐλεγμῷ γὰρ, φησὶν, ἐλέγξεις τὸν
πλησίον σου, xal οὐ λήψῃ 9v αὐτὸν ἁμαρ-
tÍav!, ἄλλως τε ὅτι xal σοφὸν ἐλέγχοντες μᾶλλον
προσφωνῆσαί
σοι τὰ ἐπιδάλλοντα. Ὁ χύριός μου, ἵνα συντόμως
ἐρῶ, τὰς πολλὰς πεύσεις καὶ ἀντιῤῥήσεις ἐπισυ-
στέλλων, ἔφησθα, ὡς οὐ χρὴ τὸν προεστῶτα ποιμεν-
άρχην, ἄτερ πίστεως, ἐπὶ ταῖς ἄλλαις ἐντολαῖς τοῦ
Κυρίου, χατὰ ἄγνοιαν Tj ἐθελοντὶ πράττοντά τι τῶν
ἀπηγορευμένων, πρός τινος ὑπομιμνήσχεσθαι, ἡμῶν
λεγόντων, ὅτι καὶ μάλα * ἀλλ᾽ ὑπὸ τῶν προεχόντων

demus? Primum quidem ex Veteri Testamento. Q ἐν γνώσει καὶ συνέσει παρὰ τοὺς ἄλλους. Καὶ πρὸς

Quid enim de Daniele censes? Àn seniores, quam-
vis ea nondum setate quae legitimam loquendi liber-
tatem daret, in. divine Susanne condemnatione
prevaricantes, non solum admonens, verum etiam
condemnans, laudatus est, an non !*? Deinde non
enimadvertis Joab in populi enumeratione, cuin in
Dei tentationem res vergeret, supplicantem, obte-
stantem, persuadere divino Davidi conantem, né
id faciat 152 nota enim tibi est historia. Me vero
movet et Jethro magnum Mosen admonens, et ex-
hortans non sic regere populum, hominemque ru-
dimentis quodammodo instituens, traducensque ad
consilium suum. Et quisnam ipse? Alienigena, etsi
socer. Cui loquens ? Ei qui omnia ex divina reve-
latione agebat !. Atque hac quidem paucis, ne
longiores simus. Transeundum est ad Novum. Re-
vereamur, si placet, gloriosissime, clarissimi orbis
terre preconis edictum : St postremo revelatum fue-
rit, primus sileat * . Non, sicut objicit caritas tua,
de fide sola. Et, quod me propemodum fugiebat,
magnus praeco veritatis Joannes Herodem repre-
hendit 48, Quzeso, responde mihi. Sed explodar, ut
video et deridebor, quod eequiparem me propheta.
Absit ; non ita eat, optimo. Hc vero, inquit, scri-
pla sunt. ad. correctionem nostram 1**.. Et. iterum

τοῦτο ὁπόθεν xai οὐ παραστησόμεθά σοι τὸ τοῦ
λόγου ἄτοπον ; Πρῶτον μὲν ἀπὸ τῆς Παλαιᾶς Διαθή-
χης. Τί γάρ σοι δοχεῖ τὸ τοῦ Δανιήλ ; ἄρα τοὺς πρε-
cOutípoue, χαίπερ ὧν οὐ τοῦ ἐννόμου καιροῦ τῆς εἰς
τὸ λέγειν καὶ παῤῥησιάζεσθαι ἡλιχίας, παρανομοῦν-
τας πρὸς τὴν τῆς θείας Σωσάννης καταδίχην, ἐπ-
ηνέθη͵ οὐ μόνον ὑπομιμνήσχων, ἀλλὰ xal χαταχρίνων *
val ἢ o0; Εἶτα οὐ δέχῃ τὸν ᾿Ιωὰδ ἐν τῇ ἀπαρι-
θμήσει τοῦ λαοῦ, ὄντος τοῦ δράματος εἰς παρορ-
γισμὸν Θεοῦ, ἀντιδολοῦντα, ἐχλιπαροῦντα, ἀναπεί--
θεῖν πειρώμενον τὸν θεῖον Δαδὶδ, μὴ τοῦτο ὃρᾷν ;
οἶσθα γὰρ τὴν ἱστορίαν. Ἐμὲ δὲ Oucwmei xai Ἰοθὸρ
ὑπομιμνήσχων τὸν μέγαν Μωσῆν, καὶ παρεγγυώμε-
νος μὴ οὕτω διεξάγειν τὸν λαὸν, xai οἱονεὶ στοιχειῶν,
xai πρὸς τὴν οἰχείαν βουλὴν μεταῤῥυθμίζων. Καὶ
τίς ὦν; ᾿Αλλογενὴς, εἰ xai χηδεστής. Καὶ τίνι φῶν ;
Τῷ πάντα χατὰ ἀποχάλυψιν Θεοῦ διαπραττομένῳ.
Καὶ ταῦτα μὲν ἐπ᾽ ὀλίγον " ἵνα μὴ μαχρηγορήσω-
μεν. Μετιτέον δὲ ἐπὶ τὴν Νέαν. Αἰδεσθῶμεν, εἰ βού-
λει, πανεύφημε, καὶ τὸ τοῦ τῆς οἰχουμένης δια-
πρυσίου κήρυχος ὑπαγόρευμα, τὸ, 'Edv τῷ ἐσχάτῳ
ἀποχαλυφθῇ ὁ πρῶτος σιγάτω. Οὐχ, ὡς ἀντιτείνει
ἣ φιλότης σου, τοῦτο περὶ μόνης πίστεως. Καὶ, otov
δή pe παρέλαθε μικροῦ δεῖν, ὁ μέγας κήρυξ τῆς
ἀληθείας Ἰωάννης ἐλέγχει τὸν Ἡρώδην. Ἐρωτῶ,

18 Levit. xix, 17; Prov. ιχ, 8. !* Dan. xim, 1 seqq... δ [. Reg. xxiv, 1 seqq. 15 Exod. xviu, 13 seqq.

1? [ Cor. xiv, 30. !* Matth. xiv, 4. !5* 1 Cor. x, 2.

925

EPISTOLARUM LIB. I.

926

ἀπόχοιναί pot. ᾿Αλλ’ ἀγχίθυρος ὁ πρὸς ἐμὲ olb' A Paulus : /milatores mei estote, sicul et ego Christi !*,

ὅτι γέλως " τὸ ὅτι ἐν μέτρῳ τοῦ προφήτου ἰσοστατεῖ
ἑαυτόν. ᾿Αλλ᾽ οὐχ οὕτως, ὦ βέλτιστε - Ταῦτα δὲ,
φησὶν, ἐγράφη πρὸς νουθεσίαν ἡμετέραν. Καὶ αὖ-
θις ὁ Παῦλος - Μιμηταί μου γίνεσθε, χαθὼς χἀγὼ
Χριστοῦ. Πῶς δὲ καὶ οἷόν τε ὀρθοδοξεῖν τὸν λοξοεργοῦν-
τα, τοῦ θείου ᾿Ιχκώδου ἐνισταμένου, ἐχ τῶν ἔργωνδεί--
χνυσθαι τὴν πίστιν ^ xai τοὺς περὶ τὸ ἔν σφαλλομέ--
νους, μηδὲ τὸ θάτερον ἔχειν ; Τοσούτων οὖν xai τηλιχού-
τῶν ὄντων μαρτύρων, οὐχ οἴομαι ἀντιφάσχειν τὴν εὖ-
γένειάν σου. Εἰ δὲ τοῦτο, ἀντεπιστελλέτω τῇ ἀσυμ-
φιλία ἡμῶν ἀναλύσεις μὲν ἐν λόγῳ τῶν προταθέν-
τῶν * ἀντεξαγωγὰς δὲ διευχρινεστέρας τῶν συσχευα-
σθησομένων σοι. Εἴθε xai πάρεισιν ^ ἡμεῖς γε σιω-
πήσομεν, xal συγγνώμην τῆς ἐνστάσεως, χαίπερ ἐν
ζήλῳ οὔσης, αἰτησόμεθα. Τὸ γὰρ ἐπιτιμᾷν μόνον,
ῥᾷστον " xai τοῦ βουλομένου παντὸς, ὡς ἀναγινώ-
σχεις " τὸ δὲ ἀντεισάγειν τὴν ἑαυτοῦ γνώμην διὰ μαρ-
τυρίας τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς, ἀνδρὸς ὄντως ὑγιοῦς
καὶ νοῦν ἔχοντος * Πρὸς δὲ τὸ μὴ εἰς ἀμετρίαν ἐνεγ-
χεῖν τὴν ἐπιστολὴν, ἐνταῦθα χατεπαυσάᾶάμεθα τὸν λό--
yov" πάραθέντες xal χρήσεις τοῦ μεγάλου Βασιλείου,
εἰς ἐντελεστέραν ἀπόδειξιν " φυλαχθείης οὖν ἡμῖν

Qui autem fleri potest, ut recte quis sentiat, agens
perverse divino Jacobo affirmante, ex operibus
ostendi fldem, et iis qui circa unum aberrant, ne-
que alterum inesse? Tot igitur et tanta cum sint
testimonia, non puto habere nobilitatem tuam
quod contradicat. Sin autem : mittat impari ami-
citie nostre solutiones propositionum nostrarum,
tum olariores contrarias oppositiones eorum que
astruis. Utinam vero suppelant, et nos silebimus
veniamque contentionis nostre, quamvis cum zelo
conjuncta, postulabimus ! Reprehendere enim tan-
tummodo, facile est, et cuilibet volenti promptum,
ut legisti ; suam vero sententiam sacre Scripture
testimoniisconfirmatam inducere, hominis est sane
mentis ac judicii. Ne ergo in immensum orescoat
epistola, finem hic fecimus, adjectis quoque magni
Basilii sententiis ad pleniorem demonstrationem.
Salvus sis cum toto familia, domine dilectissime,
utrimque bene valens. Nos enim charitatis tue bo-
num et scribentes et non scribentes cupimus re-
tinere.

πανέστιος, ὁ ἠγαπημένος ἡμῶν δεσπότης, εὐεχτῶν

ἀμφοτέρωθεν * ἡμεῖς γὰρ τὸ τῆς ἀγάπης σου χαλὸν, καὶ γράφοντες, xai μὴ γράφοντες, γλιχόμεθα ἔχνιν.

'Ex τοῦ εἰχοστοῦ λόγου τῶν ᾿Ασχητιχῶν τοῦ ἁγίου
Βασιλείου.

Ὅτι δεῖ τὸν προεστῶτα ὑπομιμνήσχϑσθαι
τῶν προεχόντων ἐν τῇ ἀδελφότητι, ἄν ποτε ἀπο--
σφαλῇ.

Ἔκ τοῦ τριαχοστοῦ τετάρτου.

Τὸν μὴ χαταδεχόμενον τὰ παρὰ τοῦ προεστῶτος
ἐγκριθέντα, χρὴ ἐν τῷ φανερῷ, ἢ ἰδίᾳ, αὐτῷ ἀντι-
λέγειν, εἴ τινα ἔχο! λόγον ἰσχυρὸν χατὰ τὸ βούλημα
τῶν Γραφῶν, ἢ σιωπήσαντα τὸ προστεταγμένον
πόιεϊν * εἰ δὲ αὐτὸς αἰσχύνεται, ἄλλοις τισὶ μεσίταις
πρὸς τοῦτο χρησάσθω.

'Ex τῶν ᾿Πθικχῶν τοῦ αὐτοῦ λόγου ἐδδομηκοστοῦ ᾿

δευτέρου. " νιον
Ὅτι χρὴ τῶν ἀκροατῶν τοὺς πεπαιδευμένους τὰς
Γραφὰς δοχιμάζειν τὰ παρὰ τῶν διδασκάλων λεγό-
μενα.
Ὅτι δεῖ τὸν προεστῶτα τοῦ λόγου, μετὰ περισχέ-
ψεως καὶ δοχιμασίας πολλῆς, κατὰ σχοπὸν τῆς πρὸς

Θεὸν εὐαρεστήσεως, ἕχαστον moiciv τε xal λέγειν " D

ὡς ὀφείλοντα xal ὑπ’ αὐτῶν τῶν πεπιστευχότων αὖ-
τῷ δοχιμάζεσθαι.

ζ΄. — θεοχτίστῃ τῇ ἑαυσοῦ μητρί.

παρὰ

Ez sermone vicesimo Ascelicorum sanli Basilii.

Quod ipse quoque admoneri antistes debet, per
e08 qui inter fratres eminent, et quando labatur 3".

Ez serm. tricesimo quarto.

Eum qui nolit admittere que antistes decreverit,
oportet respondereipsi palam aut privatim expo-
nere, δὶ quam habuerit validam rationem sacris
Litteris consentaneam: aut certe quod imperatum
est, silentio exsequi. Quod si pudore prohibeatur
hoc facere aliis quibuspiam internuntiis ad eam
rem utatur *!.

Ex Moraliumejusdem sermone septuagesimo secundo.

Quod debent auditores qui sacrum Litterarum
periti sunt, adhibito judicio, ea auscultare que &
doctoribus dicuntur 3. s

Quod qui ad docendum est prepositus, magna
cireumspectione ac judicio, sd cum finem ut pla-
ceat Deo, agere singula debet ac loqui, ut qui e9-
rum etiam judicio qui cure ipsius crediti sunt,
probandus sit **.

VI. — Theoclistz matri sua.

Doloris et amoris testes ac pietatis plenas litteras mittit matri, cum eam gravissime egrotare accepisset,

E: οἵόν τε ἦν δάχρύχ ἐν γράμμασιν ἀποχομίζειν,
ἐμπλέσας ταύτην μου ἂν τὴν ἐπιστολὴν, τιμία «ai
γλυκεῖχ xai θεοπόθητέ μου μῆτερ, παρεπεμψάμην
σο! ἐν ταύταις ταῖς ἡμέραις. Τῷ ὄντι γὰρ οὐχ ἀν-
ἐχτῶς φέρω τὰ περὶ τοῦ ἀχούειν, οὐ λέγω ἐντάφια,
ἀλλὰ xxi νοσήματα ἐπιθανάσιμα, Καὶ ἵνα τί οὕτως,
αἵινέρ, μου, εἵλου ἡμᾶς ἐᾶσαι, ἀγαπήσατα τὸν μέλ-
λοντα αἰῶνα; ἐχδημῆσαι ἀφ᾽ ἡμῶν, xal ἐνδημῆσαι

191 Cor. 11, 1.
70, cap. 37.

Si fieri posset ut in litteris lacrymae deferrentur,
his plenam hanc epistolam meam, colenda et dul-
cis Deoque accepta mater, his diebus ad te mi-
sissem. Revera enim impatientissime fero, cum de
rebus tuis audio, non dico funebria, sed morbos
etiam lethales. Ac quorsum ita nos, mater, relin-
quere libuit futuri seculi desiderio? a nobis abire
et ad Dominum proficisci? Sed tu nimirum, que

0 Regul. fus. disput., interrogat. 27. 3 Interrogat. 47. 35 Regula 72, cap. 1. ?* Reg.

921

S. THEODORI STUDITJE

928

ibi sunt adamaras, mutatoque majorem ob affectum À πρὸς Κύριον ; ᾿Αλλὰ τὰ ἐχεῖ πάντως ἡγαπήχεϊς o ἐκ

propositio, adegregiam sanctamque sororem meam
pervenire gestiebas, et ad dulcem dominum meum
Euthymium, autad ipsum potius sanctorum cho-
rum. Et quo pacto, maler, sine lacrymis pergam
epistolam contexere ? Ergo id reliquum fuit infe-
lici vite mese, ut mortem quoque tuam audiam ?
ut lugubrem tibi cantum impendam ? ut tumulum
tuum cernens, elegos inscribam? ut tu corpore
quidem sub terradeponaris : spiritu enim, sat scio,
in colo habitabis : ego vero in terra maneam,
tristem adhuc et peccatis obsilam vitam trahens?
Quomodo hec ferenda? mihi vero non eveniant.
Attamen permittenda sunt omnia consilio volun-
tatique optimi Dei nostri. Novit enim quid condu-
cat unicuique nostrum ; quid opus sit, intelligit,
quod congruum est, adapiat : filiorum amans est
Pater, recte omnia disponit, scite, consulte, sapien-
ter pulchere prorsus, indesinenter. Et,o sapientia
et altitudo judiciorum ejus! quia inscrutabiles et
investigabiles vie ejus. Priore quidem loco soro-
rem assumpsit : assumpsit poetea et fratrem ; ter-
tium quierit. Quis ille tandem futurusest? Si qui-
dem ipsa, magna laus est. Trini enim numeri par-
tium praemio appropinquas, vita rite peracta, que
omnia reliquisti, omnia Deo dedisti, caput, mem-
bra, teipsam : que venerandum corpus tuum ezxer-
citationibus attrivisti: vitam multis in laboribus
exegisti ; vel arctam potius et angustam Domini
viam emensa, exitum in bona senectute nunc qua-
ris. Hunc autem ego hactenus deprecor. Ceterum,
omnium optimum, quod Deo placuerit. Quis enim
consultius quam ille rebus nostris prospiciet ? At
tu salve, mater, οἱ vivens, et mortua. Non enim
morieris, quoniam vivas es. Voluntate rcortusa 68
vite, quia bonum certamen certasti; quia terrenis
rebus orbata es, ut celestium adires hereditatem ;
quia martyrii certamina sine sanguine partici-
pasti ; membra tua Cliristi amore nos abscindens,
seoura discedis intestata. Nec enim est de quo
testeris, preter vestem tuam cilicinam et si quod
aliud est ínopis vite instrumentum. Nudam hinc
jam Deo to sietis, puram a sordibus terrenis ani-
mam gerens. Habes tamen quod nobis relinquas,
validam precationem, quam prope adhuc infanti-
bus nobis impertiebas, nocturnis horis signans et
consignans, preces pro nobis Domino usquequaque
offerens. Relinques et impigram tuam in divinis
liturgiis diligentiam, studium castitatis et virtutis,
et apostolicam gloriationem laboris. Revera enim
plurimussanctarum manuum tuarum labor exstitit,
operuitque ac fovit, non nos solos, sed et fratres
Simul universos, qui te ceu matrem spiritualem
agnoscentes, colentesque, pereque ut nos ipsi le
lugent et invocant. Hec quse nondum sunt litteris
effinximus, consolationem nobis ipsis captantes, et
cordis nostri sensum, quem ipsa etiam per te nosti,
patefacientes. Ego igitur, mater sancta, ut maxime
vellem, quod te non latet, venire non potui, propter

πλείονος πόθου τῇ διαθέσει μετατεθεῖσα, τὴν χαλὴν
χαὶ ἁγίαν μου ἀδελφὴν ὡς μᾶλλον ἐπεθύμησας χα-
ταλαθεῖν, καὶ τὸν γλυχύν μου χῦριν Εὐθύμιον, μᾶλ--
λον δὲ τὸν τῶν ἁγίων Xopóv. Καί, ὦ μήτερ, πῶς
ἀδαχρυτί παρελεύσομαι τὴν ἐπιστολὴν διερχόμενος ;
ἄρα ἀπόχειται τοῦτο τῇ δυστήνῳ μου ζωῇ, ἵνα χαὶ
τὸν σὸν θάνατον ἀκούσω ; ἵνα ἐπιψάλω (ms. Reg. ἐπι-
ψάλλω] σοι θρηνῳδῶς ; iva ὁρῶν σου τὸν τάφον, ἐπι-
γράψω ἐλεγεῖα ; ἵνα ὑπὸ γῆν αὐτὴ σώματι μὲν τεθῇς *
πνεύματι γάρ οἵδ᾽ ὅτι ἐν οὐρανοῖς αὐλισθήσῃ “ ἐγὼ
δὲ ὑπὲρ γῆν ὦ, ἕλχων ἔτι τὸν ὀδυνηρὸν xal πολυ-
ἀμάρτητόν μου βίον ; Καὶ πῶς ταῦτα ἀνεχτά ; μή μοι
γένοιτο * πλὴν παραχωρητέον πάντα ἐν τῇ βουλῇ καὶ
θελήσει τοῦ ὑπεραγαῦου θεοῦ ἡμῶν. Kal γὰρ οἶδεν ὁ

B τι συμφέρει ἑκάστῳ ἡμῶν * ἐπίσταται τὸ δέον " συναρ-

μόζει τὸ πρέπον * φιλόστοργός ἐστι" Πατήρ" καλῶς
διατίθησιν ἅπαντα, εὐστόχως, εὐδούλως, πανσόφως,
παγχάλως, ἀχαταλείπτως. Καὶ, ὦ τῆς σοφίας τοῦ
βάθους τῶν χριμάτων αὐτοῦ “ ὅτι ἀνεξερεύνητοι xai
ἀνεξιχνίαστοι αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ, ΠΡροσέλαδε γοῦν τὸ πρό-
τερον τὴν ἀδελφὴν, προσελήψατο δεύτερον τὸν ἀδελ--
φόν * ζητεῖ τὸν τρίτον. Τίς εἴη οὗτος ; Ei μὲν αὐτὴ,
μέγα τὸ ἐγχώμιον " Τριαδιχὴς γὰρ μερίδος ἔπαθλον
διανύεις, καλῶς διαμείψασα τὸν βίον, πάντα ἀπολι-
ποῦσα, πάντα δοῦσα Θεῷ, τὴν χεφαλὴν, τὰ μέλη,
σαυτήν " ἐν ἀσχήσεϊ χατατρίψασα τὸ τίμιόν σου σῶ-
μα" πολύθλιπτον βίο, διεξανύσασα " μᾶλλον ὃὲ τὴν
στενὴν xai τεθλιμμένην ὁδὸν τοῦ Κυρίου βαδίσασα "
xai νῦν ἐν γήρει χαλῷ ζητοῦσα τὴν ἀνάλυσιν. Ταύ-
τὴν τοίνυν ἀπεύχομαι τέω" ἄρτι * Πλὴν, χράτιστον ὃ
τῷ Θεῷ φίλον, καὶ τίς οἰχειοτέρως τὰ περὶ ἡμᾶς
βουλεύσεται ἄτερ αὐτοῦ ; ᾿Αλλὰ μοι χαῖρε, μῆτερ,
καὶ ζῶσα, xxi χοιμωμένη, Οὐ γὰρ τεθνήξεις, διότι
ζῶσα εἰ" προαιρέσε: ἀπενεχρώθης τῷ βίῳ" διότι
καλὸν ἀγῶνα ἠγώνισαι ^ διότι ἐστερήθης τῶν ἐπι-
γείων, ἵνα τὰ οὐράνια χληρονομήσῃς " διότι τοῖς τοῦ
μαρτυρίου ὡμίλησας ἄθλοις ἀναιμωτί * τὰ μέλη σου
ἡμᾶς ἀποτεμοῦσα διὰ τὴν ἀγάπην τοῦ Κυρίου * ápépi-
μνος ἀπέρχῃ, ἀδιάθετος. Οὐ γὰρ πάρεστί σοι τι διαθέ-
σθαι, ἤ τὸ ἔνδυμά σου τὸ τρίχινον, καὶ εἴ τι ἄλλο τῆς
ἀσχευάστοο ζωῆς σχέδιον. ᾿Απεντεῦθεν diór γυμνὴ
παρίστασαι τῷ Θεῷ, χαθαρὰν τῆς τῶν ὑλῶν βορδορώ-
σεως φέρουσα τὴν ψυχήν. Ἔχεις δ᾽ ὃ τι ἡμῖν κατα-
λείψεις, τὴν χραταιὰν εὐχὴν, ἢν χαὶ νηπίοις ἡμῖν
οὖσι σχεδὸν χατέπεμπες, σημειοῦσα xal χατασφρα-
γίζουσα ἐν ταῖς νυχτεριναῖς ὥραις, λιτὰς ἀνθ᾽ ἡμῶν
τῷ Κυρίῳ ἐν παντὶ χαιρῷ προσφέρουσα. Καταλεί-
ψεις δὲ xai τὸ ἄοχνόν σου ἐν ταῖς θείχις λειτουρ-
γίαις, καὶ φίλαγνον, καὶ σπουδαΐον, xai τὸ ἀπο-
στολιχὸν χαύχημα τοῦ χαμάτου. Τῷ ὄντι γάρ πολὺς
χάματος &x τῶν ὁσίων σου χειρῶν ἐξελήλυθε, xal
διεσχέπασε xal διέθαλψεν, οὐχ ἡμᾶς μόνους, ἀλλὰ
xal ἅπασαν τὴν ἀδελφότητα '" οἵ xxi ὡς μητέρα
πνευματικὴν ἔχοντές σε xal περιέποντες, τὰ ἴσα
ἡμῖν χαταλυποῦνται σε xai ἀναχαλοῦνται, Ταῦτα,
ὡς μὴ γινύμενα, ἐσχηματίσαμεν ἐν τοῖς γράμμασι,
παρηγορίαν ἡμῖν αὐτοῖς ποιοῦντες, xal ὑποδειχνύον-
τὲς σοι τὰ τῆς χαρδίας ἡμῶν, ἅπερ καὶ ἐξ ἑαυτῆς

929

EPISTOLARUM LIB. I. 930

ἐπίστασαι. ᾿Εγὼ τοίνυν, μητέρ poo ἁγία, ὡς οἶσθα, A curam qua indigno mihi nescio qua ratione incum-

εἰ xxi ἤθελον εἰσελθεῖν, οὐχ εἶχον (11) πῶς, διὰ τὴν
φοοντίδα τὴν ἐπιχειμένην μοι ἀναξίως, xal οὐχ οἶδα
ποίῳ λόγῳ. Ὡς θαυμαστὸν γὰρ, φησὶν, εἰ χαὶ Σαοὺλ
ἐν προφήταις * xat γε xai Θεόδωρος ἔν ἡγουμένοις.
Τοῦτό με εἶρξε, τοῦτό με ἐδέσμησεν. ᾿Επεὶ σιδηραῖς
ἁλύσεσιν εἰ ἦν χατεπισσμένος, διέῤῥησσον αὐτὰς,
χαὶ πρὸ προσώπου cou ἱστάμην. Νῦν ὁὲ ἀντὶ ἐμοῦ
ἔπεμψά σοι τὸν πρεσθύτερον εἰς μιχρὰν παραμυ-
θίαν, ὅτι καὶ αὐτός σοι ποθητὸς xai τίμιος * ἵνα ἐν
πᾶσι συμπαρῇ τῇ ἀσθενείᾳ σου, ἐπισχεπτόμενος xal
φροντίζων τὰ δέοντα " xàv τε ἐπιμένῃς ἐν τοῖς αἀὐ-
τόθι, ἐπιμένῃ * xXv τε ἐξέοχῃ, συνεξερχόμενος ἅμα
τῷ οἰχονόμῳ. Λοιπὸν, ὡς εὐοδώσει ὁ Θεὸς, καὶ φέ-
ρει ἣ ἀσθένεια, οὕτως, μῆτέρ pov τιμία, καὶ διαγε-
νοῦ, χαὶ μὴ ὑπὲρ δύναμιν ταθῇς θέλουσα ἐξελθεῖν.
Ἰάχιον δὲ ὅπως διαφέρῃ ἐν τῇ νὅσῳ, διάγνωσιν
πέμψον ἡμῖν, ἵνα εὐψυχήσωμεν μιχρόν. Κανόνα δὲ
εὐθέως πάντες οἱ ἀδελφοὶ ἐποίησάν (12) σοι, xai
εὐχὴν ἔχουσι διηνενῖ περὶ τῆς ὑγείας σου. Χάρισαι
ἡμῖν τὴν ἁγίαν σου εὐχήν * εὐλόγησον ἡμᾶς μητρι-

bit. Mirandum enim, ait, si etiam Saul inter pro-
phetas *4; utique si et Theodorus inter prepositos.
Hoc meinhibuit, hoc me constrinxit, Nam si ferreis
catenis alligatus fuissem, perfregissem illas, et in
oculis tuis apparerem. Nunc vero vice mea pre-
Sbyterum ad te misi modici consolationis gratia,
quandoquidem is etiam gratus οἱ carus est tibi,
ut in omnibus presto sit infirmitati tue, congrua
omnia providens et procurans, ut sive istic ma-
neas, una maneat, sive abeas, simul abeat cum
economo. Ceterum, sicut diriget Deus, et feret
infirmitas, sic perge, veneranda mater mea, nec
supra vires contende, egredi festinans. Citius autem
quomodo in morbo te habeas indica nobis, ut pau-
lisper recreemur.Canonem tibi statim fratres omnea
pependerunt,et continuam pro salute tua orationem
habent. Largire nobis sanctas preces tuas, benedic
nobis maternis muneribus : amplectere nos per
litteras. Da nobis pacem, quam per Ghristi gratiam
habes, et habitura es in secula seculorum.

- DJ - ud ^ DEI - * - * , 4) DE! - . —- -
καῖς ὀωρεαῖς "ἄσπασαι ἡμᾶς διὰ τοῦ γράμματος. Δὸς ἡμῖν τὴν εἰρήνην, ἣν ἔχεις διὰ τῆς χάριτος τοῦ Χριστοῦ,

. MJ “ἢ ?, Δ. *, f
κα' ἕξεις εἰς αἰῶνας αἰώνων.

Z. -- Εἰρήνῃ Βασιλίσσῃ.

VII. — Ιγόπὼ Augustz.

Irenen laudat quod tributa relaxaverit, (Baron. an. 801, n. 22.)

Φωνὴ, φησὶν, ἐν "Paug ἠκούσθη, ὁ θεοπτιχώτα-
tog Ἱερεμίας * θρῆνος xai ὀδυρμὸς πολύς " “Ρα-
χὴλ τότε xÀaíoosx τὰ τέχνα αὐτῆς. Τὰ δὲ παρ-
ὄντα οἷα xal ἁλίχα; [1όθεν που χθὲς, δέσποινα ἡ μῶν
πανάγαθε, ἀναφανέντες ἄγγελο! τοῦ ἱεροῦ σὴυ ma-
λατίου, καὶ ἀχουτίσαντες ἡμῖν πάσας τὰς γεγενημέ-
νας σου τῶν ἔργων ἄοτι αἰνέσεις; Ἤχησαν ἡμῶν ἀμ-
φότερα ὡς ἀληθῶς τὰ ὦτα. Τί τοιγαρηῦν ; ὅτι ἦρας
συσσεισμὸν (f. σύσση μον] ἐν τοῖς πέρασι τηλιχαύτης
εὐσεθείας * wal ἰδοὺ ἥχουσξ σοι χυκλοτέρωθεν, ὡς
νεφέλαι πετόμεναι, λιταὶ παμπληθεῖς, γεραίρουσαι
τὸν Θεὸν ὑπὲρ τῶν αἰσίων σοῦ χαταπράξεων. Φρά-

Ce ἡμῖν, ὦ δέσποινα, τίς ὁ ἐπιδιθάσας σου τὸν χαθα-᾿

- * * et - “--
ρώτατον νοῦν ἐπὶ τὰ ὕψη τῶν νοημάτων τῆς ἄλη-
θείας “ ὥστε ὡς ἀπὸ σχοπιᾶς τινος ὑψηλῆς μετεώρου
χαταθοῆσαι τὰ τοιαῦτα ἀρεστὰ Θεῷ xai ὅσια : AL.
δχξον ὅθεν σοι ὁ τῆς εὐσεθείας τοσοῦτος ἔρως ἐνέσχη-
qe χαλῶς ἀπληστεύεσθχι τὰ θεάρεστα, xal εἰς ὕπερ
ἐλάσα' φειδοῦς τῆς ὑπὲρ τῶν Χριστιανῶν ψυχιχῆς τε
χαὶ σωματιχῆς πολυωφελοῦς προμηθείας, Ἢ ἐπειδὴ
πολὺ τὰ θεῖα φρονοῦσα, καὶ ἱμειρομένη μητριχῶς,
οὐκ ἀρχετὸν ἡγήσω τὸ μόνον τὸν λαόν σου τῇ ἄνωθεν
ἐπιχουρίᾳ, ὡς ἐξ Αἰγυπτιαχῆς τινος δουλείας, τῆς
δυσσεδοῦς, onu, πίστεως, λυτρώσασθαι * el μὴ, μετὰ
τῶν προλαδόντων πολυτρόπως ἐχλαμψάντων σοι δί-

4 » , b] a --
χὴν ἀστέρων ἀγαθουργημάτων, xat τὴν παροῦσαν,
ὡς χολοφῶνχ τινὰ τῶν ἀρετῶν, ἐπιπροσθήσασθαι

t e a er , , 0 ς 4 4
χάριν; Ἅγιος, αγιος, ἅγιος, Ευφραάνθη ὁ οὐρανὸς

*: [ Reg. x, 11. ?* Jerem. xxxi, 15.

Vox in Rama audita est, ait visionum Dei spécta-
tor Jeremias, ploratus et ululatus multus; Rachel
tum plorans filios suos **. Nunc vero qualia, et cu-
jusmodi sunt presentia? undenam hesterni,domina
optima, sacri palatii tui nuntii quos vidimus et
audivimus, cum recentes nobis operum tuorum
laudes commemorarent? Personuerunt revera ambe
aures nostre. Quid ergo ? quia sustulisti signum
&b extremis finibus tante pietatis : et ecce ad te
veniunt undique, et nubium instar advolantium,
preces quamplurima, Deum laudantes pro auspi-

catis actionibus tuis. Dic nobis, domina, ecquis -
jlle est, qui castissimam mentem tuam evexit ad-

allissimos sensus veritatis, ut tanquam ex edita
specula et sublimi hec talia cerneres Deo grata et
sancta ? Doce, unde tantus tibi pietatis amor inoes-
sit, ut Deo placentia insatiabiliter expeteres, et ad
summum culmen pertingeres saluüberrime erga
Christianorupn tum animastum corpora providentie?
An, ut divina intelligens et amplectens, maternum
in morem non satis duxisti, populum coelesti ope
velut ex /Egyptiaca quadam servitute,impia,inquam
fide, liberasse ; nisi ad preterita, et siderum instar
varie collucentia beneficia tua, hanc, veluti quem-
dam virtutum tuarum colophonem, adjiceres gra-
tiam ? Sanctus, sanctus, sanctus. Letetur celum
desuper, cum sacre vocis [saia dicamus *5, tametsi
istud audacius, quia Deus per te miaertus est populi

6 [sa. xriv, 23 ; 1x, 4.

NOTE.

ET yov.

(11) Εἰσελθεῖν, οὐχ

saretur, proindeque ante exsilium.

Hanc epistolam
scripsit, ut apparet, cum adhuc in monasterio ver-

(12) Κανόνα ἐποίησα. Ecclesiasticum officium
Sive preces, quas pro egra Theodori matre mona-
chi persolverunt.

-

931

S. THEODORI STUDIT/E

932

gui impletum est ergo univereum regnum tuum A ἄνωθεν, μετὰ τοῦ ἱεροφωνοτάτου 'Haatou ἐπιδοήσο-

gaudio et exsultatione, quoniam ablatum est ini-
quum jugum, quod supra ipsum erat propositum,et
virga que super collum potentie hujus. Quis talia
audivit? Eia dicite, viri. Quis sub alio imperio tale
ac tantum facinus vidit? Laudate eam, omnes popu-
li, magnificate eam mecum, principes et subditi
sacerdotes et monachi, et Christianorum natio uni-
versa. Non enim admiranda solum fuit tot auri
talentorum remissio ( quanquam incomparabilis
illa res est), verum etiam, quod injustitie multi-
plex via hac simul ratione precisa est, opus fuit
longe sanctissimum. Sublati sunt e medio nexus
violentarum lethiferarumque exactionum,' qui pre-
decessores tuos omnes latuerunt ; licet ex his non-

nulli pie sancteque imperaverint. Hoc enim tibi p

servabatur. Cessit jusjurandum, crebra dejeratio,
vel potius perjurium exigentium simulet debenlium,
utrisque inde pro re nata altercantibus, dum ille
celari debitum exprobat, hic contra se opprimi
sacramento adjurat. Cessavit inopum afflictio, et
pauperum sollicitudo, non jam quo remedio mendi-
citatem depellant, querentium ; quod minus acer-
bum fuerit ; sed ut quod injuste exigitur, οἱ quod
desursum quodammodo, ul peccati fetus, irrupit,
compulsoribus persolvant. Non pendunt nunc vie,
terra marique vectigalia. Consona sunt hec magni
etsacri Chrysostomi verbis. Non amplius spoliantur
injuste pecunia mediterranei ab iis, qui angustos
viarum aditus obsident,agrestis cujuspium daemonis
more, aut immansuete fere delibantis semper ali-
quidex sarcina pauperis viatoris.Necrursusturpium
hujusmodi exactionum metu domi se continent ege-
ni, neque oppida, neque maritima loca frequentan-
tes : ubique enim iniquitatis scopuli prominebant.
Non amplius naute ab oriente et occidente et aqui-
lone solventes, navigando prafocantur, tanquam ex
gutture angustis faucibus portorium reddituri. Libe-
rati sunt qui venandi artem exercent, expedite nunc
illam obeuntes, sacra Irene. Piscalor qui tres forte
pisces traxit, idque post magnum prorsus laborem
totius diei. unum pendere non cogitur. Áuceps cum
arcu aut visoo pauculas forle aves ceperit, ad vi-
ctum sibi necessarias immunis a vectigali manens,
beatius vivet. Militum uxores domesticum luctum
habentes ob virorum amissionem, non acerbe insu-
per flebunt miserabileu et inhumanam pro mortuo
exactionem. Missos facio subulcos, ovium institores,
vini emptores. Mitto lanios, textores, ferrarios
sutores, fullones, aromatarios, et architectos: at-
que υἱ paucis complectar, artem omnem, que in
auro, vel in ligno, vel in alia demum materia cer-
nitur, ne longior sim, in hoc minutiori enumera-
tione, optima domina, plauserunt omnes suis mani-
bus, et gavisi sunt gaudio magno valde dicentes :
Benedicam te, Domine, quoniam misertus es mei,
el factus es mihi in salutem.

μεν, εἰ xal τολμηρὸν, ὅτι ἐλέησεν ὁ Θεὸς διὰ σοῦ τὸν
λαὸν αὐτοῦ, ᾿Βπλήσθη γοῦν f σύμπασά σου βασιλεία
χαρᾶς καὶ ἀγαλλιάσεως * ὅτι ἀφήρηται ὁ ἄνομος ζυ-
γὸς ὁ ἐπ’ αὐτὴν χείμενος, xal ἡ ῥάόδος d ἐπὶ τοῦ
τραχήληυ τῆς τοιαύτης ἐπιχρατήσεως, Τίς ἤχουσε
τοιαῦτα ; δεῦρο, εἴπατε, ἄνδρες. Καὶ τίς ἑώραχεν ἐπ᾽
ἄλλης βασιλείας τοιοῦτον xal τοσοῦτον χατόρθωμα ;
Ἐπαινέσατε αὐτὴν, πάντες οἱ λαοί " μεγαλύνατε ab-
τὴν σὺν ἡμῖν, ἄρχοντές τε xai ἀρχόμενοι, ἱερεῖς τε
xal μονασταὶ, xal πᾶν τὸ Χριστιανικὸν φῦλον. Οὐδὲ
γὰρ, ὅτι τῶν τοσούτων τοῦ χρυσίου ταλάντων d, ἀφ-
ect; γέγονε, θαυμαστὸν μόνον, xaímep ὃν ἀνυπέρ-
ὄλητον * ἀλλ᾽ ὅτι xal πόρος ἀδικίας πολυπλάσιος ἐν
τῇ τοιαύτῃ ὑποθέσει συνεξεχόπη, ὁσιώτατον. Ἤρθη
ix μέσου στραγγαλιὰ βιαίων xal ψυχοφθόρων ἅπαι-
τημάτων, λαθοῦσα τοὺς πρὸ σοὺ ἅπαντας, καίπερ τι-
νὰς εὐσεδῶς βεδασιλευχότας. Τοῦτο γάρ σοι ἀπέχειτο.
Πέπαυταί ἐφομοσία, πολυορκία, μᾶλλον δὲ ψευδορχία
ἐπί τε τῶν ἀπαιτούντων xa! ἀπαιτουμένων * ἀμφο-
τέρων ἐντεῦθεν ὡς τὸ συμύλν ἀπολλυμένων, τοῦ μὲν
6 vt ἀποχρύψειε πειρωμένου, τοῦ δὲ, ὃ τι ὑπερπιά-
σειε χαταπολιορχοῦντος. Πέπαυται ἔχθλιψις στενο-
χωρουμένων, χαὶ πενομένων φροντιστήρια, οὐχ ὅπως
τῆς πτωχείας φάρμαχον ἀλεξιτήριον ἐξευρεθεΐη ζη-
τούντων * ἦττον γὰρ ἦν ἂν τὸ λυπηρόν * ἀλλ᾽ ἵνα
τὸ ἀσύνθετον, xxi ἄνωθέν πιυς ὡς ἀμαρτίας γέννημα
ἐπεισφρῆσαν, ἀποτίσωνται τοῖς πράχτορσιν, Οὐχέτι
ai ὁδοὶ τελωνοῦνται, ὅσαι χατὰ γῆν, ὅσαι χατὰ 0i-
λασσαν. ᾿Αντίφθογγα ταῦτα τῶν ὑπὸ τοῦ μεγάλου
χαὶ ἱεροῦ Χρυσοστόμου εἰρημένων. Οὐχέτι ἠπειρῶ-
ται ἐξαργυρίζονται ἄδιχα χατὰ τοὺς στενωποὺς ἐχ
τῶν ἐπιχαθημένων ὡσανεὶ ἀγρίου τινὸς δαίμονος, fj
ἀτιθάσσου θηρὸς, ἀπογευομένου πάντως ἐχ τῆς τοῦ
πενομένου ὁδίτου ἐπιφορτώσεως. Οὐδ᾽ αὖ δέει τῶν
τὸιούτων αἰσχρῶν λημμάτων οἶχοι μένουσιν οἱ ἀπο-
ρούμενοι, μήτε τὰ ἐν ἄστει, [us τοὺς παραθαχλασ-
σίους τόπους καταλαμθάνοντες * πανταχοῦ γὰρ οἱ
τῆς ἀδιχίας σχόπελοι προεστήχασιν. Οὐχέτι οἱ πλω-
τῆρες ἀπὸ ἀνατολῶν χαὶ δυσμῶν χαὶ βοῤῥὰ ἐξορ-
μώμενοι xal χαταπλέοντες ὑποπνίγονται, ὡς ἂν ἐχ
λαιμοῦ τοῖς στενοῖς στομίοις τὸ τελωνούμενον ἀπο-
δώσοντες. ᾿Αφείθησαν οἱ τὴν ἀγρευτιχὴν μέθοδον
μετερχόμενοι, χούφως ταύτην διαλαμθάνοντες, Bi-
ρήνη ἱερόψυχε. Ὃ ἁλιεὺς τυχὸν τρεῖς ἰχθυάς ἀνελ-

χύσας, χαὶ τοῦτο πάντως πολλὰ χεχοπιαχὼς δι᾽ ὅλης

D ἡμέρας, τὸν ἕνα οὐχ ἀποτίννυτιν. 'O τοξότης ἢ ὁ

ἰξευτὴς οὔσπερ ἐθήρευσεν ὀλίγους τάχα ὄρνεις, ἐξ
ὧν αὐτῷ 7| ἀναγχαία τροφὴ, ἀλογοθέτητος διαμέ-
, "ἈΝ ον, Ὁ t
νων εὐζωήσειεν. Al στρατιώωτιόες τὸ οἱχεῖον πέῖνθος
ἔχουσαι τῆς ἀνὸριχῆς ἀποθολῆς, οὐχ ἐπιθρηνήσουσι
πιχρῶς τὴν ὑπὲρ τοῦ θανέντος ἐλεεινὴν χαὶ ἀπάν-
θρωπον ἐξαπαίτησιν. Καὶ πάρειμι τοὺς συδότας, τοὺς
προδατεμπόρους, τοὺς οἰνοπρᾶτας. ᾿Εῶ λέγειν τοὺς
χρεωπώλας, τοὺς ἱστουργοῦντας, τοὺς χαλχοτύπους,
τοὺς σχυτοτόμους, τοὺς δευσοποιοὺς, ἀρωματοπρά-
τας τε xxl ἀρχιτέχτονας * xal συλλήύδην εἰπεῖν ἅπα-

σαν μέθοδον, ὅση κατὰ χρυσουργίαν, ὅση κατὰ ξυλουργίαν, ὅση χατὰ πᾶσχν ἄλλην ὕλην ἐπιθεωρεῖται "
wa μὴ μαχρὸν ἀποτείνοιμι λόγον" ἐν τῇ τοιαύτῃ χαταχεομασίᾳ, ὦ πανάγαθε δέσποινα, ἐπεχρότησαν

933

ταῖς
Κύρ
A
λείᾳ. Ταῦτα πάντα (13) αἰνέσεως πλήρη xal ἐξυμνύ-
σεως, Εἰρή ἴλη Χριστοῦ, τὸ γὙλυχὺ xai πρᾶγμα

€, έβηνὴ φίλη ἀρίστου, ἵ * πραΎμ
χαὶ ὄνομα. Ταῦτα οὐ μόνον ἐν τῇ ἐπικρατείᾳ τῆς βα-
σιλείας σου, ἀλλὰ xal μέχοι τ:ρμάτων τῆς οἴχουμέ-

b» * b] , , bd 4 -ν
νης διαδοθήσονται, xal ἀχούσονται ἡμᾶς ἀλλοεθνεῖς,
xai θαυμάσονται, xai πτοηθήσονται ἀπὸ τῆς εὐπρα-
ξίας τῶν σοφῶν σου ἐπιτηδευμάτων, Αἰδοῦνται γὰρ,
φησὶν͵ ἀνδρῶν ἀρετὴν χαὶ πολέμιοι, ὁ τῶν θεολόγων
διαπρύσιος. Οὕτω φυλάττεταί σου ἀῤῥαγὲς τὸ βασί-
λειον " οὕτως εἴχει xai πείθεταί σοι ἀσμένως τὸ ὃπ-
Yx*oov. Ταύτῃ θεραπεύεις τὸ Θεῖον " ταύτῃ ἐπευφρσί-
νεις τοὺς ἐχλεχτοὺς Θεοῦ ἀγγέλους, ἀλλ᾽ οὖν καὶ τοὺς
ὁσίως xal δικαίως πολιτευομένους, Εἰρήνη θεώνυμς.
Ἐν τούτοις ἣ εὐσέδειά σου διαλάμπει. Ἐν τούτοις
πᾶν στόμα xai πᾶσα γλῶσσα πρὸς αἶνεσίν σου ἐξ-
ανοίγεται. Αὕτη ὡς ἀληθῶς ἡ δόξα τῆς ᾿Εἰχχλησίας "
αὕτη d, σφραγὶς τῆς περιποιηθείσης σοι πατριχῆς

D , - -ρ " , "w" ^
4ai θεοπνεύστου τῶν Χριστιανῶν ὀρθοδοξίας, ἐχόιχε
Θεοῦ, καὶ τῆς ἀληθείας ὑπέομαχε. Τηλικαῦται
αἱ τῶν ἀρετῶν ἐπιδόσεις, ὡς μεγάλοι xai ἄξι-

χερσὶν αὐτῶν ἅπαντες, xai ἐχάρησαν χαρὰν

ὅτι ἠλέησας με, xai ἐγένου μοι εἷς σωτηρίαν.

t ?
t

tou
060
ἐπαινοι οἱ μισθοί σου * ὡς πολύ cou xal ὑπερδάλλον
τὸ ἀνταπόδομα παρὰ τοῦ τῶν ὅλων Θεοῦ. Μέγα μὲν
τὰρ καὶ τὸ ἕνα σώζειν. Πῶς γὰρ 00; ἐπεὶ, ὥς φησιν
ἡθεία Γραφὴ, Ὁ ἐξάγων ἄξιον ἐξ ἀναξίου, ὡς στό--
μα μου ἔσται * τὸ δὲ τοσχύτας ψυχὰς χαὶ τὸ πᾶν τοῦ
λαοῦ, πῶς οὐ μέγα ταὶ σεδάσμιον, καὶ τῆς ἄνωθεν
μεγαλοδορεᾶς ὄντως ἐπάξιον ; Σὺ οὖν τὸ μέγα ὄντως
χαὶ πραγματικὸν ὄνομα, μετὰ τοῦ παντὸς καλοῦ elo-
ἐλήλυθας εἰς τὰ βασιλεια " xal σὺ τὰ ἐγκαταλείμ-
ματα τῆς διχαιοσύνὴς ἑάσειας διαιωνίζοντα.
Η΄, — Συμεὼν ἡγουμένῳ.

EPISTOLARUM LIB. I.

934

μεγάλην σφόδρα, ἐκεῖνα εἰρηκότες “ Εὐλογήσω σε,

Β

C

πεποιθὼς ἔσομαι ἐπὶ τῇ θεοσδότῳ cou βασι-α Propterea fiduciam sumam in hoc divinitus duto

imperio tuo. Hec omnia laudis plena et pradicatio-
nis, Irene Christo ohara, dulcis el re et nomine.
Hec non solum qua patet imperii tui potestas, sed
ad ipsos usque orbis terre terminos celebrabuntur:
aüdientque de nobis extere gentes, et mirabuntur,
et obstupescent sapientissimarum actionum tuarum
felicitatem. Reverentur enim hominum virtutem
etiam hostes, aittheologorum clarissimus?'. Itacon- -
servatur inconcussum imperium tuum, ita cedunt
et libenter obediunttibi subditi. Hac arte Deum colis
hac electos Dei angelos letiflcas, imo et illos qui
sancte ac juste vitam ducunt. Irene divinum nomen.
In his pietas tua elucet : in his os omne et lingua
inlaudes tuas aperitur. Hec vera est gloria Eccle-
site : hoc sigillum asserte a te paterne, ut divini-
tus inspirata Christianorum fidei orthodoxe, vin-
dex Dei, et veritatis propugnatrix. Tanta sunt, vir-
tutum tuarum incrementa. Quam magna et preclara
merces tua! quanta et. quam excellens retributio
ab universorum Deo! Magnum"'enim prorsus est,
vel unum servare : quidni enim ? cum dicat divina
Scriptura : Qui educit dignum de indigno, erit sic-
ul os meum **; tot animas el populum omnem
servasse, quomodo magnum non censeatur et glo-
riosum, et coelesti munificentia dignum? Tu ergo
magnum revera et efficaz nomen, imperium cum
omni bono inivisti : tu justitig reliquias semper
vigere sinas.

VIII. — Simeoni przposito.

De monacho qui cenobium reliquerat.

Supracaptum nostrum resnostrassuscipienspater- μ΄
na sanctitas tua,ea nobisduabus manu propriaextara !

Ὑπὲρ ἡμᾶς τὰ xa0' ἡμᾶς ὑπωυλαμθάνουσα ἣ πατρι-
κή σου ἁγιωσύνη, διὰ τῶν δύο αὐτῆς ἰδιογράφων [ms.

Reg. ἱερογράφων] ἐπιστολῶν ὡμίλησεν ἣμῖν χὰ, ξενί-
« LI 4 Li
ζοντα xat ἐχκπλήττοντα. ᾿Αλλὰ περὶ μὲν τῶν γραμμα-
τοφόρων εὐδόχησεν ὁ Θεὸς, ὑποχλιθέντος τοῦ ἡγουμένου,
* - 4 ^ 4 “- * , ) mss e.
ἀναληφθῆναι αὐτοὺς ἐν τῷ olxsi αὐτῶν μοναστηρίῳ
-- - , ^ , M
καλῶς τοῦτο πραξάτης τῆς θεοσεθείας σου. εἷς τὸ ἀνθ-
υπενεγχεῖν αὐτοὺς διὰ τοῦ διδαχτικοῦ αὐτῆς λόγου εἰς
τὰ πατρῷα xal πνευματικὰ σπλάγχνα. Περὶ δὲ τοῦ
λειποταχτήσαντος ἀδελφοῦ ἡμῶν, xai ὡς ix. παραδεί-
- “- « 3 T3
σου τῆς χοινοδιαχῆς ζωῆς ἐξοστρακισθέντος, οὐχ οἷὸ
ὃ τι εἴπωμεν. Καὶ ἡμεῖς ἑωρακότες τὸν ἄνδρα τὸ
πρότερον ὡς ἀληθῶς ἀμπελον θεοφτύτευτον, πασαν
* 4 - , 4 -᾿ t »
ἀληθινὴν, πᾶσαν χαρποφόρον. Kai πῶς ὅτι ptt ἐλυ-
μἵνατο αὐτὴν 0; Ex δρυμοῦ, xal μονιὸς ἄγριος χατ-
ἐνεμήσατο αὐτήν " στραφείσης αὑτῆς, ὡς εἰπεῖν, εἰς

δὲ8 ορ ϑίοἱ ἰβ ϑυβ οχροβυϊ φὰς admirationemel βίυ ρο9-
rem injecerunt. Sed de tabellariis quidem,Deo placuit
ut inflexo preposito in monasterium suum reciperen-
tur : recte hoc agente pietate tua, ut eos verborum
suorum admonitu paternis spirituáltbus visceribus
Btitueret. De fratre autem nostro, qui ordinem de-
serwit, οἱ tanquam ex paradiso conobitice vite
ejeotus est, quid dicam nescio. Vidimus et nos vi-
rum antes, revera plantatama Deo vitem, totam
veram, totam frugiferam. Quomodo nunc Ezltermi-
navit eam aper de silva, el singularis ferus depaslus
est eam *? : conversa ipsa, ut ita dicam, in amaritu-
dinem mortiferam? Annon enim, quia traditus est
immanibus feris passionum, amorern carnis dico,

*! Gregor. Nazianz. orat, 22, sub fin. 9 Jerem. xv, 16. 35 Psal. rxxix, 14.
NOTAE.

(13) Ταυτα πάντα. Theophanes ad annum 4, Ire-
nes secundo : Τῷ δὲ Μαρτίῳ μηνὶ τῆς θ᾽ ἱνδικτιῶ-
νος, Εἰρήνη ἡ εὐσεθὴς Βυζαντίοις τοὺς πολιτικοὺς
ἐχαρίσατο φόρους, xai τῆς ᾿ΔΟύδου καὶ τοῦ 'Itpoü
τὰ λεγόμενα χομέρχια ἐχούφισεν " μεγάλως ἐπὶ τού-
τοις οὖν ἄλλοις πολλοῖς εὐχαριστηθεῖσα εὐεργετή-

μασι. Mense porro Martio indictionis nonz, piissima
Irene Byzantiis civilia remisit vecligalia, el ea quz
apud Abydum οἱ Hierum dicuntur commercia ex
parte relazavit : pro quibus aliisque beneficiis popu-
lus maxímas ei grates retulit.

935

S. THEODORI STUDIT/E

936

dominandiquelibidinem, videre eat illum nunc men- A πιχρίαν θανατιχήν ; Μὴ γὰρ ὅτ' vj παραδοθεὶς τοῖς

tis contemplatione ab illis depastum, et tanquam
leonum ore dilaniatum ? Parem enim, ut ipse nosti,
ac illius qui inconsulto discedit a patre, ab eoque
discinditur, ejus lapsum esse censet divinus Basi-
lius, qui sanclam professionem abjicit. Ideo eL eadem
excommunicationis reliquarumque penarum sen-
tentia plectuntur. Sed hic quidem nos ut peccatores
precamur, ut pristinam lucem iterum ex hoc suo
vitiis hebetato et obscurato intellectu respiciat ;
domumquedenuo ad dulcem Patrémet charissimam
congregationem reverlatur. Fratres autem ipsos
hortamur, ut cenobitico certamini fortiter insistant,
nec propter impii lapsum convellantur : sed potius
gincerioris fidei, indissolubilisque connexionis inde
ansam arripiant; idque ad sanguiais usque profu-
sionem, quemadmodum Deo pleni Patres predicant,
ut per absolutam religios:e vil perfectionem mar-
tyrii coronam in die judicii recipiant, chorum in-
euntes cum Dositheo, et Acacio, et Domitiano, viris
planesanctissimis,quisummacum odedientia vitam
exegerunt. Hodie namque, sicul sanctitas tua in
reliquo epistole textu ait mera ubique confusio et
inobedientia : dum singuli fere humanis consue-
tudinibus nituntur, vicinorumque institulis, qua
Dei legibus plane adversantur : maluntque hujus et
illius prepositi, quam divinorum Patrum nostrorum
vitam observare. Quo flt, ut pastores, et in his ego
primus, desipiamus, οἱ Dominum non qua&ramus,
nec irreprehensibilem et constantem vite rationem
investigemus ; sed quasiantiquata lege Dei, et aboli-
to Evangelio, hebescentibusque spiritualibus sanctio-
nibus, atque, ut magis impium quid dicam, quasi
mutato immutabili Deo. Nam et hoc illos spectat,
qui semper incusant et dies, et eetates, quod aliter
he,aliter ille se habeant.

ἀτιθάσσοις θηρσὶ τῶν παθῶν, φιλοσαοχίας τε, φημὶ,
καὶ φιλαρχίας, ἔστιν ἰδεῖν αὐτὸν ἄρτι τῇ τοῦ νοῦ θεω-
ρίᾳ βιβρωσχόμενον ὑπ᾽ αὐτῶν, xai χατασπαραττύμε-
vov οἷα ἀπὸ στόματος λεόντων; Τὴν ἴσην γὰρ, ὡς
οἶσθα, χρίνει ἀπόπτωσιν ὁ θεῖος Βασίλειος, τῷ ἀλό-
γὼς ἀναχωροῦντι χαὶ ἀποσχιζομένῳ πατρὸς, τοῦ
καὶ αὐτὸ τὸ θεῖον ἐπάγγελμα ἀποῤῥιπτομένου. Διὰ
τοῦτο xai τῆς αὐτῆς εἰσι χαταδίχης ἐπὶ τῆς ἀχοινω-
νησίας, xai τῶν ἄλλων ἐπιτιμίων. ᾿Αλλὰ τοῦτον μὲν
εὐχόμεθα ὡς ἁμαρτωλοὶ ἀντωπῆσαι πάλιν πρὸς τὸ
πρότερον φῶς, ἐκ τῆς ἀμδλυωπαθοῦς xa! ἐζοφωρέ-
νης αὐτοῦ ἐννοίας - xai οἴχαδε αὖθις ἐπανιέναι πρὸς
τὸν γλυχὺν Πατέρα, xai τὴν φιλτάτην συνοδίαν.
Αὐτοὺς δὲ τοὺς ἀδελφοὺς παραχχλοῦμεν στῆναι γεν-
ναίως πρὸς τὴν χοινοδιαχὴν ἀθλησιν " xal μὴ σαλευ-
θῆναι £x τῆς τοῦ dotÓoUq χαταπτώσεως " μᾶλλον δὲ
καὶ μᾶλλον ἐντεῦθεν ἐπιδράξασθαι γνησιωτέρας πί-
στεως xai ἀδιασπάστου συντεύξεως, τοσοῦτον μέχρις
αἵματος, καθὼς οἱ θεοφόροι Πατέρες διαγορεύουσιν,
ἵνα τελειότητι τοῦ ὑποταχτιχοῦ αὐτῶν βίου, τὸν τοῦ
μαρτυρίου στέφανον ἀναδήσωνται ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῆς
διαγνώσεως, χορεύοντες μετὰ Δοσιθέου, καὶ 'Axa-
κίου, καὶ Δομετιανοῦ, τῶν πάνυ παναγίων, τῶν παν-
υπηχόως τὴν πολιτείαν τετελειωχότων Σήμερον vi,
χαθὼς αἱ λοιπαὶ φωναὶ τῆς ὁσιότητός σου, ἀκρισία
πᾶσά xai ἀνυποταξίχ" ἐπερειδομένων, τῶν πάντων
σχεδὸν εἰπεῖν ταῖς ἀνθρωπίναις συνηθείαις, «al ταῖς
τῶν προσεχεστέφων διαχρατήσεσιν, ἐξ ἐναντιας
ἐχούσαις τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ xal μᾶλλον αἵρου-
μένων τοῦ δεῖνος xal τοῦ δεῖνος ἡγουμένου mapai-

C τηρεῖν τὸν βίον, ἢ τῶν θεσπεσίων Πατέρων ἡμῶν.

Ἔνθεν οἱ ποιμένες, ἐξ ὧν ἐγὼ πρῶτος, ἠφρονεύσα-
μεν, χαὶ τὸν Κύριον οὐχ ἐχζητοῦμεν, οὐδὲ τὸ ἀμώ-
μητον xai τὸ ἀκράδαντον τῆς πολ'τείας ἰχνηλατοῦ-

uev * ἀλλ᾽ ἁ

ὡς παλαιωθέντος τρῦ θείου νόμου, χαὶ

ἀργήσαντος τοῦ Εὐαγγελίου, καὶ ἀτονησάντων τῶν πνευματιχῶν θεσμῶν, xai, ἵνα τι εἵπω καὶ βλατφημότερον,
ὡς ἀλλοιωθέντος τοῦ ἀναλλοιώτου Θεοῦ, Τοῦτο γάρ ἐστι πρὸς τὸ λέγειν xal χαταιτιᾶσθχι τοὺς χρόνους xal τὰς
ἡμέρας καὶ τὰς γενεὰς, ἀλλοίως μὲν ἐκείνας, καὶ ἀλλοίως ταύτας,

Ego vero non a tempore invectum hoc discrimen
contendo. Nec enim aliam formam induit colum,
neo motum alium, nec aliam lucem diei opifex
lampas, neo praeter solitum ordinem fertur et cir-
cumagitur universum. Statuit enim illa, ut scriptum
est, in elernum etin. seculum. szculi; praeceptum
posuit, el non preteribit 9. Sed orlum id est, san-
otissime, ex mutatione libere voluntatis ab amore
divino destituLe, affectumque suum ad caduca defi,
gentis, gloriosa, excmpla sequi detrectantis, neque
archetypam potius patriamque divinam imaginem
exprimere, quam deformes et alienas ac prodigio-
sas. Quamobrem animi simulacra gerimus, partim
quidem humane nature aliquid habentia, partimca.
nis,partim leopardi fortasse,partim piscis autalterius
reptiliscojuspiam : sanctitatetua anagogice hec in-
telligente. Quiergo talia decepti effuliunt, aut Evan-
gelia palam et nuda fronte perfringanl, et martyria

3* Psal. cxtviir, 6.

Ἐγὼ δὲ ἀνταποχρίνομαι ὡς οὐ παρὰ τὸ τοῦ χρόνου
διάφορον τοῦτο ὑπήχθη. Οὐδὲ γὰρ ἑτερόμορφος
γέγονεν ὁ οὐρανὸς, οὐδὲ ἑτεροχίνητος, οὐδὲ ἕτερο-
λαμπὴς ὁ δημ:ιοοργὸς τῆς ἡμέρας φωστὴρ, οὐδὲ παρὰ
τὴν πρὶν τάξιν φέρεταί τε xal διεξάγεται τὸ πᾶν.
Ἔστησε γὰ0 αὐτὰ, χατὰ τὰ Λόγια, εἰς τὸν αἰῶνχ
xxi εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος * πρόσταγμα ἔθετο,

b] . , ᾽ 4 ^ o: YT
xal οὐ παρελεύσεται. ᾿Αλλὰ τοῦτο συμοέύηχεν, ὦ
ἁγιώτατε, xarà τὸ ἐνηλλαγμένον τῆς αὐτεξουσίου
προαιρέσεως, ὀλιγωρησάτης ἐχ τοῦ θείου ἔρωτος,
καὶ περὶ τὰ πρόστυλα τὴν ἑχυτῆς ἔφεσιν ἐχδεδωχυίας,

8 , , *^ , - , -
xai οὐ θελούσης, οὐδὲ αἱρουμένης τῶν εὐχλεῶν ἐς -
άψασθα: παραὸ 20b με ἀψαι ἀπὸ τῆς

ι παραδειγμάτων, οὐδὲ μεταγράψαι ἀπὸ τῆς
ἀοχετύπου xai πατρίου θεοεε!δοὺς εἰχόνος, ἐκ δὲ τῶν
δυσμόρφων χαὶ ἀλλοχότων xai τερατουργουμένων,

μὸρφ τ

4 - NJ * 4 , * , 4 ,
Διὰ τοῦτο τὰ ψυχιχὰ ἰνδάλματα ἐπιφέρομεν, τὸ μέν

1 v E P M δι
τι ἀνθρωπείου μέρος ἔχοντα, τὸ δὲ χυνὸς, τὸ δὲ λεο-
πάρδου τυχὸν, τὸ δὲ ἰχθύος, ἢ τινος ἄλλου τῶν ἑἕρπε-

931

EPISTOLARUM LIB. I.

938

τῶν * ἀναγωγιχῶς ταῦτα λαμδανούσης τῆς ὁσιότητός Α et justificationes Domini, et omnia a sanctis trans-

259. Ot τὰ τοιχλῦτα τοιγαροῦν ἐχ φεναχισμοῦ βαττα-
οίζοντες, ἢ ῥηξάτωσαν γυμνῇ τῇ χεσαλῇ τὰ Εὐαγ-
γέλια, καὶ τὰ μαρτύρια, xal τὰ διχαιώματα τοῦ
Κυρίου, χαὶ πᾶσαν δέλτον ἁγιοπαράδοτον, ἢ τοῦτο
μὴ ποιοῦντες, τὸ νηπιῶδες φρόνημα xai ἀλόγιστον
ἀποθέμενοι, ὡς ὄντως εἰς ἄνδρα τελοῦντος τῆς ἡἣλι-
κίας τοῦ πληρώματος τοῦ Χριστοῦ, χατὰ τὰ θεοπα-
ράδοτα λόγια * καὶ περιπατείτωσαν, xai τοὺς ἀλ-
λοὺς ἐχπαιδευέτωσαν * ἢ μηδ᾽ ἕτερον τῶν εἰρημένων
ποιοῦντες, χαὶ γοῦν τὸ ἑαυτῶν ἀθέλητον xai ἄσωτον
χατηγορησάτωσαν. Ἴσως γὰρ αὐτοῖς ἔσται χαιρὸς
ἀνανήψεως. Φεῦ δέ μοι ! Πάτερ τιμιώτατε, ὅτι ἕνοχος
ὧν πάντων τῶν εἰρημένων, χαὶ πάσης διαστροφῆς
«ai ἀνευθύτητος ὑπουργὸς, ὡς ἐπεμῦαίνειν ἄλλοις
ἠρξάμην xxi νομοθετεῖν. Κλαυσάτωσαν xai θρηνεί-
τωσαν ἐπ᾽ ἐμοὶ xal οἷτοὶ οἱ ἀναίσθητοι λίθοι, χιν-
δυνεύοντι χατὰ πᾶσαν ὥραν, καὶ ῥήσσοντι τὸ ποί-
μνιον τοῦ Χριστυῦ ἀναξίως μοι παραδεδομένον,
Τοσαῦτά μοι προήχθη κελεύοντί σοι, ὧν θεοτίμητε
ἀνταποχριθῇναι. Αὐτὸς δὲ ἐρηρεισμένος ὧν τῇ δυνά-
μει τυῦ Πνεύματος, καὶ τῇ περιλήψει τῶν νομίμων
xai πατρίων ἐντολῶν, ἀκίνητος μένοις xai ἀσάλευτος
χαὶ ἀχχταπτόητος ἐχ τῶν παρά τινων πολυτρόπως

missa volumina: aut si hoc facere abnuant, pue-
rilem sensum et a ratione alienum deponentes, ut
qui reipsa in virum evaserint statis plenitudinis
Christi *. secundum divina oracula, et ambulent
ipsi, et alios erudiant: aut si neutrum facere vo-
lunt, suam ipsorum socordiam et intemperantiam
accusent. Forsitan tempus erit quo resipiscant. Sed,
heu mihi! Pater colendissime, qui horum omnium
reus que dixi, omnisque vitii et pravitatis adjutor,
insultare aliis cepi, legesque prefigere. Plangant
me lugeantque lapides ipsi sensus expertes, qui per
singulas horas versor in discrimine, Christique gre-
gem indigno mihi commissum dissipo. Atque hec
hactenus, te jubente, a Deo honorate, respondi. Tu
vero Spiritus virtute subnixus, legitimarumque et
paternarum sanctionum observatione, immobilis
permane, et inconcussus atqueintrepidus, adversus
quorumdam variis in te modis, ventorum ac pro-
cellarum instar, irruentes rumusculos, regia in-
tegre vit: via incedens, et inanes hominum utram-
que in partem voces contemnens, ac pro humili-

tate nostra sine intermissione orans quam studio-
sissime.

ποσεπεισφρησάντων τοι, “οἷα ἀνέμων ἢ τριχυμιῶν, λογυδρίων, βαίνων ἐν τῇ βασιλικῇ ὁδῷ τῆς dxpat-
φνοῦς πολιτείας, xai τὴν ἐφ᾽ ἑκάτερα παρατρέχων ματαϊολογίαν τῶν ἀνθρώπων, εὐχόμενός τε ἀδιαλεί--

-- hj ?,
πτως ὑπὲσ τῆς ταπεινώσεως ἡμῶν τὰ xpattata.

θ΄. — Γελασίῳ μαθητῇ.

[S7-]

IX. — Gelasio discipulo.

Apostatee, ut ad monasterium redeat.

Ὦ τέκνον μου, d66a Γελάσιε, πῶς πυτέ os if- Ο fili mi, abba Gelasi, quo tandem pacto malo-

ωστράχισεν ὁ ἀρχέκαχος Σατανᾶς tx τοῦ κοινοῦια-
κοῦ παραδείσου, ὡς ποτὲ τὸν ᾿Αδὰμ ἐκ τῆς Ἐδὲμ,
πεισθέντα τῇ βουλῇ τοῦ ὀφιογνώνονος ᾿Αμμοῦν ; Καὶ
χρτ' αὐλίζῃ ἐν τόποις οὕς οὐχ ἐπισκοπεῖ ὁ Κύριος,
ἀχαυνθοφορῶν καὶ ἐργαζόμενος ἐν ἰὸρῶτι τοῦ προσ-
ὠποὺ τὰ πάθη τῆς ἀτιμίας. Τί γὰρ καλὸν ἐξεληλυ-
θὼς Π εἰργάσω, ἢ ἐργάζῃ ; Τί δὲ οὐ μᾶλλον πονηρὸν
καὶ ἀπευγτόν ; Ἐξέλιπέ σου τὸ νοερὸν φῶς τῆς ὁδ-
ητίας " ἐσθέσθη ὁ σπινθὴρ τῆς πνευματικῆς φιλίας.
Οἱ οἷλοι σου xat οἱ πλησίον σου, οὐ μόνον λέγω τοὺς
ποθεινούς σου ἀδελφοὺς, ἀλλὰ χαὶ τοὺς τοῦ Θεοῦ
ἀγγέλους, ἐξ ἐναντίας σου ἀπομαχρῦθεν ἔστησαν, καὶ
ἤγγισαν οἱ δαίμονες, ἐχζητοῦντες ἀποχέσαι σου τοὺς
προειργασμένους ἀσχητιχοὺς χαμάτους. Ποῦ ποτε
σου ἡ χαθχρὰ προσευχή; ποῦ ποτέ σοῦ jj ἀχράδαντος
ὁμολογία: 7 φωτοποιὸς ἐξαγόρευσις ; ἣ ἀγγελικὴ
γοροπτασία ; ἡ θεομίμητος ὑπαχοὴ ; ἧ χριστοφόρος
ταπεινοφροσύνη ; ἐχεῖνο τὸ καλὸν χαὶ τερπνὸν, ὃ
ἀδει ὁ ἀτματογράφος Δαδὶδ, $ ἐπὶ τὸ αὐτὸ συνοΐχησίς
gh» τῶν ἀδελφῶν ; Τούτων πάντων ἐπειδὴ ἔρημος
ξγονας, τέχνην μου, ἔχεις ἀντεισαχθέντα σοι τὰ
ἐναντία, σκοτασμὸν νοὸς, ἀναλγησίαν ψυχῆς, πώρω-
c: χαρδιαχὴν, δυσπιστίαν, ἀνελπιστίαν, ὀλιγωρίαν,
φόδον θανάτου, τρόμον ἀπολογίας. Καὶ τί δεῖ κατα-
λέγειν ἕν ἔχαστον, ὅτι στένων xai τρέμων Καϊνιχῶς
πάντως διχθιοῖς - Καὶ οὔπω λέγω τῶν σαρχιχῶν

δι Ephes, 1v, 13.
ParRor. Gn. XCIX.

rum te auctorSatanas, ex cenobiaco paradiso, sic-
ut Adam olim ex Eden, serpentini Ammon con-
silio obsecutum exterminavit? Et nunc in locis
habitas que Dominus non respicit, spinas produ-
cens, et ignominie passiones in sudore vultus tui
exercens. Quid enim recti ex quo digressus es, vel
egisti, vel nunc agis ? Quid potius non perversum
ac detestandum ὃ Defecit te mentis lumen quod
viam monetrabal : exstincta est scintilla spiritualis
necessitudinis. Amioi et proximi tui ; non tantam
charissimos fratres tuos dico, sed-.ipsos quoque
Dei angelos: adversum te eminus steterunt ** , et
propius accessere demones, anteactos labores tuos
ascelicos abolere cupientes. Ubinam pura olim

precatio tua? ubinam inconcussa confessio? ubi

splendida exomologesis? ubi angelica chori fre-
quentatio ? Dei emula obedientes, Christum gerens
humilitas, bonum illud et jucundum, quod canti-
corum scriptor pradicat David, fratrum in unum
habitatio 53 ? His omnibus quoniam orbatus es, fili
mi, contraria que horum loca immissa sunt habes,
obscurationem mentis, stuporem animi, cecitatem
cordis, incredulitatem, desperationem, incuriam,
mortis metum, horrorem judicii. Et quid opus est
singula percensere, cum gemens et tremens Caini
prorsus more vitam ducas? Nec memoro carnalium

3? Pga], xxxvii, 12. 83 Psal, cxxxir, 1.

o0

S. THEODOHI STUDIT.£

940

cupíditatam turbam interiorataa inflsmmantem, et A παθῶν τὸν laur &vabismiLoe-à 265 τὰ ἐντὸς, xai

peecatum suüccendentem. Quapropter, fili mí, per-
specta per humilem epistolam meam veritate, et
ad lamen suspiciens, ac divinitus compunctus, et
amíce vulneratus, reputansque ac recogitans unde
excideris, et in quibus miseriis verseriís, et ubi ha-
bites, nempe, ut sic dicam, in tabernaculis Ce-
dar?*; redi ad sanam mentem, recurre ad locum
tuum, expergiscere, renovare, et recalesce ; et ne
boram cuneteris, nediem, ne hebdomadem : sed
quantocius omnibus abjectis, presenti atque intre-
pído animo ad me veni infelicem Patrem tuum, et
ad egregios fratres tuos, et magnum Patrem
meum, et Patrem tuum. Et hac quidem de causa
consiliam «erat, postquam te istuc appulsum co-

gnovi, etiam fratrem cum litteris mittere, qui te- D

revocaret, Sed quia presbyter litterarum lator mihi
plane confirmavit te ad solas litteras venturum,
ideo epistola contentus fui. Et vero Jubent prorsus,
flli mi, sicut dictum est, non solum ego miser, et
Pater meus, verum et nostri domini Joannes pre-
cursor ac Joannes Tbheologue, ut. quam citissime
gradum referas, priusquam te inopinata mors oc-
cupet. Quod si obflirmatus adhuc, quod minime
reor, obdurescas, et pertinaciter resistas ; scito te
excommunicatum esse, et a sanctis omnibus, et a
nobis peccatoribus donec faciem nostram videas.
Sin sutem gradum referes, ut jussimus, jam ve-
niens solutus es, tum ad divina dona, tum ad alios
cibos.
X. — Nicolao díscipulo.

λέγοντα τῆν ἀπαρτίαν, Διὸ DA, τέχνον μου,
ἐπιγνοὺς τὸ ἀληθὲς 2: τῆς ταπεινῆς μου ἐπιστολῆς,
xai ἀνχδλέψας ποὺς τὸ τῶς, χαὶ χστανυχθεὶς θεῖ-
κῶς, καὶ πληγεὶς οιλιχῶς, xai ἀνχελίσας xal ἄν:-
Ὑκορίσας ὅθεν ἐξέπετας, xal ἐν καίοις εἰ δεινοῖς,
xal ποῦ παροικεῖς, ὡς εἰπεῖν, μετὰ τῶν σχηνωμά-
tur Κηδάρ * ἀνάτφηλον, xai ἀναπήδητον, xa! ἀν-
ἐγέρθητι, xai χυχνεώθητ':, xal ἀναθερμάνθητι - xai
μὴ ὥραν, μὴ ἡμέραν, μὴ ἑδδομάδα * ἀλλὰ θᾶττον
χαίρειν πᾶσιν εἰπὼν, ἦχε ἐῤῥωμένως xai ἀνενδοιά-
στῶς πρός με τὸν δύστηνόν goo Πατέρα, καὶ πρὸς
τὴν καλήν coo ἀδελφότητα, xii πρὸς τὸν μέγαν Πα-
τέρα μου xai Πατέρα σου. Καὶ πρὸς τοῦτο ἐδουλό-
μὴν μὲν, ἡνίχα ἔμαθον ὅτ: αὐτύθ: ἐξεπελάσθης, xa:
ἀδελφὸν πέμψαι σὺν τοῖς γράμματιν, ἵνα σε ἀνχό-
ῥύσηται. ᾿Επεὶ ὃξ ὁ γραμματοφόρος xai πρεσδύτερος
ἐθεθαιώτατό pt πάντως ἔχ μόνων τῶν γραμμάτων
ἥκειν σε, διὰ τοῦτο ἠρχέσθην τῇ ἐπιστολῇ. Καὶ δὴ
πάντως, τέχνον μου, χαθὼς εἴρηται, οὐ μόνον ἐγὼ ὁ
τάλας, xai ὁ ΠΙχτήύρ μου, ἀλλὰ xai οἱ δεσπότα!:
ἡμῶν, ὁ Πρόδρομος, xai ὁ Θεολόγος, ἐγχελεύονταί
σοι, τάχιστα ἀπυχινῆσαι, πρὶν ἀπροσδοχήτου θανά-
του χαταλάθῃ τὸ τέλος. E? δέ τι, ὃ οὐχ ὑπολαμύάνω,
σχληρυνόμενος σαληουνθῇς xai αὐθαδιάσεις “ γίνωσχε
ἀκοινώνητόν σε εἶναι, xai ἐκ πάντων τῶν ἁγίων, xai
ἐξ ἡμῶν τῶν ἁμαρτωλῶν, ἕως ἂν ὄψει τὸ πρόσωπον
ἡμῶν. Εἰ δὲ ἀποχινήσεις, καθὼς ἐνετειλάμεθα, ἔδη
ἐρχόμενος λελυμένος el, καὶ τῶν θείων δώρων, καὶ
τῶν ἄλλων βρωμάτων.

I. — Νιχολάψ μαθητῇ. [κα΄ .]

Electo in prepositum tradit precepta vile monaeticee.

Quandoquidem Dei nutu, spiritualis fili Nicolae,
ad prsefectlure apicem evectus es, observare om-
nino debes, que in hoo libello precepta sunt. Non
igitur ullatenus immutabis, quam a spirituali mo-
nasterio tuo accepisti forman etregulam, absque ne-
' pessitate. Non possidebis ex hoc mundo quidquam
neo tibl. proprium repones vel unicum argentuq.
Non divides animum et cor tuum affectu eurieque,
propter eos qui tibi a Deo commissi sunt, tibique
[p spiritu filii aa fratres facti sunt ; non erga neces-
sarios olim secundum carnem, aut cognatos, aut
amicos, aut sodales. Non erogabis res monasterii
tul, neque in vita, neque post mortem, sive elee-
mosyne titulo, sive legati, in tuos olim necessarios,
ut dictum est, et amicos : nec enim de mundo es,
ut res mundi attingas : preterquam si qui forte ex
conobio in ordinem nostrum transierint: atque
ita curam eorum geres juxta sanctorum Patrum
exemplum. Non possidebis servum, neque ad tuos
usus, neque ad monasterii cui presides, nec deni-
que ad agri tui, hominem qui ad Dei imaginem
factus est: hoo. enim secularibus solis concessum
osi, Tu vero teipsum exhibere unanimis fratribus
tuis servum animo debes, licet externa specie tan-
quam dominus et magister habearis. Feminei sexus

* Cant. 1, 4.

᾿Επειδὴ εὐδοχίᾳ Θεοῦ προεδιδάσθης, τέχνον πνεὺ-
ματιχὴν Νιχόλαε, εἰς τὸ τῆς ἡγουμενείας ἀξίωμα,
δέον παραφυλάξαι σε πᾶντα τὰ ἐντεταλμένα σοι ἐν
τῷ παρόντι Ὑραμματίῳ. Οὐ διαλλάξεις οὖν ὅνπερ
παρέλαδες τύπον χαὶ κανόνα παρὰ τῆς πυευματιχῆς
4ου μονῆς ἐν ἅπασιν ἄνευ ἀνάγχης. Οὐ χτύσῃ c: τοῦ
χόσμου τούτον, οὐδὲ ἀποθησαυρίσεις ἰδιοοίστως εἷς
ἑαυτὸν μέχρι καὶ ἑνὸς ἀργυρίου. Οὐ διαμερίσεις τὴν
ψυχὴν xai τὴν χαρδίαν σου ἐν σχέσει xai φροντίδι,
παρὰ τοὺς πεπιστευμένους σοι ὑπὸ Θεοῦ, χαὶ γεν-
νωμένους σοι πνευματιχῶς υἱοὺς χαὶ ἀδελφούς “ οὔτε
εἷς τούς ποτε ἰδίους χατὰ cxpxa, ἢ συγγενεῖς, ἢ φί-
λους, ἢ συνεταίρους. Οὐ χρήσῃ τοῖς τῆς οἰχείχς σου
μονῆς, οὔτε ζῶν, οὔτε μετὰ θάνατον, ἐλεημονητι-

D κῶς, ἢ χληρονομιχῶς, εἰς τούς mots προειρημένους

ἰδίους xai φίλους. Οὐ γὰρ ἐχ τοῦ χόσμου εἶ, ἵνα
μετέχῃς τῶν ἐκ τοῦ χόσμου * πλὴν εἰ μή ποὺ μετα-
βαϊέν νινες ἐχ τοῦ χοινωνιχοῦ βίου εἷς τὸ xa0' ἡμᾶς
τάγμα * καὶ οὕτω φροντίσεις χατὰ μίμησιν τῶν
ἁγίων Πατέρων. Οὐ χτύσῃ δοῦλ ὑτε εἰς οἰχεί

Y τέρων. ἴσῃ δοῦλον, οὗτε εἰς οἰχείαν

» * a

χρείαν, οὔτε εἰς ἣν ἐπιστεύθης μονὴν, οὔτε εἰς
ἀγρούς σου, τὸν xat' εἰχόνα Θεοῦ γεγονότα ἄνθρω-
TOv " τοῦτο γὰρ μόνοις τοῖς ἐν τῷ βίῳ συγχεχώρη-
ται. Σοὶ δὲ χρεὼν ἑαυτὸν παρασχεῖν τοῖς ὁμοψύχοις
σου ἀδελφοῖς δοῦλον τῇ προθέσει, χἂν τῇ ἕξω ἔπι-

941

“6

σχοΐης ζῶον τῶν ix τοῦ θήλεος γένους εἰς χρείαν
ὑπουργικὴν, ὁ τῷ θήλε: παντάπασιν ἀποταξάμενος *
οὔτε ἐν τῇ μονῇ, οὔτε ἐν τοῖς ἀγροῖς " χαθὼς οὐδεὶς
τῶν ὁσίων xai ἁγίων Πατέρων ἡμῶν ἐχρήσατο, οὔτε
ἡ φύσις αὐτὴ ἐπιτρέπει. Οὐκ ἐποχούμενος ἔσῃ ἵπ-
ποις χαὶ ἡμιόνοις ἄνευ ἀνάγχης ἀλλὰ Χροιστομ'μή-
.ν 895 » --- LE 4 ,
τως πεζοπορήσεις. Ei δ᾽ οὐ " πῶλός σο! τὸ ὑποζύγιον
ἔσται. Παραφυλάξεις πάντως τὸ τὰ πάντα τὰ ἐν τῇ
,*^ , * 5 ὁ * , ^, 4
ἀδελφύτητι χοινὰ εἶναι xai ἀμέριστα * xal μηδὲν
χατὰ μέρος τοῦ καθέχαστον εἷς ἐξαυθέντησιν, μέχρι
χαὶ ῥαρίδος. Σοῦ δὲ xai τὸ σῶμα xal ἣ ψυχὴ, μή τί
»
(5 ἄλλο, ἔστωσαν διαμεμερισμένα ἐν ἰσότητι ἀγάπης
πᾶσι τοῖς πνευματιχοῖς σου τέχνοις xal ἀδελφοῖς.
Οὐχ ἐξουσιάσεις ἐπὶ τοῖς δυσὶν ἀδελφοῖς σου καὶ τέ-
χνοῖς μου" οὔτε πρὸς ἀρχὴν, οὔτε πρὸς χειροτονίαν
ποχξαί τι παρὲξ τῆς πατριχῆς σου ἐντάλσεως, Οὐ
σγοίης μετὰ χοσμιχῶν ἀδελφοποιίας, ἢ συντεχνίας,
ὁ φυγὰς τοῦ χόσμου xai τοῦ γάμου, Οὐ γὰρ εὕρηται
ἐν τοῖς Πατράσιν " εἰ δὲ xal εὕρηται, σπανιάκις, καὶ
τοῦτο οὐ νόμος. Οὐ συνεστιαθῇς μετὰ γυναιχῶν,
πλὴν τῆς χατὰ σάρχα μητρὸς, xai ἀδελφῆς, οὐχ
TY" 93 , 4 , , A] ,
οἶδα εἰ μή τις βία xal ἀνάγχη, χαθὼς παραχελεύον-
e" » , 1 A
ται οἱ ἅγιοι Πατέρες. Οὐ σχοίης τὸ πολυπρόοδον xal
πολυγύρευτον, ἄνευ ἀνάγχης ἐγχαταλιμπάνων τὸ
οἰχεῖον ποίμνιον * ὅπου γε χαὶ ἐγχαθημένου coo μό-
λις διασώζοιντο τὰ πολυτροπώτατχ χαὶ πολυδιεξ-
?N * , d ^
ὄδευτα λογικὰ πρόύατα. ΠΙχραφυλάξεις πάντως τὸ
- ’ 3 Id μὴ γ᾿
ποιεῖσθαι τρισάχις τὴν χατήχησιν τῇ ἑδδομάδι, καὶ
χαθ᾽ ἑσπέραν" ἐπειδὴ πατοοπαράδοτον τοῦτο, xai
σωτήοιον. Οὐ δοίης ὅπερ λέγουσι μιχρὸν σχῆμα,
ἔπειτα μετὰ χρόνους ἕτερον ὡς μέγα. "Ev γὰρ τὸ
σχῖνμα, ὥσπερ xai τὸ βάπτισμα, χαθὼς ot ἅγιοι Πα-
τέρες ἐχρήσαντο, Οὐ παραύῃς τοὺς νόμους xal xa-
νόνας τῶν Πατέρων, πρό γε πάντων τοῦ ἁγίου Πατρὸς
ἡμῶν Βασιλείου " ἀλλὰ πᾶν ὃ τι ποιεῖς ἢ λέγεις, ὡς
μαρτυρίαν ἔχων ix τῶν Γραφῶν πράξεις, ἢ ὡς ἐχ
πατριχῆς σου συνηθείας, ἄνευ παραδάσεως ἐντολῆς
Θεοῦ. Οὐ χαταλείψεις τὸ ποίμνιόν σοῦ, κἀὶ εἰς ἅτερον
μεταδήσῃ, ἢ πρὸς μείζονα ἀξίαν ἐπαναδράμοις, ἄνευ
πατρικῆς cou διαγνώσεως. Οὐ οιλιάσεις μετὰ χα--
- , , ' 3, ἂς“
νονιχῆς, οὐδὲ παραδάλῃς ἐν γυναιχείῳ σεμνείῳ, οὐδὲ
χαταμόνας ὁμιλήσεις μονχζούσῃ, ἢ χοσμιχῇ, εἰ μή
* ? e 4 , ,
που ἀνάγχη EÀxot* xal τότε δύο παρόντων ἐξ ἑχατέ-
ρου μέρους προσώπων. Τὸ γὰρ ἕν, ὥς φησιν, εὐεπ-
ηρέαστον. Οὐχ ἀνοίξεις τὴν θύραν τῆς ποίμνης ἐπὶ
εἰσόδῳ παντοίας γυναιχὸς, ἄνευ μεγάλης ἀνάγχης "
*, ^. — i » 4 ^ ^Y »^*« -
εἰ ὃὲ δυνατὸς εἴ ἀσυμφανῶς δέχεσθαι, οὐδὲ τοῦτο
ἀπόδλητον. Οὐ ποιήσεις σεαυτῷ χαταγώγιον, ἢ τοῖς
πνευματιχοῖς σοὺ τέχνοις οἶκον χοσμιχὸν, ἐν ᾧ εἶσι
γυναῖχες, ἐπὶ συχνῷ παρχύάλλων ἀλλ᾽ ἐχλέξῃ εἰς
ἀνηρῶν εὐλχδῶν τὰς παροδιχὰς καὶ ἀναγχαίας χρείας
ποιεῖσθαι. Οὐ χτήσῃ μαθητὴν εἰς τὸ χελλίον co»
μειράκιον προσπαθῶς " ἀλλ᾽ ἐχ προσώπου ἀνυπ-
ὄπτου, χαὶ Ex διαφόρων ἀδελφῶν, τὴν ὑπουργίαν σου
à 4
ποιήσεις. Οὐ χτήσῃ ἱματισμὸν ἐξηλλαγμένον xal
πολύτιμον, ἄνευ τοῦ ἱερατεύειν σε" ἀλλὰ τοῖς ταπει-
- ^ , 4 ^, 3
νοῖς πατρομιμήτιυς xai ἐνδύσῃ καὶ ὁποούσῃ. Οὐχ
ἔσῃ ἁδροδίχιτος, οὔτε ἐν olxe(q σου δαπάνῃ, οὔτε ἐν

EPISTOLARUM LIB. I.

avziq ὡς δεσπότης λογίζῃ καὶ διδάσχαλος. Οὐ A animal ad necessaria ministeria nullum habeas,

C

943

qui feminis omnino renuntiasti, nec in monasterio,
nec in agris: nullus siquidem sanctorum Patrum
usus est, et natura ipsa non permittit. Non vehe-
ris equis aut mulis absque necessitate; sed Chrieti
exemplo pedibus iter facies : sin minus, pullus
asini erit jumentum tuum. Curabis omnino ut in-
ter fratres communia et indivisa sint omnia,
et nhiil cujusquam proprium jure dominii, ne
acus quidem. Tibi vero et corpus et anima, ne di-
cam cetera, sequa lance charitatis in omnes spiri-
tuales filios tuos ac fratres dividantur. Non uteris
potestate erga duos fratres tuos, et filios meos,
ut vel ad praefecturam, vel ad ordinationem sine
Patris jussu quidquam agas. Ne contrahas cum
secularibus fraternitates, νοὶ — conflliationes ;
quippe qui seculum et nuptias reliquisti. Neque
enim exstat exemplum in Patribus; et si exstat,
perrarum est, nec legis vim habet. Non epulabere
cum feminis, excepta matre tua secundum carnem,
et torore, nisi vis aliqua et necessitas urgeat, sicut
admonent sancti Patres. Ne frequens sis in egres-
sibus et cireumcursationibus, proprium ovile dese-
rens sine necessitate, cum difficile sit, etiam 8i
assiduus incubes, variabiles et erraticas rationales
oves servare. Cura prorsus ut catechesim qualibet
hebdomade ter facias, ad vesperum ; quoniam a
Patribus id traditum, et salutare est. Ne dederis
parvum quem vocant habitum, ac veluti post spa-
tium temporis, alterum velut magnum : unus enim
est habitus, sicut et baptisma, quemadmodum in
more fuit sanctorum Patrum. Ne transgrediaris
leges et regulas Patrum, precipue sancti Patris
nostri Basilii : sed quidquid agas discave, tanquam
testimonium ex sacris Litteris habeas, aut ex pa-
terna consuetudine, id age, sine divini precepti
prevaricatione. Non deseres gregem tuum, ut ad
alterum transeas, vel ad majorem dignitatem con-
scendas sine Patris tui arbitrio. Non ineas fsmilia-
rium cumr cononica, neque muliebre monaste-
rium ingrediaris, riéqde seorsum cum ulla collo-
quaris monacha vel seculari, nisi necessitas
compellat; ac tum quoque duabus utrinque perso-
nis astantibus : una enim, ut aiunt, calumnie
obnoxia est. Non aperies ostium ovilis, ut femi-
nam ullam intromittas sine magna necessitate :

D quod si absque mutuo aspectu admitti potest, ne-

que id negligendum. Non facies tibi diversorium,
aut spiritualibus filiis tuis secularem domum in
qua 8int femine : ita ut eam frequentes : sed apud
religiosos potius viros diversari, et necessaria vite
subsidia capere studebis. Non habebis in cella tua
discipulum adolescentem, quo afficiare: sed per-
sone minime suspecte, ac diversorum adeo fra-
trum minisferio uteris. Non sit tibi vestimemtum
elaboratum, et pretiosum, praeter sacerdotale; sed
humiliter Patrum exemplo et indueris et calcea-
beris. Non eris delicatus ac lautus, neque in pri-
vato tuo sumptu, neque in hospitum receptione ;

943

thesaurizabis aurum in monasterio tuo; sed quid-
quid in unoquoque genere redundabit, adaperto
atrio tuo pauperibus, sanctorum Patrum more, lar-
gire. Non servabis locum obseratum, nec curam
geres economie : sed tota cura tua animarum
esto. Aurum vero et res usui necessarias cGiconomo
committes, et cellario, et ut cuique convenit mini-
sterio : ita nimirum, ut penes te sit omnium po-
testas, et officia in hunc aut illum, ut voles, trans-
feras, rationemque exigas cujuslibet administra-
tionis, prout mandaeti. Non facies vel ages quid-
quam in re ulla ex proprio sensu, sive proficiscen -
dum est, seu vendendum vel emendum ; neque ín
receptione vel ejectione fratrum, neque in aliis
rebus externis; sed neque in anime erratis, sine
consilio eorum qui judicio et pietate psestant, unius
aut duorum, triumve aut plurium, prout res feret,
sicut a Patribussancitum est. Hecomniía, et quecun-
que alia accepisti, servabis et custodies, ut bene tibi
sit, et prospereagas in Domino omnibus diebus vile
tue. Contrarium enim absit vel dicere vel cogitare.

S. THEODORI STUDIT/E

hoc enim ad hujus vite voluptarios pertinet. Non A ταῖς ὑποδοχαῖς τῶν ξένων *

944

τοῦτο γὰρ τῆς μερίδος
τῶν ἀπολαυστιχῶν τοῦ παρόντος βίου. Οὐ θησαυρί-
σεις χρυσίον ἐν τῇ μονῇ σου" ἀλλὰ τὸ χατὰ περισ-
σείαν ἐπὶ παντὸς εἴδους μεταδοίης τοῖς πενομένοις
ἐν ἀνοίξει τῆς αὐλῆς σου, καθὼς xal οἱ ἅγιοι Πατέ-
ptc. Οὐ χρατήσεις τόπον ἠσφαλισμένον xal τὴν οἶχο-
νομιχὴν φροντίδα " ἀλλ᾽ ἔστω σοι πᾶσα dj φροντὶς
ἀνήχουσα περὶ τῶν ψυχῶν. Τὸ δὲ χρυσίον, καὶ τὰ
κατὰ χρείαν, ἐγχειρίσεις τῷ οἰχονόμῳ, τῷ χελλαρίτῃ,
καὶ ὡς ἐπιδάλλει ἐν ἑκάστῃ διαχονίᾳ" σοῦ προδήλως
πάντων τὴν ἐξουσίαν ἔχοντος, καὶ μεταφέροντος ὡς
ἂν βούλῃ ἑχάστην διαχονίαν ἐν τῷ τυχόντι προσ-
ὦπῳ, καὶ ἀπολαμθάνοντος τὸν λόγον ἑχάστης διοικ-
σεως χαθὸ ἐντέλλῃ. Οὐ ποιήσεις τι ἣ πράξεις xat
οἰκείαν γνώμην ἐν παντὶ πράγματι, οὔτε ἐν προόδῳ,
οὔτε ἐν πράρει xal ἀγορασίᾳ, οὔτε ἐν δοχῇ 7j Ἐν ἀπο-
χρίσει ἀδελφοῦ, οὔτε ἐν ὑπαλλαγῇ διακονίας, οὔτε ἐν
ἄλλῳ τινὶ τῶν σωματιχῶν, ἀλλ᾽ οὖν οὐδὲ ἐν τοῖς ψυ-
χιχοῖς σφάλμασιν, ἄνευ βουλῆς τῶν προεχόντων ἐν
γνώσει xal εὐλαδείᾳ, ἑνὸς ἢ δύο, ἢ xai τριῶν, ἢ xai
πλειόνων, κατὰ τὴν ὑποχειμένην ὑπόθεσιν - ὥσπερ
ἐντέταλται Πατρικῶς. Ταῦτα πάντα, καὶ ὅσα ἕτερα

. παρέλαδες, φυλάξοις xal φρουρήσοις, ἵνα εὖ σοι γένηται, καὶ ἔσῃ κατευοδούμενος ἐν Κυρίῳ πάσας τὰς
ἡμέρας τῆς ζωῆς σου. Τὸ γὰρ ἐναντίον ἀπείη xal λέγειν καὶ ἐννοεῖν.

XI. — Anastasio episcopo Cnosiz.

ΙΑ΄. — ᾿Αναστατίῳ ἐπισχόπῳ Κνωσίας.

[χκβ΄.]

De officio episcopi.

Quid vis tibi, sanctissime Pater, et quid tanto-
pere post unam et alteram excusationem adhuo in-
stas, ut a me imperito et vitiis dedito utilitatis ser-

monem recipias ? Ego potius a te doceri opus habeo, (ἢ

qui et ordine inferior sum, et vita obesecatus, non
de episcopatus officiis, (quam enim ineptus sim !)
sed de monastico statu, sive de prepositura ;quonam
pacto indigne mihi commissum gregem congruenter
regens, propitium in terribili responsionis met die
judicem nanciscar. Sed tu nimirum per summam

modestiam tuam hoc egisti : explorare enim ignoran-
tiam meam voluisse, id mihi depontificatu tuo nefas
egt suspicari. Ego vero meum ipsius gradum, o sa-
erum caput, pertimesco, et &nimo esetuo circa ani-
marum gubernationem ; quomodo tandem ex turbu-
lento ac procelloso mari spirituali traditum mih!
parvum hoo et spirituale navigiolum ad salutis por-
tum perducam : cum ad munus hoc et vita integra,
et scientia idonea sit opus; ut tanquam duplici p
clavo gubernans, vigilonter ac perite intactum aquis

peccati meipsum et eos qui me sequuntur custo-
diam. Hec igitur tam miseri est excusatio. Verum
quia sanctitatis tue precepto penitus non obtem-

perare, tametsi vires meas superet, periculo non
vacat: presertim cum ab ipso etiam Paire meo
mandatum acceperim : utriusque obedientia fretus,
hoc tibi, divinissimePater, per commonitionis spe-
ciem profitebor : longe majus multisque partibus
, navicula mea excellentius esse navigium perfectio-
nis tue, episcopale, inquam fastigium, si cum pre-
positi dignitate comparetur: et tanto scilicet, quanto
in plures imperium sortituses, eosque non valentes

Τί σοι γἔγονεν, ὦ ἱερώτατε Πάτερ, καὶ τί τοσοῦ-
τὸν μετὰ μίαν χαὶ δευτέραν παραίτησιν ἔτι παρα-
Θιάζῃ, ὥστε παρ’ ἐμοῦ τοῦ ἀμαθοῦς xxi περιπαθοῦς
εἰληφέναι λόγον ὠφελείας ; "Ἔγωγε μᾶλλον ἔχω
χρείαν ὑπὸ σοῦ φωτισθῆναι " ὁ xal τῇ τάξει δεύτερος,
xal τῷ βίῳ ἐσχοτισμένος ob τὰ περὶ ἐπισχοπῆς
ὀφειλόμενα * φεῦ γὰρ τῆς ἐμῆς ἀνοίας 1 ἀλλὰ τὰ περὶ
μοναχιχῆς, εἴτ᾽ οὖν ἡγουμενιχῆς χαταστάσεως, τὸ
πῶς ἄρα ἀφηγησάμενος χατὰ λόγον τὸ ἐμπιστευθέν
μοι ἀναξίως ποίμνιον, εὕρδιμι Θεὸν ἵλεω ἐν ἡμέρᾳ
τῆς φριχτὴς ἀπολογίας pou. ᾿Αλλὰ τοῦτο πέπονθας
πάντως ἐξ ἄκρας μετριοφροσύνης. ᾿Ἐχπεισάζειν γάρ
μου τὴν ἀπαιδευσίαν, οὐ θέμις με ὑπονοεῖν τὴν ἀρχ-
ἱερωσύνην σου. ᾿Εγὼ τοίνυν δέδοικα τὰ τοῦ οἰχείου
βαθμοῦ, ὦ ἱερὰ κεφαλὴ, xal ἰλιγγιῶ περὶ τὴν ψυχ΄-
χὴν χυδέρνησιν τῷ ὄντι " πῶς δὴ οὖν ix τῆς πολυτα-
ράχου xai ἀειχυμάντου νοητῆς θαλάσσης ἀποσώσαιμι
τὸ ἐγχειρισθέν μοι τοῦτο βραχύτατον xal λὸόγιχὸν
πλοιάριον εἰς λιμένα σωτηρίας " ὅτι πρὸς τοῦτο χαὶ
πολιτείας ἀχραιφνοῦς χρεία xai γνώσεως ἱχανῆς ἐπὶι-
τυχία, ἵν᾽ ὡς ἐν δυσὶν αὐχέσι πηδαλιουχῶν, γρηγό-
ρως xai ἐπιστημόνως ἀχαταῆάπτιστον τοῖς ὕδασι τῆς
ἁμαρτίας ἐμαυτόν τε xal τοὺς ἐπομένους μοι δια-
φυλάττω. Αὕτη τοίνυν ἡ ἐμὴ ἀπολογία τοῦ ταλαι-
πώρου. Ἐπεὶ δὲ τὸ τῆς ὁσιότητός σου χέλευμα οὐκ
ἀκίνδυνον πάντη καταλιπεῖν, εἰ καὶ ὑπὲρ δύναμίν
μου ἀνυπήχοον, ἄλλως τε χαὶ ἐκ τοῦ οἰχείου μου
Πατρὸς τὴν ὑποταγὴν δεξάμενος “ πεποιθὼς cr ἂμ-
φοτέρων εὐπειθείᾳ, τοῦτό σοι, ὦ θειότατε Πάτερ, ἐν
εἴδει ὑπομνήσεως ἐπιφθέγξομαι, ὅτι μεῖζον χατὰ
πολὺ xai ὑπερδάλλον τὸ πλοῖον τῆς σῆς τελειότητος
πρὸς τὸ ἐμὸν vmáptov* φημὶ δὴ τὸ ἐπισχοπιχὸν

945

EPISTOLARUM LIB. I.

946

ὕψωμα πρὸς τὸ ἡγυυμενιχὸν ἀξίωμα * xal τοσοῦτον À fortasse, neo conspirantes, nec ejusdem nature et

ὅσῳπερ dv xai πλειόνων ἄρχειν ἠξιώθης, καὶ ταῦτα
οὐχ ἐχόντων ἴσως, οὐδὲ ὁμογνωμόνων, οὐδὲ τῆς αὖ-
τῆς φύσεως xal ἀξίας, ἁλλὰ xai ἀῤῥένων καὶ θη-
λειῶν, μοναστῶν τε xal μιγάδων, ἀρχόντων τε xal
ἀρχομένων, γημάντων xal ἀγάμων, δούλων τε xai
ἐλευθέρων, ὀρφανῶν τε χαὶ χηρευόντων, πλουσίων τε
χαὶ πενήτων, δυναστευόντων τε xal χαταπονουμέ--
νων, χρεωφειλετῶν τε χαὶ δανειστῶν, ἀδροδιαιτούν-
των τε χαὶ λιμοχτονουμένων, πολυχτημόνων τε xai
ἀνεστίων, μαλαχοφορούντων τε xal ῥαχοδυτούντων.
Ταῦτα γὰρ xai πλείω τούτων οὐχ ἐπιφαίνται τῷ
ἡμετέρῳ βίῳ " ὁ δὲ σὸς ἐμπέπλησται. Καὶ οὐδὲ πᾶς
ὁ λαός σου ὑπὸ μιᾶς φροντίδος δεδιοίχητα!, οὐδὲ
πάντων τὰ πρόσωπα xxi τὰ ὀνόματα οἶσθα, οὐδ᾽ ἑχά-
στου τὰς μεθόδους τῆς ζωῆς διαγινώσχεις * ἀλλὰ ἀλ-
λοι ἄλλως κατὰ πολὺ τὸ διάφνρον ἔχουσιν. Ol μὲν
γὰρ ἴσως γεωπονοῦσιν, οἱ δὲ ναυτίλλουσιν, οἱ δὲ
ποιμαινεύουσιν, οἱ δὲ ἀπραχτοῦσιν, οἱ δὲ πραχτο-
ρεύονται " xal πολὺς ὁ λόγος τῆς ἐφ᾽ ἑχάστῳ ὁρωμέ-
νης ἐργασίας. "Eni τούτοις δὲ πᾶσιν ὅσος xal πηλί-
xoc ὁ χόπος ! χαθὰ λογίζομαι, ἀλόγιστος " ὅσος ὁ
ἱδρὼς, ὁ ἀγὼν, ὁ δρόμος, f, εὐτονία, ἧ φροντὶς, 1j
μέριμνα, ἡ ἔχτηξις τῆς σαρχὸς, ἡ ὀδύγη τῆς ψυχῆς,
$ τῆς διανοίας χαταχοπή! Ὥσπερ οὖν ὁ ἀπευθύνων
τὴν ναῦν ἐν μεγάλῃ ζάλῃ xat χαταιγίδι θαλάσσης,
ὅλος νέφων ἐστὶ χαὶ ἀπερίτρεπτος, ἀνύσταχτον ἔχων
τὸν ὀφθαλμόν * οὐδὲ γὰρ εἰς βραχὸν φέρει χίνδυνον τὸ
μιχρῶς πῶς παρεμπεσειν ἀπειρίαν χαὶ ἀμέλειαν "
οὕτω πολλῷ μᾶλλον ὁ χυδερνήτης τῶν ψυχῶν ἀγωνι-
στικώτερον xal ἀχριδέστερον εἰδέναι ὀφείλει τὸ τῆς
προστασίας ἔργον, ἵνα μὴ ὑπούρύχιος γένηται τῷ
βυθῷ τῆς ἀπώλείας. Διὰ ταῦτα, ὡς οἶμαι, ἀγιώτατε,
ἐδόα ὃ μέγας ᾿Απόστολος, Τίς ἀσθενεῖ, καὶ οὐχ
ἀσθενῶ : τίς σχανδαλίζεται, χαὶ οὐχ ἐγὼ πυροῦ-
pat; Καὶ πάλιν, "Occ ἐγενόμην τοῖς Ιουδαίοις ὡς
Ἰουδαῖος, τοῖς ὑπὸ νόμον ὡς ὑπὸ νόμον, τοῖς
ἀνόμοις ὡς ἄνομος, μὴ tv ἄνομος, ἀλλ᾽ ἔννομος
Χριστῷ. Τοῖς πᾶσι γέγονα τὰ πάντα, ἵνα τοὺς
πάντας χερδήσω. ᾿Ιδοὺ οὕτως xal ol xat' αὐτὸν
χανόνες xai ὅροι ἐπισχοπῆς" χαθάπερ xal αὐτοὶ ol
θεσπέσιοι Πατέρες ἡμῶν διαγορεύουσι, Λοιπὸν ἀνα-
γνοὺς καὶ διαγνοὺς τὰ τῶν ἁγίων, xal ἐπὶ χεῖρας
ἔχων τὰ θεοπαράδοτα λόγια * τί πρὸς ἐμοῦ τοῦ τάλα-
νος τοιοῦτόν τι ἐπιζητεῖς ; ᾿Εγὼ δοχῶ τὸν ἐπίσχοπον
εἶναι ἔφορον, καὶ ὑπεύθυνον τῆς ἐπὶ πᾶσι τῶν ἀρχο-
μένων γενομένης διαπράξεως. Αγγελον ἀσΐγητον,
τὰ τοῦ Θεοῦ διχαιώματα χηρύσσοντα " ὄμμα ἀχοί-
μητον τὰς ἑχάστου ὁδοὺς τῶν ὑπ᾽ αὐτοῦ ἐξαγουιένων
ἐπιΟλεπόμενον " μίμημα Χριστοῦ, εἰς ὃν οἱ ἐπόμενοι
προσέχοντες τὴν ἑαυτῶν ζωὴν εὐαγγελιχῶς yapaxtn-
ρίζουσι " φωστῆρα ἀειλαμπῆ τοῖς ἐξ ἀγνοίας χαὶ
ἁμαρὸδίας νυχτομαχοῦσι γνωριζόμενον. τὸν λόγον τῆς
διδασχαλίας ἐπομύρ'ζοντα τοῖς διψῶσι τὰ σωτήρια"
οἰκονόμον μέγιστον, τὸν ἑχάστου βίον λογοθετεῖσθαι
μέλλοντα ἐν χαιρῷ ἀνταποδόσεως. Οὔτε οὖν μεῖζόν τι
τῆς πρὸς Θεὸν ἐγγύτητος xai ἀγάπης, οὔτ᾽ αὖ εὑ-

85 11 Gor. xi, 29, *6 I Cor. ix, 20-23.

dignitatis ; sed mares pariter ac feminas, monachos
et seculares, imperio praditos et subditos, conju-
ges et caelibes, servos ac liberos, orphanos et viduas,
diviles et pauperes, potentes et inopes, debitores
et feneratores, laute viventes et fame laborantes,
locupletes et tecto carentes, molliter vestitos et
pannosos. Hec enim, et his plura,in vita nostra non
cernuntur; tua vero his referta est. Neo populus
tuus sub una cura universus cogitur, nec omnium
facies οἱ nomina nosti, neo vite uniuscujusque
vias et rationes distinguis ; sed alii aliter magno
discrimine se habent. Etenim alii terram fortasse
colunt, alii navigant, alii greges pascunt, alii in
otio degunt, alii negotiantur: longumque esset
quas in singulis videmus ocoupalione recensere.
In his autem omnibus qualis quantusque labor?
estimari, ut puto, non potest. Quantus sudor;
certamen, cursus, contentio, cura, sollicitudo,
carnis afflictio, animi dolor, mentis defatiga-
tio ? Quemadmodum ergo qui navem gubernat in
magnis maris fluctibus ettem pestate, totus ad vigilat,
et in ea cura defixus est, nec sumnum oculis indul-
get (non enim parvi et periculi si vel exigua aliqua
obrepat imperitia vel negligentia), sic multo magis
animarum gubernator prefectura partes studiosius
et accuratius teneat necesse est, ne extremi exitii
profundo demergatur. Propterea, at arbitror, san-
clissime, magnus Apostolus exclamabat : Quis in-
firmatur, et ego non infirmor ? quis scandalizatur,
et ego non uror 351 Et iterum : Factus sum Judzis

C tanquam Judaeus; iis qui sub lege sunt, tanquam sub

lege essem ; iis qui siue lege erant, tanquam sine lege
essem ; cum sine lege non essem, sed in lege essem
Christi. Omnibus omnia factus sum, ut. omnes lucri-
facerem 38. En, vel ejus sententia, leges et regulas
episcopatus, quemadmodum et divini quoque Patres
nostri testantur. Ceterum, cum sanctorum placita
legas et intelligas, et divina oracula in manibus ha-
beas, quid ad me misero tale quidpiam efflagitas?
Ego episcopum censeo inspectorem esse, 80 de
omnibus que a subditis guntur obnoxium ; ange-
lum non silentem, justificationem Dei perpetuo pres:
dicantem ; oculum insomnem, gregis sui singillatim
vias considerantem ; simulacrum Christi, ad quod
intenti qui sequuntur, vitam suam ad Evangelii

D formam effingant ; facem perpetuo ardentem, iis qui

in ignorantie peccatique tenebris dimicant, conspi-
cuam ; sermonem doctrine, solutaria sitientibus in-
fundentem ; dispensatorem maximum, qui de sin-
gulorum vita, retributionis tempore, rationem red-
diturus sit itaque nulla affinitas cum Deo et chari-
tas major est, aut cui cerlior sit tnerces, quam pree-
fectura tanta : quemadmodum Christus ipse aposto-
lorum principi dixit : Si amas me, Petre, plus his,
pasce oves meas ?. Nec periculosius quidquam, aut
exitiosius quam in ea indigne versari.

V! Joan. xxi, 15.

447

-, ΗΕ! STUDIT.E

948

a TuS. τον τοῦ γι VTL χαήνος TET τὸς 5 Xl TL τὸν χοφζυτῖπ EXYFLAU£
* E oeavz g1.]0424, πεῖν Teen, YLIAT RE TX χζζατξ Wu, » ὅγιι ἔπ’ χε νδυνύξερνν χα: ζλενξιοσεξξον

“οἷς TE. στην 13.5404.

At Vs, 136^ scio, Patti, φρλιτῶς, yn0s pastor eS, A. Ass aw, t» οἵα, Π|πι|:2 Ὁ» X27, ὅτ: ὃς Xr3-

qui δ: δ. 10Aafn, pfo 5Y:503 vez oer pran.ati, pro
S5MJUSI55 CipRt 5h, 5.222, Ἐπ T0:0a5 non
991of2015a59, YeTI*s**:, ἰὼ a4 7572276070 “528 non
dissimeians, σα’ εἰ reg,a 0.05 7at; G5.wenndan:. Ad
hec, arguens com iileriate, pr&cam irrogans cim
lenitate, pacificans «t reconcilians dissidentes, pro-
fsaum α sancto prudeat»r dirimens, et sacum a
morftído, re conlagione sua vicinem inficíat; quod
aberrat ín víam reducens, quod infir:num est con-
90lídans, quod contractum est allígans ". Quam
multiplex revera tuum estopus ! Prepositorum visi-
tatío, celliotearum approbatio, presbyterorum et
díaconorum ordínatio, et horum omnium vitae cen-
sura ; viduarum defensio, orphanorum subsidium,
afflictorum ultio, oppressorum propugnatio ; quin
etiam dignitatis conservatio. Quia ubi nibil est quod
pietatem I»dat vel impediat, subjicí nos quoque
omni imperio et potestati oportet, benevolentiam-
que perpetuo, sí fleri polest, omnium retinere,
prompte ας benigne sslutando, ac ruajorem etiam
honorem redbíbendo. Absit enim ot de beatitudine
tu& dícantur, quis contrarie malorum pastorum
parti conveniunt! qui turpis scilicet lucri gratia gre-
gern pascunt,qui ad vitae commmodadignitatem hanc
relerunt,ad carnís laxamentum, ad cupiditatis fru-
cium, ad flusarum opum conquisitionem, ad pluri-
morum terre jugerum possessionem, gregisque
servorum ac pecudum nutnerosi : ideoque non divi-
nís, sed humanis artibus ad prefecture culmen pro-
siliunt, ut in subditos supercilium attollant, et ante

honoratiores arroganter sedeant. Mitto de illis di- C

cere, quí causidicorum more procaducisrebus decer-
tant, et pro veritatis dogmatibus non resistunt.
Quodque hís longe gravius est, de iis qui subdito-
rurp bona rapiunt, et exsugunt, indeque potentiam,
et redundantern oputn copiam accumulant. Quibus
enim ut egentibus manum porrigi par erat, hos qui
sensim atterero non dubitant, euínam similes di-
centur ἢ Petrone οἱ Joanni, eorumque sectatoribus,
quibus, ait, argentum et aurum non erat, sed divini
Spiritus gratia ὁ an Simoni Mago, et Jude prodi-
tori, et Giezi cupído pecunie, ac reliquis hujus se-
culi divitibus ? De iis autem dico, qui quod presens
est solum, ut ipsis bone sit, spectant ; qui carni
serviunt, et in. auro deflxum cor habent : qui for-
tasso et Ipsi fenerantur, et ad usurum dant paupe-
ribus, qui bona ad proprias cupiditates retinent,
atque indignis ex vitiuso effectu; vel propinquis
suis erogunt. Quorum cura omnis in eo forsan est
posita, ut multa serant inetantquo, ut plurima plan-
tent et colligant, ut ougeant et amplificent armenta
alque gregos : tanquam agricola quidam, tempora
observantes, et lucrum ex vulgi penuria captantes,

3^ Ezech. xxxiv, 4.

fos z2.ato τὸν Lopyr Ty» ἅε: πεϑίξαιως τ τὲ: Te»
Sw» TLVIVa€, τυ. νδυνεῖλον UWIEZ ἐνῶς ÍXX27592^
Αἴ ττοοΐχενος ἀπε: )ᾶς XÓLWIlIOEL^ μὲ, πυξτελλο-
ας τ, τῆς αὐνῆξς αὐτὸν εξ ἔνχντίας TA τ.»::-
2:27:51 44 7v» * τὸ τὸῦ μόν ζχξίλξιος ὄδξλημς zc
&izirizw). Πζς 9277€ ξένον» μετὰ πεῤϊξνιπτίας,
ἐπιτιμλνν ἀετῷ T4156.
1λλάσην, τοὺς 2ιιτταμένγος, ἀτοτίτων μετὰ εὐχρι-
σίας τὸ οέδτλν ἀπ τοῦ $152, τὸ ὑγες ἀπὸ 752 ct-
γοτηχύπτος, ὡς 1, μὴ, μεταοΐν τῆς οἴχείας ἀῤΓ᾿ωστίας
τῷ πλητιάξοσι" τὸ πλυνόμειων ἐξιστορίουν" “ἢ
ἡ σπόεννχὺς terg5- τὸ τοστετριμμένον χαταξε-
σμεών». Ὡς πολ σὺν ὕστως τὸ ἔσγον τγουμένων
ἐπίσχεν'ς, ftw

εἰρη πνν χαὶ XI--

ἐπίχοιπις, ποετουτέσων, καὶ
διαχύνω» γειουτότη τις, χαὶ 3:50. τούτων πάντων ἐπ’-
τήρητις " χηρῶν προτιχτία, ὀρεαεῶν ἕπιχουρία,
χαταπονυυμέκον ἐγδίχη τις, ἀδιχυνμένων ὑπερμάγη,.-
σις, καὶ μέντοι xa: ὑπεροχῆς διατέςνσις. Ἔπειτ,
6-2» μνζεν ἦ τὸ βλάπτον χαὶ χωλύον εἰς θεοσέζειαν,

. . « ΄ - . aea * *» . :

$x9:1237:201. χαὶ Tuas ci» ἀρχτ, xa: &££003:2
*. « [4 5 2 . * -* *

πρυτήχει, καὶ €ikLiLts 613 παντὸς, εἰ 60XTU,

πρὸς ἅπαντας διὰ τῆς εὐμεταδότου καὶ ς-:λοφρύνου
2 ; ^ $ ong, 2 "'A Η - 5: »Ὑ “
δεξιώσπεως χαὶ προεπιούπεως. ᾿Ἀπεῖν Ὑ1) πε: τὸς
μαχαριότητός τοῦ τὰ τῆς ἐχντίας με-ίδος τῶν χα-
- - -
xür) ποιμένων διχγορεύειν ! oio, τῶν aigypoxtpow
ποιμαινόντων τὸ ποίμνιον"
λογιζομένων τὴν τοιαύτην

-- * * * .
zu εἰς ἀτορμῖ,» β:ου
ἀξίαν, xai εἰς σχογχὸς
, , * 3 * , Ϊ [2 *.. -—
ἀνάπαυσιν, xal εἰς ἐπιθυμίας ἀπόλαυσιν, εἰς xzzai-

, *- e? « 4 - “πλέ
σχετίν τε πλούτου τοὺ ῥέοντος, xai εἰς χτῖ τιν πλέ-

θρων γῆς tó3. xai τόσων, ἀγέλης τε ἀνδοχπόδων
* , * * —- * ,
xai βυσχημάτων πληθύος. Καὶ 0:à τοῦτο ἀνθρωπί-

4 Φ "EE 4 ῳ, » er ( - - —
γως χα! οὐ θειχῶς ἐπιπηώντων τῷ ὕὉψε! τῆς προ-

gta7ía;, εἷς τὸ αἴρειν τὴν ὀφρὺν χατὰ τῶν ὑπο-
δεεστέρων, xal προχαθέζεσθχι σοδαρῶς χατὰ τῶν

. 4 -
*

ὑπερτίμων. Καὶ ἐὼ λέγειν περὶ τῶν διαμαχομένων
σα γαὶ τῶν διχανιχῶν ὑπ: τῶν ἀπολλυμένων πρα-
μάτων, καὶ οὐχ ἀνθισταμένων ὗὕπε; τῶν τς εὖσε-
[4 -ὧο , 3 * 4 - ^ Pe M
δείας δογμάτων * T, τὸ πολὺ χεῖρον τούτων, περὶ
τῶν ὑποσπώντων χαὶ ὑπωπιαζόντων τὰ τῶν ὑποχδι-
ρίων, κὰκ τούτου συναθροιζόντων δύνχμ'ν xai περιου-
σιασμόν, Οἷς γὰρ μᾶλλον ἔδει χεῖρα ὀρέγειν πενο-
5, * 4 p
μένοις, τούτους xatà μιχρὸν ἐχθλίοειν οὐ παρα!τού-
μένοι, τίν: ὁμοιωθήσονται ; Πέτρῳ xa* "Iozvvr ἄρα
χαὶ τοῖς ὀπχδοῖς αὐτῶν οἷς, φησὶν, ἀργύριον xai
χουσίον οὐ ὑπῆρχεν, ἀλλ᾽ t, τοῦ θείου Πνεύματος

-.--

D χάρις; ἢ Σίμων: τῷ Μάγῳ καὶ 'lo29q τῷ προδότῃ,

xal Γιοχῇ τῷ φιλαργύρῳ, καὶ τοῖς λοιποῖς πλουσίοις
τοῦ αἰῶνος τούτου ; ᾽᾿Ἐκείνων ὃς λέγω, τῶν τὸ παρὸν
μόνον ὅπως αὐτοῖς εὖ ἔξει σχοπούντων, χαὶ σάρχα
θεραπευόντων, xxl τῷ χρυσῷ τῇ xapótz προστιθεμέ-
νων, χαὶ τούτων ἴσως τοχ'ζόντων, ἢ ἐπὶ πλεονασμῷ
διανειμάντων τοῖς ἐνδεέσι, καὶ πρὸς τὰ οἰκεῖα θελή-
ματὰ καταχρατούντων, xal προσπαθῶς τοῖς οὐχ

949

EPISTOLARUM LIB. I.

950

ξίοις, ἢ τοῖς ἀγιστεύουσι χρωμένων, Οἵτινες ὅλην A ut hec et illa vendant vel emant, negotiatorum

à

φροντίδα χέχτηνται τάχα ἐπὶ τοῦ σπεῖραι πολλὰ xal
ἀμήσαπθαι, xxi ἐπὶ τοῦ φυτεῦσαι τοσαῦτα xai χαρ-
πώσασθα!, xai ἐπὶ τοῦ προσθεῖναι χαὶ πληθῦναι
βουκόλια ἢ ποίμν:α * ὥσπερ τινὲς γεωργοὶ xatpooxo-
ποῦντες χαὶ χαταπραματευόμενοι τὰς ἐνδείας πρὸς
τὸ πωλεῖν χαὶ ἀγοράζειν ταῦτα χαὶ ἐχεῖνα, πραγμα-
τευτιχῶς χαὶ ἐμποριχῶς οἱονεὶ πολιτευόμενοι, ἀλλ᾽
οὐχ ἐπ'σχοπιχῶς xal ἱερατιχῶς * πρὸς τὸ μόνον πτε-
ρῶσαι Ψυχὴν xal ἁρπάσα! χόσμου xai δοῦνα! Θεῷ,
χαὶ ὅλον τὸ ποίμνιον διασώσασθαι Ex. θανάτου ἅμαρ-
κίας, xal οὕτως χατὰ δεύτερον λόγον xal τὰ ἐπιτή-
δεια τῆς παρούσης ζωῆς δι’ οἰχονόμων χαὶ ἐπιτρό-
«tov πορίζεσθαι. ᾿Αλλ᾽ οὐαί μοι, ὅτι ἐμχυτῷ ταῦτα
χατέλεξα, &x τῶν οἰχείων παθῶν τὰ οὐχ ὄντα τοῖς
ἄλλοις διαγραφόμενος. Σὺ δὲ, ὦ πανσεόάσμιε Πάτερ,
χαθαρὸς ὧν ἀπὸ τῶν τοιούτων, ταῖς ἱεραῖς εὐχαῖς
τοὺς νοητοὺς λύχους ἀποσοθδοίης ix τῆς Χριστοσφρα--
γίττου ἐπαύλεώς σου. Εὖ οἶδ᾽ ὅτι zal ταῦτ᾽ ἄγοις, xal
διεξάγοις εἰς τὰ χωρία τῶν ἀρετῶν, ἐχτρέφων καὶ
λιπαίνων τῇ πόᾳ τῆς ἐμμελοῦς σου διδασχαλίας, xal
τῷ ὕδατι τῆς καθαρᾶς πίστεώς σοῦ * xai ἑχάστοτε
προπάγοις θύματα δεχτὰ ταῖς λογικαῖς σου xal ἧγνι-
σμέναις τῷ Θεῷ λατρείαις “ ἀλλὰ ταῖς ἱχετηρίαις

Β

potius mercatorumque ritu viventes, quam ut, epi-
BgCcoporum et sacerdotum more, animas tantum ex-
citent, mundoque creptas reddant Deo, et totum
gregem a peccati morte vindicent: tum secundo
deinde loco necessaria vita hujus subsidia per eco-
nomos procuratoresque suppeditent. Sed heu me!qui
mihi ipsi hsec narro, ex propriis vitiisea quzinaliis
non sunt describens. Tu vero, colendissime Pater,
oum omnibus his careas, sacris precibusspirituales
lupos aseptistuis Christi annulo obsignatis expelle.
Et quidem hoc'agis, nec me latet, educisque in
campos virtutum, pascens et impinguans herba sua
vis doctrine tus, et aqua sincere fidei tue:
assidueque offers acceptabiles hostias, per rationales
et consecratos Deo cultus. Quin precationibus pre-
vertens, pasce me quoque vitiis peccatisque obsi-
tum oro et obtestor ; et ignosce, si tibi risum ex-
imperitia mea movi. Non enim mea sponte, sed co-
actussacraet spirituali charitatetua,vel potiusimpe-
rio, huc descendi, non ad utilitatem tuam quidquam
effatus, sed ad specimen, ut dixi, sincere erga te
obedientie. Valde in Domino pro nobis orans, qui
soli peccatores sumus, Paterin omnibus sanctissime.

προφθάνων, ποιμαίνοις χἀμὲ τὸν τληπαθέστατον xal πολυαμάρτητον, δέομαι xat ἀντιθδολῶ, xal σύγγνωθι
εἴ τι ὥφλησα γέλωτά σοι ἀμαθίας μου. Πλὴν ὅτι οὐχ ἐχὼν, ἀλλ᾽ ἐχδιασθεὶς ὑπὸ τῆς ἱερᾶς σου xai
πνευμχτιχῆς ἀγάπης, μᾶλλον δὲ χελεύσεως, χαθῆχα ἐμαυτὸν εἷς τοῦτο. Οὐ πρὸς ὄνησίν σού τινα
φθεγξάμενος * ἀλλὰ πρὸς ἔνδειξιν, ὡς εἴρηται, ὑπαχοῆς ἀνυποχρίτου σου. "Εῤῥωσο ἐν Κυρίῳ, ὑπερευχόμενος
ἡμῶν τῶν μόνων ἁμαρτωλῶν, τὰ πάντα ὁσιώτατε Πάτερ.

18΄, — Θωμᾷ δισυπαάτῳ (15). [χζ΄.] C

Ποία πρόσρησις, ἢ τίς λόγος παραχλήσεως εὗρε--
θείη πρὸς ἡμῶν τῶν ταπεινῶν τῇ σῇ χύριότητι πρὸς
τὰ ἐνόντα αὐτῇ λυπηρὰ, ὦ δέσποτα: Ἐξενώθης τῆς
ἐνεγχαμένης σε xai θρεψάσης πόλεως * ἀπεστερήθης
τῆς μεγίστης ἑστίας * ἀπεγυμνώθης τῆς λαμπρᾶς
ἀξίας, προσθήσω δὲ, καὶ τῆς ὑπάρξεως * ἀποδιέστης
τῶν φίλων, τῶν συνήθων, τῶν φιλάτων σου τέχνων *
ὑπερωρίσθης ὦδε χἀκεῖσε * τὰ δὲ τῆς ὑπερορίας ὅσᾳ:-
εἰς χκαχοπάθειαν τῷ ἀήθει σοὺ σώματι, ἔνδεια βρω-
μάτων, πομάτων, λούτρων, ἐρθμία ὀμιλούντων, εὑ-
πορία προσεπκεμδαινόντων, προσπλησόντων. Ol γάρ
ποτε εὐγνώμονες vov ἴσως ἀγνώμονες, καὶ οἱ φίλοι
xai γνώριμοι τετρχφθωσαν τὰ πρώσωπα, ἢ ἐγγύθεν
ἢ μαχρόθεν ὄντες ἀπὸ τοὺ γνωρίζειν xai φιλεῖν xal
κήδεσθαι.

Φροντὶς ἐπὶ τούτοις τῶν ἔτι ἐπιλελειμμένων
ὑπηρετῶν δούλων, xal πρό γε τούτων τῶν καλλίστων

XII. Thoma bis consuli (15*).

Qualis compellatio, aut cujusmodi consolationis
vox tibi, domine, ab humilibus nobis inveniri
queat, ad tristia hec mala que sustines ? Exaoctuses
a civitate que te genuit et educavit ; privatus es
amplissima domo ; spoliatus es illustri dignitate,
addam etiam, opulentia: segregatus es ab amicis,
a familiaribus, o charissimis liberis tuis, exsul huc

illuc delatus es : in exsilio autem nihil non ad vexa- :

tionem comparatum corpori tuo minime assueto;
penuria eibi, potus, balneorum, solitudo sodalium,
frequentia irruenttum, insultantium. Qui enim be-
nevoli olim erant, nunc forte infesti ; et qui amici
notique, averterunt facies suas, aut propius aut
longius positi, ne agnoscant, vel ament, et curam

D gerant.

Ad hec sollicitudo eorum qui adhuc restant, fa-
mulorum, servorum, et, anle omnes, egregiorum

NOTE.

(15) θωμᾷ δισυπάτῳ, Theophanes ad annum 5Leo-
nis Porphyrogenn. Mésn εὐδομάδι τῶν νηστειῶν éxpa-
τήθη Λέων τε xai Θωμᾶς χουθδιχουλάριοι * xai οὗτοι
σὺν xxi ἑτέροις εὐλαδέσιν ἀνδράσιν, ὡς πρόσχυ-
νοῦντες τὰς ἁγίας xai σεπτὰς εἰχόνας - Media jeju-
niorum hebdomade Leo et Thomas cubicularii, quasi
sanctas et venerandas imagines. coluissent, cum aliis
religiosis viris comprehensi sunt. Item auctor incer-
tus, qui Theophani subjunctus est : pag. 440 c. Kat
τις θωμᾶς πατρίκιος ἀπὸ δισυπάτων γενόμενος, ὃς

τότε τὴν Ἐχχλησίαν παρέλαδεν ἀπὸ τοῦ βασιλέως
ἀσφαλίσας τὰς πύλας τοῦ πατριαρχείου, ἀπεδίωξεν
αὐτοὺς, ὡς δῆθεν τοῦ βασιλέως χωρὶς ταῦτα ποιοῦν-
τας, etc. Mox Thomas quidam patricius bis exconsul,

ui tunc velut imperatoris jussu. Ecclesiam tutan-

am susceperat, portis patriarchii occlusis eos remo-
vit velut inscio, imperatore istiusmodi facinora moli-
tos, etc. De appellatione disypati videsis Glossaria
Ducangii.

(15*) Consolatoria.

PI
-

951

S. THEODORI STUDIT/E

. 952

liberorum. Et facultas non suppetit. Et pretereaad ἃ παίδων. Kal τὸ δύνασθαι οὐ πρόσεστι. Kal ἐπὶ

urbem consides, sicut : Ad flumina Babylonis abdu-
ctus quondam in Assyrios Israel, ubi sedimus, in-
quiunt, e£ flevimus, dum recordaremur Sion ?9-*o, Ge-
mitus ergo, et meroris, et lacrymarum plene sunt
res tui, At vero cum scientie gratia, et prudentis
dono preditus 818, haudquaquam te in his arbitror
penitus concidere: quippe qui non ignores vitam
hominis militiam esse, juxta clarissimi Job senten-
tiam *!, qui quanta perpessus sit, intelligentiam
tuam non fallit ; uti nec alia omnisinstabilitashujus
vite aliter atque aliter in dies ferme omnes horas-
que variantis. Fluxui enim et refluxui similis est,
et floribus, et somniis, aliisque id genus, ut divinae
Patrum voces affirmarunt. Reputet enim rationem-
que secum ineal veneranda mens tua, quam multa
ab ipso exsilii tui tempore peracta sint : dum alii
cadunt, alii exsurgunt, alii moriuntur alii prospere,
aliis secusagunt. Et nullusomnino status est stabilis
in hoc versatili vitae nostre cursu. Illud etiam pre-
terea verum est, in exsilio quodamomnes nos esse,
quatenus per protoplastum de paradiso, ut proditum
est, ejecti sumus, etin morlali hac ora versamur,
quoad cantemus : Educ de custodia animam meam,
ad confitendum nomini tuo **, ex incolatu ad liber-
tatem transeuntes. Quare nein exsilium quidem
agere homines possunt congeneres suos, si proprie
loquendum est, cum ipsimet extorres sint. Omnes
siquidem advene et peregrini descripti sumus, si
consolationis incitamentum, petimus obsecramus,
ut qua acciderunt, magno feras animo, et cum gra-
tiarum actione tristia : quod quidem tibi non de-
fuisse confidimus : qui enim aliter erumnam in-
gruentem perferemus ? Accedit quod magnum inde
luorum reportabimus; per infelicitatem, felicitatem
majorem; per paupertatem, divitias non pereuntes
perinfamiam, gloriam immortalem. Quin et ipsi
fortasse principes, pii imperatores nostri, adducen-

tur tandém, ut te domum revocent, et tibi congrua

restituant. Novimus enim illorum humanilatem, el
quam facile, in istis preserlim rebus moliera con-
silla capiant. Interea autem. dut perstas, console-
tur teDominus Deus consolatione patientiz et actio -
nis gratiarum, Sed el principibus ipsis pereuadeat
ut erga te faciant quod modo dictum est, et te opta-
tissimum iis restituant qui te diligunt.

XIII. — De cura insepullorum.

Quoniam homo ad imaginem Deisimilitudinemque
creatus est, necesse est humana natura, quoad fieri
potest, archetypi lineamenta, tanquam imago, in
seipsa gerat. Cum ergo Deus bonitatis suce provi-
dentiam in omnia diffundat, equum fuerit homines
inenarrabilis sapientie providam administrationem
pro viribus imitari. Unde et nos humiles ac minimi,

39. 0 Psal. cxxxvi, 1. 6! Job vii, 8.

τούτοις χαθέζῃ πρὸ τοῦ ἄστεος, οἷον ἐπὶ τῶν πο-
ταμῶν Βαῤδυλῶνός ποτε ἀπαγόμενος tiq ᾿Ασσυ-
ρίους Ἰσραήλ" ἐν d, φησὶν, ἐκαθίσαμεν, καὶ
ἐχλαύσαμεν ἐν τῷ μνησθῆναι ἡμᾶς τῆς Σιών.
Στεναγμοῦ τοίνυν xai χατηφείας xai δαχρύων τὰ
σά. ᾿Αλλ᾽ ἐπεὶ πρόσεστί σοι γνώσεως χάρισμα, καὶ
φρονήσεως δώρημα * οὐ πάντως χαταπίπτειν οἱό-
0x σε ἐν τούτοις * εἰδότα ὅτι πειρατήριον ὁ βίος
ἀνθρώπου, χατὰ τὸν ἀοίδιμον Ἰὼδ, ὃς ὅσα πέπονθεν
οὐχ ἀγνοεῖ σου ἡ πολυπειρία * οὐδὲ τὴν ἄλλην ἄστα-
τον φορὰν τῆς παραυτίκα ζωῆς, ἄλλοτε ἄλλως ἐχούσης
- » , νος
κατὰ πᾶσαν σχεδὸν ἡμέραν τε καὶ ὥραν. Ῥοῇ γὰρ
καὶ, ἀπορῥοῇ ἔοικεν, ἄνθεσί τε xal ὀνείρασι, καὶ
οἴστισιν ἄλλοις, xarà τὰς θείας φωνὰς τῶν ἁγίων.
᾿Αναλογιζέσθω γάρ σου 4$ τιμία ψυχὴ, πόσα ἐν τῷ
μεταξὺ χρόνῳ τῆς ἀπαγωγῆς πέπραχται, τῶν μὲν
ἀπομεπτωχότων, τῶν δὲ ἀνυψωθέντων, ἄλλων τε-
θνηχότων, ἑτέρων εὐπραγησάντων, ἄλλων δυστυχη-
σάντων. Καὶ οὐδεμία στάσις ἐν τῷ ἀστάτῳ xai εὖ-
χινήτῳ δρόμῳ τοῦ βίου ἡμῶν. 'Exsivó τε πάλιν
ἀληθὲς 8v, ὅτι πάντες ἄνθρωποι ἐν ἐξορίᾳ ἐσμὲν,
κατὰ τὸ ἀποιχισθῆναι ἡμᾶς διὰ τοῦ πρωτοπλάστου
ἐκ τοῦ παραδείσου, ὡς ὁ λόγος, xai εἰς τόδ: τὸ
θανατηφόρον χωρίον ἐναυλίζεσθαι, ἕως ἂν τὸ, 'EL
ἄγαγε Ex φυλακῆς τὴν ψυχήν μου, τοῦ ἐξομολο-
γήσασθαι τῷ ὀνοματί σου, ἄδωμεν, μεταδαίνον-
τες ἐχ παροιχίας εἰς Ἐλευθερίαν. “Ὥστε οὐδὲ éEopl-
ζειν δύναιντ᾽ ἂν ἀνθρωποι τοὺς ὁμογονεῖς, χατὰ
τὸ ἀχριθόὲς τοῦ λόγου, ἐξόριστοι ὄντες χαὐτοί. Ἐπεὶ
πάντες πάροιχοι χαὶ παρεπίδημοι περιγεγράμμεθα.
E? tt τοιοῦτον φάρμαχόν σοι παρηγορίας πχραμύ-
θιον παραχλήσεως * αἰτοῦμεν, ἀντιδολοῦμεν, εἰς τὸ
ἐνεγχεῖν μοχροθύμως τὰ συμύάνταχ, εὐχαρίστως τὰ
λυπηρά " ὅπερ πεπείσμεθα ἐσχηχέναι σε. ᾿Ἐπεὶ
πόθεν ἄλλοθεν οἴσομεν τὴν ἐπιφοράν ; Εἶτα Ort xav-
τεῦθεν τὰ μεγάλα χερδανοῦμεν, Ot ἀπραξίας εὐὖ-
πραξίαν τὴν μείζονα, διὰ πενίας πλοῦτον τὸν ἀμε-
τάπτωτον, 0v ἀδοξίας δόξαν τὴν ἀκήρατον. Καὶ τάχα
παραχληθήσονται καὶ αὐτοὶ οἱ χρατοῦντες εὐσεθεῖς
ἡμῶν βασιλεῖς ὀψέ ποτε ἐπαναγαγεῖν δε εἰς τὰ οἴχοι,
καὶ ἀποδοῦναι τὰ δέοντα. Ἴσμεν γὰρ ἀὐτῶν τὸ φιλ-
ἄνθρωπον χαὶ εὐμετάμελον, ᾧπερ χιχρῶνται μεγά-
λως ἐπὶ τοῖς τοιούτοις. Ἕως δ᾽ ἂν ἐπιμένοις, παρα-
χαλέσαι σε Κύριος ὁ Θεὸς παρακλήσει ὑπομονητιχῇ
xai εὐχαριστηρίῳ * ἀλλὰ xal πείσειεν αὐτοὺς τοὺς
χρατοῦντας τὸ προειρημένον ἡμῖν πρᾶξαι ἐπὶ σοὶ,
xai ἀποδοῦναι σε τὸν περιπόθητον τοῖς φιλοῦσ' σε.

ΙΓ΄. — Εἰς τὴν διαχονίαν τῶν ἀπρονοήτων. [χθ’.]

Ὅτι xaz' εἰχόνα Θεοῦ xai ὁμοίωσιν ὁ ἀνθοωπος
ἔχτιστχι, ἀναγκαῖον τῇ ἀνθρωπίνῃ φύσει, χαθόσον
ἐφιχτὸν, ὡς εἰχόνι τὰ τοῦ ἀρχετύπου μιμήματα ἐν
ἑαυτῇ περιφένειν, "Exc! οὖν τὸ Θεῖον ἐπὶ πάντα
διέχει τὴν τῆς οἰχείας ἀγαθότητος πρόνοιαν, δίχαιον
ἂν εἴη ἐχμιμεῖσθαι τὸ ἀνθρώπινον τὴν τῆς ἀῤῥήτου
σοφίας προνοητικὴν, ὡς δυνατὸν, διοίχησιν. Ὅθεν

93 Psal. cxi, 8.

933

EPISTOLARUM LIB. I.

954

xxi ἡμεῖς ot ταπεινοὶ xal ἐλάχιστοι. εὐλαδῶς εἰς τὸ A Deum reverenter intuentes, charitatisque erga co-

Θεῖον ἁπιδόντες, xal πρὸς τὸ ὁμόφυλον τὴν ἀγαπητι-
κὴν διάθεσιν ἀναλαθόντες, χαθήχαμεν ἑἕαυτοὺς εἰς
τόδε τὸ ἀσεδὲς σύστημα, καθὼς ὑποτέταχται, πρό-
νοιαν ποιούμενοι τῶν ἀπρονοήτων σχηνωμάτων,
εἶτ᾽ οὖν νενεχκρωμένων, xat ἐκ πενίας fj ἐχ ξενιτείας
mij ἐχόντων πῶς ἐχχομίζεσθαι xal ἐνθάπτεσθαι ἐν
ταύτῃ τῇ βασιλευούσῃ τῶν πόλεων. Τῷ τοίνυν τούτῳ
θείῳ τύπῳ ἐπερειδόμενοι, ἑχάστῳ τε ἐνιαυτῷ ἐκ
τῶν προσόντων παρὰ Θεοῦ δωρεῶν, ὁ χαθεὶς ὡς
ἔχει δυνάμεως, χκαταδολὴν ποιούμενοι πρὸς τε ἀγο-
ρασίαν ἐνταφίων, xal τὰ τῶν εἰς ταφὴν ἄλλων συν-
τελοῦντα, διορίζομεν ἐν Κυρίῳ τάδε. Τούτων μηνυο-
μένων 7| θεωρουμένων χατᾶ περίοδον πρὸς ἑχάστου
τῶν συνειλεγμένων ἔν τῇ ἀδελφότητι νεχρὸν ἀνθρω-

πον, τοῦτον τοῖς προσήχουσιν ἐνταφίοις ἐχαομίζε- Β

σθαι, ἀποτίθεσθαι ἐν ταῖς ἀποτεταγμέναις ὑμῖν
ὁσίαις θήχαις. Καὶ μὴν διὰ τοῦ ἐνιαυτοῦ, ἀρχῇ τε
ἰνδίγτου, xal διὰ τῆς ἐν τῇ Πεντηχοστῇ πολυμε-
ρείας, ἐπιτελεῖν ἡμᾶς χοινῶς τὰ μνημόσυνα πάντων
τῶν κηδευθέντων " ποιούντων ἡμῶν ἐν ταυτῷ Ex. τῆς
συνεισφορᾶς xai ἀγάπην παραχλήσεως σωματιχῶς "
μὴ μέντοι ἔξω τῶν νενομισμένων τῆς αὐταρχείας
ὅρων" ὡς fj πολυοινίᾳ ἢ πολυφαγίᾳ ἐξορχεῖσθαι
ἡμᾶς τὰ ἐπιτελούμενα μνημόσυνα * ἀλλὰ μετ᾽ e0Àa-
Osíag ἀναφερόντων ἡμῶν δοξολογίαν τῷ καταξιώ-
σαντι ἡμᾶς Θεῷ τὴν ὁσίαν ταύτην τελετὴν ποιήσα-
σθαι, οὕτως ἐπὶ τὴν τῆς τραπέζης ἱέναι χρείαν,
προσαναγινωσχομένου ἤδη τοῦ τόμου, ὡς ἂν xal ἐπ᾽
αὐτῆς τῆς τροφῆς ἡμῶν τὰ ἀρεστὰ Κυρίῳ μεταδιώ-
χεῖν " τοῦ χατὰ περισσείαν διανεμομένου πτωχοῖς "
μὴ ἐμπολιτευομένων ἀργῶν ῥημάτων ἐν τῇ ἑστιά-
σει, μηδὲ γελοιασμάτων, πολλοῦ γε εἰπεῖν παι-
[viov * ὅποτ γε οὐδὲ τῷ τυχόντι Χριστιανῷ ἐνεργεῖν
δέχεται ὁ λόγος. Εἰ δὲ xai λαλεῖν δεήσειε, ταῦτα
ὃσα πρέπει Χριστιανοῖς " τὸ, φυλάττεσθαι ἡμᾶς
ὅρχον * τὸ, ἀγάπην ἔχειν ἐν ἀλλήλοις * ἀλή-
θειχν ἐχ τοῦ στόματος
φθόνου ἀποδιδράσχειν " εὐποιίας τὸ χατὰ δύνα-
[itv ἀντέχεσθαι " ἐπισχέψεις ποιεῖσθαι τῶν ἐν φυλα-
χαῖς, τῶν ἐν ἀῤῥωστίαις - προσέχειν ταῖς ἀναγνώϑε-

προφέρειν * δόλου xal .

gnatos nobis affectum suscipientes, nos ipsos pio
huic ocetui adjunximus, ut constitutum est, procu-
rantes neglecta tabernacula seu cadavera, qus pre
inopia vel peregrinitate non habent unde efferantur,
et humentur in hao regia civitate. Huic igitur nor-
me divine innixi, et quotannis singuli ex acceptis
& Deo muneribus ad funebrium emptionem, que
ad aliorum sepulturam faciunt, pro facultate con-
tribuentes, haec in Domino constituimus. Ut quicun-
que indicatus, vel conspectus in transitu, ab aliquo
e fratum congregatione, mortuus homo fuerit, ia
congruentibus exsequiis efferatur, deponaturque in
destinatis vobis sacris conditoriis. Tum ut quotan-
nis, et principio indictionis, et per dies Quinqua-
genarii, memoriam omnium funeratorum in com-
mune celebremus ; facientes ibidem ex collectis et
agapen corporee refectionis ; non sane extra legiti-
me frugalitatis terminos ; ita ut pre ebrietate vel
crapula, sacre, quam celebramus, memorie illu-
damus : sed cum reverentia laudem Deo offerentes,
qui nos sacre hujus ceremonis celebratione digna-
tus est. Sic ad mense opus accedatur, adjuncta jam
libri lectione, ut in ipso etiam pastu nostro, que
Domino sunt grata conseclemur : qui supersunt
pauperibus erogando ; non gliscentibus inter epulas
inanibus verbis, nec ridiculis, ne dicam ludicris :
quandoquidem cuivis Christiano id ratio vetat. Quod
si loqui oporteat, sermo sit de iis ques Christianis
conveniunt : cavendum jusjurandum ; habendam
mutuo charitatem ; veritatem ore promendam ; do-

C lum invidiamque fugiendam ; beneflcentiam omni

studio retinendam ; infirmos et qui in carcere sunt
visitandos ; lectionibus auscultandum et iis qui pre-
Bunt in Ecclesiis: honore invicem pr:eveniendos,
Dei presertim sacerdotes et monachos ; hospitali-
tati studendum ; a fornicatione et ebrietate penitus
abstinendum ; orthodoxam fidem conservandam :
ab hereticorum communione procul refüugiendum.-
Horum siquidem mentio et meditatio multorum no-
bis bonorum viam muniet.

σι, καὶ ταῖς Ey ἐκχλησίαις προεδρίαις * ἀλλήλους τῇ τιμῇ προηγεῖσθαι, xat. μάλιστα ἱερεῖς τε Θεοῦ χαὶ nuova-
στάς " φιλοξενίαν μεταδιώχειν " πορνείας xal μέθης τὸ καθόλου ἀπέχεσθαι " τὴν ὀρθόδοξον πίστιν χαπέχειν " αἵρετι»
χῶν χοινωνίας ἀποφεύγειν. Καὶ γὰρ τῶν τοιούτων λαλιὰ χαὶ μελέτη, πολλῶν ἀγαθῶν πρόξενος γένοιτ᾽ ἂν ἡμῖν,

Ταύταις ταῖς θείαις συνθήχαις συγχατατιθέμενοι ἢ His divinis institutis annuentes et adherentes,

xai συνεπόμενοι, ἐπεδώχαμεν ἑαυτοὺς ὡς τῷ Κυρίῳ
τῷδε τῷ συστήματι. Φησὶ γάρ’ Ὃ ποιήσας ἐνὶ
τούτων τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστως, ἐμοὶ
πεποίΐηχε" μηδὲν τῶν χειμένων ἀθετοῦντες, μηδὲ
παραμελοῦντες. Ὡς ἐάν ποτε ὀφθείη τις τῶν ἀδελ-
φῶν T7, παρορῶν τὸν χείμενον νεχρὸν, xal μὴ
ἀναφέροι τῷ τὰ πρῶτα φέροντι τῆς ἀδελφότητος "
ἢ ἐν τοῖς ἀρίστοις φθεγγόμενος ἃ μὴ θέμις, xal
πράττων τὰ οὐχ ὅσια, ὡς Ἐντεῦθεν τὸν Θεὸν παρορ-
γίζεσῆα!, ἐπιτιμίῳ ὑποδάλλεσθαι παρὰ τοῦ προχαθ-
ηγουμένου, τριῶν ἡμερῶν ἀποχῇ οἶνου, xal ἀργυ-
ρίου ἑνὰς καταθδολῇ, εἶθ᾽ οὕτως αἰτεῖν πρὸς τὸ ἑξῆς

42 Matth. xxn, 40.

huie nos coetui tanquam Domino addiximus ; ait
enim : Qui fecerit uni de his fratribus meis minimis,
mihi fecit *5 : nihil eorum que sancita sunt impro-
bantes, neque aspernantes, ut si quando deprehen-
sus fuerit quisquam ex fratribus, qui vel jacentem
mortuum despiciat, et ad primarium fraternitatis
non referat, vel in iis prandiis loquatur que non
licet, agatve non recta, ita ut Deus inde offendatur ;
hunc prepositus pene subjiciat, vel triduane ἃ
vino abstinentie, multe unius argentei : tum
ab illo emendationem in posterum exigat. Ad hec,
observandum vobis ut cum alicui fratrum vestro-

955

rum communis mors obtigerit, conveniant una om- A

nes, et justa illi persolvant : ut ex hoc etiam lau-
detur egregius cctus vester, ad gloriam et laudem
magnifici Dei nostri. Fide igitur ac metu huic libello
nos aggregantes, etiam nomina nostrasubnotavimus
cum quantitate oblationis nostre minime, illius
mercedem in futuro seculo expectantes 8 remu-
neratore, justo judice omnium, Jesu Christo Domino
ac Deo nostro.

S. THEODORI STUDIT/E

956

βελτίωσιν. Πρὸς τούτοις φυλάττεσθαι ὑμᾶς xal τὸ,
ὅταν τῦχῃ tvi τῶν ἀδελφῶν ὑμῶν ὁ χοινὸς θάνατος,
πάντας συναθροίζεσθαι ἐπὶ τὸ αὐτὸ, xal τὴν ἐχκο--
μιδὴν xai ἐνταφίασιν αὐτοῦ ποιεῖσθχι - ὥστε xal ἐχ
τούτου τὸ χαλὸν ὑμῶν σύνταγμα ἐπαινεῖσθαι πρὸς
δόξαν xai αἶνον τοῦ μεγαλοδώρου θεοῦ ἡμῶν. H-
στει οὖν xal φόδῳ τῷδε τῷ γραμματείῳ συντάξαν-
τες ἑαυτοὺς, xai τὰ ἑαυτῶν ὀνόματα ὑπεσημηνάμεθα
σὺν τῷ ποσῷ, τὴν μισθαποδοσίαν ταύτης ἡμῶν τῆς

[i 4 - -— 4 - ^» ^ , - —
ἐλαχίστης προθέσεως ἀπεκδεχόμενοι ἐν τῷ μέλλοντι αἰῶνι παρὰ τοῦ μισθαποδότου δικαίου χριτοῦ τῶν

ὅλων Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυρίου xal Θεοῦ ἡμῶν.

XIV. — Ignatio preposito.

IA. — Ἰγνατίῳ ἡγουμένῳ. [λ΄.]

Monachum fugitivum repetit.
Ante omnia salutationis debitum paterne sancti- B Πρὸ παντὸς ἄλλον τὸ τῆς προσηγορίας χρέος amo-

tali tue persolvo : sic enim debui : tum deinde
causam exponam litterarum mearum. Rationalis
ovis nostra,frater ille, multiplici animarum interem-
ptoris lupi fraude illectus, ab humili ovili nostro
ejectus est, susceptusque, ut cognovimus, in mona-
sterio sanctitatis tue. Quod si statim ac illum exce-
pit, reditum illi suasisset, dolum ostendens, et exi-
tium quo affectus est, ac deinde meliorem factum
ad mediocritatem nostram reduxisset, nibil ab re
factum essel, sed quod ipsam deceret, sicut a sanctis
jussi sumus. Nunc vero, postquam tantum temporis
effluxit, et nulla reditus mentio, interrogare libet,
quo pacto discipulum meum pietas tua velut ignara
relineat. Alqui oportebat, cum primum agnovit,

quem non totonderat, dimiltere : ut quee satis in- C

telligit, quantum id habeat detrimenti. Scit enim
quid sanciat divinus magnusque Basilius, ut a nulla
fraternitate recipiatur, qui a fratrum suorum contu-
bernio resilivit, Quomodo enim consistere possint
cenobia, nisi hoc caput pre omnibus observetur ?
Quod si inter seculi hujus ludimagistros in discipli-
nam recipere puerum non licet, qui alteri schole
traditus sit, aut si quis id faciat, eum omnes colle-
cti multe ponaeque subjiciunt, quanto magis inter
nos sanctissime Pater, qui in Dei Ecclesia sumus,
et animas instituimus ad exemplum primi magistri
et pastoris nostri Jesu Christi? Utique non sum
nescius le sapientia solentlaque abundare. Sed,
quaeso te, facii hujus absurditatem considera, tu
maxime, qui inter sacros fratres gradu et honore
preemines. Án nescis, sanctissime, quod tuo etiam
gregi noxium sit alienam ovem copulare ? Cum ergo
in confesso sit tantum malum, oramus, ut cum
litteras simplices nostras acceperis, fratribus nostris
in eam rem missis illum tradas, ut ad proprium
ovile reducant, cum rebus Ecclesie quas abstulit.
Quod ai obsequi frater abnuat, confestim a sacro
illum ovili tuo in malam rem ejectum velis. Sin au-
tem, quod minime remur, post notitiam hanc reti-
nere illum pergis, scito ligatum a nobis esse, non
temere, sed magno prorsus judicio, vel potius a
sancta "Trinitate et universis sacerdotalibus decre-
tis ut communione careat divinorum donorum,
8lque exteriorum quoque ciborum consortio, quoad
reversus mandre sue restituatur. Quemadmodum

τιννύω τῇ πατριχῇ σου ἁγιωσύνῃ * ὥφελον γάρ "
εἶθ οὕτως τὴν αἰτίαν τῶν γραμμάτων ἀπαγγελῶ.
Πρόδατον ἡμῶν λογιχὸν ὁ δεῖνα ὁ ἀδελφὸς, δελεα-
σθεὶς ὑπὸ τῆς πολυμεθόδου πανουργίας τοῦ ψυχο-
φθόρου λύχου, ἀπεξεώθη τῆς ταπεινῆς ἡμῶν ποί-
μνης, καὶ, ὡς ἔγνωσται ἡμῖν, προσεδέγθη ἐν τῇ μονῇ
τῆς ὁσιότητός σου. Καὶ εἰ μὲν παρευθὺ δεξαμένη
νενουθέτηχε τὰ πρὸς ὑποστροφὴν, ὑποδειχνόουσα
τὴν ἀπάτην xai τὸν ὄλεθρον ὃν πέπονθεν * εἶτα βελ-
τιώσασα ἀνθυπίγαγε πρὸς τὴν εὐτέλειαν ἡμῶν - οὐδὲ
τὸ ἀπεικὸς, ἀλλὰ τὸ ἔφαρμόζον αὐτῇ, ὡς ἐντετάλμεθα
ὑπὸ τῶν ἀγίων. ᾿Επεὶ δὲ τοσοῦνος χρόνος mapín-
πευσε, xai οὐδαμοῦ ἢ ἀνάλυσις, ἐρωτηθῆναι βούλο-
pat, ποίῳ τρόπῳ τὸν μαθητήν poo ἐπικρατεῖ ἡ θεοφέ-
λειά σου, ὡς ἀγνοοῦσα. ᾿Αλλ᾽ ἔδει μετ᾽ ἐπιγνώσεως,
ὃν οὐχ ἀπέχειρεν, ἀποπέμψασθαι" ὡς γινώσκουσα
πολὺ τὸ ἐπιδλαδές. ᾿Επίσταται γὰρ τί νομοθετεῖ ὁ
θεῖος xai μέγας Βασίλειος, τοῦ ἂπρόσδεχτον εἶναι ἐν
πάσαις ταῖς ἀδελφότησι, τὸν ἀποπηδῶντα τῆς τῶν
οἰχείων ἀδελφῶν συναφοίας. llc γὰρ ἂν xal συ-
σταίησαν τὰ χοινόδια, εἰ μὴ τοῦτο παρατηρηθείη
πρό γε πάντων τὸ χεφᾶλαιον ; Εἰ γὰρ ἐπὶ τῶν παι-
δοδιδασχάλων τοῦ χύσμου τούτου, οὐχ οἷον [τε] ἐστι δέ-
ἔασθαι ἐν τοῖς μαθήμασί εἴνα τὸν ἐν ἕτερᾳ σχολῇ
παραδοθέντα παῖδα ἢ τοῦτο ποιοῦντα ὑπούχλλουτσι
συνηθροισμένοι οἱ πάντος ἐπιτιμίοις ζημίᾳ πόσῳ qc
μᾶλλον ἐφ᾽ ἡμῶν, ἁγιώτατε Πάτερ, τῶν ᾿Εχχλησίας
Θεοῦ χατεχόντων, xal ψυχῶν χαθηγουμένων, χατὰ
μίμησιν τοῦ πρώτου διδασχάλου καὶ ποιμένος ἡμῶν
Ἰησοῦ Χριστοῦ, Οἴδα τοίνυν ὅτι πεπληρωμένος εἶ
σοφίας χαὶ γνώσεως. 'AÀAà δέομαί σου ἐπιγνῶναι τὸ

πραττόμενον ἔχτοπον, xa! μάλιστα αὐτὸς ὁ προ-

ἔχων τῶν ἄλλων, xal βρίθων ἐν ἱερᾷ ἀδελφότητι, Ἥ

οὐχ οἴδας, ὁσιώτατε, Ot: xai αὐτῷ τῷ ποιμνίῳ σου

ἐπιόλαδές ἐστι συνάπτειν πρόθδατον ἑτεροδέσπο-

τον ; Τοσούτου οὖν ὄντος, λοιπὸν, ὡμολογημένου τοῦ

χαχοῦ, ἀντιδολοῦμεν. ἡνίχα δέξῃ ἡμῶν τὰ εὐ-

τελῆ γράμματα, παραδοῦναι αὐτὸ τοῖς πρὸς
* od - * - ^ e

αὐτὸ τοῦτο πεμφθεῖσιν ἀδελφοῖς ἡμῶν, ἵἕνα

ἀγάγωσιν αὐτὸν πρὸς τὴν ἰδίαν ποίμνην, μεθ᾽

ὧν Ἐσφετερίσατο πραγμάτων τῆς Ἐχχλησίας. Εἰ
δὲ ἀπείθείᾳ χρῆται ὁ ἀδελφὸς, ἀποσκοραχίσαι αὐτὸν
θελήσει τῆς ἱερᾶς αὐτοῦ ποίμνης παραυτίκα. Εἰ δ᾽,
ὅπερ οὐχ οἰόμεθα, μετὰ τὴν γνῶσιν ταύτην ἐπιχατ-
ἐχειν αὐτὸν βούλεται, γινωσχένὼ ὅτι δεδεμένος ἐστὶ

951

EPISTOLARUM LIB. I.

958

παρ᾽ ἡμῶν, οὐκ ἀλόγως, ἀλλὰ xai λίαν ἐγχεχριμέ- A autem nefas sit, quemcunque ex discipulis suis gan-

νως, μᾶλλον δὲ ὑπὸ τῆς ἀγίας Τριάδος, «ái πάσης
θεσμοθεσίας ἱερατιχῆς, τοῦ ἀχοινώνητον αὐτὸν εἶναι
τῶν θείων δώρων, ἐπεὶ χαὶ ἀμέτοχον τῶν ἐξωτέρων
βρωμάτων ἕως ἂν ἀνθυποστρέψας εἰσοικισθῇ ἐν τῇ
μάνδρᾳ αὐτοῦ. Ὥσπερ δὲ οὐ θέμις, ὅν δεσμεῖ οἷ-
κεῖον μαθητὴν ἡ ἁγιωσύνη σου, λύειν τινὰ τὸ χαθ-
ὁλου (παρανομίας γὰρ τοῦτο ἔργον, καὶ ix ψήφου χόι-
vts [ms. Reg. χοινοῦ] τῆς ὅλης ᾿Εκκλησίας καταδίχη
ὁμοιοπαθείας), οὕτω πάντως οὐδὲ πρὸς τὴν ἡ μετέραν

ctitas tua ligarit, hunc ab alio quoquam solvi (ini-
quum enim est facinus, et ex communi Ecclesise
calculo simili pena damnatur) sic prorsus nec in
jurisdictionem nostram, quam indignis nobis tribuit
Dominus non ad perniciem, sed ad edificationem
animarum, sese ingerat sanctitas tua. Horrendum
enim est judicium. Quapropter inflexa tandem, spi-
ritualem filium nostrum fratribus reddet, pro nobis
peccatoribus orans sine intermissione.

ἐξουσίαν, ἣν ἀναξίως δέδωχεν ἡμῖν ὁ Κύριος, οὐχ εἰς καθαίρεσιν, ἀλλ' οἰκοδομὴν ψυγῶν, ἐπιδάλῃ ἕαυ--
τὴν ἣ Aywocivn σου. Φριχτὸν γὰρ τὸ χρῖμα, Διὰ τοῦτο παραχαλουμένῃ, πάντως γε τὸ πνευματιχὸν
ἡμῶν τέχνον παραδώσει τοῖς ἀδελφοῖς, εὐχομένη ὑπὲρ ἡμῶν τῶν ἁμαρτωλῶν ἀδιαλείπτως.

IE. — θεοδούλῳ ^ Κιονίτῃ.. [λβ΄ .]

XV. — Theodulo Cionitg ** *.

Reprehendit picturam angelorum crucifixorum.
'Ex χρόνου πολλοῦ ἐπιθυμίαν ἔχοντι ἕως τοῦ map- B. Cupienti mihi jamdudum ad te venire, sanolisei-

ὄντος, ἁγιώτατέ μου Πάτερ, ἐλθεῖν xal χομίσασθαί
σοῦ τὰς ἁγίας εὐχὰς, οὐχ ἐξεγένετό μοι δὸς,
πάντως διὰ τὰς ἁμαρτίας μου" ὥσπερ καὶ νῦν.
Διὸ ἠναγχάσθην ἀποστεῖλαι τὸν ἀδελφὸν ἡμῶν
τὸν Καλόγηρον, ἀναπληροῦντα τῆς ταπεινώσεως
ἡμῶν τὴν ἀπουσίαν " ἐπεὶ χαὶ ἡμεῖς ἐλευσόμεθα
προσχυνήσοντες τὰ τίμιά σου ἤχνην, Θεοῦ εὐοδοῦν oc.
Σύγγνωθι δέ μοι, Πάτερ, ὃ μέλλω λέγειν, ὅτι ἐν
ἁπλότητί ἐστι ἐξ ἀγάπης εἰλιχρινοῦς, xal ix τοῦ
ἐρίεσθάί με τὸ ἀμώμητον τῆς πολιτείας σου. Τινὲς
ὑπέχρουσαν (ὡς ἐπιστάμενοί γε γνήσιόν σου elvat
χαὶ ὁμόψυχον φίλον xal τέχνον, ὄντες xat αὐτοὶ φί-
λοι διαφερόντως), ὅτι παρὰ τὸ δέον πράττει ἡ ἁγιω-
σύνη σου " χἀμοῦ πρὸς τοῦτο δυσχεράναντος, καὶ iv-
ἱσταμένου, καὶ ἐπιφθεγγομένου τὰ μέγιστα χατορ-
θώματα τοῦ ὑψηλοῦ σου βίου, συνείροντό μοι ἐν
τούτῳ. Πρὸς δὲ ῥήματά τινα xal πράγματα xat.
Ὡτιῶντο" xal, ἵνα ἕν εἴπω, ἔφασαν ὅτι ἀγγέλους
ἀνιστόρησε, χαὶ τούτους ἰσότυπον τοῦ Χριστοῦ, ἐν
τοῖς φεγγίοις ἐσταυρωμένους * αὐοὸν δὲ τὸν Χριστὸν͵
καὶ τοὺς ἀγγέλους, γηραλέους. Καὶ πολλὰ πρὸς «οὔτο
φιλοπευστῶν, οὐχ ἠδυνήθην αὐτοῖς ἀντιφθέγξασθαι.
"Hpovro γὰρ ξένον τι καὶ ἀλλότριον τῆς παραδό-
σεως τῆς ᾿Ἐχχλησίας εἰργάσθαι, χαὶ πάντως
οὐχ ὑπὸ Θεοῦ, ἀλλ᾽ ὑπὸ τοῦ ἐναντίου εἶναι τὸ πρᾶ-
γὙμα ἐπὰν ἐν τοσούτοις ἔτεσι, xal τοσούτοις θεοφό--
pote xai ἁγίοις Πατράσιν, οὐχ ὑποδειγματίσθη τοῦτο
τὸ ἰδίωμα. Τὸ γὰρ νῦν χαινοτομούμενον, χἂν ἐξ ἀγ-
γέλου ἐστὶν, ἀσφαλίζεται ἡμᾶς ὁ ᾿Απόστολος μὴ δέ-
χεσθαι, λέγων που" Κἂν ἡμεῖς αὐτοὶ, ἣ ἄγγελος

me Pater, et βδογὶβ precibus tuis perfrui, via mihi
hactenus, ob peccata scilicet mea, non patuil, ac
ne nunc quidem. Propterea coactus sum Calogérum
fratrem nostrum ad te mittere, qui humilitatis no-
stra absentiam suppleat : deinde veniemus et nos,
ut ad venerandos pedes tuos, Deo duce, prosterna-
mur. Ignosce autem mihi, Pater, quod dicturus sum,
quia simpliciter dicam, οἱ sincera ex charitate, ac
desiderio quo teneor ut vita tua omni reprehensione
careat. Suggesserunt quidam, ut qui scirenl me
germanum tibi atque unanimem amicum et filium
esse, cum ipsi quoque amici essent eximii, preter
fas et decorum agere sanctitatem tuam. Cumque ad
hiec indignarer et resisterem, commemoraremque
egregia sublimis vite tue facinora, in hoo mihi as-
gensi eunt. De nonnullis autem diotis factisque ac-
cusabant, atque (ut unum proferam dixerunt te
angelos depinxisse, eosque ad Christi formam, in

fenestris crucifixos ; ipsum vero Christum et ange- -.-
. los senili aetate. Et cum multa in eam rem soiscita- ἡ

tus essem, non potui ipsis contradicere. Aiebang
enim peregrinum quiddam et alienum ab Eoclesite
traditione factum, prorsusque non a Deo, sed ab
adversario rem esse, quándoquidem ot annis, et ἃ
tot deiferis sanctisque Patribus nusquam hujus no-
vitatis proditum est exemplum. Quod enim nuno
novatur, etsi ab angelo sit, recipi non debere con-
firmat Apostolus, dicens : Licet nos ipsi vel angelus
evangelixet, addam, ettradat, praeterquam quod evan-
gelizxamus; anathema sit *. Quid igitur, Pater mi san-

εὐαγγελίζηται (προσθήσω, xai παραδιδωσι), παρ’ D cte, ad hec dicam, non habeo, et consilii inopia

ὃ εὐηγγελισάμεθα. ἀνάθεμα ἔστω, Τί οὖν, Πάτερ
μου ἅγιε, πρὸς ταῦτα φῆσαι, οὐκ ἔχω. Καὶ τῇ ἀπο-
pia συνεχόμενος, ἠναγχάσθην γράψαι σοι ἵνα ἀπο-
λύσωμεν ἑαυτοὺς πάσης βλάδης, πρὸς τοὺς ἐν λόγῳ
ἐγκαλοῦντας, X40 ὡς ἐκ πάσης τῆς Ἐχχλησίας, Καὶ
0:3 τὸν Θεὸν δέξαι us ὡς σύμδουλον τέχνον σου,
πονοῦντα ὑπὲρ σοῦ, xa! ἡγούμενον τὴν δόξαν σου
ὁόξαν μου" χαὶ μὴ θέλοντα ἀχούειν μῶμόν σου ἕν

pressus ad te scribere cogor : ut ab omni noxa nos
vindicemus apud eos qui merito reprehendunt, et
tanquam Ecclesie universe voce. Quare propter
Deum suscipe me, ut consiliarium fllium tuum, pro
te laborantem, et gloriam tuam gloriam suam du-
centem : nullamque in re ulla tui notam, quireipsa
sine nota vitam agis, audire sustinentem. Doce,
rege, exaudi, attende, animadverte, omnique hs-

^ Ms. Reg. θεόδώρωω. — ** Sive δέν. — *5 Galat, 1, 8.

959

S. THEODORI STUDIT.E

960

sitatione libera eos qui excelgam vitam tuam con- Α τινι, τοῦ ὄντως ἁμωμήτως βιοτεύοντος. Φώτισον,

- templantur.

XVI. — Nicephoro Imperatori.

ὁδήγησον, ἐπάχουσον, πρόσχες, ἐπίστησον, λῦσον
πάσης διχονοίας τοὺς ὁρῶντάς σου τὸν ὑψηλὸν
βίον.

IS". — Νιχηφόρῳ βασιλεῖ (46).

De patriarcha in Tarasii locum subrogando. (Baron. aono 806, num. 4.)

Omnino sic futurum erat, ut bonus Deus noster
Ecclesia suse curam gerens pielatem vestram hac
state imperio prreficeret Christianorum : ut non
spoularis solum dominatio male constitula rectius
componeretur), sed ecclesiasticus etiam principatus,
$i quid deesset, instauraretur, et nova qusdam
conspersio fleret in utroque *. Quod quidem in
altero membro preclare ipsius gratia jam prestitit
Christi amans imperium vestrum, atque adeo pre-
slare perget cclesti numine corroboratum. Reli-
quum modo est, ut alterum pari cura fruatur,
parique prudentia. It vero post Deum et cum Deo
& vobis tribuetur per approbationem legitime ele-
ctionis futuri archiepiscopi. De quo, quando ex nobis
etiam peccatoribus et indignis sciscitari voluisti,
coram Domino, qui nos judicaturus eet, de eo quod
dicluri sumus in die judicii, hic est aensus noster.
Non novimus, nec scimus ullum ; non quod defe-
cerint viri ita et sermone illustres (sunt enim et
Deo perspecti et hominibus, impari licet ratione,
atque in primis praeclare menti tue), sed quia
talem ratio deposcit, et desiderium imperii vestri,
qui possit corde perfecto justificationes Dei ex-
quirere; qui gradu atque ordine ab inferioresensim

Ἔμελλεν ὁ ἀγαθὸς Θεὸς ἡμῶν τῆς ξαυτοῦ "ExxAm-
σίας φροντίζων, τὴν ὑμετέραν εὐσέδειαν ἐπὶ τῆς
παρούσης γενεᾶς προστήσασθα! βασιλεύειν τῶν Χοι-
στιανῶν " ἵνα μὴ μόνον ἣ χοσμιχὴ ἀρχὴ εὖ διατεθῇ,
χαχῶς διαχειμένη, ἀλλὰ xzi h χατὰ τὴν 'ExxÀm-
σίαν ἡγεμονία, εἴ τι ἐνδεῶς ἔξει, ἀνορθωθῇ, καὶ
νέον πως φύραμα γένηται ἐν ἀμφοτέροις. Ὅπερ τῇ
αὐτοῦ χάριτι κατώρθωχεν ἐν τῷ ἑνὶ μέρει ἡ φιλό-
χριστος ὑμῶν βασιλεία - ἀλλὰ xal ἔτι κατορθώσε!:ε
τἀϊς ἄνωθεν ῥοπαῖς δυναμουμένη. Λειπόμενον οὖν
ἐστιν ἄρτι, καὶ τὸ ἕτερον τῆς ἴσης ἀπολαῦσαι προ-
μὴρείας xal θεραπείας. Τοῦτο δ᾽ ἂν εἴη μετὰ Θεὸν
καὶ σὺν Θεῷ πρὸς ὑμῶν δωρηθῆναι, διὰ τῆς xac
εὐαρέστησιν νομίμου ἐχλογῆς τοῦ μέλλοντος ἀρχιε-
ρατεύειν. "Eme? δὲ xai παρ᾽ ἡμῶν ἐπεζέτησας μα-
θεῖν, τῶν ἁμαρτωλῶν xal ἀναξίων, τὸ παριστάμε-
νον ἡμῖν, ὡς ἐνώπιον Κυρίου τοῦ μέλλοντος εὐθῦναι
ἡμᾶς, περὶ οὔ μέλλομεν λέγειν ἐν ἡμέρᾳ χρίσεως,
οὕτως ἔχει" Οὐ γινώσχομεν, οὐδὲ ἐπιστάμεθά
τινα. οὐχ ὅτι ἀπέλιπον οἱ διαλάμποντες ἐν βίῳ
χαὶ λόγῳ (εἰσὶ γὰρ καὶ Θεῷ φαινόμενοι καὶ ἀνθρώ-
ποις, εἰ xal οὐχ ἴσῳ λόγῳ, xal μάλιστα τῇ σῇ φωτει:-
vfi ψυχῇ), ἐπεὶ δὲ τοιοῦτον ζητεῖ ὁ λόγος xal ὁ πόθος
τῆς ὑμῶν βασιλείας, τὸν ἐν τελείᾳ χαρδίᾳ δυνάμενον

ad superiorem ascenderit, qui tentatus fuerit per C ἐχζητῆσαι τὰ τοῦ Θεοῦ διχαιώματα, τὸν βαθμῷ

omnia, qui ex eis que passus est, tentatis possit
opem ferre *. Et quid multis apud te verbis opus
est qui omnia nosti, et ex tui ipsius statu ac digni-
tate tantum virum tibi reprasentas? Prelucere
otteris oportet non secus ac solem inter sidera.

Cum igitur talem non videamus, noc suffragium
. ferre audemus. Hoc vero memorie causa non sine
metu et reverentia suggerimus, quod ipsum plane
non fugit peritissimam et divinam prudentiamtuam;
ut ex episcopis etiam et ex prepositis, et ex sty-
litis, et ex inclusis, tum deinde ex clero delectum
habens, ex illis ipsis perfectis desumas, prudentia,
sensu, 80 vila ceteris prestantiores. Descendant
enim stylite, exeant inclusi; quandoquidem pu-

xal τάξει ἐχ τοῦ χατὰ μιχρὸν εἷς τὸ ὑψηλότερον
προανηγμένον, τὸν πεπειραμένον χατὰ πάντα, ὃς γε
ἐξ ὧν πέπονθε, τοῖς πειραζομένοις δύναιτ᾽ ἂν βοη-
θῆσαι. Καὶ τί δεῖ πολλὰ λέγειν πρὸς σὲ τὸν εὖ εἷ-
δότα, xai ἐχ τῆς οἰχείας χαταστάσεως xai προχο-
πῆς τὸν τηλικοῦτον ἀνιστοροῦντα ; Τῶν πολλῶν ὀφεί-
λει προλάμπειν, ὡς ἐν ἄστρασιν ἥλιος. Ἡνίχα τοῖ-
vov οὐχ ὁρῶμεν τοιοῦτου, οὐδὲ ἀποτολμῶμεν ψη φὶ-
σασθαι. Τοῦτο δὲ ὡς ἕν ὑπομνήσει μετὰ συστολῇς
xal αἰδοῦς ὑποτιθέμεθα * ὅπερ ἀλάθητόν ἐστι πάν-
τως τῇ πολυπείρῳ xai θὲίᾳ μεγαλονοίᾳ σου " ἵνα
ἀπὸ τε τῶν ἐπισχόπων, ἀπό τε τῶν ἡγουμένων, ἀπό
τε τῶν στυλιτῶν, ἀπό τε τῶν ἐγχλείστων, εἶτα τοῦ
χλήρου ὑποδεχόμενος ἐχλογὴν, ἐξ αὐτῶν τε τῶν ἐπι-

blicoum est commodum quod queritur. Discerne et [) δεδωκότων λαδὼν τοὺς ἐν συνέσει, xxl φρονήσει,

confer, et cum ipsis deprehendas digniorem. Et
beatus es, et vere ter beati, si hec omnia exse-
quamini Christi imitatores, Domini nostri. Hinc
magis magisque confirmabitur imperium vestrum,
magnificabitur nomen vestrum in generationes:
augebuntur denique anni principatus vestri. Duo
siquidem hec munera tribuit Ghristianis Deus, sa-

6 ICor. v, 7. ^ Hebr. iv, 15.

xxi βίῳ, τῶν ἄλλων πρτέχοντας (χαταδάτωσαν
γὰρ καὶ στυλῖται, ἐχδαινέτωσάν τε xai ἔγχλειστοι *
ἐπείπερ χοινῇ συμφέρον τὸ ζητούμενον), ἐπιχρίνῃ
xal σὺν αὐτοῖς ἀποδείξῃ τὸν ἀξιώτερον. Καὶ μα-
χάριος εἶ, μᾶλλον δὲ χαὶ τρισμαχάριοι, ἐὰν τοῦτο
ὅλον ἀπεργάσησθε Χοιστομίμητοι ἡμῶν δεσπύται.

L4 - e - e.
Kal ἐν τούτῳ ἔτι μᾶλλον χρατυνθήσεται ὑμῶν ἢ

NOTE.

(18) Νικηφόρω Βασιλεῖ. « Defuncto CTarasio
(patriarcha) imperator cogitare ccpit de ejus suc-
cessore deligendo : in quo ut speciem saltem os-
tenderet pietatis, consuluit Theodorum Studitam,

virum quidem pietate insignem, ut proferret in
medium, quem sciret tanto sacerdotio dignum. »
(Baron. an. 806, n. 3.)

961 EPISTOLARUM LIB. I. 962

βασιλεία " μεγαλυνθήσεταί τε τὸ ὄνομα ὑμῶν εἰς γε- A cerdotium el imperium, per que colitur, per quee

vzXv χαὶ γενεᾶν * αὐξηθη σεται δὲ χαὶ τὰ τοῦ χράτους
ὑμῶν ἔτη. Ἐπειδὴ δύο ταῦτα δέδωχεν ὁ Θεὸς τοῖς
- ,

Χριστιανοῖς δωρήματα, ἱερωσύνην χαὶ βασιλείαν.

- 4 «
Av ὧν θεραπεύεται, δι᾽ ὧν χοσμεῖται ὡς ἐν οὐρανῷ
^ 4 , t *Y A ἢ ^ » ' ὶ ὸ
τὰ ἐπίγειχ. Ὁπότερον οὖν ἀναξίως ἔχε:, xal τ
ὅλον ἀνάγκη συγχινδυνεύειν. Ὥστε εἰ βούλοισθε τῇ
βασιλείᾳ ὑμῶν συγχροτεῖν τὰ μέγιστα, χαὶ διὰ τῆς
βασιλείας ὑμῶν πᾶσι τοῖς Χριστιανοῖς “ ἰσόῤῥοπον,
πὸ ὅσον εἷς δύναμιν, τῆς χατὰ τὴν βασιλείαν ἀρετῆς
ὑμῶν δέξηται xal ἡ Ἐχχλησίχ τὸν ἑχυτῆς πρό-
^ * * 3 , NV» jJ é (
£0pov * ἵνα ἀγαλλιάσηται τὰ οὐράνια, xal ᾷσῃ τὰ ἐπί-

ornantur, et gubernantur celestium exemplo ter-
rena. Utrumvis ergo prater dignitatem se habuerit,
totum una periclitari necesse est. Quare, si optima
imperio vestro decernere vultis, et per imperium
vestrum omnibus Christianis; equalem, quoad
fieri potest, imperatorie virtuti vestre sortietur
Ecclesia presulem suum, ut exultent colestia
letenturque terrena. Dux vobis sit Dei manus, in
qua et cor vestrum est, ostendatque meliora ; et ab
ea recipietis ob susceptos pro opere hoc labores,
curas et sollicitudines, regnum sempiternum.

γεια. Εἴη dj χεὶρ τοῦ Θεοῦ, ἐν 7j xai ἣ καρδία ὑμῶν ἐστιν, εἰς ὁδηγίαν καὶ ἀποχάλυψιν τοῦ κρείττονος.
Καὶ ἀπολήψεσθε παρ᾽ αὐτῆς τοὺς ὑπὲρ τοῦ ἔργου τούτου καταθαλλομένους ὑμῖν πόνους καὶ μερίμνας καὶ

φροντίδας, τὴν βασιλείαν τὴν ἀδιάδόχον.,

IZ. --- Ἰωάννῃ σπαθαρίῳ (17). [λδ΄.]

XVII. — Joanni Spathario.

De imagine S. Demetrii, in baptismo adhibita pro eusceptore.
Θεῖόν τι δρᾶμα ἀκηχοότες πεπραχέναι σου τὴν xv- B. Divinum quoddam facinus ἃ dominatione uat

ριότητα, τεθχυμάχαμεν ἐπὶ τῇ μεγάλῃ σου ὡς ἀλη-
θῶς πίστει, ἄνθρωπε τοῦ θεοῦ.

Φησὶ γὰρ ὁ διδάξας χρήσασθαί σε τῷ ἱερᾷ εἰχόνι
τοῦ μεγαλομᾶρτυρος Δημητρίου, ἀντὶ ἀναδόχου τι-
νὸς, καὶ οὕτως ἐπιτελέσαι τὸ φώτισμα τοῦ θεοφυ-
λάχτου σου τέκνου, Καὶ, ὦ τῆς πεποιθήσεως ! Οὐδὲ
ἐν τῷ Ἰσραὴλ eópov τοσαύτην πίστιν, ὁ Χριστὸς
οὐ μόνον τότε τῷ ἑχατοντάρχῃ δοχῶ ἐπιφθέγξασθαι,
ἀλλὰ xai σοὶ ἄρτι τῷ ἐφαμίλλῳ τῇ πίστει, Εὔρετο
τοίνυν ἐχεῖνος ὃ ἐπεζήτησεν * ἐπέτυχες καὶ αὐτὸς οὗ
πέποιθας. Ἔχεϊ τὸ θεῖον πρόσταγμα ἀντὶ τῆς σωμα-
τικῆς παρουσίας " κἀνταῦθα ἡ σωματιχὴ εἰκὼν ἀντὶ
τοῦ πρωτοτύπου. ᾽Εκεῖ συμπαρῆν τῷ λόγῳ ὁ μέγας
Λόγος, ἀοράτως τῇ θεότητι τὸ παράδοξον τῆς ἰάσεως
ἐργασάμενος " χἀνταῦθα δὲ συνῆν ὁ μεγαλόμαρτυς
πιεύματι τῇ οἰχείᾳ εἰχόνι τὸ βρέφος δεχόμενος.
᾿Αλλὰ βεδήλοις μὲν ἀχοαῖς χαὶ ἀπίστοις ψυχαῖς
ταῦτα ἀπαράδεκτα, ὡς ἀπιστα " καὶ μάλιστα τοῖς
Εἰκονομάχοις" τῇ δὲ σῇ εὐσεύείᾳ ἐναργῆ τὰ γνω-
ρίσματά τε xal ὑποδείγματα πεφανέρωτα!, TL γὰρ
τῷ θεῷ ἀδυνατεῖ παρέχειν τοῖς πιστεύουσι ; xal πῶς
οὐχὶ ἐν τῇ εἰχόνι ὃ εἰχονιζόμενος ὁμωνύμως δρᾶταί
τε xai εἶναι πιστεύεται ; « Ἧ γὰρ τῆς εἰκόνος, φησὶν ὁ
μέγας Βασίλειος, τιμὴ ἐπὶ τὸ πρωτότυπον διαθαίνει. »
Ὥστε σχφῶς ὁ μάρτυς ἦν διὰ τῆς οἰχείας εἰκόνος τὸ
βρέφος εἰσδεχόμενος " ἐφ᾽ ὅσον οὕτω πεπίστευχας.
᾿Αλλὰ τίς ἢ εὐδοξία τῆς μεγαλωσύνης σου, ὅτι τηλι-
χοῦτον, τὸ δὴ λεγόμενον, σύντεχνον προσεχτήσω ; οὐ
τὸν δεῖνα ἢ τὸν δεῖνα, ἄρχοντα τυχὸν ἢ δυνάστην * εἷ-
ποι δ᾽ ἂν οὐδ᾽ αὐτὸν τὸν τὸ διάδημα περιχείμενον *
μείζων Ὑὰρ χαὶ ὑπέρτερος ὁ ἐξευρημένος. Τῶν γὰρ
μαρτύρων ὁ χράτιστος “ τῶν θαυματουργῶν ὁ δια-
πρύσιος" τῶν φίλων Χριστοῦ ὁ γνήσιος" τῶν ἄγγελων ὁ
συμπολίτης * τοσαῦτα xai τηλικαῦτα xal δυνηθεὶς xal
δυνάμενος ἐν τοῖς ὑπὸ τὸν οὐρανόν " ὥστε ἀπ᾽ ἄχρου

ι8 Matth. viii, 10.

. maxime Iconomachis ;

factam audientes, mirati sumus ob magnam revera
fidem, homo Dei.

Affirmat enim qui retulit, te sacram magni mar-
tyris Demetrii imaginem susceptoris cujusdam loco
adhibuisse, atque ita filii tui α Deo custodili
baptismum peregisse. Et, o fiduciam tuam ! Non
inveni tantam fidem in Israel *5, non solum cen-
turioni tunc & Christo dictum arbitror, sed nunc
etiam tibi qui fide certas cum illo. Invenit ergo
ille quod quaerebat; adeptus es et ipse quod spe-
rasti. Ibi divinum mandatum pro corporali pre-
sentia : hic corporea imago vice prototypi. Ibi enim
verbis aderat magnum Verbum, divinitate sua
mirabile sanitatis opus invisibiliter perficiens ; et

C hic pariter magnus martyr imagini sue spiritu

presens erat, infantem suscipiens. Vorum (htec pro-
fanis quidem auribus, et incredulis mentibus,

minime recipienda, tanquam incredibilia, videntur, ,-
pietati vero tum manifesta,;

argumenta et exempla patefacta sunt. Quid enim
est quod Deus pretare credentibus non possii f
aut quofmedo in imagine non homonyme cernitur,
et inesse ereditur, qui -representatur ? Imaginis
siquidem honor, ut magnus ait Basilius, transit ad
prototypum. Quare manifestum et martyrem fuisse,
qui infantem per propriam imsginem suscipiebat,
quatenusita credidisti. Sed, o magniflcentiam tuam,
qui talem ac tantum synteonum, ut vocant, sor-
titus es, non hunc vel illum, principem puta vel
dynastam ; aut ipsum etiam qui diademate redi-
mitus est. Major enim longeque superior est quem
reperisti. Martyrum quippefortissimus, mirificorum
clarissimus, germanus Christi amicus, angelorum
civis: qui tot tantaque ín terris semper potuit,
potestque ; ut inomnibus oris miraculorum suorum

NOTE.
(17) ᾿Ιωάννη Σπαθαρίῳψ. Joanni sprotospatharii, et Bajuli, ab Irene electi mentio est apud Theopha-

nem ad annum 10 Irenes.

᾿

»
.»-"

969

S. THEODORI STUDIT/E

904

tuba celebretur. Beatus reipsa es, vir piissime, quod A τῆς γῆς ἕως ἄκρου γῆς τῇ σάλπιγγι τῶν θαυμάτων

talem nactus sis susceptorem : ter beatus et filius
tuus, qui a tanta gloria et potentia predito sus-
ceptus sit. Nobis vero videre liceat hunc fllium
tuum sancti Demetrii cognominem, si annuis, ut,
tanquam ipsius filium amplectentes, et congruis ipsi
verbis, ut peccatores, compellemus, et rem ge-
stam ad alios quoque transmittamus. Nec enim res
pulchras aileri convenit, sed aliis ad pis fidei clara
documenta proponi.

XVIII. — Stauracio Spalhario "5.

αὐτοῦ διαθρυλλεῖσθαι, Μαχάριος ὄντως εἶ, ἄνερ εὖ-
σεδέστατε, ὅτι τοιούτου τετύγηκας ἀναδόχου " τρισ-
μακάριός goo χαὶ ὁ γόνος, ἔχων τὸν δεξάμενον
τηλικοῦτον τῷ χλέει xal δυνάμει, ᾿Αλλ’ ἴδοιμεν τὸν
υἱόν σου xat ὁμώνυμον τοῦ ἁγίου Δημητρίου, εἴπερ
συγχατέρχῃ, ἵνα, ὡς υἱὸν αὐτοῦ προσπτυξάμενοι, τὰ
εἰκότα μὲν προσφθιγξώμεθα xa! ἡμεῖς ὡς ἁμαρτὼ-
λοὶ, ἔχωμεν δὲ τὸ διήγημα καὶ εἰς ἑτέρους παρα-
πέμπειν. Δεῖ γὰρ τὰ χαλὰ μὴ σιωπᾶσθαι, ἀλλὰ προ-
χεῖσθαι τοῖς ἄλλοις εἷς πίστεως εὐσεδοῦς ἐναργῆ
ὑποδείγματα.

ΙΗ΄. — Σταυρακίῳ σπαθαρίῳ (48). [λε΄.]

In obitu filii.
Causam quidem humilis absentis nostre jam di- Β Tz» piv αἰτίαν τῆς ταπεινὴς ἀπουσίας ἡμῶν ἤδη

ximus, nec opus est amplius excusare. Unde autem
ordiemur? aut que facultas inveniri queat presenti
venerande anime vestre dolori conveniens ? Quem-
admodum enim medicus ad insanabilem morbum
accedens, animo heret ancipiti quonam pacto
curationem aggrediatur, sic el nos restuamus
incerti qua ratione gravissimo malo vestro con-
solationem atferamus. O calamitatem ! o infor-
tunium! Obiit vobis filius elegeans et formosus ; ille
qui materna viscera primus recluserat: per quem
vobis parentum nomen inditum, principium pro-
pagationis generis, radix procreationis liberorum,
surculus rationalis germinationis, prima velut rosa
paterne feounditatis. Et quid dicam, ut fllii pul-

chritudinem explicem ? An quod orescebat puer, C

proficiebatque etate et intellectu, et gratia Dei erat
in illo *, quantumet ipsi ex re parva experti sumus?
Quomodo igitur talis ac tantus lethali ferro, ex
ipsis, ut ita dicam, lumbis vestris exseoctus, in-
consolabilem cordi vestro dolorem non pariat ? aut
quis non collamentetur et condoleat, tanquam ob
aliquod ipsius membrum in vobis gladio succisum ?
Ingemiscant merito patres, pulcherrimi hujus filií
orbitatem spectantes. Lugeant et maires tam ve-
nues prolis sectionem cernentes. Resciseum enim
revera est membrum vestrum : abscissa est caro
vestra. Seges ingens doloris ; medicine pharmacum
invenire diífioclle. Meeror in familia, tristitia in do-
mesticis, dolor in cognatis; sed pre omnibus in
avo domino patricio, et in avia domina proto-
spatharia. Undique gravia et tristia. Verum age,
vir optime, qui et intelligentia abundas, et prudentia
prestas, et plurimam ex multorum annorum usu
adeptus es scientiam, tibi ipse medere, teipsum
sana. Conjice, queso, mentis oculos in universi
contemplationem ; respice ad anliquas eelates, ἃ
primo ipso parente nostro Adam, et vide ac re-
cognesce, quis in lucem egressus in hoc seculo
permanserit, et non cexorientis instar feni cilius

49 Consolatoria. ὃ9 Luc. 11, 40.

εἴπομεν * xal οὐ χρή τι πλέον ἀπολογεῖσθαι. Πῶς δὲ
ἀρξόμεθα ; fj τίς δύναμις ἐξευρεθείη εἷς τὸ συμὰν
πάθος ταῖς τιμίαις ὑμῶν ψυχαῖς ; Καθάπερ γάρ τις
ἰατρὸς ἐπὶ δυστιάτῳ νόσῳ ἐρχόμενος, ἀμηχανίᾳ πεῤι-
ἔίσταται, ὅπως ἐπιύχλῃ τὴν ἐγχείρησιν * οὕτως ἰλιγ-
γιῶμεν, πῶς τὸν παραχλητιχὸν λόγον ἐπὶ τῷ βαρυ-
τάτῳ ὑμῶν πάθε: προσενέγκασθαι. "D. τῆς συμφορᾶς !
ὦ τῆς συμόάπεως ᾧχετο ὑμῖν παῖς χαλὸς xai
ὡραῖος ᾿ αὐτὸς ὁ τὰς πρώτας μητριχὰς ὠδῖνας δια-
Àósac* Ot ob ὑμῖν τὸ τῶν γονέων ὄνομα χεχρημάτι-
xtv* ἡ ἀρχὴ τῆς διαδοχῆς τοῦ γένους " ἡ ῥίζα τῆς
τεχνοποιίας * ὁ ὅρπηξ τῆς λογικῆς βλαστοφορίας " τὸ
οἱονεὶ πρωτοφυὲς ῥόδον τῆς πατριχῆς χαρποφορίας.
Καὶ τί ἂν εἴποιμι παριστῶν τὸ γόνου χάλλος ; ἢ
ὅτι τὸ παιδίον ηὔξανε xal προέχοπτεν ἡλικίᾳ καὶ
συνέσει, καὶ χάρις θεοῦ ἦν ἐπ’ αὐτῷ, ὅσον ἐκ μικροῦ
καὶ ἡμεῖς πεπειράμεθα ; Πῶς τοίνυν τὸ τοιοῦτον καὶ
τηλιχοῦτον ἐχτμηθὲν τῇ θανατιχῇ μαχαίρᾳ, ἐξ αὐτῆς
εἰπεῖν τῆς ὀσφύος ὑμῶν, οὐ χατεργάσειεν ἂν ἁπαρα-
μὔθητον ἄλγος ἐν τῇ καρδίᾳ ὑμῶν ; ἢ τίς οὐ συμπο-
τνιάσεται xal συναλγυνθῆσεται ἐπὶ τῷ τεμνομένῳ
διὰ ξίφους κατα τι τῶν ὑπαρχόντων αὐτῷ μελῶν ὡς
ἔφ’ ὑμῖν ; Στενάξειαν δ᾽ ἂν εἰκότως xai πατέρες,
τοιούτου καλλίστου παιδὸς ᾿ἀπούολὴν θεώμενοι. Opr,-
νήσειαν δ᾽ ἂν xal μητέρες, τηλιχούτου ὡραίου σπλάγ-
χνου ἐχνομὴν προσδλέπουσαι. Τέτμηται γὰρ ἀληθῶς
μέλος ὑμῶν, Ἐκχχέχοπται σὰρξ ὑμῶν, τὸ ὀδυνηρὸν
πολὺ, τὸ θεραπευτιχὸν φάρμακον δυσεξεύρη τον.
Κατήφεια ἐπὶ τῆς οἰχίας, ὀδύνη ἐπὶ τοὺς οἰκέτας,
λύπη ἐπὶ τοὺς συγγενεῖς * μᾶλλον δὲ πρὸ τούτων ἐπὶ
τὸν προπάτορα χύριον πατρίχιον, καὶ τὴν ποομήτορα
χυρίαν πρωτοσπαθαρίαν. Πάντοθεν δεινὰ xal περί-
λυπα. ᾿Αλλὰ δεῦρό μοι, ἀνὴρ χρηστὲ, ὁ πολὺς ἐν
συνέσει, ὁ σοφὸς ἐν φρονήσει, ὁ πλείστην συνειλη.--
χὼς ἐκ πολλῶν τῶν χρόνων τὴν γνῶσιν " σαυτὸν θε-
ράπευσον " σαυτὸν ἴασχι. Ἐπίόαλέ σου, παραχαλῶ,
τὸν ὀφθαλμὸν τῆς διανοίας εἰς τὴν τῆς χτίσεως θεω-
ρίαν " ἔμδλεψον εἰς ἀρχαίας γενεὰς, ἀπ᾿ αὐτοῦ τοῦ

et^

προπάτορος ἡ λῶν ᾿Αδάμ' xal ἰὸς xa) qwuf: τίς ἐν-

NOTAR.

(18) Σταυραχίῳ Σπαθαρίῳ. Forte is Stauracius
patricius, publici cursus logotheta, de quo multa

apud Theophanem ad annum 11 Irenes et dein-
Ceps.

965

EPISTOLARUM LIB. I. 906

ἐμεῖνε τῷ αἰῶνι τούτῳ εἰς φῶς ἐλθὼν, ἀλλ' οὐχὶ δίκην A defloruerit, ac per mortem dessiccatus sit : aut sicut

ἀνατέλλοντος χόρτου θᾶττον ἐξήνθησε χαὶ ἀπεξηράν-
θη διὰ θανάτου, J| ὡς ἐν ῥεύματι ποταμιαίῳ, ὅτι τὸ
μὲν ὑπεξῆλθε, τὸ δὲ ἀντεισῇλθε, τοῦ χατὰ διαδοχὴν
qivooc μὴ ἰσταμένου, ἀλλὰ παρατρέχοντος καθ᾽ ixá-
στην ἡμέραν ^ οὕτως οἱ γεννήσαντες τοὺς ἡμᾶς γεν-
νήσαντας, χαὶ οἱ ἐχείνων ἀνώτεροι " καὶ ἀναποδίζων
ὁ λόγος εἷς τὴν καταρχὴν ἐλεύσεται * xal χατιὼν πά-
At) εἰς τὴν συντέλειαν τοῦδε τοῦ παντὸς χαταντήσει.
Καὶ οὐχ ἔστιν ὃς ζήσεται, χατὰ τὸ γεγραμμένον,
χαὶ οὐχ ὄψεται θάνατον. Τὸ δὲ παρὸν, λειτουργία
τις διωρισμένη, καὶ πραγματεία ἠμερήσιος * xai αὐ-
τίχα εἰς τὰ οἰχεῖα ἐπανέλευσις, τῆς τῶν ἐνθένδε,
λέγω, πεζὸς τὰ ἐχεῖσέ μεταδάσεως. Πατριάρχαι, καὶ
παρῆλθον " προφῆται, xai μετῆλθον πατέρες xai
μητέρες, καὶ ἀπεγένοντο * ἀδελφοὶ xai φίλοι καὶ συγ-
γενεῖς, καὶ παρέδραμον. Τί ὃε βασιλεῖς ; τί δὲ σαξ
τράπαι ; τί δὲ ἄρχοντες ; τί δὲ πᾶσα ἡλικία, καὶ πᾶν
νος ἀνθρώπου; Οὐχὶ πάντες ὑπὰ γῆν γεγόνασι, xai
Ὑ:νήσουται μικρὸν ὕστερον ἐκ γῆς φύντες ; ᾿Αλλ᾽
ὥδε τὸ ζητούμενον * ἵνα καλῶς τὰ ἐνταῦθα ἀμείψαν-
τες, καὶ πρὸς τὸ βούλημα τοῦ πεποιηκότος Θεοῦ ἐμ-
πολιτευσάμενοι, τοῦ ἐκεῖσε φοδερωτάτου χριτηρίου
τὴν παράστασιν ἀχατάχριτον εὐρήσωμεν ᾿" ὅπερ τὸ
ὑμέτερον τέκνον ἀσφαλῶς καὶ βεδαίως εὕρατο χαὶ
ἐπιτετύχηχε. Μακάριος γὰρ, φησὶν, ὁ ἐν γεννητοῖς
γυναικῶν ὀλιγόδιος, καὶ ὃν ὁ Κύριος ἐξελέξατο καὶ
προσελάδετο ἐν πρώτῃ ἡλικίᾳ, μὴ πειράσθέντα τῶν
πικρῶν ἁμαρτημάτων τοῦ τῇδε βίου.

Ἐξῆλθε καὶ ἀπῆλθεν ὁ κύριος Σωτήριχος φερω-
νύμως ἐν σωτηρίᾳ * ἤχου ἑορταζόντων χαταξιούμενος,
ἀγαλλιάσεως ἀνεχλαλήτου, συναριθμήσεως τῶν ἐν
χόλποις ᾿Αὐραὰμ ἀναπαυομένων βρεφῶν ἁγίων" μη-
χέτι δουλεύων φθορᾷ καὶ σαρχὶ, ἀϊδιότητι συνών.
᾿Εντεῦθεν βουλόμεθά σε λαμύάνειν τὰς ἀφορμὰς τῆς
παρηγορίας, ἐντεῦθεν τὰς παρακλήσεις. Γενοῦ δὴ-
μιουργὸς εὐφροσύνης, καὶ θεραπευτὴς οὐ μόνον
σαυτοῦ, ἀλλὰ χαὶ τῆς χυρίας τῆς σπαθαρίας, τῆς
μάλιστα δεομένης ἰατρέίας καὶ παρακλήσεως, διὰ τὸ
μικρὸν περιπαθές " εἶτα καὶ τῶν λοιπῶν διαφερόντων
cot * ὡς ἂν δειχθῇς τὰ θεῖα πεπαιδευμένος, καὶ Θεοῦ
νόμῳ κρατούμενος * καὶ εἰδὼς ποῦ ποτε ἀπήει ὁ μεῦ--
ἰστάμενος " καὶ μάλιστα ἐπὶ τοῦ σοῦ γλυχυτάτου
τέχνου" ὅτι οὐχ εἰς θάνατον, οὐδὲ εἰς τὸ μὴ ὃν, ἀλλ᾽
εἷς ζωὴν αἰώνιον, καὶ εἰς Θεὸν τὸν τὰ πάντα ποιή-
σαντα" χαὶ ὡς ἂν παραδειχθείης πατράσι, καὶ πᾶσι

in fluminis lapsu, quia pars una recessit, altera in
locum successit, genere per successionem non
subsistente, sed per dies singulos pretervolante,
ita qui genitores nostros genuerunt, et his supe-
riores : Sursumque relegens ratio ad initium usque
perveniet, et contra descendens ad universi finem
progredietur : Et non est qui vivet, ut scriptum est,
et non videbil mortem ?'. Presens vero status,
munus quobdam est definitum, et diei unius ne-
gotiatio : tum deinde statim ad sua reditus ; ab his,
inquam, ad illa commigratio. Patriarche olim, et
transierunt : prophete, et abierunt : patres et
matres, οἱ esse desierunt : fratres et amici et pro-
pinqui, et pretervecti sunt. Quid porro reges? quid
satrape? quid principes ? quid etas omnis etomne
genus hominum ? Nonne omnes sub terram ierunt?
et paulo mox ibunt, cum ex terra orti sint? Sed
hoe nimirum est quod queritur; ut hano vitam
recte trausigentes, el ex Dei conditoris nostri
voluntate conversantes, apud formidolosissimum
illud tribunal condemnationem declinemus : quod
filius vester sine dubio ac certissime consecutus est.
Beatus enim, ait, inter natos mulierum, cui vita
brevis est, et quem Dominus elegit et assumpsit in
prima etate, non tentatum amaris hujus vite
peccatis.

Excessit et abiit dominus Soterichus, nomini suo
congruenter, in salute; festum diem agentium sono
dignus habitus, exsultatione inexplicabili, aggrega-
tus ad quiescentesin Abrahae sinu sanctos infantes,
carni et corruptioni non amplius serviens, fruens
esternitate. Hinc argumenta consolationis, hinc do-
loris levamenta capere te volumus. Auctor esto leeti-
tiae et curator, non tui modo, sed domine quoque spa-
tharie, qua curatione et solatio ob exiguam tole-
rantiam plurimum eget ; ac reliquorum deinde tibi,
conjunetorum : ne ostendas te divinis imbutum,
Deique legi obsequentem.; necignarum quo tandem
abierit qui migravit; ac tuus presertim dulcissimus
filius; quod non δὰ mortem, neque ad nihilum,
ged ad vitam sempiternem, et ad Deum quí omnia
creavit : atque ut eximio patribus, notisque omni-
bus funeris causa convocatis sis exemplo, ut cum

τοῖς γνωρίμοις καὶ συνειλεγμένοις ἐν τῇ χκηδείᾳ, ὁπό- ἢ gratiarum actione et moderate liberorum orbitates

* * ,
δειγμα καλὸν, μετ᾽ εὐχαριστίας xal σωφροσύνης δια-
3 * ,
φέρειν τὰς τῶν τέχνων ἀποδολὰς, καὶ μὴ ἀντιτείνειν
4
Θεοῦ τοῖς προστάγμασιν.

10΄. --- Πρὸς τὸ κοινὸν τοῦ λαοῦ ᾿Αντισάρχου.

(λζ΄.

ferant, divinisque imperiis non repugnent.

XIX. — Communi populi Antisarchensis ῬΑ,

De Marciano apostata qui ad eo diverterat.

Γράμματα ἐδεξάμεθα παρὰ τῆς τιμιότητος ὑμῶν
περὶ τοῦ μαθητοῦ ἡμῶν, τοῦ πάλαι ἀποδράσοντος,
xai ἐν τοῖς αὐτόθι, οὐχ οἵδ᾽ ὅπως, ἀμαθίᾳ καὶ ἀνοσιό-
τητι προσδεχθέντος, καὶ ἐν ἐνὶ ἄντρῳ οὐνὶ μονα-

δι Ῥραὶ. Lxxxviti, 49. 9? Ε, Antisarensis.

Litteras venerationis vestre accepemus de dis-
cipulo nostro, qui quondam aufugit, et in istis oris,
nescis quo pacto, per imperitiam et nefas rece-
ptus, in antro quodam, non monasterium, sed vitio -

961

S. THEODORI STUDIT;E

968

rum speluncam exstruxit, ut hunc absolvere veli- À στήριον, ἀλλὰ λῃστήριον παθῶν ἀναδειμαμένου * ἵνα

mus. Et brevis est responsio. Marcianus discipulus
noster, donec ad monasterium suum redeat, in quo
renuntiationis su& pacta Deo teste pepigit, ligatus
damnatusque manebit, et communione, juxta divi-
nos quos scripsit canones,indignus.Nonenim anobis
intentala estcomminatio, sed ἃ Patribus Dei Spiritu
afflatis. Hujusergosalutem si amatis, hortamini utad
sua redeat. Quem nos penitentia ductum, reversum-
que paternis visceribus excipere parati sumus,om-
niumqueerratorum veniam illi dare.Quemadmodum
enim fleri non potest, quin ovis a mandra suaavulsa
et aberrans ferarum prede subjiciatur, sic a mona-
sterio nefarie degressum sua sponte,et in loco quem
Dominus non aspicitresidentem, a daemonibus capi
necesse est. Illius ergo cella daemonum est latebra,
decipulaanimarum, schola mulierum, omnis nequi-
tie officina : quibuslibet verbis modisve, aut ipse,
aut vos, quae dicta sunt, dissimulare conemini.
Quare δὶ obtemperet et obtemperetis, praeclare cum
utrisque agetur, ut divinam indignationem minas-
que evadatis : sin minus, pervicacie vestre fru-
ctus ob oculos cernetis. Benedictus autem a Domino
sanctissimus episcopus, qui leges observat, et im-
pium procul arcet. Neque enim ordinatione ullo
modo dignus est, quamvis huc revertatur. Perspe-
cta enim mihi ejus sunt omnia, supra quam ipsi,
ut qui ejus pater fuerim.

τοῦτον λύσεως ἀξιώσωμεν. Kal σύντομος jj ἀπόχρι -
σις. Μαρχιανὸς ὁ μαθητὴς ἡμῶν ἕως ἂν ὑποστρέψτῃ,
ἐν τῷ οἰχείῳ μοναστηρίῳ, ἕν ᾧ τὰς συνθήχας ἔθετο
ὑπὸ μάρτυρι Θεῷ τῆς ἀποταγῆς αὐτοῦ, ἔσται δεδε-
μένος xal χαταχεχριμένος xal ἀνάξιος τῆς χοινω-
νίας, xa0' οὖς ἔγραψε θεοχελεύστους χανόνας. Οὐ
γὰρ ἐξ Tuv ἣ ἀπηρτημένη ἀπειλὴ, ἀλλ᾽ ix θεο-
πνεύστων Πατέρων. Τοῦτον τοίνυν εἴπερ ἀγαπᾶτε
σώζεσθαι, νουθετήσατε ἀνθυπονοστῇσαι εἷς τὰ οἰκεῖα.
Ὅν ἡμεῖς μεταμελόμενον, χαὶ ὑποστρέφοντα, πατρι-
χοῖς σπλάγχνοις ἕτοιμυί ἐσμεν ὑποδέξασθαι, καὶ
συγχωρῆσαι πάντα τὰ ἡμαρτημένα αὐτῷ, Ὡς γὰρ
οὐχ ἔστι πρόδατον ix τῆς ἰδίας μάνδρας ἀποσπασθὲν,
xai ἀποπλανηθὲν, μὴ θηριάλωτον γενέσθαι οὕτως
τὸν ἀπὸ μοναστηρίου ἐξερχόμενον ἀνόμως ἐν τῷ ol-
κείῳ θελήματι xal ἐν τύπῳ οὗ οὐχ ἐπισχοπεῖ ὁ Κύ-
pros χαθεζόμενον, μὴ ὑπὸ δαιμόνων ἁλῶναι. Τὸ οὖν
χελλίον αὐτοῦ, φωλεός ἔστι δαιμόνων, ἀγρευτύήριον,
ψυχῶν, παιδευτήριον γυναιχῶν, πάσης ἀνομίας ἐρ-
γαστήσιον * χἂν ὁποίοις ἂν λόγοις xal τρόποις, fj αὐ-
τὸς ἢ ὑμεῖς μεθοδεύειν πειρᾶσθε τὰ λεγόμενα. Ei
οὖν ὑπαχούει χαὶ ὑπαχούετε, εὖ ἂν ἔχοι ἀμφοτέροις
φυγοῦσι τὰς θείας ὀργὰς xai ἀπειλάς - εἰ δὲ μὲ ve,
ὄψεσθε ἀπέναντι τῶν ὀφθαλμῶν ὑμῶν τοὺς τῆς παρ-
αχοῆς ὑμῶν χαρπούς,. Ὁ δὲ ἁγιώτατος ἐπίσκοπος .
εὐλογημένος ἔστὶν ὑπὸ Κυρίου, τηρῶν τοὺς νόμους,
xai τὸν ἀνόσιον πόῤῥω που διώχων. Οὐ γὰρ “ειροτο-

νίας ἄξιος τὸ καθόλου, χἂν ἐνταῦθα ὑποστρέψῃ. Οἴδα γὰρ τὰ αὐτοῦ ὑπὲρ ἔχεῖνον αὐτὸν, πατὴρ αὐτοῦ γε-

γονώς.

XX. — Pinuphio et Mari filis.

κ΄, — IItwouolq καὶ Μάρῃ s£xvoic . [Az .]

Ut redeant ad monasterium unde aufugerant.

Consilium erat ad vos non scribere, propterea 5 οὐχ ἐδουλόμην ὑμῖν ἐπιστεῖλαι, διὰ τὸ τὰ δεύτερα

quod secunde littere vestre cum prioribus non
consentiebant. Priores quidem celerrim& poniten-
tie reditusque ab nos sponsionem continebant ;
posteriores vero a&bnuere vos et recusare osten-
dunt. Atque hoc et illud causando pretexitis,
nec potius errorem "vestrum veritatis studio fa-
temini, flentes ac dolentes ob ea& que perperam
eommisistis. Si ergo vos poenitet, residetque in vo-
bis scintilla timoris Dei, excitans corda vestra ad
promissiones et pacta, qua Deo nobisque ad tre-
mendum ejus tribunal, testibus angelis et fratribus
universis, pacti estis, bene habet : neque huc aut
illue respexeritis; sed protinus abrupto quod ἀξ-
moninjecit vinculo proprii sensus ac libertatis, quo
vos decepit, ex coenobio vox extrudens, et adducens
ad loca, que Dominus non respicit. Quo enim pa-
cto respiciat ad sanctorum ipsius mandatorum
eversionem ? Venite ad nos, venite, corde contrito
atque humili sermone, ut diversam a pristina vite
rationem ineatis Prior enim leva fuit, que tacita
sensim relaxatione ferocie vestre et contumacia,
ad apostasim perniciem vos abripuit. Nos vero,
peccatores licet, paternis visceribus vos excipie-
mus, humilem animam nostram δὰ mortem usque
exponentes, ut vestras et animi et corporis infirmi-

Ἰράμματα ὑμῶν μὴ συμφωνεῖν vot; προτέροις. Τὰ
μὲν πρότερα ἐπαγγελίαν εἶχον ταχίστης μεταγνώ-
σεως xal ἐλευσεως πρὸς ἡμᾶς" τὰ δὲ δεύτερα, avi-
νευσιν xxi ἀνατροπήν, Kai ὅτ: ἐπαφορμίζεσθε τοῦτο
καὶ ἐχεῖνο ᾿ καὶ οὐχὶ μᾶλλον ἐν ἀληθείς ὁμολογεῖτε
τὸ πταῖσμα ὑμῶν, θρηνοῦντες xal μεταμελόμενοι,
ἐφ᾽ οἷς χαχῶς πεπράχατε" Ei οὖν μετανοεῖτε, καὶ
ἔστιν ἐν ὑμῖν σπινθὴρ φόδου Θεοῦ, ἀνακαίων τὰς
καρδίας ὑμῶν εἰς ἃς ὀεδώχατε ὁμολογίας xal συν-
θήχας θεῷ τε χαὶ ἡμῖν, ἐπὶ τοῦ φοδεροῦ βήματος
αὐτοῦ, ὑπὸ μάρτυσιν ἀγγέλοις καὶ πάσῃ τῇ ἀδελοό.
τητ', εὖ ἂν ἔχοι " xai μηδὲ ἐντεῦθεν μηδὲ ἐντεῦθεν
ἐπιδλέψησθε - ἀλλὰ συντόμως διαῤῥήξαντες τὴν ἀπὸ
τοῦ ὀχίμονος συμπλοχὴν τῆς προσπαθείας ὑμῶν xai
ἰδιορυθμίας, f, πεπλάνηχεν ὑμᾶς ἐχδαλὼν τοῦ χοι-
voG(ou, zai πεοιάγων ὑμᾶς εἰς τόπους οὖς οὐχ ἐπι-
σχοπεῖ Κύριος (πῶς γὰρ ἂν καὶ ἐπισχοπήσῃ ἐπ᾽ ἀθε--
τήσει τῶν ἁγίων αὐτοῦ ἐντολῶν :) ἥχατε πρὸς ὥ μᾶς,
ἥκατε ἐν συντετριμμένῃ χαρδίᾳ xai λόγῳ τετοπει-
νωμένῳ, πρὸς τὸ ἄλλον ὑμᾶς βίον ἀναλαδέσθαι ὑπὲρ
τὸν πρότερον. Ὃ γὰρ πρότερος σχαιὸς ἦν ἐχ τῆς
κατὰ μιχρὸν χαυνώσεως θρασύτητος ὑμῶν xai ἄντι-
λογίας, ὑπαγαγὼν ὑμᾶς αὐτῷ τῆς ἀποστασίας πτώ-
μασι. Καὶ ἡμεῖς χἂν ἁμαρτωλοί ἐσμεν, ἀλλ᾽ οὖν
σπλάγχνοις πατριχοῖς προσδεξόμεθα ὑμᾶς, xal τὴν

069 EPISTOLARUM LIB. I. 910

ἑαυτῶν ταπεινὴν ψυχὴν μέχρι θανάτου ὑποτιθέντες, A tates toleremus. Neque enim ex quo lapsi estis,
εἰς τὸ ἀνχδαστάσαι ὑμῶν τὰ ἀσθενήματα xaX ψυ- — sine cura fuimus et sollicitudine de vobis, sicut neo
χήν τε xal σῶμα. Οὐ γὰρ ἐξ ὅτου ἀπωλισθήσατε, ἐν de aliis. Quin extabuit in nobis cor nostrum, mise-
ἀμεριμνίᾳ γεγόναμεν * ὥσπερ οὐδὲ ἐπὶ τῶν aÀÀov* — ramque ac profanam vocem nostram ad Deumtolli-
ἀλλὰ τηκομένην ἔχομεν ἐν ἑαυτοῖς τὴν xapBiav: mus, ut ad mandram vestram vos revocet, oon-
xai πρὸς τὸν Θεὸν αἵροντες φωνὴν ἡμῶν οἰχτρὰὼν — Silium inspirans poenitentie. Quod ubi feceritis,
xai βἰόηλον, ἵνα ἀνθυπονοστήέσῃ ὑμᾶς πρὸς τὴν — Deum ilerum etnos peccatores placabitis. Non enim
μάνδραν ὑμῶν, ἐμπνεύσει λογισμοῦ μετανοίας. Kai — querit mortem peccatoris, sed ut convertatur, et
ἐάνπερ οὕτως πράξοιτε, θεραπεύοιτε πάλιν τὸν Θεὸν — vivat.

χαὶ ἡμᾶς τοὺς ἁμαρτωλούς. Οὐ γὰρ ζητεῖ τὸν θάνατον τοῦ ἁμαρτωλοῦ, ὡς τὸ ἐπιστρέψαι καὶ ζῇν
αὐτόν.

Ἐπιστρέψατε οὖν, ἐπιστρέψατε, πρὶν ἄφνω ἐπι- Revertimini ergo, revertimini, priusquam repente
στῇ ὑμῖν ὄλεθρος, χαθὼς τῷ Πετρωνίῳ᾽ xai sóps- superveniat vobis interitus, sicut Petronio; et
θῆτε xsvà xal ἀνόνητα μεταμελόμενοι, ὅτε τῆς μετ — incassum et sine fructu dolere vossentiatis, quando
ἀμελείας κέρδος οὐδέν, Ποῦ τοίνυν εἰσὶν οἱ Xóvot penitentie lucrum nullum erit. Ubi vero sunt
σου, Πινούφιε, xai σοῦ, Μάρη ; μαρτυρίου ἀγῶνας Β promissa tua, Pinuphi, et tua, Mares? martyrii
ὑποδέχεσθαι διὰ τὴν ταπείνωσιν ἡμῶν προεθυμεῖ- — certamina iniregistiebatis propter tenuitatem no-
cÜc* μᾶλλον δὲ διὰ τὴν σωτηρίαν τὴν Ov óraxot;* — stram, vel potius propter salutem que per obe-
xa! τοῦτο πολλάκις " xai μιχρά τις αὖρα ἐλθοῦσα, dientiam requiritur: idque frequenter: et parva
ἐῤῥίπισεν ὑμῶν [f, ὑμᾶς), ὡς ἄν τινὰ ἀνέμην. 'Ava- — quedam aura vos, velut stipulam, disturbavit. Ex-
νέψατε, ἐπιόλέψατε εἰς Θεὸν, φοδήθητε ἀπὸ τῶν pergiscimini, Deum respicite, judicia ejus perti-
χριμάτων αὐτοῦ, xal ἐξ ὧν συνεπίστασθε πράξεων τηθβοῖίθ, vel ex vestris actionibus quarum οοηϑοῖϊ
Suiv ὅτ: ἔν ἐχείναις μόνον οὐχ ἀρχετὸς ὑμῖν πᾶς ὁ — estis, quod ob eas solas tota Υἱίαᾶ non sufficiat δὰ
βίος εἰς μετάνοιαν. Τί λοιπὸν προσθήκας ἁμαρτη-ὀἑ — poenitentiam. Quid de cetero additamenta pecca-
μάτων προστίθεσθε ἐπὶ ἁμαρτήμασι χαλεποῖς ; Πρὸὲξὰ — torum gravibus peccatis adjecistis ? Ut vero ad eos
ὃς τὸ γρᾶψαι ἡμᾶς εἷς οὖς εἰρήκατε, ἀσμένως προσ- — scribamus, quos signiflcastis, quod benigne vos
δεχθέντες καὶ ξενοδοχούμενοι ὑπ᾽ αὐτῶν, τοῦτο μὲν — receperint, ut hospitio invitarint; id quidem mi-
οὐ ποιοῦμεν᾽ οὐ γὰρ ἐξ ἡμῶν ἐξήλθετε διὰ λόγον — nimefecimus : quia ex obedientie nutu a nobis non
üraxofc, tva χρίνωμεν ἀξίους ὑποδοχῆς. Τοὐναντίον — exiistis, ut hospitio dignos judicemus, sed con-
δὲ καταλογιζόμενοι, ὁριζόμεθα ὑμῖν οὕτως. 'Ao' ἧς — Lrarium prorsus senlüientes, ita vobis edicimus:
οὖν ἡμέρας δέξεσθε τὰ γράμματα, ἀποχινήσατε xa- ., quo ex die litteras acceperitis, huc redire festinate.
πταλχθόντες τὰ ἐνταῦθα. E* δὲ ἀπειθοῦντες ἐπιμένητε, C Quod si contumaces perstiteritis, quod non per-
ὅπερ μὴ δῴη ὁ θεὸς, ὃ ἀπεύχομαι, ἐστὲ ἀχοινώνη- — mittat Deus, quod exsecror, excommunicati estote,
τοι, χαταχεχριμένοι τε xai κχαταδενιχασμένοι παρὰ — convicti οἱ condemnati judicio veritatis, mortui
ἀληθείᾳ δικαζούσῃ, νενεχρωμένοι τε τὴν ψυχὴν, xal anima,et spiritu orbati, quemadmodum magnus ac
ἐστερημένοι τοῦ πνεύματος, χαθὼς ὁ μέγας xai divinus Basilius pronuntiavit : sed neque (qui vos
θεῖος Βασίλειος ἀπεφήνατο' ἀλλ’ οὔτε ol ὑποδεχόμενοι — exceperint extra condemnationem sunt, ut qui

ὑμᾶς, ἔξω χκαταχρίσεώς εἰσιν, ὡς μὴ τοὺς θείους — divinos canones non observent.
κανόνας φυλάττοντες.

ΚΑ΄. --- Συμεὼν μονάζοντι (19). (λδ΄ XXI. Simeoni monacho.
De Josepho. deposito (Baron. an. 808, ἢ. 14)
Ἔγνωμεν, ὦ Πάτερ, xai διὰ τῶν προλαδόντων, Et antea perspeximus,Pater, quis qualisque fuerié

οἷος xai ἡλίχος γέγονας προς τὴν ταπείνωσιν ἡμῶν" — erga humilitatem nostram in omnibus adversis que
ἐν πᾶσι τοῖς συμδεδηκχόσι θλιδεροῖς ὁμαλίζων xx nobis acciderunt, cum lenire en studeres, et omnia
διευθετῶν πάντα πρὸς τὸ λυσιτελές. Ἴσμεν δὲ xai — dirigere in nostram utilitatem. Et nunc vehementer
νῦν πεοίλυπόν σε διὰ τῆς ἐπαγγελίας τοῦ ἀδελφοῦ — sollicitum te esse scimus ob fratris in re presenti
γεγενῆσθαι ἐν τοῖς παρισταμένοις. ᾿Αλλὰ τί πάθω- D professionem. Verum quid faciamus, cum exstet
μεν ; ὅτι ἐντολὴ Θεοῦ πρόχειται, xai χανόνες Πατρι- — Dei mandatum, et Patrum canones arcentes nos ἃ
x9! ἀπείργοντες ἡμᾶς ἐκ τῆς τοιαύτης χοινωνίας, — tali communione ἢ Huc adsit velox propensio tua ;
Ὧδε δὲ φθάσοι dj tay eia ῥοπή σου, xal ἣ εἰλιχρινήές — sincerusque erga Deum et nos peccatores affectus;
σου πρὸς τὸν Θεὸν καὶ ἡμᾶς τοὺς ἁμαρτωλοὺς σχέσις. uttanquam decumanum quemdam fluctum re-
Ἵν᾽ ὥσπερ τινὰ τριχυμίαν μεταγάγοις τὸν πειρα- — moveas tentationem, tranquillesque agitationem
σμὸν, xal γαληνιάσης τὴν ταραχὴν τῶν εὐσεθῶν — piorum dominorum nostrorum. Non enim adversus

53 Izech. xxxiii, 11.
NOTE.

(19) Συμεών. De multiplici Simeone Studita vi- — cepgori imperatoris consanguineo, sermo est non
desis Leonem Allatium in Diatriba de Simeonum — uno in loco apud Theophanem. Soripta autem est ἃ

scriptis, pag. 23. De Simeone porro manacho, Ni- Theodoro hecepistola nomine Platonis.
ParRoL. Gn. XCIX, 31

971

5. THEODORI STUDITE

illos nobis sermo est vitate communionis, neo causa À ἡμῶν δεσποτῶν, Οὐ γὰρ πρὸς αὐτοὺς ἡμῖν ὁ λόγος

controversie : quin potius honor, veneratio, amor
et congressus, prout res exigit : sed adversus illum
qui preter jus fasque omne mapifestum ex Domini
sententia adulterum coronavit: qui ausus eat tanti
sceleris adjutor οἱ assertor fleri coram universo
mundo : quem Christus ipse deposuit duorum ca-
nonum reum, ut alios omittam : unius quidem qui
nec epulari presbyterum in bigami nuptiis per-
mittit * (adulteri enim scribere non ausus est
canon), quanto minus coronare ? alterius vero,
quoniam qui in crimen aliquod lapsus sit, ac
propterea excommunicatus, nisi intra annum pro
reconciliatione sua pugnet, amplius admitti ejus
vocem pon licet δι, Hic vero qui novem annos

excesserat, insiliit in Ecclesiam. Si igitur hio B

innooens, multo magis adulter ipse ; si vero reus
iste pecoati, quis de eo ambigat, qui conjunxit, et
in Spiritum sanctum blasphemavit, quin impurior
sit et detestabilior ?

Heo sunt, Pater sancte, quee cor nostrum contra-
bunt, et timorem incutiunt. Hanc ob causam quod
cam isto non communicarem, neo cum precedente
patriarcba, qui adultero communionem dabat : in-
clusi fuimus, ego quidem in eo ubi resides loco;
prepositus autem etreliqui Thessalonicam relegati.
Sed denuo eongregavit nos Deus precibus tuis:
86 nesic quidem temerenos adjunximus patriarche,
Disi postquam fassus est nos recte fecisse. Si ergo,
cum regnaret adulterium et canonum transgressio,
metu minime dissimulavimus, Dei virtute freti,
quomodo nunc, pio dominante imperio, unius pre-
sbyteri causa timidiores erimus, prodemusque cuin
aperto anim» periculoveritatem ἢ Nequaquam : sed
ferenda nobis potius omnia usque ad mortem,quam
ut cum eo communicemus, vel cum iis qui cumillo
gacrificant : quoad privetur sacerdotio, quemad-
modum sub priore patriarcba. Esto economus: cur
etiam indigne sacris operatur ?Desiitesse Presbyter.
Quod si hec illis non plecent, qui cum eo sacri-
ficant, videbunt quomodo se gerent. Parcant te-
nuitati nostre, qui acquiescimus, nihilque ad hunc
usque diem locuti sumus : sed biennio nos toto
continuimus, ex quo ingressi sunl ut. pacatius hoc

τῆς ἀχοινωνησίας * οὐδὲ ἣ αἰτία τῆς ἀμφισδητήσεως :
μᾶλλον δὲ 4 τιμὴ xal ἡ προσκύνησις, d φιλία καὶ
ἡ ἔκευξις κατὰ τὸ ὀφειλόμενον * πρὸς δὲ τὸν ἀνόμως
στεφανώσαντά τὸν μοιχεύσαντα χατὰ τὸν λόγον τοῦ
Koplou* πρὸς τὸν τολμήσαντα τηλιχούτου κακοῦ
ὑπουργὸν γενέσθαι xai βεδαιωτὴν ἐπὶ τοῦ χόσμου
παντὸς, ὃν χαθῆρεν αὐτὸς ὁ Χριστὸς, δυσὶ κανόσιν
ὑποπεσόντα, ἐπεὶ xai ἄλλοις " χατὰ μὲν τὸν πρῶτον,
ὅτι οὐδὲ ἐστιαθῆναι εἰς διγαμοῦντος γάμον παρα-
χιυροῦντα τὸν πρεσδύτεσον᾽ εἰς γὰρ μοιχοῦ οὐδὲ
ἐτόλμησεν ὁ χανὼν γράψαι, πόσῳ γε μᾶλλον στεφα-
νῶσαι: Κατὰ δὲ τὸν δεύτερον, ὅτι τὸν ὑποπεσόντα
ἔν τινι σφάλματι, καὶ διὰ τοῦτο ἀφορισθέντα; εἴ μὴ
ἐντὸς ἐνιαυτοῦ ἐπαγωνίζεσαι τῇ οἰχεῖᾳ συστάσει,
obx ἐξὸν ἔσι φωνὴν αὐτοῦ προσδεχθῆναι, Ὁ δὲ ἐννέα
χρόνους ὑπερδὰς, εἴσεπήδησεν ἐν τῇ Ἐχχλησίᾳ,
Εἰ οὖν οὗτος ἀναίτιος, πολλῷ μᾶλλον ὁ μοιχεύσας.
Εἰ δὲ ἐκεῖνος ἔνοχος τῆς ἁμαρτίας, τίς ἀμφιδάλλει
περὶ τοῦ συζεύξαντος xai δοσφημήέσαντος xatà τοῦ
ἁγίου Πνεύματος, ὡς οὐχὶ ἐναγέστερος καὶ βεῦν, λό-
τερος ;

Ταῦτά ἐστι, Πάτερ ἅγιε, τὰ φοδοῦντα καὶ συστέλ-
λοντα ἡμῶν τὴν καρδίαν. Καὶ διὰ ταῦτα πρὸς τὸ μὴ
χοινωνεῖν αὐτῷ τε xal τῷ προηγησαμένῳ πατριάρχῃ,
ἐπὰν μετεὸΐδορ τῷ μοιχεύσαντι " ἀπεχλείσθημεν,
ἐγὼ μὲν ἐν ᾧ χαθέζῃ τόπῳ ^ ὁ ἡγούμενος ὃὲ καὶ οἱ
λοιποὶ ἐν Θεσσαλονίχῃ ὑπερορισθέντες. ᾿Αλλ᾽ ὁ Θεὸς
πάλιν ἐπισυνήγαγεν ἡ μᾶς εὐχαῖς σου * xai οὐδ᾽ οὕτως,
ὡς ἔτυχεν, ἡνώθημεν τῷ πατριάρχῃ, εἰ μὴ ὧμο-
λόγησε καλῶς ἡμᾶς πεποιηχένχι. Ἐὰν οὖν ὅτε ἡ
μοιχεία ἦν, xai dj τῶν χανόνων παράδασις, οὐχ
ὑπεστάλημεν δυνάμει Θεου πῶς οὖν ἄρτι, ὅτε
εὐσεθοῦσά ἐστιν ἡ βασιλεία, ἕνεκεν ἑνὸς πρεσδυτέρου
ὁποσταλησόμεθα, χαὶ προδώσομεν τὴν ἀλήθειαν,
χινδυνεύοντες χατὰ ψυχήν; Οὐδαμῶς, ἀλλὰ πάντα
fiiv φορητὰ μέχρι θανάτου, ἢ μετασχεῖν τῆς ἐκείνου
χοινωνίας, xal τῶν ἐχείνῳ συλλειτουργούντων - ἕως
ἂν παύσῃ ἱερουργίας, ὥσπερ ἐπὶ τοῦ προτέρου.
Ἔστω οἰκονόμος τί καὶ ἀναξίως ἱερουργεῖ ; ’Εξέλιπε
πρεσθύτερος. Ei δὲ οὐδὲν δοκεῖ τοῖς συλλειτουργοῦσιν
αὐτῷ, ὄψονται ἐφ᾽ οἷς πράττουσι, Φείσωνται τῆς
ἡμῶν ταπεινώσεως, στεργόντων, καὶ μηδὲν ἕως τοῦ
παρόντος λαλησάντων, ἀλλ᾽ οἰχονομησάντων ἐν τοῖς
δυσὶν ἔτεσι τούτοις, ἐξ ὅτου εἰσῆλθον [in ms. Reg.
εἴστιλθεν) * ἵνα οὕτως εἰρηνιχώτερον διεξέλθωμεν, Οἱ

modo viveremus. Domini nostri sunt optimi se- D δεσπόται ἡ μῶν οἱ ἀγαθοὶ, μεσῖται xai χριταὶ τοῦ

quertres et arbitri equitatis, eorum fautores qui
veritatem libere defendunt, sicut venerabili ore suo
sepe denuntiant. Ferant sacerdotes ut sacros ho-
mines decet, aut ipsi persuadebunt, aut illis per-
suadebitur. Sin borum nihil, sed ne mutirequidem
nos ferendum putant; Deus intuetur, quo major
est nemo, cujus solius terror est formidabilis, et
tribunal illud, cui sistemur omnes de omnibus
judicandi. Ceterum oramus bonitatem tuam, et
tanquam saoris vestigiis tuis advoluti obsecramus

δικαίου * φιληταὶ τῶν παῤῥησιαζομένων ἐν ἀληθείᾳ"
ὡς αὐτὸ τὸ τίμιον αὐτῶν στόμα πολλάκις διαγορεύει.
᾿Ενέγχωσιν οἱ ἱερεῖς ἱερῶς, f πείσουσιν, f, πεισθύ-
σονται. Εἰ δὲ οὐδὲν τοιοῦτον, ἀλλὰ xai τὸ γρύξαι
μόνον ἡμᾶς οὐχ ἀνεχτόν * Θεὸς ἐφορᾷ, οὗ μείζων οὐ-
δείς " οὗ μόνος ὁ φόδος φοδερὸς, καὶ τὸ ἐχεῖ διχαστή -
prov, ᾧ πάννες παραστησόμεθα εὐθυνόμενοι κατὰ
πάντα. 'AÀÀa δεόμεθά σου τῆς ἀγαθότητος. xal ὡς
προχυλινδόμενοι τοῖς τιμίοις σου ἵχνεσι, παραχα--
λοῦμεν καὶ ἀντιδολοῦμεν ποιῆσαι ἔλεος μεθ’ ἡμῶν,

ὁ Conc. Neooss. can. 7. δὲ Cod. Ecol. Afric., can. 70.

913

EPISTOLARUM LIB. I.

974

xai xotvóv ὄφελος αὐτοῖς τε τοῖς εὐσεδέσιν ἡμῶν fa- A obtestamurque, ut misericordiam nobis impertias,

σιλεῦσι, τῷ τε ἀγιωτάτῳ πατριάρχῃ, καὶ πάσῃ τῇ
“χχλησίᾳ, οὐ τῇ καθ᾽ ἡμᾶς μόνον, ἀλλὰ xal τῇ ἀνὰ
πᾶσαν τὴν οἰχουψένην * ἵνα παύσῃ ὁ εἷς εἷς δόξαν
Θεοῦ, xai μὴ ταραχθῇ ἡ αὐτοῦ Ἐχχλησία. Εἰ δὲ
μή γε, ἀλλὰ τό γε δεύτερον, τὸ ἐπιμεῖναι ἡμᾶς ἐν τῷ
αὐτῷ γαθάπερ ἐν τοῖς ὀέκα ἔτεσι τούτοις, Ol γὰρ
λοιποὶ, χἂν μυρίοι ὦσιν, ἱεράρχαι καὶ ἱερεῖς xat ἡγού-
μένοι οἱ χοινωνοῦντες αὐτῷ, οὐ θαυμαστόν " ἐπεὶ καὶ
αὐτοί συνῆλθον τῷ μοιχεύσαντι" xai οὐδείς τι λελά-
ληχε. Ταῦτα θεὸς δι᾽ ἡμῶν, xxi εἰ τολμηρὸν εἰπεῖν,
xa! παραχαλεῖ, xxi προσφθέγγεται, xai ὡς xt-
λεύεις.

KB'. — Τῷ αὐτῷ. [υ΄,]

Καὶ πάλιν παρακαλέσαι σοῦ τὴν πατριχὴν ἁγιω- Β

σύνην, καλὸν ἡγησάμεθα, ἐπιῤαλέσθαι ἑχυτὴν πρὸς
τὸ χοινῇ συμφέρον καὶ λυσιτελοῦν χράτιστα. Οὐ γὰρ
ποὸς τοὺς εὐσεδεῖς ἡμῶν δεσπότας ὁ λόγος τῆς ἄχοι-
νωνησίας. οὐδὲ ἢ αἰτία τῆς ἀμφισόητήσεως, χαθὰ
προγεγράφαμεν * μᾶλλον δὲ dj τιμὴ xal d προσχύνη-
σις, dj ὑπόπτωσις xal dj ἕντευξις xata τὸ ὀφειλό-
μενον " ποὸς δὲ τὸν ἀνόμως στεφανώσαντα τὸν μοι-
χεύσαντα, χατὰ τὸν λόγον τοῦ Κυρίου " πρὸς τὴν τολ-
μλέσαντα τηλικούτου χαχοὺ ὑπουργὸν γενέσθαι xai
βεδαιωτὴν ἐπὶ τοῦ χόσμου παντός - Καὶ ἵνα ἐχδηλό-
τερον εἴη τὸ λεγόμενον οὐ πρὸς διδαχὴν, ἀλλὰ πρὸς
ὑπόμνησιν αὐτὴν, εἰ χελεύεις, τὴν κατὰ τὴν στεφα-
νι χὴν συνάφειαν. ἱερὰν προσευχὴν παραθήσομεν " xai
χχατίδωμεν ἐντεῦθεν, ὅπως ἐξ ἐναντίας αὐνῷ τῷ Χρι-
στῷ, εἰ καὶ τολμηρὸν εἰπεῖν. ἀντεφθέγξατο xai ἄντ-
ἐεμαχήσατο διὰ τοῦ ἐναγοῦς αὐτοῦ στόματος, ὁ ἀν-
ἔνοχον ἑαυτὸν ἀποδειχνύς. Τοῦ Χριστοῦ γὰρ μοιχὸν
ἀποχαλέσαντος τὸν ἀφιέντα τὴν νομίμως συναφθεῖ-
σαν ἀνδρὶ γυναῖκα * μοιχεία δὲ, ὡς οἶσθα, τὸ χαλεπὸν
ἁμάρτημα, χαὶ ἰσοδύναμον φονέως, ἀῤῥενοφθόρου τε
xxi ἀλογευομένου, φαρμαχοῦ τε xal εἰδωλολάτρου "
χατὰ τὸν χανόνα τοῦ θείου Βασιλείου * αὐτὸς τοῦτον
τῷ θυσιαστηρίῳ παραστύσας, ἐν ἐπηχόῳ᾽ παντὼς τοῦ
λαοῦ, ἐτόλμησε ῥῇξαι τὰς βεδήλους φωνὰς ἐκείνας "
χαὶ σκοπήσωμρν, Πάτερ, παραχαλῶ, τὸ φούδερὸν xai
ἔχτοπον * ἔχει γὰρ οὕτως. « Αὐτὸς, Δέσποτα, ἐξαπό-
στεῖλον τὴν χεῖρά σου ἐξ ἁγίυο χατοιχητηρίου σου
xai ἄσμοσον τῷ δούλῳ σου τὴν δούλην σου, Σύζευξον
αὐτοὺς ἐν ὁ'λοφροσύνῃ. "Evucov αὐτοὺς εἰς σάρκα
μίαν, οὖς εὐδόχησας συναφθῆναι ἀλλήλοις. Τίμιον
τὸν γάμον ἀνάδειξον, ἁμίαντον αὐτῶν τὴν χοίτην
διχτήέοησοτ, ἀκηλίδωτον αὐτῶν τὴν συμόίωσιν δια-
μεῖναι εὐδόκησον. « Οὐχ ἄρα φριχαὸν xal ἀχουόμε-
vov, καὶ Ἐννοούμενον ; πόσον ἐστὶν ἐνταῦθα ὑπολα-
βεῖν τὸν παροργισμὸν τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐν τῇ
τοιαύτῃ βλασφημίᾳ, συνοργισθῆναί τε τοὺς ἁγίους
ἀγγέλους ἐν ταῖς τηλικαύταις δυσφημίαις ; ἤ πῶς
οὐ παραυτίχα, ὡς τὸν Δαθὰν xai ᾿Αὐδειρῶν, ὑπέλα-
ὅεν d, γῆ χάνασα τὸν ὑφηγητὴν τοῦ ψεύδους, καὶ
δεικνύντα τὸ σχότος φῶς, xai τὸν Χριστὸν εἰς ἐναν-

58 Epist. ad Amphiloch., can. 7.

ei commune emolumentum tam piis imperatoribus
nostris, quam patriarche sanctissimo, et Ecclesie
uuiverse, non huic solum quae apud nos est, sed
qu& per totum orbem, ut unus se abdicet ad glo-
riam Dei, et non perturbetur ejus Ecclesia. Sin
minus, at saltem hoc secundum ut maneamus nos
n eodem statu, quo per decem hos annos. Nam de
e&teris, quamvis innumerabiles sint episcopi, 88 -
cerdotes, et prepositi qui cum eo communicant,
nihil mirandum, quando quidem iidem ipsi cum
adultero consenserunt, et nemo quidquam locutus
est. Hec Deus per nos, licet audax sit dictum, et
hortatur, et denuntiat, et sicut jubes.
XXII. — Eidem (20).

Et iterum hortari paternam sanctitatem tuam
optimum factu visum est, ut se ipsam excitet ad
id quod communi bono atque utilitati conducit quam
maxime. Non enim adversus pios dominos nosiros
nobis sermo est vitatae communionis, nec causa con-
troversi&, sicul jam scripsimus, polius autem honor,
veneratio, et submissio, et congressus, prout res
exigit: sed adversus illum qui preter jus fasque
omne, manifestum ex Domini sententia adulterum
coronavit : adversus cum quí ausus est, tanti sce-
leris adjutor et assertor coram orbe universo fleri.
Alqueut inagis perspicuum fiat quod dicimus, ipsas,
si placet, que in curone impositione usurpantur
Bacras preces, non docendi studio, sed memorie
renovande causa, subjiciemus : ex quod vivereliceat,
quemadmodum ex diametro Christo ipsi, quamvis
dictu temerarium sit, repugnaverit, impuroque ore
suo contradixerit, qui insontem se esse professus
est. Cum enim Christus adulterum vocet euin, qui
conjugem legitime viro conjunctam dimisit, adul-
teriumque, ut nosti, grave sit peccatum, par homi-
cide, masculorum, brutorumque concubitori, vene-

"fico, atque idulolatre, juxta divini Basilii regulam 55; .:

bunc iste ad altare producens, omni populo exaus
diente, profatas illas voces proferre ausus esl,
consideremus.queso, Pater, quam horrenda res δὶ
absurda sit,sic enia illa ss habent: « Tu, Domine,
mitte manum tuam de sancto habitaculo tuo, et
fauiulam tuam famulo tuo copnjunge. Conneete illos
in mutua concordia, socia eos in carnem unam,quos
tibi visum est inter se copulari, honorabiles nuptias
redde: immaculaturu eorum torum conserva : ipso-
rum contubernium iutaminatum manere concede. »
Aunon igitur horribile est quod auditur, quodque
cogitatur ? Quantam estimare est sancti Spiritus
indignationem esse ob ejusmodi blasphemiam ?quam
vehementer succensere una omnes sanctos aagelos
ob tantam impietatem ? et quomodo non protinus
dehiscens terra absorpsit, velut Dathan et Abiron,
promulgatorem mendacii, qui tenebras lumen dicat,
qui Ghristum pugnantia loquentem facere conetur ?

(20) Hec quoque scripta est Platonis nomine. (Baron. ann. 808, n. 17.)

Li
,

-"

-—

97$

8. THEODORI STUDIT.£

916

Prorsus eaim quecunque pronuntiat sacerdos, ea- À τιολογίαν περιπεσεῖν πειρώμενον ; Πάντως γὰρ ὅσα

dem Deus confirmare se, et rata habere denuntiat,
ut magnus aifirmat Dionysius. Verum ille longa
patientia pertulit, ostium penitentie pandens tanti
sceleris reo, istum deinde, pro eo quod flere ac
lugere usque ad mortem debuit, et abominandos ac
detestandus ad vindictae divine exemplum apud po-
steros censeri, rursus in Ecclesiam introire,et rur-
sus sacerdotem esse propalam. Ergo, quasi przcla-
rum aliquid patrasset, ingressus est: devictusque
Christus, ut qui absurda, istius quidem ore, protu-
lisset. Ac reliquum erat, ut res per publicum ejus
sacerdotium tota Ecclesia nostra divulgaretur fa-
cilumque omnes communi suffragio comprobarent.

Quid enim aliud futurum censemus ? ged absit, et
fortasse talia deinceps per improbam emulationem
fleri oporteat : coronentur adulteri,et qui coronant,
quasi magnum aliquod facinus ediderint, multisque
prodesse, et uniformes ritus inducere possint. Ho-
norifice ab omnibus excipiantur. Sed absit : nec
enim ille sacerdos ; nec illi qui illum imitantur.
Neque vere eum fallat quod imperator fuit qui adul-
terium commisit. Dei enim leges omnibus imperant,
ut scriptum est **. Nihilominus qui tam tetrum hoc
facinus admisit, etiamnum iniquilatem, justitiam
facere contendit ; et, quod dici solet, se ipsum Pre-
cursore ac Baptista sanctiorem ostendere. Cum enim
ille Herodem adulterum coarguerit, et pro veritate
mortem oppetierit, iste Herodem alterum, similis
adulterii reipsa compertum, et coronavit, et ad mor-
tem usque complexus est : non quidem verbis, sed

factis ipsis inclamans, erravisse Joannem Precur- C

sorem, qui intempestiveatqueinjuste reprehenderit,
et mortuus sit. Sed absit. llle enim legis defensor
ac flagitii profligator ; iste vero divinorum myste-
riorum conculcator, et illegitimae conjunctionis
copulator et obsignator. Et ille quidem clamat vel
mortuus : Non. licet, tibi habere uxorem Philippi
[ratris tui 51: et in. Herodis persona orbi universo
denuntiat, ne quisquam in posterum tale quid au-
deat. Iste autem Herodi alteri ad hunc usque diem
contra vociferaturipsis rebus : Licet tibi conjugem
habere Theodotam macham: etin ejus persona,
hominibus, ut perpetuo mcchentur, aperte preci-
pit, atque ut sacerdotes sint qui tales coronant.

O temerarium cor! O contemptum judiciorum
Dei ! Quin universi potius redarguunt hoc facinus,
seque ab isto homine, vel cibo tenus atque con-
gressu separant, nisi peccatum post omnimodam
sacerdotii privationem confiteatur ? Propterea pie-
tatem vestram, el attentum, pro sacri habitus ra-
tione, discipline studium obtestamur, ut verbabsec
ad piorum dominorum aures perferatis. Confidimus
enim, si hunc, sanclissimo patriarcha nostro ap-
probante, represserint, fore ut applaudant angeli,

** Rom. xii. 2 seqq. 9 Marc. vi, 16.

,

ὁ ἱερεὺς ὑποφαίΐνε:, ταῦτα xai Θεὸς χυροῦν ἐπαγ-
γέλλεται, xarà τὸν μέγαν Διονύσιον, ᾿Αλλὰ μαχρο-
θυμῶν fveyxtv, ὑπανοίγων θύραν μετανοίας τῷ
ἐνόχῳ τῆς ἁμαρτίας, εἶτα ἀντὶ τοῦ χλαίειν xai πεν-
θεῖν τὸν τοιοῦτον μέχρι θανάτου, ἀπόπτυστόν τε
tiva: xai ἀποτρόπαιον εἰς ὑπόδειγμα ταῖς μετέπειτα
γενεαῖς, θείας ζηλοτυπίας - πάλιν ἐν τῇ Ἐχχλησίᾳ
εἰσελθεῖν, xai πάλιν ὑπάρχειν ἱερέα ἀναφανδόν.
Οὐκοῦν ὡς χαλόν τι πεπραγὼς εἰσελέλυθε * xai Χρι-
στὸς ἥττηται, xav! αὐτὸν παραλόγως διαγορεύων.
Καὶ δέον διὰ τῆς ἐν τῷ χοινῷ ἱερουργίας αὐτοῦ, δια-
δοθῆναι εἰς πᾶσαν τὴν xa0' ἡμᾶς Ἐχχλησίαν, xai
συγχατανεῦσα: πάντας ἐπὶ τῷ τοιούτῳ ἔργῳ.

Τί γὰρ ἄλλο xal οὐ τοῦτο γενήσεται. ᾿Αλλὰ μὴ
γένοιτο, Δεῖ δὲ τάχα ix παραζίλου ἀπὸ τοῦ δεῦρο τὸ
τοιοῦτον γίνεσθαι " xai στεφαοούσθωσαν μοιχοὶ, καὶ
οἱ στεφανοῦντες, ὡς μέγα τι χατωρθωχότες, χαὶ
τοὺς πολλοὺς ὠφελεῖν, xal ἐνάγειν εἷς ὁμοτροπίαν
δυνάμενοι, ᾿Ασπαζέσθωσαν ὑπὸ τῶν πολλῶν, ᾿Αλλὰ
μὴ γένοιτο" οὔτε γὰρ ἐχεῖνος ἱερεὺς, οὗτε οὗ ἐχεῖνον
μιμούμενοι. Μὴ γὰρ ἐν ἐχείνῳ ἀπατάσθω, ὅτι βα-
σιλεὺς ἦν ὁ μο᾽ χεύσας, "Apyouct γὰρ οἱ τοῦ Θεοῦ
νόμοι πάντων, κατὰ τὸ γεγραμμένον. ᾿Αλλ᾽ ὅμως
τοῦτο ὁράσας τὸ παγχάλεπον, ἔτι φιλονειχεὶ τὴν
ἀνομίαν δικαιοσύνην γνωρίσα! " xal τὸ δὴ λεγόμενον,
ἀποδεῖξαι ἑαυτὸν τοῦ Προδρόμου χαὶ Βαπτιστοῦ ὁσιώ-
τερον. ᾿Εχείνου γὰρ ἐλέγχοντος τὴν Ἡρώδου μο:-
χείαν, xai ὑπὲρ ἀληθείας θνύτχοντος - οὔτος τὸν
δεύτερον. Ἡρώδην ὡς ἀληθῶς τῇ ὁμοτρόπῳ μοιχείᾳ
δεδειγμένον. xal ἐστεφάνωσε, xal χατησπάσατο μέ-
χρι θανάτου * λόγοις μὲν οὔ, αὐτοῖς δὲ ἔογοις φθεγ-
γόμενος, ὡς πεπλάνηται ᾿Ιωάννης ὁ Πρύδρομος ἀχαί-
pc, καὶ ἀνόμως διελέγξας «al ἀποθανών. ᾿Αλλὰ μὲ
γένοιτο * ὁ μὲν γὰρ τοῦ νόμου ὑπερασπιστὴς, καὶ
τοῦ μύσους ἐλεγχτής ὁ δὲ τὼν θείων μυστηρίων
χαταπατητὶς, xii τῆς ἀθέσμου συμπλοχῆς cuv
ἄπτης xal χατασφραγιστής. Καὶ ὁ μὲν καὶ θανὼν
βοᾷ: Οὐχ ἐξεστί cot ἔχειν τὴν γυναῖχα Φιλίπ-
που τοῦ ἀδελφοῦ cou. Κἀν τῷ Ἡρώδου προσώπῳ
ἐμδοξ πάσῃ τῇ οἰκουμένῃ, μηκέτι τοιοῦτον τολμη-
θῆναι. 'O δὲ ἕως τοῦ νῦν αὐτοῖς tpyol; ἄντιχρυς
κράζει τῷ δευτέρῳ Πρώδῃ Ἔξεστί σοι ἔχειν γυ-
ναῖχα Θεοδότην τὴν μαχλῶσαν " χὰν τῷ αὐτοῦ προσ-
Qm διαῤῥήδην προστάσσει ἕως τοῦ αἰῶνος gor
χεύειν τοὺς ἀνθοώπους, χαὶ τοὺς τοιούτους στεφα-
νοῦντας εἶνα! ἱερέας.

"Q τολμηρᾶς χαρϑίας
χοιμάτων | Aix τ'

^Q χαταφοονήσεως Θεοῦ
μὴ μᾶλλον ἕκαστος καταγορεύεὶ
xai διαπτέλλεται τοῦ τοιούτου, χαὶ
i ^d im ^ Y, , ^ D T ( ^ M , A. ἃ» ese:
μέχρι βρώσεως, εἰτ᾿ οὖν συντυχίας, εἰ μὴ ἐξαγορεύε:
τὴν ἁμαρτίαν μετὰ τὸ παντάπασιν εἴργεσθαι αὐτὸν

«- e ?
τῆς ὑποθέσεως,

ἐκ πάσης ἱερουργίας ; ᾿Αλλὰ διὰ τοῦτο δεόμεθά coo
τῆς θεοσεδείας, xni τῆς χατὰ τὸ ἱερὸν σχῆμα ἀχο!-
θείας, ἐνηχῆσαι εἰς τὰ ὦτα τῶν εὐσεύῶν ἐμῶν δε-
σποτῶν τοὺς τοιούτους λόγους. Πιστεύομεν γὰο ὅτ!’
εἰ τοῦτον παραστείλωσι σὺν ἐὐδοχίᾳ τοῦ ἁγιωτάτου

oT

ἡμῶν πατριάρχου,
ἀνευφημήσουσι πάντες οἱ ἄγιοι - εὐφρανθήσεται δὲ
χαὶ πᾶσα T, Ἐχχλησίᾳ γενήσεται δὲ xai τῷ χράτει
αὐτῶν θείας ἄνωθεν ἐπικουρίας προσθήκη πολλὴ, ἔν
τε προσλήψει ἐχθρῶν τε xal πολεμίων, xal ἐν εἰρη-
ναίᾳ xai μαχοοημέρῳ αὐτῶν ζωῇ. Ποῦ δὲ xai θή-
σομεν. Πάτερ ἅγιε, τοὺς ἱεροὺς χανόνας εἴργοντας
αὐτὸν τοῦ ἱερατεύέιν ; τὸν μὲν πρῶτον μὴ παραχω-
ροῦντα μηδὲ εἰς διγαμοῦντος γάμον ἐστιαθῆναι πρε-
σθύτερον, χαίπερ ὄντος ἔχ Θεοῦ παραχεχωρημένου
Ὅτι ὃὲ εἰς τὸν &roxrouxtov xai μο'χινὸν ὅλαις
τριάχοντα ἡμέραις εὐώχησατο᾽ xal οὐ μόνον τοῦτο,
ἀλλ᾽ ὅτι καὶ τοὺς νιαητιχοὺς ἐπὶ τῇ παρθενίᾳ στε-
φάνους ἐπιτέθειχε τοῖς μοι οἷς καὶ ἀχαθάρτοις “ τίνος
εἴη ἀξιος ; μιχρὸν τάχα ἡ χαθαίρεσις [al. ἤ καθχ!:-
ρέσεως] ; Εἰ δὲ τοῦτο ἀνεχδίχητον, παίγνια τὰ θεῖα,
χαὶ ἕωλοι οἱ χανόνες. Κατὰ δὲ τὸν δεύτερον πάλιν
κανόνα, ὅτι ὁ ὑποπεσὼν ἔν τινι σφάλματι, xai διὰ
τοῦτο ἀφορισθεὶς, εἰ μὴ ἐντὸς ἐνιαυτοῦ ἐπαγωνίσεται
τῇ οἰκείᾳ συστάσει, οὐχ ἐξὸν ἔτι φωνὴν αὐτοῦ προσ-
δεχθῆναι, 'O δὲ ἐννέα χρόνους ὑπερύὰς, εἰσεπήδη-
σεν ἐν τῇ Ἐχχλησίᾳ,

Εἰ δὲ Aéyot, παρὰ τοῦ προηγουμένου λαδεῖν τὴν
ἐπιτροπὴν, xal ἀνέγχλητον εἶναι τὴν ὑπόθεσιν " τί
δήποτε οὐχ ὁ ἐπιτρέψας αὐτούργησε στεφανώσας ;
Ἔστι γὰρ πάντως πατριάρχαις βασιλεῖς στεφανοῦν,
οὐχ ἱερέα τινά. Οὐ γὰρ πώποτε γεγένηται. ᾿Αλλὰ
ὄῆλον ὅτι χινδύνου αὐτῷ χειμένου εἰς αὐτὴν τὴν dp-
χ'ερωσύνην χαθαιρέσεως εὑρὼν τοσοῦτον προθυμού-
μενον (ἦν γὰρ συναυλιζόμενος εἰς τὰ βασίλεια), παο-
ἔπεμψεν εἰς τὸ éxelvou πρόσωπον τὸν κίνδυνον * εἴπερ
xai ἀληθὲς ὅτι xai ἐπέτρεψεν * οὐ γὰρ πιστεύομεν,
ὑμῖν τε καὶ ἄλλοις πολλοῖς πεπληροφορηχώς [f. πε-
πληροφορηχόσιν]. Ei δὲ πάλιν λέγοι μὴ εἶναι ἀφ-
ωρισμένος ὑπὸ τοῦ προηγησαμένου, τί δήποτε οὐχ
ἐλειτούργε: ἐν τοῖς ἐννέα ἔτεσι ; τί δήποτε ὑπὸ συν-
6500, ὡς λέγει, νῦν λέλυται ; Δῆλον ὅτι ὁ δεδεμένος
λέλυται, οὐχ ὁ ἄδετος. Ὥστε ἑαυτῷ περιπίπτει χἄν-
ταῦθα εἰργμένος εἶναι, ἐφ᾽ ὅσον οὐχ ἐντὸς τοῦ ἐνιαυς
ποῦ, χατὰ τὸν χανόνα, ὑπέὰδείξεν ἑαυτὸν ἀθῶον, καὶ
ἔλαδε τὴν λύσιν ἐμφανῶς, Εἴπερ ἦν λύσις τῷ ὁλο-
δεσμίῳ, χἀν μυρίους παριστᾷ ψευδομάρτυρας.

Ταῦτά ἐστι, Πάτερ ἅγιε, τὰ φοδοῦντα xal συστέλ-
λοντα ἡμῶν τὴν χαρξίαν. Καὶ διὰ ταῦτα πρὸς τὸ μὴ
κοινωνῆσαι αὐνῷ τε καὶ τῷ προηγησαμένῳ πατριάρ-
X" , ἐπὰν μετεδίδου τῷ μοιχεύσαντι " ἀπεκλείσθημεν,
ἐγὼ ἐν ᾧ καθέζῃ τόπῳ, ὁ ἡγούμενος τε χαὶ οἱ λοι-
X0: σὺν τῷ ἀσχιεπισχόπῳ ἐν τῇ Θεσσαλονίχῃ ὑπερ-
ορισθέντες. ᾿Αλλ᾽ ὁ Θεὺς πάλιν ἐπισυνήγαγεν ἡ μᾶς
εὐχαῖς σου * Καὶ οὕτως ὡς ἔττχεν ἡνώθημεν τῷ πα-
τριάᾶρχῃ, εἰ μὴ ὡμολόγησε καλῶς ἡμᾶς πεποιηχέναι.
'"Exv οὖν οὐδ᾽ ὅτε ἢ μοιγεία T. D$ ó

τε 7j μοιχεία ἦν, xai fj των χανόνων
;:p * ᾽ , - -
παρχθασις, οὐγ ὑπεστάλημεν δυνάμει θεοῦ πῶς
τ A et , 6 - , 4 e , , b]
οὖν Z2tt ὃτε εὐσεθοῦσά ἐστιν ἢ βασιλεία, ἕνεχεν ἑνὸς
n
πρεπτουτέρου χαθῃοημένου ὑποσταλησόμεθα, xal
^ *
προδώσομεν τὴν ἀλήθειαν, χινδυνεύοντες χατὰ du-

!5 Jac. 1, 11. δ9 Cod. Eccl. Afric., can. 70.

EPISTOLARUM LIB. I.

ἐπιχροτῆσαι ἔχουσιν ἄγγελοϊ * A collaudentomnes sancti, exsultet Ecclesia universa :

918

ipsorum autem imperio magnum auxilii coelestis
incrementum accedat : tum adversariorum et ho-
stium comprehensio, et tranquille diuturneque
vite eorum felicitas. Quonam autem loco censebi-
mus, Pater sancte, sacros canones, qui sacerdotio
illum arcent? ac priorem quidem illum qui neo
epulari presbyterum permittit in bigami nuptiis
quamvis licite ille sint οἱ a Deo permigss 55. Quod
vero iste non in licitis nuptiis, sed in vetitis et adul-
terinis totos triginta dies epulatus sit; neque hoc
tantum, sed adulteris atque impuris victrices coro-
nas virginitatis imposuerit, qua poena dignus est ?
an minori fortasse quam depositione ? Quod si in-
ultum id maneat, ludicra jam sunt divina, etinanes
ac frivoli canones. Alterum deinde, quod rursus
sancitum sit, ejus, qui in crimen aliquod lapsus,
80 propterea excommunicatus ait, nisi intra annum
reconciliari contendat, vocem admitti postea nefas
esse *??. Iste vero, qui novem excessit annos, in
Ecclesiam insiliit.

Quod ai dicat se ἃ presule suo mandatum acce-
pisse, ideoque culpa in hoo negotio vacare, quidnj;
ergo qui jusserat, ipsemet coronavit? Mos enim
plane est ut imperatores coronent patriarche, non
sacerdos quilibet : neque enim istud unquam factum
fuit. Sed perspicuum est, cum periculum ipsi im-
penderet ne archiepiscopatu ipso dejectus privare-
tur:ethunepromptum animo aratumque nactus eg-
tet (in aula enim versabatur)discrimen inejuscaput

C transtulisse; siquidem verumestillum demandasse:

nec enim credimus : vobis aliisque plurimis contra-
ruim persuadentibus. Quod si rursum dicat se ab
illo tum presule excommunicatum non fuisse, cur
ergo novem annorum spatio non sacriflcavit ; cur a
synodo, ut ait, nunc est absolutus? 8ane, qui vin-

ctus is solutus est, non qui vinctus non esset.Quo-
circa secum ipse pugnat, et constrictum teneri se -

hinc ostendit, quod non intra anni spatium, ut oí&-
non jübet, insontem se exhibuerit, absolutionetne
que palam susceperit. Si modo absolutus fuitomniex
parteirretitus, quamvis faisostestes mille produeat.

Heo sunt, Pater sancte, que terrorem incutiunt,
et cor nostrum dolore contrahunt. Áo, propterea
quod cum isto non communioaremus, neque cum
praecedente patriarcha, qui adultero communionem
impertiebat ; ego quidem inclususfui in quoresides
loco, prepositus autem etreliqui cum archiepiscopo
Thessalonicam relegati. Sed Deus nos iterum pre-
cibus tuis congregavit. Àc ne sic quidem temere
nos adjunximus patriarche, nisi postquam fassus
est recle nos fecisse. Si ergo, cum regnaret adul-
terium et canonum transgressio, metu minime dis-
simulavimus Dei virtute freti, quomodo nuno, pio
dominante imperio, propter presbyterum unum,
cumque depositum, timidiores erimus, veritatem-

L3

S. THEODORI STUDIT.E

que eum aperto snimz perienle predemus ? Nequa- A j£»; οὐδαμῶς. ᾿Αλλὰ πάντα fpc» eopati μέχρι

quam. Quin ferenda nobis omnia osque ad mortem,
potius 488m cum eo comronnicemos, vel eum iis,
qui eum 1ρ50 sacrificant; qnoed sacerdotio, sicot
sob priore patriarcha, privetur. Quanquam posie-
rioris caosa detenor est. Nam prior ne semel qui-
dem cura íllo sacra feeit : ettum quidem in consor-
tíum venire absurdum erat : minos tamen malum.
Istie vero propoeta not is est sacerdotii abroga:io,
Si una sacrificemus. Esto cconomous: cur eliam
indigne sacris operatur ? desiit esse presbyter.
Quod sí bscillisnon placent, qui cum eo sacrifi-
cant, videbunt quidnam acturi sint. Parcant te-
noítati nostre, qui non provocamus, et ad hunc
usque diem nibil locuti sumus, sed biennio nos
toto eoniinuimus, ex quo ingressi sunt, pacatius
hoc modo viveremus. Domini nostri optimi seque-
sires sunt alque arbitri equitatie, fautores eorum
qui veritatem libere defendunt, sicut ex venerabili
ipsorum ore sepius auditum est. Ferant sacerdotes
ut sacros bomines decet: aut persuadebunt ipsi,
aut ipsis persuadebitur. Sin horum nibil, sed ne
mutire quidem nos ferendum putant ; Deus intue-
tur, quo nemo est m»jor, cujussoliusest formida-
bilis terror et tribunal illud, cui sistemur omnes
de omnibus judicandi. Ceterum bonitatem tuam
oramus et tanquam venerandis vestiyiis tuis advo-
Jutiobsecramus atque obtestamur, ut inisericocl:a:n
nobis impertias, et commune emolumentum ta:u
piis imperatoribus nostris, quam patriarcha sanctis-
simo, οἱ Ecclesia» universae, non huic solum quae

apud nos est, sed quee per totumorbem ; ut abdicet C

se unus ad gloriam Dei, et nopnturbeturejus Eccle-
δα : sín minus, at saltern) hoc secundum, ut ma-
neamus nos in eodem statu, quo per decein hos
annos. Nain deceteris, quamvis innumerabilessint
episcopi, et sacerdotes, et prepositi, qui cum eo
communicant ; nihil mirandurm, quandoquidem ii-
dem ipsi cum adultero versabantur, et nemoquid-
quam locutus est. Hec Deus per nos, licet audax
sÍít dictum, et admonet et denuntiat, et qaasi

jubet.

XXII. — Eidem.

&xedoo, T, μετασχεῖν RR ixi0evo) χοινωνίας, καὶ
cé» ἐχεῖ»» τολλειτυυργυύντσν, ἕως X» τοῦτα τῆς
ülvlzer!as «mt? bmi τοῦ προτέρου -“ xaixip Ow
τὸς γαλεκωτέρου τοῦ ξεστέον». OA yàp τονελε:-
τοὐρητεν αὐτὴ καϑάπαξ ὁ προνγνσάμενος. Kad
ἔχεξ "εἰ, τονελθεῖ» ἀτῦπν, ἦν͵ Πλὴν οὐ τοτοῦτον χα-
xí». ὭΣξε 2& xifPitztrz ἡμῶν τῆς ἱερωτύνης, ἔὰν
συλλειτουσγήέτωμεν. Ἔστω οἰχονόμος ci χαὶ ἄνα-
ξίως τυλλειτουρτεῖ ἔξελιπε πρετόστερος.

συλλε:τουφγοῦσιν αὐτῷ,

ς- πράττουτι τείτπωντα: ἡμῶν τῆς τας
οἴχονομτ πάντων ἔν

πεινώτεως, στεογύντων, ἅλὰ
τοῖς 2υτὶ» ἔπεσ: τούτοις, ἐξ ὅτου εἶσξαθον [π|8. Reg.
- hl » » " )«- -
λθεν; - ν᾽ οὕτως tipnetxwect2o» διεξελθωμεν.
ΟἹ ἐετπότα: μῶν οἱ ἀγαθο: “ταῖτα! χα! χρίτα: τοῦ
, * LI - "9 ΗΜ 4" ,
£ixaíoo, οἰλνηπαὶ τῶν παῤῥτηπιατζομένων ἐν ἀληθείᾳ,
. . « * , “4 - . -- s * «τ
ὡς αὐτὸ τὸ τί. αὐτῶν 37642 πολλάχις 61231 00t2€t .
ἐεφεῖς teptoz, f, πείσουσιν, ἢ πεισθή-
. “ες ΓῚ * ζφν
ἃλλὲ χαὶ τὸ pola

: Z 6) SY "
£2023 99 με ὧν G-

go»z4:* E: € οὐδῪὲἋν τοιοῦτον,
ἡμᾶς μόνον οὐχ ἀνεχτόν “ Θεὸς
δεῖς, οὗ μόνος ὁ ςόδος φοε-ὺς, χαὶ τὸ ἔχεῖθεν 0t-
χαστέριον, ᾧ πάντες παραπτητίμεθο εὐθυνόμενοι
κατὰ πάντα. ᾿Αλλὰ δεύμεθά σου τῆς ἀγαθότητος, χαὶ
ὡς προκυλινδούλενο! τοῖς τιμίοις 702 ἴχνεσι πιρα-
χαλοῦμεν xai ἀντιθολοῦμεν, ποιῖσαὶ ἔλεος μεθ᾽
ἡμῶν, χαὶ κοινὸν ὄφελος αὐτοῖς τε νοῖς εὐσεδέσιν
ἡμῶν βασιλεῦσι, τῷ τε ἀγιωτάτῳ πατριάρχτ,, καὶ
πάτη τ, Ἐχχλησίᾳ" οὐ τῇ καθ᾿ ἡμᾶς μόνον, ἀλλὰ
καὶ τ, ἀνὰ πᾶσαν τὶν οἴχουμέννν "ἵνα παύσῃ ὁ εἷς
εἷς δόξα» Θεοῦ, καὶ μὴ 1202,07, 1, αὐτοῦ Ἐχχλυσία "
εἴ Ob μή γε, ἀλλὰ τό γε δεύτερον τὸ ἐπιμεῖναι μᾶς
ἐν τῷ αὐτῷ, χαθάπερ ἐν τοῖς δέχα ἔτεσ! vootote . Ot
γὰρ λο'ποὶ χἄν μυρίοι ὦσιν ἱεράρχαι, xai ἱερεῖς,
xai ἡγούμενοι, χοινωνοῦντες αὐτῷ, οὐ θαυμαστόν "
ἐπεὶ αὐτοὶ xal συνῆλθον τῷ μοιχεύσαντι ᾿ xai οὐδεὶς
τι λελάληχε. Ταῦτα Θεὸς δι᾽ ἡμῶν, εἰ xal. τολμτ, ρὸν
εἰπεῖν, χαὶ παραχαλεῖ, χαὶ προσφθέγγεται, καὶ ὡς

χελεύει (19^). .

KT". — Τῷ αὐτῷ. [ga .]

Seripta nomine Josephi archiepisc. Thessalonicensis. Ostendit faleoaccusari ee, quasi episcopatum invaserit. (Baron

808, n. 18

In his qu» nobis, Pater sancte, significasti nibil Π Οὐδὲν ὧν δεδήλωχας ἡμῖν τὸ παρὸν, ἅγιε IIacap,

molestius fuit: quam quod nolint pii Domini nostri
nos de more accedere, dignarique veneranda ipso-
rum adoralionne, e! propernpticas anc votivas, ut
csmteri faciunt, in eorum discessu voces reddere.
Sed non semner hoc ad humiliationem nostram
faciet placabile et inyjuriarurn immemor, Christique
aemulum cor eorum : quippe quod hostibus ipsis
reconciliari novit: nedum ut nos rejiciat, qui sin-
cero corde illos colimus et amamus. Belle autem

λυπηρὸν, ὅσον τὸ μὴ θέλειν τοὺς εὐσεδεῖς ἡ μῶν δε-
σπότας ἐλθεῖν ἡμᾶσ κατὰ τὸ σύνηθες, χαὶ ἀξιωθῆναι
τῆς τιμίας τοὺς προ-
πεμπτιχοὺς χαὶ εὐχτηρίους, ὡς πᾶς τῶν ἀνθρώπων,
χατὰ τὴν ἔξοδον αὐτῶν ἀποδοῦναι λόγους. ᾿Αλλ᾽ οὐ
πάντως ἡ εὐμείλικτος xal ἀμνησίχαχος xai Χριστο-
μίμητος αὐτῶν χαρδία τοῦτο ὅλον ποιήσειεν εἰς τὴν
ἡμετέραν ταπείνωσιν * ἐπεὶ xxi τοῖς ἐχθροῖς οἴδε
διαλλάττεσθαι, οὐχὶ δὲ ἡμᾶς τοὺς ἀληθινῇ χαρδίᾳ

αὐτὼν προσχυνήσεως, xal

NOT£.
(19*) Síc legendum videtur et in fine epist. 21 supra.

981

EPISTOLARUM LIB. I.

982

φιλοῦντας xai σέδοντας αὐτούς. ΓΑριστα δὲ ὑπέδαλεν A tuasanctitas responsa nostra sacris illorum auribus

ἡ ἁγιωσύνη σου τὰς τῆς εὐτελείας ἡμῶν ἀποχρίσεις
ἐν ταῖς ἱεραῖς αὐτῶν ἀχοαῖς" καὶ ὅτι χατένευσαν,
τῆς αὐτῶν εἴη μεγαλόφρονος θεοσυνασίας " xal γὰρ
ἴσασι τὰ θεῖα χρίνειν εὐθυδόλως, ὡς σοφίας μεμε--
στωμένοι, χαὶ γνώσεως Θεοῦ ἀνάπλεοι. Κελεύει δὲ
ἱἐἐρωτᾷν, τίνος χάριν ἐπιδεδώχαμεν ἑαυτοὺς εἰς τὴν
εραρχίαν, ἐγνωσμένου ὄντος τοῦ σφάλματος. Καὶ
πρὸς τοῦτο μετ᾽ αἰδοῦς ἀποχρινόμεθα, ὅτι ὅσον τὸ
καθ᾿ ἡμᾶς, οὐχ ἐδουλέμεθα, τὸ μὲν διὰ τὸ ἐπι-
χίνδυνον τοῦ ἀξιώματος, τὸ δὲ δι᾽ αὐτὸ ἤδη τὸ λεγό-
μενον τοῦ οἰ γονόμου. ᾿Επεὶ δὲ ἐλήλυθαν οἱ θεσσαλο-
νικεῖς, ἱκετεύοντες ὡς ἐχ πάσης τῆς πόλεως, οἵ τε
δεσπόται ἡμῶν οἱ ἀγαθοὶ συνεπιτιθέμενοι τῷ ψηφί-
σματι " δέος ἡμῖν ἐγένετο μὴ ὑπαχοῦσαι, καὶ ἀντι-
φέρεσθαι Θεῷ τε καὶ τοῖς εὐσεδέσιν ἡμῶν δεσπό-
ταις" λογισάμενοι ὅτι δυνατός (f. δυνατόν] ἔστιν,
ἥνιχα ὑπὸ τῶν οἰχείων ἐπισχόπων ἡ χειροτονία γί-
νεται, φυγεῖν τὸν προειρημένον χίνδυνον. Πρὸς vio
τὸ μετὰ ταῦτα " τὸ μὲν ὅτι πόῤῥω τῶν ἐνταῦθα ἀπ-
οἰχίζεται "τὸ δὲ ὅτι ἐγχωρεῖ xal ἐπιδημοῦντα φυ-
λάττεσθαι κατὰ πολλοὺς τρόπους. Εἶτα ὅτι xa! θά-
vato: συμθαίνουσιν, καὶ ἔχ μέσου γίνεται τὸ σχάν-
SaÀov * ὥσπερ xai ἐφ’ ἡμῶν αὐτῶν τῶν ταπεινῶν
ὧδε χαθημένων συνέδη, διαφυλαχθῆνχι ἕως τοῦ
παρόντος, οἰκονομίᾳ χρωμένων. Δεῖ γὰρ, ἐφ᾽ ὅσον
οἷόν τε, ὑποχωρεῖν τοὺς πειρασμοὺς, ἄλλως τε καὶ
μὴ ἐπισχοπῆς ἐχόντων ἀξίωμα. Διὰ ταῦτα ὡς ἐπὶ
μάρτυρι Θεῷ ἐπιδεδώχαμεν ἑαυτοὺς, δοχοῦντες, ἵνα
xal τοῦτο εἴπωμεν, μηδὲ ἠγνοημέννν εἶναι πάντως
τοῖς εὐσεδέσιν ἡμῶν δεσπόταις, εἰδόσι τὰ πόῤῥω xai
μαχρὰν δι’ ἄκραν ἀγχίνοιαν * ἀλλὰ μὴν οὐδὲ αὐτῷ τῷ
ἁγιωτάτῳ πατριάρχῃ, ἐπεὶ χἀχείνῳ τηνικαῦτα γε-
γράφαμεν τὴν ὑπόθεσιν * ὡς ἡμεῖς γε τούτου χάριν
ὑπὲρ τοῦ μὴ χοινωνῆσαι τῷ στεφανώσαντι τὸν μοι-
χὸν, καὶ τῷ προηγησαμένῳ πατριάρχῃ, ἡνίχα μόνον
μετεδίδου αὐτῷ, διαφόρως τὴν ἐξορίαν ὑπέστημεν "
πλὴν ὅτι πολλαχῶς xal αὐτὸ τὸ τίμιον αὐτῶν στόμα
ἐπανέχρινε, χαὶ διέγνω ταῦτα οὕτως ἔχειν. Αὕτη
ἐστὶν ἡ ἀπολογία" καὶ ταύτην, ὡς κελεύεις, ἀνάγαγε
τῷ εὐηχόῳ αὐτῶν χράτει.

ΚΔ΄, — θεοχτίστῳ (20) Μαγίστρῳ (21). [μβ΄.}

C

subjecit: quibus quod annuerunt, tribuendum est
magnanime et divine eorum prudentie : optime
enim de divinis judicant, ut sapientia pleni et Dei
scientia referti. Jubet autein interrogare, quam-
obrem ingressimus nos in episcopatum, cum ma-
nifestum sit vitium. Ad hoc quoque nos cum reve-
rentia respondemus, quod, quantum in nobis erat,
nolabemus, partim quidem propter anceps pericu-
lum dignitatis, partim etiam propter id quod de
cconomo jam dicebatur. Postquam veroadvenerunt
Thessalonicenses, supplicantes tanquam nomine
totius civitatis, et optimi Domini nostri decreto
assensi sunt ; veriti sumus non obedire et reluctari
Deo piisque dominis nostris, cogitantes, quod pos-
sit, cum 8 propriis episcopis fit ordinatio, predi-
ctam periculum declinari. Quod vero ad alterum
caput, occurrebat quod procul hinc semotus sit:
flerique possit ut peregre agens, devitetur multis
modis. Deinde quod mortes contingant, et de me-
dio tollatur scandalum : quemadmodum et nobis
bumilibus contigit, qui hic residenteg, hucusque
conservati sumus, dispensatione utendo. Oportet
enim, quoad licet, tentationes subterfugere : illos
presertim, quiepiscoporum dignitatem non gerunt.
His de causis, Deo teste, nos ingessimus, exieti-
mantes, ut hoc etiam dicamus, haudquaquam
prorsus ignotam rem fuisse piis Dominis nostris,
qui longe proculque posita prospiciunt summa cum
solertia; sed neque ipsi patriarches sanolissimo :
quoniam ad ipsum etiam tano scripsimus de ea re,
quod nos, propterea quod communicare nollemus
cum eo qui adulterum coronaverat, neque cuni
antecedente patriarcha, oum ei tantummodo imper-
tiret ; diversis modis exsilium pertulerimus : pree-
terquam quod venerandum ipsum os eorum sspe
discussit, et comperit hec ita se habere. Hoo est
responsum nostrum: idque, ut innuis, perfer ad
lpsorum audientiam.

XXIV. — Thesctisto Magistro.

Cur a patriarcha se abjunxerit. (Baron. an. 808, n. 10.)
Ὅτι περιπονουμένη ἐστὶ τὰ xa0' ἡμᾶς 4| μεγίστη Π Quod de nobis pro eximia sua pietate sollicita sít

σου ὑπεροχὴ ἐξ ὑπερδαλλούσης φιλοθεΐας, ἔδειξε
μὲν xal τὰ διὰ τοῦ εὐλαύεστάτου ἡγουμένου ῥή-
ματα. φανέρωσε δὲ χαὶ νῦν τὰ διὰ τοῦ ἀδελφοῦ
ἡμῶν πρὸς τὰ σταλέντα δηλώματα τε καὶ ἀνταπο-
κρίματα. Καὶ τῆς ὑπὲρ τηλικαύτης σου ἀγαθῆς
διαθέσεως ποὸς τὸ κοινῇ συμφέρον, τοὺς μισθοὺς

excellentia tua, declarant sane quee per reverendis-
simum prepositum signiflcasti ; at non minus illa
que nunc per fratrem nostrum, circa missas rela-
tiones et responsa. Et pro hac quidem tanta erga
utilitatem communem propensione tua mercedem
illi omnino, etiam tacentibus nobis retribuet, qui

NOTE.

. (20) θεοχτίστῳ. Is Nicephoro ad occupandum
imperium adjutor fuit, eoque in expeditione ad-
versus Bulgaros imnortuo, Stauracium ejus filium
proclamavit imperatorem. Mox converso ad Mi-
chaelem Curopalaten studio, illum ad imperium
provexit; ao sub ipso publicam rem tanquam su-

prema potestate administravit. (TREOPHANES.) De-
mum Michaelis jussu a Barda οἱ Theophane Phal-
gano occisus. Lgo Grammaticus ad calcem Theo-
phanis, pag. 461.

(24) Μαγίστρῳψ. Sic dictus est κατ᾿ ἐξοχὴν ma-
gister officiorum in palatio imperatorum.

5, THEOD STUDITE

omsie in pondereet meseura dividit Deus. **. (uam- A »vrs—x xv τάντως πα! Aue um λεγόντον ὁ

nem vera dispensatiogem, domine, fleri pro parie
ünetra ena»snit, majorem es qna osi sumss? qm
s3bdoximns n0« hecteans, silentiom servantes, ego
et arcfiiepiseopus ; quoniam tempes est loquendi,
et tempus tae»ndi 5; omaem operam adbibentes
ü* in apertum ree veniret. 923 jndicans jedicaeit,
nee mentitue est qui dizit: NiAil est occultum quod
nen reselabitur ** ; nt nobis etiam nolentibus, eum
40 statu res essent, non din aliod qnam erant,
euge vider»ntor. Nanc antera. dispensatione quoque
utentes, duo bec Jicimos. Aut abstineat depositus
a mosere sacerdotis, et confestim eomm uünicamus
eum sancto illo patriarcha, quod quidem expedit in
eommone : Ant si ferendum id non est, manemus et
nos in eadem, qna prius, sobtractione, bojos rei
víndietam Domino relinquentes. Amplios bis si quid
est, jam non est, ignosce, dispensationis modus, sed
iniquitatis, et divinorum canonum transgressionis
erimen. Dispensatlonis enim terminos est, οἱ nosti,
neque eorom, 102} constituta sunt, violare quid-
quam ; ne3ne, cum parum aliquid remittere liceat
pro tempore ac ratione, οἱ inde quod re ipsa quz-
ritor, consequare, ad duríora provebi, et jacturam
facere potíorum. Atque hoc ipsum didicimus, inter
&postolos quidem, ex Paulo sanctificante s» et cir-
eumcidente Timotbeam 9 ; inter Patres, ex ma2-0
Basilio Valentis munus acceptante, Deique nudam
vocern ad tempus relicente in mentione Spiritus
sancti. Caterum nec Paulus sanctificare perstitit,
nec Basilius Valentís dona capere, Deumque Spiri-
tum sanctum non predicare. Quin ambo contra
pro utrisque mortem preop!asse videntur.

τὸ τοῦ Οὐάλεντος δῶρον, καὶ μὲ κηρύττων Θεὸν
per θανάτους αἰον σάμε"»ο! φαΐνονται,

Ad hune modum quicunque unquam usus est dis-
pensatione, ἃ recto non aberravit : quin, citius
agsecutns est quod parumper intermísit: sicut acci-
dere solet gubernatori, clavum nonnihil remittenti
propter adversam venti tempestatem. Qui vero ali-
ter progressus est, aberravit a scopo, przvaricatio-
feminducensprodispensatione, Etexempla omnino
fnulta sunt, que scribere supervacaneum est, pro-
pter niniarn prolizitatem. Quod vero a Dominatione
tua dictam es!, in canone apostolorum ** de his qui
pecunias ordinant, et qui ordinantur, remissione
quadam usum vileri Chrysostomum erga sex epi-
scopos quos deposuit ; nihil id discrepat, et si videa-
tur: cum privans illos ornni prorsus sacerdotio,
solam illia ad altare participationem permiserit 65,
Demus autem discrepare, et remissionem ine«se.
Imitentur sane qui volent, nullus prohibebit : os
enim est ipse Dei, et apostolorum contubernalis :
cujus multa memorantur in hanc diem, et nemo
de hac re dissensit. At longe dispar hic ratio. Qui
enim machum coronavit, quasi absurdi nibil egeril,
racris lteruimn operatur, neque in abdito quopiam

9! Sap. xi, 21. *! Eccle. ri. 7. ** Matth. x, 20. *9 Acl. xvi, 3. ** Can. 28. * Pallad. in Vita Chrys. 6. 15

πάντ xklvo καὶ 730g dole Θεός. Tí» δὲ δεῖ
αν τ: cic. ὦ Dipr2123. ἤσουν τὸ x39 Bux:

αν» ἧς πεπητέχαιλεν . ὅτι τὸς τοῦ παρόντος UT-
17712134a£» Lx; Τηντν ἄτγτες iy τὰ XXL ὁ

ἀν γιεπίσκοπης, ἐπεὶ X3: χαιτὰς τοῦ λαλεξ καὶ τὸῦ
vp, παντα τοῖξον πεβηδεῖνσεες €x τὸ μὴ εἷς
χερῦπεν» ἐχβῆνα: τῇ» ὑτίδετιν. Δλλ᾽ ὁ ἀναχοίνων
ἀνέχει», καὶ ὁ εἶπον 4) Due, ὅτι 05x ἔττ:
z7rzt-» 5. οὖ τὈανεξωδύτετα: “ ὡς παὶ ἦμῶν μὴ
dizew.akwsus. "Ue φύσεως Vygivce τῶν To2avgi-
Two, πολὺ zz2 5$ riz, t-:209 τ c2:5:393:.
Ka: v» δε οἴκου αἱ qvaurx. $05 ταῦτα Ἀξνομεν"
στ:

αἴ, ἐπὶ

΄ ΄ e. - - » *
ἢ παι: ὁ χαδιΐταέενς τῖς :t2002Y'35, x2:

πιὸ αὐτὰ τοσοῦ, πῷ ἅσπι5 τούτῳ πατοι-

Β 12,5," 2. αὶ λυτιτελὲς χατὰ χθ:ν}} 7 f, εἰ ut, ἀνεκτὸν,
i

χατὶ τὸ ποότε-
25», πο Kozite τῆν πὲ2 τὸ. 956192790

καὶ τας, ὑπὸ τῆς τὐτῆς τοτοτοῖς
2122:5» ἐχ-
ἐξα 20, παοαγωτξζσες. Τὸ 9* us:zo» τούτου, οὐχ-
Ὁ σόγφδι, οἰκονομίας πρόπης, ἀλλὰ παρανομίας
: agis dcus: τὰ.» ϑειίων χανένων Seir ux. Otxo-
would. ὙΦ ὅς, uq oi2fa z, αὐπε t: τῶν κε’ μένων

ἀϑετε:, χαϑόλην, μήτε £2 ᾧ

ET

12» τε μιχοὸν tiva
τὸ ζη-
ὑπάτεσθα:
γγατοῦτθα: πὰ -ελεώτερα. Καὶ
-οὔτο Σεδιξασατθα, ἐν u£» τοῖς ἀποττόλοις, C221 τοῦ
Jl22505, ἀν: χαμένο) xai πεοιτεμόντος “ὸν Tig
θεν» ἐν δὲ τοῖς Πατράσι, π πατὰ τὸῦ μεν") Baz:-
λείου, προσηχαμένου τὸ λῆαμα τοῦ Οὐάλεντος, xa

ὑποσιωτή σαντος ὃ ποὺς
uv ἐπὶ

χατὰ χα Ὁ) καὶ λ΄.“ “ον * ὡς ἔσπεῦθεν εὖ5ε:3
262 "is X-t- γνῶς"

xa

“ποὺς c5 2252; 251£2455

πῷ T2TCiX-,

bod πὴν Θεὸς Ξωνὴν T-—

ἔμει-

Φ ΄ πὶ
"t ἀγνιζόμενος, οὔτε Βασίλειος ποοστηχίμενος tt:

. e. * [4
τὸ Πνεῦμα΄ τοὐναντίον μὲν οὖν ἀμφότερο: 27:9 ixati-

δ

», 59 0:£702).-

^ * -- -- 4 4 A sb [Y
ται τοῦ χαλοῦ θᾶττον Ὑὰρ ict22abazo ὃ μιχρὸν
ἐνέλιπεν. Ὡς ἐπὶ τοῦ οἱ ἰακοστρόξου,
χρὸν τὸ πηδάλιον, διὰ τὴν ἀντιπνεύσασαν χαταιγίξδα.

Ἑτέξως δὲ διενεχθεὶς διήμχοτε ἀντὶ

Οὕτως τίς Ex ταῦ αἰῶνος οἰχονημῶ
ὑπανέντος μ’΄-

τοῦ σχΧ0 99 "

, - ^.
oixovoulaz: παράδασιν τελέσας. Kai τὰ παρχοείτ-
ματα πολλὰ, ἃ παρέλκον ἐστὶ γράφειν 2:3 τὸ μα-

χουν οοὲς. Τὸ δὲ τὴν χυριότητά σου φῆσα! Emi
γανόνος τῶν τῶν ἐν χρέμασ! χεῖ-

γε:Ξοτονουμένων, ὕφεσίν τινα τε-
χαθτ δὲν «€
οὐδὲν τὸ παραλλάττον, εἰ χαὶ
χαγείνους

ἀποστύλων, πεοὶ
βοτονούντων χαὶ

4 . 4 4 T?
ποιηχέναι τὸν Χρυπόπτομον εῷ ὧν

ἐπ᾿ σκύπων᾽"
ἡνίχα πάτης ἱερωσύνης ἀλλοτοιὥσας,
μόνην τὴν tiq τὸ θυσιαστήριον μὲτάληψιν αὐτοῖς
παρεχώρησε. Αῶμεν δὲ χαὶ παραλλάττειν,
ὕοετιν ἔχειν. Μιμείσθῶσαν οἱ βουλόμενοι, χαὶ οὐ-
δεῖς ὁ χωλύσων * στόμα γὰρ Θεοῦ xai οὗτος, xai

ἀποστόλων ὁμότχννης "

τῶν
» * “νι , et

οὗ χαὶ πολλὰ μέμνηνται ἕως
ποῦ παρόντος, χαὶ οὐδεὶς

᾿Αλλ᾽ οὐχὶ ὦδε οὕτως ἔχε:.

πεοὶ τούταυ διήνεχται
'0 γὰρ τὸν μοιχὸν στε-
φανώτας, ὡς μτηδὲν πεπραχὼς ἄτοπον, ἱερουργῶν
πάλιν ἐστί xal οὐδὲ kv ἀποδύστῳ που εἰσερχόμενος,

985

EPISTOLARUM LIB. I.

ἀλλ᾽ ἐπ᾿ αὐτῆς τῆς χαθολιχῆς Ἐχχλησίας - ὡς εἷς A loco, sed in ipsa Ecolesia catholica, tanquam egre-

ὑπόδειγμα καλὸν τοῖς ἰερεῦσι προχείμενος,

Τίς δὲ ἡμῖν & τοῦ Οὐαλεντινιανοῦ δυογχμία
ἐθνικής ; καὶ τίς αὐτὸν στεφανώσας ἐπὶ τούτῳ dva.
χηρύττεται ἅγιος, xai οὐχὶ παράνομος, εἴπερ xai
ἐστεφάνωται ; Καὶ τίς τηνιχαῦτα τῶν θεσπεσίων
Πατέρων γραφῇ παρέδωχεν, ὡς ὁσίως Οὐαλεντινια-
νὸς πεποίηχε, δύο γυναῖκας ἀγόμενος, xal χρεὼν ix
τοῦ δεῦρο τοῦτο πράττεσθχ! ; Πολλοὶ τοίνυν xai ἄλ-
Àót, ἐπειδὴ τὸ βούλεσθαι αὐτοῖς νόμος ἐστὶν οὐ θεῖος,
ἀλλ᾽ ἀνθρώπινος xai χατηγορούμενος, δεδράχασι καὶ
δοάξουσι τυχὸν ἕως τοῦ αἰῶνος. ᾿Αλλ’ dj τοῦ Θεοῦ
Ἑχχλησία μεμένηχεν ἀπήμαντος, xv πολλοῖς
ἐδλύήθη τοξεύμασι" καὶ πύλαι ἄδου χατισχῦσαι αὐτῆς
o9 δεδύνηνται * οὐδὲ παρὰ τοὺς κειμένους ὄρους καὶ
νόμους πράττειν τι xal λέγειν ἀνέχεται * χἂν πολλοὶ
πολλαχῶς ποιμένες ἠφρονεύσαντο * ἐπεὶ xai συν-
ὀδοὺς συνεχρότησαν μεγάλας (22) xal παμπληθεῖς,
καὶ Ἐχχλησίαν Θεοῦ ἑχυτοὺς ὡνομάκασι " xai ὑπὲρ
χανόνων ἐφρόντισαν τῷ δοχεῖν, χατὰ χανόνων τὸ
ἀληθὲς χινούμενοι. Τί δὴ θαυμαστὸν εἰ xal νῦν
πέντε καὶ δέχα τυχὸν ἐπίσχοποι συναγθέντες τὸν
ὑπὸ τῶν χανόνων χαθῃρημένον κατὰ δύο αἰτίας,
ἠθώωσαν, λύσαντες τοῦ ἱερουργεῖν ; Σύνοδος τοίνυν,
δέσποτα, οὐ τὸ ἁπλῶς συνάγεσθαι ἱεράοχας τε xal
ἱερεῖς, χἂν πολλοὶ cct. Κρείσσων γὰρ, φησὶ, εἷς
ποιῶν τὸ θέλημα τοῦ Κυρίου, ἢ μυρίοι παραδαίνον-
τες * ἀλλὰ τὸ ἐν ὀνόματι Κυρίου, ἐν τῇ εἰρήνῃ καὶ
φυλαχῇ τῶν χανόνων - xai τὸ δεσμεῖν xai λύειν
οὐχ ὡς ἔτυχεν, ἀλλ᾽ ὡς δοχεῖ τῇ ἀληθείᾳ, xai τῷ
κανόνι, xal τῷ γνώμονι τῆς ἀχριθδείας. Ἤ δείξωσιν

oi συνελθόντες τοῦτο πεποιτχότες * xai ἡμεῖς σὺν C

αὐτοῖς * ἢ οὐ δειχνυουσιν, ἐχδαλέτωσαν τὸν ἀνάξιον,
ἵνα μὴ εἰς κατηγόρημα αὐτοῖς xal ταῖς μετέπειτα
γενέαῖς παραδοθήσεται * Ὁ λόγος γὰρ ὁ τοῦ Θεοῦ
δεδέσθαι φύσιν οὖχ ἔχει * xal ἐξουσία τοῖς ἱεράρ--
χαις ἕν οὐδενὶ δέδοται ἐπὶ πάσῃ παραδάσει χανόνος *
ἢ μόνον στοιχεῖν τὰ δεδογμένα, xal ἔπεσθαι τοῖς
προλαθοῦσιν.

Οὐκ οἶδα εἰ μή τι ἀκανόνιστόν ἐστὶ xal παρεωρα-
μένον. Καὶ πρὸς. τοῦτο χανὼν τοῦ ἁγίου Βασιλείου,
εἰς ἱερέα ὁμωμοχότα ἐπ’ ἀληθείᾳ τοῦ ἀρχεῖσθαι μό-
νον δῇ οἰχείᾳ ᾿Εχχλησίᾳ, καὶ μηδαμοῦ ἄλλ προσ-
φέρειν δῶρον. Καὶ πάλιν, τῆς ἐν Καρθαγένῃ, ἐπὶ
τῶν χειροτονούντων τοὺς ἐκ τῶν μοναστιρίων ἀπο-
στατοῦντας * τὸ, τοὺς τοιούτους μὴ δεῖν εἰς ἑτέραν
Ἐκχλησίαν παρ᾽ ἢν κατέχει ἕχαστος ἐπισχοπὴν,
ἱεργυργεῖν * τοὺς δὲ χειροτονηθέντας εἶναι χαθῃρη "
μένους, Εἰ τοίνυν ἐπὶ τούτων τῶν ψιλῶν, xal τοῖς
πολλοῖς οὐδὲ δοχούντων τι εἶναι ἐφάμαρτον, οὐχ
ἀνεχδίχητα τὰ χρίματα καὶ τὰ τοῦ Θεοῦ διχαιώματα "
πόσῳ γε μᾶλλον ἐπὶ τοῦ παρόντος ; Οὐχ ἔστιν οὖν,
οὐχ ἔστιν, ὦ δέσποτα, οὔτε τὴν καθ᾽ ἡμᾶς Ἐχκλη-
σίαν, οὔτε ἑτέραν, παρὰ τοὺς χειμένους νόμους χαὶ

866 Eccli. xvi, 3. *' [I Tim. τι,9. 58 Can. 10.

gium exemplum sacerdotibus propositus.

Quanam vero nobis Valentiniani ethnica bigas "
mia?etquis propterea quod illum coronarit, san-
ctus predicatur, et noninjustus? sitamen coronatus
ille fuit. Et quis e sanctis, qui tunc vivebant Patri-
bus, sancte fecisse Valentinianum prodidit, cum
duas uxores duxit ; atque ita fieri deinceps opor-
tere? Multi ergo et alii, quandoquidem velle ipsis
lex est, non divina, sed humana et reprehendenda
id fecerunt, facientque fortasse, quandiu res sta-
bunt. Sed Dei Ecclesia illesa permansit, tametsi
multis impetita telis : et portr inferi prevalere
adversus eam non potuerunt : nec preter statutos
canones aclegesagere aut dicere quidquam susti-

p net, quamvis multi persepe pastores insanierint :

quippe quietiam synodos magnasac frequentissimas
coegerunt, et Eoclesiam Dei seipsos nuncuparunt,
et pro canonibus in specie solliciti fuerunt, cum
adversus canones revera concitati fuerunt. Quid
ergo mirum si nuno quoque quindecim forsitan
episcopi, congregati, hominem per canones duplici
ex causa depositum, innocentem declararunt, absol-
veruntque, ut sacerdotio fungatur? Synodum ergo
facit, Domine, non simpliciter congregari episco-
pos et sacerdotes, quamvis multi sint. Melior enim
unus, ait, faciens voluntatem Domini, quam mille
preevaricatores * : sed in nomine Domini, in pacem
et observationem canonum, et ad ligandum solven-
dumque non quomodolibet, sed ut veritati congruit
el canoni reguleque exacte discussionis. Aut pro-
babunt se hoo fecisse, qui convenerunt, et nos
cum eis adheeremus,aut si non probabunt, ejiciant
indignum, ne vitio ipsis vertatur, imputeturque
etiam apud posteros. Verbum Dei, inquit, tale non
est ut alligari queat 51: οἱ potestas episcopis nulla-
tenus data est, utcanonem ullum transgrediantur :
sed tantum ut decreta sequantur, hereantque in
prioribus.
Nescio an aliquid sit, de quo canon nullus edita

sit, quodque neglectum fuerit. Exstat sancti Basilii
canon * de presbytero, qui jurarat sa propria Me-
clesia contentum fore, neque in alia munus oblatu-
rum. Et rursus synodi Carthaginensis **, de iis
qui ordinant eos qui deserunt monasteria : non de-
bere tales sacrificare in alia Ecclesia, preterquam

D in ea, in qua habent singuli prefecturam : deponi

autera eos qui ordinati sunt. Si ergo in his parvis,
et que vulgo nihil e&estimantur, qui peccarunt, non
inulti abibant divino judicio : quanto minus in re
presenti | Non licet igitur, domine, non licet nec
Ecclesie nostre, neo alteri ulli, quidquam preeter
Blatutas leges et canones committere : quoniam, si
hoo detur,inane est Evangelium, incassum canones,

** Cod. Eccles. African. can. 75.

NOTAE.

(22) Συνόδους μεγάλας. Trullanam hic notari
synodum censet Baronius. Hanc tamen Theodorus

in epist. 27 laudat et sanctam appellat. Fortasse

synodum Tyriam aliasque adversus Athanasium
coactas intelligit.

981

S. THEODORI STUDITJ/E

Unusquisque episcopatus sui tempore, quando ipsi A κανόνας ποιεῖν τι. ᾿Επεὶ εἰ τοῦτο δοθείη, κενὸν τὲ

integrum est cum suis quodlibet facere, novus erit
evangelista,alius apostolus,alius legislator:sed absit!
Mandatum eniu habemus abipso Apostolo 79. preter
id quod accepimus, preterid quod canones sanciunt
synodorum universalium et localium, que diversis
temporibus fuerint, si quis dogmatizet, aut facereali-
quid nos jubeat, recipiendum non esse, nec censen-
dumillum insorte sanctoruin : utomittam male omi-
nosum illud, quod Apostolus imprecatur. A nobis
igitur qui exira mundum sumus, aliud nihil de-
betur, quam ea investigare et facere, ex quibus nos
etiam simul extollamur, et ad emulationem provo-
cemur. Et si quidem in his vita duretur, recte ha-
bebit ; sin minus, expedire exsules et extorres to-

Ἐῤαγγέλιον, εἰκῇ οἱ κανόνες ' xxi ἕκαστος κατὰ τὸν
χαιρὸν τῆς οἰχείας ἀρχιερωσύνης, ἐπειδὴ ἔξεστιν
αὐτῷ ὡς δοκεῖ μετὰ τῶν σὺν αὐτῷ πράσσειν, ἔστω
νέος εὐαγγελιστὴς, ἄλλος ἀπόστολος, ἕτερος νομο-
θέτθς. ᾿Αλλ᾽ οὐδομῶς. Παραγγελίαν γὰρ ἔχομεν ἐξ
αὐτοῦ τοῦ ἀποστόλου, παρ᾽ ὃ παρελάδομεν, παρ᾽ ὃ
οἱ κανόνες τῶν χατὰ καιροὺς σσνόδων χαθολιχῶν τε
xal τοπιχῶν, ἐάν τις δογματίζῃ, fj ,προστάσσῃ ποιεῖν
ἡμᾶς, ἀπαράδεκτον αὐτὸν ἔχειν, μηδὲ λογίζεσθαι
αὐτὸν ἐν κλήρῳ ἁγίων: xal τὸ δύσφημον παρῆμεν
λέγειν ὃ (αὐτὸς εἵρηχεν. Ἡμῖν οὖν τοῖς ἔξω κόσμου,
οὐδὲν ἄλλο ὀφείλεται, ἢ τὸ τὰ τοιαῦτα ζητεῖν καὶ
πράσσειν, ἐξ ὧν xal ἡμῖν τὸ συνεπαίρεσθαι xai ζη-
λοῦν. Καὶ εἰ μὲν ἐν τούτοις ἡ ζωὴ, εὖ ἂν ἔχοι. Εἰ

tum orbem circumire cum omni afflictione et an- p δὲ μὴ, συμφέρον εἶναι xai ἀοίκους καὶ ἀνεστίους,

guslia. Adjuvet ergo nos, quoad potest, Deo chara
anima tua, et divinorum emulatrix.

XXV. — Nicephoro patriarche.

xal τὴν ὑπ᾽ οὐρανὸν περιέρχεσθαι μετὰ πάσης θλί-
ψεως καὶ στενοχωρίας. Βοηθησάτω τοίνυν τὰ κατὰ
δύναμιν ἡ θεοφιλής σου ψυχὴ, xxi ζηλοτυποῦσα τὰ
θεῖα.

ΚΕ΄. --- Νικηφόρῳ πατριάρχῃ. [μθ΄.ἢ

Probat se schismaticum non esse. (Baron, an. 808, n. 22.)

Tanquam velo quodam utentes tenui epistola no-
Btra, angeli beatitudinis tue reverentia, humiles
sistimus nos ipsos sacratissimo ejus culmini, ne-
cessitate cogente. Jam enim renuntiatum nobis est
8 Joanne conservo et discipulo nostro, quemadmo-
dum ad venerandam tui adorationem admissus,
aliena quedam, nobisque abominanda, ex ea audie-
rit. Aposchiste [schismatici], inquit, vos estis ab
Ecclesia. Qui ergo poterat, o beatissime, merito
anima nostra ob hanc causam non contristari ?
quomodo non respondere sanctitati tue, nec silen-
tio accusationem confirmare? Ego vero ante re-
sponsionem cum reverentia hoc represento; non
oportere cuilibet aures temere dare, qui aliquid
velit contra quempiam loqui. Neque sane sine ju-
dicio oportet animadvertere in eum qui accusatur.
Non enim lez vestra, inquit, judicat. hominem, misi
prius audierit αὖ ipso, et cognoverit quid. faciet '1 ἢ
Sic et beatitudo tua cum triste istud et acerbum de
parvitate nostra audiigset. Quodnam enim malum
gravius esse queat, quam ut ab Ecclesia separeris,
et archipastorem ovis amittat, Sive compastorem ἢ
Est enim etiam nobis peccatoribus, quamvis im-
merito et unctio a Deo et nomen pastoris, dicere
audeo, ad ferendum, discutiendum, arguendum,
qua privatim, qua publice, juxta traditam a Domino,
inter te et ipsum solum, aut inter duos, disocipli-
nam : atque ita si persisteret, sicut ipse ait, sit tibi
tanquam ethnicus et publicanus 13, Nos vero bac-
tenus, neque per internuntium, neque coram, tale
quidquam a sancta anima tua, vel audivimus, vel
moniti fuimus, ut sic inferretur condemnatio.
Consideret perfectio tua, non jure molestum id
flliis tuis acciderit ?

10 Galat. 11, 8. "' Joan. vit, 51. ?* Matth. xvin, 15.

D

Παραπετάσματί τινι χρώμενοι τῷ εὐτελεῖ ἣ μῶν
γραμματίῳ, αἰδοῖ τοῦ ἀγγέλου τῆς μακαριότητος
σου, ἐμφανίζομεν ἑαυτοὺς οἱ ταπεινοὶ τῇ ἱερωτάτῃ
αὐτῆς καρυφῇ κατὰ τὸ ἀναγκαῖον. Ἤδη γὰρ τὸ παρὸν
ἀπήγγειλεν ἡμῖν Ἰωάννης ὁ σύνδουλος xai μαθητὴς
ἡμῶν, ὡς ἀξιωθεὶς τῆς σεπτῇς σου προσχυνήσεως,
ἀχήχοε παρ᾽ αὐτῆς ξένα τινὰ xal ἀπευχταῖα. 'Ámo-
σχισταὶ γὰρ, φησὶν, ἐστὲ τῆς Εχχλησίας. Πόσον
οὖν ἐπὶ τούτοις, ὦ μαχαρ:ώτατε, οὐχ εἰκότως ἦν
ἡμῶν διατεθῆναι τὴν ψυχὴν λυπηρῶς ; πῶς δὲ οὐχ
ἐχλαλῆσαι ἀπολογητικῶς τῇ ἁγιωσύνῃ σου, καὶ μὴ
τῇ σιωπῇ χυρῶσαι τῆν κατηγορίαν ; ᾿Εγὼ δὲ πρὸ
τῆς ἀπολογίας, ἐκεῖνο μετ᾽ αἰδοῦς προσαναφέρω, ὅτι
οὐχ ὡς ἔτυχε δεῖ τα ὦτα ἀνοίγειν παντὶ τῷ βουλο-
μένῳ κατά τινός τι λέγειν, οὐδ᾽ οὐ μὴν ἀποφαίνειν
ἀχοίτως εἰς νὸ διαδληθὲν πρόσωπον. Μὴ γὰρ ὁ νόμος
ὁμῶν. φησὶ, χρένει τὸν ἄνθρωπον, ἐὰν μὴ ἀκούσῃ
παρ᾽ αὐτοῦ πρότερον, καὶ γνῷ -τί ποιεῖ ; “Ὥστε
ἀκουσάσης τῆς μαχαριότητός σου τοῦτο τὸ δύσφορον
xai ἐλεεινὸν περὶ τῆς εὐτελείας ἡμῶν. Τί γὰρ μεῖ-
ζον χαχὸν τοῦ τῆς Ἐχχλησίας χωρισμοῦ, καὶ τοῦ τὸν
ἀρχιποίμενα τὸ πρόδατον ἀπολέσαι, εἴδ᾽ οὖν τὸν
συμποίμενα ; ἔστι γὰρ εἰ καὶ ἀναξίως χαὶ ἡμῖν εοἷς
ἁμαρτωλοῖς χρίσμα καὶ ὄνομα παρὰ Θεοῦ ποιμένος,
τολμῶ λέγειν, ἐνεγχεῖν, avaxpivat, νουθετῆσαι, πῇ μὲν
ἰδίᾳ, πῆ δὲ δημοσίᾳ, κατὰ τὴν ὑπὸ τοῦ Κυρίου ὑπαγο-
ρευομένην μεταξὺ σοῦ xai αὐτοῦ μόνου, ἢ μετὰ δύο,δι-
δασχαλίαν * καὶ εἶθ᾽ οὕτως τῇ ἐπιμονῇ, ὡς αὐτός φησιν,
ἔστω σοι ὡς ὁ ἑθνιχὸς xal ὁ τελώνης. Ἡμεῖς δὲ μέ-
χρι τοῦ δεῦρο οὔτε δι’ ἀποστόλου, οὔτε αὐτοψεί τι-
τοιοῦτον πρὸς τὴς ἁγίας σου ψυχῆς, ἀλλ᾽ οὗτε ἀκη-
χόαμεν, οὔτε νενουθετήμθα * καὶ οὕτως τὸ ἐνεγχεῖν
ἀπόφασιν. Σχοπησάτω dj τελειότης σου, εἴ οὐχ ἀξίως
λυπηρὸν γεγένηται τοῖς τέχνοις σου.

989

EPISTOLARUM LIB. 1.

990

"Inutv δὲ ἐπ᾽ αὐτῆς τῆς ἀπολογίας [al. Ἴωμεν Α — Nunc autem pergimus ad purgationem coram

δὲ ἐπ᾽ αὐτὴν τὴν GmoÀ.], Θεῷ τε τῷ παντεφόρῳ, xal
τῇ ἀργιερωσύνῃ σου ποιούμενοι τὸν λόγον. Οὐχ ἐσμὲν
ἀποσχισταὶ, ὦ ἀγία χεφαλὴ, τῆς τοῦ Θεοῦ ᾿ἔχκλη-
σίας * μέποτε τοῦτο παθοιμεν. ᾽ΔΑλλ᾽ εἰ xat ἄλλως ἐκ
πολλοῖς ἁμαρτήμασιν ὑπάρχομεν, πλὴν ὀρθόδοξοι xal
τῆς χαθολιχῆς Ἐχχλησίας τρόφιμοι, πᾶσαν αἵρεσιν
ἀποδαλλόμενοι, xai πᾶσαν χαθολιχὴν xal τοπιχὴν
σύνοδον ἐγχεχριμένην ἀποδεχόμενοι * οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ
τὰς παρ’ αὐτῶν ἐχφωνηθείσας χανονιχὰς διατυπώ-
σεις. Μηδὲ γὰρ τέλειον εἶναι ὀρθόδοξον, ἀλλ᾽ ἐξ ἣμι-
σείας, τὸν τὴν πίστιν ὀρθὴν οἰόμενον ἔχειν, τοῖς δὲ
θείοις χανόσι μὴ ἀπευθυνόμενον. Καὶ τὴν μαχαριό--
τητὰ σου, ἡνίχα προσεύλήθη, ἀπεδεξάμεθα, χατὰ εἰς
ἐπήχοον αὐτῆς ἀπελογησάμεθα. Καὶ ἐχ τότε xai
αέχρι τοῦ δεῦρο ἐν τῇ μυσταγωγίᾳ ὡς χαθήχει ἀνα-
φέρομεν" xal ὡς μάρτυς Θεὸς, εἰ xot' αὐτὴν τὴν
ἡμέραν ἐζήτηςε χοινωνῆσαι ἡμᾶς συνεχοινωνοῦμεν
ἂν αὐτῇ μηδὲν διαχρινόμενοι" ἐπεὶ val ποθητὴ ἡμῖν
ἐξ ἀρχῆς. OO χάριν δὲ τὸ θρυλλούμενον, διὰ τὸν ol-
χονόμον, ὃν χκαθῇρεν αὐτὴ ἣ ὀλήθεια, πολλοῖς xavó-
σιν ὑποπεσόντα - ἐπειδὴ καὶ πρὸ τῆς ἐμφανοῦς μοι-
χείας, μοιχεύοντι τῷ προδεθασιλευχότι ἐν διαφόροις
προσώποις, οὐ μόνον ἦν λειτουργῶν, xai μεταδιδοὺς,
χαὶ συνεστιώμενος, ἀλλὰ xai τὴν μερίδα μετ᾽ αὐτοῦ
τιθέμενος, ἐξ οὗ xa! πρὸς τὴν ἀναφανδὸν ἀσέλγειαν
πρόθυμος γέγονε * χαταφρονήσας θεοῦ xal τῶν θείων
χριμάτων. Καὶ ἵνα ἐχδηλότερον s?r, τὸ λεγόμενον * οὐ
πρὸς διδαχὴν, ἄπαγε" ἀλλ᾽ ἤ μόνον πρὸς ὑπόμνησιν,
αὑτὴν, εἰ χελεύει, τὴν κατὰ τὴν στεφανιχὴν συνά-
φξιαν, ἱερὰν μυσταγωγίαν ἀναλήψεται, xai χατίδοι
πόσον ἐστὶν ἐνταῦθα ὑπολαδεῖν τὸν παροξυσμὸν τοῦ
ἁνίου Πνεύματος ἐν ταῖς τοιαύταις ἐναντιολογίαις.
Πάντως γὰρ ὅσα ὁ ἱερεὺς ὑποφαίνει, ταῦτα xai Θεὸς
χυροὺν ἐπαγγέλλεται, χατὰ τὸν μέγαν ΔΙιονύσιον᾽.
᾿Αλλὰ διὰ τοῦτο δεόμεθά σου τῆς τελειότητος, τὸν
ὑπὸ τῶν χανόνων χαθῃοημένον, χαὶ ὑπὸ τοῦ προ-
ηγηπαμένου τὴν ἀγιωσύνην σου. εἴρχθέντα ὅλοις ἐννέα
ἔτεσι, παῦσαι τῆς ἱερουργίας, παραλόγως εἰσελ»"
θόντα. T7 0.7 EM

"Agptt γὰρ τὸ ταπεινὸν στόμα ἡμῶν ἠνοίξαμεν,
ἡνίκα ἐνεχλήθημεν. Ὁπηνίχα γὰρ ἐγεγόνει dj συν-
ἐλευσις Ἐκείνη $ μιχρὰ, καὶ οὐχ οἶδ᾽ ὁποία εἰπεῖν * ἐκ
τῆς φυλαχῆς ἤμην χατ᾽ αὐτὸ ἐξεληλυθώς, Καὶ ἐπεὶ
ἑώρων τούτους συνηθροισμένους τοὺς xai πρότερον
τὴν μοιχείαν χαταδεξαμένους, va! τὸν μοιχοζεύχτην

Deo qui omnia cernit, et coram archipresulatu tuo
verba facturi. Non sumus aposchiste, o. sanctum
caput, ab Ecclesia Dei : absit ut id unquam nobis
eveniat ! Sed quamlibet aliis plurimis peccatis ob-
noxii teneamur, sumus attamen orthodixi, et Ec-
clesie catholice alumni, heresim omnem repu-
diantes, omnemque universalem et localem syno-
dum approbatam recipientes ; nec non editas ab
illis canonicas constitutiones : neque enim perfe-
clum esse orthodoxum, sed dimidiatum, qui fidem
quidem rectam habere videatur, divinis vero ca-
nonibus non regatur. Beatitudinem tuam, quando
promota fuit, suscepimus, quemadmodum palam ei
lestati sumus. Bt ex eo tempore in huno usque
diem, in mystagogia commemoramus, ut par 68],
et, sicut testis est Deus, si illo die communicare
nos voluisset, communicassemus plane cum ipsa,
nihil discernentes ; cum desideranda nobis fuerit
ab initio. De cconomo autem, cujus causa hec
jactantur, quem veritas ipsa deposuit, multis ca-
nonibus obnoxium, cum vel ante apertum adulte-
rium, cum mocharetur in variis personis prece-
dens imperator, non solum sacrificarit ipse, οἱ
communionem impertiverit, et una epulatus sit, sed
partem etiam cum eo posuerit : unde et promptus
exstitit ad publicam incontinentiam, Deum con-
temnens et divina judicia. Atque ut manifestius
flat, quod dicitur, non dicendi studio, absit ! sed re-
novande memorie gratia, ipsam si placet, que,
dum coronantur sponsi, usurpatur, mystagogiam
Sucram resumat, et perspiciet quantam hinc conji-
cere liceat Spiritus sancti indignationem in tantis
contradictionibus. Omnino enim quecunque sacer-
dos pronuntiat, ea impleturum se promittit Deus
juxta magnum Dionysium. Propterea ergo rogamus
perfectionem tuam, ut depositum a canonibus, et
& predecessore sanctitatis tue prohibitum totis
novem annis, preter rationem ingressum, cessare ^
jubeas a sacerdotio. :

Nune siquidem humile os nostrum apperuimu$,
quando vocati füimus. Cum enim factus est con-
ventus ille parvus, et nescio que nomine appellem ;
ex carcere per idem tempus redieram : cumque
viderem eos esse congregatos, qui adulterium an-
tea susceperant, et adulteri copulatorem fuerant

ἀσπαζομένους " ἐμνήσθην τοῦ προφητικοῦ ἐχείνου, ὅτι D) complexi; venit mihi in mentem illius dieti pro-

Ὃ συνιὼν ἐν τῷ χαιρῷ ἐχείνῳ σιωπήσεται, ὅτι
χαιρὸς πονηρός ἔστιν. ᾿Αλλ᾽ ἐπεὶ ὁ αὐτὸς λέγει. ᾿Εσιώ-
πησα μὴ χαὶ ἀεὶ σιωπήσομαι ; διὰ τοῦτο ἐν χαιρῷ εὖ-
θέτῳ συχοφαντηθεὶς ἀνήνεγχα τὰ παριστάμενα * ἐπεὶ
τὸ ὅσον ἐν ἐμοὶ, παντὶ τρόπῳ ἐφυλαξάμην ἐν τοῖς
δυσὶν ἔτεσι τούτοις, μὴ εἰς προύπτον ἐχδῆναι τὴν
ὑπόθεσιν * &xtivo ἐν ἐμχυτῷ λέγων, ὅτι, ἐπεὶ οὐχ
* 8 » ? L

εἰμὶ ἐπισχόπου ἔχων ἀξίωμα δυνάμενος ἐλέγχειν"
ἀρχετὸν μοι ἣ οἰχεία φυλακὴ, xal τὸ μὴ μετασχεῖν
με τῆς τε ἐχείνου χοινωνίας, χαὶ τῶν ἐχείνῳ ἐν γνώ-
σει συλλειτουργούντων, ἕως ἂν Ex μέσου γένηται τὸ

'5 Amos v, 13. ?* [ga. ΧΩΙ, 14.

phetici : Sapiens in illo tempore silelit, quoniam
tempus malum est 18, Sed cum dicat idem : Taoui
nunquid semper tacebo ?*? propterea tempore con-
gruenti, calumnia pressus, hec tamdem protuli ;
quia, quantum in me fuit, omni ratione cavi his duo-
bus annis, ne res in apertum prodiret, illud me-
cum volvens : quandoquidem episcopi dignitate
praeditus non essem, ut arguendi habeam potesta-
tem, sufficere si me ipse custodiam, et non par-
ticipem illius communioni, eorumque qui scientes
oum eo sacra faciunt, quoad scandalum de medio

994

S. THEODORI STUDITJE

tollatur. Hoc igitur oramus et obtestamur, ut per- À σχάνδαλον. Τοῦτο τοίνυν παραχαλοῦμεν καὶ δεόμεθα,

ruaderi sibi sinat sancta anima tua, istum hominem
voerceri, ne vituperetur inculpabilis sanctitas tua,
ae polluatur divinum altare depositi hominis mi-
nisterio, ne denique oriantur juste schismatum
occasiones. Vere enim et sincere hoc sciat beali-
tudo tua, quod nisi hsc ita fiant Deum amantis
anime tue nutu,et piissimorum ac triumphatorum
imperatorum noetrorum ; zelo siquidem pleni sunt ;
de nobis quidem pro mandato pugnantibus quid
futurum sit, Deus novit : schisma autem, Deo teste
electisque angelis ejus, magnum fiet in Ecolesia
noslra. Sed miserere, pastor bone, sed adjuva,
perite medice gregem tuum, oves tuas, Ecclesias
tuas, sapientie tue modis, prudentie tuc verbis,
remediis artis tue : ovem unam exclude a solo
sacriflcio, et universas lucrare. Et ne unius scabie
Ecclesiam infice, quam acquisivit Dominus et Deug
noster sanguine suo.

XXVI. — Symeoni pr&potsito.

δυσωπηθῆναί σου τὴν ἁγίαν ψυχὴν παρασταλῆναι τὸν
ἄνδρα. Προς τὸ μὴ μωμεῖσθαί σου τὴν ἄληπτον ὁσιό-
τητα μηδὲ χραίνεσθαι τὸ θεῖον θυσιαστήριον xaO.
ρημένου λειτουργίᾳ" μηδὲ εἶναι αἰτίας εὐλόγους
σχισμάτων. Γινωσχέτω γὰρ ἀψευδῶς καὶ ἀχραιφνῶς
à μαχαριότης σου, ὅτι, εἴ μὴ τοῦτο γένηται νεύσει
καὶ τῆς φιλοθέου ψνχῆς χαὶ τῶν εὐσεδεστάτων xai
καλλινίχων ἡμῶν βασιλέων (ζηλωταὶ γάρ εἰσὶ), τὸ
μὲν ἡμέτερον ὅπως ἀν ἔξει ὑπὲρ τῆς ἐντολῆς ἕνιστα-
μένων, Θεῷ ἐγνωσμένον " σχίσμα δὲ μέγα, ὑπὸ μᾶρ-
τυρι θεῷ καὶ ἐκλεχτῶν αὐτοῦ ἀγγέλων, γενήσεται ἐν
τῇ xa0' ἡμᾶς ᾿Εχχλησίᾳ. ᾿Αλλ᾽ ἐλέησον, ὁ ποιμὴν ὁ
καλὸς, ἀλλὰ βοήθησον, ὁ ἱατρὸς ὁ ἐπιστήμων, τῇ ποί-
μνῃ σου, τὰ πρόδατά σου, τὰς ᾿Ἐχκλησίας σου, τρό-
ποις σοφίας σου, λόγοις συνέσεώς σου, φαρμάχοις
ἰατρείας σου" τὸ ἕν πρόθατον ἀπεῖρξαι μόνης τῆς
ἱερουργίας, xai τὰ ὅλα χερδῆσαι" xal μὴ τῇ τοῦ
ἑνὸς ψώρᾳ λυμανθῆναι τὴν ᾿Εχχλησίαν, ἣν περι-
ἐποιήσατο ὁ Κύριος xai Θεὸς ἡμῶν τῷ οἰχείῳ
αἵματι.

KG". — Συμεὼν ἡγουμένῳ. [με΄ .]

De patriarcha Nicephoro et Simone monacho querela. (Baron. an. 808, n. 20.)

Dignam sancta Deoque plena anima tua epistolam
nobis exaravit honoranda paternitas tua, simul bene-
volum erga nos peccatores affectum suum decla-
rans, simulque parem ostendens idemque sentien-
tem oiroa divina mandata concordiam, quinetiam
potiora edocens, et adnitens pariter adversus pro-
posita certamina intrepide obsistere, et ad inanes
heterodoxorum vaniloquorumque voces nulla tenus
concuti. Ác reipsa facte nobis sunt venerande lit-
tere Lue incitamenta fortitudinis, et vallum virtutis ;
ita ut gloriam bono Domino nostro reddiderimus,
qui humilem etatem nostram non penitus dereli-
quit, sed vitales scintillas prebuit iis qui ad bona
pietatis opera cupiunt reviviscere. Ad huno modum
hsec se habent. Impense precamur nos peccatores,
Ut sanctitatis tue vita perseveret, ad exemplum
salutis, tum nobis, tum aliis quibuscunque volenti-
bus. Omnino enim qui canones pervertunt, et regu-
las depravant, rectitadinem in ilis, qui recte expli-
oaDt doctrinam veritatis, minime vident : sed et
risum edunt, et probra ingerunt. Quid autem aliud,
quam quod hino magis confirmamur, futilitatem
istorum et instabilitatem non ignorantes ? A quibus
quod excelsa mens tua non capitur, laude dignum
est et nobis multum optabile. Scire autem cupit
quid novi acciderit in presenti negotio. Nos vero
dicere nihil possumus, eo quod imperatores in ca-
stris nuncversantur. De patriarcha enim quid attinet
loqui? qui neque dat responsa, neque vult alios
audire, in omnibus Cesari inserviens. Αἱ Dominus
Simeon bilinguis est, nunc quidem sic, nunc aliter
varians : nisi quod iterum sermonem contulimus,
veritatemque minime dissimulavimus. Ac flectitur
quidem aliquantulum : nihilominus idem manet, ea
quee principibus grata sunt querens et sentiens. Cum

᾿Αξίαν τῆς ἡγιασμένης x«t θεοφόρου cou ψυχῆς
ἐχάραξεν ἡμῖν τὴν ἐπιστολὴν dj τίμιχ σου πατρότης.
ὁμοῦ μὲν σημαίνουσαν τὴν ἀγαπητιχὴν πρὸς ἡμᾶς
τοὺς ἁμαρτωλοὺς διάθεσιν" ὁμοῦ δὲ δηλοῦσαν τὴν
ἰσόῤῥοπον καὶ ταυτόγνωμον τὴν περὶ τῶν θείων ἐντο-

C λῶν συμφωνίαν, καὶ μὴν ἐχδιδάσχουσαν τὰ κρείττο-

να, καὶ συμπροθυμοῦσαν εἰς τοὺς προχειμένους ἀγῶ-
νας ἀκλονητὶ ἐνίστασθαι, χαὶ μηδαμόθεν τῇ τῶν
ἑτεροδόξων χαὶ εἰχαιολόγων ἀνατρέπεσθαι χενοφω-
νίᾳ. Καὶ γέγονεν ἡμῖν τὸ τίμιόν σου γράμμα ὡς ἀλη-
θῶς ἐμψύχωμα ἀνδρείας, καὶ χαράχωμα δυνάμεως
ὡς δοξάσαι ἡμᾶς τὸν ἀγαθὸν ἡμῶν Κύριον, τὸν μὴ
τελείῶς τὴν ταπεινὴν ἡμῶν γενεὰν ἐγχαταλ!ιπόντα,
ἀλλὰ δόντα σπινθῆρας ζωτιχοὺς τοῖς ἐθέλουσιν ἄνα-
ζωπυρεῖσθαι πρὸς τὴν τῆς εὐσεδείας ἀγαθοεργίαν.
Ἔχτι μὲν οὔτω ταῦτα. Καὶ εὐχὴν εὐχόμεθα ὡς
ἁμαρτωλοὶ, ἐπιμένειν goo. τὴν τῆς ἁγιωσύνης ζωὴν
εἷς σωτηρίας ὁπόδειγμα, ἡμῖν τε καὶ οἴστισιν ἄλλοις
βουλομένοις. Οὐ γὰρ πάντως οἱ τοὺς κανόνας στρι-
ὀλοῦντες, καὶ τοὺς γνώμονας σχελίζοντες, εὐθύτητα
βλέπουσιν ἐν τοῖς ὀρθοτομοῦσι τὸν λόγον τῆς ἀλη-
θείας * ἀλλὰ xal γέλωτα ἀνάπτουσι, xai ὀνειδισμοὺς
προσάπτουσι. Καὶ τὶ ἄλλο, ἢ τὸ ἐντεῦθεν μᾶλλον
στερεοῦσθαι ἡμᾶς, μανθάνοντας τὸ σαθρὸν χάϊ ἐπι-
σφαλὲς τῶν τοιούτων ; Ὑφ᾽ ὧν ὅτι ἡ σὴ ὑψηλὴ διά-
νοια οὐχ ἁλίσχεται, ἀξιάγαστον zal ἡμῖν πολύευκτον .
Ζητεῖ δὲ μαθεῖν ὃ τι γέγονε χαινότερον πρὸς τὴν ἐν-
ἰσταμένγν ὑπόθεσιν * xal οὐκ ἔχομεν λέγειν διὰ τὸ
τοὺς χρατοῦντας τὸ νῦν φοσσατεύειν " Πρὸς γὰρ τὸν
ἀρχιερέα τί δεῖ καὶ λέγειν, μήτε λόγον διαπέμψαν-
τα, μήτε ἐθέλοντα ἀκοὴν παραδέξασθαι, ταμιευόμε-
νον πάντα Καίσαρις ; Ὁ γὰρ κύριος Συμεὼν ἀμφοτε-
ρόγλωσσος * πῇ μὲν οὕτως, πῆ δὲ ἄλλως μεταδαλλό-
μενος" κλὴν ὅτι ἁαὶ πάλιν συνήραμεν λύγον, καὶ οὐχ
ὑφήχαμεν τῆς ἀληθείας. Καὶ μιχρὸν μὲν μαλάσσε-

993

RPISTOLARUM LIB. I.

934

tac * μένει δὲ ὁ αὐτὸς, ἐκεῖνα φρονῶν xal ζητῶν, à À autem proficisceretur pius Dominus noster, iterum

ἐφετὰ πάντως τοῖς κρατοῦσιν. "Ev δὲ τῷ ἐξέρχεσθαι
τὸν εὐσεδῇ ἡμῶν δεσπότην πάλιν γεγράφαμεν, ἐχζη-
τύήσαντος αὐτοῦ τοῦτο * xal ὅμως οὐχ ἠθέλησεν ἡμᾶς
εἰς ὄψιν αὐτοῦ ἐλθεῖν. Μένομεν ὃὲ ἥμεῖς οἱ ἁμαρτω-
Aoi, εἴπερ γρηγορεῖ 3j εὐχὴ ἡμῶν, ὡσαύτως, μὴ βου-
λόμενοι πριδοῦναι τὴν ἀλήθειαν, μηδὲ μετασχεῖν τῆς
χἂν ἐξορία πρόχειται, κἂν ξίφος
στιλθοῦται, κἂν mop ἀνάπτητα'ι. ᾿Αλλ᾽ οὐκ ἂν τοῦτο
δυνηθείημεν, ἀνάξιοι τυγχάνοντες τοῦ χαὶ ὀνομάζε-

χοινωνίας αὐτῶν ᾿

σθα! μόνον μοναχοί" εἰ μὴ πῤοσχὼν Κύριος ταῖς
ὑμετέραις ἱεραῖς προσευχαῖς δυναμώσειε τὸ ἡμῶν
ἀσθενὲς xai σαρθόν. Διὸ γρηγορεῖσε, Πατέρες ἁγιοι,
εἷς αὐτὸ τοῦτο, ὑμέτερον ἡγούμενοι, ὅπερ καὶ ἔστι,
τὸ κοινωφελὲς πρόδλημα. Θεοῦ δὲ κελεύσει ἐξερχόμε--

νος ὁ αἰδεσιμώτατος ἀδελφὸς ἡμῶν, καὶ οἰκονόμος ἢ

τῆς ἁγίας ὑμῶν μονῆς ἀγάπῃ τῇ ἁγιωσύνῃ σου ἀντί-
Ἰρᾶφα τῶν διαπεμφθεισῶν ἐπιστολῶν πρὸς ἑκάτερα
πρόσωπα * ἵνα κἀντεῦθεν ἐναργέστερον μανθάνουσα
τὰ xa0' ἡμᾶς, τὸ μὲν βοηθῇ γράμμασι, τὸ δὲ ἐπιχουρῇ
ἱκετηρίαις. Καὶ ἄλλον δέ τινα παρεθέμεθα τῷ ἀδελ-
φῷ λόγον * καὐτὸν πάντως ἀναγγελεῖ xal ἀποδώσει,
ὁπηνίχα φθάσει ἰδεῖν τὸν τίμιόν σοῦ χαραχτῆρα.
Προσαγορεύει σὺν ἡμῖν xai ὁ ἀρχίεπίσκοπος, ὁ Κα-
λόγηρος, καὶ ὁ à66àc Λεόντιος, καὶ ἡ λοιπὴ ἡμῶν
ἀδελφότης. Τὴν ἁγίαν σου συνοδίαν προσειπεῖν ἐξ
ἡμῶν χαταξίωσον.

KZ. — Νιχήτα πατριχίῳ. [μς΄.]

scripsimus, ipso sio volente: nos vero in conspe-
ctum suum venire noluit Ceterum nos peccatores,
eodem in statu, siquidem vigilant preces vestre,
persistimus, nolentes prodere veritatem, neo par-
ticipes illorum communionis esse; etiamsi impen-
deat exsilium, licet fulgeat, gladius, licetignisaccen-
datur. Sed hoo pretare haud quaquam possimus ;
cum vel solo monachi nomine simus indigni ; nisi
Sacras preces vestras attendens Dominus, imbecilli-
talem nostram fragilitatemque corroboret. Quocirca
in hoo ipsum vigitate, Patres sancti, vestrarum
partium esseducentes,Bicut reipsa est, communem
utilititem propugnare. Deo autem annuente yro-
ficiacens reverendissimus frater noster, et c&ccno-
mus sancti monasterii vestri, missarum ad utramque
personam epistolarum exemplaria deferet sanctitati
tue; ut ex his res nostras dilucidius cognoscens,
partim litteris adjuvet, partim procibus succutrat.
Alia quedam preterea fratricommisimus qua laud
dubie nuntiabit et exponet, cum ei venerandam
faciem tuam videre contigerit. Salutat nobiccum
etiam archiepiscopus, Calogerus, et abbas Leontius,
et octeri fratres nostri. Sancte congregationi tue
salutem a nobis dicere digneris.

XXVII. — Nicel2 patricie.

Cur comam suis preeciderit : id juxia canones fleri.

Τοὺς μὲν ἄλλους τυχὸν χάρις ἀνθρωπίνη ἀναδιδά- (| — Aliosquidem fortasse gratia hominum promovere

"ety πέφυχεν ἐπὶ τὸ ὕψος τῶν ἀξιωμάτων. Σὲ δὲ τῶν
εὐσεδέστατον xai παμπόθητον ἡμῶν δεσπότην, ἀρετὴ
ὡς ἀληθῶς, xal οὐ “άρις τις, ἀνήγαγεν ἐν τῷ μϑεγέ-
θει τοῦ ἀξιώματος, οὐ μὲν οὖν κατά τινα χρόνον, καὶ

ἐν μιᾷ ἐξουσίᾳ * ἀλλὰ διὰ παντὸς xal ἐν πολλαῖς"

ὥτπερ τινὰ χρυσὸν μεταχειριζομένη, xal εἰς πάντα
ὀντινοῦν κόσμον τῇ εὐσεδεῖ ἡμῶν βασιλείᾳ προῦαλ -
λομένη. Καὶ τὰ πράγματα δῆλα, χἂν ἡμεῖς μὴ λέ-
γωμεν. "Dave xal τὸ νῦν ἀξιολόγως οἱ Χριστομίμη-
το! ἡμῶν βασιλεῖς, ἀντιποότωπον τῆς ἑαυτῶν χαλο-
καγαθίας ἔθεσάν σε ἐν ταύταις ταῖς ἡμέραις τῇδε τῇ
βασιλευούσῃ πόλει. Αὕτη ἐστὶν ὑπὲρ τῆς πεμφθείσης
προσηγορίας παρὰ τῆς εὐσεθείας σου τὸ νῦν διὰ τοῦ
γραμματηφόρου ἀντιπροσρώνησις, Κα' γε Κύριος ὁ
Θεὸς ἡμῶν διαφυλάξειέ σε ἀπήμονα ψυχῇ τε xai σώ-
ματ' πρὸς τὸ ἑξῆς, ἐν τῷ ἄρχειν τε xal. ἐξουσιάζειν *
ὡς ἂν ὑπὸ Θεοῦ σοι δι᾽ αὐτῶν τῶν πραγμάτων με-
μαρτύοητα! d, ἐξουσία δεδόσθαι. ᾿Επειδὴ δὲ φειδοῖ
τῆς ταπεινώσεως ἡμῶν (οὕτω γὰρ πιστεύομεν, xat
οὐχ ἄλλως), διελέχθη σου ἡ εὐσέόεια τῷ ἀδελφῷ, περὶ
τῆς ὑποθέσεως τῶν τοιχῶν τοῦτο xal ἐχεῖνο ποιη-
σάντων ἡμῶν * xal ὡς δέον xal χαιρὸν σχοπεῖσθαι,
4X! χανονιχῶς πράττειν, xal ἐν τοῖς οἴχείοις ὅροις
μένειν " ἐπειδὴ xal πατριάρχης προχαθεζόμενος
τάληθῆ ἀπολογούμεθα. Πρότερον ἀπευχαρι-
στοῦντες αὐτῇ * ὅτι πονοῦσά ἔστι χαὶ κηδομένη
τῶν xaÜ' ἡμᾶς. Καὶ δέον. ᾿Ιδίωμα γὰρ αὐτὸ τοῦτο,

€^
00€ *

solet ad culmen dignitatem ;te vero piisimum ac de-
sideratissimum Dominum nostrum non gratia ulla,
sed revera virtus ad amplissimos honores evexit,
non utique ad tempus aliquod, neque in una pote-

State; sed perpetuo, et in multis, sumens te in ^

fnanus quasi aurum quoddam, et ad omnem cujug:
quemodi ornatum pio imperio nostro proponens.
Manifegte sunt res ipse, etiam tacentibus nobis.
Quapropter pfté&elare nunc etiam Christum imitati
imperatores nostri, eximie sus probitatis emulum
statuerunt te his diebus regis hule civitati. Imo
pro transmissa nunc a pietate tua per tabeliarium
salutatione resalutatio. Et quidem custodiat te in
posterum Dominus Deus noster anima et corpore
incolumem in administratione imperii et potestatis:
ut res ipse testimoniosint, potestatem a Deo datam
fuisse. Quoniam autem in humilitatis nostre gratiam,
sic enim credimus,et non aliter, pietas tua cum
fratre nostro collocuta est, nos, in eo quod ad ca-
pillos attinet, hoc et illud egisse ; et quod oporteat
tempus considerare, et secundum canones agere,

atque intra proprios limites consistere, cum istic

patriarcha presideat ; vera respondemus : gratias
prius agentes tue pietati, quod rebus nostrisstudium
et curam impendat. Et decet. Hoc enim ipsuia sum-
me illius quam predicamus bonitatistue proprium

est ejusque argumentum. Ac fortasse propler

995

S. THEODORI STUDITJAE

propinquitatem peculiaris quidam pre ceteris fa. À xa: μαρτυρία τῆς ἧσπερ ἀναγγέλλομέν σου χα-

fectus esse debet.

Leges ergo divine sunt, domine, et canones qui-
bus ducitur quisquis pietatem oolit, quibus nec
addi quidquam fas est, neo detrahi. Hi nos etiam,
millies licet erremus, et aliis in rebus, et in hac
capillatorum causa, inhibent. Et quemadmodum
potentia tua piorum Dominorum nostrorum statuta
observare studet, nunc incidentia referens, nuno
imperata exsequens, includensque et eliminaus, el
quecunque alia continguat nullius reverita perso-
nam neque parvam neque magnam : quod enim
semel audivit, et imperatum est, implere festinat ;
cum periculum sit non leve, paululura differre; sic
ergo, ac multo magis, nobis qui sacerdotio fungi-
mur, majus et damnosiusest periculum, non omnia
explere, qu: a rege universorum Deo per sacros
canones et divinos Patres sancita sunt. Quod vero
preceptum sit divinum, primo quidem declarat
Apostolus 15; deinde Constitutiones ?*: tum Chry-
sostomus 77, astruens peccatum in confesso esse,
si vir comam alat : demum sancte Synodi sexte
canon 18 excommunicationem iis qui non obtem-
perant indicens: quem una misimus ut hoc audito
cognoscat nos peccatores extra canones nihil egere.
Neque nos canonis hujus compotes nunc primum
facti sumus, sed, dudum : idque perspectum fuit
precedenti etiam patriarche. Nam et congruenter
nobis locutus est, non increpans; qui enim poterat
exstante canone ? sed approbans, et canonis etiam
mentionem a me faclam esse dicens : quanquam
auditi non sumus. Verum de dispensatione quidem
haud satis exacte apud ipsum disserebamus. Nos
vero hactenus in hunc modum transegimus, non
publice verba facientes ; quia episcopi non sumus:
sed in propria Ecclesiaexcubantes, quia sacerdotio
fungimur, ac nefas est corpus et sanguinem Domini
Aostri Jesu Christi prodereiis qui manifeste obstri-
oti sunt peccato : et quisquis ille sil, non novi,
nisi emendationem promittat. Enimvero multis et
induleimus et indulgemus ad unam usqueet alte-
ram commonitionem vel etiam tertiam : quod autem

C

amplius, negligentia, et canonum contemptio est, .

vel Dei potius ἃ quo conditi sunt. Hec est defensio
nostra, Domine, apud illustrem excellentiam tuam;
quam precamur, ut quocunque fama pervaserit,
tanquam precamur, ut quocunque fama pervaserit,
receptura est, convenientia suggerat. Quod enim
manu nostra quidquam hic alicui fecerimus, redicu-
lum est vel credi ab ullo qui sapiat. Nullo modo.
Sed quodcunque egimus, id cum omni obtestatione
omnique recipientium approbatione gestum est,
tum et crinium amputatio in iis qui propemodum
cingulo tenus comati erant, tanquam socordiz de-
diti; ne videamur vel tantillum ἃ canone recedere
utque hinc fortasse aliqua fiatad meliora instaura-

D

λοχαγαθίας * τάχα δὲ καὶ διὰ τὴν ἀγχιστείαν ὀφεί-
λει τις εἶναι ἰδικωτέρα παρὰ τοὺς ἄλλους διάθεσις.
Νόμοι τοιγαροῦν, ὦ δέσποτα, θεῖοι, χαὶ κανόνες
εἰσὶν οἱ ἄγοντες πάντα τὸν εὐσεδοῦντα * παρ᾽ οἷς οὐχ
ἔστιν οὔτε πρόσθεσιν, οὔτε ὕφεσιν ποιεῖσθαι. Αὐτοὶ
καὶ ἡμᾶς τοὺς ταπεινοὺς, εἰ χαὶ μυριάκις σφαλλό-
μεθα, πρὸς ταῖς ἄλλάις ὑποθέσεσι, χαὶ εἰς τὴν τῶν
χομώντων, ἔσχουσι. Καὶ ὥσπερ d, ἐξουσία σου τὰ
διατεταγμένα πρὸς τῶν εὐσεδῶν ἡμῶν δεσποτῶν
φυλάττειν διαγωνίζεται * πῇ μὲν ἀνχγγέλλουσα τὰ
συμθδαίνοντα, πῆ δὲ ἐχπληροῦσα τὰ προστασ-
σόμενα * εἴργουσά τε xai ἀφορίζουσα, xal ὅσα
ἄλλα ἐπισυμῦαίνει * οὐ δυσωπουμένη πρόσωπά
τινα [ms. Reg. προσώπῳ τινὶ.}, οὔτε μικρὰ, οὔτε
μεγάλα ἅπαξ γὰρ ὃ ἤχουσε xai ἐνετάλθη, ἐχ-
πληροῦν χκατασπεύδετα! ^ χίνδυνος γὰρ οὔχ ὁ τυχὼν
χἂν πρὸς μικρὸν ἀναδάλλεσθαι ^ οὕτω τοίνυν χαὶ
πολλῷ μᾶλλον ἐφ' ἡμῖν τοῖς λαχοῦσι τὸ ἱερατεύειν,
μείζων καὶ ὀλεθοιώτερος ὁ χίνδυνος, μὴ ἀποπεραιώ-
σειν πάντα τὰ διὰ τῶν θείων χανόνων, xai θεσπε-
σίων Πατέρων, παρὰ τοῦ βασιλέως τῶν ὅλων Θεοῦ
προστασσόμενχ. Ὅτι δὲ πρόσταγμα θεῖον, πρῶτον
μὲν φανεροῖ ὁ ᾿Απόστολος ^ ἔπειτα αἱ διατάξεις " εἶτα
ὁ Χυυσόστομος * χατασχευάζων ἁμάρτημα ὁμολογού-
μενον εἶνα! τὸ χομᾷν τοὺς ἄνδρας * τελευταῖον ὁ παρὰ
τῇ ἕχτῃ ἁγίᾳ συνόδῳ χανὼν, προστάσσων xz! ἀφ-
ορισμὸν τοῖς μὴ πειθομένοις ᾿ ὃν xal ἀπέστειλα * ἵνα
αὐτήχοος γενομένη, ἡνοίη μηδὲν ἡμᾶς τοὺς ἅμαρτω-
λοὺς ἀχανονίστως ποιεῖν. Ἡμεῖς δὲ τούτου τοῦ xa-
νόνος οὐχ ἐπιχρατεῖς νῦν γεγόναμεν, ἀλλὰ πᾶλαι "
χαὶ γνωστὸν γέγονε χαὶ τῷ προηγησαμένῳ πατριάρ-
χῃ * ἐπεὶ xai διελέχθη ἡμῶν τὰ εἰχότα - οὐχ ἐγχα-
λῶν, ἀλλ’ ἀποδεχόμενος * πῶς γὰρ ἂν xai ἠδύνατο,
κανόνος χειμένου ; λέγων τε ὅτι γέγονε κἀμοὶ ὑπό-
μνησις πεοὶ τούτου * χἂν οὐχ ἠχούσμεθα. ᾿Αλλ’ ἐκεί-
vtp μὲν τὴν οἰχονομίαν οὐκ ἠχριθολογούμεθα * ἡμεῖς
ὃὲ ἕως τοῦ νῦν οὕτω διάλθομεν, οὐ δημοσίως δια-
Ὑορεύοντες ^ ἐπεὶ μηδὲ ἐπισχοποῦμεν ^ ἐν δὲ τῇ
οἰκείᾳ ᾿Εχχλησίᾳ φυλαττόμενοι, διότι ἱερατεήομεν ᾿
xa! προΐσθαι τὸ σῶμα καὶ αἷμα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰν-
σοῦ Χριστοῦ ἐν τοῖς ὁμολογουμένως χρατουμένοις ὑφ᾽
ἁμαρτήματος, οὐχ olóv τέ ἐστι. Κἂν ὁστιστοῦν τυγχάνῃ,
οὐκ οἶδα " εἰ μὴ ἐπαγγέλλεται τὴν διόρθωσιν. Καὶ γὲρ
πολλοῖς xal συνεχωρήσχμεν xai παραχωροῦμεν μέχοι
μιᾶς καὶ δευτέρας ὑπομνήσεως, ἢ χαὶ τρίτης - τὸ δὲ
πλέον, ἀδιαφορία, xai τῶν κανόνων χαταφρόνησις,
μᾶλλον δὲ Θεοῦ, παρ᾽ οὗ ἐδόθησαν. Αὕτη ἡμῶν d
ἀπολογία, δέσποτα, πρὸς τὴν ὑπερφυῆ σου ὑπερο-
χήν. Καὶ δεόμεθα αὐτῆς ὅπουπερ ἂν ἐπιῤῥυῇ λόγος,
τὰ δέοντα ὡς ὑπὸ Θεοῦ ἀνχχρινομένη χαὶ μισθαπο-
δοτουμένη ὑποῦαλεῖν. Περὶ γὰρ τοῦ ὅτι χειρὶ ἐποιή-
σαμεν ἡμεῖς ἐνταῦθά τινι, γελοῖόν ἔστι τὸ πιστεύε.-
σθαι πρὸς τινος τῶν εὐφρονούντων. Οὐδαμῶς. ᾿Αλλὰ
τὸ παρ᾽ ἡμῶν μετὰ πάσης παραχλήσεως, xa! τῶν
χαταδεχομένων μετὰ πάσης συγκαταθέσεως γέγονε -
xal τότε ἀχρωτηριασμὸς τῶν ὑπερχομώντων σχεδὸν

Ἴδ Cor. ΧΙ, 14. 1586 Const. apost. lib. 1, cap. 3. 71 S. Chrysost. i» 1 Cor. **Syn. Trull.can. 96.

907

EPISTOLARUM LIB. I.

998

μέχρι ζώσεως, xai χαταδλαχευομένων * ἵνα δόξω- A tio. Ora ergo, domine, ut juste et pacate nos viva-

Δὲν μιχρόν τι τοῦ χανόνος μὴ ἀποπίπτειν * xal ἴσως
ἐκ τούτου γένηταί τις πρὸς τὸ βέλτιον ἐπαναδρομή.

Bo4o9 τοίνυν, ὦ δέσποτα, ἐννόμως καὶ εἰρηνιχῶς

ἡμᾶς ζῆν"
συμμεθέξῃ 3) τιμία σου ψυχὴ τοῦ χαλοῦ.
ΚΠ΄. — Βάσιλείῳ μονάζοντι [μζ΄.]

συμδάλλων xal τὰ παρ᾽ ἑχυτοῦ ἐν τοῖς xa0' ἡμᾶς χατὰ τὸ δυνατόν

mus, etiam qua tua sunt conferens in nostrisrebus

quoad potes: ut si quid erit recti, particeps sit et
anima tua reverenda.

ἵνα ἐάν τι ἀγαθὸν,

XXVIII. — Basilio Ἰποπαοΐο.

Purgat se de schismate. (Baron. an. 808, n. 26.)

᾿Εδεξάμεθά σου τὰ γράμματα τῆς ἀδελφιχῆς ἀγά.
πης, καὶ ἐθαυμάσαμεν ἐπὶ τῇ ἀθρόᾳ μεταδολῇ αὐ-
τῆς. Τὰ μὲν πρότερα (ἵνα τὰ ἄλλα ἐάσω λέγειν), οὐχ
ἀναγκαῖα ὄντα χατὰ τὸ παριστάμενον᾽ ᾿Ιωτὴφ τοῦ
οἰκονόμου κατηγορίαν siyov, ὡς χαχῶς εἰσελθόντος
αὐτοῦ εἰς τὴν ᾽Εχχλησίαν. Τὰ ὃΣ δεύτερα τοὐναντίον
ἀθώωσιν ἐμφαίνοντα παντάπασι. Καὶ ὁ τὸν αὐτὸν
χατὰ τὸ αὐτὸ πρᾶγμα, ποτὲ μὲν ἐπαινῶν, ποτὲ δὲ
ψέγων " ὃ τι λέγει τις τῶν ἁγίων, γινώσχειν ὀφεί-
λει ἡ θεοσέδειά σου. ᾿Αλλ’ ἔστω τοῦτο εἰς οὐδὲν, xal-
περ ἐναντιολογίας ὃν ὄφλημε. Τ' δὲ ὅτι οὕτως ᾿ἀχρί-
πως προήχθης, πρὶν ἐξεταστικχῆς xal μαθηματικῆς
πείρας ἀποφήνασθαι χατὰ τῆς ταπεινώσεως ἡμῶν
ἀποσχοινιτμὸν τῆς χαθ' ἡμᾶς Ἐχχλησίας, xai διὰ
τοῦτο ἀναθεματισμύν ; Πρόσεχε σεαυτῷ, φησὶν ὁ
λόγος - xai, Πρὶν ἐξετάσεις, μὴ μέμψῃ xal, Πρῶ-
τοῦ νόησον, xai τότε ἐπιτίμα. Αὐτὴ δὲ μηδὲν
πούτων παρατηρήσασα, μηδὲ ὑπολογισαμένη ὅτι
πρότεστ' wal ἡμῖν πάντως τὸ κατὰ λόγον λέγειν xai
πράττειν ᾿ οὕτως ὡς ἀπαιδεύτοις xal ἀλόγοις καὶ ἀρ-

« ^ - Ἁ
τιγεύστοις τῆς μοναδικῆς πολιτείας, καὶ ἐν μαθητευο- (

μένοις τελοῦσιν ἐπετίμησας * καὶ οὐ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ
χαὶ ἐπέπληξας. Καὶ εἴθε τοῦτο - ἀλλὰ xal ἀναθεμα--
τισμῷ παρέπεμψας. Καὶ φεῦ τὰ τῶν ἀνθρώπων ! Πῶς
οὐχ ἐπὶ πολὺ διασώζεις τοὺς τῆς φιλίας 0200; ἀμετα-
χινήτους, εἰ γὰρ τοῦτο ὑπῆρχε τῇ τιμιότητί σου
ἀχραιφνὲς, οὐχ ἂν οὕτως ἀπροόπτως τὴν εὐτέλειαν
ἡμῶν κατεχερτόμει, Πλὴν ἄξιοι τῶν τοιούτων ^ xai
οὐ θαυμαστὸν εἰ xai ὑπὸ τῆς φιλίας

goo Tpo-

πηλαχιζόμεθα, Ἡμεῖς δὲ ὃ ἐσμεν, θεῷ piv mtga-"

νεςώμεθα " δίκαιον δὲ xx! τῇ συνέσει σου, ἐπὰν
προσχόπτῃ xal σχανδαλίζηται, ἐπιδηλῶσαι. Οὐχ ἐσμὲν
ἀποσχισταὶ, ὦ θαυμάσιε, τῆς τοῦ Θεοῦ ᾿Εχχλησίας "
μήποτε τοῦτο παάθοιμεν᾽ ἀλλ᾽ εἰ καὶ ἄλλως ἐν πολλοῖς
ἁμαρτήμασι: τυγχάνομεν. Ὅμως ὁμόσωμοι αὐτῆς
καὶ τρόφιμοι μετὰ τῶν θείων δογμάτων’ καὶ τοὺς χανό-
νας αὐτῆς xal διατυπιύσεις γλιχόμεθα φυλάττεσθαι.

Τὸ δὲ ταράττειν xal ἀποσχίζειν ἀπ’ αὐτῆς, τὴν
μηδεμίαν ἐχούσης ἀληθῶς κηλῖδα ἢ jutiüa xata τε
τὸν τῆς πίστεως λόγον, xai τὸν τῶν χανόνων ὅρον,
ἀπ᾿ ἀρῆς αἰῶνος xai μέχο' τοῦ δεῦρο, ἐχείνων
ἐστὶν, ὧν ἣ πίστις τὸ ἐνδιάστροφον ἔχε:, καὶ ὁ βίος
ὁ ἀχανόνιστον καὶ ἄθεσμον ὦν εἷς ἐστι xai ὁ Ἰω-

εὶ

* * * e , «
σὴ ὁ τὸν μοιχὸν στεφανώσας " οἵ τε τούτῳ ὡς
* , , " - * 4 N
ἀμέμπτῳ ἀνεχόμενοι συλλειτουργεῖν, xai μὴν καὶ

* * iJ ?, —-— —

οἱ σννιστῶντες αὐτὸν ὡς ἀθώως ἱερουργοῦντα. Πῶς

4 —- - , ? J ' 3

432 κανονιχὼς ἡμῖν γράφουσα ἡ εὐλάδειά σου, οὗ

τοὺς θείους χανόνας ἐπίσταται, ὃτι xax' αὐτοὺς χα-
, * * 4 9 «Ὁ

θῃρημένος ἐσὶν óc ἀνήρ; εἰ γὰρ εἰς διγαμοῦντος

? [ Tim.

ιν, 16. ** Eccli. x1, 7.

Accepimus litteras fraterne tuz charitatis, mira-
tiquesumus repentinam ejus mutationem. Prioribus
siquidem verbis, ut cetera sileam quas ad rem mi-
nus necessaria, Josephum e&conomum accusabas, ut
qui perperam sit ingressus in Ecclesiam. Posteriori-

B bus plane innocentem ostendebas. El qui eumdem

in eadem re nunc laudas, nuno vituperas ; quod a
quodam sanctorum dictum est, scire debet pietas
tua. Sed pro nihilo id habeatur, quamvis aperta
Bil contradictio. Quale vero illud est, quod adeo
inconsiderate provectus es, ut, priusquam examina-
res et exacle cognosceres, adversus humilitatem
nostram pronuntiaveris discessionem ab Ecclesia
nostra, ac proinde anathematismum ? Attende tibi
ipsi ?, aitScriptura ; et : Priusquam interroges, ne
vituperes : et Primum cognosce, tum corripe 80, Tu
vero nihil horum observans, nec cogitans posse et
nos ex ratione agere ac loqui, sic tanquam imperi-
tos, ac rationis expertes, tanquam vite monastice
lirones ac novitios, increpasti : nec hoe solum,
sed durius objurgasti. Atque utinam hoo solum
egisses! Quinetiam anathemati devovisti. O res
humanas! et quomodo major tibi cura non fuit
amicitie jura conservandi? Hec enim si sancte co-
leret reverentia tua, nunquam sic ex abrupto tenui-
tatem nostram proscidisset. Verum his nos digni
gumus: nec inirandum siabamioitiaeliam tua Iaces-
eimur. Ceterum quisimus, Deoquidem innotuimus:
equum autem et prudentia tue, quandoquidem of-
fenditur et scandalizatur, aperire. Non sumus ap

sohiste, vir eximie, ab Ecclesia Dei ; absit ut nobls
hoc eveniat ! Sed quamvis aliis peccatis plurirgis
obstricti simus, attamen unius cur illia corporis
sumus, ejusque alumbi et divinorum documento-

rum ; et canones ejus et constitutiones servare cu-
pimus.

Turbare autem οἱ ab illa sejungi, que maculam
revera nullam habet, neque rugam, tum in fidei ra-
tione, tum in canonum sanctione, ab omni evo 8-
que ad nostram memoriam, eorum est quorum fides
transversum agitur, et vita exlex et sine regula:
quorum ex numero Joseph ille qui adulterum co-
ronavit:el qui cum eo tanquam innoxio offerrenon
dubitant, quique adeo illum defendunt ut gine culpa
sacrificantem. Quomodo enim, si canonice ad nos
scribit pietas tua, divinos canones ignorat, et quod
juxta illos depositus vir fuerit ? Nam si in digami
nuptiis epulari presbyterum vetant : quid in eum

S. TITBODORI STUDIT.£

1006

qui digamum coronavit? Quid, in adulterinisnuptiis A γάμον οὐχ ἐῶσι τὸν πρεσδύτερον ἑστιαθῆναι “ τί

triginta totos diesconvivari ? quid, quod perniciosius
est, etiam coronare eum qui ex Domini senten-
tia sit adulter? sacras in conjugio preces recitare
adulterii copulatorem,et divinam gratiam impie pro
impiis invocare? Exsecrandus, profecto, jurta
magnum Dionysium, Deo est profanusque qui
hec facit, Supervacaneum fuerit alios in eum
canones proferre. Quod vero ex quo deposi-
ius ἃ precedente patriarcha fuit, novem an-
norum spatium exegerit : et canon, nisi intra an-
num absolvatur, absolvi postea quemquam vetet,
quo loco reponemus ? At objicitur prosus absolu-
tum fuisse. Verum, si solutus fuerat, cur non saocri-
ficabat ? Et, si solutus erat, cur absolvi ἃ synodo
petiit? Planum enim est solutionem ab eo peti
qui vinctus sit, non qui solutus. Quare, etiam in
seipsum impegit, contra veritatem erigi volens.
Sacrorum igitur profanatio est, frater, istum sacris
operari : canonumque magna perturbatio talia ne-
gligere. Quid enim est quod ait Cbrysostomus ? pe-
riculo non vocare, siin sacerdotem non inquiratur:
non de fide hoc dicens, ut male censes, sed de vite
integritate. Interrogare quidem et excutere unum-
quemque, quomodo se habeat, nihil est opus :
gratia enim etiam super indignum propter eos, qui
accedunt, descendit. In iis autem qui manifesto rei
sunt, qualis est Joseph, et quidem magni sceleris,
quod in oculis omnium commisit, vetitas a Domino
nuptias copulans,ipsoqueadultero manifestior, dum
eum conjunxit, quandoquidem hec non discre-

pant, juxta Theologum ; dissimulare, perspicua est C

proditio veritatis, et canonum corruptela.

An nescit benevolentia tua, Deum ipsum vindi-
cem fuisse, quando non insurrexit qui Ecclesiam
.tum gubernabat ; ut Samueli quondam accidit ad-
versus insanum $Saulem : et hujus novi, quod, ad
modum adulteriispectat, Herodis regnum evertisge ?
Idem enim Herodis illius flagitium fuit, qui ἃ po-
pulo suo pulsus fuitet occisus ; quippe qui Arete
regis filiam, legitimam conjugem dimisit, injuste
sibi copulans Philippi fratris Herodiadem. Quod
si hec vindicare non convenit : erravit charitatis
tue judicio precursor Joannes, quod temerarium
est affirmare, cum Herodem reprehendit, mortem-

πρὸς τὸ τὸν δίγαμον στεφανῶσαι ; τί δὲ τὸ εἰς μοι-
χιχὸν γάμον ἑστιαθῆναι ὅλαις τριάχοντν ἡμέραις;
τί δὲ, τὸ ὀλεθριώτερον, τὸ καὶ στεφανῶσαι μοιχὸν
χατὰ τὸν λόγον τοῦ Κυρίου, τὴν ἐπὶ τῇ συναφείᾳ
ἱερὰν προσευχὴν λέγοντα τὸν μοιχοζεύχτην, καὶ
προσχαλούμενον τὴν θείαν χάριν ἀθέως ἐπὶ τοὺς
βεδήλους ; ᾿Απόπτυστός ἐστί παρὰ Θεῷ, κατὰ τὸν
θεῖον Διονύσιον, x«i ἀνίερος ὁ τοιοῦτος. Παρέλκον
γάρ ἐστι τοὺς ἐπ’ αὐτῷ ἄλλους χειμένους κανόνας
ὧδε γράφειν, "Ovt δὲ xal ὑπὸ τοῦ προηγησαμένου
πατριάρχου ἀφωρισμένος ἐνναετῇ χρόνον ἔτυχε - καὶ
ὁ χανὼν εἰ μὴ ἐντὸς ἐνιαυτοῦ λυθῇ, οὐχ ἀνέχεται ἔτ:
τὴν λύσιν, ποῦ θήσομεν ; Πάντως δὲ ἢ ἀπάντησις,
ὅτι ἐλέλυτο. Καὶ εἰ ἐλέλυτο, πῶς οὐχ ἱερουργεῖ;
χαὶ εἰ ἐλέλυτο, πῶς ἄρτι ἐξήτησε λύσιν ὑπὸ συν-
ó8ou ; Δηλονότι ὁ ὁεζειλένος ζητεῖ λυθῆναι, οὐχ ὁ
ἄδετος" ὥστε χἀνταῦθα περιπίπτει ἑαυτῷ ὁ θέλων
xatà τῆς ἀληθείας χινεῖσθαι, Βεθδήλωσις οὖν τῶν
ἁγίων ἐστὶν, ὦ ἀδελφὲ, τοῦτον ἱερουργεῖν " xai σύγ-
χυσις παντελὴς τῶν χανόνων τὸ μὴ τὰ τοιαῦτα φυ-
λάττεσθαι, Τί γὰρ λέγει καὶ ὁ Χρυσόστομος ; ὅτι οὐχ
ἀχίνδυνόν ἐστι τὸ ἀνεξέταστον ἐπὶ τοῦ ἱερέως. Οὐ
περὶ πίστεως, ὡς οἴει, τοῦτο λέγων, ἀλλὰ περὶ τῆς
κατα τὸν βίον ἀχριύείας. ᾽᾿Εχζητεὶν τοίνυν xal ἀν-
ἐρευνᾷν ἕκαστον ὅπως ἔχει οὐ δέον" ἣ χάρις γὰρ
xal ἐπὶ τοὺς ἀναξίους διὰ τοὺς προσιόντας χάτεισιν.
Εἷς δὲ τοὺς προδήλως χατεγνωσμένους, ὧν ἐστιν
εἷς χαὶ ὁ ᾿Ιωσὴφ, μάλα ἀνομίαν μεγάλην συνάψας,
ἀναφανδὸν τῆς οἰκουμένης, ἣν ὁ Κύριος ἀπέφηνε,
χαὶ ἐναργέστερος τοῦ μοιχεύσαντος χρηματισας ὃ
τοῦτον συξεύξας " τῷ μὴ διαστέλλεσθαι κατὰ τὸν
Θεολόγον, προδοσία τῆς ἀληθείας σαφὴς, χαὶ τῶν
χανόνων παράλυσις.

Ἢ οὐχ οἷδέ cou ἣ φιλία, ὅτι αὐτὸ τὸ θεῖον αὐτεχ-
δίχητον γέγονεν, ἡνίχα οὐ διανέστη ὁ ἰθύνων τὴν
᾿Ἐχχλησίαν τὸ τηνικάδε" ὡς Σαμουὴλ πάλαι ἐπὶ τῷ
ἄφρονι Σαούλ" διαῤῥῆξαι τὴν τοῦ νένου Ἡρώδου
χατὰ τὸν τῆς μοιχείας τρόπον βασιλείαν. Ταῦτα γὰρ
πέπονθε xal Ἡρώδης ἐχεῖνος, ὑπὸ τοῦ οἰκείου λαοῦ
ἀνασοθδευθεὶς xai ἀποχτανθείς " ἐπὰν εἴασε τὴν τοῦ
᾿Αρέτα βασιλέως θυγατέρα νόμιμον αὐτοῦ οὖσαν
γυναῖκα " ἀγαγόμενος παρανόμως τὴν τοῦ ἀδελφοῦ
Φιλίππου Ἡρωδιάδα, Εἰ δὲ ταῦτα οὐ δέον ἐκδικεῖ-
σθαι, ἡμαρτηκὼς ἐνώπιον τῆς ἀγάπης σου γέγονεν,
εἰ xai τολμηρὸν εἰπεῖν, ὁ Πρόδρομος ᾿Ιωάννης, ἐλέγ-

que oppetiit ob reprehensionem. Erravit similiter [) £a« τὸν Ἡρώδην, καὶ θανὼν ὑπὲρ τοῦ ἐλεγμοῦ.

et Chrysostomus *!, cum pro vidue agro validum
certamen instituit. Pro bono enim,inquit, audet
quispiam morí**. Ut noncommemorem similes alias
sanctorum pro similibus contentiones. Àn rursusig-
norat reverentia tua, cum duabus ex rebus constet
Christianismus, fide et operibus; si alterum desit,
alterum non prodesse? JEmuletur itaque, rogamus,
divina, primum quidem ut communis patris fllius,
excitetur pariter ad honesta: perinde ut & beato Saba
eruditus, accuratam non solum fidei, sed etiam cano-
num rationem amplectatur: denique germanus cum

5! In ejus Vita, n. 52. 82 Rom. v, 7.

Ὡσαύτως xai ὁ Χρυσόστομός, ὑπὲρ τοῦ ἀγροῦ τῆς
χήρας ἔνστασιν ἀθλητιχὴν ἐπιδειξάμενος. Ὑπὲ2 τοῦ
ἀγαθοῦ τάχα γὰρ, φησὶ, καὶ τολμᾷ τις ἀποθα-
νεῖν. "Ivx μὴ λέγω τὰς τῶν ἄλλων ἁγίων ὁμοτρόπους
ὑπὲρ τῶν τοιούτων ἐνστάσεις. Ἢ πάλιν ἀγνοεῖ ἡ
τιμιότης σου, ὅτι ἐχ δύο συνισταμένου τοῦ Χριστια-
νισμοῦ, λέγω δὴ πίστεως xxi ἔργων, εἰ θάτερον
λείπει, οὐδὲ τὸ ἕτερον ὀνίνησι τὸν ἔχοντας ; Ζηλούτω
τοίνυν, παραχαλοῦμεν, τὰ θεῖα, χαὶ πρῶτον μὲν ὡς
τοῦ χοινοῦ πατρὸς τέχνον χρηματίζουσα, συνεπαι-
ρέσθω πρὸς τὰ δέοντα " δεύτερον δὲ ὡς τῷ μαχα-

1001

EPISTOLARUM LIB. I.

1002

pixr Z46q μαθητευσαμένη " ἀχρίδειαν οὐ μόνον χα΄ A sit, fraternim, earndemque nobiscum sententiam

τὰ τὴν πίστιν, ἀλλὰ xal κατὰ τοὺς xavóvdq derat -
σθω * τρίτον, τὰ ἀδελφὰ ἡ μῶν φρονείτω, ὡς ὁμάδελφος
οὗτα᾽ xai, ὑπομιμνήσχομεν, τὸ οἰκεῖον χάθισμα ἐπιτη-
ρείτω ^ μήπως ἐντεῦθεν σκάζωμεν περὶ τὰ κάλλιστα.

Σύγγνωθι ἀδελφικῶς ὑπομιμνήσκουσιν, ὥσπερ
xai αὐτῷ ἡμεῖς" καὶ o0 χρεὼν ἡμᾶς ἀγαναχτεῖν
ὑπομνησθέντας. Μηδὲ ἡ σὴ τιμιότης δριμυσσέσθω *
ἀλλ᾽ ἀναπτέσθαι μᾶλλον εἰς ἀγάπην. Καὶ ἐπιστελλέ-
τω, ὁσάκις ἂν καὶ βούληται, τὰ τοιαῦτα. Οὐδὲν γὰρ
παρὰ τούτου βλαδησόμεθα, ἤ τὸ βιοῦν ἀσφαλέστε-
ρον. Περὶ δὲ τοῦ πάπα, τίς ἡμῖν λόγος οὕτως mpác-
σοντὸς fj ἐχείνως ; ὃς τοῖς οἰκείοις, συγχώρησον,
ἑάλω πτεροῖς, κατὰ τὸ λόγιον. Μηδὲν γὰρ περὶ τῶν
ἐχδέλων ἁμαρτημάτων τοῦ ἱερέως φροντίζειν φάμε-
νος, οὐ τόν τινα ἱερέα, ἀλλὰ τὴν χεφαλὴν τῆς 'Ex-
χλησίας χατεκωμῴδησε τοσαῦτα καὶ ἀπεμυσάξατο "
ὡς ἡμᾶς αἰδεσθῆναι xal ἀκοῦσαι. Εἰ ὃὲ ἀληθῶς
οὕτως ἐστὶ, φεῦ τῆς ἱεραρχίας ! Πλὴν νουνεχῶς χι-
νῶμεν τὴν γλῶτταν, παραχάλοῦμεν, ἐπὶ τὰς χεφα-
Ac: καὶ μὴ οὕτω σφοδρῶς ἀποφαινώμεθα. El δὲ
ὅτι οἱ ἄνθρωποι μέλλουσιν ἀνοίγειν τὰ στόματα, ὡς
γέγραφας, ἐπὶ τὸ λέγειν, ὅτι ἐχπεσόντες τῆς ἐνταῦθα
πατριαρχίας, εἰς ἑτέραν ὑπόθεσιν μετεπέσαμεν ^ μὴ
φροντιζέτω σου ἡ τιμιότης " οἷδεν ὁ Θεὸς xat τὴν
πρώτην κίνησιν καὶ τὴν δευτέραν " ἀλλὰ μὴν καὶ
τὴν τρίτην αὐτὸς δοχιμάσει " αὐτὸς διελέγξει *. αὖ-
τὸς παραστήσει ἐπὶ τοῦ φούδεροῦ βήματος " αὐτὸς
ἀποδιδοὺς καθὼς διεθέμεθα καὶ πεπράχαμεν. Τὸ γὰρ,
E! ἀνθρώποις ἤρεσκον, Χριστοῦ δοῦλος οὐκ
ἂν ἤμην" οὐ πρὸς ἡμῶν τῶν ἁμαρτωλῶν φθέγγε-
σθαι. Ἡμεῖς τοίνυν καὶ τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου
μνημονεύομεν, ὡς χαθήχει, ἐν τῇ μυσταγωγίφ᾽
ὥσπερ καὶ τῶν εὐσεδῶν ἡμῶν βασιλέων " xai ἐχ
παντὸς ἀδιαδλήτου κοινωνεῖν οὗ παραιτούμεθα. Γε-
Ὑράφαμέν τε αὐτῷ τῷ ἀρχιερεῖ ᾿ ἐπεὶ καὶ τοῖς εὐ--
σεδέτιν ἡμῶν βασιλεῦσι γνωστὸν γέγονεν, ὅτι ἕν

teneat : hortamurque propriam sedem servet; ne
quo pacto inde claudicemus circa precipua.
Ignosce fraterné monentibus,sicut et nos tibi ;
neque oportet nos monitos indignari. Ne igitur suc-
censeat reverentia tua, sed ad charitatem potius
&ocendalur, et talia scribat quotiescunque volet.
Nullum enim damnum aliud capiemus, quam ut
securius vivamus. De papaautem, quod ad nos, hoc
agat, an illud * qui propriis, ignosce, captus est
alis, ut dicitur. Cum enim de manifestis sacerdotis
delictis nihil curare dixit, non qualemcunque sacer-
dotem, sed caput Ecclesie ita derisit et uspernatus
est: ut vel audire non pudeat. Quod si id verum
est, heu hierarchiam ! Ceterum prudenter, queso,

Β moveamus linguam adversus capita, et ne adeo

acriter pronuntiemus. Si vero dicturi sunt homi-
nes, ul scribis, nos cum ab hoc patriarchatu exci-
dissemus, ad aliud argumentum versos fuisse; ne
curet reverentia tua: novit Deus motíonem pri-
mam et secundam ; sed et tertiam ipse probabit,
ipse redarguet, ipse representabit formidando tri-
bunali: reddens ipse, prout tractaverimus et egeri-
mus. Illud enim : δὲ hominibus placerem, Christi
sérvusnon essem*? ; nona nobis peccatoribus dietum
est. Nos ergo et sanctissimi patriarche mentionem
facimus, ut convenit, in mystagogia, sicut et plo-
rum imperatorum nostrorum : et cum omni sacer-
dote inculpato communicarenon detrectamus. Sori -
psimus et ad ipsum patriarcham, nos, quod et pii
imperatores nostri sciunt, in nulla re discrepare,
preterquam de Josepho: et simul ac depulaus fue-
rit sacerdotio, cum ipso statim communicaturos.
Etenim desiderabilem nobis virum esse, non solum
quod caput sit Ecclesie nostre; sed quia jam olim
reverendus nobis erat : et singula ipsius vite bopa
laudare non ceseamus.

οὐδενὶ διαφερόμεθα, ἢ μόνον διὰ τὸν "Imc * καὶ νίκα οὗτος ὁποσταλῆ τῆς ἱερουργίας, εὐθὺς χοινωνοῦμεν
αὐτῷ. Kal ποθητὸς ἡμῖν ὁ ἀνὴρ, οὐ μόνον ὅτι κορυφὴ τῆς καθ᾽ ἡμᾶς Ἐχχλησίας γέγονεν, ἀλλ᾽ ὅτι xal σεδα-
στὸς ἐμῖν ἔχπαλαι.. Καὶ ὅσα τοῦ βίου αὐτοῦ καλὰ, ἀποσεμνύνειν οὐ παυόμεθα.

Εἰ δὲ φθάσει ὅτι xal. αὐτὸς ἀποδέχεται τὸν ζῆλον
(ἐῶ γὰρ λέγειν ἐπισχόπους ἁγίους, ἡγουμένους τε
xai μονάζοντας, xai πλῆθος λαϊκῶν), τί φαίη ἣ σὴ
φιλότης ; Διὸ ἴσθι μὴ εἶναι σχίσμα τῆς ᾿Ἐχχλησίας *
ἀλλ᾽ ἀληθείας ἐπικράτησιν, καὶ τῶν θείων νόμων &x-
δίχησιν * ἕτερον δὲ, ὡς ἔφθη εἰποῦσα ἣ τιμιόὅτης σου,
τῆς ἀληθείας ῥῇξις, xai τῶν κανόνων id παράλυσις "
xai ἐκεῖνο ἔχει σοι καλῶς λέγεσθαι * Ot ἱερεῖς ἡ θέ-
toov νόμον μου, καὶ ἐδεδήλουν τὰ ἅγιά μου"
βεδήλοις καὶ ὁσίοις οὐ διέστελλον, ἀλλ᾽ ἦν
ἀὐτοῖς ἄπαντα κοινά. Τὸ γὰρ μὴ ἔχειν σπῖλον ἤ
ῥυτίδα, ἵνα καὶ πάλιν εἴπωμεν. οὕτω νοείτω * τὸ μὴ
προσιεμένην τὰ τε ἀσεδῇ δόγματα xal τὰ ἀχανόνιστα
ἐγχειρήματα. Οὐ μὴν ἀλλὰ xal τὰ ἐν τοῖς αὐτουργοῦσι
τὰ ἀπηγορευμένα συμφρονήματα, ὥς πού φησιν ὃ
θεῖος Βασίλειος" πρὸς ἃ Παῦλος ὁ μέγας, οὐδὲ συν-
εστιᾶσθαι τοῖς τοιοὕτοις παραχωρεῖ. Ἐπεὶ ἀπὸ τῶν

83 (Galat. 1,10. 9* Ezech. xxr, ὁ6. 5 [ Gor. v, ur.

PATROL, Ga. XOIX.

8i vero contingat, et ipse quoque zelum accipiat,
(mitto enim de sanctis episcopis dicere. de pre-
positis et monachis, deque laicorum multitudine),
quid tum dicet cbarilas tua? Quare scito Eoolesis
schisma nullum esse, sed veritatis defensionem, di-
vinorumque canonut:n vindicationem : alterum vero
illud, quod asseruit reverentia tua, veritatis infra-
ctionem et canonum eversionem esse ; ao tibi illud
dici recte posse : Sacerdotes legem meam spernebahnt,
et pro[anabant sancluaria mea : profana et sancta non
distinguebant, sed. erant. illis communia omnia 8),
Nullam enim maculamhabere aut rugam, ut iterum
dicam, sio intelligendum, quod non recipiat impia
dogmata, nec ausus illicitoset canonibus contrarios:
nequeadeo consentiat iis qui vetita ipsi committuht,
ut quodam loco ait divinus Basilius; de quibus et
magnus Paulus ὅδ, nec edere cum talibus permittens

1008

8. THEODORI STUDITJE

Etenim ab Apostolis et deinceps multe persepe in Α ἀποστόλων xal κατόπιν, πολλαχῶς πολλαὶ αἱρέσεις

eam hereses irruerunt : et flagitia illicita, canoni-
bos adversa fuerunt, sicut nuno sunt : illa tamen,
quemadmodum dictum est, sine schismate et ma-
eula mansit, et permanet in eternum, subtractis οἱ
ejectis ab ea male sentientibus maleque agentibus
tanquam fluctibus ab inconousso et maritimo saxo
repulsis.

Ad nos igitur redeamus, frater, et veritatis lucem
s&crorumque canonumaspiciamus,quemadmodum
dogmata tenere videmur : nos potissimus qui mo-
nachi sumus, et aliquid esse existimamur. S£ enim
lumen quod ín nobis est Lenobrm sunt :. tenebre

erunt 9 ? et εἰ sal evanwerit, in. quo. salien-
tur*' laici ? Arbitramur te, idque precamur, eorum
que ibi sunt, servatorem fore, etlumen et lucernam
perfectionis ae pietatis : non omnia te omnibus ex-
hibendo, sed virtutis excellentia, et vita excoanonum
lege acia, sanctaque conversatione: et equo animo
fer fratris tai admonitionem ex charitate profectam,
studioque veritatis, et divino Judicio. Plura dicere
animos desiderabat, sed epistole prolixitas finem
facere coegit. Grata nobis fuit eulogia tua predives,
et curs quam geris de humili monasterio tuo : ar-
gumentum quod parcas et pro eo labores. Magnus
labor tuus : sed Dominus tibi retribunt quae deside-
ras : virtutum inorementum, et perennium ipsius
bonorum fruitionem.

XXIX. — Leoni orphanotropho.

προσεῤῥάγησαν αὐτῇ ᾿ xal ῥυπάσμαεα ἄθεσμα καὶ
ἀχανόνιστα ἐπεπόλασαν, ὥσπερ xai τὸ νῦν " ἀλλὰ
μὴν αὐτὴ τῷ προειρημένῳ τρόπῳ ἄσχιστος καὶ
ἀμώμητος διαμεμένηκε, καὶ διαμενεῖ ἕως τοῦ ali-
voc, ὑπεξαιρουμένων xal ἀποπεμπομένων ἀπ᾽ αὐτῆς
τῶν xaxüc φρονησάντων ἥ πραξάντων ^ ὥσπερ
ἐξ ἀσείστου καὶ παραλίου πέτρας τὰ προσρήσσοντα
χύματα.

Ei; ἑχυτοὺς οὖν γενώμεθα, ὦ ἀδελφὲ, καὶ ἀπίδω-
μὲν πρὸς τὸ φῶς τῆς ἀληθείας, καὶ τῶν ἱερῶν κανό-
vtov, ὥσπερ καὶ τῶν δογμάτων ἐγχρατεῖς φαινοίμεθα -
μάλιστα ἡμεῖς οἱ μονάζοντες " μάλιστα ἡμεῖς οἱ δο-
χοῦντες εἶναί τι. Εἰ γὰρ τὸ ἐν ἡμῖν φῶς σχότος᾽
τὸ σχότος πόσον; xal, Εἰ τὸ ἀλας μωρανθ ἡσε-
ται, ἐν τίνι ἀλισθήσονται οἱ λαῖχοί; "His
οἰόμεθά σε. xal εὐχόμεθα, τῶν αὐτόθι σωτῆρα εἶναι
καὶ φωστῆρα, καὶ λύχνον ἀχριδείας καὶ εὐσεδείας * οὐχ
ἐκ τοῦ πᾶσι τὰ πάντα γίνεσθαι͵ ἀλλ᾽ ἐκ τοῦ τῆς ἀρε-
τῆς ὕψους, xal ix τοῦ χεχανονισμένου βίου, xal ἐκ
τοῦ ἱεροπρεποῦς πολιτεύματος. Καὶ φέρε ἀδελφοῦ
σου ὑπόμνησιν ἀγαπητιχὴν οὖσαν, xai. φιλαλήθη, καὶ
θεόχριτον. Καὶ τὰ πλείω λέγειν ἡ ἐπιθυμία με ἕλκει"
ἡ ἁμετρία δὲ τοῦ γράμματος συνέλχουσα ἐνταῦθα
ἡμᾶς καταπαύει, ᾿Απεδεξάμεθά σου τοίνυν τὴν εὐλο-
qiav τὴν πλουσίαν, Καὶ ὅτι ἐφρόντισας περὶ τῆς τα-
πεινώσεως τοῦ μοναστηρίου σου" δεῖγμα μὲν τοῦ
φείδεσθαι xal πονεῖν ὑπὲρ αὐτοῦ, χόπος δέ σου ixa
νός. ᾿Αλλ᾽ ὁ Κύριος ἀνταμείψεταί σε οἷς χρήζεις, τὴν
τῶν ἀρετῶν ἐπανάληψιν, καὶ τὴν τῶν αἰωνίων αὐτοῦ
ἀγαθῶν ἀπόλαυσιν.

ΚΘ΄. — Λέοντι ópoavotpóew . [μη΄.]

In mortem filii.

Cupiebamus ipsimet venire communemque nobis
facere ero mnam vestram oirca beatum filium ve:
strum, domine mi desideratissime, non per litteras

^. tantummodo casum lugere, tristitigque vestre par-

ticipes vobiscum fleri. Qui enim possitnon misera-
bile, qui possit non stupendum videri, filii post fi-
lium privationem pati, et vivum quodammodo the-
geurum amittere, divitias genitives successionis ex-
optetum fructum papille materne, oculum fami-
lie pulcherrimum, avis letitiam, totius cognationis
decus et ornamentum ? Primus ortus est fructus :
etimmaturusgenitorum et manibus raptus est. Na-
tus est secundus, et hunc quoque mors acerbacorru-
pit. Tertia stirps prodiit, precedentium consola-
tio florulenta, perpulchra, vitam ad tertium annum
ducens, in qua suspense parentumanim:e teneban-
tur : et, o calamitatem | nam vocem quoque pro-
scindit dolor : excessit hio etiam ex oculis vestris,
quodque miserrimum est, patre non presente. Et
quid opusest calamitatem exaggerare ? Conscissum
est cor vestrum, patris, matris, domine patricie;
etper utramque gladius pertransivit; dolorique
medebitur, non sermo, non consolatio vel ab ho-

* Matth. vi, 23. 57 Matth. v, 13.

Ἐδουλόμεθα ἡμεῖς αὐλοὶ παρεῖναι, xal κοινωνῆ-
σαι τῆς ἐνούσης ὑμῖν συμφορᾶς, περὶ τὸ μαχάριον
ὑμῶν τέκνον, χύριέ μου ποθεινότατε, οὐχ ὅτι διὰ
ἡράμματος θρηνῳδῆσαι τὸ πάθος xal συμμετασχεῖν
δμῖν τοῦ λυπηροῦ. Πῶς γὰρ οὐχ ἐλεεινὸν, πῶς δὲ οὐχ
ἐχστατιχὸν, παιδὸς ἐπὶ παιδὶ στέρησιν παθεῖν, καὶ
οἷον ἀπολέσαι τὸν ἔμψυχον θησαυρὸν, τὸν πλοῦτον
τῆς γονικῆς διαδοχῇς, τὸν πολύευχτον καρπὸν τῆς
μητρῴας θηλῆς, τὸν περικαλλῆ ὀφθαλμὸν τῆς οἷκίας,
τῆς προμήτορος τὸ ἀγαλλίαμα, τῆς ὅλης συγγενείας
oó σεμνολόγημα; "Hxtv ὁ πρῶτές xapmóc* καὶ ἔω-
poc ἐκ τῶν γονιχῶν χειρῶν ἀνηρπάσθη. Ἔφυ ὁ δεύ-
τερος " καὶ τοῦτον ἐλυμήνατο ὁ πιχρὸς θάνατος. Τί:
θηλε τὸ χρίτον βλάστημα, παραμυθία τῶν προτέρων,
εὐαυθὲς, περικαλλὲς, ἄγον τὸ βιώσιμον εἰς τριετῆ
χρόνον &v ᾧ αἱ ψυχαὶ ἀπεχρέμαντο τῶν τεχόντων "
xai φεῦ τῆς συμφορᾶς ! ἐγχόπτει γὰρ τὸ πάθος καὶ
τὸ φθέγγεσθαι" ᾧχετο xai τοῦτο ἐξ ὀφθαλμῶν ὑμῶν’
καὶ τόγε ἐλεεινότερον, μηδὲ ἐπ᾿ ὄψεως τῆς πατρικῆς
παρουσίας. Καὶ τί δεῖ ἐχτραγῳδεῖν τὴν συμφοράν ;
Τέτμηται ὑμῶν f, καρδία, τοῦ πατρὸς, τῆς μητρὸς,
τῆς xoplac, τῆς πατριχίας *. χαὶ ῥομφαία διὰ μέσου
ἀμφοτέρων ἐλήλυθε" xal τὸ ἄλογον θεραπεύσει, οὐ

1605

EPISTOLARUM LIB. I.

1006

λόγος, οὐ παραμύθιον, οὐχ ἐξ ἀνθρώπου, οὐχ ἀγγέ- A mine vel ab angelo, sed ἃ &olo Deo, qui vite no-

λου, ἀλλ᾽ ix μόνου τοῦ Θεοῦ, τοῦ οὕτως διαθεμένοι
τοὺς τῆς ζωῆς ἡμῶν ὅρους. Αὐτὸς γάρ ἐστι, δέ-
σποτά μου, ὃ τὸ τριπόθητον ὑμῶν τέχνον προσ-
λαδόμενος - ὥσπιρ καὶ τὰ προλαδόντα προσληψά-
μενος.

Λυπηρὸν μὲν, xai λίαν, τὸ xa0' ὑμᾶς * οὔ πάντως
δὲ xai τοῖς προσληφθεῖσιν * ἐπειδὴ ἄχραντοι χαὶ ἀχη-
λίδωτοι ἐξ ἁμαρτιῶν διὰ τῆς ἀρτιγενείας, ἐγχωρή-
σαντες τῶν ἐνθένδε πρὸς τὸν μαχάριον καὶ ἀπαθῆ
βίον, ἐν κόλποις ᾿Αδραὰμ χορεύουσι, μετὰ ἁγίων νη-
πίων συναυλίζονται, μετὰ παίδων χριστοφόρων ἀνα-
μέλπουσιν. Ὥστε οὐχ ἀπόλωλε τὰ χάλλιστα τέχνα,
ἀλλὰ σέσωσται ὑμῖν xai διαμένει. Καὶ ἐπόψεσθε αὖ-
τὰ μιχρὸν ὕστερον, ἡνίκα ἂν τέλος δέξηται ἣ χρονιχὴ
ζωὴ αὕτη, χαίροντα xai ἀγαλλόμενα, οὐχ ἐν βραχείᾳ
ἡλιχίᾳ, ἀλλ᾽ ἐν τελειότητι τοῦ πληρώματος τοῦ Χρι-
στοῦ, χαθὼς γέγραπται. Διὸ παρακαλοῦμεν χαὶ
ἀντιδολοῦμεν, τοῖς λογισμοῖς τούτοις χατεπάδειν
ἑχυτοῖς χατὰ τὸ ὑὕληθὲς, xai ἐντεῦθεν ἐξαίρειν τὸ
ἄμετρον λυπηρὸν τῆς ψυχῆς. Μέτρα γὰρ ἔδωχεν
ἡμῖν ὁ Κύριος ἵνα xai τὰ φυσιχὰ σπλάγχνᾶ ἐνδει-
χνύμεθα, xai τοὺς τῆς αυταρχείας ὅρους μὴ ὑπερ-
θαίνωμεν. Τὸ μὲν γὰρ εἷς ἔλεον κινεῖ τὸ Θεῖον " τὸ δὲ
ἀντιφέρεσθαι, ποιεῖ τοῖς τῆς Προνοίας διατάγμασι.
Καὶ τὸ μὲν εὐφραίνει τοὺς ἀπελθόντας * τὸ Ob λυπεῖν
εἴωθεν αὐτοὺς τοὺς ἀναπαύσεως τυχόντας. Πᾶς γάρ
τις βούλεται χαίρειν ἐπὶ τῇ οἰκείᾳ χαρᾷ, ἀλλ᾽ οὐχὶ
λυπεῖσθαι τοὺς φιλεῖν ὁμολογοῦντας. Ἡμεῖς δὲ πι-
στεύομεν, καὶ πάλιν ἐν γαστρὶ ἕξειν τὴν χυρίαν τὴν
Χαρτουλαρίαν, xai τέξεσθαι υἱὸν οὐχέτι ταχύμορον,

ἀλλὰ προμαχροημερεύοντα εἰς διαδοχὴν γένους μό- C

vov ἐὰν μετριάσωμεν τὸ πάθος, xal τὰς ὑπὲρ τοῦ
παιδὸς ἀποδῶμεν ἔργῳ καὶ λόγῳ προσφορὰς εὐχαρί-
στους τῷ Δεσπότῃ Χριστῷ.

A'. — Νικηφόρῳ πατριάρχγ,. [va'.)

stre terminos ita diposant. Ipse enim est, Domine
mi, qui dilectissimum filium vestrum assuinpsit,
sicut et precedentes assumpserat.

Tristequidem admodum quod ad vosspeotat ; sed
non iis prorsusquiassumpti sunt ; quippequi labis
expertes ob recentem ortum, et immaculati a pec-
catis, ad beatam vitam hino profecti, in sinu Abrahee
choros ducunt, cum sanctie infantibus stationem
habent, et cum pueris Christum sequentibus hy-
mnos canunt. Itaque non interiegrunt egregii fllii,
sed incolumes vobis manent, eosque postmodum
conspicietis, cum ad exitum temporalis hac vita

B pervenerit, gaudentes et exsultantes nonin brevihao

&elate, sed in perfectione plenitudinis Christi, ut
scriptum est $5, Quamobrem hortamur et obsecra-
mus, utbigvosipsi cogitationibus revera mulceatis,
et immodicum hinc anime dolorem depellatis. Men-
suras enim statuit nobis Dominus: ut et naturalia
viscera ostendamus, et legitimos limites non trans-
grediamur. Alterum enim ad misericordiam Deum
movet : alterum providenti:e decretis repugnantes
facit. Et alterum rursus eos exbilarat qui exces-
serunt alterum oontristare illos solet, qui requiem
adeptisunt. Vult enim unusquisque in propria letitia
letari, ao non dolere, eos qui amare 8e dicunt. Nos
vero et Dominam Chartulariam, uterum denuo ge-
staturam credimus,et filium enixuram, nontamoito
moriturum, sed diuturne vite futurum ad generis
propagationem : duminodo dolorem moderemur,
et pro fllio gratiarum oblationes Domino Christo
factis verbisque reddamus.

XXX. — Nicephoro patriarcha.

Exponit cur cum ipso non communicet. (Baron. an. 806, n. 15.)

Οὐκ ἀναγκαῖον διὰ γράμματος σημᾶναι τῷ ἀγγέλῳ
τῆς μαχαριότητός σου, ἃ διὰ στόματος παρηγγέλθη *
εἰ xai μὴ Ov ἀμφοτέρων ἡμῶν τῶν ταπεινῶν. ᾿Αλλ᾽
ἵνα μὴ, ἡ χϑὲς χατὰ τὴν κέλευσίν σου συνέλευσις τῶν
ἐπισκόπων, ἕτερόν τι διδάξασα παρὰ τὰ ἐν αὐτῇ ὑφ᾽
ἡμῶν ῥηθέντα, ἐπιθολώσῃ τὰς ἱερὰς σου ἀχοάς - ἁρ-
μόζον ἡγησάμεθα ἀνενεγκεῖν ἐν χεφαλαίῳ τὴν ὅλην
τῆς ἀπολογίας ἡμῶν σύστασιν. Ἡμεῖς τοίνυν, ὦ μα-
χαριώτατε, ὀρθόδοξοί ἐσμὲν χατὰ πάντα ^ πᾶσαν
αἵρεσιν ἀποθαλλόέμενοι, xal πᾶσαν σύνοδον οἴἶχουμε-
νικήν τε xal τοπιχὴν ἐγχεκοιμένην ἀποδεχόμενοι * οὐ
μὴν ἀλλὰ χαὶ τὰς παρ᾽ αὐτῶν ἐχφωνηθηίσας ἱερὰς
καὶ κχανονιχὰς διατυπώσεις ἀσφαλῶς χατέχομεν.
Μηδὲ γὰρ ὀρθοτομεῖν ἔστι τελείως τὸν λόγον τῆς
ἀληθείας, τὸν τὴν πίστιν ὀρθὴν οἱόμενον ἔχειν, τοῖς
δὲ θείοις κανόσι μὴ ἀπευθυνόμενον. Καὶ μὴν xai τὰς
ἐνθέσμους ὑπὸ τῶν ἁγίων xatà χαιρὸν οἰκονομίας
προσιέμεθα * ἐπεὶ καὶ ἡμῶν τῶν ταπεινῶν νῦν τὸ τὴν
ἁγιωσύνην σου διὰ τὴν ἐχδολὴν τοῦ οἰχονόμου ἃσπά-
ζεσθαι, οὐ τῶν ἀχριδευομένων ἐστὶ, τῶν δὲ λίαν

** Ephes. iv 13.

Necesse non erat litteris indicare angelo beatitu.
dinis tu& qua ore ipso jam siguificata sunt :
quamvis per humiles non ambos non fuissent. At-
tameao,ne, qui hesterno die jussu tuo conventus ha-
bitus est episcoporum, diversum aliquid docens ab -

D iis quee in illo dieta ἃ nobis sunt, sacrss aurestuas

conturbet, consentaneum duximussummatim totam
referre apologie nostre rationem. Nos igitur, o
beatissime, orthodoxi sumus in omnibus, omnem
heresim rejicientes, omnemque ccumenicam et lo-
calem synodum approbatam recipientes ; nec non
editas ab eia sacras et canonicas constitutiones
arcte complectimur. Neque enim veritatem prorsus
tenet is, qui rectam fldem habere se existimansg
divinis canonibus non regatur. Ad hec legitimas
ἃ sanctis pro tempore usurpatas dispensatione ad-
mittimus :quando et nos humiles sanctitatem tuam
nunc per cconomi ejectionem amplecti, non exa-
ctum jusa sectantium est, sed admodum dispensan-
tium, οἱ conspirantium : et predecessorem sanoti-

1007

S. THEODORI STUDITJE

1008

tatis tuse sanctissimum patriarcham eadem ra- À οἰχονομούντων xai συνερχομένων. Kal τὸν προηγησέ-

tione suscepimus, in hoc ipso negotio: quando re-
versi ab exsilio sumus, disrupto adulterino conju-
gio, et economo sacerdotii munere dejecto. Nonsit,
aiebamus, nobis pars tecum, neque hic, neque in
futuro seculo, propterea quod adulter promiscue
a sanctitate tua participarit. Contra autem illo di-
cente: Dispensstione usus sum, ut etiam im-
peritrem ad tempus : deinde hec subjiciente .
Utinam manus mihi abscisss fuissent, ne adul-
teros coronarem ! Nunquid ego prorsus coronavi?
propterea oum eo communicavimus usque ad obi-
tum ipsius : et sanctitatem tnam rursum suscepimus
ad dignitatem archiepiscopatus : quemadmodum
mentionem ejus quotidie facimus in sacrificio; neo
alia re disorepamus, quam propter cGconomum per
gacros canones depositum multis modis; ac preci-
pue quod post novem annorum exoommunicatio-
nem iterum sacris operetur ; neque id in abdito ;
ferendum enim esset nobis ejus rei minime con-
soiis; sed in ipso fonte sacerdotii nostri, hoc est
cum sincera conversatione tus, assidue pergens ad
sacrificandum.

Igitur justum et sanctum ac sino scandalo populo
Dei faerat, imprimisque ordini nostro, ejici et pri-
vari sacerdotio, qui indigne prosiliit, nobis eancti-
tatis tue memoriam servantibus,etabomni episcopo
et sacerdote, qui manifesto reprobus non sit, com-
municantibus, juxta Theologum. Quod si propter
peccata nostra id factum non est: utinam nihil ἃ
Benctitate tu& (non ex metu, sed ex rei publice
commiseratione istud non quantumcunque humiles
dicimus) preter fas et contra rationem flat! Verum-
enimvero nos perferemus quidem Dei virtute : at-
que utinam id nobis contingal ejusconcessu ! Verum
testamur sanctitati tu: coram Christo, et sanctis &n-
gelis audientibus, magnum a te schisma conflari in
Ecclesia nostra. Quod si potestati subjicimur ut
homines : atqui sub sacrorum et divinorum cano-
num potestate, velimus, nolimus et regimur, et ob-
sequemur. Ceterum oramus sanctitatem tuam, flecte
aurem tuam, et audi vocem nostram : ut peritus
medicus, ut pastor bonus ovem prohibe ἃ sa-
criflocio, et omnes a scandalo redime; ne unius aca-
bie tota Ecclesia nostra inficiatur, quam acquisivit
Dominus et Deus noster sanguine soo. De nugis
enim nugentur qui voluerint,et calumnientursyco-
phante. Parati sumus ad omnem defensionem, om-
nemquerefutationemaccusatorism objectionis. Amici
et laudatores tuj sumus : in primisque piissimo-
rum et triumphatorum dominorum nostrorum.
Cumque tales simus, quamobrem turbatio ? qua de
euusa evenient que eventura sunt, si quidem con-
traria Dei preceptis? Tribue nobis sacras preces

tuas.

μενον τὴν ἁγιωσύνην [Reg. τῆς ἁγιωσύνης] σου ἁγιώ-
τατον πατριάρχην τῷ λόγῳ τοότῳ ἐδεξάμεθα εἰς τὴν
προχειμένην ὁπόθεσιν ^ ἡνίχα ἐπανήλθομεν τῆς d.
ορίας * διαῤῥαγείσης μὲν τῆς μοιχικῆῇς συναφείας,
εἰρχθέντος δὲ τοῦ οἰχονόμου τῆς ἱερουργίας. “Ὅτι μὴ
ἔστω ἡμῖν μέρος * ἕνεκεν τοῦ ἀδιαφόρως ὑπὸ τῆς
ἁγιότητός σου μεταλαμβάνειν τὸν μοιχεύσαντα * pct
ἐν τῷ νῦν αἰῶνι, uice. ἐν τῷ μέλλοντι. Ἤδη εἰπόν.
τος αὐτοῦ, ὅτι οἰκονομίᾳ ἐχρώμην, καὶ αὐτῷ τῷ
μεταδιδόναι ἕως χαιροῦ * εἶτα xai οὕτω δηλώσαντος,
ὅτι αἱ χεῖρές μου κεχομμέναι ἂν ὑπῆρχον εἰς τὸ μοι-
χικὸν στεφάνωμα * 7, ἐγὼ ὅλως ἐστεφάνουν ; ἐπὶ τού-
τοις τοίνυν χεχοινωνήχαμεν αὐτῷ μέχρι χοιμήσεως
αὐτοῦ, x1l τὴν ἁγιωσύνην σου πάλιν ἀπεδεξάμεθϑα
εἷς τὸ τῆς ἀρχιερωσύνης ἀξίωμα * καθὼς καὶ μνημο-
νεύομεν αὐτῆς ἐν τῇ ἱερουργίᾳ καθεκάστην ^ xai ἐν
οὐδενὶ τὸ ἀμσιβάλλον fj διὰ τὸν οἰχονόμον καθῃρη-
μένον ὄντα ὑπὸ τῶν ἱερῶν χανόνων πολυτρόπως ^ καὶ
μάλιστα μετὰ τὸν ἀφορισμὸν τῆς ἐνναετίας πάλιν
ἱερουρλεῖν, xai οὐχ ἐν ἀποῤδύστῳ που - ἦν γὰρ ἂν
φορητὸν, μὴ χοινωνούντων ἡμῶν τῷ πράγματι " ἀλλ᾽
ὅτι ἐν αὐτῇ τῇ πηγῇ τῆς καθ᾽’ ἡμᾶς ἱερωσύνης, τὸ
δὴ λεγόμενον, μετὰ τῆς εἰλιχρινοῦς σου πολιτείας,
συνεισιένχι xal συλλειτουργεῖν εἰς τὸ ἀεί.

Τὸ μὲν οὗ» δίχχιον xai ὅσιον xal ἀσχανδάλιστον
τοῖς λαοῖς τοῦ Θεοῦ, καὶ μάλιστα τῷ x30' ἡμᾶς τέ-
quati, ἐχόληθῆναι τῆς ἱερουργίας τὸν ἀναξίως εἰσ-
ἐλθόντα, ἡμῶν μνημονευόντων τῆς ἁγιωσύνης, σου,
καὶ ἐκ παντὸς ἱεράρχου xai ἱερέων χοινωνοῦντων,
μὴ προδήλως ὄντων ἀπεγνωσμένων, κατὰ τὸν Θεολό-
γον. Εἰ δὲ τοῦτο οὐδαμῶς διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν"
μὴ ἵνα τι γένηται ^ οὐχ ἔκ φόδου ὁ λόγος, ἀλλ’ ἐξ
οἴχτου τοῦ xatX τοῦ χοινοῦ * ἐν τῇ ταπεινώσει ἣ μῶν
παρὰ τῆς ὁσιότητός σου ἀχανόνιστον xxl ἄθεσμον "
ἐπεὶ ἡμεῖς μὲν ὑποστησόμεθα δυνάμει Θεοῦ * ὅπερ
ἂν χαὶ συμδαίη παραγωρήσει αὐτοῦ. Μα’οτυρόμεθα
δὲ τῇ ἁγιωσύνῃ σοσ χατενώπιον Χοίστοῦ ἐν ἀχροάσει
τῶν ἁγίων ἀγγέλων, ὅτι μέγα σχίσμα ἐργάζῃ, ἐν τῇ
καθ' ἡμᾶς ᾿Εχκλησίᾳ. Καὶ εἰ ἐξουσίᾳ χρώμεθα
ἄνθρωποι ὄντες * ἀλλ᾽ ὑπὸ τῆς ἐξουσίας τῶν ἱερῶν
χαὶ θείων χανόνων, νοητῶς xal μὴ βουλόμενοι, xz
ἀρι᾿όμεθχ xai πεισόμεθα. ᾿Αλλὰ δεόμεθά σου τῆς
ὁσιότητὸς * χλῖνον τὸ οὖς συυ, xal ἐπάχουσον τῆς φω-
γῆς ἡμῶν. Ὡς ixtpóq ἐπιστήμων, ὡς ποιμὴν ἀγαθὸς,
τὸ ἕν πρόδατον εἴοξαι τῆς ἱερουργίας, καὶ τὰ ὅλα
ἀσχανδάλιστα χερδῆσαι " xal μὴ τῇ τοῦ ἑνὸς dps
λυμανθῆναι τὴν xa0' ἡμᾶς ᾿Εχχλησίαν, ἣν περι-
ἐποιήσατο ὁ Κύριος xa! Θεὸς ἡ μῶν τῷ οἰκείῳ αἵματι.
Περὶ γὰρ φλυαριῶν φολυχρείτωσαν οἱ βουλόμενοι ᾿
xai συχοφαντείτωσαν οἱ συχοφάνται, “Ἑτοιμοί ἐσμεν
ποὸς πᾶσαν ἀπολογίαν, πρὸς πᾶσαν διάλυσιν προτά-
σέως χατηγορητιχῆς. Φίλοι xal ὑμνηταί σοῦ ὑπάρχο-
μεν * xai μάλα γε τῶν εὐσεδεστάτων xal χκαλλινίχων
ἡμῶν δεσποτῶν. Καὶ ὄντων ἡμῶν οὕτως, τινος ἕνε-
xtv ἡ ταραχή ; οὔτινος χάριν συμδήσεται ἃ τυμθή-
σεται, εἵπερ ἐναντία τῶν τοῦ Θεοῦ προσταγμάτων ;

Χάρισαι ἡ μῖν τὴν ἱεράν σου προσευχήν.

1009
ΔΑ΄. — Τοῖς ἐν τῷ Σαχκουδίωνι ἀδελφοῖς. [vn.]

EPISTOLARUM LIB. I.

1010
XXXI. — Fratribus qui sunt in Saccudíone.

Hortatur ad constantiam adversus sucrurum legem prevaricatores. (Baron. an. 808, n. 2.)
"Eu μὲν ἦν xatpóc τοῦ olxovopeiv καὶ χρύπτειν À — Quandiu tempus fuit dissimulandi, et occultandi

τὴν ὑπόθεσιν τῆς ἀκοινωνησίας Ἰωσὴφ τοῦ οἰκονόμου,
ἐποιοῦμεν τοῦτο, τέχνα xal ἀδελφοὶ, οὐχ ἐχ 'φόθου
χρατούμενοι, χἂν ἁμαρτωλοὶ τυγχάνωμεν, ἀλλ᾽ ἐξ
οἰκονομικᾷς συγχαταθάσεως * ἐχμιμούμενοίΐ πὼς τοὺς
ἁγίους Πατέρας ἡμῶν χαθὰ κἀκεῖνοι ἐν χαιρῷ τῷ
δέοντι χρώμενοι, ταύτῃ ὑπεξήγαγον kxutobq τῶν
πειρασμῶν - ὁτ μὲν φειδόμενοι τῶν ἀσθενεστέρων
καὶ χαχούντων * τὸ δὲ μικρὸν ὑπενδιδόντες χυδερνη-
τικῶς * lva τὸ ζητούμενον μιχρὸν ὕστερον ἀντιλάδωσι
χχατόρθωμα. ᾿Ἐπὰν δὲ νῦν εὐδόχησεν ἀγαθὸς ἡμῶν
Θεὸς εἰς προῦπτον ἐχθῆναι τὴν ὑπόθεσιν φανερῶς,
dox: καὶ γράφομεν. Πῶς δέ ; διὰ τῆς τοῦ λογοθέτου
τοῦ Δρόμου (23) ἐπερωτήσεως, καὶ τῆς πρὸς αὐτὸν
τοῦ ἀρχιεπισκόπου ἀποχρίσεως.

Φησὶ γὰρ, Διὰ τί ἕως τοῦ παρόντος οὐ συνεχοινώ-
νησας ἡμῖν, xal τῷ πατριάρχῃ, τοσούτων ἑορτῶν
διελθουσῶν ; xx! ὅτι εἰπὲ παῤῥνσίᾳ τὸ αἴτιον. Καὶ
ὡμολόγησεν ὁ ἀοχι'επίσχοπος, xai οὐχ ἠρνήσατο,
xa! ὡυολόγησεν * ὅτι οὔτε πρὸς τοὺς εὐσεθδεῖς ἡμῶν
βασιλεῖς ἔχω τι, οὐδ᾽ αὖ πρὸς τὸν πατριάρχην. ἀλλὰ
πρὸς τὸν οἱχονόμον, τὸν στεφανώσαντα τὸν μοιχὸν,
xai διὰ τοῦτο χαθτρημένον παρὰ τῶν ἱερῶν χανό-
νων, Πρὸς οἷς ἀπόχρισις τοῦ λογοθέτου * ὅτι οἱ εὐ--
σεδεῖς ἡμῶν βασιλεῖς χρείαν σου οὐχ ἔχουσιν - οὔτε
εν θεσσαλονικῇ, οὔτε ἄλλῃ.

"Ew τούτου μήτε εὐθὺς ἀνταποχρίσεως δοφείσης,
μήτε ἑτέρας ἐρωτήσεως προταθείσης ἕως τοῦ παρόν-
τος διελθουσῶν ἡμερῶν δεκατριῶν * ἢ μόνον, ὅτι
πεπόμφαμεν γράμματα πρὸς τὸν χῦριν Συμεών ’
ἃ ἔνδον τῶν γραμμάτων ἐστείλαμεν * πρὸς τὸ διαγνῶ-
ναι ὑμᾶς τὴν ὅλην δύναμιν τοῦ πράγματος. ᾿Εξηχή-
0r, δὲ ἣ ὑπόθεσις ἐπί τε τοῦ πατριάρχου, καὶ πάσης
τῆς πόλεως σχεδόν * xa! εἰσὶ μὲν πολλοὶ συνθλιθό--
μενοι xal συμφθεγγόμενοι ἡμῖν * ἀλλά νυχτερινοὶ
θεοσεδεῖς, καὶ μὴ δυνάμενοι ἐν φωτὶ παῤῥησιασθῆ-
να!. Ἡμεῖς δὲ, τέχνα xai ἀδελφοὶ, τῇ εἷς Θεὸν T-
ποιθήσει, καὶ τῇ τῆς ἀληθείας ἐδῥαιϊιώσει, αὐτῇ τε
τῇ προσγεγενημένῃ καὶ ἀποφανθείσῃ ἐχθάσει τοῦ
δικαίου xaxd τὰ ὑποδειχθέντα ἐν τῷ κόσμῳ, εἴς τε
τὸν μοιχεύσαντα, xai τοὺς συνεογήσαντας “ ἀκχλινεῖς
ἐσμεν τῆς ἐντολῆς xal τῶν πατριχῶν χανόνων * xal
οὐχ ἐνδώσομεν, οὐδὲ προδώσομεν τὴν εὐσέδειαν *
οὐδ’ οὐ μὴν χαταλύσομεν ἃ καλῶς προῳχοδομή-
σαμεν, διὰ τῆς κατὰ τὴν ἐξορίαν ἐνσνάσεως * ἵνα
μὴ ἀποδειχθῶμεν παραδάται νόμου * νόμῳ δὲ θείῳ
χρατούμενοι κρατοῦμεν, ὡς προόχεχρατήχαμεν, πάν-
τα στέργνοτες, πάντα ὑπομένοντες, εἵἷπερ xai maoa-
χωρήσει Θεός * ἢ τῆς ἐχείνου xal τῶν αὐτῷ συλλει-
τουρνούγτων μετέχοντες χοινιυνίας, ἕως ἂν παύσηται
ὁ χαθηοημένος τῆς ἱερουργίας. Πολλὰ οὖν βαττο-
λογήσουσιν οἱ ἄνθρωποι ἐμπαίζυυσί τε xai ἐπι-
γελάσονται " xal γε τὸ ἐλεεινότερον, τῶν ὁμοσχή-

89 Matth. x, 36.

consilium non communicandi eum Josepho cco-
nomo, fecimus id, fllii ao fratres, non metu cor-
repti quamvis peccatores simus : sed dispensatorle
condescendentes, imitantesque quodamm odo san-
etos Patres hostros, quatenus et illi opportuno tem-
pore idem observantes, subduxerunt seipsos ten-
tationibus ; partim quidem, ut inflrmioribus et ve-
xantibus parcereut, partim ut aliquantulum remit-
tentes, gubernatorum more, scopum postmodufn
attingerent. Nunc vero postquam optimo nostro
Deo sic visum est, ut in apertum res prodiret, scri-
bimus et ipsi. Quomodo autem? Per logothete
Dromi interrogationem et archiepiscopi respon-
sionem.

Sic enim ille : Cur hactenus, inquit, nobiscum
non commuaunicas, nec cum patriarcba : cum tot
dies festi preterierint ? Dic causam confidenter, et
confessus est archiepiscopus, et non negavit, et
confessus est : Neque adversus pios imperatores
nostros quidquam habeo, neque rursus adversus
patriarcham : sed adversus ccononum, qui adulí-
terum coronavit, ideoque depositus est. sacris éa-
nonibus. Ad que logotheta : Pii imperatores nostri
te opus non habent, nec Thessalonice, nec alibi.

Poat hec neque responsum amplius datum est,
nec iaterrogatio alia proposita : cum usque ad
hunc diem elapsi sint dies tredecim : nisi quod
litteras misimus ad dominum Simeonem, quas
istis inseruimus, ut totius rei naturam cognoscatis.

C Pervenit autem res ad patriarche aures, et totius

ferme civitatis. Εἰ sunt sane multi qui nobiscum
affligantur et consentiant, sed nocturni Dei cullto-
res, qui in sole libertatem ostendere non possint,
Nos vero, fllii et fratres, fiducia in Deum nixi, et
veritatis fundamento, ipsoque preterito, e£ palam
agnito justitie eventu, in iis que mundus vidit
eiroa adulterum ejusque adjutores : immobiles in
mandato paternisque: canonibus insistamus : nec
dedamus nos, nec prodamius pietatum : neque adeo
destruamus quee per exsilii constantiam recte edi-
ficavimus; ne legis prevaricatores videamur : di-
vina autem lege innixi vinoamus, ut ante vieimes,
omnia optantes, omnia sustinentes, δὶ permiserit
Deus, potiusquam ut illius corumqoe qui eum eo

D sacrificant, communionem attingamus, quoad pri-

vetur depositus ministerio. Multa igitur blaterabant
homines, illudentque et irridebunt: quodque gra-
viusest,ex iis qui ejusdem sunthabitus, et quiamioi
esse videntur, non pauci. Sed novum nihil: scriptum
est : Et inimici hominus domestici ejus **. Et hi le-
nocinati sunt subservieruntque adulterinis nuptiis,

NOTA.
(23) Δογοθέτου τοῦ ἀρόμου. De cursus publici logothela seu prefecto, Theophanes, Cedrenus, et
alil.

1011:

S. THEODORI STUDITAX

1013

una ederunt, una biberunt, οἱ calamum tinxerunt A μων, καὶ ὀμοταγῶν, καὶ δοχούντων εἶναι φίλων,

in exsilium nostrum. Sed Dominus qui tum exsur-
rexit ad ultionem legis sue, adulteri quidem re-
gnum cs&citate períregit, socios autem ignominia
perfudit, sicut sacerdotes Baal ; nos denique humiles
preter spem ad monasterium nostrum reduxit :
ipse idem nunc adest : ipse, quamvis ad breve spa-
tium permiserit iterum nefariam conjunctionem ;
attamen rursus improbare dignatus est letitiam
copulantium adulteros, eosdemque amantium Na-
zareorum, per equissimum judicium piorum im-
peratorum nostrorum: qui reddiderunt post mortem
adulterum legitime conjugi sus, adulteram apel-
lantes eam que moechata fuerat, et prolem ejus
adulterinam exheredem relinquentes, tanquam
illegilimam et injustam ; ut ipsimet, me audiente,
affirmarunt, juxta leges Romanas. Et taroen qui
scelus petrarunt non 8e abdunt : nec latebras que-
rit, qui in sacris precibus, in conjugum corona-
tione usitatis, adversus sanctum &piritum blasphe-
mavit : sed insiliit, felis instar, in Ecclesiam Dei:
rursus exsuliat, rursus incipit sacra polluere suo
sacrificio, et iniquitatem justitiam esse probare ni-
titur, et, quod dicit solet, se ipsum ostendere Pre-
cursore ac Baptista sanctiorem. Cum enim repre-
henderit ille Herodis adulterium, et pro veritate
mortem oppetierit, hic secundum Herodetn adul.
terio patefactum οἱ coronavit, et complexus est
uspue ad mortem, non quidem verbis, sed factis
ipsis predicans errasse Joannem Preocursorem :
qui injuste et inepte arguerit, mortuusque sit. Quid

autem Joannem dico maximum omnium sancto- (ἢ

rum? Christo ipsi (quod temerarium est dictu)
contradixit repugnavitque impio ore suo. Nam cum
adulterum vocet Christus eum qui legitimam uxo-
rem dimittit : adulteriumque sit grave peccatum,
bomicide par, masculorumque et brutorum concu-
bitori, veneficio et idololatrse, ut docet canon saneti
Basilii *^; hic illum ad altare ducens, in totius po-
pulis corona impias iilas coatra Spiritum sunctum
voces edere ausus est ; considerate quam Mhorren-
das, quam absurdas : « Tu, Domine, mitte manum
luam ex sancto babitaculo tuo, et conjunge famulo
tuo famulam tuam, connecte illos in mutuam con-
cordiam : uni eos in carnem unam, quos tibi pla-
cuit inter se copulari : honorabiles nuptias redde,
immaculatum eorum torum custodi : ipsorum con-
tubernium intaminatum in corde puro permanere
concede. »

οὐχ ὀλίγοι. ᾿Αλλ’ οὐδὲν ξένον. Γέγραπται * «Kel
ἐχθροὶ τοῦ ἀνθρώπου, οἱ οἰκεσακοὶ αὐτοῦ. » Καὶ ὅτι
αὐτοὶ ἐμαστρόπησαν, καὶ συνήργησαν, καὶ συνέφε-
ον, καὶ συνέπιον τῷ μοιχιχῷ γάμῳ, καὶ τὸν κχά-
λαμον ἔδαψαν ἐπὶ τῇ ἐξορίᾳ ἡμῶν. ᾿Αλλ᾽ ὁ ἐξεγερθεὶς
Κύριος τότε εἰς ἐχδίχησιν τοῦ νόμου αὐτοῦ * καὶ ῥή-
Lac μὲν τὴν τοῦ μοιχεύσαντος μασιλείαν τῇ ἐκτυφλώ-
ctt, χκαταισχύνας δὲ τοὺς συλλήπτορας, ὡς τοὺς
τοῦ Βάαλ ἱερεῖς * ἐπισυνάγων δὲ τὴν ἡμετέραν
ταπείνωσιν εἰς τὸ ἴδιον μοναστήριον παρ᾽ ἐλπῖδας"
αὐτὸς καὶ νῦν πάρεστιν, αὐτὸς, εἰ καὶ πρὸς μικρὸν
παρεχώρησε πάλιν τὴν ἀθέμιτον συμπλοχήν * ἀλλ᾽
αὖθις εὐδόχησεν ἀποδοκιμασθῆναι τὴν ἐπιχαρμονὴν
τῶν μοιχοζευχτῶν καὶ μοιχοφίλων Ναζιραίων, διὰ
τῆς τῶν εὐσελῶν ἡμῶν βασιλέων δικαιοχρισίας *. ἀπο-
δωσάντων, μετὰ τὸν θάνατον, τὸν μοιχὸν τῇ νομίμφ
αὐτοῦ γαμετῇ * ἀποχαλεσάντων δὲ τὴν μαχλῶσαν,
μοιχαλίδα - xai τὸ μοιχογέννητον τέχνον ᾿ἑασάντων
ἄχληρον, ὡς ἀθέμιτον καὶ ἀνομώτατον * ὡς ἔν ἐπηκόῳ
μοι τὸ τίμιον αὐτῶν στόμα λελάληχε, κατὰ τοὺς
Ῥωμαϊκοὺς νόμους. ᾿Αλλ᾽ ὅμως οἱ ἀνομήσαντες
οὐχ ἐγχαλύπτονται * οὐδὲ ὁ κατὰ τοῦ ἁγίου Πνεύ-
ματος δυσφημήσας ἐν τῇ κατὰ τὴν στεφανιχτν συν-
ἄφειαν ἱερᾷ προσευχῇ, χαταδύεται " ἀλλ᾽ εἰσπηδήσας
ὡς ἔλουρος [αἴλουρος] ἐν τῇ βχχλησίᾳ τὸῦ θεοῦ
πάλιν ἄλλεται, καὶ παλιν ἄρχεται μιαίνειν τὰ ἅγια
διὰ τῆς ἱερουργίας * καὶ φιλονειχεῖ viv ἀνομίαν b
χαιοσύνην γνωρίσαι * καὶ τὸ δὴ λεγόμενον, ἀποδεῖξαι
ἐχυτὸν τοῦ Προδρόμου καὶ Βαπτιστοῦ ὁσιώτερον.
'Evtivou γὰρ ἐλέγχοντος τὴν τοῦ ᾿ρώδου μοιεχίαν,
καὶ ὑπὲρ ἀληθείας θνήσχοντος * οὗτος τὸν δεύτερον
Ἠρώδην τῇ μοιχείᾳ δεδειγμένον, xai ἐστεφάνωσε,
καὶ χατησπάσατο μέχρι σανάτου. λόγοις μὲν οὔ,
ἔργοις δὲ αὐτοῖς φθεγγόμενος, ὡς πεπλάνηται Ἶωά-
νης ὁ Πρόδρομος, ἀνόμως χαὶ ἀκαίρως διελέγξας
χαὶ ἀποθανών. Καὶ τί δὴ λέγω Ἰωάννην τὸν μείζω
πάντων ἁγίων ; αὐτῷ τῷ Χριστῷ, εἰ καὶ τολμηρὸν
εἰπεῖν, ἀντεφθέγξατο γαὶ ἀπεμαχήσατο διὰ τοὸ i
αγοῦς αὐτοῦ στόματος. Τοῦ ἡὰῤ Χριστοῦ μοιχὸν
ἀποχαλέσαντος τὸν ἀφιέντα τὴν νόμιμον γυναῖκ
(μοιχεία δὲ τὸ χαλεπὸν ἁμάρτημα, καὶ ἰσοδύναμν

φονέως, καὶ ἀῤῥενοφθόρου, καὶ ἀλογευομένου, χα!
φαρμακοῦ, καὶ εἰδωλολάτρου, ὡς ὁ κανὼν τοῦ ἀγίου Βα-
σιλείου), αὐτὸς τοῦτον τῷ θυσιαστηρίῳ παραστήσες;

μέσον παντὸς τοῦ λαοῦ, ἐτόλμησε ῥῆξαι τὰς ἐναγεῖς

ἐχείνας φωνὰς κατὰ τοῦ ἁγίου Πνεύματος, λέγων οὖ-

τως * καὶ σχοπεῖτε τὸ φοδερὸν καὶ ἔχτοπον * Αὐτὸς,
Δέσποτα, « ἐξαπόστειλον τὴν χεῖρά σου ἐξ ἁγίου χα-

*. V " , . e , M
τοιχητηρίου σου, xal do uocov τῷ δούλῳ σου τὴν δούλην σου * σύζευξον αὐτοὺς ἐν ὁμοφροσύνῃ * tvwgov αὐτοὺς

εἷς σάρχα μίαν͵ οἷς εὐδόκησας συναφθῆναι ἀλλήχοις. Τίμιον τὸν γάμον ἀνάδειξον "

ἀμίαντον τὴν κοίτην

αὐτῶν διατήρησον * ἀκηλίδωτον αὐτῶν τὴν συμδίωσιν διαμεῖναι εὐδόκησον ἐν καθαρᾷ τῇ χαρδίᾳ. »

Non exhorruistis hec audientes * Quantam cen-
setis Spiritus sancti indignationem fuisse ob ejus-
modi blasphemiam? Quam graviter una succen-
suisse angelos sanctos ? Aut quomodo non statim
velut Dathan et Abiron, absumpsit dehiscens terra

0 Epsit. ad Amphiloch. can. 7.

Οὐκ ἄρα ἐφρίξάτε συνιέντες ; Πόσον δοκεῖτε παρ-
οξυνθῆναι τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐν τῇ βλασφη μίᾳ ταυτῃ;
xai συνοργισθῆναι τοὺς ἁγίους ἀγγέλους ; $4 πῶς οὐ
παραυτίκα ὡς τὸν Δαθὰν xal ᾿Αδειρὼν ὑπέλαδεν ἣ γῖ
γανοῦσα τὸν ὑφηγητὴν τοῦ ψεύδους, καὶ δεικνύντα

1013

EPISTOLARUM L1B. I.

1014

τὸ σκότος φῶς, xal τὸν Χριστὸν εἰς ἐναντιολογίαν Α mendacii promulgatorem ; qui tenebras lucem di-

ἑαυτῷ περιπίπτειν πειρώμενον ; Πάυτώς γὰρ ὅσα
ὃ ἱερεὺς ὑποφαίνει, ταῦτα xai ὁ Θεὸς χυροῦν ἐπ-
αγγέλλεται, χατὰ τὸν μέγαν Διονύσιον. ᾿Αλλ᾽ ὅμως
τοιοῦτον δράσας πονηρὸν, καὶ δοὺς ὁπόδειγμα χαχίας
τοῖς ὑποχειρίοις εἰς ὁμοτροπίαν * ὃ καὶ γέγονε * μᾶλ-
λον δὲ xai τοῖς πόῤῥω κρατοῦσι xal ἄρχουσιν ὃ
καθ᾽ ὁμοίωσιν ἐτελέσθη ἐν. τῇ Λογγοδαρδίᾳ, καὶ
Γοτθίᾳ, καὶ τοῖς χλίμασιν αὐτῆς οὐδὲ γὰρ ἐν τοῖς
ἔθνεσι νοιοῦτόν τι τετόλμηται " xai οὐ χαταισχύ-
νεται ὁ δείλαιος ᾿ ἀλλ᾽, ὡς εἴρηται, λειτουργεῖ ὁ ἀν-
(spoc* xai τοὺς χαλῶς αὐτὸν ἀποστρεφομένους ἐξ-
ορίψειν χατεπείγεται, Κύριος δὲ βοηθὸς τῶν ὑπὲρ
τῆς ἐντολῆς αὐτοῦ ἐνισταμένων, ὃς παραχαλέσει
τὰς χαρδίας τῶν εὐσεδῶν ἡμῶν βασιλέων, ποιῆσαι
τὴν ἐχδίχησιν τῆς Ἐχκλησίας αὐτοῦ, καθάπερ ἐπὶ
τοῦ μοιχοῦ, ἵνα xal τοῦτον εὐδοχήσῃι ἐχόληθῆνχι
τῆς ἱερουργίας" ἐπί τε λυσιτελείᾳ τοῦ ἀγιωτάτου
πατριάρχου, καὶ πάσης τῆς καθολικῆς ᾿Εχκχλησίας.

Διὸ θαρσεῖτε, τέχνα καὶ ἀδελφοί καὶ μὴ δείσητε,
μηδὲ χαταπέσητε. Καιρὸς ὁμολογίας, καιρὸς ἐνστά-
σεως, χαιρὸς ἀθλήσεως, τυχὸν xal ἄλλων παθημά-
τῶν * ἀλλὰ καὶ στεφάνων xal δόξης ἐπουρανίου, Φησὶ
γάρ 'AXÀ' dj τοὺς δοξάζοντάς με δοξάσω, καὶ
ὁ ἐξουθενῶν με ἀτιμασθήσεται. Καὶ, Μαχάριοι
οἱ μὴ ἐχχλίνοντες ἀπὸ τῶν ἐντολῶν αὐτοῦ.
Διο, Χαίρετε xai ἀγαλλιᾶσθε, ὅτι ὁ μισθὸς
μιν τοῖς ὑπομένουσι πολὺς ἐν τοῖς οὐρανοῖς"
τῶν ἔργων ὑμῶν ἔχεσθε. Τῶν βασιλέων ἡμῶν ὑπερεύ-
χεσθε, τοῦ ἀρχιερέως, τοῦ ἐκόληθῆναι τὸν Ἰωσὴφ

ix τοῦ θυσιαστηρίου, τῆς εἰρήνης τῆς ᾿Εχχλησίας" C

πορευόμενοι ἐν ὁδῷ ἁμώμῳ, ἐν ταῖς ἔντολαῖς αὐτοῦ
θελήσαντες σφόδρα - ἐν πάσῃ καλῇ xatactácti, καὶ
χανονιχῇ διαδιώσει- ἕως ἄν ἀχούσητέ τι πλέον,
ἢ καὶ ἡμεῖς σημανοῦμεν. Ὁ Χριστὸς μέθ᾽ ὑμῶν"
à Θεοτόχος σχέπουσα ὑμᾶς" ὁ Πρόδρομος καὶ ὁ θεο-
λόγος φρουροῦντες ὑμᾶς οἱ ἄγιοι πάντες τῇ εὐχῇ
τοῦ Πατρός μου xal Πατρὸς ὑμῶν. Πάντας προσ-
αγορεύω κατ᾽ ὄνομα' ἧ χάρις τοῦ Κυρίου ἡμῶν
᾿Ιησοῦ Χριστοῦ ἔστω μετὰ πάντων ὁμῶν, τέκνα dye
πημῖνα. ᾿Αμήν.
AB. — Νικολάῳ Χαρτουλαρίῳ.

cit, οἱ Christum in contrarias sententias pertrahere
conatur ? Prorsus enim quecunque enuntiat sacer-
dos, eadem Deus confirmare ao rata habere se
profitetur, juxta magnum Dionysium. Attamen qui
flagitium boo commisit, quique improbitatis exem-
plum sobditis ad imitationem preebuit, ut res ipsa
docet; quip etiam procul positis principibus et
ducibus : sicut Jam imitando factum est in Longo-
bardia et Gotthia ejusque confinibus ?! : non enim
apud gentiles tale quid perpetratur: neque eru-
bescit miser, sed sacriflcat, sicut dictum est, pro-
fenus: et eos ipsum merito aversantur, rele-
gare conatur. Dominus auiem adjutor eorum qui
pro ejus mandato decertant : qui inflectet corda
piorum imperatorum,ut vindices ac prebeant Eocle-
sit sue quemadmodum in adultero : ejicique bone
placeat sacro ministerio, prout expedit sanctissimo
patriarche totique Eocolesie catholicos.

Quamobrem oonfidite, (ililac fratres : et ne terrea-
mini, nec suocumbite. Tempus confessionis, tem-
pus resistentie, tempus certaminum, aliorumque
fortasse afflictionum, sed et coronarum, οἱ gloria
collestis. Ait enim: Sed glorificantes me glorificabo,
et quí contemnit me erit ignobilis **. Et : Beali quí
non declinant α mandatis ejus 9*. Ideo Gaudete et
ezsuliate, quoniam merces vobis, cum sustinueritie,
multa est in caelis **. Operibus vestris intenti estote.
Pro imperatoribus nostris orate : pro patriarceha,
ut ejiciatur Joseph ab altari; pro pace Eocolesie :
ambulaptes in via immaculata *,iu maadatis ejus
volentes nimis *6: in omni honesta constitutione
et canonica conversatione : quoad aliquid amplius
audiatis, aut ἃ nobis significetur Christus sit vo-
biscum; Deipara protegens] vos : Precursor et
Theologus custodientes vos; sancti omnes, preoci-
bus Petris mei, ao Patris vestri. Omnes saluto no-
minetim. Gratia Domini nostri Jesu Christi, sit
eum omnibus vobis, fllii dilecti. Amen. E

XXXIL. - Nicolao Chartulario.

Quantopere pacem optet Ecclesise : et quam bene in patriareham sit afféetus. (Baron. an. 809, n. 2.)
Ὑπιλάδομεν πῶς ἀπεχθῶς ἔχειν τὴν μεγάλην ἢ — Suspicabarquodammodo magnam pietatem tuam,

σου εὐσέδειαν, πανπόθητε ἡμῶν δέσποτα, πρὸς τὴν
ταπείνωσιν ἡμῶν, διά τινα παρεμπίπτουσαν ὑπό-
θεσιν. ᾿Αλλ᾽ ὄντως ἔδειξας ἐν τῷ παρόντι καιρῷ κα-
θαράν cou τὴν τιμίαν ψυχὴν πάσης δυσμενείας :
οὐ μὴν ἀλλὰ xai πάσης θεοσεδείας πεπληρωμένην :
ἐν τῷ γοργὸν χαὶ θερμόν σε γενέσθαι εἷς τὸ, χάριν
εἰρήνης τῆς ᾿Εχχλησίας τοῦ Θεοῦ, εὐθὺς ἀπὸ πρώτης
ἡμῶν παραχλήσεως χινηθῆναι πρὸς συνάφειαν τοῦ
ἀγιωτάτου ἡμῶν πατριάρχου. Τοῦτο γνώρισμα εἶλι-
xptvoüc φιλίας " τοῦτο ἰδίωμα ἀνθρώπου θεοφόδου -
τοῦτο ἀπόδειξις ἐναργοὺς ζήλου ἀληθείας. Καὶ γοῦν
ἀποδώσειέ σοι Κύριος * εἰ xai μηδέν τι γένηται,

domine mi desideratissime, alieniore animo esse ab
humilitate nostra ob cause alicujus interveatom.
Sed revera hoc tempore ostendisti, vacuam omni-
odio esse venerandam animam tuam, plenamque
adeo omni pietate : quando te promptum aoc para
tum docuisti, ut pacis Ecclesim Dei studio, statim
ao primum hortati sumus, applicares te ad conjun-
ctionem sanctissimi patriarche nostri. Hoc indi-
cium sincere amicitis, hoo proprium hominis
Deum tímentis : hec aperta demonstratio zeli verl-
tatis. Itaque retribuet tibi Dominus, tametsi nibil
fiat, integram jutitie mercedem. Non enim ex

*! Supra in Theodori Vita, pag. 16, n. 19. ** I Reg. n, 30, ** Psal. cxvir, 21. * Mattb. v. 1. *5 Psal.

c, 6. ?5 Psal. cxi, 4.

4013

S. THEODORI STUDITAE

1016

rerum exitu, sed ab earum intentione, seu lauda- A ὁλόκληρον δικαιοσύνης μισθόν. Οὐδὲ γὰρ ἀπὸ τοῦ

bili, 86u secug, solet Deus premia decernere facien-
libus. Lucratus ergo eo temporis puncto non aurum
θὲ argentum, sed juges thesauroscelestis retribu-
tionis. Oramus autem, et hortamur amplius, ut
pergas in incopto ; ut tu quidem thesaurum pre-
divitem aoquiras, nos vero humiles conspectu pa-
triarche fruamur, &ut potius ut Ecclesia Dei tua
opera pacem adepta multas tibi laudum coronas
nectat: nec pluribus verbis est opus. Quoniam sutem
jussisti significare nos, qui sentiat humilitas nostra.
jam sine tuco, excellentie tue corem Domino, qui
ooculta novit, significamus. Nulla nobis est cum
patriarcha de communione dubitatio, preterquam
c&eonomi causa, eo quod depositus sit per divinos
canones. Et quando prohibebitur a sacro ministe-
rio sicut antea Dei beneplacito, et sanctissimi pa-
triarche, piorumque dominorum nostrorum ; ni-
mirum quias cconomus est, et bonorem gerit ;
tum protinus simul sacrificabimus et communioca-
bimus, et manum porrigemus, nihil inquirentes
de trienpio hoc, quo oum eo sacris operatus eet,
pacis studio: neque id metu aliquo, sed communis
utilitatis et salutis gratia.

xal συλλειτουργοῦμεν, καὶ

συγκοινωνοῦμεν, καὶ

πέλους τῶν πραγμάτων, ἀλλ’ ἀπὸ τῆς περὶ αὐτὰ
προθέσεως, εἴτε ἐπαινετῶς, εἴτε οὐχ οὕτως, εἴωθε
τὰς ἀμοιδὰς τὸ Θεῖον ἐπιψηφίζεσθαι τοῖς δρῶσι.
Kexípórxac τοιγαροῦν ἐν μιὺ καιροῦ ῥοπῇ, οὐ χου-
σίον τε xal ἀργύριον, ἀλλὰ θησαϑροὺς ἀνεκλείπτους
οὐρανίας ἀνταποδόσεως, Ἔτι δὲ παρακαλοῦμεν καὶ
δοσωποῦμέν σε ἐπειχθῆναι ἐν τῇ τοιαύτῃ ὑποθέσει"
ἵνα αὐτὸς μὲν χερδήσῃς πλούσιον τὸ θησαύρισμα
ἡμεῖς δὲ οἱ εὐτελεῖς τύχωμεν τοῦ πρὸς τὸν ἀρχιερέα
συνοπτιχοῦ μᾶλλον δὲ ἵνα ἡ ᾿Ἐχχλησία τοῦ Θεοῦ
τῇ σῆ μεσιτείᾳφ βραδευθεῖσα, πολλούς σου τοὺς τῶν
ἐγκωμίων στεφάνους χαταπλέξειε. Καὶ οὐ πλέον τι
χρὴ λέγειν. ᾿Επειδὴ δὲ ἐχέλευσας ἐπιση μᾶναι ὁπό-
coq ἐστὶν ὁ λόγος τῆς ταπεινώσεως ἡμῶν, fn
ἀψευδῶς γνωρίζομεν τῇ μεγίστῃ ὑπεροχῇ, ὡς ἐν
προσώπῳ Κυρίου τοῦ τῶν ἀδήλων γνώστου οὐχ ἔστιν
ἡμῖν ἔν τινι τὸ ἀμφιδάλλον τῆς πρὸς τὸν ἀρχιερέα
χοινωνίας, ἢ διὰ τὸν οἴχονόμον, xaxà τὸ καθῃρημέ-
voy αὐτὸν εἶναι ὑπὸ τῶν θείων χανόνων. Καὶ ἡνίκα
ὑποσταλῇ τῆς ἱερουργίας, χατὰ τὸ πρότερον εὐ-
δοχίᾳ Θεοῦ, τοῦ τε ἀγιωτάτου πατριάρχου, τῶν τε
εὐσεθῶν ἡμῶν δεσποτῶν " δῆλον ὅτι ὄντος αὐτοῦ
οἰκονόμου, xai τὴν τιμὴν ἔχονοος " εὐθὺς παραυτίκα
χειροτονούμεθα, μηδὲν ἐπιζητοῦντες, περὶ τῆς

ἐν τοῖς τρισὶ χρόνοις τούτοις συλλειτουργίας αὐτοῦ, οἰκονομίας χάοιν, οὐ διὰ φόδον, ἀλλὰ διὰ τὸ κοινωφελὲς

χαὶ σωτήριον.

Silentenim lingue mendaces,adversus Dei pacem
incitate οἱ dicant, nos, postquam, dejectus sacer-
dolio fuerit ceconomus, accusalionem aggressuros
antistitis nostri, ut qui cum deposito jam sacri-
fleavit; deinde etiam deocessoris ssnotissimi pa-

Σιγάτωσαν γὰρ αἱ ψευδοχατήγοροι γλῶτται, xatà
τῆς εἰρήνης τοῦ Θεοῦ χιντύμεναι" ὅτι, ἐπὰν εἰρχθῇ
τῆς ἱερουργίας ὁ οἰχονόμος, ἐπιδραξόμεθα αἰτίας
κατενεγκεῖν τὸν ἀρχιερέα ἡμῶν, ὡς ἤδη τῷ καθ-
ρημένῳ συλλειτουργήσαντα " ἔπειτα τὸν προη γησά-

triarche : labia dolosa, que hec loquuntur: ca- ὦ μενον ἁγιώτατον πατριάρχην - χείλη δόλια, τὰ

lumuniatorum: invidorumque hominum inventum,
et qui sanari nolint infliolum vulnus Ecolesiee.
Nullo modo : absit! et patriarcham qui preoessit
suscepimus, et suscipimus, ideoque ad mortem
usque cum eo communioaobimus ; et sanctissimum
qui nunc est. patriarcham et suscepimus, e£ susci-
pimus : pro eo etiam offerimus quotodie. Arceatur
ἃ Sacris cconomus, qui adulterum coronavit, et
nos,ut antea diximus, cum, eo sacrificamus, si
Jubetin Ecclesia catholica, juxta gradum nostrum
unusquisque. Quod quidem si flat, gaudium in
oclo fuerit, pax in Ecclesia Dei, que apud nos est.
Tolletur schisma, concordia palam enitescet, archie-
piscopus noster laudibus ornabitur : adeo ut ad

λαλοῦντα τὰ τοιαῦτα * ἀνθρώπων συχνφαντῶν xai

νερῶν τὸ δρᾶμα" xai μὴ θελόντων εἰς ἴασιν Ἐλθεῖν
τὸ προσπεσὸν ὄφλημα τῇ Εχχλησίᾳ. Μηδαμῶς"
μὴ γένοιτο ! καὶ τὸν πατριάρχην τὸν προηγησάμενον
καὶ ἐδεξάμεθα χαὶ δεχόμεθα, διὸ χαὶ ἕως θανάτον
συνχοινωνοῦμεν αὐτῷ - xai τὸν νῦν ἁγιώτατον ἀρχ-
ἱερέα x«i ἐδεξάμεθα xai δεχόμεθα - ἐπὶ τούτῳ γὰρ
xai ἀνχφέρομεν xa0' ἑχάστην, Ὁ οἰχονόμος εἰρχθή-
τω τῆς ἱερουργίας ὁ τὸν μοιχὸν στεφανώσας ᾿ καὶ,
ὡς προδεδηλώχαμεν, συλλειτουργοῦμεν αὐτῷ, εἰ
χελεύει, ἐπὶ τῆς χαθολιχκῆς Ἐκχλησίας, ἕκαστος
κατὰ τὴν οἰχείαν ἡμῶν τάξιν. Καὶ εἰ τοῦτο γένητει,
χαρὰ ἐν οὐρανοῖς * εἰρήνη ἐν τῇ καθ᾿ ἡμᾶς Ἐχκλησίᾳ
τοῦ Θεοῦ" τὸ σχίσμα ὑποχωρεῖ tj ὁμόνοια ἀναλάμψει

posteros transeat ejus encomium Potenlissimi [) τρανῶς, ὁ ἀρχιερεὺς ἡμῶν στεφανωθήσεται τοῖς

imperatores nostri una cum pretiosis infulis suis
angelica etiam laude coronabuntur. Sacerdotes in-
duent justitiam multoque magis sancti (monasticum
ordinem loquor) cum easultalione ezsuliabunt 51.
Dominus noster quod et quale bravium accipiet ?
quid dicere oportet ? et quid non majus flet ? quid
jucundi non accedet ? Dicamus et hoc : ooconomusg
ipsecelebrabitur, et laudibus efferetur : magnamque
heo pacto misericordiam consequetur tum in hoo,

V! Psal. cxxx1. 16.

ἐπαίνοις, xal τοσοῦτον ὡς διαδοθῆναι αὐτοῦ τὸ ἐγκώ-
piov ἕως γενεᾶς, Οἱ χράτιστοι ἣμῶν βασιλεῖς σὺν
τοῖς πολυτιμήτοις αὐτῶν διαδήμασι καταστεφανωθή-
σονται τῇ ἀγγελικῇ εὐφημίᾳ' οἱ ἱερεῖς ἐνδύσονται
διχαιοσύνην᾽ ἔτι μᾶλλον, οἱ ὅσιοι, τὸ μοναδικὸν,
λέγω, τάγμα, ἀγαλλιάσει ἀγαλλιάσονται. Ὁ
δεσπότης ἡμῶν οἷον καὶ ἡλίχον λήψῃ τὸ βράδεϊον, τι
δεῖ λέγειν ; καὶ τί μᾶλλον οὐ γενήσεται ; τί τερπνὸν
οὐχ εἰσαχθήσεται; Εἴπωμεν καὶ τοῦτο, ὅτι καὶ αὐτὸς

1011

EPISTOLARUM LIB. 1.

1018

ὁ olxovógoc εὐφημηθήσεςχι xai δοξασθήσεται, xzl A tum in futuro seculo. Et nos peccatores subatrati,

χληρονομήσει διὰ τοῦτο μέγα ἔλεος, xai ἐν τῷ νῦν
αἰῶνι, καὶ ἐν τῷ μέλλοντι. Ἡμεῖς τε οἱ ἁμαρτωλοὶ
ἐσόμεθα ὑποπίπτοντες, xai προσχυνοῦντες, καὶ
ὑπερευχαριστοῦντες, ἔργῳ χαὶ λόγῳ τὰ δέοντα ὡς
ἀρχιερεῖ ὑπὲρ πάντα ἄνθρωπον, χατὰ τὸ ὀφειλό-
μενον, σονεισσέροντες, Πρὸς δὲ πίστωσιν τῶν εἶ-
ρημένων, ποιούμεθα τὸν λόγον ἔγγραφον διὰ πλά»
τους * ὅτι μετὰ τὴν καῦσιν τῆς ἱερουργίας, κατὰ
τὸ πρότερον, ἐὰν μὴ εὐθὺς εἰσέλθωμεν καὶ κυινῳνή-
σωμεν, ὡς προγέγράπται * ἔστω ἡ ψῆφος xa0' ὑμᾶς,
εἴ τι βούλεσθε -

et adorantes, οἱ gratias agentes, que debentur ar-
chiepiscopo re et verbo pre omnibus hominibus, ut
debemus, deferemus. Ad horum autem faciendam
fidem, declarationem prolixam scripto offerimus ;
ut nisi, postquam a saorificio cessarit, sicut antea,
confestim accedamus et. communicemus, ut sori-
ptum est; sit in vestra manu sententia, si quid vul-
tis; et nobis loqui amplius non liceat de hoc ne-
gotio. Et ecce non angelus, non homo, sed Dominus
ipse, qui te per nos trahit et impellit, et hortatur.

xai μὴ ἐξὸν ἔτι λαλεῖν ἡμᾷς περὶ τῆς ὑποθέσεως. Καὶ ἰδοὺ, οὐκ ἄγγελος, οὐκ kv-

θρωπος, ἀλλ᾽ αὐτὸς ὁ Κύριος ὁ δι’ ἡμῶν ἕλχων, xal συνωθῶν καὶ παρακαλῶν σε.

AI". — Λέοντι πάπᾳ Ῥώμης. [οβ΄.]

XXXIII. — Leoní pape Romz.

Leonis Il] papse opem imploret. (Baron. en. 809, n. 14.)
Τῷ ἁγιωτάτῳ καὶ xopugatioxáti Πατρὶ Πατέρων B Sanctissimo et summe Patri Patrum Looni domino

Δέοντι τῷ δεσπότῃ μου ἀποστολιχῷ πάπᾳ,
Θεόδωρος ἐλάχιστος ποεσδύτερος xal ἡγούμε-
νος τῶν Στουδίου.

Ἐπειδήπερ Πέτρῳ τῷ μεγάλῳ δέδωχε Χριστὸς ὁ
Θεὸς μετὰ τὰς χλεῖς τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν,
καὶ τὸ τῆς ποιμνιαρχίασ ἀξίωμα * πρὸς Πέτρον ἥτοι
τὸν αὐτοῦ διάδοχον, ὁτιοῦν καινοτομούμενον iv τῇ
καθολικῇ Ἐχχλησίᾳ παρὰ τῶν ἀποσφαλλομένων τῆς
ἀληθείας, ἀναγκαῖον ἀναφέρεσθαι. Τοῦτο τοιγαροῦν
δεδιδαγμένοι καὶ ἡμεῖς οἱ ταπεινοὶ καὶ ἐλάχιστοι, ἐκ
τῶν ἀνέχαθεν ἁγίων Πατέρων ἡμῶν ἐπεὶ ὑπήρχθη
τις xai νῦν χαινοτομία ἐν τῇ καθ’ ἡμᾶς 'ExxAnola *
xai πρότεηον μὲν διὰ μέσου τοῦ εὐλαδεστάτου ἀρχι-
μανοὸδρίτου, ἤγουν τοῦ ἀδελφοῦ xal συνδούλου ἡμῶν
᾿Επιφανίου * xa! νῦν διὰ τοῦ εὐτελοῦς ἡμῶν γραμ-
ματίου ὀφειλόμενον ἡγησάμεθα τῷ ἀγγέλῳ τῆς κο-
ρυφαίας cou μαχαριότητος ταύτην ἄνενεγχεῖν. Γέγονε
τοίνυν, ὦ θειοτάτη τῶν ὅλων χεφαλῶν χεφαλὴ, xa-
τὰ τὸν προφήτην “Ἱερεμίαν, σύνοδος ὡς ἀληθῶς ἀθε-
τούντων, καὶ ουνέδριον μοι χωμένων. “Ὅπερ γὰρ
ἐκεῖσε διὰ τῆς εἰδωλιχῆς ἐχπορνεύσεως λέλεκται,
τοῦτο ἐνταῦθά διὰ τῆς μοιχοζευχτικῆς ἐπιχυρώσεως
δέδεικται. ᾿Αμφότεροι γὰρ τὸν αὐτὸν Κύριον ἦθε-
τήκχασιν, οἱ μὲν διὰ τῆς νομικῇς, οἱ δὲ διὰ τῆς εὐαγ-
γελικῆς παραθάσεως. Καὶ γε οὐ μέχρι τούτου ἕἵστη-
σαν, παρασυναγωγὴ διὰ προτέρας συνελεύσεως, ἐν τῇ
τοῦ μοιχοζεύχτου παραδοχῇ xal συνιερουργίᾳ, κατὰ
τὸν θεῖον Βασίλειον, χρηματίσαντες " ἀλλ᾽ ὡς ἂν
ἑαυτοῖς αἱρέσεως τελείας ὄνομα περιποιήσωνται, δι᾽
ἑτέρας συνόδου δημοσίας, τοὺς μὴ τῷ παρανόμῳ
αὐτῶν χαχοδοξίᾳ συγχαταθεμένους, μᾶλλον δὲ ὅλην
τὴν χαθολικὴν Ἐχχλησίαν, ἀναθεματισμῷ ὑποῦε-
δλήκασι * τοὺς ἤδη φθάσαντας ἐπὶ προσώπου αὐτῶν,
οὖς μὲν ἐξοστραχίσαντες πόῤῥω που * οὖς δὲ φυλα-
χαὶς χατέχοντες. Διωγμὸν χατὰ τὸ σύνηθες τῶν ἐν-
ταῦθα πάλιν χαινουργήσαντες. Καὶ τὸ δικαίωμα aó-
τοῖς, λόγου πονηροῦ χραταίωμα. Οἰχονομίαν οὖν τὴν
ζευξιμοιχείχν δογματίζουσιν * ἐπὶ τῶν βασιλέων τοὺς
θείους νόμους μὴ xpateiv διορίζονται * τοὺς ὑπὲρ
ἀληθείας καὶ διχαίου μέχρις αἵματος ἐἑνστᾶντας,

35 Jerem. tx, 2. ?* Epist. ad Amphiloch. can. I.

meo papse apostolico, Theodorus minimus presbyter
et praepositus Studiensis.

Quandoquidem Petro magno Christus Deus post
claves regni colorum, pastoralis etiam principatus
contulit dignitatem, ad Petrum utique, vel ejus
successorem, quidquid in Ecclesia oatholica per
eos innovatur qui aberrant a veritate, necesse est
referri. Quod nos quoque humiles et minimi ἃ
sanotis olim Patribus nostris edocti, postquam ín
Ecclesia nostra novitas quedum nuper exorta est,
et prius quidem per religiosissimum archimandri-
tam, fratrem et conservum nostrum Epipbanium
et nunc per siaplices litteras nostras ad supreme
beatitudinis tue& angelum de ea referre nos debere,
arbitrati sumus. Factus est, o divinissimum om-
nium capitom caput juxta Jeremiam prophetam 95,
octus revera prevarioatorum, et concilium adulte-
rantium. Quod enim ibi propter idolorum fornt-
cationem diotum est, hio per adulterine copule

eonürmalionem patefactum est. Utrique enimeum- .—-

dem. Dominum spreverunt, illi per legis, bi per
Evangelii transgressiopem. Nec vero satis illis fuit,
quod per priorem conventum, in ejus qui mochos
copularat receptione, sagrorumque eum eo commu-
nione. Parasyunagogi, ut diwinus loquitur Basilius *5,
facti sunt : sed ut. heresis absolute nomen edi.
pisoerentur, in altera pabliea synodo 60s qui parvo
ipsorum errori non adheserant, aut universam
potius Koolesiam catholicam, anathemati subjece-
runt: et quotquot hactenus in conspectum vene-
runt, partim loginquie exsiliis multantes, partim
carceribus includentes, pristinam usitato hio more
persecutionem renovarunt. Ao nefarii sermonis
presidio se ipsos defendunt. Adulterini siquidem
conjugii conjunctionem, dispensationem esse decer-
nunt: in regibus divinas leges nihil posee defl-
niunt : 60s qui pro veritate ae justitia usque ad san-
guinem restiterunt, ut Prescurserem et Chrysosto-
mum, imitari vetant ; episcopam unumquemque

"-

iot 8. THEODORI STUDITAE 400.
i eacros canones, preter θα qua ín illis statuta A ὥσπερ τὸν Πρόδρομον καὶ Χρυσόστομον, ence.

|

| - , ἐν «oig θείοις amat, παρὰ τὰ ἐν αὐεοῖς axi

Quare si quem forte sacris initiatuin contingat
clam palamve canonum, per quos depositio irro-
gatur, reum teneri; huno sola volentis auctori-
tate, depositionis exsortem maaere. Quorum om-
nium testis est is, qui variis canonibus cum aliis
Cbatrictus tenetur, adulteri copulalor, una cum
ipsis publice ministrans. Testes ii qui, dum iniqui-
fates tanquam dispensationes faeiunt; in eo ipso
tum, alios, tum se ipsos sanctos vocant, el eos qui
illas non admittunt, velut a Deo alienos anathe-
1nate feriun!. Testis etiam qus hic exsistit perse-

culio, Quid igitur ad hiec, o beate, dicendum est? B

nisi apostolicum illud : Nunc Antichristi multi facti
$unt '; si divinus legibus et canonibus omnes ho-
mines subditi non sumus. His ergo a simplicitate
nostra sine fuco expositis, vocem nunc illam qua
vorypheus cum reliquis apostolis Christum com-
pellavit eum maris fluetus excitarentur ; apud
Christi imitatricem beatitudinem tuam adhibemus :
Salva nos, archipastor Ecclesim qum sub colo est,
perimus *, Imitare magistrum tuum Christum, ma-
numque Ecclesise nostre porrige, sicut ille Petro :
nisi quod ille incipienti in mare mergi, tu autem
rursus jam merse in heresis profundo. /Emulare,
precamur, cognominem tibi Papam, atque ut ille,
pullutante turn heresiEutychiana, leoninum in mo-

rem spiritu experreotus est, ut omnes norunt, do- -

gmalieis sui epistolis ; sic et tu, dicere audeo,
juxta nomen quod geris, irrugi divinitas, vel po-
lius intona contra presentem hanc heresim, ut
decet, Si enim isti, arrogsia sibi auctoritate, hzre-
ticam synodum cogere veriti non sunt, qui ne or-
thodozam quidem absque cognitione vestra, ut an-

B -- tiquus mos obtinet, cogere potuerunt : quando ma-

gis equum alque adeo necessarium fuerit (cum ti-
more suggerimus) ab divino tuo principatu Jegiti-
mam synodum convocari ut orthodoxum Ecclesise
dogma hereticum extrudal : et neque suprems digni-
tas tuacumorthodoxis omnibusanathemate notetur
& novis nugatoribus; neque iniquitatis porro clasei-
cum adulterinam hane synodum nacti, quibus id pla-
cet,in peccatum facile prolabantur.Hze, sicut parvi-

σμένα, ἀποφαίνονται.

Καὶ διὰ τοῦτο ὁπόταν τύχῃ gems ἐμ-
φανῶς ἀλῶναί τινα τῶν ἵερω χκαθαιρετικοῖς
κανόσι, τῇ τοῦ βουλομένου MAC Rae μένειν ἀχκαθαί-
ρετον. Καὶ μάρτυς τοῦ λόγον, ὁ διαφόροις κανόσι
σὺν ἄλλοις κεχρατημένος μοιχοζεύκτης, χαὶ συλλει-
τουργῶν αὐτοῖς δημοσίᾳ, Τοὺς παρανομίας ὡς οἶκο-
νομίας ποιοῦντας, ἄλλους τε xal ἑαυτοὺς ἁγίους ἐν
νούτῳ ΟΝ * καὶ τοὺς μὴ ταύτας προστεμέ-
νους, ὡς ἠλλοτριωμένουος Θεοῦ ἀναθεματίζουσι -
μάρτυς δὲ κἀνταῦθα τοῦ λόγου ὧν χαὶ ὁ διωγμός. Τί
οὖν ἔστιν ἐν τούτοις, ὦ μάχαρ, εἰπεῖν ; ἢ có. ἄποστο-
Atxóv ἐχεῖνο. ὅτι Νῦν πολλοὶ "λγείχριστος τε-
γόνασιν " εἴπερ μὴ ὑπὸ τῶν θείων νόμων xal κανόνων
πάντες ἄνθρωποι ἐξουσιαζόμεθα, Τούτων ἤδη ἄψευ.-
δῶς ὑπὸ τῆς εὐτελείας ἡμῶν ἀνενεχθέντων, ἐκεέντν
τὴν φωνὴν, ἢ ὁ κορυφαῖος σὺν τοῖς λοιποῖς ἀποστό-
λοις προσήγαγε Χριστῷ, ἡνίχα ὁ τῆς θαλάσσης κλύ-
δων ἐπεγείρετο, προσφέρομεν τῇ Χριστομιμήτῳ σου
μακαριότητι ^ Σ ὥρον ἡμᾶς, ἀρχιποίμην τῆς ὕπ᾽
οὐρανὸν Ἐχχλησίας,͵ ἀπολλύμεθα, Μίμησαί σοὺ τὸν
διδάσκαλον Χριστὸν, καὶ ὄρεξον χεῖρα τῇ χαθ΄ ἡμᾶς
᾿Εχχλησίᾳ, ὡς ἐχεῖνος Πέτρῳ ὅσον à μὲν ἀρχομένῳ
καταποντίζεσθαι ἐν τῇ θαλάσσῃ ᾿ αὐτὸς δ᾽ αὖ κατα-
ποντισθείσῃ ἤδη ἐν τῷ τῆς αἱρέσειως βάθει. Ζήλιωσόν
σου, δεόμεθα, τὸν ὁμώνυμον πάπαν, χαὶ ὡς ἐκεῖνος
τηνιχαῦτα τῆς Εὐτυχιανικῆς αἱρέσεως ἀναφυείστς
λεόντειόν πως διηγέρθη τῷ πνεύματι, ὡς ἴσασι τεάν-
τες, ταῖς δογματιχαῖς αὐτοῦ ἐπιστολαῖς * οὕτιω καὶ
αὐτὸς, τολμῶ λέγειν, φερωνύμως, βρύξον θεΐως *
μᾶλλον δὲ βρύντησον κατὰ τῆς παρούσης κακοδοξίας
τὰ εἰχότα, E! γὰρ οὗτοι ἑαυτοῖς ἐξαυθεντήσαντες
αἱρετικὴν σύνοδον ἐκπληρῶσαι οὐκ ἔδεισαν, καίπερ
ti καὶ ὀρθόδοξον οὐκ ἄνευ τῆς ὑμῶν εἰδήσεως ἔξου-
σιάζοντες, ὡς τὸ ἄνωθεν κεχρατηχὸς ἔθος " πόσῳ γε
μᾶλλον εὔλογον xal ἀναγκαῖον ἂν εἴη, ὑπομιμνήσκο-
μεν φόδῳ, ὑπὸ τῆς “θείας πρωταρχίας σου, ἔννομον
κροτηθῆναι σύνοδον, ὡς ἂν τὸ ὀρθύδοξον τῆς "Ex

κλησίας δόγμα, τὸ αἱρετικὸν ἀποχρούσηται " καὶ z

μήτε ἡ κορυφαιότης σου σὺν ἅπασι τοῖς

| ,
ἀναθεματίζοιτο παρὰ τῶν νέων κενοφώνων * rx |

αὖ ὁρμητήριον ἀνομίας τὴν μοιχοσύνοδον εὑρίσκοντες
οἱ βουλόμενοι χατολισθαίνωσιν εὐπετῶς πρὸς τὴν

tati nostre conveniebat, ut minima Ecclesie mem- D ἁμαρτίαν. Tent, ὡς τὸ ἀνῆχον τῇ οὐθενότητι ἡμῶν,

bra representantes, et divino pastorali vestro prin-
cipatui parentes; obsecramus decetero sanctam
animam vestram, ut nosceu proprias oves reputet,
el sacris precibus suis eminus illustret, atque con-
firmet. Quod si etiam documentis; tue id fuerit
diving benignitatis : quandoquidem et Christus ad
Abgarum scripsit, et multi etiam e subditis /digni
babiti sunt, qui ab apostolis sanctisque acciperent
litteras. A me autem solo peccatore, et in carcere
detento, mittitur hao epistola, propterea quod Pa-

4 [ Joan. 11, 19. * Matth. vri, 25.

ἀνηγγελκχότες, ὡς ἐλάχιστα μέλη τῆς "ExxAnslac, xal
τῇ ὑθ' ὑμῶν ὑπέίΐκοντες θείᾳ ποιμεναρχίᾳ' τὸ λοι-
πὸν ἑξαιτοῦμεν τὴν ἁγίαν αὑτῆς ψυχὴν, λογίζεσθαι
ἡμᾶς ὡς obuia αὐτῆς πρόδατα, καὶ ταῖς lepatc
προσευχαῖς πόῤῥωθεν φωτίξειν καὶ στηρίζειν, Εἰ δὲ
xai διδαχαῖς͵ τῆς σῆς ἂν εἴη θείας συγκατα

'Επεὶ xai ὁ Χριστὸς Αὐγάρῳ ἐπέστειλε " καὶ πολλοὲ
τῶν ὑφειμένων παρὰ ἀποστόλων, καὶ ἀγίων γράμ-
para δέξασθαι κατηξιώθησαν, Παρ' ἐμοῦ δὲ μόνου
τοῦ ἁμαρτωλοῦ καὶ τηρουμένου ἐν φυλαχῇ ἡ ἐπιστο-

1091

EPISTOLARUM LIB. I.

1022

λή" διὰ τὸ, τὸν Πατέρα καὶ σύνδουλόν μου τὸν ἔγκλει- A, ter conservusque meus inclusus, οἱ Thessalonice

στον, τόν τε ἀρχιεπίσχοπον τῆς θεσσαλονίχης, χαὶ
ἀδελφὸν ἡμῶν, εἰς ἑτέρας νήσους ὡσαύτως τηρεῖσθαί.
Πλὴν xai αὐτοὶ δι᾽ ἐμοῦ, xal σὺν ἐμοὶ τὰ αὐτὰ xal
φθέγγονται καὶ προσπτύσσονται τοῖς ἱεροῖς τῆς μα-
χαριότητός σου ἴχνεσιν.

ΛΔ΄. — Τῷ αὐτῷ. [ςε΄.]

archiepiscopus germanus noster, in aliis insulis
paritee custodiuntur. Ipsi nihilominus per me et
mecum eadem dicunt,et sacris beatitudinis tue
vestigiis advolvuutur.

XXXIV. — Eidem Leoni papa.

Pro acceptis papse litteris gratias agit, tum que ab adversariis gesta erant exponit. (Baron. an. 809, n. 18.)

Τῷ ἰσαγγέλῳ μαχαριωτάτῳ καὶ ᾿Αποστολιχῷ Πα-
τρὶ Λέοντι πάπᾳ Ῥώμης. Πλάτων ἔγκλειστος,
xai Θεόδωρος πρεσδύτερος xai ἡγούμενος τῶν
Στουδίου.

ΦΕγιαϊξ angelis beatissimo et apostolico Patri Leoni

pape Roma, Plato inclusus, et Theodorus presbyter
ac prepositus Studiensis.

Μέγα ἡμῖν τοῖς ταπεινοῖς ὡς ἀληθῶς, xai εὐχῆς B — Magnum revera nobis humilibus et summi voti

ἔργον τῆς ἀνωτάτω, ἀξιωθεῖσε δέξασθαι παρὰ τῆς
ἀποστολιχῆς ὑμῶν μαχαριότητος πρόσρησιν προσ-
αγορευτικὴν, xai μὴν ἀποσημείωσιν τῶν πνευματο-
χινήτων αὐτῆς ἱερῶν λογίων, δι’ ᾿Επιφανίου τοῦ συν-
δούλου, xal ἀγαπητοῦ ἡμῶν τέχνου " xal ταῦτα χε-
χλεισμένοις οὖσιν ὑπὸ τῶν χαχοδόξων, xal ὄψει
θεασαμένοις τὸν γραμματηφύρον. ᾿Εφ᾽ οἷς ἐσχιρτή-
σαμεν * ἠγαλλιασάμεθα * ἀνθωμολογησάμεθα τῷ Ku-
ρίῳ, τῷ ταῖς θείαις αὐτῆς προσευχαῖς, τὰ παρ᾽ ἐλπί-
δα παραδόξως ἡμῖν τοῖς ἀναξίοις χαρισαμένῳ * μο-
νονουχὶ καὶ ὁρᾷν αὐτῆς τὸν ἱερὸν χαραχτῆρα διὰ
μέσου τῶν φωνῶν φανταζομένοις. ᾿Αλλ᾽ αὐτὴ μὲν
Χριστομιμήτως καὶ προσηγόρευχς τοὺς εὐτελεῖς, καὶ
ἀνεζωπύρησεν ἡμῶν τὸ πνιῦμα, ἐπέῤῥωσέ τε τὸ ἄσθε-
νὲς, καὶ ἐστιδάρωσε τὸ ἀδρανές - οἱονεὶ ἔπαλείψασα
τοῖς ὑπὲρ ἡμᾶς παραχλητιχοῖς xai νουθετιχοῖς φθέ-
Ὑμᾶσι " στήχειν τε ἐν τῇ ὀρθοδόξῳ πίστει ἀχλινῶς
μέχρι τέλους παρεγγυῶσα. Καὶ γένοιτο ἡμῖν ἱλέοις
αὐτῆς ἱκετηρίαις. ᾿Πμεῖς δὲ οἱ οὐθενεῖς καὶ πάλιν εὖ
ἔχειν νενομίκαμεν, ὥσπερ τὸ πρότερον δι᾿ αὐτοῦ τοῦ-
δε τοῦ πιστοτάτου ἡμῶν γραμματηφόρου, xpi αὖθις
δι’ Εὐσταθίου τοὺ ἑτέρου χαὶ αὐτοῦ ἡμῶν τέχνου,
οὕτω καὶ νῦν ἀνενεγκεῖν αὅτῷῇ τὰ εἰκότα. Σύνοδος
γέγονεν ἐν τοῖς καθ᾽ ἡμᾶς, ὦ μακαριώτατε, πάνδη-
μος συγκαθεσθέντων καὶ ἀρχόντων τῶν ἐν τέλει - xal
ἣ σύνοδος ἐπ᾽ ἀθετήσει τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Χριστοῦ,
οὗ σὺ τὰς χλεῖς ἐδέξω πρὸς αὐτοῦ, διὰ μέσου τοῦ
τῶν ἀποστόλων πρωτοστάτου, xai τῶν ἀμοιθαδὸν,
μάχρι τοῦ προηγησαμένου τὴν ἱερωτάτην goo χεφα-
λήν. Καὶ ὅπως ἀνάσχοιτο ἐπακηχοέναι fj θεομίμητος
ἐπιείκειά σου ; ᾿Αρξώμεθα δὲ ἀπὸ τοῦ νόμου xal τῶν
προφητῶν. Καὶ γοῦν, φησὶν, Οὐ μοιχεύσεις" οὐ
ψευδομαρτυρήσεις. — Οὐ λ Y yy τὸ ὄνομά Ko.
ρίου τοῦ θεοῦ σου ἐπὶ ματαίῳ. Καὶ Ἱερεμίας uiv
ἼΑφρων xal ἀσεδὴς ὁ κατέχων μοιχαλίδα. Μα-
λαχίας δέ. Χείλη ἱερέως φυλάξεται γνῶσιν καὶ
νόμον ἐχζητήσουσιν ix στόματος αὐτοῦ" διό-
τι ἄγγελος Κυρίου παντοχράτορός ἐστι. Mé-
τέλθωμεν ἐπὶ τὸ Εὐαγγέλιον" 'O ἀπολύων, φησὶ,
τὴν γυναῖχα αὐτοῦ, καὶ γαμῶν ἑτέραν, μοι-
χεύει. Καὶ πάλιν, Οὕς ὁ θεὸς συνέζευξεν, ἄνθ-
ρωπος μὴ χωριζέτω. Ὅσον δὲ τὸ διάφορον νόμου
xai χάριτος, ἐξ αὐτῶν τῶν λόγων τοῦ Κυρίου εἰσόμεθα,

opus fuit, quod digni habiti sumus, qui ab aposto-
lica beatitudine vestra salatationis allocutionem,
et sacrorum ejus quia spiritu moventur sermonum
significationem wcciperemus, per conservum ao dí-
lectum filium nostrum Epiphanium; et heo, inolusi
licet teneamur ab haereticis ; atque ita ut tabella-
rium ipsum oculis conspexirimus. Quamobrem le-
titia exseultavimus, gavisi sumus, Domiao gratias
egimus, qui divinis illius precibus ea quee spem
notram superabant nobis indignis miro modo lar-
gitus est: ita ut ipsam propemodum sacram ejus
formam per interjecta voces videre nobis videre-
mur. Verum illa quidem ad Christi exemplum nos
humiles affaia est, et mentes nostras reoreavit, im-
becillitatem corroboravit, languentesque confirma-
vit,suisnos quasi perungens captum nostrum exee-
dentibus consolatoriis, monitoriisque sermonibus,
in fide orthodoxa constanter ad finem usque ma-
nere persuadens, quod utinam propitiis ejus preol-
bus it& nobis contingat. Nos vero nihil homun-
ciones convenire existimavimus, sicuti antea per
huno (dissimum tabellarium nostrum, et postea
per Eustatbium alterum fllium nostrum, ita nuno
etiam ad eamdem referre ea que par est. Synodus,
0 beatissime, apud nos publica celebrata est, ijs
etlam, qui magistatus gerunt, una considentibus,
et synodus ad condemnationem Evangelii Christi,
cujus tu claves ab ipsomet accepisti per interme-
dium principem apostolorum et successores usque
ad eum qui sanctissimum tuum oaput antecessit.
Et quomodo audire hec sustineat Dei imitatrix
equitas tua ? Incipiamus enim a lege et prophetis.
Et quidem inquit : Non mechaberis : Non. logueris
falium testimonium ὃ : Non. assumes nomen Domíni
tut in vanum *. Et Jeremias : Stultus, ait, et impius
qui tenet adulteram 5. Malachias vero : Labia sacer-
dotis custodient scientiam, et legem requirent ex ore
ejus : quia angelus Domini exercituum est *. Trans-
eamus ad Evangelium : Quicunque, inquit, dimiserit
wurorem suam, et aliam duxerit, machatur 1. Et rur-
sus : Quos Deus conjunxit, homo non separet δ. Quanta
vero sit differentia legis et gratie, ex ipsis Domini
verbis discimus, qui ait : Et ecce plus quam templum

3 Exod. xx, 15. * Ibid. 7. * Imo, Prov. zvwim,22. * Malach. n; 7. " Mattb. um, 9. * Ibid. 6.

103

8. THEODOR! STUDITE

1024

hic *. Deinde ex verbis Apostoli dicentis : Irritam A λέγοντος. Kat Ἰδοὺ πλέον τοῦ ἱεροῦ ὥὧδε᾽ εἶτα,

quis faciens legem Moysi, sine ulla miseratione ,duo-
bus vel tribus testibus moritur : quanto magis putatis
deteriora mereri supplicia, qui Filium Dei concul-
carit, et sanguinem Leslamenti pollutum duxerit, εἰ
spiritus gratiz contumeliam fecerit 19 3

Hac igitur cum ita se habeunt; isti nefaria lin-
gua Domino reluctantes, legis atque Evangelii solu-
tionem, id est, hujus nuper imperatoris adulterium,
qui, legitima ejecta, mccham induxit : et hac ipsa
majorem et graviorem iniquitatem, adulterorum
scilicet conjunctionem : propter falsum testimo-
nium quod adversus Deum locuti sunt,ejus nomen
in illicita actione inter sacra mysteria usurpantes,
victricesque de Christo coronas adulteris imponen-
tes in ipsas divinorum munerum participatione,
quibus quidem veluti communibus et pollutis con-
tumeliam feoit adulteri copulator, angelum se non
Dei omnipotentis, sed principis mundi 8atane,
reipsa declarans ; omnesque una, qui huio trans-
gressioni cooperando, eamque approbando, partem
suam cum adultero, et adulteri copulatore, posue-
runt ; salutarem Dei Ecolesie dispensationem apel-
larunt : adeo firmam illam et apud Deum ratam, ut
eos quis ipsis non cesserunt, neque concenserunt,
synodice anathematizarint, additis carceribus aliís-
que eupplieiis, propterea quod fateri nolint san-
ctum opus fuisse, istiusmodi dispensationem : Audi,
c&lum, ait [saius, et auribus percipe, terra, quoniam
Dominus locutus est 11. Nos vero humiles nunc ad
te : Audi, magnum Dei caput, et auribus percipe
qu& Satapas molitus est. Si enim ex Dei voluntate
et nutu coctus ille, et anathematis pronuatiatio :
Dei profecto lex non est, nec prophete, cum qui-
bus et Preoursor, qui adulterum reprehendit ; nec
Evangelium, contra quod isti suam illam tantopere
adamatam dispensationem fecerunt. Nam siejusdem
esse aiunt ; allerum duorum necesse est : aut men-
dacem Christum statuent, qui olim quidem in pro-
phetis locutus est, et legem dedit, nuno autem per
seipsum in Evangelio , aut veracem, uti certe est
ipsa veritas : ipsos vero mentiri, et Dei crimina-
tores consequenter,ostendi : atque ideo anathematis
quod contra Ghristum sanctosque ejus protulerunt,
reos esso, ut qui adulterium, adulterorumque copu-
lationem, et adulterorum communionem esse con-
firment.

Nec aliter se res habet : Non enim est acceptio
personarum apud. Deum 15, sicut indicant Mechiani,
qui ejus leges omnibus ex -quo positas negant,sed
in regibus cessare eas comminiscuntur. Et ubinam
est regum Evangelium ? Sed impie illi prorsus ege-
runt, non intelligentes quod Deus hominis personam
non accipit *5, quemadmodum testatur sanctus Apo-
stelus neque quod idem per unum e prophetis

* Matth. xi, 6. !* Webr. x, 28 Isa. 1, 2.

B

Xai ix τῶν τοῦ ᾿Αποστόλου φωνῶν, φάσκοντος. 'AO«-
τήσας τις νόμον Μωσέως, χωρὶς οἴχτιρμῶν,
ἐπὶ δυσὶ ἤ τρισὶ pápcuciv ἀποθνήσκει" πόσῳ
δοκεῖτε χείρονος ἀξιωθήσεται τιμωρίας, ὃ
τὸν Υἱὸν τοῦ θεοῦ χαταπατήσας, καὶ τὸ αἷμα
τῆς διαθήχης καινὸν ἡγησάμενος, καὶ τὴν
χᾶριν τοῦ Πνεύματος ἐνυδρίσας :

Τούτων τοίνυν οὕτως ἐχόντων * οἱ μετὰ γλώσσης
ἀθέσμου τὰ πρὸς Κύρεον ἀπειθοῦντες, τὴν λύσιν τοῦ
τε νόμου χαὶ τοῦ Βὐαγγελίου, ἤγουν τὴν μοιχείαν τοῦ
πρὶν χρατήσαντος, ἐπὶ τῇ ἐχδολῇ τῆς νομίμου, καὶ
εἰσοικίσει τῆς μοιχαλίδος " xai τὴν ταύτης μείζονα
καὶ χαλεπωτέραν παρανομίαν, ἤτοι τὴν μοιχοζευ-
ξίαν - διὰ τὸ ψευδομαρτυοῆσαι κατὰ Θεοῦ, καὶ τὸ
τούτου ὄνομα λαδεὶν ini τῇ ἀθεμίτῳ πράξει κατὰ
τὴν μυσταγωγίαν. Καὶ μὴν καὶ δοῦναι τοῖς μοιχευο-
μένοις νιχητιχοὺς κατὰ Χριστοῦ τοὺς στεφάνους, ἐπὶ
μεθέξει τῶν θείων δώρων, τῶν ὡς χοινῶν ἐνυδρισθέν-
τῶν παρὰ τοῦ μειχύζευχτου, κάἀὶ ἀγγέλου, οὐ τοῦ
παντοχράτορος Θεοῦ, ἀλλὰ τοῦ χοσμοχράτορος Σα-
τανᾶ͵, ἀποφανέντος χατὰ τὸ ἀληθές " ἔτι μὴν καὶ πάν--
των τῶν διὰ συνδρομῆς xal εὐδοχίας, ἐν τῇδε τῇῷ
παραθάσιι τὴν μερίδα θεμένων μετὰ μοιχοῦ καὶ
μοιχοζεύχτου * olxovouíav σωτήριον τῇ Ἐχκχλησίᾳ
τοῦ Θεοῦ προσηγορεύχασι. τοσοῦτον ὀχυρὰν χαὶ θεο-
χύρωτον ὑπάρχουσαν, ὡς τοὺς μὴ εἴξαντας καὶ συν-
θεμένους αὐτοῖς, ἀναθέματι συνόδιχῶς ὑποῦδαλεῖν,
μετὰ φυλαχῶν, καὶ ἑτέρων παθημάτων, ὡς μὴ δεξα
μένους ταύτην τὴν οἰχονομίαν ἁγιόπραχτὸν εἶναι.
"Axovue, οὐρανέ, φηςὶν Ἡσαΐας, καὶ ἐνωτίζου, f
γῆν ὅτι Κύριος ἐλάλησεν. ἭἫμεϊς δὲ οἱ εὐτελεῖς
πρὸς σὲ τανῦν. "Axovut, 3j μεγάλη τοῦ Θεοῦ χεφαλὴ,
xal ἐνωτίζου ἃ ὁ Σατανᾶς ἀπειργάσατο. Εἰ τοίνυν κατὰ
Θεοῦ βούλησιν xzl ἀποδοχὴν fj συνάθροισις αὕτη, f
τε ἀναθεματιστικχὴ ἀπόφασις * οὐ Θεοῦ ὁ νόμος δη-
λονότι * οἵ τε προφῆται, μεθ᾽ ὧν ὁ Πρόδρομος ὡς
μοιχοελέγχτης.. εἶτα xal τὸ Εὐαγγέλιον, παρ᾽ ὃ ἐκεῖ-
νοι φίλην τὴν οἰκονομίαν αὐτῶν πεποίηνται. El γὰρ
φαΐεν τοῦ αὐτοῦ δυοῖν θάτερον ᾿ 7| ψευδν yópov τὸν
Χριστὸν, πάλαι μὲν ἐν τοῖς προφήταις λαλήσαντα,
xai νομοθετήσαντα, νῦν δὲ δι’ ἑαυτοῦ Ἐν τῷ Εὐαγ-
γελίῳ, ἀποφανοῦνται . Tj ἀληθεύοντα, ὥσπερ ἐστὶν
αὐτὸς ἣ ἀλήθεια " αὐτοὺς ψεύδεσθαι, xal θεοκαι-
ηγόρους ἐναποδειχθῆναι ἀραρότως * καὶ διὰ τοῦτο τεῦ
ἀναθέματος, οὗ κατὰ Χριστοῦ xai τῶν ἁγίων αὐτοῦ

D ἀπεφήνατο, εἶναι ὑπευθύνους, βεδαιωσαμένους τὴν

!! Rom. rm, 18.

μοιχείαν, xai μοιχοζευξίαν, xai μοιχοσυνδρομίαν,
οἰχονομίαν θεοῦ χαὶ ἁγίων.

Καὶ ἀλλοίως οὐχ ἔστιν. Οὐ γὰρ προσωποληψία
παρὰ τῷ Θεῷ ὡς ὑποδειχνύουσιν οἱ Μοιχειανοὶ, μὴ
ἐπίσης τοὺς νόμους αὐτοῦ χεῖσθαι ἐπὶ πᾶσιν, ἀλλ᾽
ἐπὶ τῶν βασιλέων, ὥς φησιν, ὑποχωρεῖν καὶ χαινο-
τομεῖσθαι. Καὶ ποῦ τὸ τῶν βασιλέων Βὐαγγέλιον ;
᾿Αλλ᾽ ὄντως ἠσεδήχασι λίαν, μὴ συνιέντες, ὅτι Θεὸς
πρύσωπὸν ἀνθρώπου οὐ λαμθδάνει, καθὰ ἔφη
ὃ ἱερὸς ᾿Απόστολος " μηδ’ ὅτι ὁ αὐτὸς δι’ ἐνὸς τῶν

12 Galat. n, 6.

i

1025

EPISTOLARUM LIB. I.

1020

προφητῶν, ταλανίζων αὐτοὺς, λέγει" Ὑμεῖς οὐκ A ipsos increpans ait: Vos non servastis vias meas,

ἐφυλάξατε τὰς ὁδούς μου, ἀλλ᾽ ἐλαμδάνετε
ποόσωπαὲν νόμψ. Οὐχὶ θεὸς εἴς ἔχτισεν ὑμᾶς;
οὐχὶ Πατὴῤ εἷς πάντων ὁμῶν; Γράφει δὲ xal Zo-
λομὼν τάδε ᾽᾿Αχούσατε οὖν, βασιλεῖς καὶ σύνετε.
Καὶ μεθ᾿ ἕτερα Ὅτι ὁπηρέται ὄντες τῆς τοῦ "Tl
στου βασιλείας, οὐκ ἐκρίνατε ὀρθῶς, οὐδὲ ἐφυ-
λάξατενόμον, οὐδὲ κατὰ τὴν βουλὴν τοῦ Θεοῦ
ἐπορεύθητε. Φριχτῶς xal ταχέως ἐπιστήσεται
δμῖν, ὅτι κρίσις ἀπότομος ἐν τοῖς ὑπερέχουσι
γίνεται. Οὐ γὰρ ὑποστελεῖται πρόσωπον ὁ
πάντων Δεσπότης. Πάλιν δὲ ὅτι xai ὅλον τὸ Εὐχγγέ-
λιον διὰ τῶν φθασάντων παρανουιῶν ἠθετήχασιν, ὦ ἱερὰ
xal θεία χορυφή᾽ ἐπεὶ καὶ ἐν ἀνόμημα doxsi τὸν καθόλου
νόμον ἀνατρέψαι. Πᾶσα: γὰρ ἀλλήλων ἔχοντα:, φησὶν
ὁ μέγας Βασίλειος, αἱ ἐντολαί" ὡς ἔν τῇ λύσει τῆς
μιᾶς, καὶ τὰς λοιπὰς ἐξ ἀνάγκης συγχαταλύεσθαι " οὐχ
ἐξ ἑαυτοῦ τοῦτο, ἀλλ᾽ ἐκ τοῦ φθεγγομένου ἐν αὐτῷ
Χριστοῦ λέγων * ὅς φησι, Πᾶς ὁ λύων μίαν τῶν ἐν-
τολῶν τούτων τῶν ἐλαχίστων, οὗτος ἐλάχισ-
τος κληθήσεται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν"
δηλονότι ἀπολλύμενος. Καὶ ὁ θεσπέσιος ᾿Ιάκωδος
Ὅστις, φησὶ, τελέγει ὅλον τὸν νόμον, πταί-
σει δὲ ἐν ἑνὶ, γέγονε πάντων ἔνοχος.

Λελύκασιν οὖν Παλαιὰν xai Νέαν Διαθήχην, ὦ μάχαρ,
διὰ τῆς λύσεως, οὐ τῶν ἐλαχίστων, ἄλλὰ xal τῶν
μεγίστων ἐντολῶν Κυρίου * νόμον κατὰ νόμου εὐαγγε-
λικοῦ ἐχτεθεικότες οἱ τἄλανες, τὸ βούλημα τῶν βασι-
λέων προχρίνειν θεοῦ ὁ τόταν βούλοιντο. Βούλονται δὲ
ἄλλοι ἄλλο, καὶ ἄλλοτε ἄλλως. Καὶ διά τοῦτο ἀνατροπὴ
τοῦ παντὸς, μέχρι τοῦ ᾿Αντιχρίστου * xal ἐντεῦθεν
εἰκότως, ἡ λεγομένη παρ᾽ αὐτοῖς ὑπὸ τοῦ Σατανᾶ
οἰκονομία, προσαγορευθήσεται ᾿Αντιχριστικὴ προ-
ὄρομια, Περὶ γὰρ παραδάσεως κανόνων, τί δεῖ καὶ
λέγειν: Ὁπότε γὰρ τοῦ Εὐαγγελίου ἀποτροπάδην
ἦλθον, σχολὴ περὶ αὐτῶν φροντίζειν. Καὶ ὁ μὲν Θεὸς
διὰ τοῦ προφήτου τάδε φησί: Δώσω τὴν κλεῖδα
o"xou Δαυὶδ ἐπὶ τοῦ μου αὐτοῦ" καὶ ἀνοίξειν
xxi οὐχ ἔσται ὁ ἀποχλείων᾽ καὶ κλείσει, καὶ
οὖν ἔσται ὁ ἀνοίγων. Οἱ δὲ ἀντιθέως, ἐφ᾽ οἷς μὲν
ἤνοιξεν, ἀπέχλεισαν, χαθήραντες τοὺς ἀνευθύνους, ὡς
δοχεῖ αὐτοῖς, ἀλλ᾽ οὐ Θεῷ " ἐφ᾽ οἷς δὲ ἔκλεισεν, ἤνοι-»
tav προχειρισάμενοι τοὺς ὑποπίπτοντας χαθαιρέσει
θεοχρίτως, ἅπαξ πρὸς τὸ αὐτοῖς δοχοῦν χαὶ ἀρέσχον
ἀποχρώμενοι às! δεσποτικῶς τοῖς ἱεροῖς χανόσιν ὡς
ὑπηρέταις καὶ ὑποδουλίοις. Ταῦτα τῆς Μοιχειανιχῆς
αἱρέσεως τὰ ἄνομα xai ἀσεδῆ ἐγχειρήματά τε xal
ἀποτελέσματα. Καὶ ταῦτα ὡς ἐλάχιστα τέχνα τῆς
χαθολιχῆς Ἐχχλησίας, σοὶ τῇ πρωτίστῃ ἡμῶν ἀπο-
σπτολικῆ κχεφαλῇ ἀναγγεῖλαι, χατὰ τὸ ἀναγκαῖον
ποηεθυμέθημεν. Λοιπὸν αὐτῆς ἐστι σὰ ἀρεστὰ Θεῷ,
χαὶ διανοηθῆναι χαὶ πρᾶξαι, ὑπὸ Πνεύματος ἁγίου,
ὡς ἐπ’ ἄλλοις, χαὶ ἐν τῷδε χινουμένης " οὐ μὴν ἀλλὰ
χαὶ δυσωπηυμένης ἀξιῶσαι ἡμᾶς αὐτόλεχτα καὶ θεο-
γάραχτα αὐτῆς γράμματα δέξασθαι, κατὰ μίμησιν
τῶν ὁμοζήλων αὐτῆς ἁγίων, ὥσπερ νῦν τὰς πλου-
σίας, καὶ ὑπὲρ ἡμᾶς, δωρεὰς αὐτῆς καὶ εὐλογίας.
16 [bid. 5-8-

!* Malach. τι,9. !* Sap. vi,2.

!! Matth. v, 19.

sed aocepticis faciem in lege. Nunquid non Deus
unus creavit vos ? nunquid non pater unus omnium
vestrum !*? Salomon autem bis verbis : Audile re-
ges, et intelligite 15. Et post. alia: Quoniam cum
essetis minisiri regni allissimi, non recte judicastis,
nec cusiodistis legem, neque secundum voluntatem
Dei ambulastis. Horrende et cito apparebit vobis :
quoniam judicium durissimum in. his qui prosunt
fiet. Non. enim subtrahet personam cujusquam Do-
minus omnium !*. Jam vero quod' et totum Evange-
lium nefariis ausis violarunt, o saorum et divi-
num caput, manifestum est, siquidem peceatam
sufficit ad evertendam totam legem. Omnia enim
mandata mutuo connexa sunt,et sibi coherent,
ait magnus Basilius, ita αἰ, uno soluto, reliqua
etiam solvi necesse sit: non ex se ipso, sed a
Chrieto dicit in ipsoloquente : Quicunque solverit
unum de mandatis istis, minimis, hic minimus voca.
bitur in regno celorum "1: damnatus scilicet. Rt
beatus Jacobus: Quicunque, ait, totam legem ser-
vaverit, offendat autem in. uno, factus est omnium
reus *9.

Solverun! itaque Vetus et Novum Testamentum,
o beate, solutis non minimis, sed et maximis Do-
mini mandatis, legem adversus evangelicam legem
promulgantes miseri, regum voluntatem Deo ante-
ferre cum voluerint. Volunt autem alii aliud, et
alias aliter : ac proinde eversio fit omnium usque
Ad Autichristam. Unde merito que apud illos ἃ
Satana dispensatio dicitur. Antichristi precorsio
vocabitur. De canonum enim preevaricatione quid
attinet loqui ? Cum enim ab Evangelio ipsi aversi
disoeseerint ; otiosum est de illis curare. Ac Deus
quidem per prophetum sic ait: Dabo clavem domus
David super humerum ejus : et aperiet, et non erit

qui claudat : et claudet, ct non erit. qui aperiat 19,"

Inimici autem Dei que ille aperuit clauserunt,
dum innoxiosdeposuerunt, ut ipsis quidem placuit
sed non Deo; qua vero clausit, aperuerunt, eos
qui depositionis ponam divino judicio meruerant,
honoribus restituentes : atque, ut. semel dicam,
sacris canonibus ad omnia que arrident et plaéent,
tanquam ministris et famulis pro arbitrlo semper
abusi sunt. Hi sunt Mechianre haereseos impii et

D injusti conatus, hec opera: que nos,ut minimi

fllii Beclesie catholice, tibi primo omnium aposto-
lieo capiti nostro, nuntiare, necessario optavimus.
Ejus est decetero, que Deo sunt placitaex cogitare
et facere Spiritus sancti ductu, a quo, ut in aliis
sio et ip hoc quoque, regitur el gubernstur: quin-
etiam sanetorum,quibus idem zelus fuit, exemplo,
adduci, ut a se dictatas et divinitus exaratas litte-
ras ad nos mittere dignetur, sicut nuno opulenta,
et meritis nostris majora ejus munera, eulogiasque
accepimus.

!5 Jae. 11, 10. !* Isa. xxi, 22.

107!

8. THEODORI STUDIT/E

1028

Retulit porro nobis idem frater noster Epiphanius, A ᾿Απήγγειλε δὲ ἡμῖν ὁ αὐτὸς ἀδελφὸς ἡμῶν "Est

o divinissime vertex, se expostulationem ejus exce-
pisse propter Barsanuphium, Isaiamque, οἱ Doro-
theum hereticos : quod eos scilicet pro catholicis
recipiamus. Et valde mirati sumus, sj nos humiles,
qui pro recta fide patimur, hereticis adhereamus.
Obturetur os omne contra nos loquens, et calum-
nias submittens. Orthodoxi sumus, quamvis alioqui
peccatores, o beatissime : neque in hoc ab aposto-
Jica fide ullatenus discrepamus. Omnem synodum
eocumenicam et lecalem, approbatam, veritatique
congruentem, cum sanctis earum canonibus am-
pleetimur, omnem hseresim et hereticum detestan-
tes, aique ansthematizantes Anathbema Barsanu-
phio, Isai, Dorotheo et Dosi'heo, quos sanctus
Bophronius anathomatizavit 9. Sed et si quis alius
horum cognominis pariter bsereticus, eorum bere-
sim vel aliam quamlibet sequens, sive episcopus,
sive monachus, vel quicunque demum sit; anathema
esto. Si quis item opportune, ut convenit, omnem
hereticum non anathematizat, ejusdem sortis esto.
Nos enim puri sumus ab omni heretica opinione
sanctissimus precibus tui, religiosissime. Denique
hoc etiam significamus, tametsi in epistola, quam
per Eustathium fratrem misimus, significatum non
sit, nos per Epiphanium saoro vertici tuo scripsisse:
nequaquam mentitum fuisse Epiphanium: res enim
in hunc modum gesta est. Dederamus illi revera
epistolam : postea vero imperantium metu eam
expunrimus : ipse nibilominus, oum ejus notas
teneret, attulit ad ssora illius vestigia, benevole id
agens, postquam in exsilium acti fueramus. Est
enim os humilitatis nostre, etsermo proficiscens ex
corde nostro. Quaresancta animatua ne scandalum
suspicetur in conservo noster per omnia fldelis-
simo. Frater noster archiepiscopus Thessalonice
supplicibus cordis manibus beatitudinis tue salu-
tationem et suscepit, et per nos sanctissimum ver-
tloem tuum adorabundus salutat.
XXXV. — Basilio praeposito.

φάνιος, θειοτάτη χορυφὴ, ὡς ἔγκλησιν ἐδέξατο παρ᾽
αὐτῆς, ἕνεκα Βαρσανουφίου͵ Ἡσαΐου τε καὶ Δωρο-
θέου, τῶν αἱρετικῶν, ὡς δεχομένων ἡμῶν αὐτοὺς
ὀρθοδόξους᾽ xal πάνυ ἠγάσθημεν, εἰ ἡμεῖς οἱ ταπει-
νοὶ ὑπὲρ ὀρθοδοξίας πάσχοντες, αἱρετικοῖς προσπά--
σχομεν. Ἐμφραττέσθω πᾶν τὸ καθ᾽ ἡμῶν ὁποδάλλον
xal συχοφαντοῦν στόμα. Ὀρθόδοξοί ἐσμεν, κἂν ἄλ-
λως ἁμαρτωλοὶ, ὦ μαχαριώτατε᾽ μηδ᾽ ὁτιοῦν ὕφεσιν
ἔχοντες ἐν τούτῳ τῆς ἀποστολιχῆς πίστεως ^ πᾶσαν
σύνοδον οἰχουμενιχήν τε xal τοπικὴν, ἐγκεκριμένην
τῇ ἀληθείᾳ, μετὰ τῶν ἐχτεθέντων αὐταῖς ἁγίων κα-
νόνων ἀσπαζόμενοι, xai πᾶσαν αἴρεσιν, xal alpsti-
χὸν μυσαττόμενοι, καὶ ἀναθεματίζοντες. Καὶ ἀνάθεμα
Βαρσανουφίψ, Ἡσαία, Δωροθέῳ τε καὶ δΔοσιθέῳψ,
ὑπὸ τοῖς τοῦ ἁγίου Σωφρονίου ἀναθεματισθεῖσιν.
᾿Αλλὰ καὶ ἄλλος εἴ τις εἴη τούτοις ὁμώνυμος ὅμως
αἱρετιχὸς, κατὰ τὴν ἐχείνων αἴρεσιν, fj ἑτέραν, κἂν
ἐπίσχοπος, χἂν ἀσκητὴς, χἂν ὁστισοῦν, ἀνάθεμα
ἔστω. ᾿Αλλὰ καὶ εἴ τις μὴ ἀναθεματίζοι εὐκαίρως
κατὰ τὸ ἀναγχαῖον παντα αἱρετιχὸν, εἴη τῆς αὐτῶν
μερίδος. Ἡμεῖς γὰρ καθαροί ἐσμεν παντὸς alpsti-
χοῦ φρονήματος, εὐχαῖς σου ἱερωτάταις, παναγέ-
στατε. Ἔτι μὴν καὶ τοῦτο ἀναφέρομεν, ὅτι εἰ xai ἐν
τῇ ἐπιστολῇ ἡμῶν τῇ διὰ τοῦ ἀδελφοῦ Βὐσταθίου οὐ
δεδήλωται * ἐπιστεῖλαι ἡμᾶς τῇ ἁγίᾳ σου κορυφῇ δι᾽
᾿Ἐπιφανίου. Οὐ διέψευσται ᾿Επιφάνιος " καὶ ὁ τρόπος
à; τούτῳ. "Hyusv ὡς ἀληθῶς ἐχδώσαντες αὐτῷ τὴν
ἐπιστολὴν, χαὶ πάλιν φόδῳ τῶν χρατούντων ἀπ-
αλείψαντες" ὁ δὲ ἔχων τῶν σημείων τὴν γνῶσιν, ἤγαγε
πρὸς τὰ ἅγια αὐτοῦ ἵχνη εὐφρονῶν μετὰ τὸ ἔξορι-
σθῆναι ἡμᾶς. Καὶ γάρ ἐστι στόμα τῆς ταπεινώσεως
ἡμῶν, καὶ λόγος ἐξερευγόμενος τῆς καρδίας ἡμῶν.
Καὶ μήτοι γε ὑπολάδοι ἡ ἁγία σου ψυχὴ σκάνδαλον ἐν
τῷ συνδούλῳ ἡμῶν ὄντι πιστοτάτῳ κατὰ πάντα. Ὁ
ἀδελφὸς ἡμῶν καὶ ἀρχιεπίσχοπος θεσσαλονίκης,
ὑπτίαις καρδίας χερσὶ xai ἐδέξατο τὴν τῆς μακαριό-
τητός σου προσηγορίαν, xai δι᾽ ἡμῶν προσχυνητῶς
χατασπαζόμενός ἐστι τὴν ἱερωτάτην σου χορυφήν.
AE. — Βασιλείῳ ἡγουμένῳ. [ος΄.]

Theodorus suo et Plistonis hortatur hunc Basiliam ut P a cum ipsis studio hesereticis «e opponat.

(Baron. an.

Basilio religiosissimo preposito et archimandritz
Roma, Plato humilis inclusus, et. Theodorus mi-
nimus presbyler et praepositus Studiensis.

Litteras paterne sanctitatis tue non aliter hu-
miles exspectabamus, quam, terra sitiens imbrem
suum. Et postquam spe nostra frustrati sumus,
doluimus, ut par erat, vehementer. Attamen cum
ex Epiphanio dilectissimo et fidissimo filio nostro
causam cognovissemus, quod nimirum coactus id
fecisses, non contemptu aliquo nostrum qui quan-
tumvis tenuium, pietatem tuam nihilominus ob-
servamus: animi dolorem abstersimus, summamque
letitiam percepimus. Renuntiavit enim nobis, te
eumdem esse, qui erga nos semper fuisses, atfeotu
et charitate; quin potius non parum bonitatis ad-

* Vid. infra in Theodori Testam. num. &.

ν ἢ. 25.

Βασιλείῳ τῷ εὐλᾳδεστάτῳ ἡγουμένῳ καὶ
ἀρχιμανδρίτῃ Ρώμης, Πλάτων ταπεινὸς
ἔγχλειστος, xai Θεόδωρος ἐλάχιστος πρεσ-
δύτερος καὶ ἡγούμενος τῶν Στουδίου.

D οὗτως ἀπεκαραδοκοῦμεν οἱ ταπεινοὶ δέξασθαι γραμ-

ματα τῆς πατρικῆς σου ὁσιότητος, ὡς γῆ διψῶσα τὸν
ἑαυτῆς ὑετόν. Καὶ ἐπειδὴ ἀπετύχομεν τῆς ἐλπίδος,
ἠλγήσαμεν, ὡς τὸ εἶκός "ὅμως μαθόντες τὴν αἰτίαν
παρὰ Ἐπιφανίου τοῦ ποθεινοτάτου χαὶ πιστοτάτου
ἡμῶν υἱοῦ, ὅτι ἐξ ἀναγκαίου, xai οὐκ ix χαταφρο-
νήσεως ἡμῶν τῶν εὐτελῶν xal λίαν ἐραστῶν τῆς
θεοφιλείας σου " μετεδάλομεν τὸ ἄλγος τῆς καρδίας,
χαρὰν προσχτησάμενοι ἱκανουμένην. ᾿Ανήγγειλε γὰρ
ἡμὶν τὸν αὐτὸν διαμένειν ἐν τῇ πρὸς ἡμὰς διαθέσει
τε xal ἀγάπῃ * οὐ μὴν ἀλλὰ xai προστιθέμενον μᾶλ--
λον ἀγαθότητος ποικίλοις τρόποις. Τὴν δὲ τοῦ ζήλου

1029

EPISTOLARUM LIB. I.

1030

τῆς εὐσεδείας διανάστασιν, ὅση ἐστὶ τῇ ἁγίᾳ σου A jecisse variis modis. Zeli vero quem pro pietate

ψυχῇ, ἐξηγησάμενος, ἤχησεν ἡμῶν ἀμφότερα xà ὦτα.
Καὶ εὐλογητὸς Κύριος τῶν δυνάμεων, ὁ θέμενός σε
tv τῇ πρωτίστῃ τῶν πόλεων, φωστῆρα θεολαμπῆ,
λόγον ζωῆς ἐπέχοντα ἀμφιλαφείᾳ τῶν ἀγαθῶν πρά-
ξεων ὁ δοὺς σοι γλῶσσαν ἐλευθεροστομοῦσαν τὰ θεῖα
τῆς ὀρθοδοξίας διδάγματα μετὰ ὑψηλοῦ χηρύγματος.
Ἐν d καὶ παρακαλοῦμεν βοηθεῖν τῇ xa0' ἡμᾶς 'Ex-
κλησίᾳ, τῇ τε οἰκείᾳ χραταιότητι, xal τῇ πρὸς τὸν
ἁγιώτατον ἀποστολικὸν μεσιτείς. Ἢ γὰρ ὕμῶν ἀν-
δρὶκὴ ὑπὲρ τοῦ λόγου τῆς ἀληθείας ἐχδίχησις τῆς
ὑπ᾽ οὐρανὸν τῆς ᾿Εχκλησίας ὑπάρχει στερέωσις " καὶ
ὁ ἀφ᾽ ὑμῶν ζῆλος, ἀνάπτειν πέφυχεν ἀεὶ ἅπασαν
τὴν οἴχουμένη εἰς τὴν διάπυρον ἐν Πνεύματι ἁγίῳ
τῆς πίστεως ἡμῶν ὁμολογίαν. Ὥστε εἰκαζέτω σου ἣ
ϑεοσέδεια, ὅσος ὁ λόγος ὑμῖν τοῦ τῆς εὐσεδείας χρά-
τους" χαὶ ὁπόσος ὁ ἕπαινος ἀπὸ Θεοῦ μετὰ τῶν
ἀξίων ἁμοιδῶν ἐν τῇ ταῦτης φυλαχῇ καὶ ἀναῤῥήσει"
ἣν καὶ φυλάττοιτε xal κηρύσσειν οὐ λήγοιτε, οἱ θειό-
τατοι χαὶ ἀξιάγαστοι ἡμῶν Πατέρες.

Οὗ δὲ χάριν ἀπεστείλαμεν πάλιν τὸν ἀδελφὸν xai
προσχυνητὴν τῶν ἰχνῶν cou ᾿Ἐπιφάνιον, ἵν᾿ ἀντ-
ἀναγγείλῃ ὁ αὐτὸς τὰ καθ᾽ ἤμᾶς " ὡς εὐχαῖς ὑμῶν
ἁγίαις εὖ ἔχει - χαιρυμένων ἡμῶν τῶν ἁμαρτωλῶν
xai θυμηδιώντων ἐν τῷ διωγμῷ, καὶ ταῖς φυλακαῖς ᾿
ὡς τολμᾷν λέγειν' ἹΠῖν ἐχαρίσθη οὗ μύνον εἰς
Χριστὸν πιστεύειν, ἀλλὰ καὶ τὸ ὑπὲρ αὐτοῦ πάσχειν "
ἵνα εἰς ἐχτενεστέραν ὑμᾶς προσευχὴν παραχινήσῃ *
ὑπέρ τε ἡμῶν τῶν ἀσθενῶν εὐανδρίας, χαὶ τοῦ κοινῇ
συμφέροντος, ὑπὲρ οὗ ὁ λόγος ἡμῖν, καὶ πρὸς ὁμᾶς
τοὺς ἁγιωτάτους δέησις τρὶς ἄρτι γινομένη * οὐχ ἵνα

ἀφεθῶμεν τῆς φυλαγῆς ᾿ ὅτι μηδὲ λογιζόμεθα αὐτὴν C

ἀδοξίαν * ἀλλὰ μέγιστον καὶ ὑπὲρ τὴν ἡμετέραν ἀνα--
ξιότητα κλέος " ἀλλ᾽ ὅπως ἔξει τὸ ἐπωφελὲς ἐν τῷ
χοινῷ, x&v τῶν ἐσχάτων ἐσμέν. Πανταχοῦ γὰρ, qm-
σὶν ὁ θεολόγος, τὸ καθ᾽ ἑαυτοὺς παρορατέον πρὸς τὸ
τῶν πολλῶν συμφέρον. Συμφέρον δ᾽ ἄν εἴη, ὡς ὁ

ἡμέτερος σχοπὸς xai πόσος, ἐπιτιμηθῆναι συνοδιχῶς ᾿

διὰ τοῦ χορυφαιοτάτου ἀποστολικοῦ, ὥσπερ ἐπὶ τῶν
ἄνωθεν καὶ ἐξ ἀρχῆς, τοὺς συνεδρεύσαντας κατὰ τοῦ
Εὐαγγελίου τοῦ Χριστοῦ, xai ἀναθεματίσαντας τοὺς
ἀντεχομένους αὐτοῦ * καὶ μὴ τὴν μοιχείαν, xal μοι-
χοζευξίαν, χαὶ μοιχοσυνδρομίαν, δεξαμένους ὡς οἷ-
χονομίαν τῶν ἁγίων, καθὰ οἱ Μοιχειανοὶ ἐδογμάτι-
cav, ἀμοχαλέσαντες ἐν τούτῳ τοὺς ἁγίους παρανό-
μους" ὅτι μηδεὶς ἄγιος τὴν μερίδα μετὰ μοιχοῦ
ἔθετο * οὐχ ὅτι καὶ μοιχωμένους ἐστεφάνωσε, καὶ δώ-
ρων τῶν θείων μεταδέδωχεν * ὁπότε οὐδὲ στέγης xal
πυρὸς μεταδιδόναι αὐτοῖς, χἄν βασιλεῖς εἶεν, διηγο-
ρεύχασι. Καὶ ὅτι καὶ αὐτὸ τὸ Θεῖον ἐξύδρισαν ταῖς
στεφανικαῖς μυσταγωγίαις, ἀνενεγχόντες τὸ ἀναθε-
μα ἐπ᾽ αὐτὸ, διὰ τῆς τῶν ἀντεχομένων toU νόμου
αὐτοῦ ἀναθεματίσεως. Εἰ δὲ τοῦτο οὔ, ἡμεῖς τὸ λοι--
πὸν εὐχόμεθα ὑμῶν τῶν προσευχῶν τὸ σθένος, τῶν
τῆς ἀγάπης θεσμῶν τὸ χῦρος, τῶν ἀντιγράφων τὸ
xodtoc' ὃ πάντως παραχληθείητε ποιῆσαι, παρα-
μυθούμενοι τοὺς ὀλιγοψύχους καὶ ἐπιῤῥωννύντες

3: Philip. 1, 59.

gerie, quanta vis et constantia sanote anime tue
sit, commemorans,ambas nobis aures implevit. Et
benedictus sit, Dominus virtutum, qui te in prima
ominium civitate collocavit lumen divinitus accen-
sum, verbum vite proferentem bonorum operum
abundantia: qui linguam tibi debit divina fidei
orthodoxe documenta libere celsoque animo clo-
quentem. In quo el te obtestamur, opem ferre Ec-
clesie nostre tum tuopte robore, tum apud
sanctissimum apostolicum intercedendo. Etenim
virilis ves(ra pro veritate concertatio, universe que
sub oclo est Eoolesie firmamentem est : et qui
ἃ vobis oritur zelus, semper totum orbem solet ad
ferventem in Spiritu sancto fidei nostre confessio-
nem accendere. Quare conjiciat religio tua, quanta
vobis causa fidei tuende,et quanta laus a Deo oum
debitis premiis vos maneat illam conservando et
profitendo, quam semper conservetis, et annunti1re
non cessetis, divinissiiietadmirandi Patres nostri.

Propterea autem misimus iterum fratrem et
vestigiorum tuorum veneratorem Epiphanium, ut
renuntiet ispe de rebus nostris, quemadtaodum
sanctis precibus vestris recte habeant omnia :
geudentibus nobis peccatoribus, et exsultantibusin
persecutione et in carceribus, ita ut dicere audea-
mus: Nobis datum est non solum credere in
Christum, verum etiam pro ipso pati *!: ut. excitet
vos ad enixius orandum, et pro imbecillitatis no-
stre fortitudine, et pro communi utilitate, pro
qua nobis sermo est ; et ad vossanctissimos ter-
tja jam repetita deprecatio : non ut e custodia
liberemur; quia hanc non ducimus infamiam, sed
maximam ut supra merita nostra gloriam ; veruin
ut redundet utilitasin commune, tametsi ex infimis
simus. Semper enim, ait Theologus, privatuin
commodum spernendum pre utilitate multorum.

Utile autem fuerit, quod unum est consilium no- : '
strum et desiderium, synodice per supremum:

apostolicum, sicut ab initio semper factum est
damnari eos qui contra Evangelium Christi ctum
inierunt et anathemate defensores illius appetie-
runt; quod adulterium, et adulteri conjugium,
et adulterii petrocinium non receperint tanquam
dispensationem sanctorumj: sicut Machieni statue-
runt; sanctorum in lllo nomen dantes injustis ;

D quoniam sanctoru:n nullus partem posuitcam adul-

tero; nedum et adulteros coronavit, et divina eis
dona tradidit ; quando nec tecto aut igni, quam-
vis reges essent, impertiendos docuerunt. Quid
&utem quod Deum ipsum contumelia affecerunt
coronariis illis mysteriis, et anathema in eum dixe-
runt, eos qui legem ejus propugnabapt, anathe-
matizantes? Quod si hec non fiant, petimus de
orlero precum vestrarum rohur, oharitatis vinculi
confirmationem, rescriptorum auctoritatem : quod
omnino preestare dignemini, consolando pusillani-

S. THEODORI STUBIT/E

mes, imbecilles corroborendo, sanctissimi et desi- A τοὺς ἀνάλχιδας, ἁγιώτατοι ἡμῶν xal ποθητοὶ xai

derabiles et semper venerandi Patres nostri.
XXXVI. — Euprepiano et iis qui cum eo sunt.

ἀεισέδαστοι Πατέρες.
AG". — Εὐπρεπιανῷ καὶ τοῖς σὺν αὐτῷ... [πη΄.]

Confirmat adversus hereticos : quorum facinus impium describit. (Baron. an. 809, o. 28.

Plurimum ocontido, dilecti fllii, vos vitam agere
tranquillam et secundum Deum compositam. Quare
ad id quod urget sermonem convertam. Quidnam
istud autem? Ubi prava illorum dogmata patefece-
rimus, et causas ostenderimus, propter quas nos
cum aliis anathemate confixerunt, tum plane con-
stabit eos non simplices tantum heereticos 6886, sed
ἃ Dei Evangelio apostatas, et excommunicatores
sanctorum, et canonum eversores. Primum quidem
quod et Veteri et Novo adversentur. Non macha-
berís 32, ait lex: Non assumesnomen Dei in vanum **,
Una lex esto Judzo et proselyto !*. Evangelium
deinde sive Christus : Audistis, inquit, quia dic-
ium est antiquis : Now machaberis. Ego autem dico
vobis necaspicere mulierem ad concupiscendum eam 5,
Et : Qui solverit unum de mandatis istis minimis,
hic minimus vocabitur in regno colorum **; hoc
est, in ignem, ut interpretantur Patres, oonjicie-
tur. Hi vero, o rem auditu horribilem ! adulterium
& lege et gratia vetitum vel ipso oculorum desiderio
tenus, transgressionemque mandati non minimi
dico, sed maximi, et quod primum servari debet:
&d hec, nominis Dei, non in vano, sed in re adeo
illicita et nefaria, in adulterorum scilicet conjunc-
tione, usurpationem, Christique mysteriorum im-
mutationem, et inimicam Deo coronationem ao
adulterii auctore diabolo ejusque ministro factam.
Dei dispensationem appellarunt, eamquelaudabilem
et Ecolesie salutarem.

Obturemus aures, ne blasphemia tabescamus,
fratres. Atque hac defensione utuntur, evangelica-

^" rum legum rationem,cum deregibus agitur, haberi;

ut aiunt, non debere. En alia Antiohristi persecu-
tio, et ubinam illud : Eadem lex erit *'! ? Et ubi Ju-
dicium durissimum his qui prasunt ?* ? el ubi. Deus
personam hominis non accipi? ? Et. quis impera-
toris legislator? Bt quoniam ut princeps, sic et sub-

ditus ; eubditorum, quoque non erunt Evangelio ἢ

leges. Namsiillius,et istorum quoque: ut tanquam
sob una lege ac legislatore positi, obtemperantes
et sine tumultu maneant. Quod si ille sub lege
non sit quando vult, velit autem fortasse nullam
servare; isti vero nihilominus sint sub lege : al-
terum e duobus sequi necesse est, aut imperato-
rem Deum ; esse solus siquidem Deus sub lege
non est; aut rebellionem existere et seditionem.
Ubi enim eadem lex non es!, qui pax esse queat ?
Imperatore aliud volente, mocbhari scilicet, aut
heresi adherere : subditos autem astringente lege,
ut cum adultero non communicent : nec he-
resi cum illo adhercant : nec aliud quidquam vio-

1? Exod. xx, xut. "Ibid. vu. ** Exod. xu, 49.
35 Sap. vi, ** 6. Galat. 11, 6.

Εὐελπίς εἶμι, τέχνα ἠγαπημένα, περὶ τῆς εἶρη
ναίας καὶ θεοτάχτου διαγωγῆς ὑμῶν. Διὸ μετελεύ-
σομαι τὸν λόγον ἐπὶ τὸ χατεπείγον. Τί δὲ τοῦτο;
Ὅταν ἀναχαλύψωμεν τὰ πονηρὰ αὐτῶν δόγματα,
xal ὑποδείξωμεν τὰς αἰτίας δι᾽ ἃς ἡμᾶς ἀνεθεμάτι:-
σαν μετὰ τῶν ἄλλων, παντάπασιν ἀποδείχνυνται οὐχ
αἱρετιχοὶ ψιλοί πως, ἀλλ᾽ ἀποστάται τοῦ Ἐαγγελίοῦ
τοῦ Θεοῦ, τῶν τε ἁγίων ἀναθεματισταὶ, καὶ τῶν
χανόνων χαταλυταί. Τὸ πρῶτον, ἀντιχαθιστάμενοι
Παλὰάιᾶς καὶ Νέας. Μὴ μοιχεύσεις, ὁ νόμος " Μὴ
λήψῃ τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ ἐπὶ ματαίῳ. Eq
νόμος ἔστω τῷ ᾿Ιουδαίῳ xal τῷ προσηλύτῳ.
Αὖθις τὸ Εὐαγγέλιον, ἤτοι ὁ Χριστός, ᾿Ηκούσατε,
φησὶν, ὅτι ἐῤῥήθη τοῖς ἀρχαίοις: Οὐ μοιχεύ-
σεις ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν" μηδὲ ἐμόλέψαι γυ-
ναῖχα πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι αὐτήν. Καὶ, Ὃ
λύων μίαν ἐντολῶν τούτων τῶν ἐλαχίστων,
οὗτος ἐλάχιστος κληθήσεται ἐν τῇ βασιλείᾳ
τῶν οὐρανῶν ἤγουν τὸ πῦρ, ὡς οἱ Πατέρες ἑἕρμη-
νεύουσιν, ἐμόλθήσεται. Ol δὲ, ὦ τοῦ φοδεροῦ ἀκούσ-
ματος ! τὴν μοιχείαν τὴν ἐχχήρυχτον νόμου καὶ χάοι-
τος, μέχρι xai ἐπιθυμίας ἐμδλεμματιχῆς, τήν τε λύσιν
τῆς οὐκ ἐλαχίστης, ἀλλὰ πρώτης εἰπεῖν ἐν τῷ mpax-
τιχῷ xal μεγίστης ἐντολῆς " καὶ πρὸς τούτοις, τὴν οὐκ

C ixi ματαίῳ λῆψιν τοῦ ὀνόματος τοῦ θεοῦ, ἀλλ᾽ ἐπὶ

ἀθεμίτῳ τηλικάυτῃ πράξει πονηρᾷ, λέγω δὴ μοιχοζευ-
ξίᾳ, λῆψιν τοῦ ὀνόματος τοῦ Θεοῦ, καὶ μετάληψιν
τῶν μυστηρίων Χριστοῦ, xa! στεφανικὴν τοῦ μοι-
χουργοῦ διαδόλου xal ὑπηρέτου αὐτοῦ θεομαχίαν,
οἰχονομίαν θεοῦ προσηγόρευσαν, ἀγαθήν τε χαὶ σω-
τήριον τῇ Ἐχκλησίᾳ.

Βύσωμεν τὰ ὦτα, μή ποτε ταχῶμεν τῇ βλασφη-
μίᾳ, ὦ ἀδελφοί. Καὶ τὸ δικαίωμα αὐτοῖς, ἐπὶ τῶν
βασιλέων, φησὶ, χρῆναι παραδλέπειν τοὺς εὐαγγι-
λικοὺς νόμους. Ἴδε ἄλλη ἀντιχριστικὴ προδρομία-" Καὶ
ποῦ τὸ, Εἴς νόμος ἔσται, Καὶ ποῦτὸ, Κρίσις ἀ κό-
τομος ἐν τοῖς ὑπερέχουσι; Καὶ ποῦ τὸ, Πρόσ-
ωπον ἀνθρώπου θεὸς οὐ λαμὄθάνει: Καὶ τίς ὁ
νομοθέτης βασιλέως ; Καὶ ἐπειδὴ κατὰ τὸ ἄρχον καὶ τὸ
ἀρχόμενον, οὐδὲ τῶν ἄρ χομένων οἱ νόμοι ot εὐαγγε-
λικοί, El γὰρ ἐκείνου, κἀκείνων " ἵνα μένωσιν ὡς ὑφ᾽
ἐνὶ ταττόμενοι νόμψ xal νομοθέτῃ, εὐπειθεῖς χὶ
ἀστάσίαστοι. El δὲ ἐκείνου o0, ὅτε βούλεται - οὐ βού-
λοιτο δὲ τυχὸν οὐδένα φυλάττειν * αὐτῶν δὲ vat* δύο
ταῦτα, ἢ Θεός ἐστιν ὁ βασιλεύς " μόνον γὰρ τὸ Θεῖον
οὐχ ὑπὸ νόμον " ἤ ἀναρχία, καὶ στάσις. OD γὰρ νό-
μος χὴ ταυτὸς, πῶς εἰρήνη ; τοῦ βσσιλέως ἄλλο θέ-
λοντος, ἤγουν μοιχεύειν, ἤ αἱρετίζειν- xai τῶν ὑπὸ
χεῖρα μὴ συντίθεσθαι τὴν μερίδα μετὰ μοιχοῦ νομο-
θετουμένων, μηδὲ συναιρετίζειν " μηδ᾽ ὅτι οὖν παρα-
θαίνειν τὸ ὑπὸ Χριστοῦ καὶ τῶν ἀποστόλων παραδε-
δομένον; Καὶ πῶς ἐντεῦθεν οὐ συναναφαίνεται ὁ
᾿Αντίχριστος ἐπὶ θύραις εἶναι; Οὐ γὰρ τολμήσουσι

" Maith. v, 27, 38. 9 [bid. 19. “ Exod. xr, 49.

1033

EPISTOLARUM 118. I.

1034

φάναι οἱ Μοιχειανοί * Μὴ οὐχὶ ὃ ἀνομεῖ ὃ Βασιλεὺς, A lent eorum que in Christo et apostolis tradita sunt.

moii τε xal χελεύε: ὑπείκειν τὸ λαόν ; Kal ἴδε sla-
ἦλθεν ἐν τῷ λόγῳ αὐτῶν πάντως ὁ ᾿Αντίχριστος. Βα-
σιλεὺς γὰρ ὥν κἀκεῖνος, τοῦτο μόνον ἐπιζητήσοι, ὅ
θέλε: xai λέγει γίνεσθαι " xal οὐδὲν τὸ διάφορον
πρὸς τοὺς πρὸ αὐτυῦ, ἢ τὸ, μὴ τοσοῦτον θέλειν καὶ
βούλεσθαι, ὡσεὶ xai θελήσοιεν xal ἄρτι. Ἢ αὐτὴ ἐξ-
ουσία παρὰ τῶν ἱέραρχῶν συνοδικῶς ἐχπεφώνγηται.
Καὶ πῶς συνιών τις, xal οὐκ ὧν δύσερις, οὐχ ὁμολο-
γήσειεν οὕτως ἔχειν : Τί δὲ ταύτης τῆς αἱρέσεως χεΐ--
ρον ἔσται, ἕως ἀναδείξεως αὐτῆς τοῦ ᾿Αντιχρίστου ;
᾿Εγὼ οὔπω δοχῶ εἶναι * ἀλλ᾽ αὐτὴν ταύτην εἰς πέρας
ἀρξαμένην ἐκ τοῦ δεῦρο τῷ τότε καιρῷ ἀπολῆξαι "
xai ὅσοι ἐν ταύτῃ ὑποπέσωσι, χἂν τύτε ὑπῆρχον, ὑπ-
ἕπεσον ἄν * καὶ ὁπόσοι δυνάμει Θεοῦ ἀνταγωνιζόμε-
vot στῶσιν, εἶεν ἂν xai ταῖς ἡμέραις ἐχείναις νιχῶν-
τες τὸν ᾿Αντίχριστον ἐν θανάτῳ μετὰ Χριστοῦ. ᾿Αλλ᾽,
ὦ τῆς ἀνθρωπίνης ταλαιπωρίας ! πῶς ἀπεντεῦθέν
νωτα ἔστρεψα ; πῶς ὑποδειχνύομεν τί ἐσόμεθα ; Διὰ
τοῦτο ὀλίγοι οἱ μέλλοντες στῆναι. Διὰ τοῦτο Ἡλίας
χαὶ Ἐνώχ ' οὐχ οἴδαμεν εἰ xal ὁ Θεολύγος xa! εὐ-
αγγελιστὴς, ἀρωγοὶ τῆς ἀνθρωπίνης ἀσθενείας, xal
πρωτοστάται, χαὶ ἀθλοφύροι τῆς ὑπὲρ ὁμολογίας
Χριστοῦ νιχῆς. Διὰ τοῦτο χολοδωθήσονται al ἡμέ-
ραι τῆς ἀνάγχης ἐχείνης τῇ ἐπιφανείᾳ Χριστοῦ ἄν-
αιρουμένης.

Οἱ συνιόντες στῆτε, μὴ ἀρνήσησθε Χριστὸν ἀπὸ
τοῦ δεῦρο * ἀρχτιχὰ γὰρ τὰ παρόντα τῶν τότε. Τὸ
δεύτερον οὐ πολλῇς δεῖται σᾳφηνείας, ἐκ τοῦ προτέ-
poo ἐπιδηλούμενον. ᾿Αναθεματίσαντες οὖν τοὺς μὴ
δεχομένους τὴν μοιχοζευξίαν χαὶ τὴν μοιχείαν τοῦ
δασιλέως, xal τὴν τοῦ παντὸς εὐρεθέντος xal iv αὐ-
τῇ τὴν μερίδα θεμένου παρανομίαν, ὡς ἁγίαν οἶχο-
νομίαν * τί ἄλλο ἢ τοὺς ἁγίους, καὶ ἱπρώτόν γε τὸν
Πρόδρομον ἀναθεματίχασιν ; ἀληθὲς εἰπεῖν, εἴ xai
φούδερὸν, xai αὐτὸν τὸν τῶν ἁγίων Δεσπότην ; Ὅς
γὰρ ταῦτα ἀπηγόρευσεν, οὐ δέχεται, οὐδὲ εὐδρκεὶ
δηλονότι, ἀλλὰ λίαν ἠπείλησεν ἀπαραίτητον τὸ χρῖμα,
χαὶ τὸ μόνον μετὰ μοιχοῦ τὴν μερίδα θεῖναι, οὐ τοῦ
6c, ἢ τοῦδε, ἀλλὰ παντὸς οὐτινοσοῦν, Βασιλέως, δυ-
νάστου, μιχροῦ χαὶ μεγάλου. Εἷς γὰρ νόμους ἔσται,
φησὶ, καὶ ἕν Εὐχγγέλιον παρελάδομεν " καὶ ὃς ἐχ
τοῦδε τοῦ Εὐαγγελίου χἂν τὸ τυχὸν παρασαλεύσοι,
χἂν ἄγγελος ἐξ οὐρανοῦ, Gpxsi σοι ἣ ἀσφάλεια, Μὴ

βασιλεὺς μείζων ἀγγέλου ; Μὴ οὐχὶ ὁ χοσμοχράτωρ ἢ

ἐν τῷ χόσμῳ μείζων πάντων τῶν χοσμοχρατοριχῶς
κρατούντων δαιμόνων xal ἀνθρώπων, ἀλλ᾽ οὐχὶ Oci-
χῶς ; Καὶ τί ὁ ᾿Απόστολος ; ᾿Ανάθεμα ἔστω. "AvycÀot
οὐ τηλμῶσι παρασαλεῦσαι, οὐδὲ σαλεύοντες μένουσι
μὴ ἀναθεματιζόμενο!, ὡς ὁ διάδολος xai ἡ ἀποστα-
τιχὴ αὐτοῦ πληθύς. Καὶ πῶς ἄνθρωπος πᾶς ἐν σαρχὶ
ὧν, σαλεύων xal χχαινοτομῶν, xal μάλιστα τοιαύτας
καινοτομίας, οὐχ ἀλλότριος Θεοῦ ; Ὅς δὲ οὐ δέχεται,
ἃ ἀπηγόμεσεν (ἀναληπτέος γὰρ ἐξ οὐ εἰς μεταξυλο-
γίαν μετῆλθεν ὁ λόγος) οὗτος χατὰ τοὺς Μοιχειανοὺς,
μᾶλλον δὲ ᾿Αντιχρίστους, ἤδη ἀναθεμάτισται. El δὲ

80 Matth. xxiv, 22. 3: Exod. xit, 49.
ParROL. Gn. XCIX.

Et quomodo ex hisAntichristus non videbitur esse
in Januis ? Non enim dicere audebunt Moachiani :
Nonne rez, etiamsi peccet, facit ac jubet ut popu-
lus legi pareat? Et ecce in. illorum sermone pror-
sus advenit Antichristus. Nam cum ipse rex sit,
tum id duntaxat quod vult et dicit, fieri exiget :
neque ab iis, qui ipsumantecesserint aliter discre-
pabit, quam quia nec ea quidem volet que jam nunc
illi voluerint. Eadem licentia per episcopos syno-
dice promulgata est. Et quisnam compos mentis, si
contentiosus non est, rem ita se habere non fatea-
tur ? Quid autem hac heresi deterius futurum est,
ad ipsam usque Antichristi manifestationem? Ego
nondum quidem factam hancesse arbitror : sed jam
nunc inchoatam, illo lempore exitum habituram :
et quotquot in hac succubuerint, eos, si tunc exsi-
slerent, penitus cessuros : et quotquot Dei virtute
reluctantes steterunt,eosdem illis diebus, Anli-
christi victores per mortem cum Christo futuros.
Sed, o calamitatem humanam! ut terga jam exinde
veterunt! ut, qui futuri simus, ostendimus ! Po-
pterea pauci futuri sunt qui stent, propterea Elias
et Enoch, baud scimus an et Theologus ac evangeli-
sla, infirmitatishumane auxiliatores erunt, et ante-
signani, etin Christi confessione victores. Propter-
ea breviabuntur dies erumne illius, cui adventus
Christi finem imponet 39.

State, quicunque sapitis, et Christum deinceps
ne abnegetis. Hec enim que videmus, initia sunt
eorum que tunc erant Alterum longa explicatione
non eget, cum jam ex priori manifestum sit. Itaque
qui illos anathematizarunt qui conjunctionem adul-
terinam, et imperatoris adulterium et omnium, qui
ejus participes inventi sunt, pravaricationem non
recipunt tanquam dispensalionem sanctam ; quid
egerunt aliud nisi sanctos, ac primum quidem Pre-
cursorem,anathematizarunt, atque ut verum dica-
tur, tametsi horrendum, ipsum etiam sanctorum
Dominum? Qui enim hec prohibuit, haud dubie ea
non recepit nec approbat : quin judicium inexora-
biles minatusestetiam communicanticum adultero,
non hoo vel illo, sed quocuuque, imperatore, dyna-
sta, parvo et magno. Una enim, ait, lex erit?! :
et unum Evangelium accepimus : οἱ qui ex hoc
Evangelio quidpiam labefactaverit, licet angelus de
celo, sufficit tibi asseveratio. Num imperator ma-
jor est angelo? Num mundi princeps in mundo ma-
jor cunctis demonibus et hominibus, qui mundana
potestate, non divina, in mundo dominantur ? Quid
autem dicit Apostolus ? Anathema sit. Angeli labe-
factare non audent, et, si labefactent, anathema
non effugiunt,quemadmodum diabolus acejus turba
desertrix οἱ quonam modo in carne vivens omnis
homo, si labefactet, et nova introducat, ac preci-
pue nova hujusmodi, alienus a Deo non erit? Qui
vero ea qua Deus prohibuit, non recipit (revo-
canda enim unde digressa estoratio), is Moechiano-

99

1035

rum, vel potius Antichristorum sententia jam est À

excommunicatus. Quod si Dominum, sicut Judei,
daemonia in Beelzebub ejicientem vocaverunt 3,
quid de ipsius servis et famulis? Aut enim eos Do-
mini leges in suis dispensationibus non servasse
rati, conjunctionem adulteri et communionem cum
adultero parilis esse momenti ac glorie statuerunt,
suam illis dispensationem adjungentes, ideoque
minime illos tanquam exleges et mandatorum trane-
gressores, anathematizarunt, proindeque ipsi pror-
sus anathematizandi sunt: autlegem ab illis serva-
tam esse confitentes, se ipsos anathematizaverunt,
non autem sanctos, sanctorum sibi nomen miseri
vindicantes in dispensalione,ut vocant, conjunotio-
nis adulteri : ac eo ipso rursus sanctos anathemaii-
zaverunt tanquam minime sanctos : quandoquidem
sancti eorum judicioii sunt, qui pro viribus dispen-
sationes conjunctionis adullerinem, et communica-
tionis cum adultero principe fecerunt et faciunt :
alieni autem ἃ Deoetexleges ac mandatorum trans-
gressores, et excommunicati apud ipsos sunt, qui
illorum dispensationem adulteris patrocinantem
non recipiunt, nec illius vestigiis insistunt.
Undecunque igitur libuerit et quamcunque ipso -
rum impietatis vocem intueri, cogita, qui solertia
polles et mirare, altam magis magisque impietatis
voraginem contemplans ac revolvens. Non enim to-
tam statim impietatem suam produnt hereses : sed
alis quidem prorsus aliene sunt ab Evangelio, alie
vero verba quieedam ex Evangelio captantes, cum
hia se insinuant, haudquaquam profitentes se ora-
cula evangelica non sequi : imo pro illis maxime
pugnantes in epeciem, quod isto οἱ non illo modo
accipi debeant, in divinis sermonibus ambiguita-
tem statuentes. Et cum a reclo sensu discesserint,
haereses nominate sunt. lino vero manifesta est
deerratio a flde. Non errantquod ad sonsum attinet:
sed quod dicant ; Christus quidem sic ait, quantum-
vise lex sic habeat, in regibus ita fleri : vinci Evan-
gelium. Vide quemadmodum finis principio respon-
deat. A Christi incarnatione hereses nate sunt
extra Evangelium ; deinde diabolus paulatim per
gratim incrementa repulsus,ex ipzomet Evangelio
clanculum subintravit. Scripture verbis textuque
ipso tegens escam, hereses procreat, usquead [00-
nomachos, ac postquam ac auscultari ab hominibus

S. THEODORI STUDIT/£

1036
τὸν Δεσπότην οὕτως, ὥσπερ οἱ Ἰουδαῖοι, ἐν Βεελζε-
600) ἐχδάλλειν αὐτὸν τὰ δαιμόνια χκεκλήκζσι : τί
περὶ τῶν δούλων xai θεραπόντων αὐτοῦ ; fj γὰρ ὡς
οὐ πειθαρχήσαντας τοῖς Δεσποτιχοῖς νόμοις ἐν ταῖς
οἱκονομίαις αὐτῶν ἐδογμάτισαν ἰσόῤῥοπον καὶ ἴσο-
χλεῆ τὴν μοιχοζευξίαν xal μοιχοχοινωνίαν, olxovo-
μίαν αὐταῖς συντάξαντες, xal διὰ τοῦτο ὡς ἀνόμους
τοὺς ἁγίους, καὶ παραδάτας τῶν ἐντολῶν ἀνεθεμά-
τισαν, xal ἐντεῦθεν πάντως ἀἄναθεματιστέοι ^ ἢ νομο-
φύλακας αὐτοὺς ὁμολογοῦντες, ἑαυτοὺς ἀνεθεμάτι-
σαν. ᾿Αλλ’ οὐ τοὺς ἁγίους, σφετερισάμενοι οἱ δείλαιοι
εἷς ἑαυτοὺς τὸ τῶν ἁγίων ὄνομα ἐν τῇ λεγομέντ, αὖὐ-
τοῖς οἰκονομία τῆς μοιχοζευξίας * xal διὰ τοῦτο πά-
λιν τοὺς ἁγίους ἀνεθεμάτισαν ὡς μὴ ὄντας ἁγίαυς "
ἐπεὶ ἅγιοι κατ᾽ αὐτοὺς οἱ χατὰ δύναμιν τῆς μοιχοζευ-

B ξίας καὶ μοιχομεριδαρχίας τὰς οἰχονομίας πεποίη-

κότες xai ποιοῦντες, καὶ οὗτοι ἀλλότριοι Θεοῦ xxi
ἄνομοι, xal παραῦάται ἐντολῶν, καὶ ἀναθεματι-
σμένοι παρ᾽ αὐτοῖς, οἱ μὴ τὴν μοιχοσύστατον αὐτῶν
οἰχονομμίαν δεχόμενοι, xai τὰ κατ᾽ ἴχνος αὐτῆς οἶχο-
νομοῦντες.

Ὅθεν οὖν βούλει, χαὶ ποτέραν τῶν ἀσεδῶν αὐτῶν
φωνὴν ἐθέλοις ἰδεῖν, νόει, ὁ ἀγχίνους, καὶ θαύμαζε,
βάθος ἐκ βάθους ἀθεΐας ἀναθεωρῶν χαὶ ἀναλαμανό-
μενος. Οὐδὲ γὰρ αἱ αἱρέσεις προφανῆ τὴν ὅλην ἀσέ-
ὄειαν ἔχουσιν *. ἀλλ᾽ αἱ μὲν πόῤῥω τοῦ Εὐαγγελίου
πάντη γε" αἱ δὲ ὑποδούμεναι ἐκ τοῦ Εὐαγγελίου ῥή-
σεις τινὰς, συνεισέρχονται " οὐ λέγουσαι μὴ στοιχεῖν
τοῖς εὐαγγελιχοῖς θεσπίσμασιν, ἀλλὰ καὶ πάνυ τὸ Oo-
χεῖν ὑπὲρ αὐτῶν ἀντιποιούμεναι, τῷ οὕτως νοεῖσθαι,
xai μὴ οὕτως * εἴς τοὺς θείους λόγους τὴν ἀμφιῦο-
λίαν ἔχουσαι. Καὶ ἐπειδὴ ἀποτυγχάνουσι τοῦ ὀρθοῦ
φρονήματος, αἱρέσεις χατωνομάσθησαν. ᾿Ενταῦθα δὲ
φανερά ἔχπτωσις πίστεως. Οὐ περὶ τὸν νοῦν σθαλλό-
μενοι, ἀλλὰ λέγοντες * Καὶ εἶπεν ὁ Χριστὸς οὕτω,
χὰν νόμος ἔχῃ τάδε, ἐπὶ τῶν βασιλέων οὕτως γἰνε-
gÜa:, νιχᾶσθα: τὸ Εὐαγγέλιον, Σκόπησον πῶς τῷ d»
χἕ τὸ τέλος ἀκολουθεῖ, ᾿Απὸ Χριστοῦ ἐνανθρωπάσεως
ἤρξαντο ἔξωθεν τοῦ Εὐαγγελίου αἱ αἱρέσεις. Εἶτι!
ἀποχρουσθεὶς ὁ διάδολος διὰ τῆς κατὰ μιχρὸν προ-
χοπῆς τῆς χάριτος, ὑπεισῆλθε λανθανόντως ἐξ αὐτοῦ
τοῦ Εὐαγγελίου. Τεννᾷ τὰς αἱρέσεις μέχρι τῶν Εἶκο-
νομάχων, ἀπὸ Γραφῆς xal τῶν χειμένων αὐτῶν
ὑποδούμενος τὸ δέλεαρ. Καὶ ἐπὰν ἤσθετο εὐηχόοσκς

sensit, appropinquante simu! consummationis tem- D αὐτῷ τοὺς ἀνθρώπους bmdpystw, συνελαύνοντος καὶ

pore, ccpit deinceps, sicut initio, exitium ipsius
Evanzelii moliri, ut congrue occurrat. Antichristo,
in quo habitabit et in quo tota ipsius amaritudo el
apostasia patefiet, quem Dominus presentia sua
quam citissime interimet. De tertio autem quid di-
cemus ? Qui enim Evangelium aperta fronte trans-
gredi ausi sunt, eosque qui transgredi noluere
anathematizaverunt, eequam illi euram habituri
sunt eanonum, quantumvis a Spiritu sancto obsi-
gnati sint, ac eorum digsolutione dissolvantur omnia
que ad salutem nostram attinent ? Nusquam enim

3? Luc, xi, 15.

τοῦ καιροῦ τῆς συντελείας, ἔρξἔχτο ἐχ τοῦ γεῦρο ὡς
τὸ ἀπ᾿ ἀρχῆς, xat' αὐτοῦ τοῦ Ευχγγελίου ἀνάπτειν
τὸν φόνον, ὅπως χατανιτήσῃ εἰς τὸν ᾿Αντίχριστον εὖ-
θέτως, ἐφ᾽ ὃν χατοιχήσε', xai ἐν qp. ἀποχαλυφθήσεται
ἡ πᾶσα αὐτοῦ πιχρία xal ἀποστασία, ὃν ἀνελεῖ Κύ-
proc τῇ ἐπιφανείᾳ αὐτοῦ ὅσι τάχιστα. Περὶ τοῦ τρίτου
τι χαὶ φῶμεν ; Οἱ γὰρ τὸ Εὐαγγέλιον παραδαίνειν
γυμνῇ τῇ κεφαλῇ χατατολμήσαντες, xol τοὺς μὴ
παραβαίνειν αἱρετισαμένους ἀναθεματίσαντες, τί
περὶ κανόνων αὐτοῖς μελήσει ; Καί γε xai τούτων
ὑπὸ Πνεύματος ἁγίου ἐσφραγισμένων, xxi ἐν τῇ À5-

1037

EPISTOLARUM LIB. I.

1038

cet αὐτῶν λελυμένων ὄντων τῶν ἁπάντων εἰς σωτη- À sacerdotium, sacrificium, ac reliqua morborum no-

ρίαν ἡμῶν ἡχὄντων. Οὐδαμοῦ γὰρ ἱερωσύνη, θυ-
σία, τἄλλα ἰάματα τῶν ψυχιχῶν ἡμῶν ἀῤῥωστημά-
των.

τί δὲ λέγω χανόνων, καὶ ποιοῦμαι διαφοράν ; Ταυ-
τὸν ἔστιν εἰπεῖν καὶ ἐπ᾽ αὐτῶν [xal] Εὐαγγελίου Χρι-
στοῦ. Αὐτὸς γὰρ τὰς κλεῖς δέδωχε τῆς βασιλείας τῶν
οὐρανῶν τῷ μεγάλῳ Πέτρῳ φάσχων * Ὃν ἂν λύσῃς,
xal ὃν ἂν δήσῃς, ἔσται τὸ xal τό, Kal πάλιν πᾶσι
τοῖς ἀποστόλοις" Λάδετε Πνεῦμα ἅγιον" ἄν τι-
νων ἀφῆτε τὰς ἁμαρτίας, ἀφίενται" καὶ ἂν
τινων χρατῆτε, χεχράτηται. Καὶ ἑπομένως τού-
τοις εἷς τοὺς μετ᾽ αὐτοὺς διαδιδάζων τὴν ἐξουσίαν,
ἐάνπερ ὡσαύτως πράξοιεν. Καὶ διὰ τοῦτο Βασιλείου,
xai τῶν ἰσοστασίων αὐτῷ ἁγίων, ὡς τῶν ἀποστολιχῶν
χανόψων δεδεγμένων, καθότι ἐξηχολουθήχασι μηδὲν
χεχαινοτομηχότες, ἀλλὰ xal ἐπαυξήσαντες χατὰ τὸ
δέον * οὗτοι οὖν οἱ νέοι ψευδαπόστολοι ἀποφαίνονται
ἐμπράχτως, μὴ πάντως χατὰ τοὺς χειμένους ὅρους
τῶν ἁγίων, ἀλλ᾽ οἰκείᾳ ἐξουσίᾳ xai διαχρίσει, παρὰ
τὸ ὑπ' αὐτῶν διατεταγμένον ἔσθ᾽ ὅτε ἕχαστον τῶν
ἱεραρχων ποιεῖν " λύειν ἐν οἷς οὐ παρ᾽ αὐτῶν λύσις *
xai δεσμεῖν ἐφ᾽ οἷς οὐχ ὑπ᾽ αὐτῶν ὁ δεσμός. Καὶ
ὁρᾶτε τάῦτα καθεχάστην γιγνόμενα. Καὶ ἐδεδηλώθη
τὰ ἅγια, xal ἐφόδιον ἁμαρτίας χρύδδην τε xal εἰς
τοὐμφανὲς dj μοιχοσύνοδος * xal καθαίρεται ὁ ἄχαθ--
αἴρετος * xal χειροτονεῖται ὁ διαδεθλημένος *. xai
ἐᾶται ὁ ὑποπίπτων χανόσι χαθαιρετιχοῖς, ἀνευ-
θύνως ἱερουργῶν, xal ἐκ χελεύσματος ἀνθρωπίνου,
xai οὐχ ix ψήφου θείας χαὶ χανονιχῆς, al προ-
θολαί.

Καὶ, φεῦ μοι, τῆς ταλαιπωρίας, πάντα χατὰ-
τραγῳδεῖν | xal τίς ἔχων χαρδίαν αἴσθητιχὴν, οὐκ
ἀλγεῖ xal στένει ; Καὶ ποῖος νοῦς ταῦτα ἀναθρώσχων
xa! συμδάλλων, οὐχ ὁμολογεῖ αἱρέσεων τὴν ἀποστά-
zpuxv εἶναι Χριστοῦ ; xai ποῦ μοι πάντα λέγειν τὰ
xata νοῦν, xal ὑπερύαίνειν μέτρον ἐπιστολῆς ; Εὐὖ-
σύνοπτα τὰ λεγόμενα, οὐ χεχομψευμένα, οὐ δυα-
νόητα * τὸ μὲν, ὅτι οὐδὲ ἐγὼ ὑψηγορεῖν δυνάμενος,
ἀλλὰ xal λίαν ὀλίγος, καὶ ὀλιγόλογος, καὶ βραχύγνω-
στος, αὐτὰ ταῦτα δι᾽ εὐχῆς τοῦ χοινοῦ Πατρὸς καὶ
ὑμῶν ἔχων " τὸ δὲ xal διὰ τό τινας ὑμῶν μὴ ἰσχύειν
δογματικώτερον χαταλαμθάνειν τὴν αἵρεσιν, xal dpa
ὅτι xal ἁπλοῦς ὁ λόγος τῆς ἀληθείας * fj τε αἵρεσις
φανερὰ, xal ἀδογμάτιστος, χαὶ παιδὶ εὐχατάληπτος.
'Q γὰρ ὁ Θεὸς εἶπε, σύντομος ὁ λόγος. Οὔτοι οὐ
στοιχοῦσιν *
Δῴν δὲ ὑμῖν χάριν ὁ Κύριος ἐπὶ πᾶσιν, ἀγαπττὰ
τέχνα.

ΒΙΓΟΡΌΙΩ spiritualium medicamenta.

Quid autem canones dico, ac discrimen aliquod
siatuo ? Perinde est de Evangelio Christi ac de illis
dicere. Ipse enim claves, regni colorum magno Pe-
tro tradidit his verbis: Quemcunque solveris et
quemcunque ligaveris, hoc eritet illud **. Et rur-
sum omnibus apostolis : Accipite Spiritum sanctum :
quorum remiseritis peccata, remiltuntur eis ; quo-
rum reiinuerilis, retenta sunt ?* : ac consequenter
potestatem transmittens ad eorum successores,cum
idem egerint. Cumque idcirco Basilius, epsique
suppares sancti, canones tanquam apostolicos re-
ceperint, quatenus eos secuti sunt, nihil immutan-
tes, sed et amplificantes etiam prout conveniebat:
isti demum novi pseudoapostoli reipsa ostendunt,
se nequaquam secundum prescriptos a sanctis ter-
minos, sed propria auctoritate et arbitrio contra
quam ab illis statutum est, facere, dum episcopus
quilibet solvit interdum, ubi solvere non potest :
ligat ubi ligandi jus non habet. Atque hec quotidie
fleri cernitis; et profana sunt sanota, et pecoati
illecebra clam palamque facta est mechosynodus ;
deponiturque qui deponi non debet, et ordina-
tur qui infamia laborat, et qui canonibus de-
positionem irrogantibus obnoxius est, impune
sacra facere permittitur, fluntque ex jussione
humana, non Dei et canonum decreto, promo-
tiones.

C Et, heu mihi! quantus dolor est omnia deplo-

rare ? et quisnam sensu aliquo praeditus non dolet
et ingemisciL ? et qua» mons ista spectans et expen-
dens, non confitetur desertricem Christi esse hano
heresim? et cur omnia qua in animo versantur
expromam, et epistole modum excedam? Comperta

sunt qus dico, non scite composita, non difficilia, .

licet non dignus qui audiar, utriusque concordiam,
per quem et clarius emicat radius veritatis, et pra-
vitas illi adversantium, vel potius nocturna lux,
intellectu : partim quia non sum sublimia loquendi
facultate preditus, sed tenuis admodum et exigui
sermonis, et anguste scientie, hec ipsa precibus
Patris communis ac vestris adeptus; partim etiam
quod nonnulli vestrum accuratiorem heresis ezpo-

ἀλλὰ χἀὶ στοιχοῦντας ἀναθεματίζουσι. ἢ sitionem capere nequeant : demum, quod simplex

sit veritatis oratio, et. haeresis h»c manifesta sit,
et doctrins expers, et quam puer possit capere. Gui

enim Deus loquitur, ei brevis est sermo. Hi non reota incedunt, et recta incedentes anathematizant.
Det autem vobis Dominus gratiam in omnibus, dilecti fllii.

AZ', — Ἰωσὴφ ἀρχιεπισχόπῳ θεσσαλο-
νίχης. [Le.]

XXXVII. — Josepho archiepiscopo Thessalonica.

Adversus eosdem herelicos.

Διὰ τῆς ταπεινοφροσύνης xxi σοφίας σου, τῆς τε
πρός με τὸν ταλαίπωρον ἀγάπης, καὶ ὑπὲρ ἀξίαν μου
ἀποτιμήσεώς σου, τὰ νῦν μοι ἐπεσταλμένα, εἰλικρινῆ

*? Matth. xvr, 19. ?* Joan. xx, 22.

Digna humilitate ac sapientia lua, et charitate
erga me miserum, ac de me supra quam mereor
estimatione sunt ea que ad me nunc scripsisti;

1039

S. THEODORI STUDIT/E

1040

sinceram et incorruptam ex radiante anima tua, À x«i ἀσύμφυρτον τηλαυγοῦντα ix τῆς φωτοειδοῦς qu

ter beate mi fratripater, diffundentia veritatem.
Quam amplexatus, gratias egi Christo desiderii mei
expletori, bonorum omnium largitori : quidni enim?
te scientia locupletem, zeloque convenienti, ac ger-
manum preterea communis Patris filium, conve-
nienta nobis minimis et sapere, et in. animo ha-
bere. Αἱ belle sane ista, cum in votis habeam,
licet non dignus qui audiar, utriusque concordiam,
per quam et clarius emicat radius veritatis, et gra-
vitas illi adversantium, vel potius nocturna lux,
enervatur, et tenebris offunditur. Cum autem in
litteris reperissem necessarii divisionem ; ignosce
obstupui : non enim esthec necessarii, sed contin-
gentis, quod trifariam dividitur,in id quod sepius,
quod equaliter, et quod rarius. Prioris autem, in
presens et futurum : deinde presentis altera divi-
sio in subjectum et predicatum : cum illud, quia
sepius contingit, in exsistens : et istud in necessa-
rium transit, non tamen vicissim hoc in illud, quam-
vis inde descendat.

Non enim si quid jam necessarium, continuo et
contingens. Si quid autem ut plurimum contingit;
per id quod exsistit, transit nonnunquam in neces-
sarium. Atque ila, omnis homo grammaticus,
aliquis homo grammaticus: quorum prius qui-
dem contingens, potest enim fleri; alterum
vero, si modo actus adsit, necessarium ; isto
autem exstincto, abscessit actus necessarii : hoc,
inquam estsi sit, videlicet. quandiu est ; alterum
vero in eo quod est nunquam variatur : cujusmodi
sunt eterna,angelus et anima. Quod ergo qua-
rebatur jam tenemus : ut qui reus eet canonis de
contingenti, penam interdum propteraliam hominis
improbitatem sustineat ejus qui est de necessario ;
at non hic vicissim ejus qui de contingenti. Fieri
enim non potest, cum equivaleat jam impossibili,
omne siquidem quod impossibile, idem per conver-
sionem necessarium est : quomodo necessarium est
solem lucere, sed e! impossibile est non lucere.
Quod vero sanctitastua dicit aliquando non luxisse:
utique in Passione Christi, nam de nocte haud scio
quo pacto. Hac porro sunt prodigia, non consueta,
neo regularia ; sed vel supra, vel preter naturam :
quorum alterum declarat Christi incarnatio : alte-

ψυχῆς, τρισόλδιέ μου ἀδελφοπάτορ, τὴν ἀλήθειαν -
ἣν ἀσπασάμενος ηὐχαρίστησα τῷ ἀποπληρωτῇ τῆς
ἐπιθυμίας μοῦ Χριστῷ, τῷ τῶν καλῶν ἁπάντων δο-
τῆρι " καὶ πῶς γε οὐχί; γνώσεώς σε πεπλουτισμένον
ὄντα, καὶ ζήλου τοῦ προσήχοντος, ἄλλως τε τέκνον
ἀληθινον τοῦ κοινοῦ Πατρὸς, συνῳδὰ ἡμῖν τοῖς ἐλα-
χίστοις xai φρονεῖν xal συνδιατίθεσθαι. ᾿Αλλ᾽ εὖ γι
μὲν ταῦτα * εὐχταιότερον ἔχοντός μου τοῦ ἀνακχούστου
τὴν ἀμφοτέρων ὁμοφωνίαν * δι’ £y fj τε τῆς ἀληθεία;
ἀχτὶς μαρμαίρει λαμπρότερον, καὶ ἣ τῶν ἀντιδιατι-
θεμένων αὐτῇ σχολιότης, μᾶλλον δὲ νυκταυγία, ἀπο-
νευροῦται τε xal ἀποζοφοῦται. Ἐδρηχὼς δ᾽ ἐν τοῖς
γράμμασι τὴν τοῦ ἀναγκαίου διαίρεσιν, σύγγνωθι͵
ἀπηνεώθην. Οὐ γὰρ αὕτη τοῦ ἀναγχαίου, τοῦ δὲ b-
δεχομένου, ὃ διήρηται τριχῶς * εἴς τε τὸ ἐπὶ πλέον͵
ἐπίσης, καὶ ἐπ᾽ ἔλαττον. Τοῦ ὃὲ προτέρου, εἴς τε τὸ
παρὸν, xai ἐσόμενον * εἶτα τοῦ παρόντος ἐπ’διαίρε.
σις “ εἰς ἀΐδιον, xal εἰς τὸ ἔστ᾽ ἂν d. Τοῦ δὲ ἔστ᾽
ἂν 3. ὑποδιαίρεσις εἰς τὸ ὑποχείμενον καὶ κατηγο-
βούμενον. τοῦ ὡς ἐπὶ πολὺ ἐνδεχομένου χωροῦντος
εἰς τὸ ὑπάρχον * τοῦ δὲ, εἰς τὸ ἀναγκαῖον.

Οὐ μὴν ἀντιστρέφοντος, εἰ xal ἐχεῖθεν χατιόντος"
οὐ γὰρ εἴ τι ἀναγκαῖον ἤδη xai ἐνδεχόμενον * εἴ τ'
δὲ τὸ ὡς ἐπὶ πολὺ ἐνδεχόμενον, ὁδεῦον διὰ μέσου τοῦ
ὑπάρχοντος, ἔστ᾽ ἂν | ἀναγκαῖον. Καὶ γοῦν πᾶς ἄν-
θρωπος γραμματιχὸς, xal τίς ἄνθρωπος γραμματ’
κός. ᾿Αλλὰ τὸ μὲν πρῶτον ἐνδεχόμενον - δυνατὸν γὰρ
γενέσθαι * τὸ δὲ δεύτερον ἀναγχαῖον, ἐπ᾽ ἂν ἔστιν
ἐνέργεια * οὐ θανέντος, ἀπέστη χατὰ τὸ ἀναγκαῖον
ἐνέργεια, Τοῦτό φησιν, ἔστ᾽ ἂν fj, τὸ ἕως ἂν d, ἧτο:

( Τὸ δὲ ἕτερον, τὸ μήποτε τοῦθ᾽ ὅπερ ἐστὶν ἀλλοιού

e ?» 4 415. » ^ -
p&voy * οἷα «à ἀΐδια, ἄγγελος xal ψυχή. Καί γε Eye
bl , M μὴ
μὲν τὸ ζητούμενον * ὥστε τὸν ἁλόντα ἐνδεχομένῳ χα-
νόνι, πείσεσθαι ἔστιν ὅτε διὰ τὴν τοῦ ἀνδρὸς ἄλλην
" 4 - * 4 5» - 3
μοχθηρίαν, τὰ τοῦ κατὰ τὸ ἀναγκαῖον χειμένου - ἀλλ
?, * “- ὃ —- 4 *
οὐχὶ τοῦδε tà τοῦ χατὰ τὸ ἐνδεχόμενον. Οὐ γὰρ i»
"N »* -- “- 4 , - 3
ὀέχεται * ἰσοῤῥοποῦντος 12v τῷ ἀδυνάτῳ, Πᾶν qb
^" ^» 4 , * -- -
Ὁ ἀούνατον, ἀντεστραμμένως xal ἀναγκαῖον * οἷον
“ A - 4 D 9 4
ἀναγκαῖον τὸν ἥλιον λάμπειν * ἀλλὰ vai ἀδύνατον μὲ
λάμπειν. Τὸ δὲ φάναι τὴν ἁγιωσύνην σού ποτε μὲ
λάμψαι ^ πάντως ἐπὶ τοῦ πάθους τοῦ Χριστοῦ, 'b
4 * 3 ΎΝΥ , ^ ^
vUXtt γὰρ οὐχ οἷὸ᾽ ὅπως, Ταῦτα
yum 1 2 οὐκ οἶδ᾽ ς Τοὺς δὲ τέρατα, καὶ οἷ
νομα, οὐδὲ ἐγχάνονα ἀλλ᾽ ὑπὲρ φύσιν, ἢ παρὰ
φύσιν * xat τὸ μὲν πρῶτον δηλοῖ d Χριστοῦ olxon-
la * τὸ δὲ ὁὀεύτερον, ἡ νῦν π 1 ^
μία * « pov, ἣ νῦν παρανομία, μάλιστα ex

rum presens iniquitas, non in abdito nec in trans- [) ἐν ἀποδύστῳ καὶ ὡς ἐν παρεχδρομῇ γενομένη, ἀλλ᾽

cursu facta, sed palam atquein legis morem con-
firmata, quoadin ipsafuit,per synodicam actionem,
eorumque qui pro veritate pugnant, relegationem
tanquam in aliqua divinorum canonum trapsgres-
sione, aut, ut verius dicam, gravi infestaque heresi.
O prevaricantium audaciam! quibus quanta ob
divinarum legum, vel potius Evangelii canonumque
ferme omnium contemptum pocna impendet ; tan-
tum humilibus nobie impendet periculum, si quid
de officio subtraxerimus. Quenam autem dispensa-
tio esse queat erga eos qui cum adulteri copulatore
gacrificant, quique adulterii confirmatrici synodo

ἐμφανῶς xal εἷς νόμον χρατυνθεῖσχ τὸ xa0' αὐτὴν,
διὰ τῆς συνοδιχῆς πράξεως " xal τῆς τῶν Unio dy
θείας ἐνισταμένων ἐξορίσεως, ὡς ἐπί τινος τοὐναντίον
θείων κανόνων παραύδάσεως, τάληθέστερον δὲ ἐϊπεῖν,
στιδαρᾶς xal πονηρᾶς αἱρέσεως,

Ὦ τῆς τόλμης τῶν δρασάντων | οἷς ὅσον τὸ χατά-
χριμα τῆς τῶν θείων νόμων, μᾶλλον δὲ τοῦ Βῤαγγε-
λίου xai πάντων σχεδὸν χανόνων χαθυδρίσεως -
τοσοῦτον ἡμῖν τοῖς ταπεινοῖς ἐπιχίνδυνον χαθυφιοῦσί
τι τοῦ πρέποντος. Πῶς δ᾽ ἂν εἴη οἰχονομία ἕν τοῖς
συλλειτουργοῦσι τῷ μοιχοζεύχτῃ, καὶ προάρξασι τῆς
μοιχοχυρώτου συνόδου, ὡς ὁ θείος ἔφῃ Βασίλειος ;

1041

EPISTOLARUM LIB. I.

1042

Φησὶ yàp, πολλάκις καὶ τοὺς τοὶς ἀνυποτάχτοις συν- Α prefuerunt, ut divinus ait Basilius? Dicit enim,

»w

ἀπελθόντας, ἐπ᾿ dv μεταμεληθῶσιν, εἰς τὴν αὐτὴν
ἀποδέχεσθαι τάξιν, ἀλλ᾽ οὐ παρ’ ἡμῶν ’ εἴπερ ποτὲ
xal μεταγνοῖεν * παρὰ δὲ τῶν [ἰσ] οστασίων, ὡς ὁ θεῖος
ἔφη Διονύσιος. Τὰ πλείω ἀφίημι τῇ συνέσει σου ἷε-
ρῶς ἰσχυούσῃ ἐποπτεύειν τὰ ἡμᾶς λάνθάνοντα. Δόξα
Θεῷ ἐπὶ τῇ τῶν ἀδελφῶν ἀπολύσει, εἴπερ ἀληθές.
Δόξα Θεῷ καὶ περὶ τῆς θεοδότου σου, ἀδελφέ μου,
χαρτερίας, ἐν τοῖς τῶν αὐτόθι σχληροῖς καὶ ἀπερι-
τμήτοις τῷ πνεύματι χεντήμασι " Χαρίζου μοι τὴν
εἰσαεὶ ὑπόμνησιν, νηφαλεοῦσάν με τὸν νυστάξοντα ᾿
εἶτα xai νῦν ἱερὰν προσευχὴν πάνυ πάντων, τοῦ
δὲ Πατρὸς ἡμῶν καὶ τοῦ διαφερόντως, χρήζοντι.
Μεμάθηχα πεποιηχέναι σε χάριτι Χριστοῦ πόνημά
τι" xal, εἰ χελεύεις, ἀναγνώσαιμι αὐτὸ ἐπ᾽ ὠφε-
λείᾳ.
AH'. --- ᾿Αρσενίῳ τέχνῳ.. [ρδ΄.]

sepe illos etiam qui in obedientibus adheserunt,
postquam eos penituerit,in eumdem gradum reci-
pit, sed nequaquam a nobis, si modo unquam erro-
rem agnoscent, verum a comparibus, ut ait divinus
Dionysius. Cetera relinquo prudentie tue, que
potest etiam ea qua nos latent, sancte perspicere.
Laus Deo et de fratrum liberatione, si verum est.
Laus Deo et de tua, mi frater, divinitus data con-
stantia, in duris et inoircumocisis spiritu hominum
istorum stimulis. Largire mihi perpetuam admoni-
tionem, que medormitantem expergefaciat ; deinde
et nunc sacras preces omnium prorsus, sed Patris
nostri et tuas potissimum, indigenti. Didici te per
Christi gratiam opus aliquod elaborasse ; fao, si

B placet, ut cum utilitate legam.

XXXVIII. — Arsenio filio,

Scelus nomine dispensationis pretexentes refellit. (Baron. an. 787, n. 58.)

'HA(xov ἐχάρην xal τανῦν, ἀναγνούς σου τὰ γράμ-
pata, τέχνον ποθεινότατον" οὐ τοσοῦτον ἐν τῇ
ἀνεῳχθείσῃ σοι μᾶλλον θύρᾳ τῆς πρὸς ἀδελφοὺς συν-
τυχίας " εἰ xai αὐτὴ εὐχταία * ὅσον ἐπὶ τῇ τῆς γλώτ-
της εὐχάριτι θεοῦ, δι᾽ ἧς χλείεις τὰ ἀπύλωτα στόματα
τῶν αἱρετιζόντων. Προσθείη σοι τοιγαροῦν ἔτι Kó-
proc. λόγον γνώσεώς τε xal σοφίας, διαχατελέγχειν
τοὺς τῆς εὐσεδείας προ[σ]ασπιστάς * ὡς ἄν ἔξει σοι
εὖ μάλα τῷ θείῳ Δαυίδ συμψάλλειν" Τὸ στόμα μου
ἤνοιξα, καὶ εἵλχυσα πνεῦμα᾽ ὅτι τὰς ἐντολάς
σου οὐχ ἐπελαθόμην. Καθ᾿ ὧν λυττήσαντες ol
Μοιχειανίζοντες, ἐχεῖνὸ πως τὸ Γραφιχὸν αὐτοῖς τοῖς
ἔογοις φθέγγονται. ᾿Απόστα ἀπ’ ἐμοῦ, ὁδοὺς σου
εἰδέναι οὐ δούλομαι. Εἰ γὰρ ἔδεισαν, οὐχ ἄν παρ-
ἐόησαν τὰ τοῦ Κυρίου ἐντάλματα. οὐχ ἄν παραθάν-
τες, οἰχονομίαν σωτήριον τῇ Ἐχχλησίᾳ Χριστοῦ τὰς
παραθάσεις συνοδιχῶς ἐδογμάτιζον, ὁπ’ ἀναθέματι
τῶν ταύτας μὴ οὕτω προσιεμένων. Ὅπερ ἀσεὲς δό--
Yu τοσοῦτόν ἐστιν, ὡς μὴ μόνον τὸ ἱερὸν Εὐαγγέ-
λιον ἀνατρέπειν, κατὰ τὸ ἐκ μέρους φύσιν ἔχειν “ὃ
ὅλον ἀνατρέπεσθαι " ἀλλὰ χαὶ αὐτὴν τὴν Χριστοῦ οἷ-
χονομίαν ἀναιρεῖν * ἀναιρετιχὰ γὰρ ἀλλήλων τάναν.--
zia. Ὅτι δὲ ἐναντία ἡ μοιχοζευξία, δογματισθεῖσα
σωτήριος οἰχονομία, τῇ θείᾳ, xal ἐπ᾽ ἀναιρέσει τῆς
ἁμαρτίας οἰκονομίᾳ, παντί που δῆλον. ᾿Αλλὰ μὲν οὖν
xal ἑτέρων ἀσεδημάτων ἐστὶν ἐπίμεστος ἡ μοιχοσύν-
οδος " ἅ, εἰ περιτύχοις πάλιν ἰδεῖν τὸν ἀδελφὸν Εὐ -
πρεπιανὸν, ὑποδείξειέ σοι.

Ἔῤῥωσο καὶ εὐσθένει, τέχνον, ἀμφοτέρωθεν τοὺς

Quanto nunc etiam gaudio perfusus sum lectis
litteris tuis, filidesideratissime ! non tam quod aper-
tumtibiostium fuerit liberius cum fratribuscongre-
diendi ; quamvis et illud optandum, quam propter
insitam lingue tue Dei gratiam, qua obstruis effre.
nata ora hereticorum. Adaugeat ergo tibi Dominus
sermonem scientie δὲ sapientie ad confutandos
impietatis defensores : ut tibi merito sane liceat
cum divino David canere : Osmeum aperui, et atlrazi
spiritum ; quia mandata tua non. sum oblitus **.
Contra que insanientes Mechiani, illud Scriptura,
operibus ipsis, quodammodo inolamant : Recede a
me vias tuas scire nolo 39. Si enim scivissent, haud-
quaquam Domini mandata violavissent : neque, post-
quam violaverunt, salutarem Cbristi Ecclesie dis-
pensationem fuisse prevaricationes suas, synodice
sanxissent, anathemate in eos decreto qui eas non
perinde approbassent. Quod quidem adeo est im-
pium dogma,utnon modo sacrum Evangelium de- .
struat, quatenus totum destrui in parte vulgo solet ; -
sed ipsam etiam Christi incarnationem tollat de
medio ; tollunt siquidem sese mutuo contraria. Quod
autem adulterin& conjunctio, quam isti salutarem
dispensationem fuisse statuunt, divine, et ad pee-
cati destructionem institutaedispensationi contraria
Bit, omnibus manifestum est. Verumenimvero aliis
quoque impietatis generibus scatet macbosynodus;
que, si Euprepianum fratrem iterum videre con-
tingat tibi demonstrabit.

Vale et constans esto, fili, utrinque eos qui in-

βάλλοντας ἀοράτως, ἐχθάλλων χράτει πίστεως, φόδου ἢ visibiliter feriunt prosternens fidei robore, timo-

τε θείου xai ἀγάπης. Ἐπειδὴ γὰρ ἔξωθεν δι᾽ ὧν
ἐπεγτίρουσιν αἱρέσεων προσδάλλοντες, ἀποχρούονται
ὑπὸ τοῦ ὀρθοδόξου φρονήματος " ἔνδοθεν ἐπέρχονται
οἱ δόλιοι, συλῆσαι τὸν τῆς ψυχῆς θησαυρὸν τεχναζό-
pevot. Ὧν λυτρωθείημεν τῆς θήρας, χεΐοας πρὸς
Θεὸν αἴροννες, συνεργίᾳ τῶν τοῦ χοινοῦ Πατρὸς
ἡμῶν προσευχῶν, xal πάντων τῶν εὐσεδούντων,
ἐγώ τε χαὶ σὺ χαὶ πάντες οἱ ἀδελφοὶ ἡμῶν. Ὁ τοῦ

3$ Pgal. cxvin, 131, 176. 36 Job xxi, 16.

risque divini et charitatis. Postquam enim extrin-
secus per haereses, quas suscitant, irruentes, per
orthodoxam sententiam repulsi sunt : intringecus
&ggrediuntur fraudulenti, anime thesaurum diri-
pere molientes: quorum a depredatione liberemur,
manus ad Deum attollentes, et adjuti precibuscom-
munis Patris nostri et piorum omnium, ego et tu,
οἱ fratres nostri universi. Aulets prepositus tibia

1043

S. THEODORI STUDITJE

1044

canit, sed obscuro sono, nec Spiritui sancto con- À Αὐλητοῦ χαθηγούμενος αὐλεῖ, ἀλλὰ ἄσημα, καὶ οὐ

cinenti. Quod enim ait se Romam spectare ; imbe-
cillitatis caus:, falszeque in re presenti defensionis
suffupium est. Quodque de Saba et Theoctisto,
religiosissimis monachis; hoc illudve dicat, et quod
Roms hoc et illud, falsum est. Hi enim ob hanc
causam ne ab Iconomachorum heresi redeuntes
episcopi in pristinos gradus restituerentur : non
quidem omnes, sed precipui, et principes hereseos.
juxta sancti Athanasii verba, restiterunt. Quod
sane absurdum non erat. Sed postquam synodus,
qu& coacta tum fuit, recipiendos omnes judicavit.
exemplum secuta quarta sancte synodi ; assense-
runtet ipsi: neque enim ulla suberat rei necessarie
transgressio.

De Simoniacis autem tum quidem pretermissum
est, quia de eo capite post. synodum querendum
erat. Postquam vero quesitum fuit... .....,
primum quidem annue ponitentis, aut aliquanto
amplius. O facinus audax ! cum monachis quibus-
dam, quorum nominibus parco, editum est ab eo
decretum relaxande depositionis perpetue, ita ut
Chrisli sacerdotes iterum forent, quos Deus perapo-
stolorum principem Petrum deposuisset. Deinde
cum ipsi in ea re non assentiretur Sabas, sed
plane adversaretur ; quid agit ? malum recto corri-
git. Negat se penitentiam dedisse, ut eos admittere
qui per pecuniam ordinassent, vel ordinati fuissent,
quod cum dicit, convincitur ab illius temporis Au-
gusta,a qua inductusfuerat utiniquam ponitentiam
daret.

Aderat dies Theophaniorum Christi, venerunt
illo die quibus imposita poena fuerat : et, ea jam
peracta, se absolvi postularunt, abnuebat ille, Au-
gusta urgebat, utad mitterentur. Iterum malorectum
destruit patriarcha : cum illis eo ipso festo palam
sacrificat, non invitus sane, sed sua sponte : quan-
doquidem cum posset cum depositis non sacrificare,
saorificavit : quoquomodo quis dicat eum non po-
tuisse. Hinc illa Sabe cum eo contentio: hino emer-
$it amplior quam divini canones ferant, absolutio,
Roma vero minime hec probavit, absit! sed neque
synodum ipsam babuit pro ccumenica, sed pro lo-
cali, et que proprium locorum illorum errorem
emendasset ??, Neque enim aliorum Patriarcharum
vicarii erant qui pro iis sedebant : falsum, siqui-
dem Romani non propter synodum, sed ob eliam
causam missi huc venerant. Quare et depositi, ut
fertur, post reditum fuerunt ab eo qui rniserat.
quamvis coactos ac fuisse causarentur. Alii autem ex
oriente quidem, sed a nostratibus persuasiet indu-
oti, non autem a Patriarchis missi, qui nihil scive-
runtneposteaqnidem, proptergentis metum scilicet.
Hocautem idcirco faciebant homines nostri, ut here-

τῷ Πνεύματι τῷ ἁγίῳ εὔρυθμα ᾿ xai τὸ λέγειν αὐτὸν
ἀφορᾷν ἐν 'Ρώμῃ, ἀσθενείας λόγου, καὶ πρὸς τὸ
παρὸν ψευδαπολογίας χαταφύγιον. Καὶ τὸ φάναι
αὐτὸν περὶ Σάδα τε xal Θεοχτ στου, τῶν εὐλαδεστά-
των μοναγῶν, τοῦτο χἀχεῖνο, xai ὡς ἐν Ῥώμῃ τὸ
χαὶ τὸ οὐχ ἁληθές. ΟἱἨ μὲν γὰρ ἕνεχεν τοῦ μὴ
προσδεχθῆναι τοὺς ἐχ τῆς Εἰχονομαχικῆς αἱρέσεως
ὑποστρέφοντας ἐπισκόπους εἷς τοὺς οἰχείους Bat.
μούς " xal οὐ πάντας, ἀλλὰ τοὺς ἐξόχους xal πρωτ-
ἄρχους τῆς αἱρέσεως, κατὰ τὸν λόγον τοῦ ἁγίου
᾿Αθανασίου, ἐνίσταντο. Ὅπερ οὐχ ἀπεικότως. ᾿Αλλ’
ἐπεὶ ἡ τηνιχαῦτα σύνοδος χέχριχεν ὅλους εἰσδέξα-
σθαι, ἔχουσα τὴν τετάρτην ἁγίαν σύνοδον παράδει-
Yu& * συνῆλθον * οὐ γὰρ ἦν τῶν ἀναγχαίων τι παρα-
δαινόμενον.

Περὶ δὲ τῶν Σιμωνιανῶν, τηνικαῦτα μὲν παρεχα-
λύφθη, ὡς μετὰ τὴν σύνοδον ἐχζητησομένου τοῦ χε-
φαλαίο. Ἑπεὶ δὲ Etym... . ..0ϑ0 .0.ϑ 0. τὸ
πρῶτον μὲν εἰς ἐπιτίμιον ἐνιαυσιαῖον Tj καὶ πλέον.
"D τοῦ τολμήματος | σύν τισι μόνασταϊς, ὧν ἀφίημι
λέγειν τὰ ὀνόματα, ἐδόθη ὄρος ὑπ᾽ αὐτοῦ ἐξιλεώσεως
τῆς εἰς αἰῶνας καθαιρέσεως εἰς τὸ εἶναι τοὺς ὑπὸ
Θεοῦ διὰ Πέτρου τοῦ τῶν ᾿Αποστόλων κχορυφδίου
καθῃρημένους, πάλιν ἱερουργοὺς Χριστοῦ. Καὶ
ἐπεὶ οὗ συνῆλθον οἱ πεφὶ Σάδαν ἐν τούτῳ, ἀλλὰ καὶ
διηνέχθησαν πρὸς αὐτὸν, τί ποιεῖ; καχὸν χαλῷ
ἀπάχλάττει. ᾿Αρνεῖται μὴ δεδωχέναι ἐπιτέμιον, μηδὲ
προσίεσθαι τοὺς ἐν χρήμασι χειροτονήσαντάς τε xal
χειροτονηθέντας. Λέγων διελέγχεται ὑπὸ τῆς τηνικάδε
χρατούσης, ἀφ᾽ ἧς xal εἰλχύσθη δοῦναι τὸ ἄνομον
ἐπιτίμιον.

Παρῆν ἡ ἡμέρα τῶν Θεοφανίων Χριστοῦ * ἐληλύ-
θασιν ἐν ταύτῃ οἱ ἐπιτιμιασθέντες, πεπληρωκότις
τὸ ἐπιτίμιον, xai λύσεν ἐπιζητοῦντες * ὁ μὲν ἀπηξίου,
ἡ βασίλισσα χκατηπείγετο τὴν εἴἰσδοχήν. Πάλιν χαχῷ
τὸ καλὸν διαμείδει ὁ πρόεδρός. συλλειτουργεῖ αὐτοῖς
τῇ αὐτῇ ἐορτῇ εἰς ποοῦπτον οὐχ ἀχουσίως Din
ἀλλ᾽ ἑχουσίως - ἐπὰν δυνάμενος μὴ συλλειτουργεῖν
καθηρημένοις, συνελειτούργησε᾽ xdv ὁπωσοῦν φαίι
τις ἀδυνατεῖν αὐτόν. ᾿Εντεῦθεν ἢ πρὸς αὐτὸν διαφορὶ
τῶν περὶ Σάδαν " ἐντεῦθεν ἐπεπόλασεν ἡ λόσις πλειὸ
νως τῶν θείων κανόνων. Ἢ δὲ Ῥώμη ταῦτα e
mpocYxato* μὴ γένοιτο ! ἀλλ᾽ οὐδὲ αὐτὴν τὴν σύνοδον
ὡς οἰχουμενικὴν, ἀλλ᾽ ὡς τοπικὴν, xal τὸ ἴδιον
πτῶμα τῶν τῇδε ἀνορθώσασαν. Οὐδὲ γὰρ ol χεχαῖν-

D κότες ἀντιπρόσωποι τῶν ἄλλων πατριαρχῶν " ψε"-

δές (1) τῶν μὲν Ῥωμαίων δί᾽ ἄλλο, οὐ διὰ σύνοδον,
παραπεμφθέντων ἐνταῦθα. Διὸ χαὶ κχαθῃρέθησαν,
ὥς φασι, παλινοστήσαντες ὑπὸ τοῦ πεπομφότος, κἂν
ἐπεχαλῶντο βεθδιάσθαι, Οἵ δ᾽ ἄλλοι ἐκ μὲν ἀνατολῆς,
ἀλλ᾽ ὑπὸ τῶν ἐνταῦθα προτραπέντες xal ἐλχθέντες,
οὐχ ὑπὸ τῶν πατριαρχῶν ἀποσταλέντες, ὅτι μηδὲ
ἐνόησαν, ἤ ὕστερον, διὰ τὸ τοῦ ἔθνους δέος δηλονότι.
Τοῦτο δὲ ἐποίουν οἱ ἐνταῦθα, ἵνα τὸν αἱρετίζοντα

?! De hoc loco videsis Baronii dubitationem, an. 787, n. 58.
NOT/E£.

(1) Forte hec vox ex ora libri in textum irrepsit.

1045

EPISTOLARUM LIB. I.

1046

λαὸν μᾶλλον πείσωσιν ὀρθοδοξεῖν, ἐκ τοῦ olxooutvi- A siadherentem populum faciliusad orthodoxam fidem

x7,» δῆθεν ἀθροισθῆναι σύνοδον.

Εἰ δὲ φαίης, πῶς ἡμεῖς οὐκ ἐνιστάθημεν τηνιχαῦτα,
χαὶ διὰ τί χειροτονίαν ἐδεξάμεθα μετὰ τὴν σύνοδον
παρὰ τοῦ χυροῦ Ταρασίου " ἀπολογούμεθα xai σοὶ
χαὶ πᾶσιν, ὅτι τὸ μὲν ἐν ὑπηχόοις ἐτελοῦμεν, μὴ τὰ
ὕστερον γνωσθέντα fuv πρότερον εἰδότες " τὸ δὲ,
δραξάμενος αἰτίαν εὔλογον, τὸ λέγειν Ταράσιον, μήτε
ἐπιτίμιον δεδωχέναι. μηδ᾽ αὖ εἰ γνοῖεν, τῶν τοιούτων
συνιερουργεῖν τινι, ἀλλὰ xai χαθαιρεῖν. ἂν οὐχ
εὔτως ἦν τὸ ἀληθὲς, διὰ τὸ προφανές, ᾿Αλλ᾽ ὅμως
ἡμεῖς ὀρεγόμενοι τὴν ὁμόνοιαν, ἤρχέσθημεν τοῖς
λεγομένοις " τοῦτο χεχριχότες, ἐπὶ τὸ φιλανθρωπό-
τερον τῆς εἰρήνης νεῦσαι ἐν τῷ ἀμφιδόλῳ πράγματι,
χαθώς φησί που ὁ Θεολόγος. Καὶ ἅμα, ὅτι δεδε-
qutvoc ἦν διὰ τὴν ὀρθοδοξίαν, xai τὸ κατ᾽ αὐτὴν
ἀνδρεῖον χαὶ σπουδαῖον γενέσθαι, ὑπὸ τῶν ἄλλων
᾿Ἐχχλησιῶν. Ταῦτά σοι ἐγνώρισα. τέχνον, εἰς εἴδησιν
τῶν χαθηχόντων * xai ὅτι οἱ περὶ Σαῦαν εἰ διὰ τοῦτο,
καὶ οὐχ ἄλλοις τισὶν ἀλόγοις διεφέροντο πρὸς αὐτὸν,
εἶχον εὔλογον xai ἔχουσιν. Ὡς γὰρ ὑπὸ παραπετᾶ-
σματι ἡμεῖς τοῦ λέγειν μὴ δέχεσθαι τοὺς τοιούτους,
ἀλλὰ καὶ καθαιρεῖν, συνήλθομεν τῷ mpoé£Optp* οὕτως
ἐχεῖνοι τὸ πραχθὲν ἐμφανῶς ἔχοντες διχαίωμα,
ἀντιποιοῦνται εἰχύτως τοῦ θείου χανόνος. Καὶ οὐχ
ἔστιν ὁ χάριν τούτου τοῦ χεφαλαίου δυνάμενος avtt-
στῆναι αὐτοῖς, εἴ γε λέγοιεν ὅτι Ταράσιος οἰχονομι-
χῶς ἐδέξατο τοὺς χρηματοχειροτονοῦντας. ᾿Αλλὰ γὰρ
οὐδ᾽ ἂν Πέτρος xai Παῦλος ἐπιστῇ " αὐτοὶ γὰρ
ἐξέθεντο τὸν xavóva, xai αὐτοί φασιν" ᾿Αλλὰ χἂν
ἡμεῖς ἢ ἄγγελος ἐξ οὐρανοῦ εὐαγγελίζηται

ὑμῖν παρ᾽ ὃ εὐηγγελισάμεθα, ἀνάθεμα ἔστω. C

λθ΄. — θεοφίλῳ γουμένῳ, [ρς΄.]

pertraherent, cum oecumenica synodus coacta fuisset.

Quod siquerasquamobrem nos tum minime ob-
stiterimus, et cur ordinationem post synodum de
domini Tarasii manu susceperimus ; hoctibiomni-
busque aliis respondemus : primun quidem nossub
obedientia tua vixisse, nec dum ea cognovisse,
qua perspecta nobis postea fuerunt : deindecausam
nactos fuisse probabilem ; cum diceret Tarasius, se
nec ponitentiam imposuisse, nec porro cum ullo
eorum, si novieset, communicaturum ; quinetiam
depositurum. Quanquam id verum non erat, cum
inanifesta res esset. Sed nos tamen concordiam
appetentes, iis contenti fuimus que ab eo diceban-
tur : sic statuentes, ad humaniorem pacis partem
in re ambigua propendendum esse, sicut alicubi
Theologus ait. Simul hoc etiam reputantes, illum
propter fidem orthodoxam, suumque in ea tuenda
studium, ab aliis Ecclesiis receptum fuisse. Hac
tibi exposui, fili, αἱ scias que scire te convenit,
et Sabam, si propter hec non ob alia quaepiam ra-
tioni haud consentanea ei adversatus est, probabi-
lem causam babuisse et habere. Quemadmodun
enim nos hoc pretextu, quod diceret, se tales non
recipere, sed deponere, cum patriacha convenimus :
sic illi justam rei palam geste defensionem haben-
tes, pro divino canone merito decertant. Neque est
qui hoc nomine redaguere illos possit, si dicant
Tarasium per dispensationem eos recepisse, qui per
pecuniam ordinarant. At neque si Petruset Paulus
adsint; ipsi enim canomen condiderunt, ipsimet
dicunt : Sed licet nos aut Angelus de calo, evange-
lixel vobis praeterquam quod. evangelizavimus, ana-
lhema sit 38,

XXXIX. — Theophilo preposito.

Cur hereticos vocet eos, quibuscum ipse aliquando communicaverat. ( Baron. ann. 809, n. 28.)

᾿Εδουλόμην ταχύτερον ἐπιστεῖλαι τῇ ἁγιωσύνῃ
σου, ἀλλ᾽ οὐχ εὐωδούμην φρουρούμενος ἀσφαλῶς.
Ὅτε δὲ εὐδόχησεν ὃ ἀγαθὸς θεὸς χαρίσασθαι χαΐ τὸν
τρόπον xai τὸ πρόσωπον τηνιχαῦτα τὸν ἐμὸν πόθον
πληρῶ ὃ ταπεινὸς, καὶ προσαγορεύω, χαὶ ἀσπάζομαι
τὸν ἐμὸν πνευματιχὸν Πατέρα, καὶ λίαν ὄντως φιλού-
μενον. Οὐ γὰρ ἐπειδὴ διέστησαν ἡμᾶς σωματιχῶς ol
ἄρχοντες τοῦ αἰῶνος τούτου, ἤδη διέλυσαν χαὶ τὴν
ἐπὶ Θεὸν ἡμῶν πρὸς ἀλλήλους ὁμόνοιάν τε xal σχέ-

Volebam equidem citius ad sanctitatem tuam
scribere, sed viam nullam reperiebam, arcia cu-
stodia inclusus. Postquam autem Deo bono pla-
cuit, et modum et hominem concedere : nunc desl-
derium meum humilis expleo, et saluto amplector-
que spiritualem Patrem meum quam revera amo
plurimum. Neque enim, quando, corpore nos segre-
garunt principes seculi hujus, pariter mutuam in
Deo nostro concordiam affectumque dissolverunt :

σιν * μᾶλλον μὲν οὖν xal ἐδεδαίωσαν. Πείθομαι γὰρ p quinimo magis confirmarunt. Confidoenim et mo

xai τὴν σὴν ὁσιότητα ποθεῖν τὴν ἡμετέραν ἀναξιό-
vrtx^ καὶ ἀχλινὴ διαμένειν τῆς ὀρθοδόξου xxi θεα-
ρέπτου ἐνστάσεως, ἐξ ὧν τε πρότερον xai ὕστερον
πέδειξεν ἑαυτὴν Θεῷ τε xal ἀνθρώποις, ὡς συναι-
εἶσθαι ἡμῖν τοῖς ταπεινοῖς xal τὸν ὑπὲρ εὐσεθείας
ἰωγμόν " χἂν οὐχ ἠδουλήθησαν οἱ χράτοῦντες, φει--
00: τοῦ μὴ πολλοὺς ἐξορίζειν xai χαθείργειν " xal
ὡς ἂν δόξωσιν ἐντεῦθεν πείθειν τὸν κόσμον, εἰς ἡμᾶς
μόνους περιίστασθαι τὴν πρὸς αὐτοὺς διαφορὰν, καὶ
μὴ εἶναι ἄλλους τοὺς ἐνισταμένους " οἱ τοσοῦτοι τῷ
πλήθει ἐν τῇ ὑπ᾽ αὐτῆς ἐξουσίᾳφ' χἂν φόδῳ εἴτε καὶ

?! Galat. 1, 8, 9.

Ü
P
ὃ

quamvis indignum a tua sanctitate diligi, et in or-
thodoxa Deoque accepta propugnationeimmobilem
ipsam permanere ; ex iis quibus se et antea, et post
etiam, Deo atque hominibus comprobavit : ita ut
cum humilibus nobis persecutionem etiam pro
pietate eligat : licet noluerint qui rerum potiuntur,
ne tam multos in exsilium amandarent, vel in cu-
stodiam traderent; atque ut hac ratione mundo
persuaderent, nos solos ab ipsis dissidere nec alios
esse qui resistant : cum tamen adeo multi sint sub
eorum imperio ; quamvis aut metu aut dissimula-

047

S. THEODORI STUDIT/E

1088

Lione se ipsos tegant ; ut divinum David clamantem A οἰκονομίᾳ ὕποχρύπτωσιν ἑαυτούς " ὡς Eccly ἀκούειν

exaudire liceat : Dinumerabo eos δὲ super arenam
multiplicabuntur 33.

Non enim leve est nec occultum, quod impie
agitur; sed et grave prorsus et sensu preditis ma-
nifestum. Incarnationem Christi, o sanctissisme,
quantum in ipsis est, everterunt, cum Evangelii
prevarieationem in adulteri copula et adulterio,
salutarem Ecclesie dispensationem esse sanxerunt,
anathema in eos decernentes, qui talia non proba-
rent. Evangelium per unius mandati solutionem
solverunt, solutionem hanc Doi: dispensationem
appellantes. Nam 8i, ut scriptum est : Quincunque
totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus
ést omnium reus 9 :- isti. vero lapsum, imo lapsus,
tum adulteri, tum ejus qui adulteros conjunait, et
omnium qui adultero adheserunt, partemque cuin
adultero posuerunt; neque enim a seinvicem se-
jungi possunt qui fecerunt, et qui simul abrepti
sunt; baudquaquam reos esse dicunt, sed dispen-
salores Dei ; mentitus est qui reos esse pronun-
tiavit; alieni autem sunt a Dei dispensatoribus
saneti quoque ipsi : siquidem nullus sanctorum
Dei legem transgressus est, nec, si trausgrediatur,
sanotus dici potest. Isti vero in transgressione
dogma inviolabile, tanquam Dei legem constitue-
runt, et omnes qui ipsis ea in re non consentiunt,
&nathematizarunt. Non consentiunt proculdubio
sancti, qui in celo quique in terra sunt, adulterio.
Quare perspicuum esteos, soluto Evangelii uno rnan-
dato, non solum Evangelium totum evertisse, sa-
lutarem Ecclesie dispensationem hanc esse syno-
dice deflniendo, legemque, quod in ipsis fuit in-
violabilem sanciendo, in omni mandato quod viole-
tur, violationem ipsam dispensalionem 6886, ac

(' ἐντολῆς παραδαινομένης οἴχονομίαν γίνεσθαι

τοῦ θείου Δαδὶδ χράζοντος * Ἐξαριθμήσομαι αὖ-
robe, xai ὑπὲρ ἄμμον πληθυνθήσονται.

Οὐδὲ γὰρ μικρόν τι καὶ λανθάνον τὸ ἀσεδούμενον"
ἀλλὰ xxi σφόδρα μέγα τε καὶ προφανὲς τοῖς νοῦν
ἔχουσι. Τὴν οἰχονομίαν Χριστοῦ, ὦ ἁγιώτατε, τὸ
χαθ᾽ ἑαυτοὺς ἀνέτρεψαν, τὴν παράδασιν τοῦ Ἐύαγ-
γελίου ἐν τῇ μοιχοζευξίᾳ χαὶ μοιχείᾳ οἰκονομίαν
σωτήῤιον τῇ Ἐχχλησίᾳ δογματίσαντες, ὑπ᾽ ἀναθέ-
ματι τῶν μὴ οὕτω προσδεχομένων " Τὸ Εὐαγγέλιον
διὰ λύσεως τῆς μιᾶς ἐντολῆς διέλυσαν, τὴν λύσιν
οἰχονομίαν Θεοῦ ἀποφηνάμενοι. Εἴ γὰρ ὡς γέγραπται.
Ὄστις ὅλον τὸν νόμον πληρώσει, πταΐσει
δὲ ἐν ἑνὶ, γέγονε πάντων ἕνοχος, Οὗτοι δὲ τὸ
πταῖσμα, μᾶλλον δὲ τὰ πταίσματα, τοῦ τε μοιχοῦ
καὶ τοῦ μοιχοζεύχτου, μοιχοσυνδρόμων τε καὶ ὅλων
τῶν μετὰ μοιχοῦ τὴν μερίδα θεμένων - οὐ γὰρ ὁΐόν
τε ἐξ ἀλλήλων χωρισθῆνα! τοὺς πράξαντας, καὶ τοὺς
συναπαχθέντας * οὐχ ἐνόχους φασὶν, ἀλλ᾽ οἰκονόμους
Θεοῦ " ἔψευσται ὁ ἀποφηνάμενος ἐνόχους εἶναι"
ἁλλοτριοῦνται δὲ ναὶ οἱ ἅγιοι τῶν οἰχονόμων Θεοῦ"
ὅτι οὐδεὶς ἅγιος τὸν τοῦ Θεοῦ νόμον παραδέδηχεν,
οὐδὲ παραδὰς δύναται χελεῖσθαι ἅγιος. ΟἹ δὲ δόγμα
ἐν τῇ παραύασει ἐχθέμενοι ἀπαράδθδατον ὡς νόμον
Θεοῦ, καὶ τοὺς μὴ συνχιρουμένους αὐτοῖς ἐν τούτῳ
ἀναθεματίξοντες. Ob συνάρονται δὲ δηλονότι ol ἐν
οὐρανῷ xzi ἐπὶ γῆς ἅγιοι τῇ μοιχείᾳ. Φανερὸν ἄρα
ὅτι τῇ λύσει τῆς μιᾶς ἐντολῆς τοῦ Εὐαγγελίου, οὐ
μόνον ὅλον τὸ Εὐαγγέλιον ἀνέτρεψαν, ὁρισάμενοι
αὐτὴν συνοδιχῶς οἴ χονομίαν σωτήριον τῇ ᾿Εχχλησίᾳ,
θέντες νόμον ἁπαράδατον, τὸ xa0' ἑαυτοὺς, ἐπὶ πάσης
τὶν
ταύτης παράθασιν, ὁμοῦ τε xal ὀνομάζεσθαι - ἀλλὰ
γὰρ καὶ τοὺς ἁγίους μὴ προσϊεμένους, ὅτι μηδὲ
Θεὸς xat' αὐτοὺς, ἀνεθεμάτισαν.

nuncupari : verum etiam sanctos non consenlienles, quoniam nec Deus consentit, suo judicio ana-

thematizasse.

Ac deinun quid pluribus opus est, cum epistola
capere non possit ? Perversa ct dira opinion in Eccle-
siam nostram invecta est. Hxresisista Muchianica
una cum Evangelii destructione, el canones divinos
per illius qui ab eis depositus fuera!, adulterorum
copulatoris absolutionem dissolvit, Etenim si Evan-

Kai ἁπλῶς τί πολλὰ λέγειν, μὴ ἐγχωρούσης τῆς
ἐπιστολῆς δέχεσθαι ; Χαλεπὴ χαχοδοξία ἐδογματίσθη
ἐν τῇ xa0' ἡμᾶς Ἐχχλησίᾳ. Αὕτη ἡ Μοιχειανιχὴ
αἵρεσις ἅμα τῇ ἀνατροπῇ τοὺ Ἐὐαγγελίου, καὶ τοὺς
θείους κανόνας διὰ τῆς ἀθωώύσεως τοῦ παρ᾽ αὐτῶν
χαθῃρημένου μοιχοζεύχτου διαλύσασχ, Ei γὰρ τὸ

gelium neglexerunt, otiosum illis fuisset de sacris ἢ Εὐαγγέλιον ἠθέτησαν, σχολὴ αὐτοῖς περὶ τῶν ἱερῶν

canonibus esse sollicitos. Hzc igitur cum saluta-
tione paternitati tue suggerere necessarium existi-
mavi, ut heresim esse iutelligens, heresim fugiat,
sive hereticos, ita ut nec cum eis communicet, nec
eos in divina liturgia ceommemoret in religiosissi-
mo monasterio suo : quoniam ingentes mina a
sanctis denuntiate sunt iis qui cum ea vel cibo
tenus participant. Quod si querat sanctitas Lua,
quid causa sit, cur hzc ipsi ante captivitalem non
dixerimus, sed et Byzantinorum commemorationem
ipsi fecerimus ; hoc habeto synodum eo tempore
nondui: coactam fuisse, uec promulgatum adhuc
pravum dogma et anathema. Et ante haec tutum

3? Psal. cxxxvri, 8. 9 Jac. i1, 10.

χανόνων φροντίζειν. Ταῦτα οὖν σὺν tfj TpoorYoply
ἀναγχαῖον ἐνόμισα ὑπομνῆσαι τὴν πατρωσύνην σο""
ὅπως εἰδυῖα ὅτι αἵρεσις, φεύγῃ τὴν αἵρεσιν, ἤγου,
τοὺς αἱρετιχούς - τοῦ μήτε χοινωνεῖν αὐτοῖς, μήτε
ἀναφέρειν ἐν τῇ εὐχγεστάτῃ αὐτῆς μονῇ ἐπὶ τῆς
θείας λειτουργίας - ὅτι μέγισται ἀπειλαὶ κεῖνται
παρὰ τῶν ἁγίων ἐχφωνηθεῖσαι τοῖς συγκαταθαίνου-
σιν αὐτῇ μέχρι xai ἑστιάσεως. Εἰ δὲ λέγῃ dj ὁπιότης
σου, πῶς αὐτῇ πρὸ τῆς λεηλασίας τοῦτο οὐχ εἴπομεν,
ἀλλ᾽ ὅτι καὶ ἥμεῖς ἐμνημονεύομεν τῶν ἐν τῇ Βυζαν-
τίδι "“ ἐχεῖνο γινωσκέτω " ὅτι οὕπω σύνοδος ἦν, οὐδὲ
ἔἐχφωνητὸν ὑπῆρχε τὸ πονηρὸν δόγμα xai ἀνάθεμα.
Καὶ πρὸ τούτων οὐχ ἦν ἀσφαλὲς ἀποστῆναι τῶν

1049

EPISTOLARUM LIB. I.

1050

παρανομούντων τελείως, fj τὸ φεύγειν μόνον τὴν À non erat discedere penitus a prevaricantibus, vel so-

προφανῇ χοινωνίαν αὐτῶν, οἰχονομίᾳ δὲ πρεπούσῃ
ἀναφέρειν ἕως καιροῦ,

Ἐπεὶ δὲ ἐξῆλθεν εἰς προῦπτον ἡ αἱρετικὴ ἀσέδεια
διὰ συνόδου εἰς τοὐμφανὲς, δεῖ ἄρτι χαὶ τὴν σὴν
οὐλάδειαν σὺν πᾶσιν ὀρθοδόξοις παῤῥησιάζεσθαι
διὰ τοῦ μὴ χοινωνεῖν τοῖς χαχοδόξοις, μηδὲ ἀναφέρειν
τινὰ τῶν ἐν τῇ μοιχοσυνόδῳ εὐρεθέντων, fj ὁμο-
φρονούντων αὐτῇ. Καίγε δίχχιον, ὅσιε Πάτερ, χατὰ
πάντα Gt ὄντα φερωνύμως θεόφιλον, φιλεῖν καὶ ἐν
τούτῳ τὸν θεόν. ᾿Εχθροὺς γὰρ Θεοῦ ὁ Χρυσόστομος,
οὐ μόνον τοὺς αἱρετιχοὺς, ἀλλὰ xal τοὺς τοῖς τοιού--
τοῖς χοινωνοῦντας, μεγάλῃ xai πολλῇ τῇ φωνῇ ἀπ-
ἐφήνατο. Καὶ ἐὰν ἡ σὴ στεῤῥότης οὐχ ἀσφαλίσηται,
τίς λοιπὸν σωθήσεται; xal ἐὰν ὁ παῤῥησιασάμενος
δυνάμει Θεοῦ, ὡς ἅγιος, πλὴν τελείας αἱρέσεως,
ἄρτι μετὰ τὴν αἵοεσιν ὑποστείληται" πῶς ἕτερος
τολμήσει γρύξαι ; καὶ ἐὰν τὸ μοναδικὸν τάγμα οὐχ
ἡγήσηται πάντα σχύδαλα " μοναστήρια λέγω; xal
πάντα τὰ περὶ αὐτά * πῶς λαϊχὸς καταφρονήσει
γυναικὸς, τέχνων, xal τῶν ἄλλων ;

Διὸ ὑπομιμνήσχω, ὡς ἐλάχιστος ἀδελφὸς χαὶ τέ-
χνον, μὴ σιγήσωμεν, ἵνα μὴ κραυγὴ Σοδόμων γενώ-
μεθα" μὴ φεισώμεθα τῶν χάτω, ἵνα μὴ ἀπολέσωμεν
τὰ ἄνω μὴ θῶμεν σχάνδαλον τῇ Ἐχχλησίᾳ τοῦ
Θεοῦ, ἥτις ἐστὶ xal ἐν τρισὶν ὀρθοδόξοις δριζομένη
xatà τοὺς ἁγίους " ἵνα μὴ τῇ ἀποφάσει τοῦ Κυρίου
καταδιχασθῶμέν. Καὶ οὐ δι᾽ ἑαυτὸν ταῦτά φημι ὁ
τάλας " ἐμοὶ γὰρ, εἰ xai τολμηρὸν εἰπεῖν, xal τὸ
ἀποθανεῖν ὑπὲρ τῆς ἀληθείας χέρδος xal χαρὰ xal
ζωή. Εἴγε δυναμωθείην ταῖς ἱεῤαῖΐς προσευχαὶς
ὑμῶν ἀλλὰ διὰ τὴν ἐν ἡμῖν ἀγάπην ἀρχαίαν xal
πνευματιχὴν, καὶ τὸ χοινῇ συμφέρον. El γὰρ ὁ Υἱὸς
τοῦ Θεοῦ ὁ Κύριος xai Δεσπότης ἁπάντων ἑαυτὸν
ἀνήνεγκεν ὑπὲρ πάντων τῷ Θεῷ xal Πατρὶ θυσίαν "
τί ὀφείλομεν ἡμεῖς, xal πόσον οὐ χρεωστοῦμεν δι᾽

αὐτὸν παθεῖν xai ὑπομεῖναι ; Καί γε οἱ μονάζοντες"

καὶ τῇ ἀποταγῇ σταυρωθέντες " ol γε ἀληθῶς καὶ οὐχ
ἀνονήτως ἀποταξάμενοι ὁ ἐπεὶ μὴ ἀπὸ τοῦ ἔξωθεν
σχήματος μόνον ἔστι χρίνειν τὰ πράγματα πολλοὶ
γὰρ οἱ προσωπεῖα ὑποδυόμενοι, καὶ οὐχ ὄντες ὅπερ
φαίνονται " ἀλλ᾽ ἐκ τῶν ἔργων δηλονότι τὰ σχήματα.
El οὖν μοναχοί εἰσί τινες ἐν τοῖς νῦν χαιροῖς, δειξα-
τωσαν ἐπὶ τῶν ἔργων, Ἔργον δὲ μοναχοῦ, μηδὲ τὸ
τυχὸν ἀνέχεσθαι χαινοτομεῖσθαι τὸ Εὐαγγέλιον " ἵνα

lummodo apertam illorum'communionem refugere,
et congruenti dispensatione ad tempus commemo-
rare.

At postquam impietas heretica per Synodum
in apertum nuno erupit, religionem tuam opor-
tet, una oum osteris orthodoxis, libere agere, nec
communicando cum hereticis, neo ullius nomen
commemorando ex iis, qui mochosynodo adfue-
runt, aut qui idem cum ea sentiunt. Et equum sane
est, Pater sanote,ut qui in omnibus, pro ratione
nominis tui, Theophilus es, hac etiam in parte
Deum ames. Inimicos enim Dei Chrysostomus, non
hareticos solum, sed omnes etiam qui cum illis
communioant, magna οἱ clara voce pronuntiavit.

B Quod nisi constantia tua stabilis permaneat, ecquis

demum salvabitur ἢ οἱ, si is qui Dei virtute, ut
sanctus, fiduciam pre se tulit ante plenam here-
sim, nunc post heresim ignaviter se gerat; quo-
modo alius hisoere audebit? et nisi ordo monasti-
cus omnia arbitretur ut stercora : monosteria dico,
et cuncta quee in eis sunt; quomodo laicus uxorem,
liberos, et estera cantemnet ?

Quamobrem admoneo, ut minimus frater ac fi-
lius, nequaquam sileamus, ne clamor Sodomo-
rum simus; nequaquam terrenis parcamus, ne
colestia amittamus; nequaquam scandalum de-
mus Ecclesie Dei, quam vel ires orthodozxi,
sanctorum sententia constiutunt, ne Domini de-
creto condemnemur. Neque hec ego miser mea
causa dico: mihi enim, tametsi audax diotum est,

C. vel mori pro veritate lucrum, gaudium et vita, si

modo sacris precibus vestris confirmer; sed propter
veterem inler nos spiritualem dilectionem, et pro
communi utilitate. Etenim si Dei Filius Dominus
ao dominator universorum seipsumobtulit pro om-
nibus Deo et Patri hostiam, quid debemus nos, et

quantum pro eo perpeti ac perferre nos equum

eat, monachos presertim et renuniiatione ipsacru4
cifixo& ? si modo revera et non incassum renuu»
tiavimus : quandoquidem non ab externa soluti
specie dijudiear! res debent; multi enim personas
induunt, neo sunt id quod . videntur esse : sed. ab
operibus ipsis species externa. Sl .ergo monachi
ulli sunt his temporibus, factis ostendant. Monashi
autem munus est, ut neo tantillum in Evangelio in-

μὴ ὑπόδειγμα τοῖς λαϊχοῖς προτιθέμενοι αἱρέσεως [) novari sinat, ne exetoplum laicis hereseos atque

xai αἱρετικῆς συγχοινωνίας, τῆς ὑπὲρ αὐτῶν ἀπω-
λείας λόγον ὑφέξωσι, Πολύ με ληρολογῆσαι τὴν ὑπό-
θεσιν d) ἄκρα ταπεινοφροσύνη τῆς ἁγιωσύνης σου ὡς
δεχομένη πεποίηχε. Σὺ δὲ, ὦ Πάτερ, εὔχου καὶ
ὑπερεύχου ὑπὲρ σαθροῦ χαὶ ἁμαρτωλοῦ, ἀλλ’ οὖν
ἐραστοῦ cou ὅτι μάλιστα. Ὁ συμφρουρούμενός μοι
ὡσαύτως xal προσαγορεύει, xai δέεταί cou τῶν
ἱχεσιῶν.

Μ΄. — Ναυχρατίῳ τέχνῳ. [ρια΄.]

heretice communionis prebentes, rationem reddant
de illorum perditione. Pluribus me nugari, et argu-
meniumhoc persequi, coegit summa bumilitas san-
etitatis tue,ul quee id minime improbat. Tu vero
ora, Pater, et deprecare pro imbecillo et peccatore,
sed quite revera plurimum amat. Concaptivus meus
similiter οἱ te salutat, οἱ preces tuas exposcit.

XL. — Naueratio filio.

Respondet ad quedam interrogata ac peeecipue de baptismo hereticorum.

HaÀw ἑτέρα σοι φυλακὴ, τέχνον ἡγαπημένον,
ἀλλὰ xal πάλιν στήλη μὲν τῶν δυσωγύμων alpstt-

Alter tibi iterum carcer, dilecte fili ; sed et in-
feumie mursus tola infeusti nominis hwceticis ; übi

r.

1051 .

S. THEODORI STUDITJE

1002

vero inorementum premiorum honorumque cole- À κῶν * coi δὲ προσθήχη ἄθλων τε xal ἐπαίνων οὐρα-

stium. Quocirca: pro illis quidem gemere ac flere
mihi suppetit, pro te autem lietari et gratias agere,
Annon acceptius sit, te, iterata custodia, factum
esse velut aurum in fornace bis expurgatum ? Ergo
firmas radices age, puer sance, teque auctori Do-
mino purum et probum in omnibus exhibe, vas
utile prorsus, ad omne opus bonum paratus. Magno
itaque fer animo custodem alterum qui tibi preter
morem datus eat. Non enim prepositum vel sacer-
dotem dixerim : siquidem nullus Dei minister, sal-
tem monachus, militaribus officiis ministraret, sed
neque eum sic ministrante eommunicaret. Caeterum
renuntia mihi quomodo te tractet: commodiorem
enim esse puto, quam prios fuit. Sive autem hoc
modo se res habet, sive aliter, tu tamen, flli mi,
forti sis animo:que tristia sunt, spei bone gaudio
allevens : et solitudine querens et comparans
tibi &quanimitatem, dum ad Deum unum, qui te
intuetur, oculos animumque convertis : cogitationes
furfureas, quee & zizaniorum satore identidem in-
jiciuntur, despiciens ao dispellens. Que autem a
me postulasti, ut de heresibuset baptismissigillatim
responderem, ea epistola modum excedunt : 80 su-
pervacaneum est rursus recensere que divinus Epi-
phanius invenit atque ita conscripsit ut nemo ex
Patribus melius. Lege igitur sacrum de istis ejus
librum, et que scire desideras, illic cognosces.
Hunc autem tibi in manus tradet egregius Eupre-
pianus.

De baptismis porro brevius respondebo. Trifa-
riam hec commentatio dividitur. Baptizantur enim
Marcioniste, Tascodrugite, Manichei, et qui ejus-
dem ordinis usque ad Melchisedechianos, hereses
numero viginti quinque. Inunguntur autem sacro
chrismate Tessarescedecatite, Novatiani, Ariani,
Macedoniani, Apolinariste, simul quinque. Qui
vero neque baptizantur, neque inunguntur, sed a0-
lummodo heresim tum propriam, tum omnem aliam
anathematizant, Meletiani, Nestoriani, Eutychia-
nist», et qui, usque ad heresim que istic est, sunt
ordinis. ejusdem, haud numerati 8 me modo, eo
quod Acephali sint multiplices, tum etiam ne ex-
orescat epistola. Quod autem dixisti, canonem mi-
nime destinguere, sed definitive pronuntiare, eos
qui ab heereticis ordinati aut baptizati sunt, nec cle-

vlov. Διὰ τοῦτο ὑπὲρ μὲν ἐχείνων τὸ στένειν μοι
xal δαχρύειν ὑπὲρ δὲ σοῦ, τὸ χαίρειν καὶ εὐχαρι-
στεῖν. Ἢ οὐχὶ δοχιμώτερόν ἐστί σε γενέσθαι τῇ
μεταφρουρήσει, χαθάπερ χρυσὸν διπυρούμενον ὑπὸ
χωνείας ; Εὐριζωθείης οὖν, ὦ ἱερὲ mat, καὶ ὀφθείης
τῷ Δεσπότῃ Κυρίῳ ἐν πᾶσι καθαρὸς xal ἀκίδδηλος,
σχεῦος ὄντως εὔχρηστον, χατηρτισμένος πρὸς πᾶν
ἔργον ἀγαθόν. Φέρε οὖν μακροθυμίᾳ τὸ ἄηθες τοῦ
δευτέρου φύλακός cou: οὐ γὰρ ἡγουμένου, οὐδὲ i-
ρέως λέγοιμι" οὐδεὶς γὰρ Θεοῦ λειτουργὸς καί γε
μοναστὴς, στρατιωτιχοῖς ἔργοις ὑπουργήσειεν, ἀλλὰ
μὴν οὐδὲ τῷ οὕτως ὑπουργοῦντι κοινωνήσειε. Πλὴν
δήλωσόν μοι ὅπως σε χρατεῖ. Δοχῶ γὰρ διαφορώτερον
εἶναι τοῦ προτέρου, ᾿Αλλ᾽ εἴ γε οὕτως, fj ἑτέρως * σὺ
δὲ ὅμως, τέχνον μου, στῆθι γενναίως " εὐμαρίζων τὰ
λυπηρὰ τῇ τῶν ἐλπίδων περιχαρείᾳ, καὶ καταχτώ-
μενος ἑαυτῷ τὴν μόνωσιν, ἀπαθείας εὕρεσιν" διὰ
τῆς ἐπὶ μόνον τὸν ὁρῶντά σε Θεὸν ἀπούλέψεώς τι
καὶ σχέσεως * σαυθαλίζων xal λιχμίζων τοὺς ἐπεισ-
ἀγομένους ἀχυρώδεις λογισμοὺς παρὰ τοῦ τῶν ζιζα-
νίων σπορέως ἑχάστοτε. ^A δὲ ἐπεζήτησας ἄποχρι-
θῆναί μὲ περί τε τῶν αἱρέσεων xal βαπτισμάτων
χατ᾽ ἔπος, ἐπιστολῆς ὑπερδαίνει μέτρον " καὶ πάλιν
περιττολογεῖν ἔστι ταῦτα ἀφηγεῖσθαι, ἃ ὁ θεοφόρος
Ἐπιφάνιος ἐξεῦρε καὶ διέγραψεν ὡς οὐδεὶς τῶν Πα-
τέρων. Ἔντυχε οὖν τῇ περὶ αὐτῶν ἱερᾷ αὐτοῦ βί-
ὄλῳ, κἀκεῖσε διαγνώσειας ἃ μαθεῖν ἐφίεσαι. Παρά-
σχοι δὲ αὐτὴν ἐν χερσί σου ὁ καλὸς Εὐπρεπιανός,

Τὸ δὲ τῶν βαπτιζομένων συντομώτερον ἀποχριθή-
σομαι. Τριχῇ διήρηται τὸ θεώρημα. Βαπτίζονται
piv γὰρ Μαρχιονισταὶ, Τασχορδιουργοὶ (1), Μανι-
χαῖοι " καὶ οἱ σύστοιχοι αὐτῶν ὁμοὸ ἕως τῶν Μελχι-
σεδεκιτῶν, αἱρέσεις εἴκοσι πέντε. Χρίονται δὲ τῷ
ἁγίῳ μύρῳ Τεσσαρεσκαιδεχατῖται, Ναυατιανοὶ,
᾿Αρειανοὶ, Μαχεδονιανοὶ, ᾿Απολιναριασταὶ, ὁμου
πέντε. Οἱ δὲ μήτε βαπτιζόμενοι, μήτε χριόμενοι,
ἀλλὰ μόνον ἀναθεματίζοντες τὴν ἰδίαν xal πᾶσαν
ἄλλην αἔρεσιν, Μελετιανοὶ, Νεστοριανοὶ, Εὐτυχίανι-
σταὶ, xai οἱ τούτων ὁμόστοιχοι, μέχρι τῆς δεῦρο al-
ρέσεως, τῷ ἀριθμῷ οὐχ ὑποδαλλόμενοί μοι κατὰ τὸ
παρόν" διὰ τὸ πολυσχιδὲς τῶν ᾿Ακεφάλων, καὶ τὸ
ὑπερτενὲς τῆς ἐπιστολῆς. Τὸ δὲ εἰρηκέναι σε, μὴ
διαχρῖναι τὸν κανόνα, ἀλλ᾽ ὁριστικῶς ἀποφάναι, τοὺς
ἀπὸ αἱρὲτιχῶν χειροτονηθέντας, ἢ βαπτισθέντας͵

Tic08 esse posse nec fideles: illud cogita quod apo- ἢ οὔτε χληριχοὺς εἶναι Ouv&xÓv, οὔτε πιστούς * ἐκεῖνο

stolicus canon hereticos illos dicit, qui in nomine
Patris et Filii et Spiritus sancti non sunt baptizati
neo baptizant. Istud porro magni quoque Basilii
voce divina docemur. Ait enim haereses esse eas
que penitus abrupte sunt, et ciroa ipsam fidem
alienate : schismala vero, eos qui propter causas
aliquas ecclesiasticas et quastiones quibus reme-
dium adhiberi potest, inter se dissident : parasyn-
agogas aulem, congregationes que a contuma-

λογίζου " ὅτι αἱρετιχοὺς ὁ ἀποστολικὸς χανὼν ἐκχεί-
νους ἔφη, τοὺς μὴ εἷς ὄνομὰ Πατρὸς xal Υἱοῦ xai
ἁγίου Πνεύματος βαπτισθέντας χαὶ βαπτίζοντας.
Καὶ τοῦτο ἐκ θείας φωνῆς τοῦ μεγάλου Βασιλείου
διδασχόμεθχ. Φησὶ γὰρ, αἱρέσεις μὲν τὰς παντελῶς
ἀπεῤῥηγμένας, xal xav' αὐτὴν τὴν πίστιν ἠλλο-
τριωμένας " σχίσματα δὲ τοὺς δι’ ἀἰτίας τινὰς ἐκχ-
χλησιασπιχὰς xal ζητήματα ἰάσιμα πρὸς ἀλλήλους
διενεχθέντας : παρασυναγωγὰς δὲ, τὰς συνάξεις τὰς

NOT/E.

» (1) Apud Epiphanium, heresi 47, Τασχοδρουγῖται.

1053

EPISTOLARUM LIB. I.

1054

παρὰ τῶν ἀνυποτάχτων πρεσδυτέρων ἢ ἐπισχόπων, A cibus presbyteris vel episcopis, vel a populis impe-

παρὰ τῶν ἀπαιδεύτων λαῶν γινομένας Καὶ τοῦ μὲν
πρώτου αὐτὸς ἐπιφέρων ἕν παράδειγμα, φησὶ πρὸς
τὸν ἅγιον ᾿Αμφιλόχιον " « Τίνα οὖν λόγον ἔχει τὸ τῶν
Πεπουζηνῶν βάπτισμα ἐγχριθῆναι τῶν βαπτιζόντων
εἰς Πατέρα xal Υἱὸν xai Μοντανὸν ἣ Πρίσχιλλαν ;
Οὐ γὰρ ἐδαπτίσθησαν ol εἰς τὰ μὴ δεδομένα ἡμῖν
βαπτισθέντες, » Τούτους οὖν xal τοὺς xav! αὐτοὺς,
ὁ χανὼν χαὶ οἱ Πατέρες, ὥς φησιν ὁ θεῖος Βασίλειος,
αἱρετιχοὺς ὠνόμασαν. Τοῦ δὲ δευτέρου παράδειγμα
πάλιν φησὶν ὁ ἅγιος Βασίλειος " « Οἱ Καθαροὶ xal
αὐτοὶ τῶν ἀπεσχισμένων εἰσίν. »

Εἰ δὲ φαίης. Καὶ πῶς λέγονται αἴρετιχοὶ καὶ οὔ--
τοι χαὶ πάντες οἱ μεταγενέστεροι ; τοῦτο λέγομεν
λαὶ νοοῦμεν ol μὲν πρῶτοι χυρίως αἱρετιχοὶ, διὰ

ritis fiunt. Ac primi quidem generis exemplum
unum ipse afferens, ad sanctum Amphilochium
soribit *t : « Quaenam igitur ratio est ut Pepuze-
norum baptisma eese judicetur, qui baptizant in
Patrem, οἱ Filium, οἱ Montanum vel Prisoillam ?
Neque anim baptizati sunt, qui in ea qua nobis
non sunt tradita, baptizati sunt. » Hos ergo et qui
ipsis adherent, canon et Patres, ut divinua Basi-
lius a&it, nominarunt hereticos. Rursus secundi
generis exemplum profert sanctus Basilius: « Ca-
thari sunt et ipsi inter eos qui absoissi sunt. »
Quod si dicas : Et quomodo hi quoquo, et poste-
riores omnes, heretici dicuntur? Hoc dicimus, et
intelligimus : primos quidem proprie dici hereti-

τὸ εἰς αὐτὸ τὸ xalptov τῆς τριαδικῆς ἡμῶν πίστεως B cos, eo quod impietatem exeruerunt in id quid no-

ἠσεδηχέναι. Οἱ δὲ δεύτεροι xatà xatdypmotw, xai
ὡς ἐκ τῶν πρώτων παρηγμένοι " ὁμολογοῦντες δ᾽
ὅμως εἰς Τριάδα xal πιστεύειν xal βαπτίζειν ἐν
ἰδιώματι οἰκείῳ τῆς ἑκάστης ὑποστάσεως, xal οὐχὶ
μιᾶς τῶν τριῶν ὑπαρχούσης " χἂν ἐν ἄλλοις ἡρέτιζον.
Τοῦ τρίτου πάράδειγμα, αὐτὸς ὁ ἅγιος πάλιν φησὶ,
οἷον εἴ τις ἐν πταίσματι ἐξετασθεὶς, ἐπεσχέθη τῆς
λειτουργίας, xal μὴ ὑπέχυψε τοῖς χανόσιν" ἀλλ᾽
ἑαυτῷ ἐξεδίχησε τὴν προεδρίαν καὶ τὴν λειτουργίαν,
Καί γε ὡς οἱ δεύτεροι ὁμώνυμοι τοῖς πρώτοις, οὕτω
xal οἱ τρίτοι ὁμώνυμοι τοῖς δευτέροις. ᾿Λμέλεε τοὺς
Μελετιανοὺς σχ:σματιχοὺς οἱ πάλαι χαλοῦσι, Μελε-
τίῳ τῷ σχισματιχῷ συναπαχθέντας, χαὶ τοι μὴ ὄντας
χαχοδόξους. ᾿Αναθεματίζοντες γὰρ τὸ ἴδιον σχίσμα,

ὥς φασι, δεδεγμένοι εἰσὶ τῇ χαθολιχῇ Ἐχχλησίᾳ. C

"Eouxe δὲ σειρά τις εἶναι δαιμονόπλοχος ἡ χαθόλου
αἵρεσις, ἑτέρα τῆς ἑτέρας ἐχομένη, xal ὡς ix. χορυ-
φῆς μιᾶς ἐξηρτημένων ἁπασῶν τῆς ἀσεδείας καὶ
ἀθείας " xdv ἐτερωνυμίᾳ, xal χρόνῳ, xal τόπῳ, xal
ποσότητι, xal ποιότητι, xai δυνάμει, xal ἐνεργείᾳ
διαφέρωσιν. ᾿Επεὶ μηδὲ ἕν χαὶ τὸ αὐτὸ σῶμα, ἕν

μόνον μέλος, ἀλλὰ καὶ πολλά " καὶ διάφοροι αἱ τού“᾿

των πρὸς ἄλληλα ἐνέργειαι, δυνάμεις, ἰδιότητες,
θέσεις τε xai τιμαί. ἷ

Περὶ τῶν ἑτέρων σου ἐρωτήσεων ἡ πρώτη περὶ
πρεσθυτέρου νοῦ ὀρθοδοξοῦντος, ἀλλ᾽ ὅμως μνημο-
νεύοντος φόδῳ διωγμοῦ τὸν αἱρετιχὸν ἐπίσχοπον
προαπεχρίθην cot* πλὴν xal αὖθις " εἰ μὴ συλλει-
τουργεῖ αἱρετιχῷ, xai εἰ μὴ μεταδιδοὶ τοῖς τοιούτοις,
δεχτέον τὸν τοιοῦτον εἰς συνεστίασιν, xal ψαλμῳδίαν,
xai εὐλογίαν βρωμάτων, καὶ τοῦτο xat' οἰχονομίαν,
οὐ μέν tot εἰς θείαν μετάληψιν. Δεῖ δὲ ἐπερωτᾷν τῆς
αἱρέσεως χρατούσης πάντως " ὁμολογίαν δὲ δεχομέ-
νοις ἄρχεῖσθαι, οὐχ οἶδα εἰ μὴ προδήλως ψευδολόγος
αὕτη. Τὸ γὰρ φαίην σε διδάσχεσθαι ἡμᾶς παρὰ τῶν
Πατέρων, μὴ ἐπερωτῷν, περὶ καιροῦ οὗ μὴ ἔστιν
αἵρεσις μαινομένη " xal περὶ τῶν μὴ προδήλως
κατεγνωσμένων. Τοιοῦτον δὲ πρεσδύτερον, σπάνιον
εὐρεῖν νῦν μὴ μιγνύμενον καὶ συγχοινωνοῦντα alps-
τιχοῖς.

*3 Can. 1.

stre deTrinitate fidei precipuum est: secundos vero
abusive, et tanquam a primis derivatos, qui tamen
confitebantur se in Trinitatem et credere et bapti-
zare,in proprietate singulari persone cujusque,
non autem que una in tribus exsistat : licet in
aliis rebus hereticum aliquid assererent. Tertii
generis exemplum rursus idem sanotus dicit :
velut si quis criminis convictus, & sacro ministerio
suspensus sit, etcanonibus non cedat, sed primam
sibi sedem et ministerium vindicet. Atque ut idem
cum primis nomen sortiti sunt secundi ; ita etiam
tertii cum secundis. Certe Meletianos ; quos Mele-
tius schismatious abduxerai; antiqui appellant
sohismaticos, quumvis non essent cacodoxi. Pro-
prium enim schisma, ut aiunt, anathematizantes,
ab Ecclesia catholica suscepti sunt. Videtur autem
heresis, in univereum catena quedam esse a ἀδ-
mone contexta, allera alileri connexa, cunctique
tanquam ab unoimpietatis capite appensis : quan-
tumvis diversitate nominum, et tempore, et loco,
et quantitate, et qualitate, et potentia, et actu dif-
ferant : quandoquidem neo unum idemque corpus
membrum est unum solum, sed multa; diversique
sunthorum inter se actus, facultates, proprietates,
situsque et honores.
Quod spectat emieras interrogationes tuas; ad
primam, de presbytero orthodoxo quidem, sed ta-
men qui persecutionis metu hereticum episcopum
commemorat, jam ante respondi tibi ; sed et nuno
iterum : Si cum heretico non saoerifloet, nec tali-
bus impertiat ; recipiendum huno esse ad oconvi-
ctuin, et psalmodiam, et benedictionem escarum,
idque per dispensationem, non autem ad divinam
participationem. Interrogare prorsus oportet, ha-
resi dominante; confessione aulem suscepta, ac-
quiescere, nisi perspicue ait falsa. Hoc enim &
Patribus doceri nos dixerim ; non interrogandum
quo tempore non grasesatur heresis, neo de iis qui
non sunt manifeste damnati. Hujusmodi autem
presbyterum reperire nunc rarum ost, qui non com-
misceatur et communicet cum hereticis.

1055

S. THEODORI STUDITJE

1088

Secunda, de Christi famulo, qui ad oratorium À — 'H δευτέρα’ περὶ φιλοχρίστου προσκαλουμένον

suum advooat, ut pervigilium celebretur : utrum in
eogacra obire, etcum quibus oporteat. Mos gerendus
est,eteundum utique, et una pesallendum, si orthodo-
xus est quiadvocat et qui psallunt, caventes utrique
neocum hereticis communicent. Quin et sacra inora-
torio peragenda, si affirmet qui obtinet, nondumin
eo hereticum ministrasse. Jam enim dictum est,
neoessario de omnibus, ob furentem heeresim,
gciecitandum.

Tertia; si quis ab aliquo Ecclesiam susceperit,
orthodoxus, moris autem sit semel aut iterum quot-
annis in ea congregari populum, ac heretici nomen
in liturgia memorari: necessario quidem permit-
tendum estut tibi psallatur, non autem ut liturgia
celebretur; quod si obtineri potest ut mos ille re-
scindatur, etiam liturgia abeunda.

Quarta ; si sit Ecolesia in qua sacrifloans heereti-
cum commenmoret, habeatque orthodoxus sacrifica-
torium sanctificatum in sindone vel in asseribus; an
convenit illud in eadem poni Ecclesia, non presente
illo qui commemorat, in eoque sacrificare orthodo-
xum? Non oonvenit; sed polius, ex necessitate,
in communi domo, delecto quopiam mundiore loco.

Quinta ; si contingat in itinere orthodoxum vo-
cari ἃ sacerdote quopiam vel laico ad convivium,
et tempus sit psalmodise ; quomodo licet interesse?
Dixi, et iterum dico; heresi obtinente, nec distur-
bata per Synodum orthodoxam, necesse est interro-
gare tum in divina participatione, tum in communi
: convictu : nec ullum ad haec tempus intempesti-
vum est, nec pudori locus. Ergo ut panem quis
simpliciter accipiat a quocunque, interrogatio neces-
saria non est; neque ut apud illum convivari,
seorsim fortasse, et dormire liceat, si ante convi-
ctus non est heresis aut nequitie. De ceteris au-
tem necessario interrogandum.

Sexta ; utrum in decursu itineris liceat orthodo-
xo, si Ecclesiam vico vel urbi vicinam offenderit,
ibi orare, aut etiam, dum laicorum teotis uti vitat,
in ea diversari? Et orandum in ille, et diverten-
dum, si sola sit: sed et ín laici edibus vel sacer-
dotis, urgente, ut diotum est, hore necessitate, indif-
ferens est manere, privatimque cibum sumere,
absque interrogatione, gt quee usui sunt accipere;
si modo ei qui excipitur, perspectum non sit, ut
dixi, impie vel contra leges vivere eum quiexcipit.
Extra necessitatem vero, non est bonum temere
ista, que dictasunt, admittere; sed sciscitarietapud
orthodoxum divertere, et ab illo commeatum, se
opus est, accipere. Sic enim per sanctos suos pre-
cepit Dominus. Presbytero et preposito reote res-
pondisti, prohibitos esse a ministerio eos qui nuno
ordinatisuntab eo qui repertus est, etiamsi ipse di-
ceret: Male acta est synodus, et periimus. Curenim,
cum fateatur, non fugit exitium, subducens aoc
ab heresi, utapud Deum maneat episcopus ? ac sta-
tim acceptabiles erunt ejus ordinationes. Aut cur,

tl; τὸ εὐχτήριον αὐτοῦ ποιῆσαι παννυχίδα" καὶ εἰ
δεῖ ἐν αὐτῷ λεισουργῆσαι" xal μεθ᾽ ὧν χρή. Ὑκ-
αχουστέον, xal ἱτέον, καὶ συμψαλτέων δηλονότι εἰ
ὀρθόδοξος ὁ προσχαλούμενος καὶ οἱ ψαλτῳδοὶ, φυλατ-
τόμενοι ἀμφότεροι τῆς τῶν αἱρετιχῶν χοινωνίας. Kal
μὴν xal λειτουργητέον ἐν τῷ εὐχτηρίῳ, εἴ γε ὁμο-
λογοίη ὁ κατέχων, μηχέτι ὁπὸ αἱρετικοῦ αὐτὸ λει-
τουργεῖσθαι. Προείρηται γὰρ ἀναγκαῖον εἶναι τὸ
ἐπερωτᾷν ἐν πᾶσι διὰ τὴν λυττῶσαν αἵρεσιν .

Ἢ τρίτη " εἰ λάδοι τις παρᾶ τινος Ἐχκλησίαν
ὀρθόδοξος, ἔστι δὲ συνήθεια τοῦ xav! ἐνιαύτὸν ἅπαξ
ἢ δὶς συνηθροῖσθαι ἐν αὑτῇ λαὸν, καὶ ἐν τῇ λειτουρ-
γίᾳ ἀναφέρεσθαι τὸν αἱρετιχόν * τοῦ μὲν ψάλλειν ἐχ-
tics κατὰ ἀνάγχην συγχωρητέον * λειτουργεῖν δὲ, οὗ.
Εἰ δὲ δυνατὸν διαχοπῆναι τὴν συνήθειαν, χαὶ λει-
τουργητέον.

ἩΙ τετάρτῃ ^ εἰ Ἐκχλησία ἐστὶν ἐφ᾽ jj ὁ λειτουρ-
γῶν ἀναφέρει τὸν αἱρετιχόι * ἔχει δὲ ὁ ὀρθόδοξος θυ-
σιαστήριον χαθηγιασμένον ἐν σινδόνι, ἢ ἐν σανίσι"
προσήχει αὐτὸ τεθῆναι ἐν τῇ αὐτῇ Ἐχχλησίᾳ, μὴ
παρόντος τοῦ ἀναφέροντος, xai ἐν αὐτῷ συλλειτουρ--
γῆσαι τὸν ὀρθόδοξον ; οὐ προσήκει, ἀλλὰ μᾶλλον xa
ἀνάγχην ἐν χοινῷ οἴχῳψ, ἐχλελεγμένῳψ τινὶ καθαρω-
τέρῳ τόπῳ.

Ἧ πέμπτη * εἰ καθ᾽ ὁδὸν τύχοι ὀρθόδοξον ὑπό τι-
νος ἱερωμένον ἢ λαϊχοῦ προσχληθῆναι εἰς συνεστία-
σιν " εἴη δὲ χαιρὸς ψαλμῳδίας * πῶς ἔστι διαγενέσθαι ;
εἶπον, xai πάλιν λέγω" αἱρέσεως ἐπιχρατούσης, xai
μὴ χαταδληθείσης δι᾽ ὀρθοδόξου cóvóbou, ἀναγκαῖον
τὸ διερωτᾷν, ἐπὶ τε τῆς θείας μεταλήψεως, καὶ
χοινῆς ἑστιάσεως * xal οὐδεὶς xatpóq πρὸς ταῦτα
αἰδοῦς καὶ ἀωρίας. Λαδεῖν μὲν γὰρ ἄρτον ἁπλῶς
καρὰ τοῦ τυχόντος, οὐχ ἀναγκαῖον εἰς ἐρώτησιν " καὶ
καρ' αὐτῷ ἑστιαθῆναι, καταμόνας τυχὸν, καὶ xotta-
σθῆναι, εἰ μήγε προεγνωσμένος ἐστὶν ἐν αἱρέσει ἣ
λαχίᾳ. Περὶ δὲ τῶν λοιπῶν ἐξ ἀνάγκης ἐρωτητέον.

'H ἔἕχτη" εἰ χατὰ πάροδον εὑρόντα ὀρθόδοξον
Ἐχχλησίαν πλησιάζουσαν χώμῃ ἢ πόλει, δέον αὐτόν
εὔξασθαι ἐχεῖ, ἤ xal καταλῦσαι, φεύγοντα ὑφέστιον
γενέσθαι λαϊκοῖς ; Kol εὐχτέον, xal καταλυτέον, εἴγε
μόνη ἐστίν * ἀλλὰ xai εἰς οἰκίαν λαϊκοῦ, ἤ ἱερωμένον,
ὡς εἴρηται κατεπειγούσης ἀναγκαίας ὥρας, ἀδιώ»
φορόν ἐστι μεῖναι, xal ἐστιαθῆναι χαθ᾽ ἑαυτὸν, ἄνευ
ἐρωτήσεως * xal λαθεῖν τὰ πρὸς χρείαν " εἴγε, ὡς
εἶπον, μὴ εἴη ὁ ὑποόεχόμενος προεγνωσμένος τῷ
ὑποδεχθέντι ἀσεδῶν ἥ ἀνόμων. Πλὴν δὲ ἀνάγχης, οὐ
καλὸν ὡς ἔτυχε τὰ προῤῥηθέντα χαταδέξασθαι - ἀλλ᾽
ἐρωτῷν, xal παρὰ τῷ ὀρθοδόξῳ χαταλύειν - xai εἰ
χρεία, παρ᾽ αὐτοῦ ἐφόδια αἴρειν" οὕτω γὰρ ὃ Κύ-
ρίος ἐντέλλεται διὰ γῶν ἁγίων αὔτοῦ, Ti πρεσὄυ-
τέρῳ xai ἡγουμένῳ καλῶς ἀπεχρίθης, εἰρχθῆναι τῆς
λειτουργίας τοὺς νυνὶ χειροτονηθέντας ὑπὸ τοῦ εὖι
ρεθέντος, λέγοντος δὲ ὅμως, ὅτι χακῶς ἐγένετο ἡ
σύνοδος, χαὶ ἀπολώλαμεν. Διὰ τί γὰρ ὁμολογῶν οὐ
φεύγει τὴν ἀπώλειαν, διαστέλλων ἑαυτὸν τῆς elpt-
σεως, ἵνα μένῃ παρὰ θεῷ ἑπίσχοπος : xal εἰσὶν αὐὖ-
τοῦ δεχταὶ αἱ χειροτονίαι αὐτίκα, Ἤ διὰ τί. αρσκει-

1057

EPISTOLARUM LIB. I.

1088

μένης τῆς αἱρέσεως, εἰς χειροτονίαν ὁ ἡγούμενος À prostante heresi, ad ordinationem hesereticam fra-

προήγαγε τοὺς ἀδελφοὺς αἱρετιχήν ; ἂν οὖν ὁ χειρο-
τονήσας ὥρθωσεν, ἦν αὔτοϊς εὐθὴς ἱερουργεῖν * ὄντος
δὲ ἐν τῇ αἱρέσει διὰ τοῦ ἀναφέρειν αὐτὸν αἱρετιχὸν,
χἂν τὸ φρόνημα λέγοι ἔχειν ὑγίές * οὐχ οἷόν τε οὖς
χειροτονεῖ τῇ ἀληθείᾳ εἶναι λειτουργοὺς Θεοῦ, Εἰ δὲ
πνεῦμα ξήλου Θεοῦ ἀνῆψεν ἐν τῷ κχαθηγουμένῳ, καὶ
προθυμεῖται ὁμολογίας στέφανον ἀναδήσασθαι " μηδὲ
λειτουργείτω ἐν τῇ ὑπ᾽ αὐτοῦ ἔνθρονιασθείσῃ ἐχχλη.-
ciq *' μήτε ἀναφερέτω αὐτὸν ὡς ἐπίσχοπον. Καὶ
μαχάριος οὗτος, πολλῶν χαὶ ἄλλων παράδειγμα
σωτηρίας γενόμενος.

Τεθέντος δὲ θυσιαστηρίου ἐν τῇ αὐτῇ ἐχχλησίᾳ,
οὐδὲν τὸ κωλύον λειτουργεῖν ἐχεῖσε. Ὅ δέ με ἔλαθεν
ἀνωτέρω σημάναι, μνησθήσομαι ἐνταῦθα “ ὅτι,
ἐπειδὴ λέγει ὁ ἅγιος Βασίλειος περὶ τῶν ἐν παρα-
συναγωγῇ γενομένων τάδε, ὥστε πολλάχις καὶ τοὺς
ἐν βαθμῷ συναπελθόντας τοῖς ἀνυποτάχτοις, ἐπεὶ δ᾽
ἂν μεταμεληθῶσιν, εἰς τὴν αὐτὴν παραδέχεσθαι τά-
tiv * μὴ οἰέσθω σου ἡ εὐλάδεια ἐναντιοῦσθαι τὸν
λόγον τῷ ἀποστολιχῷ κανόνι λέγοντι. « Εἴ τις χα-
θηρημένῳ κληριχὸς ὧν ὡς χληριχῇῃῇ συνεύξεται,
χαθχιρείσθω xai αὐτός. » ᾿Αλλὰ νομιζέτω, ὅτι, ὡς
διεχρίθη παρὰ τῶν Πατέρων, τινες εἶεν αἱρέσεις
πρὸς σχίσματα * οὕτω διαχέχριται δηλονότι xaxd
τὴν ἀχόλουθον ἔννοιαν, τίς ἐστιν ὁ ἀπαραιτήτως
χαθαιρῶν xxvàv τὸν χαθῃρημένῳ συνεύξάμενον,
παρὰ τὸν ἔν παρασυνχγωγῇ γενόμενον * ὅτι ὁ μὲν
εἰδὼς ὅτι ὁμολογουμένως χαθῃρημένῳ συνεύχεται,
εἰχότως abtixx χαθαιρεῖται, ἀδιαφόρως ἐνεχθεὶς, xai
μὴ προσεσχηχὼς τῷ xavóvt * 6 δὲ, ὡς οὔχ οἰόμενος
εἶναι χαθῃρημένον, ᾧ συναπήχθη μετὰ πλήθους,
ἐπ᾿ ἂν, νησὶ, μεταμεληθῇ εἷς τὴν αὐτὴν παραδέ-
ὄεχται τάξιν. Πρόσχεῖται δὲ χαὶ τοῦτο πολλάχις ἐν
τῷ λόγῳ τοῦ ἁγίου * ὥστε ἐστὶ xal μεταμελόμενον,
μὴ εἰς τὴν αὐτὴν τάξιν παραδεχθῆναι. Καὶ οὗτος
μὲν ὁ λόγος ἐνδεχομένως ἐχδέδοται. Ὁ δὲ ἀποστολι-
χὺς χανὼν ἀναγχαίως καὶ
Ψευδώνυμος Χοιστοφόρος πάλιν ctlq τὸ ἴδιον ἐξέραμα
ὑπέστρεψεν, οὐδ᾽ ὅλως ἐθαύμασα, εἰδὼς αὐτοῦ τὸ
ἄστατον καὶ ἀπαγίς. Ὅτι δὲ ὁ Κληδόνιος ὑπὲρ ἀλη-
θείας μίαν μόνην ἡμέραν ἤνεγχε φυλαχὴν xal πληγὰς
παδὰ τῶν ἀσεδῶν, πανυ ἐξέστην. Ὥστε εἰ ἕως τοῦ
νῦν ἐπιμένει δυνάμει Θεοῦ, μὴ ἀεργὸν γένηταί σοί
τε χαὶ ἄλλοις ἀδελφοὶς, ὀρέγειν αὐτῷ χεῖρα, εἴπερ
οἷόν τε. Περὶ δὲ τῶν προειρημένων, βαπτιζομένων

ἀπαραιτήτως: “Ὅτι é

tres produxit prepositus ? 8i ergo is qui ordinavit
recte fecit, ministrare statim potuerunt; sed cum sit
hereticus, eo quod herelicum ipse commemoral,
tamelsi sanum se habere sensum dicat, non possunt
quos ordinat in veris Dei ministris censeri. Quod
8i spiritus zeli divini exarsit in preposito, et. con-
fessionis caronam adipisci studet; neo sacra abeat
in ecclesia in qua ille presidet, neque illum tan-
quam episcopum commemoret. Et beatus hic qui
aliis quoque multis exemplo ad salutem fuerit.

Posito autem in ecclesia illa sacriflcatorio, nihil
est quod illio (ministrare prohibeat. Quod autem
superius monere excidit, suggeram hoo loco, ne,
cum de iis quiin parasynagoga fuerunt dicit sanctus
Basilius, sepenumero etiam'illos qui ingradusunt,
si postquam contumaces sectali sunt, resipiscant,
in eumdem ordinem recipi; existimet prudentia
tua, repugnare hec verba Canoni apostolico dicen-
ti ** : «Si quis clericus cum deposito tanquam cle-
rico oraverit, deponaturet ipse. » Sed putet, quem-
admoduin distinctum est a Patribus, quo differant
hereses a schismatibus; sic utique censentanea
intelligentia distinctum esse, quis sit canon, qui
cum deposito orantem, inexorabilitér deponit pre
eo qui parasynagog: interfuit: eo quod ille quidem
sciens orare secum eum, quem depositum esse pa-
lam est, merito statim deponitur, ut qui absque
discrimine egit, et canoni minime obtemperevit :
hic vero, ut qui non putavit depositum fuisseillum
ad quem cum multitudineabreptus fuit, postquam,
inquit, resipuit, eumdem in gradum est receptus.

"Hoc quoque in sancti verbis frequenter additur,

eumdemin gradum nonrecepi 9. Atque hio quidem
sermo contingenter enuntiatur. Canon autem apo-
stolicus necessario et inexorabiliter. Quod Christo-

phorus falsum nomen habens, ad proprium vomi- 4

tum reversus sit, miratus plane non sum ; perspe-
ctam habens ejus instabilitatem et inconstantiam.
Quod vero Cledonius unioa tantum die pro veritate
custodiam et plages ab impiis pertulit, vehementer
obstupui.Quare si hao usque perseveravit Dei vir-
tule, otiosum non fuerit, te et alios fratres opem
illi ferre, si fas est. Quod ad eos porro spectat de
quibus dixi, qui baptizantur scilicet, sanctoque

λέγω χριομένων τε τῷ ἁγίῳ μύρῳ, xal ἀναθεματι- ἢ Chrismate unguntur, et. heresim anathematizant,

ζόντων τὴν αἵρεσιν * οὐχ ὡς ὁ θεῖος ᾿Επιφάνιος τέ-
ταχε xai ἠρίθμησε, τὰς αἱρέσεις γέγραφα. ᾿Αλλ᾽ ὡς
ὕερον παρασημείωσίν τινος τῶν ἀρχαιοτέρων φιλο-
πόνο" ἀνδρὸς, xxl ix τῆς ἐν Βυζαντίδι ᾿Εχχλησίας
τὴν ἐχ βιδλίων ἔρευναν xal εὕρεσιν ποιησαμένου.
Ὁ ἀδελφὸς Γρηγόριος γνησίως προσαγορεύει.

ΜΑ΄. — Σιλουανῷ "eae neri τέχνοις.

οΧΟΊ.

non utidivinus Epiphanius disposuit et enumeravit,
heereses descripsi ; sed sicut in antiquioris cujusdam
studiosi viri commentario inveni, qui ex Bysantine
Ecclesie libris indagarat et eruerat. Frater Grego -
rius sincere salutat.

XLI. — Silvano el Euprepiano filiis.

Arcanam per epistolas scribendi rationem tradit.

Ἐπειδὴ ζητῶ μανθάνειν περὶ τῶν ἀδελφῶν, τέχνα,

** Can. 11, 9 Ad Amplilochium, can. 32, 51.

Quoniam de fratribus scire aveo, filii, et ipsi de

1059 . Κα. THEODOR! STUDITJE 1000
illis frequenter significare vultis; consultum fore A ἢ x«i αὐτοὶ πολλάχις θέλετε δηλοῦν περὶ αὐτῶν.

duxi, simulque brevius et occultius, ex clementis
seu viginti quatuor litteris illos designari, ut sit
nimirum.

Ἢ Patre nostri.
. Archiepiscopi.
r Calogeri.

. Atbanasii.

t. Barsanuphii.

C. Nicolai.

ἡ. Sophronii.

0. Euthymii.

t. Joannicii.

x. Domitiani.

À. OEconomi.

p. Arsenii.

v. Acacii.

£t. Meletii.

o. Luciani.

1. Epiphanii.

p. Letoe.

c. Basilii.

τ. Euschemonie,

v. Silvani.

o. Euprepiani.

y. Gregorii.

vy. Eustathii.

v. Meum.

Quando igitur in inscriptioneaffizum est aliquod
elementum, cojusnam sit epistola plane declarat :
verbi gratia; « Patris nostri:et unumquodquesimi-
liter. Rursus, interrogante me. Quomodo valet B?
clarum est intelligi, dearchiepiscopo esse questio-
nem. Eodem modo cum ilerum ínterrogo, Quo-
modo valent qui cum β ? perspicuum est, quod de
iis qui cum illo eunt, sit interrogatio ; eodemque
modo inceteriselementis. Rursus alia interrogatio:
Quid &udibus de π vel de p vol de 4 ? ad singula
clementa est responsio. Rursum quero : Quis foris
advenit? respondere vos oportet juxia elementum
.. vel ἢ vel o vel ex reliquia ; aut, Non venit ἡ vel o,
sed qui cum ἡ vel o tot numero : quod hoo νοὶ il-
lud illi elemento acciderit. Rursus itaque quando
mors : Obiit hoc elementum; vel, ZEgrotat ; vel,
Dolet : et alia quelibet. Quod si quisest qui ab
elemento aliquid passus sit; nomen quoque indi-
cantes, verbi gratia de Christophoro, quod aufuge-
rit ab s, quod et factum est. Cum ergo missasa nobis
litteras accipitis, si ex elementorum numero est is

C

ἐσχόπησα xaÀóv εἶναι, ὁμοῦ τε διὰ τὸ συντομώτι-
pov xai ἐπιχρυπτότερον, ἀπὸ τῶν στοιχείων, ἤγουν
τῶν εἱκοσιτεσσάρὼν γράμμάτων, τούτους ἐπιδηλοῦ-
σθαι * καὶ δὴ λέγω,

Tó α τοῦ Πατρὸς ἡμῶν.

Τὸ B τοῦ ᾿Αρχιεπισχόπου,

Τὸ X τοῦ Καλογήρου.

Τὸ ὃ τοῦ ᾿Αθανασίου.

Τὸ ε τοῦ Βαρσανουφίου.

Τὸ C τοῦ Νικολάου.

Τὸ ἡ τοῦ Σωφρονίου.

Τὸ θ τοῦ Εὐθυμίου.

Τὸ t τοῦ ᾿Ιωαννιχίου.

Τὸ χ τοῦ Δομετιανοῦ.

Τὸ λ τοῦ Οἰχονόμου.

Τὸ μ τοῦ ᾿Αρσενίου,

Τὸ v τοῦ 'Axaxlou.

Τὸ E τοῦ Μελετίου.

Τὸ o τοῦ Λουχιανοῦ.

Τὸ v τοῦ ᾿Επιφανίου,

Τὸ p τοῦ Λητόη.

Τὸ σ τοῦ Βασιλείου.

Τὸ τ τοῦ Εὐσχήμονος.

Τὸ υ τοῦ Σιλουανοῦ.

Τὸ φ τοῦ Εὐπρεπιανοῦ,

Τὸ χ τοὺ Γρηγορίου.

Τὸ ᾧ τοῦ Ἐδσταθίου.

Τὸ ὦ τὸ ᾿Ἐμόν.

Ὅτε τοίνυν χεῖται ἐν τῇ ἐπιγραφῇ τι στοιχεῖον,
οὗ τινός ἔστιν ἡ ἐπιστολὴ πάντως ἐγνωρίσθῃη " οἷον
τὸ a, τοῦ Πατρὸς ἡμῶν " x«i ἕχαστον ὡσαύτως. Πά-
λιν ἐρωτῶντός μου, Πῶς ἔχει τὸ f ; δῆλον ὅτι &yvo-
ρίσθη περὶ τοῦ ἀρχιεπισχόπου εἶναι τὴν ἐρώτησιν.
Ὁμοίως ἐν τῷ πάλιν ἐρωτῆσαί με, Πῶς ἔχουσιν οἱ
περὶ τὸ B ; φανερὸν Ott περὶ τῶν ὄντων μετ᾽ αὐτοῦ ἡ
ἐρώτησις * ὡσαύτως Eni τῶν λοιπῶν στοιχείων. Πά-
λιν ἑτέρα ἐρώτησις * Τί ἀκούετε περὶ τοῦ m * ἢ περὶ
τοῦ p * fj περὶ τοῦ dj ; πρὸς ἕν ἕκαστον στοιχεῖον i,
ἀπόχρισις. Πάλιν ἐρωτῶ, Τίς ἦλθεν ἐκ τῶν ἔξῶ ;
δέον ὑμᾶς ἀποχριθῆναι χατὰ τὸ στοιχεῖον * ἢ ὅτι τὸ
ἢ, ἢ ὅτι τὸ o, fj ἔχ τῶν λοιπῶν. T, οὐχ εἰσῆλθε τὸ v,
ἢ τὸ o, ἀλλ᾽ οἱ περὶ τὸ ἡ, fj τὸ o, τόσοι 7. ὅτι γέγονε
τόδε κἀκεῖνο εἷς τὸ δεῖνα στοιχεῖον. Ὅτε οὖν θάνα-
τος πάλιν * ᾿Απέθανε τόδε τὸ στοιχεῖον, fj ᾿Ασθενεῖ, f$
Λυπεῖται, χαὶ ὅσα ἄλλα, Εἰ δὲ τίς ἐστιν 'Éx τοῦ περὶ
τὸ στοιχεῖον παθών τι, καὶ τὸ ὄνομα δηλοῦντες, οἷον
ἱπὶ τοῦ Χριστοφόρου, ὅτι ἀπέδρασεν ἀπὸ τοὺ s, ὃ χεὶ
γέγονε. Δεχομενοι οὖν τὰς παρ᾽ ἡμῶν πεμπομένες
ἐπιστολὰς, πάντως ἐάν ἐστιν ix. τῶν στοιχείων, τὴν

qui mittit, inscriptum elementum prorsus habebit ἢ ἐπιγραφὴν τοῦ στοιχείου ἔξει ἡ ἐπιστολή. Πέμπον-

epistola. Vos quoque qui estis ex elementis, cum
litteras mittitis, ipsum elementumiin propria episto-
la ponite. Quod 8i ignorent qui mittunt, vos inscri-
ptionem expungite, et scribentis elementum apponi-
te. At si ex elementorum numero non est, maneat
inscriptio; quemadmodum et ipse dum scribo. Si
non est ex elementis, maneat inscriptio ad eum ad
quem est epistola. Rursus observandum, quod in
unaquaque epistola mea ad eos qui sunt sub ele-
mentis sic habebit inscriptio : » ad « et deinceps
et ad me misse epistole sio habeant a vel υ vel
aliud ex elementis. Sciendum hoc etiam, quoniam

^ Matth. x, 12 45 Matth. vr, 9.

τες οὖν xai αὐτοὶ τὰς ix τῶν αὐτῶν στοιχείων ἐπι-
στολὰς, τὸ αὐτὸ στοιχεῖον θέσθε ἐν τῇ ἰδίᾳ ἐπιστολῇ.
Κἂν δὲ ἀγνοῶσιν οἱ πέμποντες, ὑμεῖς λειοῦτε τὴν
ἐπιγραφὴν, xai ἐντιθεῖτε τὸ στοιχεῖον τοῦ ἐπιστεί-
λαντος. Εἰ δὲ οὐχ ἔστιν ἐκ τῶν στοιχείων, μενέτω ἡ
ἐπιγραφή" ὥσπερ xal ἐν τῷ γράφειν με. 'Edv οὔχ
ἔστιν ἐκ τῶν στοιχείων, μενέτω ἡ ἐπιγραφὴ πρὸς
ὃν dj ἐπιστολή. Πάλιν σκεπτέον ὅτι ἐφ’ ἐχάστης μου
ἐπιστυλῆς πρὸς τοὺς ὄντας ὑπὸ và στοιχεῖα, οὕτως
ἕξει d ἐπιγραφή. Τὸ ὦ, τῷ a * καὶ καθεξῆς. Καὶ
πεμπόμεναί μοι αἱ ἐπιστολαὶ οὕτως ἐχέτωσαν τὸ α,
ἢ τὸ v, ἢ ἄλλο τῶν στοιχείων. Γνωστέον καὶ τοῦτο -

1061

EPISTOLARUM LIB. I.

1062

ὅτι ἐπειδὴ καὶ ταῦτα τὰ τρία εἰσὶ γράμματα, ἅτινά A he tres quoque littere extra numerum viginti qua-

εἶσιν ἔξω τῶν εἰχοσιτεσσάρων στοιχείων τὸ ς, xo ἢ;
τὸ π. τὸ ς δηλοῖ τοὺς ἀθετήσαντας πάντας χαὶ πρό-
τερον xai ὕστερον ποτὲ ἀδελφοὺς ἡμῶν τὸ t, τὸν
"matpuipynv* τὸ m, τὸν χρατοῦντα. Ὅταν οὖν χρεία
γένηται εἴτε ἐρωτῆσαί με, εἴτε δηλῶσαι ὑμᾶς Tipi
ἑνὸς τῶν τριῶν διὰ τοῦ γράμματος ἔσται ἣ δήλω-
σις.

ΜΒ΄. — Ἄννῃ μοναζούσῃ. [ρχγ΄.]

tuor elementorum sunt, c. L. x. illud «. fratres
nostros omnes significare, qui, prius vel posterius,
aliquando prevaricati sunt; ! vero patriarcham ;«
deinque imperatorem. Cum ergo res exiget, ut vel
ego interrogem, vel vosde uno e tribus significetis ;
per litteram flet indicium.

XLIT. — Anna monachz.

Docet quomodo ait orandum.

"Eóóxouv τετελευτηχέναι τὴν μαχαρίαν μου μη-
τέρα - ἐκείνη δὲ ἔτι ὑπὲρ γῆς ἐστιν, ὡς ἔοιχε. Τί
γὰρ ἂν ἔμελλε πλέον ποιεῖν, ὡς αὐτὴ πρός με τὸν
ταπεινὸν μητρικχῇ κηδεμονίᾳφ φερομένη ; ᾿Αλλ᾽ εἰ
χἀγὼ ἁμαρτωλὸς, ὅμως πιστεύω τῷ Κυρίῳ ἀντ-
αμείψασθχι σε τῶν ὑπὲρ τῆς ἀναξιότητος ἡμῶν οὐ
τὴν τυχοῦσαν χάριν, χαὶ ἐπίτευξεν ὧν ποθεῖς καὶ
αἰτεῖς. Πλὴν ἱκανῶς ἔχει τὰ γεγενημένα. Τοῦτο γὰρ
xal διὰ τῶν πραλχδόντων γραμμάτων ἀπελογησάμην.
Αὐτὴ δὲ τοὐναντίον προσέθηχας μᾶλλον τοῦ ἐχδα-
πανᾶπθαι ἐν τῇ ἐπιδόσει. Πόθεν δὲ καὶ οὐχ ἐμέλλο-
μὲν ἄρτι μνημονεύειν σου τῆς θεοσεθείας ; ἐκ τῶν
περιδολαίων, ἐκ τοῦ ἱεροῦ ἀναθήματος, ἐκ τῆς βρώ-
σεώς τε χαὶ πόσεως, πανταχόθεν ἡμᾶς ἐξέστησας.
Διὰ τοῦτο xal τέλος ἐπίθες τοῖς δώροις " xal εὔελπις
ἔσω περὶ τῆς θείας ἀμείψεως. ᾿Αψευδὴς γὰρ ὁ εἰρη-
χὼς, xxi ὑπὲρ ψυχῥοῦ ποτηρίου μισθοὺς ἀποδιδόναι.
Λυπεῖσθαι δὲ φυίης ἐν τῇ φροντίδι τοῦ τέχνου, ἀπ-
ασχολίαν ἐμποιούσῃ σοι τῆς δεούσης περὶ τὴν ψυχὴν
μερίμνης. Καὶ δυνατὸς ὁ Θεὸς xal τὴν τοῦ χαλοῦ
τέχνου διοίχησιν ἀπεργάσασθαι, χαὶ σὲ ἐπὶ πᾶσι
σγολὴν ἄγειν περὶ τῶν ψυχώφελῶν χαταστήσασθαι.
ὡς ἑτοίμῃ καρδίᾳ πρὸς τὴν ἔξοδον τοῦ σώματος παρ-
ἰστασθαι. Νηστεύειν ὁὲ xai ταλαιπωρεῖσθα:ι, σῶμα
ἔχουτα νοσερὸν οὐ δύνῃ * xXv τούτῳ []. τοῦτο] ἀλύπως
φέρε, τὰ δυνατὰ εἰσοίσουσα τῷ Κυρίῳ, xai τῷ

πλεονασμῷ τῆς ταπεινοφροσύνης τὸ ἐχ τῆς ἀσχή-.

σεως ἐνδέον ἀνχπληροῦσα. Προσεύχεσθαι δὲ ὅπως
σε χρὴ, ἐπιζητεῖς ἐχδιδαχθῆναι. Καὶ τοῦτο αὐτὸς ὁ
Κύριος ἐξεδίδαξε διὰ τῆς τοῦ, Πάτερ ἡμῶν, ἐπιφω-
νήσεως, καὶ τοῦ μηδὲν αἰτεῖν πρόσχαιρον, ἀλλὰ τὴν
βασιλείαν αὐτοῦ, xai τὴν δικαιοσύνην τὴν αἰώνιον,
Πλὴν ὅτι τετύπωται ὑπὸ τῶν πατέρων, πρῶτον i
εἰς Θεὸν εὐχαριστία - ἔπειτα ἡ τῶν ἁμαρτημάτων

Putabam diem obiisse beatam matrem meam :
illa vero adhuc in terra est, ut apparet. Quid enim
factura erat amplius, quam tu erga me humilem

B materna sollicitudine acta facis? Verum etsi ego

peccator, confido tamen in Domino, relaturum tibi
pro indignitate mea gratiam non levem, 86 eorum
qua cupisetezpetis adeptionem. Ceterum sufficiunt
que facta sunt. Hoc enim superioribus quoque lit-
teris respondi. At tu. contra adjecisti potius ut lar-
gitionum sumptus augeres. Undenam enim poteram
nunc etiam pietatis tuse non meminisse? Ex vesti-
mentis, ex sacro donario, ex cibo et potu, undique
stuporem nobis injecisti. Quamobrem finem tandem
muneribus impone;et de divina retributione secura
esto. Verax enim est qui dixit, etiam pro frigide
poculo mercedem 86 redditurum **. Tristari ais te
ob de fllio sollicitudinem, quz tibi ad congruentem
anime curam otium non permittit. At potest Deus
el egregii fllii res rite dispensare, et ut animse uti
lia in omnibus consecteris efficere, ut parato corde
corporis exitum prestolere. Jejunare autem et
labores pati, cum morboso sis corpore, non potes:
et hooipsum equo fer animo,que potes offerens Do-
mino, supplensque humilitatis abundantia id quod
deest exercitationi. Orare porro quemadmodum
debeas, doceri expetis. Hoc quoque Dominus ipse

edocuit per invocationem, Pater noster *5; et cadu- ^^

: cum nihil petendum admonens, sed regnum ipsius
et justitiam sempiternam. Preterquam quod a Pa-
tribus prescripta est primum gratiarum actio erga
Deum ;deinde peeeatorum apud ipsum confessio: ac-
tum demum postulatio, tum ad eorum remissionem,

tumadcesterarumsalutarium rerum impetrationem.

πρὸς αὐτὸν ἐξαγόρευσις " xal οὕτω ἡ αἴτησις τῆς

αὐτῶν ἀφέσεως, xal τῆς τῶν ἄλλων σωτηριωδῶν τρόπων ἐπιτεύξεως.
Ἐπ’ ἄν οὖν μέλλης προσεύχεσθαι, εὐχαρίστει τῷἡ ἢ Cum igitur oratura es, gratias age Domino, quod

Κυρίῳ καὶ Δεσπότῃ, ὅτι ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι
παρήγαγέ σε" ὅτι ἐλυτρώσατό σε ἐκ πάσης πλάνης "
χαλέσας xai ἀξιώσας τῆς ἑαυτοῦ ἐπιγνώσεως μέτο-
γον γενέσθαι, πλάνης ἐθνιχῆς, πλάνης αἱρετιχῆς "
εἶτα ὅτι καὶ τοῦ μοναδικοῦ xai ἰσαγγέλου βίου ἐντός
σε παρεσχεύασεν ὑπάρξαι μετὰ τὴν τοῦ χοινωνιχοῦ
βίου ἀπόλαυσιν * ὦν dj ἔννοια ἱκανὴ καταμαλάξαι τὴν
Ψυχὴν πρὸς κατάνυξιν καὶ δαχρύων προσδολήν. ᾿Αφ᾽
ὧν φωτισμὸς χαρδίας, γλυχύτης πνεύματος, ἐπιθυ-
μία Θεοῦ. Ταύτης ἐνυπαρχούσης τῇ καρδίᾳ, πάσης
χαχίας ἐστὶν ἀποδολή. Ὅταν οὕτως εὐχαριστίας dva-
πέμψῃς τῷ Θεῷ, ἐξαγόρευε αὐτῷ λέγουσα " Σὺ οἶδας,

ex nihilo ut esse te produxit : quod ab omni te
errore liberavit, vocans te et sui cognitionem
impertiens, ab errore gentili, ab errore heretico.
Deinde quod ad monasticam equalemque angelis
vitam te, post secularis vite delicias, revocavit.
Quorum cogitatio ipsa idonea estut animam emol-
liat ad compunctionem lacrymarumque profusio-
nem ; ex quibus cordis illuminatio, suavitas spiri"
tus, Dei desiderium. Hujus in corde presentia,
omnium vitiorum est profligatio. Cum ad hunc mo-
dum gratias egeris Deo, confitere illi dicens : Tu
nosti, Domine, quam multa tibi peocarim, et quam

1063

S. THEODORI STUDIT/E

1081

multa peccem in horas, hocce peccatum, et hocce À Δέσποτα, ὅσα σοι ἥμαρτον: xal ὅσα ἁμαρτάνω xad

delictum : et que scis queque ignoras recogitans,
sed illa temerenon recolens, que expressa recorda-
tione animam laedunt. Et hinc tibihumilitatis gratia
exorietur cum cordis contritione, metuque divinse
vindicte. Post hec postula, plange, ora Dominum
tuum pro horum remissione, pro virium, utilli dein-
ceps placeas, confirmatione ; dicens: Non amplius,
Domine mi, Domine, irritabo te: non amplius quid-
quam desiderabo preeterte qui vere es amabilis. Et,
si offendam rursum, supplex fio visceribus tuis,
ut mihi robur detur, quo tibi placere assuescam.
Si quid aliud animo tibi occurret bonum quod aga-
tur, impense postulans. His actis, invoca sanctam
Deiparam, ut tui misereatur, sanctos angelos, et
quem vite tuc custodem habes angelum, ut te cu-
Btodiat et protegat : Precursorem,apostolos,sanctos
omnes, et quos pracipue invocare consuevisli, et
illum cujus memoria eo die agitur. Hec igitur ora-
tionis vim habere mihi videntur; tamestsi unus-
quisque aliis verbis et non iisdem prorsus oret ;
quandoquidem nec ipse qui orat, eadem semper
loquitur : vis autem eadem necessaria est omnibus,
ut existimo. Vale itaque, congruenter orans, et pro-
ficiens usquequaque, totamque te per accuratam
vitam Domino placentem exhibe.

B

ἐχάστην ὥραν τήνδε τὴν ἁμαρτίαν, xal τήνδε τὴν
πλημμέλειαν " xal τὰ ἐν γνώσει xal ἀγνοίᾳ ἀναλογι-
ζομένη. Πλὴν μὴ ἀνιστοροῦσα ὡς ἔτυχε τὰ βλάδῃν
ἐχ τῆς ἐναργοὺῦς ὑπομνήσεως ἐμποιοῦντα τῷ φυχῇ.
Κἀντεῦθεν ἀναταλεῖ σοι ταπεινοφροσύνης χάρις,
μετὰ συντριμιοῦ χαρδίας, xal φόδου ἀνταποδόσεως
Θεοῦ. Μετὰ τοῦτο αἴτησον, στέναξον, δεήθητι τοῦ
Κυρίου cóu τὴν τούτων ἄφεσιν, τὴν πρὸς τὸ μέλλον
πρὸς τὸ εὐαρεστεῖν αὐτῷ ἐνδυνάᾶμωσιν " λέγουσα.
Οὐκέτι, Κύριέ μου, Κύριε, παροργίζω [f. παροργίσαω)
σε, οὐχέτι φιλήσω ἄλλο τι παρὰ σὲ τὸν ὄντως ἀγα.
πητόν " χἄν τε παροργίσω πάλιν, προσπίπτουσά εἶμ:
τοῖς οἰχτιρμοῖς σου, δοθῆναί μοι ἰσχὺν ἐν ἕξει γι-
νέσθαι τοῦ εὐαρεστεῖν σοι. Εἴ τι ἄλλο χατὰ νοῦν σοι
παρίσταται ἀνυσθῆναι ἀγαθὸν, θερμῶς αἰτουμένη.
Καὶ μετὰ ταῦτα ἐπιχαλοῦ τὴν ἁγίαν θεοτόκον ἐλεῆσαί
GE τοὺς ἁγίους ἀγγέλους, xai ὃν ἔχεις τῆς ζωΐξς σοὺ
φύλαχα ἄγγελον ἵνα cz φρουρῇ xal σκέπῃ" τὸν
Πρόδρομον, τοὺς ἀποστόλους, τοὺς ἁγίους πάντας͵
xal οὗς ἔχεις ἐξαιμέτως συνήθως ἐπικαλεῖσθαι, καὶ
τὸν χατὰ τὴν ἡμέραν μνημονευόμενον, Ταῦτα οὖν
μοι δοχεῖ ἔχειν τῆς προσευχῆς τὴν δύναμιν" χἂν
ἔχαστος ἄλλοις λόγοις xai οὐχὶ τοῖς αὐτοῖς πάντως
προσεύχηται " ὅτι μηδὲ αὐτὸς ἑαυτῷ ὁ προσευχόμει-
νος τὰ αὐτὰ φθέγγεται πάντοτε" ἡ δὲ δύναμις 1d) αὐτὴ

ἀναγκαία πᾶσι λελόγισταί μοι. Φυλαχθείης οὖν προσεχχομένη τὰ δέοντα, χαὶ βελτιουμένη ἑκάστοτε, καὶ
ὅλην ἑαυτὴν παριστῶσα διὰ τῆς ἀχριδοῦς βιώσεως ἀρέσχουσαν τῷ Κυρίῳ.

XLIII. — Josepho fratri et archiepiscopo.

ΜΓ, — Ἰωσὴφ ἀδελφῷ χαὶ ἀρχιεπισχόπῳ.. [ρλα΄.]

Sede Thessalonicensi extrusum solatur. (Baron. an, 809, n. 47.)
Et prior epistola fraterne ao paterne tue san-(; Καὶ ἡ πρώτη ἐπιστολὴ τῆς ἀδελφιχῆς xal matp-

litatis, tamelsi brevis numero syllabarum : abun-
dabat tamen allegorici sensus copia ; et posterior,
omni scientia atque humilitate, unicum habens
reprebendendum, meas infelicis indignas laudes.
Ego vero non per antiphrasim absit, sod vere
prosus his temporibus nostris jn archiepiscopali
dignitate elucere te, sanctorum Patrum instar, dixi.
Nec aberrem, si eolumnam et fundamentum Eccle-
Bie te vocem, mi frater egregie. Quisquis enim
pro veritate decertat et patitur, columen ejus est
80 fastigium. Belle autem accidit, quod quaterniones
inspexisti. Occasionem enim prebuit nobiscommo,
nitio, seu potius jussio tua, ut bujusce proposi-
tionis refutationem aggrederer, quam cum aliis,
hortatu Patris nostri, in predictis quaternionibus
nisi sanctitati tuze, nullam meam propriam in toto
spere sententiam intexens ; quoniam nec lege ju-
siius, nec canone rectius quidquam esse potest :
sed divinorum tantummodo Patrum, quamvis ine-
pte, documenta et precepta proferens atqueconne-
cteus, proutopposite propositionis ratio postulabat.
Ac nisi lectionem laboris metu refugias, erit, ni
fallor, opere pretium. Quod autem pax optima sit
communi consensu ; amo enim illam tamestsi pec-
cator sum; et quod in eam flectendum sit, fecimus
id ipsi quatenus licebat, magnam oneris patrem
excutientes, juxia divinum Cyrillum : partim

κῆς σου ἁγιωσύνης, εἰ xal μιχρὰ ἦν τῷ πλήθει τῶν
συλλαθῶν, ἀλλ᾽’ οὖν γε ἀπήρτιστο τῷ πλατεῖ τῆς
ἀλληγορικῆς διανοίας, Καὶ dj δευτέρα, πάσης γνώ-
σεως xai ταπεινώσεως, ἐν ἔχουσα μόνον ψεχτὸν,
τοὺς περὶ ἐμὲ τὸν δείλαιον ἀναξίως ἐπαίνους.
᾿Εγὼ δὲ οὐ κατ᾽ ἀντίφρασιν, μὴ γένοιτο. ᾿Αλλ᾽ ἀλι-
θείᾳ, ἐκλάμψαι σε ἐν τῇ χαθ᾽ ἡμᾶς γενεᾷ, ἐν τῷ τῆ:
ἀρχιερωσύτης ἀξιώματι, καθ᾽ ὁμοίωσιν τῶν ἁγίων
Πατέρων, εἴρηχα. Καὶ οὐχ ἄν ἁμάρτοιμι, στύλο
xai ἐδραίωμα χεχληχιύς σε τῆς Ἐχκλησίας, καλλ:
στέ μου ἀδελφέ, Πᾶς γὰρ ὁ ὑπὲρ ἀληθείας ἕνιστά-
μένος xal πανθάνων, ἔρεισμα xai ὕψωμα ae
τυγχάνοι. ES δὲ γέγονεν, ὅτι ἐπεσχέψια τὰς τετρέ-
δας. Ὑπῆρξε γὰρ ἡμῖν ἡ ὑπόμνησις μᾶλλον δὲ κπὶ-
λευσίς σου ἐπιστασίας χαὶ διαλύσεως τῆς τοιαύτης
προτάσεως ἀφορμὴ fjv μεθ᾽ ἑτέρων ὑποῦλη, θέντων,
δι᾿ ὑπομνήσεως τοῦ Πατρὸς ἡμῶν, ἐν ταῖς προυγρά-
φείσαις τετράσιν ἀπέστειλα τῇ ἁγιότητί σου * μηδὲν
ἐξ ἑαυτοῦ ic ὅλῳ τῷ συντάγματι φοόνημα sioxsxo-
μικώς " ὅτι μηδὲ θέμις τοῦ νόμου νομιμώτερον, μηδὲ
τοῦ κανόνος εὐθύτερον γίνεσθαι" ἤ μόνον τὸ ὑφεῖναι
καὶ συνάψαι τὰ τῶν θείων Πατέρων, x&v ἀμαθῶς,
διδάγματά τε xal παραγγέλματα, εἰς ὅπερ dj πρό-
τασις ἐχχαλεῖ τῆς ἀντιθέσεως, Καὶ εἰ μὴ παραιτή-
corto διὰ κόπον ἀναγνῶναι, οἱδ᾽ ὅτι λυσιτελήσειεν.
Ὅτι δὲ ἡ εἰρήνη καλὴ ὁμολογουμένως - φιλῶ γὰρ
αὐτὴν, xiv ἁμαρτωλός εἶμι" xal ὅτι πρὸς αὐτὴν

1065

ἀποχλιτέον" ἕως ἐξῆν
φόρτου ἀποσχευασάμενοι, κατὰ τὸν θεῖον Κύριλλον"
τοῦ μὲν ἡνίκα τὸ πρότερον ἠθώουν τὸν μοιχοζεύχ--
την, πάρόντος μου ἐχεῖ, xal. καθὰ συνεδουλευσάμεθα,
ἀποσιωπήσαντες - ἡ δὲ σιωπὴ μέρος συγχαθέσεως "
ἧς καὶ δραξάμενοι οἱ ἐξ ἐναντίας, ὡς οἶσθα, ἀπο-
χλείειν ἡμᾶς ἐπειρῶντο τῆς ἐνστάσεως " τοῦτο δὲ
ἐπειδὰν ἐχροτεῖτο dj δευτέρα ἀθώωσις αὐτοῦ παρὰ
τῶν πατησάντων τοὺς νόμους τοῦ Θεοῦ, λεγόντων
ἡμῶν" ὅτι στήτω μόνον τῆς ἱερουργίας ἀπολαύων
τῆς τιμῆς, χατὰ τὸν χανόνα τοῦ ἁγίου Βασιλείου "
ἤδη συλλειτουργήσαντος αὐτοῦ ἐν τοῖς δυσὶν ἔτεσι
τῷ πατριάρχῃ ὃ ἦν φοβερὸν, xai ὑπὲρ οἰχονομίαν.
Ἐῶ λέγειν τὰς ψευδοποοφάσεις τῆς ἀπ’ αὐτοῦ
φυγῆς, xai τὸ, ὡς παρὰ πρεσδυτέρου τὰς εὐλογή-
σεις ἔν ταῖς ἑστιάσεσι χοινωνεῖν, τήν τε ἀναφορὰν
τοῦ πατριάρχου. ᾿Αλλ’ ὅμως εἰ καὶ ἡμεῖς δι᾽ olxovo-
tav τοσοῦτον χατηγόμεθχ. 'Excivot τοὐναντίον τῇ
σχληοότητι συνεπαίρονέο τῇ ἁμαρτίᾳ" τοῦ Θεοῦ
κρεῖττόν τι προδλεψαμένου, ἵνα xal ἡμεῖς οἱ ταπει-
vol μὴ ἀνόνητον τὴν πρώτην ἐξορίαν ὑποίσωμεν "

EPISTOLARUM LIB. I.

mer2dyapgtv* πολλὰ τοῦ A quidem quando primum adulterii copilatorem ab-

1066

solvebant, cum ibi essem, et certo consilio tacere-
mus; silentium autem pars est consensus: quod
arriplentes quoque adversarii, ut nosti, interclu-
dere nobis dimicationem conati sunt: partim etiam
quo tempore altera ejus absolutio ad legum Dei
conculeatoribus celebrabatur, dicentibus nobis:
Abstineat tantummodo a sacrificio, retenta dignitate.
juxta canonem sancti Basilii **. Cum ille biennio
jam una eum patriarcha ministrasset ; quod certe
formidabile erat, et supra dispensationem. Mitto
dicere falsos pretextus cur eum fügeremus, et
quod tanquam presbyteri benedictionibus in convi-
viis communicaremus : et patriarche commemora-
tionem. Attamen quamvis adeo nos per dispensa-
tionem demitteremus, illi contro pertinacia sua
in peccato efferebantur : Deo melius quiddam pro-
vidente, ut nec nos humiles prius exsilium nostrum
inane redderremus, necinductum in orbem adulte-
rium nimia forsitan erga ejus copulatorem dispen-
satione minueretur.

prob ἢ τολμηθεῖσα ἐπὶ τοῦ κόσμου μοιχεία ὡς ἔτυχε διὰ τῆς τοῦ συνάψαντος αὐτὴν πὲρισσοτέρας ot-

χονομίας χατασμιχρυνθῇ.

Ὥστε καιρὸς ἄρτι ἐχεῖνο ἡμᾶς, ἠγαπημένε, λέγειν *
Ἕως πότε οἰχονομήσεις, xal: Οἰχοδομῆσαί ποτε
προθυμήθητι, Καὶ χατὰ τὸν θεῖον Βασίλειον, ἀχρι-
Oslq χανόνων μᾶς δουλεύειν. ΓΑλλοι γὰρ λόγοι
πρὸ πολέμου, xai ἄλλοι μετὰ πόλεμον " ἐν ὑπομονῇ
τε διεξάγειν τὰς ἡμέρας ἡμῶν, χαθὼς νενουθέτηχας,

Quare nunc tempus est, charissime ut illud
usurpemus: Quousque tandem dispensabis ? et,
/Edificare aliquando incipe. Et, juxta divinum Basi-
lium, accurate canonum observationi serviamus ;
alii enim sermones ante bellum, et alii post bel-
lum: atque ut in patientia dies nostros ducamus,

xai εὔχεσθαι ὑπὲρ τῶν διωξάντων. ᾿Ασπασταὶ δὲ C sicut. admonuisti, et oremus pro persecutoribus.

μοὶ xzi ὁμογνωμονιχαὶ αἱ τρεῖς σου τίμιαι [In ms.
Reg. τίμιε. ῥήσεις " ἥ τε τοῦ Ov ἑνὸς ἀνθρώπου
ὑπόπτωσιν μὴ σχίζειν τὰς Ἐχχλησίας. "H τε τοῦ μὴ
συγχοινωνεῖν τῇ λύσει τοῦ τοιούτου * xai dj ix παν-
τὸς ἀδιαδλήτον ἱερέως μεταλαμύάνειν * οὕτως ἐχού-
σης πάντως τῆς διανοίας. Καὶ σύγγνωθί μοι, ὦ
ἀδελφὲ, οὐ διδαχτιχῶς, ἀλλὰ πρὸς τὸ κοινῇ συμφέ-
ρον διχτρανοῦντι τὸν λόγον. Κατὰ τὴν πρώτην, οὐ
ὃ}ι᾽ ἕνα ἄνθρωπον ἀγοσχίζομεν τῆς Ἐχχλησίας τῆς
ἀπὸ Βοῤῥᾶ xal δυσμῶν xal θαλάσσης " xai μέντοι
χαὶ τῆς ἐνταῦθα, δηλονότι πλὴν τῶν μοιχοχυρω-
τῶν. Οὐ γὰρ οὗτοι ᾿Εχχλησία Κυρίου, Εἰ δὲ 'Ex-
χλησία, ἀποσχίζομεν τῆς ᾿Εχχλησίας δι᾽ ἕνα ἄνθρω-
vov συνημμένον αὐτῇ, λέγω δὲ τὸν μοιχοζεύχτην μὴ
προσιέμενοι. ᾿Επεοιδὴὲ δὲ οὐχ ᾿Ἐχχλησία Θεοῦ, ἀπο-
σχίζουσιν αὐτοὶ ὡς ἀληθῶς, δι᾽ ἕνα ἄνθρωπον συνὴμ-
μένον αὐτοῖς, τῇ ᾿Ἐχχλησίᾳ τοῦ Θεοῦ" ἐκείνοις
παρεοιχότες τοῖς ἐν τῷ χρονογράφῳ χειμένοις "
ἡμῶν μὴ σχιζομένων αὐτῆς διὰ τὸν τοιοῦτον. Κατὰ
τὴν δευτέραν οὐ κοινωνοῦμεν τῇ λύσει ωὐτοῦ, δηλον-
ὁτι μὴ χοινωνοῦντες τοῖς προδήλως λύσασιν αὐτόν.
Εἰ δὲ ἐχείνοις κοινωνοῦμεν, συγχοινωνοῦμεν τῇ λύσει
αὐτοῦ, ᾽Δλλ᾽ ἐπεὶ ἐχείνοις θεοπρεπῶς οὐ συγχοινω-
νοῦμεν λύσασιν, ἀσφαλὼς ἄρα οὐ συγχοινωνοῦμεν
τῇ λύσει αὐτοῦ. Κατὰ τὴν τρίτην ix παντὸς ἱερέως
ἀδιαδλήτου μεταλαμόάνομεν. Διὰ τοῦτο δὲ ἐχ τοῦ
Ἰωσὴφ οὐ μεταλαμδάνομεν, ὡς διαδεδλημένου
αὐτοῦ δημοσίᾳ" διαδεδλημένο! δ᾽ ἂν εἶεν πάντως

4 Ad Ampkilochium, can. 70.
PaTROL. Gn. XCIX.

Amplectende autem mihi sunt et retinenda tres
egregim sententie tuse : Ne propter unius hominis
lapsum dividantur Ecclesie ; ne illius absolutioni
communicemuse ; et ut ab omni inculpato sacerdo-
te parlicipemus. [8 enim omnino est sensus. Et
ignosce mihi, frater, non docendi studio, sed com-
munis utilitatis causa rem fusius explicati. Quod
ad primam attinet, haud sane propter unum ho-
minem discessionem facimus ab Ecclesia qus ad
Aquilonem, et que ad Occidentem, et que ad
mare: sed neque ab ea que in his locis est ; pre-
terquam ab his quí adulterium confirmant. Non
enim illi sunt Ecclesia Domini: quod si Ecclesia,
recedimus utique ab Ecclesia propter unum homí-
nem cum es colligatum, adulteri scilicet copulato-
rem non admittentes. Sed quoniam Ecclesia Dei
non sunt, separentur ipsi revera, propter unum
hominem ipsis consociatum, ab Ecclesia Dei : i-
miles eorum de quibus apud chronographum agi-
tur: nobis ab ea propter illum minime secedenti-
bus. Quod ad secundam, non communicamus ejus
&bsolutioni, siquidem non communicamus oum iis
qui eum manifeste absolverunt. Quod si his com-
municemus : et illius sane absolutioni communi-
eamus. Sed quandoquidem cum iis qui absolve-
runt communicare detrectamus sicut Deus exigit,
plane igitur non communicamus ejus absolutioni.
Quod ad tertiam ; ab omni sacerdote inculpato

84

1067

S. THEODORI STUDIT/E

1068

participamus. Propterea autem ab Josepho non A xai oi τούτῳ συλλειτουργοῦντες χαθημένῳ ὄντι. El

participamus, quod publice fuerit notatus. Notati
ergo et illi prorsus qui cum eo ministrant ; cum
depositus fuerit. Quod si ab his participemus tan-
quam ab inculpatis, inculpatus erit et Josephus,
qui cum eis sacrificat. Quoniam autem is revera
notatus fuit, et ab eo non participamus ; profecto
nec ab iie qui cum eo ministrant ; cum patri modo
notati sint. Confirmata est igitur sententia sanctita-
tis tus, atque ita consentimus. Àc utinam per
hanece sinceram hic concordiam nostram, in futuro
seculo nunquam divellamur, mi frater charissime,
ut dignisimus et nos humiles aliquod Patrum no-
strorum virtutis vestigim consectari. De civitate
autam tua columnam accendisti pielatis, quam
obscurare nullus unquam possit. Neque est quod
egre feras. Quin letare potius, uti et ego miser
id dissipatione humilis monasterii mei ; quia
propter Dominum hec dissolutio. Neque ob eam
causam, quod tam muli steterint genua non eurvan-
tes, magna laus est: sed vel si unus. Melior
siquidem unus Domini fociena voluntatem, quam
decem millia prevaricantium *". Nec vero ipse
causa es illorum dispersionis, licet id garriant non-
nulli, sed ergo infelix ! Erit autem nobis, si per-
feras, ustriusque rei communio. Tantamque ipse
mercedem capies in divina fratrum dispersione ;
quantam ego nanciscar in iis qui Thessalonice
reliqui sunt legem divinam servantes. Do carceris
autem mei custode nihilattinet loqui, cum talis sit,
et cum Josepho animo conjunctissimus. Nunquam
cesses pro humilitate mea enixe precari, frater mi
ac Pater egregie et sanclissime. Scilo accusatum
fuisse Theosostum, quod ab eo non participaret,
qui sedem tuam sacrilege invasit, eumdemque satre-
nue monasterio suo pulsum fuisse. Athanasius
frater noster rursum captus est et illuc relegatus.
Custos meus, cum exiisset, attulit mihi a patriarcha
salutationem : Ignoscet tibi Deus, inquit, hioc
habere te volebamus ad auxilium nostrum. Abiiati,
et istic consedisti, invideo tibi. Quod cum audi-
vissem, risi. Neque enim opus erat respondere me,
nisi hoc tantum ; quod si invidet, exeat et ipse.
Relaxavit porro custodiam, invitans ad requietem,
Attulit enim mihi οἱ a Simeone salutationem, et
quod dicere imperatori velit, te in carcere male

B

δὲ Ex τῶν τοιούτων μεταλαμδάνομεν, ὡς ἐξ ἀδιᾳ.-.
ὀλήτων, ἀδιχλόλητος ἂν εἴη xal ὁ Ἰωσὴφ συλλει-
τουργῶν αὐτοῖς. Ἐπεὶ δὲ διαδεόλημένος ὡς ἀληθῶς,
καὶ παρ᾽ αὐτοῦ οὐ μεταλαμθάνομεν, δηλονότι οὐδὲ
ἐχ τῶν συνιερουργούντων αὐτῷ, ὡσαύτως ὄντων δια-
δεόλη μένων. “Εῤῥωται τοίνυν ὁ λόγος τῆς ἁγιώσύνης
σου " xai οὕτως συμφονοῦμεν. Καὶ ἔστω ἡμῖν τὸ
ἀδιάσπαστον διὰ τῆς ἐνταῦθα ἀληθοῦς συμφωνίας ἐν
τῷ μέλλοντι αἰῶνι, φίλτατε μου ἀδελφὲ, ὡς ἂν
ἀξιωθείημεν καὶ ἡμεῖς οἱ ταπεινοὶ ἀπενέγκασθαί τι
ἴχνος κατορθώματος τοῖς Πατράσιν ἡμῶν ἀκόλονθον.
Περὶ δὲ τῆς πόλεώς σου στύλον ἀνῆψας εὐσεδείας,
οὐ σθεννύμενον παρὰ ἀνθρώπου ἕως αἴῶνος. Καὶ οὐ
λυπεῖσθαι χρὴ, ἀλλὰ μᾶλλον χαίρειν: ὥσπερ κἀγὼ
ὁ τάλας ἐν τῇ διαλύσει τοῦ ταπεινοῦ μου μοναστη-
plou* ὅτι διὰ Κύριον dj διάλυσις, Καὶ οὐχ ὅτι τοσ-
οὔτοι ἔστησαν μὴ χκαταχαμφθέντες, μέγα τὸ κλέος"
ἀλλ᾽ εἰ xal sic. Κρείσσων γὰρ εἷς ποιῶν τὸ θέλημα
Κυρίου, ἢ μύριοι παραθαίνοντες. Καὶ οὐκ αἴτιος
αὐτὸς τῆς λύσεως αὐτῶν, εἰ καὶ φλυχροῦσί τινες "
ἀλλ᾽ ἐγὼ ὁ δύστηνος. Εἴη δὲ ἡμῖν κοινωνία, εἶἷπερ
ἀνέχῃ, ἐπ᾽ ἀμφοτέροις, Καὶ τοσοῦτον ἕξοις αὐτὸς
τὸν μισθὸν ἐν τῇ ἐνθέῳ διαλύσει τῶν ἀδελφῶν, ὅσον
ἐγὼ εὕροιμι ἐν τῇ κατὰ νόμον Θεοῦ καταλείψει τῆς
Θεσσαλονίχης. Περὶ δὲ τοῦ φυλαχίτου μου οὐδεὶς
λόγος, τοιούτου αὐτοῦ ἀνθρώπου ὄντος, καὶ συμψύ-
χου τοῦ Ἰωσήφ. Μὴ διαλείποις ὑπερευχόμενος τῆς
ταπεινώσοώς μου χραταιῶς, ἀδελφοπάτορ μου χαλὲ
xai ὁσιώτατε. Γίνωσχε ἐνσταθέντα τὸν Θεόσωστον
τοῦ μὴ χοινωνῆσαι αὐτὸν ἐχ τοῦ ἀνιέρως ἀνελθόντος
εἰς τὸν θρόνον σου" xal ἐχδιωχθέντα νεανιχῶς Ux
τοῦ μοναστηρίου αὐτοῦ. Οἱ περὶ τὸν ᾿Αθανάσιον
ἀδελφοὶ ἡμῶν, ἀχμὴν κρατοῦνται περιωρισμένοι
ἐχεῖσε. Ὁ φυλαχίτης μου ἐξελθὼν, ἤγαγέ μοι προσ-
χύνγσιν ἐκ τοῦ πατριάρχου λέγοντος, ὅτι ὃ θεὸς

συγχωρήσει σοι τοῦ, ηὐχόμεθα ἔχειν σε ὦδε εἰς
βοήθειαν ἡμῶν. ᾿Ἐξῆλθες, xal ἐχάθισας αὐτόθι’
xal, ὅτι φθονῶ σε. Καὶ ἀκούσας ἐγέλασα. Οὐ γα

ἦν χρεία τέως ἀποχριθῆναί με΄ ἢ μόνον. Ὅτι ih
φθονῖ,, ἐξέλθῃ κἀκεῖνος, Ἐχαύνωσε δὲ xai τὴν c»
λαχὴν προτρεπόμενος εἷς ἀνάπαυσιν. Ἔξήγαγε 3
μοι xal ἐκ τοῦ Συμεὼν προσχύνησιν * καὶ ὅτι βούλε-
ται λαλῆσαι τῷ βασιλεῖ͵ ὅτι χεχοπίαχας ἐν τῇ φυλιῇ.
Καὶ ἐχ τοῦ Λεοντίου τεταπεινωμένην προσχύνησε,
λέγοντος * ὅτι ἀνάγκην ἔπαθον " xal μὴ συγχωρήσῃ

habere, δὲ ἃ Leontio humilem salutationem. Passus ἢ μὲ ὁ Θεὸς τοῦ λόγου σου. Καὶ εἶπον ὅτι οὐ χρήζων

sum, ail, necessitatem : non me separet Deus a
sermone tuo. Et ego, hec, inquam, ab illo non
requiro. Coegerunt autem illum ire ad economum
et Arsenium et Joannem, ac dicere, quod Dominus
Tarasius illum absolverit, et quod modo viderim.
At illi eum revera colaphis exploserunt. Qui me-
cum est, pastorem meum per me salutat magno
affectu.
XLIV. — Sergio consuli.

ταῦτα ἀπ᾽ αὐτοῦ, ᾿Πνάγχασαν δὲ αὐτὸν ἀπελθεῖν εἷς
τε τὸν οἰκονόμον, καὶ τὸν ᾿Αρσένιον, xal τὸν Ἰωάν-
νην, λέγοντα * ὅτι ὁ χῦρις Ταράσιος ἀπέλυσεν αὐτόν
xai ὅτι ἄρτι ἀνέόλεψα, Καὶ ἀπεῤῥάπισαν αὐτὸν τῷ
ὄντι. Ὁ σὺν ἐμοὶ προσαγορεύει πόθῳ πολλῷ τὸν
ποιμένα μου ἐξ ἐμοῦ.

ΜΔ. — Σεργίῳ ὁπάτῳ. [ρμγ΄-]

Gratulatur ei dignitates in aula : hortaturque ut bene agat.

Tu quidem, ut audio, alios ex aliis honores ca-

41 Eccli. xvi, 3.

Αὐτὸς μὲν, ὡς μανθάνω, ἀμείδεις ἀρχὰς ἐξ ἀρχῶν

1069

EPISTOLARUM LIB. I. 1070

παρὰ τῷ κάτω Καίσαρι, xat παρὰ προαίρεσιν, ἢγα- A pessis apud Ciesarein nostrum, idque preter votum,

πη μένε μοι ὁμοῦ καὶ τιμιώτατε, ᾿Εγὼ δὲ ὁ came:-
νὸς οὐ διαλιμπάνω, τῷ ἄνω xai πάντων βασιλεῖ
φίλον οἰχεῖόν σε δι᾽ εὐσεδείας ὑπάρχειν. Διότι χρεῖσ-
σον xai τὸ πολλοστὸν τετάχθαι χατὰ τὸ ἀχρότατον
ἔσχατον τῷ οὐρανίῳ, ἢ κατὰ τὸ πρώτιστον τῷ ἐπι-
γείῳ. Πιστεύω δὲ εἰδώς σου τὸ φιλομέριμνον τῆς
σωτηρίας, μηδὲν παραζηἱοῦσθαι εἰς ψυχὴν, ἀλλὰ
xai παραχερδαίνειν ἐχ τοῦ ἀξιώματος " ὄντων τρό-
πων οὐχ ὀλίγων εἰς λυσιτέλειαν. "Hoxsos γὰρ τῷ
πτωχῷ ὑποτελεῖ οὐ μόνον ἀνοχὴ φόρων * ἀλλὰ xal
ὄψις εὐμενὴς τοῦ τὰ βασιλικὰ χρήματα αἵροντος,
xal φωνὴ ἠπία, xal φθόγγος χαιρετιστιχός " καὶ
οὕπω λέγω λύσιν συνδέσμου ἀδικίας, ἄλλα τε ὅσα
ἐπαχολουθοῦσιν εὐχερῶς ποιεῖν τῷ ἄοχοντι τῷ ἀρχο-

dilecte mi pariter ac reverendissime. Ego vero
humilis optare non desino, te amicum familiarem
collesti omnium regi per pietatem esse. Quoniain
melius est millesimo et omnium postremo apud
coelestem, quam omnium primo apud terrenum
regem loco censeri. Bona autem spe sum, perspe-
ctum habens quod curam salutis geras, nulla
ex parte ledi animam tuam, sed lucrum etiam
facere ex dignitate: cum sint non pauci ad pro-
ficiendum modi. Sufficit enim pauperi tributario,
non solum tributorum remissio : verum etiam
benignus aspectus illius qui pecunias regias colligit,
et vox lenis et salvere jubentis sonus : 86 nondum
dico solutionem vinculi iniquitatis, et alia quse-

μένῳ. Μὴ τοίνυν ἐφ᾽ ὧν δύνῃ εὖ ποιεῖν, σεαυτὸν διὰ Β cunque a prineipe erga subditos fleri solent. Ne

τῆς εἰς ἑτέρους χρηστότητος ἀμεμοίης, Κύριέ μου"
ἀλλ᾽ ὡς συνετὸς xai εἰδὼς μιχρὸν ὕστερον ἐξελεύσε-
σθα! ἡμᾶς τοῦδε τοῦ βίου, μηδὲν ἀλλο συναίροντας ἢ
τὰς πράξεις “ τοιαύταις χαὶ προσχείμεθα, τὰς δὲ
xai θησαυρίζοιμεν * δηλονότι τὰς ἐφόδιον ἡμῖν ζωῆς
αἰωνίου, xai ἀπολαύσεως ἀπορῥήτων ἀγαθῶν μελ-
λούσας ἔσεσθαι. Ναὶ, παραχαλῶ τὸ ἐμὸν αἶμα, τὸ
ἐμὸν πόθημα, τὸ ἀγαθῆς ὄντως ῥίζης βλάστημα
Ἄννης ἐκείνης, τῆς ἐμοὶ σεδασμίας xai ἐρασμιω-
τάτης ὅτ' μάλιστα, πᾶσι δὲ τοῖς γνωρίμοις ἐπαινου-
μένης διὰ σεμνότητα, τῆς ἐμῆς ὡς ἀληθῶς μαχαρίας
μητρὸς ἀμφοτέρωθεν.

igitur in quibus potes benefacere, teipsum, Domine
mi, propter bonitatem in alios, neglexeris; sed
tanquam prudens et soions nos ex hac vita paulo
mox excessuros, nihil aliud auferentes nobiscum
preter actiones: in has proinde incumbamus, has
et thesaurizemus : quippe quse viaticum nobis vite
eterna et[ruitionisbonoruminenarrabilium future
sunt. Ne, obsecro te sanguinem meum, desiderium
meum, bone omnino radicis germen Anne illius,
qua et mihi veneranda et adamanda supra modum,
omnibus vero qui eam norunt laudata propter
honestatem ; mee revera beate matris utrinque.

Tres epislolze sequentes desunt in libris mss. quibus usi. sumus: (antum inscriptiones notantur isto loco εἰ
ordine in ms. collegii nostri Parisiensis.

ΜΕ΄. — Νἀυχρατίῳ τέχνῳ.
μζ΄. — "Αννῃ ἡγουμένῃ.
ΜΖ΄. -- Ναυχρατίῳ τέχνῳ.

ΜΗ΄. — ᾿Αθανασίῳ τέκνῳ. [σιβ΄.]

XLV. — Naucratio filio.
XLVI. — Annz praposite.
XLVII. — Naucratio filio.

XLVIII. — Athanasio filio.

Sententiam Mechianorum,heresim esseostepditet orthodoxorum certamina describiti (Baron.ann.809, n. 30.)

Ἐνέτυχόν σου τοῖς γράμμασιν, ἀδελφὲ ἠγαπημέ-
ve, μαχροθύμως : xa! ἐξέστην ἐπὶ τῇ ἀθρόᾳ σου
᾿ μεταδολῇ λίαν. ᾿Αφήσω τὸ πρότερον᾽. ὅτι συνοψι-
σθείς μοι ὡμοφώνησας αἵρεσιν εἶναι τὴν Μοιχειανι-
χὴν ψευδοδοξίαν * ἄγνοιαν προδαλλόμενος xal τὴν ἀπ’
ἄλλων συντυχίαν - ἀλλ᾽ ὅτι γε καὶ μετὰ ταῦτα ἄνα-
γνοὺς τὴν Πεντάλογον, ἀπέφῃνας αὐτὴν πεντάφωτον
εἶναι. Νῦν δὲ, ὡς ἔοιχεν, ἀντιθέτως αὑτὴν ὑπολαμ-
δάνεις * ὅλην σου τὴν ὁμιλίαν ὁμοίαν σοι τῆς πρὶν
ἀγνοίας, μᾶλλον δὲ xal πλέον ἀπεχθανομένην τοῖς
ὑπὸ τῆς ταπεινώσεώς μου ῥηθεῖσι πνεύσας. Καὶ εἴ
μὲν ἐμοῦ λόγια, ἐπειδὴ σχοτεινὸς, οὐδὲν θαυμαστύν.
Ἐπειδὴ δὲ διὰ φωνῆς Κυρίου, ἀποστόλων τε καὶ
προφητῶν, πρὸς τούτοις δὲ xai θεοφόροις IIavpzotv
ἐνχποδέδεικται, ὅτι αἵρεσις χαλεπωτάτη " βλεπέτω
σου ἣ σύνεσις, καὶ et τινοσοῦν ἄλλου δὁμογνωμονοῦντός
σοι, ποῦ προσχρούειν μέλλετε. Αἱ γὰρ παρ᾽ ὑμῶν
προτάσεις περὶ τοῦ μὴ εἶναι αἵρεσιν, σύγγνωτε, οὐχ
£x φωνῆς Κυρίου, οὐδὲ ix στόματος ἁγίου * προφητι-
χῶς δὲ εἰπεῖν, ἐκ γῆς φωνούντων xal ἐχ νόμων ἀλ-
λοχότων, πληθύος τε τῆς φόδῳ ἀνθρωπίνῳ πάντα

48 [sa. xxix, ἅ

Magna cum patientia legi litteras tuas, frater
oharissime
mutationem tuam. Mitto priora illa, quod cum
coram mecum esses, heresim esse confessus es

Mochianiecam falsam opinionem ; inscitiam pre- ὁ

dicans et aliorum qui convenerant: postea etiam
cum Pentalogum legisses, quintuplicem eum lucem
esse pronuntiasti. Nunc vero, ut apparet, impugnan-
dum tibi illum sumis: totam orationem tuam,
pristine illius ignorantie tue similem, ac multo
etiam magis infestam humilitatis mes diotis,
effutiens. Et quidem si verba mea essent; quia
obscurus sum, nihil mirum esset. Cum vero ex
Domini voce, apostolorumque et prophetarum, a
Patribus etiam Deo plenis demonstratum sit, he-
resim esse gravissimam ; videat prudentia tua, et
quisquis alius est qui tecum sentiat, quo redigendi
sitis. Argumenta enim illa, quibus heresim non
esse contenditis, ignoscite, non ex Domini verbis,
neque ex ore sancto deprompta sunt ; sed, ut cum
propheta loquar 45, ex terra clamantium, et ex

: οἱ valde obstupui ad repentinam .

10714

S. THEODORI STUDIT/E

1073

legibus alienis, multitudinequeomniahumano metu A λέγειν ἐπιτρεπομένης. Φαίης γὸὺρ ὅτι, πάντες oio

loqui permissa. Ais enim amicos omnes ac pios,
doctosque juxia et indoctos, percelli, cum heresim
audiunt esse: hec contra opponentes: Cum ad-
versetur nemo, doceatve moechari, et sacrilegos
absolvere; quomodo hereticos illos appellabimus ?
Transgressores enim mandatorum Domini et con-
culcatores canonum divinorum,et«sacrilegos equum
est appellare eos scilicet, non autem hereticos. Qui
ergo possimus non obstupescere, primum diligen-
tiam vestram, qua eadem atque illi identidem pro-
ducitin medium, et vera inde responsa refert, que
pueris ipsis persuadere possint ? Deinde rursus ea-
dem, velut oblita que prius audivit, profert cum
acriore controversia et reprehensione nostra, tan-

xal εὐσεθδεῖς, γνωστιχοί τε xai ἰδιῶται, ἐκιμείνοντει
ἀκούοντες ὅτι αἵρεσις * παράστασιν ταῦτα προῦαλ-
λόμενοι, ὅτι μηδενὸς ἀνθισταμένου καὶ διδάσχοντος
τοῦ μοιχεύειν καὶ λύειν τοὺς ἀνιέρους. Πῶς κχαλέσο-
μὲν αὐτοὺς αἱρετικούς; Παραδάτας γὰρ τῶν ἐντο-
λῶν τοῦ Κυρίου, καὶ καταπατητὰς τῶν θείων xzvó-
νων, καὶ ἀνιέοους, δίχαιον. Πῶς οὖν οὐχ ἔστιν ἐχπλα-
γῆνα: πρῶτον εἷς τὴν ἡμῶν ἐμμέλειαν, τὰ αὐτὲ
πολλάκις δῆθεν ἐχείνων προσάγουσαν, xal ἀνταχού-
ουσαν τἀληθῇξ, ἃ xci παῖδας πείθειν δύναιτ᾽ ἄν. Εἶτα
αὖθις τὰ ἀὐτὰ, ὥσπερ ἐπὶλαθομένην τὰ πρότερον
ἀχουσθέντα, ἐπάγουσαν μετὰ σφοδροτέῥας τῆς ἀπο-
plac xai χαθάψεως ἡμῶν ὡς ἀλόγως λεγόντων αἵρε-
σιν * οὕτω [f. τοῦτο] μέν τοι τὸ περὶ ὑμᾶς ἐκπλη-

quam immerito heresim esse affirmemus. Hoc, in- B χτικόν.

quam, est, in quo demirari vos cogor.

Quod vero ad ipsos adversarios attinet, hec dico:
Quonam pacto, quod synodice promulgarunt, quod
confirmarunt sub eorum anathemate qui dogmati,
hoc est dispensationi ipsorum se opponunt, quod
etiamnum quotidie factis ipsis docent, id predicare
et docere se negant ? Quam igitur ob causam ego
humilis inclusus hic teneor ? Cur inclusus Pater
meus srumnis aífeotus est, ab aliis segrega-
tus primum, deinde in eum intrusus locum
ubi nunc est? Cur archiepiscopus ipsorum ju-
dicio depositus, et in eas anguatias redactus, ut ci-
bum certa mensura caperet, ministris imperio
astrictis, tum in palatio inclusus, ac nuper etiam
in exsilium ejectus ? Cur reverentia tua cum fratri-
bus custodie tradita Thessalonice : et Theosostus
prepositus ex eadem civitate pulsus cum discipulis:
et alter ibidem prepositus immodice diverberatus?
Cur Naucratius et Arsenius fratres arcta custodia
huc usque detinentur, parique modo Basilius et Gre-
gorius ? Cur Stephanus ille virtutis amans preeposi-
tua cum discipulisquinquaginta suoexactus monas-
terio : cum una cum centum οἱ decem, et cum eo
qui episcopus ante fuerat,moechosynodum tanquam
Evangelii infractricem anathemate damnasset, sicut
missa ab eo littere testantur? Cur Antonius religio-
gissimus prepositus in custodiam apud Ammorium
datus, cum eodem quo superior modo mochosyno-
dum una cum fratribus suis anathematizasset? Cur
/Emilianus frater a Nicomediensi in Thyniam vin-
ctus ductus est, verberibusque et ludibriis affectus,
direpto ab iis qui irruperant monasterio, perinde ac
si hostium spolia fuissent ? Cur in Chersone perse-
cutionem passus Leo piissimus Episcopus, Vale-
lades cognomento, et Ànlonius reverendus preposi-
tus cum aliis duobus custodia septus ? Cur in Lipara
insula ultra Siciliam posita fratres nostri in custo-
dia detenti ? Cur Letoius in Chersone retentus, in-
deque sub custodia ad imperatorem missus, tum
Byzantii in carcerem conjectus, et alii pariter in mo-
nasteriis detenti? Dicam rursus de nobis tribus.
Cur ad Agathi *? nobis illa per Spatharios ab impe-

Περὶ δὲ τῶν ἐναντίων, ἐκεῖνα εἰμὶ λέγων * Πῶς, ὃ
ἐκήρυξαν συνοδικῶς, xal ἐῤεδαίωσαν ὑπ᾽ ἀναθέματι:
τῶν ἀντιπιπτόντων τῷ δόγματι, ἧτοι τῇ οἰχονομίᾳ
αὐτῶν " καὶ ἔτι χαθεχάστην ἐμπράχτως διδασχόντων
μὴ κηρύσσειν, μηδὲ διδάσχειν λέγουσιν, ὑπὲρ τίνος
ἐγὼ ὁ ταπεινὴς ἐνταῦθα ἀπόχλειστος ; Ὑπὲρ τίνος ὁ
Πατήρ μου ὁ ἔγχλείστος τεταλαιπώρηται, μεμονω-
μένος τὸ πρίν " ἔπειτα παρεῤῥιμμένος ἔν ᾧ περιώρι-
στα! τόπῳ; ὑπὲρ τίνος ὁ ἀρχιεπίσχοπος ὡς xac
αὐτηὺς χαθῃρημένος xai ἐν πολλῇ στενοχωρίᾳ παρ-
αγγελίᾳ τε καὶ ἀσφαλείᾳ" ὡς xal τρυφὴν μέτρῳ
λαμύάνειν αὐτόν. Παράχελευσθέντων τῶν τροφοδο-
τῶν “ εἶτα ἐν τῷ παλατίῳ μετεγκλεισθείς - ἄρτι τι
ἐν ξενίᾳ παραῤῥιφείς ; ὑπὲρ τίνος d τιμιότης gw
σὺν τοῖς ἀδελφοῖς ἐν Θεσσαλονίχῃ φρουρουμένη᾽
Θεόσωστός τε ὁ ἡγούμενος διωχόμενος σὺν τοῖς φοι-
τηταῖς ἐχ τῆς αὐτῆς πόλεως " ἔτερός τε ἡγούμενος
ἀμέτρως μαστιγωθεὶς τῶν ἐχεῖσε; ὑπὲρ τίνος Na
χράτιός τε xai ᾿Αρσένιος οἱ ἀδελφοὶ, ἕως ἔεῦρο
ἀσφαλῶς χαταφρουρούμενοι, Βασίλειός τε xat Tpr-
γόριος ὡπαύτως ; ὑπὲρ τίνος Στέφανος ὁ ἐνάρετο;
ἡγούμενος, σύν πεντήχοντα μαθηταῖς μεταναστὲς
ix τοῦ οἰχείου φροντιστηρίον σὺν ἕχατόν τε Oum,
ἅμα ἐπισκόπῳ πρότερον, ἀναθεματικὼς τὴν μοιχο-
σύνοδον, ὡς τὸ Εὐαγγέλιον λύσασαν * καθὰ περιέχει:
τὸ ἀποσταλὲν παρ᾽ αὐτοῦ γραμματεῖον ; ὑπὲρ «cive
᾿Αντώνιος ὁ εὐλαδέστατος ἡγούμενος, ἔν φρουρᾷ εἷς
τὸ ᾿Αμμόριον" ὁμοίως τοῦ προτέρου σὺν τῷ κεῖ
αὐτὸν ἀδελφότητι ἀναθεματιχὼς τὴν μοιχοσύνοδον;

D ὑπὲρ τίνος ol περὶ τὸν ἀδελφὸν Αἴμιλιανὸν ἐν Goviq

παρὰ τοῦ Νιχομηδέως δεθέντες καὶ ἀχθέντες, πεῖ-
pXv τε μαστίγων xal ἐμπαιγμῶν λαθόντες - xati-
ληϊσαμένων τῶν ἐπεισπεσόντων αὐτοῖς τὰ τῆς μονῖς,
ὡς πολιμιχὰ λάφυρα; ὑπὲρ τίνος ἐν Χερσῶνι ὃὲε-
διωγμένος Λέων ὁ θεοσεδέστατος ἐπίσχοπος τὸ ἐπί-
χλην Βαλελάδης "᾿Αντώνιός τε ὁ τετιμημένος ἡγού-
μενος σὺν δυσὶν ἄλλοις πεφρουρημένος ; ὑπὲρ τίνος
ἐν Λιπάρει τῇ ὑπερέχεινα Σιχελίας, ἀδελφοὶ ἡμῶν
ἐν φυλαχῇ τηρούμενοι ; ὑπὲρ τίνος oi περὲ Αττόϊον
ἐν Χερσῶνι παραφυλαχθέντες, κἀκεῖθεν ἐν φυλαχῇ
παραπεμφθέντες πρὸς τὸν βασιλέα, εἶτα φυλαχ!-

49 Monasterium. Vide Consiantinopolim Christ. lib. iv, pag. 180.

1013

EPISTOLARUM LIB. I.

1014

σθέντες ἐν τῷ Βυζαντίῳ" xai συντηρούμενοι ἐν Α ratore denuntiata : Vos anathematizati estis, et 8

μοναστηρίοις ; Εἴπω πάλιν τὰ εἷς ἡμᾶς τοὺς τρεῖς.
Ὑπὲρ τίνος tiq τὰ ᾿Αγαθοῦ παρὰ τοῦ βασιλέως διὰ
τῶν Σπαθαρίων δηλωθέντα ἡμῖν ὡς ὑμεῖς ἀναθε-
ματισμένοι ἐστὲ, xal χκαθῃρημένοι παρὰ τῆς συν-
6899 ; ὑπὲρ τίνος ἣ εἰς τὸν ἅγιον Μάμαντα φυλαχὴ
μεμονωμένων τῶν τριῶν ; ὑπὲρ τίνος dj ἐχεῖσε παρ--
ουσία τῶν αὐτῶν Σπαθαρίων, σὺν τρισὶ τοῖς παρὰ
τοῦ ἀντιδόξου ἐπιφερομένοις ὑπαναγνωστιχὸν καθ-
αἱρέσεως, xai ἀναθεματίσεως ἡμῶν " πάλιν xai ἐπεὶ
περιεφράξαμεν τὰ ὦτα καὶ τοὺ ἀχοῦσαι ; ὑπὲρ τίνος
ἡμεῖς μὲν ἐξόριστοι ἄλλος ἀλλαχοῦ, xai ἐναπόκλει--
cxot* ὃ τε οἰχονόμος, xal ὁ ᾿Αρσένιος οἱ ἀδελφοί "
διωγμὸς δὲ τῶν ἄλλων ἀπὸ δύο χαὶ δέχα μιλίων τῆς
Κωνσταντινουπόλεως * ὡς τοὺς μὲν ἐν σπηλαίῳ
χαταχρυθῆναι διὰ τὴν πρὸς ἡμᾶς λανθανόντως
διαχονίαν, μεταμφιασαμένους ἐσθῆτα λαϊκῶν. Τῶν
δὲ ὅλην ἡμέραν ὑπὸ πλάχα ὑποδύντων, χαὶ ἐπειδὴ
οὐχ ἦν ἐν ἡμέρᾳ ἐμφανίσαι, νυχτὶ εἰς ἀλλήλους
περιτρεχόντων ; Ὑπὲρ τίνος οἱ εὑρισχόμενοι χρα-
τούμενοι ὑπὸ στρατιωτῶν, xal ἐν τῷ πρατωοίῳ
φυλαχ)σθέντες " εἶτα ἐξορισθέντες τῆς πόλεως ; Καὶ
ἵνα τὰ κατ᾽ ἀρχὰς εἵπω " ὑπὲρ τίνος τὰ Στουδίου
ὑπὸ στίφους στρατιωτῶν ἄφνω ἐπελθόντων φρου-
ρούμενα * ὡς μηδὲ ἀναπνεῖν ἡμᾶς " τήν τε ἐχεῖσε
ἄφιξιν τοῦ Νιχχίας xai Χρυσοπόλεως, εἰς τὸ δέξα-
σθαι ἡμᾶς τὸν μοιχοζεύχτην * ὡς παρὰ τοῦ προ-
ηγησαμένου πατριάρχου ἐπιτραπέντα ποιῆσαι τὴν
μοιχοζευξίαν ; Καὶ, ᾿Επεὶ, φησὶν, ἅγιος ὁ ἐπιτρέψας.
ὡς ὁ Χρυσόστομος ἁγίου ἐστὶν οἰκονομία * xal δέξα-
σθε ταύτην. Ὑπὲρ τίνος dj ἐν νυχτὶ ἄρσις ἡμῶν τῶν
τεσσάρων ἐκ τῶν ἐχεῖσε Ot ἄρχοντος χαὶ στρατιω-
τῶν, καὶ ἀπαγωγῆς [melíus ἀπαγωγὴ) πρὸς τὸν Συ-
μεὼν τὸν οὐχ οἶδ᾽ ὅπως εἴπω" xai τὰ Ov αὐτοῦ
παρὰ τοῦ βάσιλέως δηλωθέντα, εἰς τὸ δέξασθαι ἡμᾶς
μετανενοηχότας * xal εἰς ὅπερ ἕως δεῦρο ἐνέστημεν,
ὡς οἰχονομίας γενομένης ; Ὑπὲρ τίνος πάλιν χατά-
χλειστοι εἰς τὸν ἅγιον Σέργιον " xal πάλιν τοῦ Συ-
μεὼν ἐκεῖσε παρὰ τοὺ βασιλέως ἄφιξις εἰς αὐτὸ
τοῦτο. Ὑπὲρ τίνος ἡ 0€ ἀρχόντων παρᾶστασις ἡμῶν
ἐν τῇ πολυανθρώπῳ συνύδῳ, συγκαθεζομένων χαὶ
τριῶν τῶν μεγίστων ἀξιωμάτων ; Ὑπὲρ τίνος ἐγὼ ὁ
ταπεινὸς ἐχεῖσε ὑδριζόμενος, καὶ κυχλόθεν περιστοι--
χιζόμενος ; καὶ ἀχούων - Οὐχ οἵδας τί φλυαρεῖς, τ'
λαλεῖς, Βοῶντός μου" Πίπτει ὁ Πρόδρομος " λύεται
τὸ Εὐαγγέλιον" οὐχ ἔστιν ol«ovopgia* χἀχείνων τὸ
ἐπιλέγειν πολὺ, ὅτι οἰκονομία * καὶ οὕτως οἱ ἁγιοι
φχονόμη σαν, xal ὁ ἐν ἁγίοις προηγησάμενος. Ἴδε
μάρτυρες ὅτι ἐπέτρεψε τὴν μοιχοζευξίαν * χἂν οὐχ
ἔλεγον αὑτὴν οὕτως, ἀλλὰ καὶ τὸ εἰπεῖν μοιχοζεύ-
χτὴν, διεπρίοντο τοὺς ὀδόντας τοῦ οἱονεὶ ῥοφῆσαι.
Ὑπὲρ τίνος τὸ ἀνάθεμα τοῖς μὴ δεχομένοις τὰς οἷ-
χονομίας τῶν ἁγίων διαδοήτως ἀναχραχθέν * xai
ἐγὼ σὺν τῷ Πατρί μου καὶ Καλογήπῳ ὑπ᾽ ἀρχοντιχῆς
χειρὸς ἀφορισθεὶς ἐχ μέσου * ὁ δὲ ἀρχιεπίσχοπος
ἐναπολειφθείς * xai διότι μόνον ἐλειτούργησεν ὑπ᾽
ἐμοῦ παραχληθεὶς εἰς τὰ Στουδίου, ὡς κοινὸς πρεσθδύ-
τερος γαθχιρεθεὶς χατ' αὐτούς; Τὸν γὰρ ὑπ᾽ αὐτοῦ
Χριστοῦ χαθχιρεθέντα χαὶ τῶν θείων χανόνων μοι-

synodo depositi ? Cur illa ad sanctum Mamantem
custodia, nobis tribus segregatis ? Cur eodem ad-
venerunt iidem Spatharii cum tribus qui ab adver-
sario depositionis et excommunicationis nostre
tabulas afferebant, ut iterum audiremus, tamelsiau-
res occludebamus ? Cur nos alii alio relegati etcon-
clusi, tum cconomus, tum Arsenius fratres : alii
ad duodecim ab urbeConstantinopoli millia passum
pulsi: adeo ut quidam in apelunca delitescant, quo
nobis clam ministrent, laica veste induti : alii toto
die in sepulcris lateant, et, quia interdiu compa-
rere non audent, noctu inter se concursent? Cur
quotquot ἃ militibus inveniri potuerunt, capiti el
in carceres conjecti, deinde 80 urbe projeoti fue-
runt? Atque ut initia ipsa perstringam, cur Stu-
dianum a militum manu subito immissa occupa-
tum, ita at respirare nobis vix liceret : et Niome et
Chrysopolis episcopi eo adventarunt, ut adulteri
copulatorem susciperemus, veluti qui a precedente
patriarcha jussus adulterii copulationem peregisset?
Et: Qvoniam, aiebant, sanctus qui juesit, sicut
Chrysostomus ; sancti est. dipensatio : quare illam
recipite. Cur noctu nos quatuor inde subladi per
ducem ac milites, atque ad Simeonem abducti,
quem nescio quo nomine appellem, et que per il-
lum nobis ab imperatore significata, ut mutata
sententia ab instituto desisteremus, tanquam facta
dispensatione : cui rei ad hunc usque diem realiti-
mus? Cur iterum ad sanctum Sergium inclusi fui-
mus : et rursus Simeon eodem, jubente imperatore,
profectus eamdem ob causam ἢ Cur per duces repre-
sentati nos in synodo numerosa, in qua et ires
maxime dignitates considebant? Cur ego humiliscon-
tumelioseibi tractatus, et undique. obvallatus? illud
subinde audiens: Nescis quid nugeris, quid dicas ;
cum ego inclamarem : Concidit Precursor, solvitur
Evangelium, non est dispensatio ; et illi sepius ite-
rarent : Dispensatio est ; atque ita sancii dispen-:
sarunt et praecedens sanctus patriarcha. En testes
quod ille adulteri copulationem preceperit. Quan-
quam illi non sic eam appellabant ; quin fremebant,
et dentibus stridebant, cum adulteri copulatorem
audiereunt. Cur anathema iis,qui sanctorum dispen-
gationes non admittunt, clara voce denuntiatum: et
ego cum patre meo et Calogero a principis manu e

ἢ medio exterminatus : archiepiscepus autem deposi-

tus, atque ob eam solam causam, quod a me roga-
tus in Studianis celebrasset, velut communis pres-
byter, ipsorum sententia depositus? Etenim a Chri-
sto ipso et divinis canonibus depositum adulterii co-
pulatorem ab:solverunt, innoxium per omnia pro-
nuntiantes, qui οἱ cum ipsis jam antea sacrificabat,
Eum vero qui deponi per canones non poterat, de-
positioni addixerunt, suum illud dictum factis con-
firmantes, posse episcopos, prout eis visum fuerit,
uti canonibus. Quod illi quidem perpetuo ita fa-
ciunt ; nec hoc saltem considerare volentes, si ita
rosse habeat, posse qui episcopum deponuat, ab ea

1018

S. THEODORI STUDITJE

1016

quem deponant, ipsosmet deponi ut impleatur apo- À χοζεύκτην ἠθώωσαν * avévoyov ἀποφηνάμενοι xarà

stolorum oraculum 49.

* - 4
πάντα xai συνιερουργὸν αὐτοῖς ὄντα xai wpotspov.

Τὸν δὲ ἀκαθαίρετον ix κανόνων, καθαιρέσει ὑπέδαλον " ἔργῳ τὸν λόγον αὐτῶν βεδαιούμενοι * ὡς ἐξου-
σίαν ἔχειν τοὺς ἱεράρχας, κατὰ τὸ αὐτοῖς δοκοῦν, χεχρῆσθαι τοῖς χανόσιν. Ὅπερ ἐνεργοῦσιν εἷς τὸ
ἀεί οὐδὲ ἐκεῖνο συνιδεῖν βουλόμενοι - ὅτι, εἰ τοῦτό ἐστιν, ἱεράρχην χαθαιροῦντες, ὑπ᾽ αὐτοῦ οὗ καθαι-
ροῦσι δυνατὸν αὐτοὺς ἐκείνους καθαιρεθῆναι, πληρουμένου τοῦ τῶν ἀποστόλων λογίου.

Hec nos vobis, episcopi, de canonibus constitui-
mus. Vos vero in eis perseverantes salvi eritis, et
pacem habebitis ; non obedientes autem puniemini,
et perpetuum inter vos bellum geretis, abjecte obe-
dienti& ponas congruas luentes. Cur que post sy-
nodum gesta sunt, et omnium fratrum per impera-
torem discussio : cum diceret, nos quidem deposi-

Ταῦτα xal περὶ χανόνων διατετάχθω ὑμῖν παρ᾽
ἡμῶν, ὦ ἐπίσχοποι. Ὑμεῖς δὲ ἐμμένοντες αὐτοῖς,
σωθήσεσθε καὶ εἰρήνην ἕξετε ἀπειθοῦντες δὲ χολα-
σθήσεσθε- xal πόλεμον μετ᾽ ἀλλήλων ἀΐδιον ἕξετε"
δίχην τῆς ἀνηχοίας τὴν προσήχουσαν τιννύντες.
Ὑπὲρ τίνος τὰ μετὰ τὴν σύνοδον, f| τε πάντων τῶν
ἀδελφῶν ἄνάχρισις ὑπὸ τοῦ βασιλέως λέγοντες,

tos, synodum vero sanctam esse, et ἃ se obsignatam: p ἡμᾶς μὲν καθῃςημένους, τὴν δὲ σύνοδον ἁγίαν,

perinde quasi sanctorum dispensatio esset adulte-
rina copulatio, etindemnatus qui hec peregerat? Et
cum nemo illam admitteret, aut singulorum seor-
sum aut binorum ternorumve simul,tum etiam
plurium, per monaateria et castra inclusio, nonnul-
lorum etiam flagella et cruciatus; cum jam hec
ubique terra marique nota sint vulgoque jactata.
Quam igitur ob causam hec omnia ut paucis com-
plectar ? Nonne quod adduci non possent, ut dice-
rent, aut assentirent, dispensationem fuisse Evan-
gelii transgressionem, quam velut salutarem et
sanctis parem adversarii vociferabantur, qui factis
et verbis etiamnum in eo consistunt, id loquentes, id
agentes ista persecutione ? Quonam igilur paoto di-

cunt, quod, nemine adversante aut docente, ipsos C

vocemus hereticos ? Commenta sunt ista quie dixi-
mus et somnia, an vera? Et quoniam vera sunt :
quomodo non ubique docent οἱ predicant verbis
factisque ? Aut quomodo vos, illis non credentes,
propemodum cum ipsis qui hec dicunt statis (sed,
etsi tacuerimus nos, orbis ipse verilatem testatur),
horrendum silentii judicium in vos ipsos attrahentes?
Quamobrem ego humilis cogor non silere, sive
scripto, sive sine scripto, quoad vires ferunt, cum
timore ae tremore, cum vitie discrimine : etsi quis-
piam vestrum fortasse non necessario, dicam et su-
pervacauee, me heo facere existimet.

Verum ad rem tandem veuiat oratio. Ais, ne-
mine advergante aut docente moecbari sacrilegos-
que absolvere, quo jure illos appellemus h:ereticos?
Mochari ergo, et sacrilegos, absolvere, verbo illi
revera non docent: cum nec gentes qui legem non
habent mochari doceant : neque nos nude hoc ab
illis dici posuimus : sed quod adulterinam conjun-
ctionem approbantes, et que illi annexa sunt, el
per eam alias Evangelii transgressiones eum divi-
norum canonurn infractionibus, salutarem esge dis-
pensationem interjecto anathemate sancientes ; at-
que hoc ipsum in dies per exsilia carceresque quos
dixi vindicantes, Evangelium solverint ex sancto-
rum serctentia, et virlule dispensationem in omni
prevaricatione fieri asiruunt: imiutabilia Dei man-

49 Can. ὃ apost. juxia Graecos.

ἐπισφραγισθεῖσαν ὑπ᾽ αὐτοῦ" ὡς olxovoji(ac οὔσης
ἁγίων τῆς μοιχοζευξίας, καὶ ἀκαταγνώστου τοὺ
ταῦτα τετελεχότος ; Καὶ ἐπειδὴ οὐ προσεδέξαντο " ἡ
ἑνὸς ἑχάστου, fj xsi διλού δύο, ἢ τριῶν, ἢ καὶ πλειό-
νων, ἕν τε τοῖς ποναστηρίοις xai τοῖς κχκάστροις
χατάχλεισις * τινῶν δὲ μαστιγώσεις xai κουσπισμοΐ"
πανταχοῦ γῆς τε xal θαλαττης διατεθρυλλημένων
τούτων ; Ὑπὲρ τίνος οὖν ταῦτα πάντα, ἵνα συνελὼν
εἴπω; Οὐχ ὑπὲρ τοῦ μὴ καταϑέγεσθαι εἰπεῖν xz
συγκαταθέσθαι τὴν παράδασιν τοῦ Εὐαγγελίου οἶχο-
νομίαν * ἣν ὡς σωτήριον καὶ ἰσάγιον οἱ ἐναντίοι
ἐξεδόησαν, ἐμπράχτως xxi τῷ λόγῳ εἷς τὸν κόσμον
xai εἰσέτι " xai ἕως ἂν ἐπιμένωσιν οὕτως λέγοντες
χαὶ πράττοντες διὰ τὸν διωγμόν ; Πῶς οὖν φασιν,
ὅτι μηδενὸς ἀνθισταμένου xai διδάσκοντος καλέσο-
μὲν αὐτοὺς αἱρετιχούς ; Φαντασία τὰ προλεχθέντε
xai ὄνειροι, fj ἀλῃθῆ ; Ἐπειδὴ δὲ ἀληθῆ, πῶς οὐχὶ
διδάσχουσιν ἑχάστοτε χαὶ χηρύττουσιν ἔργῳ xx
λόγῳ; ἢ πῶς οὐχ ὑμεῖς πειθόμενοι αὐτοῖς, μχροὺ
δεῖν μετ΄ αὐτῶν τῶν λεγόντων ἴστασθε (ἀλλὰ καὶ
ἐὰν ἡμεῖς σιωπῶμεν, τὰ πέρατα Bog τὴν ἀλήθε!:αν)
τὸ φοδερὸν τῆς σιωπῆς χρῖμα ἐφ᾽ ἑαυτοὺς ἐπισπώ.
μενο! ; Δι’ ἣν αἰτίαν ἐγὼ ὁ ταπεινὸς τοῦ μὴ σινῇ
ἀναγκάζομαι ἐγγράφως τε xai ἀγράφως, xacX ch
ἐνοῦσάν μοι δύναμι», μετὰ φόδου καὶ τρόμου, pri
παρασχευΐῖς θανάτου" χἄν τις ὑμῶν ἵσως οὐχ dv
γχαίως, εἵπω δ᾽ ὅτι xai περιττολόγως οἴεται ταῦτ
ἐνεργεῖν με.

Ἀλλ᾽ ἐπὶ τὸ προκείμενον ὁ λόγος. "ἔφης, μεηδινὸς
ἐνισταμένου xal διδάσχοντος τοι μοιχεύειν καὶ
λύειν τοὺς ἀνιέρους, πῶς εὐλόγως χαλέσομεν αὐτὸς
αἱρετιχούς ; Μοιχεύειν οὖν xai λύειν τοὺς vtizox
τῷ λόγῳ, ἀληθὲς, οὐ διδάσκουσιν " ἐπεὶ μηδὲ τὰ Ey
τὰ μὴ νόμον ἔχοντα μοιχεύειν διδάσχει * καὶ οὐδὲ
ἡμεῖς γυμνῶς τοῦτο ἐχφωνεῖν αὐτοὺς ἐξεθέ:λεθα * fj
ὅτι τὴν μοιχοζευξίαν χυρώσαντες χαὶ τὰ σὺν αὐτῇ,
xai δι᾽ αὐτῆς ἑτέρας παρχθάσεις τοῦ Βὐαγγελίου,
σὺν ταῖς τῶν θείων χανόνων λύσεσιν, οἶχονομίαν
ἐἶνα! σωτύριον ὑπ᾽ ἀναθέματι ^ xai
στην ἔχδιχοῦντες διὰ τῶν

τοῦτο καθεκά-
προλεχθέντων ἐξοριῶν
χαὶ φυλαχῶν, τὸ Εὐχγγέλιον λελύκασι κατὰ τὴν
φωνὴν τῶν ἁγίων * χαὶ δυνάμει ἐπὶ πάσης παραδά-
σεως οἴχονομίαν γίνεσθαι ὑποτίθενται “ τὰς ἀναλ-

107'

EPISTOLARUM LIB. I.

1018

λοιώτους ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ ἀλλοιώσαντες, xal xpt- À data variantes et mutabilia statuentes. Et qui pos-

Ttàc ἀποδειχνύοντες. Καὶ πῶς δ᾽ ἂν οὐχ εἶεν
ἀλλοιωταὶ xai τρεπταὶ, εἴγε παραθαινόμενοι οἶκο-
νομίαι σωτέοιοι, ἔργῳ xal λόγῳ συνοδιχῶς δογμα-
τίζονται ; Μὴ γὰρ εἰς τοσοῦτον ψεῦδος προχόψωσιν,
ὥστε μὴ λέγειν αὐτοὺς πεποιηχέναι σύνοδον. Et μὴ
τὴν μοιχοζευξίαν ὀνομάσαι οἰχονομίαν ἰσόῤῥοπον
ἁγίων * εἰ μὴ ἀναθεματίσχι τοὺς μὴ προσιεμένους
αὐτήν. Εἰ δὲ λέγουσι μὴ ἀναθεματίσαι, ὑπὲρ τίνος
ἀνεθόησαν. Τοῖς μὴ δεχομένοις τὰς οἰχονομίας τῶν
ἁγίων, ἀνάθεμα ἔστω; Δῆλον γὰρ ὅτι, Ἐνισταμένων
τινῶν μὴ δέχεσθαι, ἣ ἐχφώνησις * εἰ μὴ μεθύομεν.
Περὶ ποίας δὲ ὑποθέσεως ἄλλης dj ἔνστασις, ἢ τῆς
μοιχοζευξίας ; Οὐχοῦν ἀσφαλῶς αὐτῆς ἕνεχα ὁ ἀνα-
θεματισμός * ὡς οὔσης χατὰ τὰς τῶν ἁγίων οἶχονο-

sint mobilia ac mutabilia non esse, si salutarem dis-
pensationem esse quando violantur, re ao verbo
synodice docent * Non enim tam impudenter men-
lientur, ut synodum a 8e coactam negent : si adul-
terinam copulationem fateri nolint dispensationem
sanctis parem appellasse, neo eos qui illam non
recipiunt excommunicasse.Quod si excommunicasse
negant: quorsum illud exolamarunt : lis qui san-
ctorum dispensationes non recipiunt, anathema sit ?
Perspicuum est enim, cum recipere illas aliqui nol-
lent, inde natam esse sanctionem, nisi ebrii sumus.
Quanam vero de re alia questio erat preeterquam
de adulteri conjuuctione ἢ Propter illam ergo exz-
communicatio : ut que juxta sanctorum dispensa-

μίας. Kai εἰ piv ἐφάμιλλος αὐταῖς, al τῶν ἁγίων p tiones facta esset. Et quidem si earum similis sit,

οἰκονομίαι παράνομο! * εἰ δὲ οἱ ἅγιοι, οὐ παράνομοι,
ὅπερ ἀληθές * αὐτοὶ ἀνεθεματίσθησαν μὴ προσιέμε-
νοι τὴν μοιχοζευξίαν * xXv τέχναις σοφίζωνται τὰ
ἐναργῆ ἀφανῇ δειχνύειν. ᾿Αλλ’ ἀμήγανον χρυδῆναι
τὸ γεγονός. Ὅτι δὲ ἀμεταόλητοι αἱ ἐντολαὶ τοῦ Εὐ-
αγγελίου, ἄχουε τοῦ μεγάλου Βασιλείου βοῶντος *
Τάχα τονῶσαί μου τὴν ψυχὴν, xal νηπτιχωτέραν
πρὸς τὸ ἐφεξῆς χαταστῆσαι ὁ Κύριος ἠδουλίθη, ὡς
μὴ προσέχειν ἀνθρώποις, ἀλλὰ διὰ τῶν εὐαγγελικῶν
ἐντολῶν χαταρτίζεσθαι. Αἱ οὔτε χαιροῖς, οὔτε Tspt-
στάσεσιν ἀνθρωπίνων πραγμάτων συμμεταδάλλονται,
ἀλλ᾽ [αἱ] αὐταὶ διαμένουσιν ὡς προήχθησαν ἀπὸ τοῦ
ἁψευδοῦς xai μαχαοίου στόματος, οὕτω διαιωνίζου-
σαι. Οἱ δὲ δι᾽ ἐναντίας χηρύξαντες τὴν μοιχοζευξίαν
οἰχενομίαν σωτήριον, τί ἄλλο Tj τρεπτὰς τὰς ἐντολὰς
τοῦ Θεοῦ ἀπεφήναντο ; πῆ μὲν μεταδαλλομένας, πῆ
δὲ οὐ μεταδαλλομένας, ἀλλ᾽ ἔνεργούσας ἀτρέπτως "
χαιροῖς δέ τισι xal περιστάσεσιν ἀνθρωπίναις, ὥσ-
mto ἔφασαν αὐτοὶ περὶ τῶν χρατούντων, μεταῦαλ-
λομένας, καὶ μὴ εἰς ἀνομίαν λογιζομένας, ἀλλὰ γὰρ
χαὶ τοσοῦτον ἰσχὺν ἐχούσας, ὡς χαὶ τοὺς μὴ προσ-
ιἐμένους αὐτὰς, ἔγουν τὰς παραθάσεις τὰς, ὡς qa
σιν, οἰκονομίας τῶν ἁγίων, ἀναθεματισμένους παρὰ
τῇ Ἐχχλησίᾳ εἶνα! ;

Συνῆχται οὖν ἐντεῦθεν οὐδὲν ἕτερον, Tj τὸ τὸν Θεὸν
τρεπτὸν εἶναι xat ἀλλοιωτόν * ὁμοιουμένου τοῦ λέ-
γοντος τῷ οἰχείῳ λόγῳ, τό τε Εὐαγγέλιον ἀόριστον
πρός τε σωτηρίαν xai ἀπώλειαν. "Apa γὰρ ἐπὶ πάν--
των ἀνθρώπων, καὶ ἐπὶ πάσης ἐντολῆς παραδάσεως,
οἰχονομία * ἣ ἔν τισι xal τινι; Καὶ τίς dj ἀποχλέρω-
σις τοῦ ἐπί τισι μὲν xal τινι εἶναι, ἐπὶ δὲ τισι xal
τιν! οὐδχμῶς ; Καὶ πρὸς τίνων dox xal παρὰ πόσων
τὸ ο᾽χονομεῖν ; Παρὰ ἱερχαρχῶν μόνων, ἢ καὶ ἱερέων ;
Συνοδιχῶς ἢ xai ἰδιχῶς ἕχαστον - Καὶ εἰ ἐπὶ τῶν
βασιλέων μόνων, ἐπὶ τῆς μοιχείας μόνης, ἢ καὶ ἐφ’
ἑχάστης παρανομίας ; Καὶ πῶς ἐπὶ τῶν βασιλέων
ὑποχωροῦσιν al τοῦ θεοῦ ἐντολαί ; fj πάντως, ὡς τῆς
βασιλείας αὐτοῦ τέλος ἐχούσης * ὅτι μηδὲ βασιλέως
ὑποχωρεῖ νόμος, μὴ ἑτέρου βασιλέως αὐτὸν διαδεχο--
μένου ; ᾿Αλλὰ γὰρ xai τοῦτο ἀπορητέον" ἐπειδὴ φησιν
ὁ θεῖος ᾿Απόστολος - ΟἹ ἄνδρες, ἀγαπᾶτε τὰς

ἑαυτῶν γυναῖχας, χαθὼς xai ὁ Χριστὸς

injuste fuerunt sanctorum dispensationes : at si
sancti injusti non sunt, uti revera non sunt; ex-
communicatiilli fuerunt quod adulterinam copulatio-
nem nonrecipiant,quantumvis artificiose id agant,ut
quse perspicua sunt, obscura reddant. Sed occul-
tari nequit quod factum est. Jam vero quod immu-
tabilia sint Evangelii mandata, audi Basilium Ma-
gnum clamantem : Fortasse, intendere animam
meam, vigilantioremque in poaterum reddere Do-
minus voluit, ut homines non attendat, sed per
evangelica mandata perficiatur,que nec temporibus,
nechumanarumrerum circumstantiis commutantur,
verum eadem permanent, sicut ex beato et minime
fallaci ore prodierunt, sic. omni evo perseveran-
tia. Contra vero, qui adulteriam conjunctionem,
salutarem dispensationem eese docuerunt:quid aliud
dicunt, quam mutabilis esse Dei mandata, que
nunc quidem mutentur, nunc minime mutentur,
sed immutabiliter agant : et nonnulis temporibus
atque humanis circumstantiis, sicut ipsi de impera-
toribus dixerunt mutentur, et ad iniquitatem non
íÍmputentur : rursum autem tantam vim habeant,
ut qui ea non suscipiunt, hoc est, transgressione$,
que uL ipsi aiunt, dispensationes sunt sanctorum,
anathemate damnentur ab Ecclesia?

Ex his ergo confleitur nihil aliud, quam mutabi-
lem Deus esse : ut dicto suo similis sit qui dixerit
et Evangelium indifferens esse ad salutem et perdi-
tionem. Num enim in omnibus hominibus, et in om-
ni mandati transgressione dispensatio est, an in

D quibusdam, et in aliquo ? Et quenam sors ista est,

ut in quibusdam sit etin aliquo,in aliquibusetin ali-
quo nequaquam? A quibusnamergo,et aquam multis
hsec dispensatio ? Ab episopis solis, an etiam ἃ
sacerdotibus ἢ Synodice an privatim utrumque? Et
si in regibus tantum, an in adulterio solo? an in
qualibet iniquitate ? Et quomodo in regibus cessant
Dei mandata? An omnino quasi finem habeat ejus
imperium : quandoquidem nec imperatoris cessat
lex, nisi imperator alter succedat ? Sed et hoc quo-
que indagandum est : cum dicat divinus Apostolus:
Viri, diligite uxores vestras. sicut et Christus dilexit
Ecclesiam, et seipsum tradidit pro ea, ut illam sancti-

1019

S. THEODORI STUDITAÀ

1080

ficaret, mundans lavacro aquae in. verbo : ut exhibe- A ἠγάπησε τὴν Ἐχχλησίαν᾽ xal ἑαυτὸν vapt-

ret ipse sibi gloriosam Ecclesiam, non habenlem ma-
culam aut rugam, αὶ aliquid hujusmodi, sed ut sit
sancta et immaculata 9 ; quomodo, que nuno qui-
dem adulterium et adulterii conjunctionem admit-
tat, aliis autem mox temporibus similes alias ; sine
macula ct sine ruga persistat, ac non lutulenta po?
tius et sordibus obsita, quod dicere perhorresco?
Decidant heo nobis novi evangelisue,se ipsos enim
qui talia recipiunt, Ecclesiam Dei vocant, et eos
qui eadem non probant, Ecclesie adversarios de-
cernunt. Sed revera juxta prophetam. Stultus fatua
loquetur, et cor ejus vana cogitabit, ut perficiat iniqui-
tatem, et loquantur abjDeum fraudulenter '!, Pessima
itaque heresis heo est. Atque illud beatissimi Apo-
stoli usurpare est hoo loco : Miror quod sic tam cito
transferimini ab eo qui vos vocavil in gratiam Chrüti,
in aliud Evangelium : quod non est aliud, nísi sunt
alíqui qui vos conturbant, εἰ volunt. convertere Evan-
gelium Ghristi. Sed. licet. nos, aut angelus de celo
evangelixei vobis, preterquam quod. evangelixavimus
vobis, anathema sit 83,

δωχεν ὑπὲρ αὐτῆς, ἵνα αὐτὴν ἁγιάσῃ κχαθα-
ρίσας τῷ λουτρῷ τοῦ ὕδατος ἐν ῥήματι"
(iva παραστήση αὐτὴν ἑαυτῷ ἔνδοξον τὴν
Ἐχχλησίαν, μὴ ἔχουσαν σπῖλον ἣ ῥυτίδα, f
τι τῶν τοιούτων * ἀλλ᾽ ἵνα Jj ἁγία καὶ ἅμω-
μος. Πῶς ἄρα νῦν μὲν τὴν μοιχείαν καὶ μοιχοζευξίαν
προσηκχαμένη, ἐν δὲ τοῖς πέριξ χρόνοις ἑτέρας ἐφαμίλ-
λους, διαμείνοιεν ἂν ἄσπιλός τε xal ἀῤῥύτιδος, ἀλλ᾽
οὐχὶ βεδόρδορωμένη ; ὃ xal φρίττω λέγων. Διακρινέ-
τωσαν ἡμῖν οἱ νῦν εὐαγγελισταί * ἑαυτοὺς γὰρ ταύτες
προσηχάμενοι, ᾿Εχκλησίαν Θεοῦ ὀνομάζουσιν * ἀντιθέ-
τους αὐτῇ τοὺς μὴ προσιεμένους αὐτὰς διαχρέναντες,
᾿Αλλ᾽ ὄντως, κατὰ τὸν προφήτην, Ὁ μωρὸς μωρὰ
λαλήσει, καὶ ἡ καρδία αὐτοῦ μάταια νοήσει,
τοῦ συντελεῖν ἄνομα, xat λαλεῖν πρὸς τὸν
Θεὸν πλάνησιν. Χαλεπωτάτη οὖν αἵρεσις αὕτη, xai
τὸ τοῦ μακαριωτάτου ᾿Αποστόλου ἔστιν ἐνταῦθα λέγειν"
θαυμάζω ὅτι οὐτως ταχέως μετατίθεσθε
ἀπὸ τοῦ καλέσαντος ὑμᾶς ἐν χάριτι Χριστοῦ
εἷς ἕτερον Εὐαγγέλιον * ὃ οὐχ ἔστιν ἄλλο΄- εἰ
μή τινές εἶσιν οἱ ταράσσοντες ὑμᾶς " xai

ἐθέλοντες μετα στρέψαι τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ. ᾿Αλλὰ καὶ ἐὰν ἡμεῖς αὐτοὶ ἢ ἄγγελος
ἐξ οὐρανοῦ ὑμῖν εὐαγγελίζηται map! ὃ εὐηγγελισάμεθα ὑμῖν, ἀνάθεμα ἔστω.

Preterquam autem evangelizavit, non Apostolus,
sed Christus ipse, evangelizavit nobis ma:chosydo-
dus adulteri conjunctionem, ex qua adulterium, et
multimodam δὰ mochandum inductionem, saluta-
rem esse dispensationem : et hoc illa ubique evan-
gelizat verbis factisque; quamvis callide dissimulet
ut, postquam plurimos deceperit et illaqueaverit,
tum Corybanta suum sursus exaltet. A qua utinam
miser ergo procul fugiam, el fugere vos, ut peceator
oro, licet ausceultare mihi nolitis! En igitur, frater,
ex Evangelio et apostolis, similiter et ex Patribus,
ostendi tibi, si modo finem habere vis verbis veri-
tatis, mo chosynedum omnes heresis numeros sine
controversia explesse, ab adulterio incipientem :
tametsi paululum quiddam in medio substraxit, eo
quod adulterinam tantum conjunctionem nomina-
vit, vel potius predicavit, dispensationem esse in
Eoclesia Dei. Nec vero mirere si vox una heresim
pariat : cum Dominu dicentem audias : lota unum,
aub unus apez non praleribil a lege, donec omnia
fiant 53,

Et cave dicas: Quid opus est nimis anxie
laborare, et per unam dictionem doctas speculatio-
nes revocare, atque hoc illudve concludere, ne forte
impingas in heresim Gnosimachorum, de qua
haec auctor δ" ; Gnosimachi sunt, qui omni Christia-
norum agnitioni adversantur, ut vanum et minus
necessarium laborem esse dicant eorum, qui in di-
vinis scriptis aliquam exquirunt scientiam : neque
enim Deum aliud a Christianis postulare, nisi bonas
actiones. Quapropter simpliciter quemque incedere
melius est, quam in dogmate cognoscendo multam
curam ponere. Ad buuc ergo modum Gnosimachi.

Παρ’ ὃ δὲ εὐηγγελίσατο, οὐχ ὁ ᾿Απόστολος, ἄλλ᾽
αὐτὸς ὁ Χριστὸς, εὐηγγελίσατο dj μοιχοσύνοδος τὴν
μοιχοζευξίαν, ἐξ ἧς dj μοιχεία, καὶ τὴν πρὸς τοὺς
μοιχωμένους πολυτρόπως ἀπαγωγὴν, οἰκονομίαν
σωτήριον. Καὶ τοῦτό ἐστιν εὐχγγελιζομένν, ἑκάστοτε
ἔργῳ καὶ λόγῳ, κἂν προσποιῆται δολερῶς ὑπολωφεῖν᾽

Q ἵνα μετὰ τὴν θήραν τῶν ἀπατηθέντων, τὸν ἑαυτῆς

Κορύθαντα αὖθις ἐπανυψώσῃ. Ἧς τὴν πεῖραν Qu.
γοιμι μὲν ἐγὼ ὁ τάλας * φυγεῖν τε εὔχομαι ὑμᾶς ὡς
ἁμαάρτωλος " χἂν οὐ βούλοισθε προσέχειν μοι ! Ἰδοὺ
οὖν ἐγὼ, ἀδελφὲ, εὐαγγελικῶς τε καὶ ἀποστολικῶς
ὁμοῦ τε καὶ Πατρικῶς παρέστησά σοι, εἴπερ βούλοιο
πείθεσθαι λόγοις ἀληθείας * ὅτι αἵρεσιν ἀναμφιδόλως
πεπλήρωχεν ἣ μοιχοσύνοδος͵ ἀρχθεῖσα ἀπὸ τῆς μοι-
χείας * εἰ xal διὰ μέσου ὑπελώφησεν ix μόνου τοῦ
ὀνομάσαι, μᾶλλον δὲ χηρύξαι τὴν μοιχοζευξίαν, ol-
χονομίαν ἐν τῇ Ἐχχλησίᾳ τοῦ Θεοῦ γίνεσθαι. Καὶ
μὴ θαυμάσης, εἰ uia. φωνὴ τίκτει αἵρεσιν " αχούων
τοῦ Κυρίου λέγοντος * Ιῶτα ἕν ἣ μία κεραία οὐ
μὴ παρέλθῃ ἀπὸ τοῦ νόμον, ἕως ἂν πάντα τέ-
νηται.

Μηδὲ δόξῃ σοι λέγειν - Τίς χρεία πολυπραγμονεῖν,
χαὶ διὰ μιᾶς λέξεως ἀνασειράζειν τὰς γνωστιχὲς
θεωρίας, xal συνάγειν τοῦτο χἀχεῖνο ; ἵνα μὴ ἐμπὲ-
σης εἰς τὴν λεγομένην τῶν Γνωσιμάχων αἵρεσιν,
περὶ ἧς φησιν ὁ συγγράφων Γνωσιμάχοι ol πάσῃ
γνώσει τοῦ Χριστιανισμοῦ ἀντιπίπτοντες, ἐν τῷ λέ-
γεῖν αὐτοὺς ὅτι περισσόν τι ποιοῦσιν οἱ γνώσεις τ’-
νὰς ἐχζητοῦντες ἐν ταῖς θείαις Γραφαῖς * οὐδὲν 13»
ἄλλο ζητεῖ ὁ θεὸς παρὰ Χριστιανοῦ, εἰ μὴ πράξεις
καλάς. ᾿Αγαθὸν οὖν ἐστι μᾶλλον ἀπλουστέρως τινὰ
πορεύεσθαι, xai μηδὲν δόγμα γνωστικῆς πραγμα-
τείας πολυπραγμονεῖν. Οὕτω μὲν οὖν ol Γνωσιμάχοι.

5$ Ephes. v, 25-27. Μ 198. xxxi, 6. 53 Galat. 1, 6-8. 83 Matth, v, 18. 5 Damasc. De heeres;

1081

EPISTOLARUM LIB. I.

1082

Δὸς ὀΐν αὐτὸς, εἴπερ ἔχεις, ἐκ θείων φωνῶν, ὅτι οὐχ À Doce vero tu, si potes, ex divinis Litteris heresim

αἵρεσις * xal μή μοι πλῆθος ἐποίσῃς, μηδὲ τοὺς vo-
χτερινοὺς θεοσεδεῖς αὔχε!, γνωστιχούς τε οὖς λέγεις
xai ἰδιώτας xai φίλους. Εἰ γὰρ θεοσεδεῖς, ποῦ ἡ
παῤῥησία ; Καὶ εἰ γνωστικοὶ (καὶ οὐχ ὅτι οὐχ εἰσὶ
λέγω - ὁμολογῶ γὰρ πολλοὺς καὶ ὑπὲρ ἐμὲ τὸν ἰδιώ-
τὴν * ἀλλ᾽ εἴπερ ἔθουσιν ἀλήθειαν), δείξωσι γνωστιχῶς
ἐξ αὐτῆς τῆς ἀληθείας, xai μὴν xai ix παραδειγμά-
των, ἐξ ἁρμοζόντων δὲ, ἀλλὰ μὴ ἐξ ἀσυμβάτων, καὶ
ὑπεναντίων τῇ ἀληθείᾳ xal τοῖς ἀποστολιχοῖς xal
Πατριχοῖς χανόσι. Καὶ εἰ φίλοι χατὰ Θεὸν, πῶς τῇ
κοινωνίᾳ τῶν ἐτεροδόζων χοινωνοῦντες ; Οὐ γὰρ φίλοι
οἱ τοιοῦτοι ἀληθινοὶ xal πιστοί, Πρόσεχε οὖν, ἀδελφὲ,
τί ὁ θεῖος Βασίλειος λέγει πρὸς τοὺς ἐν πλήθει χρί-
νοντας τὴν ἀλήθειαν.

Ὁ μὴ τολμῶν, φησὶ, δοῦναι λόγον τῆς προχειμέ-
νης ζητήσεως, μηδὲ εὐπορῶν ἀποδείξεως, καὶ διὰ
τοῦτο χαταφεύγων εἰς πλῆθος, ὁμολογεῖ τὴν ἧτταν,
ὡς οὐδὲν ἔχων παῤῥησίας ἐφόδιον. Καὶ μεθ᾽ ἕτερα"
Λειξάτω μοι χάλλος ἀληθείας χἂν εἴς, xal σύντομος
εὐθὺς ἡ πειθώ, Πλῆθος δὲ χωρὶς ἀποδείξεως αὐθεν-
τοῦν, φοδῆσαι μὲν ixavóv, πεῖσαι δὲ οὐδαμοῦ, Ἢ
πόσαι μυριάδες πείσουσί με τὴν ἡμέραν νύχτα νομί--
σαι, ἢ τὸ χαλχοῦν νόμισμα χρυσοῦν εἰδέναι, καὶ
οὕτω δέχεσθαι, ἣ προσίεσθαι δηλητήρίον πρόδηλον
ἀντὶ χαταλλήλου τροφῆς ; Εἶτα γηΐνων μὲν ἧνεχα
πραγμάτων οὐχ αἰδεσθησόμεθα πλῆθος ψευδομένων *
οὐρανίων δὲ χάριν δογμάτων νεύμασιν ἀναποδείχτοις
ἀχολουθήσω * τῶν πάλαι καὶ πρόπαλαι μετὰ πολλῆς
συμφωνίας, καὶ τῆς τῶν ἁγίων Γραφῶν μαρτυρίας,
παραδοθέντων ἀναχωρήσας ; Οὐχ ἡχούσαμεν τοῦ

Β

non esse: et ne mihi multitudinem objicius, neo
nocturnos Dei cultores jactes, doctosque quos ais,
et amicos. Nam si Deum colunt, ubi loquendi liber-
tas ? Et, si docti, neque ego infloior tales esse:
multos enim confiteor me imperito doctiores : sed
si veritatem tenent, scienter ostendant ex ipsa ve-
ritate, atque adeo ab exemplis, aptis dico, sed non
ex alienis, contrariisque veritati, et apostolicis pa-
ternisque canonibus. Et, si amici secundum Deum,
quomodo hereticorum communioni participant ?
Neque enim sunt tales amici veri et deles. Attende
itaque, freter, quid divinus Basilius (24) dicat in
eos qui veritatem metiuntur ex multitudine.

Qui de posita questione, ait, rationem reddere
non audet, et oui non suppetit demonstratio, ideo-
que perfugium habet in multitudine ; is se viotum
fatetur, ut qui nullum habeat fiducie adjumentum.
Et post alia : Ostendat mihi vel unus pulohritudi-
nem veritatis, et prompta mox erit persuasio. Mul-
titudo autem sine demonstratione auctoritatem sibi
vindicans, terrere quidem potest, persuadere non
potest. Aut quot hominum myriades mibi persua-
deant, ut diem noctem putem, vel ut ereum num-
mum pro aureo habeam et accipiam, vel certum
venenum hauriam pro cibo congruenti ? Ego terre-
narum quidem rerum causa multitudinem nibil vere-
bor si mentiatur; in colestibus autem deoretis
simplicem ebsque demonstratione nutum sequar ;
ab iis recedens qua jam olim magno consensu ex

Κυρίου λέγοντος" Πολλοὶ κλητοὶ, ὀλίγοι δὲ ἐκλε- C divinorum scriptorum testimonio tradita fuerunt ?

χτοί; Καὶ πάλιν" Στενὴ xai τεθλιμμένη ἡ ὁδὸς ἡ
ἀπάγουσαεϊἰς τὴν ζωὴν, χαὶϊὀλίγοι εἰσὶν οἱ εὖ-
ρίσχοντες αὐτήν ; Τίς οὖν τῶν εὖ φρονούντων οὐχ
εὔχεται τῶν ὀλίγων εἶναι τῶν διὰ τῆς στενῆς εἴσιόν-
των εἰς σωνηρίαν, ἢ τῶν πολλῶν τῶν διὰ τῆς πλα-
τείας εἷς ἀπώλειαν ὠθουμένων ; Τίς δ᾽ οὐχ ἂν ἐπ-
εθύμησεν, εἰ κατὰ τὸν καιρὸν ἔτυχεν ἂν τῆς. ἀθλήσεως
τοῦ μαχαρίου Στεφάνου, τῆς ἐχείνου μερίδος γενέ-
σθαι τοῦ μόνου τοῖς λίθοις βαλλομένου, τοῦ πᾶσιν
εἰς γέλωτα προχειμένου, ἢ τῶν πολλῶν τῶν οἷομέ-
νων τὸ ἀξιόπιστον ἔχειν Ex. τῆς χακῆς αὐθεντίας ;
Εἷς εὐδοχιμῶν εἰς τὸ Θεῖον προτιμότερος ὑπὲρ μυ-
ριάδας αὐθαδεία σεμνυνουένας. 'Oc xai ἐπὶ τῆς
Παλαιᾶς Διαθήχης εὑρίσχομεν, ἐν 7j χιλιάδες ἔπι-

Non audivimus Dominum dicentem: Multi vocati,
pauci vero electi . Et iterum: Angusta et arcta est
via quz ducil ad vitam : el pauci suat qui inveniunt
eam 9* 1 Quis ergo sanae mentis non mavult ex pau-
cis esse qui per angustam introeant in salutem,

quam ex multis qui per latam ferantur ad perditio-. “"

nem ? Aut quie non magis optasset, si tempore illd
vixisset quo beatus Stephanus certamen obiit, in
illius parte . censeri qui solus lapidibus petebatur,
qui omnium ludibrio expositus erat, quam inter
multos illos qui propter injustam auctoritatem,
verisimilem causam obtinere videbantur ? Pluris est
unus Deo placens, quam myriades sese arroganter
jactantium. Quemadmodum et ex Veteri Testamento

πτον τοῦ λαοῦ θεηλάτῳ πληγῇ ᾿ Μόνος δὲ Φινεὲς ἢ discimus, cum millia multa e populo plaga coelesti.

ἔστη, καὶ ἐξιλάσατο᾽ καὶ ἐχόπασεν dj θραῦσις.
Εἰ δὲ εἶπεν ἐκεῖνος * Πῶς τολμήσω πρὸς τὰ συμφώ-
νως ὑπὸ τοσούτων γινόμενα ; πῶς ἐναντίως ὑπόθωμαι
ψῆφον τῶν οὔτως χρινάντων ζῇν ; otv ἂν αὐτὸς
ἡρίστευσεν, οὔτ᾽ ἂν τὸ χαχὸν ἔστησεν, οὔτ᾽ ἂν οἱ
λοιποὶ διεσώθησαν, οὔτ᾽ ἂν Θεὸς τὴν εὐμένέιαν
ἐχαρίσατο. Καλὸν οὖν, χαλὸν, xal τὸ ἕνα δι-
χαίως παῤῥησιάζεσθαι, χαὶ τὴν τῶν πολλῶν συμ-

5 Matth. xx, 16. 5 Matth. vir, 14.

caderent. EL Phinees solus stetit, Deumque placa-
vit, et cessavit quassatio 9". Quod si dixisset ille:
Qui aussim ego adversus ea que tam multi uno
consensu faciunt? qui refrager iis qui sic vivere
decreverunt? nec egregium facinus edidisset ipse,
nec inhibuisset malum, neque servati ceteri fuis-
sent, neque Deus benevolentiam suam impertivig-
get. Optimum, ergo, optimum, vel unum hominem

δ᾽ Num. xrv, 7, Paal. cv, 30.

NOTE.
(24) Alii Theodoreto tribuunt, alii Eutherio Tyanorum episcopo. Videsis Garnerium in Auctario Theo-

doreti, pag. 698.

1088

S. THEODORI STUDIT/E

1084

jure audere, et injustam multorum concordiam dis- Α φωνίαν ἄδικον λύεσθαι, ᾿Αλλὰ σὺ μὲν προτιμῆσον,

solvere. Tu vero, si videtur, servato Noe submer-
sam multitudinem antepone : mihi autem permitte
ut cum paucis ad arcam convolem. Et rursum, si
placet, adjunge te multitudine Sodomorum: ego
vero cum Lot abibo, quamvis solus turbe, utiliter
se subducat. Enimvero mihi etiam reverenda mul-
titudo, non inquisitionem fugiens, sed demonstra-
tionem preabens : non amare ulociscens, sed paterne
eastigans : non novitate gaudens, eed paternam
retinens hereditatem. Quamnam vero multitu-
nem mihi predicas ? blanditiis et muneribus condu-
ctam ὃ imperitia et ignorantia captam ? metu et
terrore prostratam ? quee brevem peccati usuram
&terns vile pretulit? quod multi aperte confessi
sunt. Multitudine mendacium defendis ? hinc mali
vim declarasti ; quo enim ad pluresmalum pertingit,
tanto major est calamitas.

De his ergo in hunc modum. Ceeteras autem tuas
propositiones persequi supervacaneum foret, dile-
cte, tum quia modum epistole excedunt, tum quia
recto sensu dicta accipientibus obvia erunt que
dicuntur.

XLIX. — Naucratio filio.

B τύνεις ;

εἰ δοχεῖ, τοῦ σωζομένου Νῶε τὸ ὑποδρύχιον πλῆθος -
ἐμοὶ δὲ συγχώρησον τοῖς ὀλίγοις τῇ χκιδωτῷ προῦ-
δραμεῖν. Καὶ πάλιν, εἰ βούλει, τάξον σαυτὸν μετὰ
τῶν πολλῶν tv Σοδόμοις * ἐγὼ δὲ συνοδέυσω τῷ Mr,
κἂν μόνος τῶν ὄχλων συμφερόντως χωρίζηται. Πλὴν
ἐμοὶ καὶ πλῆθος αἰδέσιμον, οὐ τὸ φεῦγον ἐξέτασιν,
ἀλλὰ τὸ παρέχον ἀπόδειξιν * οὐ τὸ πιχρῶς ἀμυνόμε-
νον, ἀλλὰ có πατριχῶς διορθούμενον * οὗ τὸ χαῖρον
καινοτομίᾳ, ἀλλὰ τὸ φυλάσσον πατρῴαν κληρονομίαν.
Ποῖον δέ μοι xa) πλῆθος λέγεις ; τὸ μίσθωθὲν xola-
χείᾳ xoi δώροις ; τὸ χλαπὲν ἀμαθίᾳ τε καὶ ἀγνοίᾳ ;
τὸ πεπτωχὸς δειλίᾳ xal φόδῳ ; τὸ προτιμῆσαν πρόσ-
καιρον ἁμαρτίας ἀπόλαυσιν τῆς αἰωνίου ζωῆς ; ἃ
πολλοὶ φανερῶς ὡμολόγησαν. Πλήθει τὸ ψεῦδος xpa-
ἔδειξας τοῦ δεινοῦ τὴν ἐπίτασιν. Ὅσῳ 1X
πλείους ἐν τῷ καχῷ, τοσούτῳ μείζων $4 συμφορί,

Οὕτω μὲν δὴ ταῦτα. Ἰέναι δὲ ἐπὶ τὰς ἑτέρας o
προτάσεις, παρέλκον ἂν εἴη, ἀγαπητὲ, διὰ τὸ ixOai-
νειν τοῦ μέτρου τῆς ἐπιστολῇς, χαὶ ἄλλως ὅτ: τοῖς
εὐαισθήτως δεγομένοις τοὺς λόγους εὐαπάντητα εἶεν
τὰ λεγόμενα.

M8'. ---Ναυχρατίῳ τέχνῳ. [σκε΄.]

Ad eloquentise studium hortatur. Tum aliquot Studitarum virtutem commendat. Demum respondet quibusdam
interrogatis de communione cum heereticis. (Baron. an. 809, n. 44.)

Dicis nunc mihi et identidem alias exposuisti,
flli mi desideratissime, non quiddam superfluum et
inane dictu, sed opportunum et conveniens, et
quod ad utilitatem animi conferat, sicut et. nunc
facis. Ego vero gravitatem tuam laudans, amplector

φθέγγῃ xai διήγησαί μο: ἑχάστοτε, τέκνον poo
περιπόθητον, οὐδέν τι περιττὸν καὶ εἰκαιομυθίές"
ἀλλ᾽ εὔκαιρον xai πρεπῶδες, καὶ φέρον εἰς ὄνησιν
ψυχῆς, ὥσπερ καὶ τὰ νῦν. Ἐγὼ δὲ σου τὸ εὔτονον
ἐπαινῶν, ἀποδέχομαι καὶ τὴν προχόπτουσαν διάλεξιν'

etiam melioremstylum taum : quem plurimum orna- C ἣν ὅτι μάλιστα χαλυνεῖς, ἐὰν τὰ τῆς γὙραμματιχῆ:

bis, si grammatice scholia legere potueris. Oportet
enim ut dicendi facultatem usumque obtineat qui
rectam doctrinam defendit, et certare vult cum
prave sentientibus. Nam cum magnum quid ex hac
notitia se assecutos rati glorientur, dum oblectant
eos quibus pruriunt aures: consentaneum est eos
qui recta sentiunt, nec sermonis viribus destitutos
esse, ut minantes ipsorum arietes dejiciant. Ita
mihi placet ea in re confirmari te, fili. Prorsus au-
tem quod in te cupio, non pariter in quolibet :
propterea quod alius aliter se habet, idque expedit.
Dormiisse porro dicis fratres Philippum et Philo-
nem. Et bene, quod uterque bono fine. Non quod
ea que ante finem, vituperanda. Quomodo enim,
cum renuntiassent mundo, et carni, et sanguini ;
et suave sibi obedientie jugum imposuissent ? sed
quia postremam beatitudinem adepti sunt propter
Dominum persecutionem passi, afflicti, et in angu-
Btiag redacti. Atque his nullus est qui contradicat,
preter eos qui Evangelium contempserunt infames
Mochiani. Et quod ad Philonem quidem attinet,
huc usque laudem ejus prosequi placuit. Egregii
vero Philippi multa sunt preclara facinora, que tu
ipse percensuisti. Ego vero, preter illa qua dicta
sunt, simplicitatem ejus et innocentiam demiror,
quod ire nescius, quod non memor injuriarum,
compatiens et amans fratrum, obtemperans, et ne-

σχόλια δυνηθῇς ἐπιἕναι. Δεῖ γὰρ xal τῆς ἐν λόγῳ
δυνάμεως καὶ πείρας μετέχειν τὸν ἀρθοδοξίας ἂν:-
ἐχόμενον, καὶ ἀντιφέρεσθαι τοῖς χακοδόξοις βουλόμι-
vov, ᾿Επειδὴ γὰρ ἐκεῖνοι τῇ ἐντεῦθεν εἰδήσει δοκχοῦν-
τὲς τι μέγα ἔχειν, καταχομπάζουσι τοὺς χνηθομένος
τὰς ἀκοὰς γαργαλίζοντες * χάλλίστον τοῖς óp86opoz,
μηδὲ τῇ τοῦ λόγου ἰσχύϊ ἐλλιπῶς ἔχειν, καὶ xata)
λειν αὐτῶν τὰς εὐθυδόλους ἑλεπόλεις. Οὕτω μοι
φίλον δυναμοῦσθαί σε, τἔχνον. Οὐ πάντως δὲ ὃ ἐς
σοὶ βοόλομαι, xal ἐπὶ παντός " διὰ τὸ ἄλλον ἄλλως
ἔχειν κατὰ ἔξιν - xal συμφέρειν. Κεχοίμηται δ,
ἔφης, ὃ ἀδελφὸς Φίλιππος, xai Φίλων. Καὶ d,
εὖγε “ὅτι ἀμφότερο! τένει ἀγαθῷ. Οὐχ ὅτι τὰ mp
τέλεια ψεχτὰ πῶς γὰρ οἱ ἀπειπάμενοι χόσμῳ ἢ,

D χόσμον] σάρκα xai αἷμα, xai εὐαφῆ τὴν τῆς Ure

ταγῖ5 ζεύγλην ἑαυτοῖς ὑποθέμενοι ;), ἀλλ᾽ ὅτι τοῦ
ἀχροτάτου μαχαοισμοῦ τετυχήχασι διὰ Κύριον $e
διωγμένοι, θλιδόμενο!, καὶ στενοχωρούμενοι. Καὶ
πρὸς ταῦνα οὐδεὶς ὁ ἀντιλέγων, ἢ οἱ τὸ Εὐαγγέλιον
ἠθετηχότες δυσώνυμοι Μοιχειανοί. Καὶ τῷ μὲν Φιί-
λωνι φίλον μέχρι τοῦδε στῆσαι τὸν ἔπαινον ᾿ τὰ δὲ
τοῦ καλοῦ Φιλίππου, πολλὰ κατορθώματα, B αὐτὸς
προχατέλεξας. ᾿γὼ δὲ, πρὸς τοῖς εἰρημένοις, xai
τὸ ἄπλαστον αὐτοῦ xai ἀκέραιον θαυμάζω, τό τε
χόργητον, xai ἀμνησίχαχον, φιλοσύμπαθές τε καὶ
φιλάδελφον, εὐὐχοόν τε xal ἀνολίγωρον, xai συντό-
μως εἰπεῖν, ἀπαθὲς, ἐξ οὐ καὶ τὸ εὐκχατάνυχτον,

1085

EPISTOLARUM LIB. I.

1086

μισόχοσμόν τε χαὶ φιλόθεον, xal ἀπαῤῥησίάστον. A minem contemnens, et ut compendio dicam, omni

Λέγε σὺ, ὡς xal προὔφηνας, τὸ πολύδαχρυ τοῦ
ἀνδρὸς, τὸ φιλοπάτριον χαὶ φιλαχόλουθον, καὶ τοῖς
κινδύνοις τὸ ἀγων:στιχὸν, xal σπουδαῖον, xal ἀγόγ-
Ὑυστον καθόλου, χαὶ τὸ οἱονεὶ ἀειθαλὲς τῆς τολυαν-
θοῦς αὐτοῦ ψυχῆς τῶν ἀρετῶν. Καλῶς ἔχει χαὶ τὰ
τοῦ στεῤῥοῦ Γαϊανοῦ διελθόντος ἐν παντὶ τόπῳ σχε-
δὸν, ἔνθα ἢ διχσπορὰ τῶν ἀδελφῶν. Καὶ ὅτι ὑγιαί--
νουσι, γάρις τῷ Δεσπότῃ Θεῷ * ὅτι οὐ χαταπίπτουσιν
ἐν ταῖς θλίψεσιν, ἀλλὰ μᾶλλον ἀνδρειοῦνται, δόξα τῷ
ἐνδυναμοῦντι αὐτοὺς Χοιστῷ. “Ὅτι ἀπελαύνονται,
μνηὸξ σχέπης ἀξιούμενοι παρά τινων μοναστῶν, μά-
λιστα πανδηλίων συμπεφωνηχότων ὁμοῦ ἐν τούτῳ
μὴ θαυμάσῃς. Γέγραπται" Καὶ ἐχθροὶ τοῦ ἀν-
θρώπου, οἱ oixctaxoi αὐτοῦ. Μὴ γὰρ τὸν ταῦτα
φήσαντο Χριστὸν τὸν Θεὺν ἡμῶν οὐχ ἄπώσαντο
οἱ τάλανες; Καὶ γοῦν φησὶν ὁ τῆς βροντῆς υἷός "
Εὶς τὰ ἤἴδια ἦλθε, καὶ οἱ ἔδιοι αὐτὸν οὐ παρ-

ἐλαῦδον.

Τί οὖν ἐστι τὸ διάφορον, εἰ οἱ μὲν Χριστὸν οὐχ ὃπ-
εδέξαντο τὸν Λυτρωτὴν τοῦ χόσμου οἱ δὲ τοὺς ἕνε-
xtv ἐχέίνου καὶ τοῦ αὐτοῦ Εὐαγγελίου, διωγμοὺς καὶ
φυλαχὰς ὑπομείναντας ; Οὐδὲν, ἢ τὸ σταυρῶσαι καὶ
θανχτῶσαι. Μὴ αὐτοῖς λογισθῇ ὁ σύνδεσμος τῆς ἀνο-
μίας. ᾿Αλλ᾽, ὡς εἴρηκας, μὴ φέροντες τὰς τῶν ὑπο-
τασσομίνων αὐτοῖς προσχρούσεις, xal ὡς ἂν μὴ
ἀνάψῃ αὑτοῖς φῶς ἀληθείας, ἀλλ᾽ ἐν σκότει ἀγνοίας
διαπορεύωνται, ἀποπέμπονται τοὰς ἀδελφοὺς ἡμῶν"
μήπως λόγος ὅσιος ἀληθείας χαὶ δικαιοσύνης ἀχου-
στὸς αὐτοῖς, ἤγουν ὑπομνηστικὸς γένηται. Οὐχ

ἔσται - οὐδὲ μὴ μείνῃ ἡ βουλὴ αὐτῶν αὕτη " ἀλλ’ ὁ C

λόγος τοῦ Θεοῦ ὃν πεπατήχασι, λαληθήσεται xal στε-
ρεωθήσεται εἰς αἰῶνα. 'O οὐρανὸς γὰρ, φησὶ, xai
ἢ 4» παρελεύσονται" οἱ ὃὲ λόγοι μου οὐ μὴ
παρέλθωσι. Καὶ πρὸς ταῦτα τίς ἱκανὸς ἀντιφέρεσθαι ;
εἰ μὴ ὁ τύραννος Σατανᾶς, χαὶ οἱ τσύτου ὑποφῆται,
τὴν μοιχείαν οἰκονομίαν σωτήριον τῇ ἘΕχχλασίᾳ
Χριστοῦ χεχυρωχότες, οἱ ματαιόφρονες ὄντως xal
ἐχθίατατοι. Ἐπὶ τὰς ἐρωτήσεις σου τρεπτέον τὸν λό-
γον. "Eon ἀνθ᾽ ὅτου ὁ θεῖος Κύριλλος κονόμει μὴ
ἀποσχίζεσθαι τῶν τῆς Ἑῴας ἐν διπτύχοις ἀναφερόν-
τῶν τὸν Θεόδωρον τὸν Μοψου"εστίας αἱρετιχὸν ὄντα,
Ἔπ᾽ ἂν ὀρθότατα xal χἀιριώτατα τὰ τῆς εὐσεδείας
δόγματα παρ᾽ αὐτοῖς ἐσέσωστο, Οὕτω γὰρ γέγραπται,
καὶ ὁ ὑπομνηματίζων ταῦτα, ὁ ἐν ἁγίοις Εὐλόγϊος
ἀρχιεπίσχοπος ᾿Αλεξανδρείας ἐν τῷ Περὶ οἰχονομίας
αὐτοῦ λόγῳ οὗ καὶ χρῆσιν ἐνεθέμεθα ἐν τῇ ὑφ’
ἡμῶν πονηθείσῃ ἰδίως Περὶ τῆς καθόλου οἰκονομίας
πραγματείᾳ. Τὴν λύσιν οὖν αὐτὸς δέδωχεν ὁ xal
ἱστορήσας. Οὐ γάρ πω ἀλλαχόσε λέλεχται, xai i«a-
νὸν μὴ ἐπιζητεῖν ἀλλο. Σαφηνείας δὲ ἕνεχεν ἔστω τὰ
παρ ἡμῶν ἐχόμενα τῆς αὐτῆς ἐλνοίας " ὅτι τῶν oixo-
νομιῶν αἱ μὲν πρὸς καιρὸν γεγόνασι παρὰ τῶν Πα-
τέρων, αἱ δὲ τὸ διηνεκὲς ἔχουσιν. Οἴον διηνεχὲς μὲν,
ὡς ἀντὶ τῶν ὑποστάσεων παραχωρεῖσθαι τὰ πρόσ-
ὠπὰ πρὸς τοῦ ἁγίου ᾿Αθανασίου τοῖς Ἰταλοῖς. Πρὸς
καιρὸν δέ ' otov τοῦ ᾿Αποστόλου ἐπὶ τῆς περιτομῆς "

perturbatione vacuus: ex quo et illa facilis com-
punetio, mundi odium, et amor Dei, et in loquendo
parcimonia et verecundia. Dio tu, sicut etiam ante
dixisti, lacrymas frequentes viri, et amorem Patris,
et sequendi ardorem, et in periculis fortitudinem,
et recti studium ; quodque nullatenus querulus es-
get, et quod florentis anime ipsius virtutes quasi
virerent perpetuo. Reote se habet et constans Gaia-
nus, qui omnia pene loca percurrit, ubi dispersi
gunt fratres. Et quod valent, gratia Domino Deo
quod in tribulationibus non cadunt, ged potius cor-
roborantur; gloria ei, qui eos confortat, Christo.
Quod expelluntur, ita ut tecto non excipiantur &
quibusdam monschis, maxime ab iis, qui in hoc
omnes una conspirarunt; ne mireris. Scriptum
est: Et inimici hominis domestici ejus **. Nonneipsum
qui hoc dixit, Christum Deum nostrum expulerunt
homines miseri? Itaque tonitrui fllius ait : In
propria venit, el sui eum non receperuni 59,
Quodnam igitur discrimen est, si ipsi quidem
Christum non susceperunt Redemptorem mundi;
illi vero eos qui propter Christum et ipsius Evan-
gelium persecutiones et vincula gustinerunt ? Nul-
lum, nisi crucifixisse et occidisse. Ne illis impute-
tur colligatio iniquitatis. Sed, sicut dixisti, non fe-
rentes subditorum suorum offensiones, et ut ipsis
lumen veritatis non accendatur, sed in tenebris
ignorantis ambulent, repellunt fratres nostros: ne
forte sanctum veritatis et justitiae verbum audiant,
atque commoneantur. Non sic erit : nequaquam
atabit hoe consilium eorum : sed verbum Dei quod
proculcarunt, predicabitur etl confirmabitur in
gecula : Colum enim, ait, et terra transibunt: verba
aulem mea non transibunt **. Et quis potest his oon-
tradicere? preter tyrannum Satanam, ejus discipu-
los, qui mechiam dispensationem salutarem Christi
Ecclesi» predicant, vane revera mentis homines
et odiosissimi. Nunc ad interrogationes tuas cons
vertenda est oratio. Quseris cur dispensarit divinus
Cyrillus, ut necesse non esset ab iis separari, qui in
Oriente Theodorum Mopsuestie, cum hereticus
esset, in diptychis commemorabant. Quia reetissima
et aptissima pietatis dogmata apud ipsos servata
fuere. Sio enim ab eo scriptum est, qui hec me-
moris prodidit, sancto Eulogio Alexandris arohi-

Ὁ episcopo in ejus De dispensatione libro : cujus sen-

tentie usum nos quoque explicuimus in 60 opere,
quod peculiariter De dispensatione in universum
conscripsimus. Solutionem itaque is ipse dedit, qui
narravit. Non enim aliorsum dictum est, neo aliud
quamri necesse eat. Que autem a nobis in eamdem
sententiam dicta sunt, declarationis causa diota
sint: Dispensationes ἃ Patribus alias δὰ tempus
factas esse, alias perpetuam vim obtinere. Videlicet
perpetua quidem fuit, cum sanctus Athanasius
Italis concessit, ut personas usurparent pro hypo-
Stasibus. Ad tempus autem, velat quod Apostolus

35* Mich. vii, 6; Matth. x, 36. ὅ9 Joan. 1,11. * Luc. xxi, 33.

1087

S. THEODORI STUDITAE

1088

fecit in oiroumcisione; quod magnus Basilius in A τοῦ μεγάλου Βασιλείου ἐπὶ τοῦ ἁγίου ξνεύματος" οἷος

Spiritu sancto: velut etiam quod nunc divinus Cy-
rillus. Que ad tempus aliquod facta, nihil babent
reprehensione dignum, nec absurdum ulla ex parte,
aut illicitum: remissum tamen quiddam et non
penitus accuratum. Id enimvero dicitur dispensatio
ad tempus. Neque enim fieri potest, ut medicus e
vestigio morbum ab zgro depellat, neque ut indo-
mitum equum, aut siccum ramum, illum freno ob-
sequentem, huno rectum statim reddat qui in istis
rebus versatus est : nisi paulatim blanditias et as-
sentationes, et molles item attrectationes et inflexio-
nes adhibeat.

Eodem modo sencti in dispensationibus: ut et
in hae ipsa magnus Cyrillus. Aliquantisper enim

καὶ τὸ νῦν τὸν θείου Κυρίλλου. ^A μέχρι τινὸς καιροῦ
γινόμενα, οὐδὲν ἔχει τὸ μεμπτὸν, οὐδὲ τὸ κατά τι
ἀπηχὲς καὶ ἔχνομον " ὑφειμένον δ' οὖν ὅμως xal οὐχ
ἄγαν ἀχριδές, Τοῦτο γὰρ ἣ οἰκονομία ἣ πρὸς xatpóy,
Μηδὲ γὰρ δυνατὸν ἰατρὸν τὸν ἠῤῥωστηκότα θᾶττον
ἀπαλλάξαι τῆς νόσου, μήτ᾽ αὖ ἵππον ἀχρατῇ, ἢ ξη-
ρὸν πτόρθον, τὸν μὲν εὐχάλινον, τὸν δὲ εὐθύτομον
ἐξαυτῆς καταστήσασθαι, εἰ μὴ τοῖς κατὰ μιχρὸν
ποππυσμοῖς τε xai χολαχεύμασι, μαλακαῖς τε xai
ἐπικλήσεσι χρώμενον, τὸν τῶν τοιούτων ἐμπειρό-
τατον.

Οὕτω κἀν τοῖς ἁγίοις ἐν ταῖς οἰκονομίαις * ὡς καὶ
Κυρίλλῳ τῷ μεγάλῳ ἐν τῷδε, Mixpóv γὰρ πάντως

sustinuit Orientalium tarditatem, seu vitium animi, B ἀνέμενε τῶν ᾿Ανατολιχῶν τὸ βραδύνουν, ἢ προσκπαθὶς͵

ut heretioum non existimarent eum, qui hereticus
reipsa erat. Quid enim potius ageret, cum ortho-
doxam illi fidem profiterentur, in hoc etiam ipso eum
quem commemorabant, anathematizantes ? Omnis
siquidem qui orthodoxus est in omnibus, omnem
hereticum, si minus verbo, at virtute anathemati-
zat. Postea vero cum perfecta ipsis mens affulsit,
tunc cum illis ex equo in omnibus sanctus coaliut.
Aunon et nos idem facere videmur ? qui interdum
nonnullis eorum qui nobiscum sentiunt, in realiqua
discrepantibus, in qua non magna sit molestia, pa-
rumque a eummo jute discedatur ; ipeorum nihilo-
minus communionem admittimus, ne propter exi-
guum quidpiam,quod paulo post corrigi queat,totum
amittamus : quod quidem imperitorum esset, non
autem eorum qui dispensatores sunt mysteriorum
Dei. Hoc igitur est ad tempus sermones moresque
dispensare in judicio, et veritate, ac lege : non
autem in iniquitate ac mendacio in universum. Ne
linguas exerant hoo loco Mechiani ; neque vise du-
oem putent eum qui pre&cipitel; neo gubernatorem,
qui demergat; neo denique medicum, qui morbos
inducat ; quales ipsi fuisse videntur, qui cum mca-
ocho mochati sunt, cum adulterorum copulatore
adulteros copulaverunt, cum Dei accusatore Deum
aecusaverunt, cum Evangelii destructore Evange-
lium condestruxerunt more canino: sic enim aptius
loqui liceat. Dioscorum autem Alexandrium hereti-
cum ubinam,aut quomodo divinus Cyrillussuscepit,
ut Mochiani dicunt, in media luce ceci, sanctorum
oriminatores ? neo auditum id unquam, nec speciem
ullam habet istorum mendacium ; cum posterior ille
divino Cyrillo fuerit. Quonam igitur modo eum qui
post sancti obitum hereticus innotuit tempore la-
trocinalis Ephesine synodi, post tertjam sanctam ;
ille sanctus, jam ocli sedes adeptus, suscepit ? Sic
nempe mentiuntur, fabulas texentes, ut simplicium
animas aucupentur.

Quocirca omni arte ac scientia satagite, ut ser-
pentem et voce serpentina loquentes declinetis, per
quos perierunt quam plurimi a generatione in ge-
nerationem. De aliis vero iuterrogationibus tuis :
Si episcopus Maochosynodo non interfuerit, vocet-

πρὸς τὸ αἱρετικὸν μὴ ὑπολαμθάνειν τὸν ὄντως aipr-
τικόν. Τί γὰρ ἦν ἄλλο τὸ μεσολαθοῦν, ἐπ᾽ ἂν ὀρθοδό-
ἕως ἐχήρυττον τὴν πίστιν, χἂν τούτῳ αὐτὸν τὸν
μνημονευόμενον αὐτοῖς ἀναθεματίζοντες ; ᾿Επειδὴ
πᾶς ὀρθοθοξῶν χατὰ πάντα, πάντα αἱρετικὸν δονά-
μει, χἂν οὐ ῥήματι, ἀναθεματίζει. Ἔπειτα ὅτε αὖ-
τοῖς ἀνῆψεν ὁ τέλειος νοῦς, τότε αὐτοῖς συναφθέντυς
κατὰ πάντα τοῦ ἁγίου ἴσως. Ἢ οὐχὶ καὶ ἡμεῖς τὸ 2
τὸ ποιοῦντες φαινόμεθα ; "Ἔσθ᾽ ὅτε τινών ὁμογνωμό-
νων ἡμῖν κατά τι διαφερομένων * ἔνθα οὐ πολὺ τὸ
λυποῦν, fj ἐξιστῶν τῆς ἀχριδείας ᾿ xal ὅμως καταὸε-
χόμεθα τὴν πρὸς αὐτοὺς χοινωνίαν * ἵνα μὴ διὰ ue
xpóv τι μιχρὸν ὕστερον δυνάμενον χατορθωθῆνει,
ἀπολέσωμεν τὸ πᾶν ^ τοῦτο δὲ ἀτέχνων, καὶ οὐ μυστη-
ρίων Θεοῦ οἰχονόμων. Τοιοῦτον μὲν τὸ πρὸς καιρὸν
οἰχονσμεῖν τοὺς λόγους xal τοὺς τρόπους ἐν κρίσει
xai ἁληθείᾳ xal νόμῳ" ἀλλ᾽ οὐχ ἐν παρανομίᾳ κα'
ψεύδει τὸ καθόλου. Μὴ προδαλλέσθωσαν τὰς γλώσσε:
οἱ Μοιχειανοὶ ἐνταῦθα" μηδὲ τὸν χειραγωγὸν, κρημν»
στὴν οἰέσθωσαν᾿ μηδὲ τὸν χυδερνήτην, καταποντι-
στήν. MnÓ' ἂν τὸν ἰατρὸν, vocomoióv* ᾧπερ aU
ὡμοιώθησαν, τῷ μοιχῷ συμμοιχεύσαντες, τῷ μοιχο»-
ζεύχτῃ συζεύξαντες, τῷ θεοχατηγόρῳ σονθεοκατηγο-
ρέσαντες, τῷ εὐαγγελιολύτῃ συνευαγγελιολυτήσαντε;
κυνιχῶς * οὕτω γὰρ φράσαι οἰκειότερον. Διόσχορον
δὲ ποῦ, ἢ πῶς, τὸν ᾿Αλεξανδοείας αἱρετικὸν Εύριλ-
λος ὁ θεῖος ἐδέξατο, ὥς φασιν οἱ Μοιχειανοὲ, οἱ epi
τὸ φῶς σχοτεινοὶ, οἱ χατήγοροι τῶν ἁγίων ; Oi
ἠκούσθη, οὐτε φύσιν ἔχε: τὸ ψεῦδος αὐτῶν * διότι
μεταγενέστερός ἐστι τοῦ θείου Κυρίλλου. Πῶς on
τὸν μετὰ χοίμησιν τοῦ ἁγίου γνωρισθέντα αἱρετιχὸν
ἐν χαιρῷ τῆς λῃστρικῆς συνόδου ἐν ᾿Εφέσῳ, μετὰ
τὴν τρίτην χαὶ ἁγίαν, αὐτὸς ὁ ἅγιος ἐδέξατο τὰ
ὑπερχύσμια λαχών; Οὕτω ψευδοεποῦσι μυθαρευό-
μενοι, ὅπως θηρεύσωσι ψυχὰς ἀφελότητι πορευο-
μένας.

Διὰ τοῦτο τεχνοῦσθε xal γνωρίζεσθε χατὰ πάντα᾽
ἵνα τὸν ὄφιν xai τοὸς ὀφιοφώνους φεύγοιτε, ἐφ᾽ οἷς
ὠλέκοντο, ὅτι μάλιστα πλεῖστοι ἀπὸ γενεῶν εἷς γε-
νεάς. Περὶ δὲ τῶν ἄλλων πεύσεων * Εἰ ὁ ἐπίσκοπος
οὐχ εὕρηται εἰς τὴν μοιχοσύνοδον, καλοίη δὲ αὐτὴν

1089

Ψευδοσύλλογον *
μητροπολίτην αὐτοῦ - EX τοῦ πρεσδυτέρου τοῦ émi-
σχόπου ἀρθοδοξοῦντος εἰ χρὴ χοινωνεῖν * ἀπεχρίθην
085 D»! - * »^^ '
xai Ov ἐτέρων τῶν πρὸς Εὐόδιον γραμμάτων, ὅτι
Ναὶ, οἰκονομίας χάριν" μόνον μὴ συλλειτουργυῦντος
αὐτοῦ αἱρετικοῖς. Εἰς οὐδὲν vào ἐστι, μνημονευομέ--
vou τοῦ ἀπισχύπου ὀρθοδόξου ὄντος, xàv ἑἐχείνου
φόδῳ αἱρετικὸν ἀναφέροντος τὸν οἰκεῖον μητροπολί-
την. Τοῦ τοιούτου πρεσδυτέρου aai εἰς παννυχίδα
προσχαλουμένου, ἱτέον * xai ᾿Ευχλησίαν παρ᾽ αὐτοῦ
δεδομένην ληπτέον * καὶ εἰς αὐτὴν ἐρχομένου αὐτοῦ
λειτουργῆσαι, παραχωρητέον * ἣ καὶ μνημονεῦσαι
5 4 ^ 4 ,
vexpov, ὀρθόδαξον μέντοι, συγχωρητέον * xai iv ab-
τῇ λειτουργεῖν τὸν λαθόντα, οὐδὲν χωλυτέον. Ei δὲ
αἱρετιχὸν ἀναφέρει ὄντα ἐπίσχοπον, χἂν paxapitn,
χἂν ὀρθοδοξῇ, τῆς μὲν θείας χοινωνίας ἀφεχτέον,
πῆς δὲ χοινῆς τραπέζης, ἐπ’ ἂν ἐχεῖ δέοι μνημο-
νεύειν. δε δεχτέον τάχα xal εὐλογοῦντα αὐτὸν xal
συμψάλλοντα * ἐάνπερ us αἱρετιχῷ, ἢ τῷ οἰκείῳ
ἐπισχόπῳ, εἶτε τινὶ ἄλλῳ, συνιερουργῇ * ἢ ἐν γνώσει
I^ 3? , D - ?,
μεταδίδοι, Εἰ ἐσθίει τις μετὰ τοῦ μοιχοζεύχτου, ἢ
᾿ * -- 4^

μεθ᾽ ἑτόρου αἰρετιχοῦ ἀδιαφόρως, φυλαχτέον μὴ
συνεστιᾶσθαι τοῖς τοιούτοις, χἂν ὑποχοίνωνται ὀρθο-
ἠοξεῖν, Οὐ γὰρ φυλάσσουσ! τὸ πρόσταγμα τοῦ ᾿Αποστό-
λου, Τοῖς τοιούτοις, λέγοντος, μη δὲ συνεσθίειν.
λέων, οὐχ ἐξερευνητέον ἢ μετὰ τοῦ συνεστιαθέντος
τῷ ἀϊρετιχῷ * ὁσὸε συνεστιάθη ζητεῖν, xal μετὰ
τοῦδε ἕτερσς * χἀντεῦθεν ἀνασειράζειν τὸν λόγον,
καὶ ἀφίστασθαι πάντων. ᾿Εθελόγνωμον τὸ χρῆμα,
- * , - e D 4 «. “

χαὶ οὐ τῶν ἁγίων. Μέχρι γὰρ τούτου, φησὶ, στῆθι,
καὶ οὐχ ὑπερθήσῃ. Μὴ γὰρ οὐχ ἤδϑεισαν ταῦτα

EPISTOLARUM LIB. I.

μνημονεύει δὲ τὸν ἐν αὐτῇ εὐρεθέντα A que illam falsum conventiculum : commemoret

1090

autem metropolitanum qui in ea inventus est, utrum
& presbytero episcopi orthodoxi accipere commu-
nionem oporteal ? per alias ad Evodium litteras re-
spondi, communicandum esse dispensationisgratia,
dummodo ipsis cum hereticis non sacrificet. Cum
enim episcopus qui commemoratur sit orthodoxus,
pro nihilo est quod illius metu, hereticam comme-
moret metropolitanum suum.Hujusmodi presbytero
et ad pervigilium vocante, eundum est; et Eccle-
siam prabente, accipienda est; et ad illam ut sa-
crificet veniente, permittendum est. Quinetiam ut
mortuum commemoret dummodo orthodoxum, oon-
cedendum est: el in ea sacrificare qui accepit,
minime prohibendum. Sí vero heretioum comme-
moret episcopum, quamvis beatum predicet, quam-
vis rectesentiat : a divina communione utique abs-
tinendum est, imo et a mensa communi, si illic
quoque commemorandus sit. Ita recipiendus ille
fortasse ad benedictione:rn 6] ad pealmodiam, si cum
heretico episcopo, sive suo, sive altero, non saori-
ficet, nec illi sciens distribuat. Si quis cibum capiat
cum adulteri copulatore, aut cum alio quovis
heretico indifferenter : cavendum est ne cum tali-
bus comedatur, licet recte sentire se fingant. Non
enim observant preceptum Apostoli : Cum hujus-
modi nec cibum sumere *! monentis. Ceterum, non
amplius investigare oportet, aut exquirere, utrum is
comederit cum eo qui cum hearetico cibum sum-
pserit, et cum illo alter: alque ita alium ex alio
sermonem nectere, et ab omnibus abstinere. Pro-

ἐξερευνᾷν xal διχγγέλλεσθαι ἡμῖν ; ἀλλ᾽ οὐδαμῶς. C prie hoc voluntatis est, οἱ non sanctorum : Usque

Διὸ οὐχ ἐσθλὸν μεταδαίνειν ὅρια ἃ ἔθεντο oi Πατέ--
otc ἡμῶν. Μεθ᾿ οὗ δὲ οὐχ ἐσθίομεν, οὐδὲ δῶρον τούτου
δεχτέον * εἴπερ διδαχθεὶς, ἅπαξ xal δὶς ἀδιχφοροίη.
χαὶ οὐ πείθεται ἡ μῖν. Οὐχ οἶδα εἰ μὴ παρὰ τῶν φυ-
λάχων τὰς οὐχ ὡς εὐλογίας, ἀλλ’ ὡς χρείας λαμθά-
νεῖν * ἢ οἰκονομίας ἔνεχεν, «αἱ τὰ παρὰ τῶν ἄλλων
φευγόντων μέντοι τὸ συνεστιᾶσθαι αἱρετιχοῖς ἀδιαφό--
peg * οὐχ olóx εἰ μὴ τύχῃ κατὰ περίστασιν xal δέ-
ἔχαθαι xal συνεστιαθῆναι xxl τοῖσδε. Δοῦναι δὲ τοῖς
ποιούτοις χαὶ aoi, φύλαξι βρῶμα val πόμα οὐ διαχρι-
τέον * ὅτι καὶ παντὶ ἀνθρώπῳ μεταδοτέον, Εἰς δὲ τὴν
Ἐχχλησίαν τοῦ Κυρίου Γρηγορᾶ τοῦ νέχνου ἡμῶν
οὐ τολμῶ εἰπεῖν λειτουργῆσαι πρεσθύτερον ἡμῶν "
διὰ τὸ μετὰ τὴν μοιχοσύνοδον ἐνθρονιασθῆναι, χαὶ
ὑπὸ τοῦ συλλειτουργοῦντος χαὶ συλλειτουργήσαντος
τῷ μοιχοζεύχτῃ, διὰ τοῦ πρωτομοιχειανοῦ χαθιερω-
θῆναι.

Ν, --- Τῷ αὐτῷ. [oxn.]

huc, inquit, venies, el non procedes amplius **.
Utrum enim hec illi investigare nescierunt et nobis
denuntiare ἢ Nequaquam. Quare prestat terminos
non transgredi quos posuerunt Patres nostri 9. Cum
quo non edimus, nec munus ejus accipiendum est;
si semel iterumque admonitus contemnat, neque :
nobis obtemperet. Nisi forte 8 custodibus, non ver
lut eulogias, sed velut necessarios usus, accipere :
aut dispensationis gralia, etiam ab aliis, sed qui
cum hereticis promiscue convivari refugiant : nisi
forte contingat ex necessaria circumetantia et susol-
pere et convivari cum hísce. Dare autem et talibus,
et custodibus cibum-ac potum síne discrimine licet:
quandoquidem omni homini impertiendum est. In

p Ecclesia porro domini Gregore filii nostri ut saeri-

ficet presbyter noster dicere non audeo: eo quod
post ineechosynodum dedicata est ab eo qui sacrí-
ficavitcumadulteri copulatore,per protomcchianum
consecrala.

L. — Fidem.

De Digamis.

Θερμὸς εἴ, τέχνον ἠγαπημένον, περὶ τοῦ ἔρωτᾷν
xai μανθάνειν τὰ χρήσιμα * καὶ τὸ μὲν χρῆμα ἐπαι-

γετόν - οὐχ ἱκανὸς δὲ ἐγὼ λύειν τὰς ἀπορίας σου *

Ατάος, fili charissime, studio percontandi οἱ di-
scendi quee utilia sunt: atque id certe laudabile :
verum ego solvendis quisestionibus suis par non

61 | Cor. v, 11. *? Job xxxvir, 11. 59 Prov. xxn, 28.

1091

S. THEODORI STUDIT/E

1092

gum; communis tamen quiestus studio conferenda À ὅμως διὰ τὸ χοινῇ συμφέρον εἰσενεχτέον xai νῦν τὰ

etiamnum que possumus. Questio tua de Digamis
fuit; quod de eorum conjunctione dubitatum fuerit,
coronarine sicut monagami debeant, annon? et
quonam pacto, si quidem hoc fiat, conjungantur,
sacerdote illos minime copulante : famam esse, ab
impii Constantini temporibus obtinuisse consuetu-
dinem digamos coronandi, ex triplici ejus conjugio
natam ; cum euperior ante illum memoria non fue-
rit. Ego vero, quin verisimilis ea fama sit, non
repugno. Ceterum debent veritatis studiosi non ex
temere vulgata fama, neque ex humana consuetu-
dine, rerum fidem accipere; sed ex ipsis sacris Lit-
teris οἱ paterna atque canonica traditione. Digamia
ergo permissa haud dubie fuit ἃ sancto Apostolo,
et per ipsum a Christo. Verum hec lex non est, ut
Gregorius Theologus ait, sed indulgentia: indulgen-
tia autem nequaquam in eocernitur quod reprehen.
sione et culpa careat : qui enimet quam ob causam?
sed ubi succumbitur, noxeque affine est, quod
agitur. Hoc enim ipsum divinus Apostolus insinua-
vil, cum diceret: Sí se non continent, nubant **. In-
continentia quippe qua fortitudinis robur amisit
viotze prostrateeque est nature, His permoti divini
Patres digamos ponis subjecerunt, in Laodicensi
quidem synodi indefinite*?, cum dicunt : Ut parvo
tempore exacto vacent orationibus et jejuniis : el
secundum indulgentiam communione:n reddi eis
decrevimus : magus vero Basilius definite 5*. Sic
enim ait : De trigamis ei polygamis eumdem cuno-
nem deflnierunt Patres, nimirum quem in digamis,
proportione : annum enim in digamis : in aliia vero
duos annos. Patet igitur ex iis que dicta sunt,
digamise tanquam obnoxie impositam poenam fuisse.
Propterea enim et sancii Patres synodi Neocesa-
riensis “1 presbytero interdixerunt, ne in digami
nuptiis epuletur.

Cum enim, inquiunt, poenitentia digamus egeat,
quis erit presbyter qui per convivium consensum
prebeat talibus nuptiis? Quid ergo ex his aliud
necessario conficitur, quam primas quidem nuptias,
utque proprie lex sint, merito coronari a aacerdo-
tio velut intactas et immaculatas, tanquam a libi-
dinis nola immunes: atque ob hanc causam ceu

xatà δύναμιν. Ἢ ᾿ἐρώτησίς σου περὶ τῶν διγάμων *
ὅτι ἀμφισδητούμενόν ἐστι περὶ τῆς συναφείας a.
τῶν, ἄρα στεφανοῦσθαι aüvooc, ὡς ἐπὶ τῶν μονογά-
μων, ἢ μή ; καὶ πῶς, ἐὰν τοῦτο γενήσεται, εἴη
συνάφεια, μὴ ὑπὸ τοῦ ἱερέως ζευγνύμένων αὐτῶν:
ὅτι φέρεται λόγος ἀπὸ τῶν ἡμερῶν τοῦ ἀσεδοῦς
Κωνσταντίνου χρατῆσαι τὴν συνήθειαν τοῦ διγαμι-
χοῦ στεφανώματος, Ex τοῦ xav' αὐτὸν τριγαμήματος *
ἐπεὶ μὴ εἶναι ἐν τοῖς πρὸ αὐτοῦ χρόνοις. Ἐγὼ δὲ
ἔχειν μὲν τὸν λόγον τὸ πιστὸν ἐντεῦθεν οὐκ ἀποδοχι-
μάχω. Δεῖ δὲ ὅμως τοῖς ἀληθείας ἐρασταῖς, μὴ ἔχ
φορᾶς, ὡς ἔτυχε, λόγου, ἢ συνηθείας ἀνθρωπίνης
πιστοῦσθα!: τὰ πράγματα * ἀλλ᾽ ἐξ αὐτῆς τῆς θεοπνεύ-
στου Γραφῆς, xxi τῆς Πατριχῆς xai χανονιχῆς ixoc-
σεως. Ἢ μὲν οὖν διγαμία παραχεχώρηται δηλονότι or
τοῦ ἱεροῦ ᾿Αποστόλου, xai δι᾽ αὐτοῦ παρὰ Χριστοῦ "
οὐ uiv νόμος, ὥσπερ ὁ θεολόγος Γρηγορίος, ἀλλὰ
συγχώρησις * συγχώρησις δὲ εὐχ ἐπὶ ἀμέμκτου
xai ἀπταίστου γένοιτ᾽ ἂν - πῶς γὰρ, καὶ διατί:
ἀλλ᾽ ἐπὶ ctus τινὸς xal ἁλωσίμου δράματος, Αὐτὸ
γὰρ τοῦτο ὁ θεῖος ᾿Απόστολος ἠνίξατο εἰπών - Εἰ
οὐχ ἐγνρατεύονται, γαμτησάτωσαν. Ἡ δὲ axoz-
σία τὸ χρᾶτος τῆς ἀνδρείας ἀπολέσασα, Ἄττης ἐστὶ
xai ἀποπτώσεως ἔχγονον, Ἐντεῦθεν ὁρμηθέντες οἱ
θεῖοι Πατέρες, ἐπιτιμίῳ ὑπέδαλον τοὺς διγάμους͵
οἱ μὲν τῆς £v Λαοὸδιχείᾳ σύνοδον ἀορίστως, διὰ τοῦ
εἰπεῖν * Ὀλίγου χρόνου παρελθόντος καὶ σχολάσεν-
τας ἐν ταῖς προσευχαῖς χαὶ νηστείαις, χατὰ συγγνώ-
μὴν ἀποδίδοσθαι αὐτοῖς τὴν χοινωνίαν ὡρίσαμεν * ὁ
δὲ μέγας Βασίλειος ὡρισμένως. Φησὶ γὰρ “ Περὶ τρι-
γάμων xal πολυγάμων τὸν αὐτὸν ὥρισαν κανόνα οἱ
Πατέρες, δηλονότι ὃν xal ἐπὶ τῶν διχάμων, dvaM-
γως " ἐνιαυτὸν μὲν γὰρ ἐπὶ τῶν διγάμων * ἄλλοι δὲ
δύο ἔτη. Δέδειχται τοίνυν ἔχ τῶν ῥηθέντων, ὡς ὑπὸ
τὸ πταιστὸν γεγονυῖα ἡ διγαμία εἰλήφει τὸ ἐπιτί-
piov. Διὰ τοῦτο γὰρ xai οἱ τῆς ἐν Νεοχαισαρείῃ
συνόδου ἅγιοι Πατέρες ἀπεῖρξαν xa! τοῦ ἑστιαθῆνα:
πρεσθύτερον εἰς διγαμοῦντος γάμον.

Λέγοντες, Ἐπεὶ μετάνοιαν αἰτοῦντος τοῦ διγαμοῦν.-
τος, τίς ἔσται ὁ πρεσδύτερος ὁ διὰ τῆς ἑστιάσεως
συγκατατιθέμενος τοῖς γάμοις ; Τί οὖν τὸ συμπερτι-
νόμενον ἐξ ἀναγχαίου; "Ort ὁ μὲν πρῶτος γάμας,
ὡς χυρίως ὧν νόμος, εἰχότως ἐστεφάνωται ὑξεὶ
τῆς ἱερωσύνης, ὡς ἀνέπαφος, ὡς ἀῤῥυπος, ὡς
ἀνάλωτος πορνιχῷ πάθει, καὶ δια τοῦτο ὡς νικητὴς

peccati victrices coronari ? Ex quo sequitur et sa- ἢ τῆς ἁμαρτίας κατεστεμμένος, 'E»' ᾧ ἔπεται ἡ τῶν

crorum participatio, ejusque qui coronavit, el cu.
juscunque alterius sacerdotis, in talibus nuptiis
comessalio. Quemadmodum in Cana Galilae Do-
minus et Deus noster prandere dignatus est, per
suum illud convivium nuptialia prandia omnia be-
nedicens. Quin et coronarie impositionis benedi-
ctionem anticipans, ea primum parentem nostruin
Adam impertiit, Quomodo ? Et creavit. Deus homi-
nem : ad. imaginem Dei creavit. illum, masculum et
feminam creavit eos : benedixitque illis Deus, et ai :
Crescite, οἱ multiplicamini, et replete terram, et

ἁγιασμάτων μετάληψις, xal ἢ τοῦ στεφανώσαντος,
καὶ παντὸς ἄλλου ἱερατικοῦ, ἐν τῷ τοιούτῳ γάμῳ
ἑστίασις. Καθὰ «ai ὁ Μύυριος καὶ Θεὸς ἡμῶν ἐν Κανᾷ
τῆς Γαλιλαίας ἠξίωσεν ἀριστῇσχι, ὀιὰ τῆς ἐχεῖσε
ἑστιάσεως πάντα |f. πᾶν τὸ] γαμιχὸν ἄριστον χατευλο-
γήσας. ᾿Δλλὰ xai τῆς στεφανιχῆς ἁρμογῆς αὐτὸς mpo-
λαθὼν τὴν τὴν εὐλογίαν ἔθετο ἐπὶ τοῦ ἀρχιπάτορος
ἡμῶν᾽ Αδάμ' πῶς; Καὶ ἐποίησεν ὁ θεὸς τὸν ἄνθρω-
mov κατ᾽ εἰκόνα θεοῦ ἔποίησεναὐτὸν,ἄρσεν καὶ
θῆλυ ἐποίησεν αὐτοὺς xal εὐλόγησεναὐτοὺς ὁ
θεὸς, λέγων" Αὐξάνεσθε, καὶ πληθόνεσθε, xal

** [ Cor. vir, 9. *5 Laod. can. 1. ** In Epist. δὰ Amphiloch. cán. 4. 51 Can. 7,

1093

EPISTOLARUM LIB. I.

1094

πληρώσατε τὴν γῆν, χαὶ καταχυριεύσατε αὐ- À dominamini ejus *5. Hec. igitur benedictio copulz

τῆς. Αὕτη οὖν ἣ εὐλογία τῆς γαμιχῆς συναφείας, ἀφ’
ἧς πᾶσα εὐλογιατία μονογαμικῆῇς συζεύξεως * ἐπεὶ καὶ
μονόγαμος ᾿Αδάμ. ᾿Επιτηρητέον δὲ ὅτι xai dj στε-
φανιχὴ ἐπίχλησις ἔχεῖθεν ὥρμηται " τὴν τοῦ πρώτου
ἀνθρώπου διάπλασιν, xxi πρὸς τὴν ix πλευρᾶς
αὐτοῦ γυναῖχα σύζευξιν ὑπομνηματίζουσα. Ὁ δὲ
δεύτερος γάμος, εἰ xal συγχεχώρηται, ἀλλ᾽ ἐπιτε-
τίμηται., Πῶς γὰρ ἄν xal ἐστεφανώσεως ἄξιος,
ἡττηθεὶς, ἀλλ᾽ οὐ νικήσας ; τίς δὲ xal ὁ στεφανώ-
σων τοῦτον πρεσθύτερος, ὃ ὃς xai τοῦ ἁπλῶς ἐστιαθῆναι
ἐν τῷ xat' αὐτὸν ἀρίστῳ Πατρικῶς χεχώλυται ;
κῶς δὲ xai, μεθέξει τῆς θείας χοινωνίας, ὁ δι᾽ αὐτὸ
τοῦτο εἰργμένος χρόνῳ ἑνὶ xal δυσὶ τῶν ἀγιασμά-
twv; τίνος δὲ ἢ οἵας τῆς εὐλογιστιχῇῆς προσευχῆς
γινομένης ἐπὶ τῆς σοναφείας αὐτόῦυ, μὴ ooa; ἄλλης
παρὰ τὴν μίαν τῆς μονογαμιχῆς xal πρώτης ; Συν-
ἥχται οὖν ἐχ πάντων Γραφιχῶς τε xal Πατριχῶς,
ἀμέτοχον εἶναι στεφανώματος τὴν δευτερογαμίαν "
διὰ τοῦτο οὐδὲ ὑπὸ τοῦ ἱερέως ζευγνυμένην᾽ ἀλλὰ
μὴν οὐδὲ παραδεδομένην τότε δὲ προσδεχομένην,
ὁπηνίχα εἴη πλήρωσις τοῦ ὁπωσοῦν χατὰ τὴν ἵἱερατι-
χὴν δοχιμασίαν δοθέντος ἐπιτιμίου “ μεθ’ ἥν ἔξει
[f. ἔξειν] καὶ τῶν θείων δώρων τὴν μετάληψιν tv-
τεῦθεν εὐλογουμένους αὐτοὺς, οἱονεὶ ὡς ἐπὶ στεφα-
νώματος * κατὰ δεύτερον λόγον, μετὰ συγχώρησιν.
Εὐλογία γὰρ τὸ δῶρον, τηνικαῦτα καὶ συναφείας
παρὰ τοῦ ἱερέως δεῖγμα" ἔχτοτε μὴ χεχωλυμένου
αὐτῷ συνεστιᾶσθαι τοῖς διγαμήσασιν * ὡς ἐπὶ τῶν
μονογάμων. Καὶ οὕτω νόμῳ ὁρμᾶται συγχωρητιχῷ
4 διγαμία, κατὰ τὸν ᾿Απόστολον * γινώσχουσα τὰ
δευτερεῖα ἔχειν τῆς μονογαμίας * xal μὴ ἀλόγως
τῆς πρώτης ἐπιζητοῦσα τὰ διχαιώματα, ἅπερ προ-
απήλαυχε.

Φαχίης δ᾽ &v * Kal πῶς ἔλθωσιν ἐπὶ τὴν συνάφειαν ;
Τοῖς ἀνθρωπίνοις χαθήχουσιν ὥτπερ χαὶ οἱ τρίγα-
μοι xai πολύγαμοι" οὕτω vào χέχληται ἡ μετὰ τὴν
τρίτην πρὸς τῶν Πατέρων. Ἢ στεφανούσθωσαν x3-
AAA ὄντως d ἄγαν διάλυσις τῶν χανόνων,
μᾶλλον δὲ τοῦ Εὐαγγελίου, οὐ διγάμους νῦν xal
τριγάμους, ἀλλὰ xai μοιχοὺς στεφανοῦσθαι ὁπὸ
τῶν ἱερέων πεποίηκεν’ ὡς καὶ τοῦς τῇ ἄντο (ῇ
τοῦ θείου νόμου μὴ ἐν τούτῳ συναιρουμένους
διώκουσα, xai ἀναθεματίζουσα, ὡς ἀλλοτρίους Χρισ-
τοῦ, τοὺς ὑπὲρ ἐντολῆς καί ἀληθείας αὐτοῦ ἐνισ-
τὰἀμένους. Ἔχστηθι, οὐρανὲ, ἐπὶ τούτῳ. τὰ ἄνω
χάτω, ἡ διχαιοσύνη ἀνομία, τὸ φῶς σχότος, ἐξ
ὧν οἱ Μοιχει νοὶ λέγουσι καὶ πράττουσι, δείχνυνται,
T2520 τοῖς τυφλοῖς xxi χωφοῖς κατὰ ψυχὴν, καὶ
ἐντεῦθεν τοῦ ᾿Αντιχρίστου τὰ πρόλαδα φέρουσι . Τά-
χα 9 ἄν χἀχεῖνα εἴποις, Εἰ τὸ ἕν μέρος εἴη παρ-
θένον, πῶς λέγουσί τινες, ὡς τὸ μὲν στεφανοῦται
ἐν τῇ χεφαλῇ, τὸ δὲ ἀπὸ γάμου, ἐν vip ὦμῳ, γενο.
μένης τῆς ατεφανιχῖς εὐχῆς ; Kal μοι πρὸς τῇ &to-
πίᾳ " ἔτι xal γελοῖον φαίνεται. Διδόσθω γὰρ τριγα-
μεῖν * xal ποῦ τεθείη ὁ στέφανος ; ἔν τῇ χειοὶ, ἤ εἴς
τὸ γόνυ ; εἴγε καὶ ἡ γημαμένη εἶεν ἀπὸ χηρείας, ἐν
τῷ (pup τὸν στέφανον δέξεται. [Ατοπα ταῦτα.

48 Gen. ir, 27.

χεῖνο!,

nuptialis, ex qua benedictio omnis monogamice
conjunctionis ; monogamus siquidem Adam. Obser-
vandum vero est inde quoque ortam esae corona-
riam invocationem, que primi hominis creatio-
nem, ejusdemque cum muliere ex illius costa pro-
ducta conjunctionem representat. Αἱ secunde
nuptie tametsi permittuntur, pena castigantur.
Quomodo enim coronatione digne sunt, que non
vincunt, sed vincuntur. Quis porro presbyter eas
coronet, cum vel in earum prandiis epulari a Pa-
tribus prohibeatur ? Qui vero divinse communionis
particeps sit, qui hoc nomine uno atque altero anno
& sacris arcetur? Aut quenam qualisve benedictio-
nis precatio in earum conjunctione usurpetur cum
alia nulla sit preter eam qus in primis et in
monogamicis adhibetur? Ostensum ergo prorsus
est ex sacrarum Litterarum Patrumque auctoritate,
experles corone secundas nuptias esse, et propter-
ea ne ἃ sacerdote quidem copulari. Quinetiam
neque extraditas illas fuisse, sed tum demum ad-
missas, cum expleta fuerit sacerdotum arbitrio
injuneta penitentia: postquam et divinorum mu-
nerum participationem obtinent, indeque benedi-
cuntur velut in coronatione, inferiorequodam modo,
post indulgentiam. Benedictio enim est munus,
tum etiam el specimen conjunctionis per sacerdoe
tem, quod ex eo tempore non prohibentur cum iia,
qui ad secundas nuptias convolant, convesci, non
secus atquecum monogamis. Atque hoc modo di-

C gamia lege utitur indulgentise, juxta Apostolum :

agnoscens secundas se a monogamia partes tenere;
nec immerito querens primarum jura, que jam
ante percepit.

Quieres forsitan quomodo ergo conjungantur.
Humanis offlciis sicut et trigami et polygami : sic
enim Patres vocant eos qui ultera tertias procedunt.
Aut certe coronentur etiam isti. Enimvero cano-
num immodica subversio, vel potius Evangelii, non,
digamos nunc et trigamos, sed et mochos caronari '
fecit a sacerdotibus : quie et illos persequitur, qui
pro legediving pugnantes, consentirein eo nolunt;
et anathemate, velut & Christo alienos, damnat eos
qui pro ejus mandato ao veritate insurgunt. Obstu-
pesces super hoc, coelum : supera deosum justitia
iniquitas, lux tenebre, ex iis que Mochiani dieunt
et agunt, esse comprobantur. Hec οϑοὶβ θὲ mente
captis, atqueideo Antichristi primordia gerentibus.
Forsan et hoc dices : Si quidem pars altera virgo
sit, coronatur, ut nonnulli dicunt, hec quidem in
capite; altera vero que nuptiis jam perfuncta est,
in humero, dum coronaría precatio peragitur. Mihi
vero non solum absurdum, sed ridiculum etiam
hoc videtur. Etenim tertium nubenti ubinam po-
netur corona? in manu, an ad genu? cum ea que
vidua nubit, in humero coronetur. Absurda sunt
ista prorsus.

tJ

t
- c A

pan. i

VES Gr €veeacto coute "x Tcu τ -
XAR τ: τ. τ "π i£ WT7&S τ: AD
eileey Yo ivi LELELDIW.L f WT τῆς Lex
Eafli. τὸ ἀπ τῆ Len τ 2 Time 7,::..-
-ἰσιὰ VCI 4WLET btt γῶν ε 3 ὶ τὴῖτεῖ-

9 φ »
y.

Tt TL 11A τᾶν εν τις A VL. t τῆι
SEA OYC C0) "RU ALLCLL £4. €. ;ATOT AT τε

OX OtIY3L € ltally ku: 1&7.t ATDGDC*
UVLLE ALIDRVUEM LillLill&lm P D τ λει στ $2759
Eg 14 D*- “τπ|. εὖῷ΄ 1295 “: δἰ.
Beer LRL IL U,LtEMÁATAnS, εἰ nIITETL
dut ut o2 595,8 se iítoeu2e tL e
249 m$ t7. €. e2u* ἂν BATZU Chr
Stu * 4.2: amis VILIA 5κὲ IOTATUS .24-
etawm. ὅτι “-. £225 Ἐερ»τότ,
gei 4 r.zar37- 'a"t* greet, a
ptos ito pt Yà6228 εχ λον 6: C. cui 58 erL2-
leti Quidzm ie ohne zejcm c;
bani £oe ne tutt cati Quid ergo. ot, arn tus
par" w.rg.nace v.etf.se'n C.*6D$3':. cüm rneosdi-
ctione : S^ ποῇ σὺ po. u* ri" 500 v.rcta, ut
Vitr. υἱ Ioster.caigs 9:1 ui toten et no. 6t δε τ τ Ὁ s-
DBeff, 5i!f.9) &/7 1p1a* pa*» alv-ra pe* 4. z»triam vieta?
Ei its φησί, καίει LIC 236 1c Set Falrum canozi-
bus : sed discriiren nuilurn facto er. (nod iz.tur
Patrum testironin derisum noz est nec. eonstitu-
(utn, inanis srrozantip est id. cogitare, et dicere,
et facete, Ego vero sie sentio, 755: parem. virgi-
paler rnonogatris ri priyarizut eui; querit per
ejusdem ordinis coni&ortem iilo frui: quandoquidem
purutra pro jungi decet, εἰ virginern vir;nni, et
victorem victori. Derc;dit. autern qui non virgini
topulari voluit, et virginalem gloriam ta ratione
dehonestare? quatn ne babuit quidem fortasse, aut,
cum haberet, vitioso erga digamum affectu quoquo
modo depressit. Quare non tnodo non evebet, sed
ipsum quoque depritrn«t sd. goa:nam partis nuptias
iterantin, Hxc a «e pro. vir.bus reperta οἱ dicta
sunt, fiii egreyie. Quod si tibi vel alteri cuipiam
veriu» aliud videatur, tnodo ex Scriptura tantum et
ἐξ puterna Alque canonica traditione ; consentiente
eam bi» privata que accedat oDimi ratiocinatione :
parati et nos surnus pedibus sequi, et aliena Juce
illustrari, lucis ipsi revera quam maxime egentes.
LI. — Edem.

ew.
e, S SN

vf ἘΣ

“1,,.}

c7." c,

245281.

es
Hed"

A

Tz TD i τοῖν r2 T X EXLLIOYXL Zi
L£2t6TRI : ἵχτπεντι τῶν ris». C" ZXNATWw

ZZ ^ uJTm. f.)lT2.3252).- "CRI Ἐ WE. cm
στενὰ, r2 247.22»: . llc - xm t πεῖτξε- TH
ElLoayse22. T2 DA πεῖ 27 RPRTEOTZL E) ἔτι χυς:
t'—x χ:. τ πὴῖτὸ Í dnocc Ζ5,32 £ELERT CUOVEXLS
Z2 τεῖν τι στιν τὰ τον bvs-z- Aaz-zarjem
πὶ TT τῷ 22 χε Lo vl ταῖς E ECKE TOW

ILL τονξξτυντος ϑωος ^ TW
(. Lube Taf. C£ XT
XL2222..» 722 L3. C92; τῆς VE-2tWz τὰ XT-7» EX: h.-

2 1:3.» ξεσῶν.

"b 45: τοῦ w27

ki. τ: στρ συ εν Ξτγετ, Ὡς "ESI. TED 1: Ξἤρως
$5.90. τὸῇῦῇ τες. 35522 πατεῶστες Tan ἔξω
L.272325w5. £3 2.3 72772 χα τῆς Ξεσλυξῦσες Drr-w-
πος LITE οὐδε ἔτι πεξ a. τῷ, 7102279 CYRus$ Tu2i-

Tw. XwuETZz.. T: va.

aive.
οὐκ EXeRI τ «ὦ

z1:5:).27» TLt νΖν::7}

7:122. t./7T 7:3. Z1.

P 2: T^i X2 s». Er» πὸ ἥπτττ λξνον li
- * . - p -
TRI τ ταῖς uil] E ἦν cL, Tm oz Im
2-5 Πχτὸ £e». 4ex(ez.* 322 οὐκ EYTYT*&. TL
2.21. Ὃ £i ὑπ Πχτριχῖς ματτυξίας gn Pu
» . .e - * " . -
te νὰ. “ποτοπωξε,ν. χενεμῶχτεῖν 8πι: X2: fv
" "os « σ΄ « . b ed - - .
X2. Pil.» Z2: XIITVRn. Eve LE τχεῖνό τα: ὅς:

txQUOQ ἃ. πὸ Tul D£texL( aine XzToYy ivt τῖς
“ ἐξὸν vàZ δ: Luca
xz0127. χαδηξῷῳ 1.»

a-ci^s £11 T2254 cie, viX/eY-2 τὸ

- ,
27:5

3252; cami
χα:

νἱχῶσ: ἀποπίπτει δὲ τὸς ur πλεθένῳ ἔἐβθελίες
vui. o γάντεῦδεν ἀτιμαῦτοι τὸ mzxXhvp
κλέος 5 rti εἴγε τυχόν -ἵ καὶ ἔχων, T$, ELT
θντιχῖ, 7/i3:: τοῦ διγχμοῦντος x18' οἱονοῦν toD
κατέφαγε, Κὰκ τοῦτο οὐ μᾶλλον ἀνῖξε:, ἀλλὰ xr.

σ᾿ 4 . « * « , - - --Ὁ- .
4:t: χυτὸν t'Q τὸ ἐπιτιλιον τοῦ οἰα μοῦντος μέσον

Ταῦτα u^! χατὰ τὸ δυνατὸν εὔῶτται xai λέλεχται,
ri! χαλέ. E: δὲ zo: ᾿τέρως ἔγεῖν δοχεξ τἄλχθες,
τιν! ἄλλῳ, μόνω» ἐκ Γοχοιχῆς xa! Πατοικῆς on
χανονιχῆς παραστάσεως, συν:πομένγς τούτοις x
τῆς οἴχοθεν διχνον ματιχῆς ἐπιδύσεως c xai ἡμεῖς τ
zo5T (187,1: £zo:pot, καὶ ἐλλαμφθῆναι πρόθυμοι τί;

e. P 1).] e δ 7ὲὺῪι “1 » HEP T -- :
4*Xp χλλων 4502) f *25, ἐνόξεις “ὠτὸς ὑπάρχοντες

μάλιστα.
ΝΑ’, — To αὐτῷ, [σχϑθ΄.]

Confessorum aliquot, in primis Enthymii abbatis, fidem, et constantiam, simulque Ma:chianorum sevitiam erpe

Dnit:tum propo»itar de homicidii poenis queestioni respondet. (Baron. an. 809,
'l'ria πὸ ín me effecerunt littere tuz, fili desi- ἢ Τρί ταῦτα πέπουθχ ἐν τοῖς

derate : simul enim obstupui, admiratus sum, et
cantavi : primum propter impios, alterum propter
pios, tertium propter Deum qui corroborat eos qui
[n ejuslege innituntur. Et de sacro quidem Atha-
nasio meo ^*, ejusque sociis desideratissimis, ac
de fortissimo item rneo Theososto,et de septem-
decir ejus strenuis comitibus, cum satis dictum
sit in meis ad illos epistolis, omittendum est hoc
loco : quamvis longiore digni sint oratione ac lau-
dibus; qui divinitus ac fortiter decertarunt, et

* Vide supra, epist. 43 et 48.

n. 44.)

παρηῦσί σοῦ γράμ-
ἐξεπλάγην, ἠγάσθην
παρανόμους - τὸ δὲ διὰ
εὐνόμους " τὸ τρίτον διὰ τὸν δυναμοῦντα θεὸν
ἐν τῷ νόμῳ αὑτοῦ ἐπερειδομένους. Kal περὶ
μὲν τοῦ ἱεροῦ μου. ᾿Αθανασίου, xal τῶν σὺν αὐτῷ
τριποθήτων " ἔτι μὴν xal τοῦ ἀνδρικωτάτου μο.
Θεοσώστου, τῆς τε αὐτοῦ δυοπεντεχαιδεκέδος θεο-
σθενοῦς συνοδίας * ὡς ἐν τοῖς πρὸς αὐτούς μοι vp?
φεῖσιν ἰκανοῦ ὄντος, ἐχτέον ἐνταῦθα λέγειν εἰ xai
ὅτι πλειόνων δέοιντο λόγων καὶ ἐπαίνων " θείως xa!

past, ποῦγτὸ. πἔχνον " ὁμοῦ
T6, χαὶ 1,71 7 56 μὲν τὰ τοὺς
τοὺς

e
.£

02$

1097

EPISTOLARUM LIB. I.

1098

ἀθλνητιχῶς διηγωνισμένοι, xai ἔτι ἐναγωνιζόμενοι. À nunc quoque decertant. Sed venio ad sermonis

Ἐπὶ δὲ τὸν χολοφῶνα τοῦ λόγου μέτειμι. Τίς οὕτω
ἀχκήγχοε σχεδὸν παράνομα xal ἔχτοπα Χριστιανὸς, ἃ
ὑπὸ τῶν δυσωνύμων Μοιχειανῶν γεγένῆται, λεγομέ-
νων μὲν ἱεραρχῶν, ὄντων δὲ ἀνιέρων ὑπὸ πάσης
ἀποστολιχῆς καὶ Πατριχῆς φωνῆς, καὶ ἄνευ τῆς ai-
ρέσεως ; Τύπτων οὕτω τίς τέτυφεν ἀνθρώπων, οὐ
λέγω Χριστιανικὴ χεὶρ, ἀλλὰ βαρδαρική * δὶς ἑχατον-
τάσι πρὸς ἐξήκοντα xal ἐξ μαστίγων, εἶτα μετ᾽ οὐ
πολὺ, δὶς δύο ἑχατοντάσι βαυνεύρων ἐρὶ τῶν νώτων -
ὡς ὁ γενναῖός γε ἀρχιεπίσχοπος, μᾶλλον δὲ ἀλλοτριο-
επίσχοπος Θεσσαλονίχης, xai οὐ τῶν ἀγελαίων τι-
νὰ, ἀλλὰ μονάζοντα, xai τοῦτον ἀγούμενον, xal μάλα
τὸν εἐὐλαδέστατον, τοὔνομα Εὐθύμιυν, τὸν τῆς εὐθυ-
μίας ὄντως φερώνυμον ; ᾿Εξέστη ἐπὶ τούτῳ ὁ οὐρα-
νός * xai ἔφριξα ἐγὼ ὁ τάλας " οἶμαι δὲ χαὶ πᾶς τις
τῶν ἀνθρώπων τὴν φυστιχὴν ἡμερότητά τε xal ἔλεν-
μοσύνην ἔχων, xal ἀχούων. Ὃς εἷς τύπον Χριστοῦ
ὀφείλων χεῖσθαι, χαὶ τυπτόμενος μὴ ἀντίτύπτειν,
xai των θηρίων ὠμότερος γέγονεν, oU. τί που ἴχνος
Χριστιανιχὸν φέρων. πολλοῦ γε εἰπεῖν ἱεραρχιχόν.
Κα! ὑπὲρ τίνος ὁ δαρμός; ἵνα τὸτ τοῦ Χριστοῦ ἀθλη-
τὴν πείσῃ συνθέσθαι ἀναφέρειν αὐτὸν ὡς ἱεράρχην.
"AX ὦ τῆς γενναιότητος xai χραταιότητος τοῦ μάχα-
ρος! Οὕτω γὰρ δίκαιον εἰπεῖν “ὅτι xai μετὰ τοσαύ-
τας πληγὰς καὶ αἵματος ἁγίου ῥύσιν, ὡς φοινίσσεσθαι
τὰ πέλματα τῶν πυδῶν τῶν ἐκεῖσε παρόντων, xal
olovsi πηλοποιεῖσθαι τὸ πορφύρεον χονίαμα εἴς oi-
χοδομὴν τῆς τοῦ θεοῦ Ἐχχλησίας " χείμενος ἤδη
βραχὺ ἄπνους χαὶ ἄφωνος, χαὶ ἐρωτηθεὶς παρὰ τῶν
χολαστῶν μνημονεύειν τὸν τύραννόν φημι, ἀλλ᾽ οὐκ
ἀρχιξπίσχοπον " Οὐ, φησὶν ὁ μαχάριος" οὕτω μέχρι
θανάτου σχεδὸν οὐ παρατρέψχς τὸν νοῦν οὐ παρεχ-
χλίνας τι τῶν ὀρθοδόξως ἐγνωσμένων αὐτῷ. Μιχροῦ
δὴ παρίδραμέ ps ἀναγκαῖον τι " ὅτι καὶ ὁ νχὸς τοῦ
Θεοῦ πραιτώριον γέγονε Πιλατιχόν. ᾿Εχεῖσε γὰρ
ἔφης, ἤτοι εἰς τὸν λεγόμενον τοῦ ᾿Αρχαγγέλου ἱερὸν

"- , L] , ' . et * -
δόμον τετύφθαι τὸν μάρτυρα Ov οἱ μὲν ἀτίθασδοι

τιμωροὶ εἴασαν ἡμιθανῆ " τὶς δὲ Χοιστομίμητος λαδὼχ
ἐπὶ τὸν ἴδιον ofxov* xai ταῖς ἁμοῤῥΤαγίαις καὶ ξε-
σμοσαρχίαις προσπλάσας χώδιον ἀρνοῦ ἀρτισφαγοῦς
ἐζωοπύρησε τὸν ἄνδρα * μιχρὸν δὲ xal χατὰ βραχὺ
ἀναῤῥώσας, ἐξαπέστειλε λάθρα διὰ τὴν χαλοῦσαν
ἐντολίν " πεφευγότος τοῦ θανέντος ἤδη καὶ mapa-
δόξως ἐξεγερθέντος εἰς στήλην ὀρθοδοξίας χαὶ θρίαμ-
6o» τῶν καχοδόξων, Τί τούτων ἀσεδίστερον ; τίς δὲ
παρὰ ὀρθοδόξων εἰς αἱρετικὸν τοιαῦτα πέπραχεν ;
᾿Αλλ’ ἵνα φανῇ κἀντεῦθεν αὐτῶν ἡλίχη ἡ ἀσέδεια τῶν
Μοιχειανιζόντων, χαὶ τίς τίνος μαθητὴς, Χριστοῦ μὲν
ὁ τυπτόμενος κατ᾽ αὐτὸν xal φέρων, δισδόλου δὲ ὁ
τύπτων. Οὕτω ἱεράρχης xoi ἔνθεν ἐχφοδεῖν βουλόμε-
νος, xai ἐχδιχῶν τὰ χατ᾽ αὐτόν. Οὐ ῥυσθείημεν τῆς
μερίδος, ἀδελφὲ, τοῦ δὲ πρώτου εἴημεν σὺν πᾶσιν
εὐσεδέσι. Καὶ ἴδε, Κύριε, Κύριε, τὴν χάχωσιν ταύ-
τὴν, «al φεῖσαι τοῦ λαοῦ σου" πρυτανέυων εἰρήνην
ὀρθοδοξίας τῇ χαθ᾽ ἡμᾶς ᾿Εχχλησίᾳ, Οὐδὲν γὰρ ἡμῖν
λέγειν ἄλλο πρὸς τὰ παρόντα " μετὰ τοῦ xal πάντα
φέρειν ῥέως ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ,

PATROL. Gn. XCIX.

colophonem. Quis unquam adeo iniqua et absurda
Christianus audivit, ac gesta sunt & nefariis Mo-
chianis, nomine episcopis, re autem sacrilegis ex
omni apostolorum et Patrum testimonio, etiamsi
heresim excipias ? Hominem verberans quis un-
quam sic cecidit: non Christiana dico manus, sed
etiam barbarica ; bis centum sexaginta sex verbe-
rüm, 86 non multo post, bis ducentis boiarum
ictibus in humeros inflictis ? ut generosus archiepi-
scopus, seu potius allotriepiecopus Thessalonice,
non gregarium quempiam. sed monachum, eumque
prepositum, et quidem religiosissimum, Eutby-
mium, securi rectique animi, revera nomini respon-
dentem ? Expavit colum hoc spectaculo: et ego
miser audiens inhorrui ; et mecum, opinor, omnes
quibus aliquis sensus est humanitatis et miseri-
cordie. Quem ad Christi exemplum componi opor-
lebat, et pereussum non repercutere ; is immanior
feris exstilit : nullum Christiani vestigium retinens,
nedum episcopi.

Et quamobrem h«c dilaniatio ? Ut Christi athele-
tam eo impellat, ut ipsum commemoret tanquam
episcopum, sed, o fortem atque invictum animum
beati! sic enim loqui equum est: quia post tot
plagas tantamque profusi sacri sanguinis copiam,
ul tingerentur astantium vestigia, et in limum
quodammodo concresceret purpureus ille pulvis ad
edificationem Ecclesie Dei; cum sic jaceret pene
exanimis et elinguis, instarentque tortores ut com-
memoraret tyrannum dixerim, non arcbhiepisco-

C pum ; minime, ait beatus: eo modo prope usque ad

mortem perseverans immobili animo fixoque in iis
quie recte semel decreverat. Pene omiseram quod
in primis observandum : templum ipsum Dei pre-
torium foctum fuisse Pilaticum : ibi enim, hoo est,
in sacra quam vocant Archangeli ede, verberatum
marlyrem fuisse ais, quem implacabiles quidem
carnifices semimortuum reliquerunt: Christi vero
imitator quidem in domum suam eum recepit: δᾶ-
motaque ad defluentis cruoris lacereque carnis
plagas recens jugulati agni pellicula, virum refo-
cillavit ; viribusque paulatim confirmatis clam emi-
sit, evocante mandato. Ita evasit qui jam mortuus
erat, et mirabiliter revixit ad orthodoxe fldei
presidium triumphumque de hereticis. Quid his

ἢ impium magis esse possit? Quis orthodoxus in

hzreticum talia unquani exercuit? Sed ut hino ap-
pareret quanta sit Mochianorum impietas, et quis
cujus sit discipulus: Christi nimirum is qui ver-
bera, ut Christus, pertulit, diaboli autem is qui
verberavit. Sic episcopos inde etiam exterrere vult,
seque ipsum ulcisci. Ejus partes fugiamus, frater,
priori cum omnibus piis adherentes. Et vide,
Domine, Domine vexationem istam, et parce po-
pulo tuo: recte fidei pacem in Ecclesia que apud
nos est pro tua potestate confirmans. Nihil enim
aliud dicere possumus circa ea que impendent, nisi
quod omnis libenter pro ejus nomine perferemus.

35

*s

1099

S. THEODORI STUDIT/E

1100

Tu vero, fili, charissime, tametsi alibi custodi- A Σὺ δὲ, ὦ τέκνον μου ἠγαπημένον, εἰ καὶ usvtopoo*

ris, ut indicas, gaude: quia plures tibi corone
tezuntur. Et quanquam Leontiusdisoipulus oliin??,
nunc negator, illis presit locis, in quibus inclusus
teneris; nihil mirere : hoc enim tempus est longa-
nimitatis Dei, ut cognoscantur electi, et regnet
filius Tabeel in Bethleem ?!. De eo autem qui con-
fessus est et poenam postulavit, recte irrogata est:
libique assentior, qui dixeris ei, si nolit ob inter-
fectos hostes penam subire, nec ab occidendo abs-
tineat: et nos quidem extra judicium sumus. Si
vero Ecclesie canonibus subdi malit, duorum al-
terum ipsi eligendum est; ul aut laude efficiatur
quod interfecerit, aut sine poena non maneat. Ne-
que tamen idcirco prius repudiandum est, laudibus
enim digni sunt, ut ait divinus Pater ; sed subeunda
est etiam illis pena: quandoquidem et Dei spectator
olim Moses revertentem a bello Mudianitarum cum
victoria populum Israel septem diebus castris
exclusit, ἃ Deo haud dubie permotus, sic loquens:
Omnis qui occiderit hominem, vel occisum teligerit,
lustrabilur die tertio et septimo, vos el prada ve-
stra 1, Unde excitatus mea quidem sententia ma-
gnus Basilius 18, vel potius ἃ Deo afflatus, triennii
ponam irrogat, et docet quemadmodum is qui
irrogat dispenset. Contingens quippe et non neces-
saria, pro rei subjectae modo, talium irrogatio est.
Vale in Domino, filli mi desiderabilis, pro me
peccatore deprecans, et pro eo qui te una salutat
dilecto filio meo, fratre autem tuo, Gregorio.

LII. — Philippo diacono.

C

ρήθης ἑτέρωθι, καθὰ ἐσήμανας, χαῖρε * ὅτι οἱ aríga-
vol σου πλείους πλέχονται, Καὶ sl xai Asóvttoc ὁ
ποτὲ μαθητὴς, νῦν δὲ ἀρνητὴς, ἡγουμενεύσει τῶν
ἐν οἷς εἴ χεχλεισμένος, μὴ θαυμάσῃς " χαιρὸς ὁ πα-
ρὼν μακροθυμίας Θεοῦ, καὶ ὅπως οἱ δόκιμοι φανῶσι,
καὶ ἵνα ἄρξῃ ὁ υἱὸς Ταδεὴλ τῆς Βηθλεέμ. Περὶ τοῦ
ἐξαγορεύσαντος xal αἰτησαμένου τὸ ἐπιτίμιον, χαλῶς
δέδοται σύμφημ! δέ σοι εἰπόντι αὐτῷ, εἰ pi, δού-
λοιτο ἐπιτιμιάζεσθαι ἐν τῷ χτένειν ἐχθοοὺς, μηδὲ
ἀφ'ιστάπθω τοῦ χτένειν " xal ἣμεῖς γε ἔξω χρίματος.
Ei δὲ ἔλοιτο ὑποπίπτειν τοῖς τῆς Ἐχκλησίας χανό-
σιν, ἕν τοῖν δυοῖν αἱρετὸν αὐτῷ “ ἢ χτενόντι ἔπιτι-
μᾶσθαι, ἢ μὴ μένειν ἀνεπιτίμητον. Καὶ οὐ διὰ τοῦτο
τὸ πρῶτον διαύλητέον" ἐπαίνων γὰρ ἄξιοι - ὡς ὁ
θεῖός φησι Πατήρ ἀλλὰ ληπτέον αὐτοῖς xai τὸ ἐπι-
τίμιον" ἐπεὶ xai πάλαι Μωσῆς ὁ θεόπτης ὅποστοί-
ψαντα τὸν Ἰσραὴλ ἐχ τοῦ χατὰ τῶν Μαδιανιτων
πολέμου μετὰ νίχης, ἀφορίζει ἔξω τῆς παρεμὄολξς
ἑπτὰ ἡμέρας, ἐχ Θεοῦ δηλονότι χινούμενος, λέγων
οὕτως" Πᾶς ὁ ἀνελὼν ψυχὴν, xal ἁπτόμενος
τοῦ τετρωμένου, ἁγνισθήσεται τῷ ἣ μέρᾳ τῇ
τρίτῃ, xai τῇ ἡμέρᾳ τῇ ἑδδόμῃ, ὑμεῖς χαὶ καὶ
αἰχμαλωσία ὑμῶν. Ὅθεν po: δοκεῖ ὁ μέγας Βα5ί-
λειος ἀφοομηθεὶς, μᾶλλον δὲ θεοπνευσθεὶς, δίδωσι τὸ
τῆς τριετίας ἐπιτίμιον, xal ὡς ἂν οἰχονομή σὴ ὃ διδούς.
Ἐνδεχομένη γὰρ καὶ οὐχ ἀναγκαίως κατὰ τὸ κεΐμενον
πάντως dj τῶν τοιούτων δόσις, "Εῤδωσο ἐν Κυρίῳ, υἱ
oo ποθητὲ, εὐχόμενος περὶ ἐμοῦ τοῦ ἁμαρτωλῶ,
χαὶ τοῦ συμπροσαγορεύουντός σε ἀγαπητοῦ τέχν
μου, σοῦ δὲ ἀδελφοῦ, Γρνηγορίου.
NB. — Φιλίππῳ Διαχόνῳ, [σν΄.]

De voto puell &, qua&sponso egrotante voveral se nupturam Christo, etiamsi segrotus convalesceret, postea, và
convaluit, consilium mutavit.

Noli existimare, vir sancte, me ostium poniten-
tie claudere ; Novatianorum enim id proprium est ;
sed nolle peccati ostium aperire volentibus. Ánnon
enim ejusmodi est quod prioribus litteris tuis
indiscati ? puellam que votum voverat, se, quamvis
Bponsus convalesceret, Christo nupturam : deinde
postquam e morbo ille est recreatus, cum eo, ad
posterioris sponsi contemptum, copulari velle, et
remedium ad id quarere. Rectissime igitur respon-
dimus tibi; nec aliter responderi potest ab eo, qui
ea qua ad Deum spectant, hominibus anteponat.
Quis enim ei pomnum irroget, qui nondum, nisi
voluntate, peccavit? Aut quis medicus ante mor-
bum curationem adhibeat ; ac non potius a morbo
&rceat eum qui eo ruere videbatur ?*? Medicine»
siquidem munus est, aut presentem conservare
sanitatem, aut absentem revocare. Absurdum vero
est, ignosce, morbuin qui non sit, sed aniino finga-
tur, tanquam si revera essel, curare: nec medici
id opus, sed cadaverarii, in morbum ipsum id quod
morbo intactum adhuc estimpellere molientis. Tale
prorsus puelle negotium existimes. Necdum dico,

10 Vide supra, epist. 43 et infra, lib. rr, epiat. 31.

Amphiloch., can. 8, 11, 13. ?* Con, Neoc. can. 4.

Μὴ οἵου με, ὦ ἱερὲ ἄνερ, χλείειν τὴν πύλγν d;
μετανοίας" Ναυχτιανῶν γὰρ τὸ ἔργον * ἀλλὰ μὴ
βούλεσθαι ἀνοίγειν θύραν τῆς ἁμαρτίας τοῖς βουλο-
μένοις, Ἢ γὰρ οὐχὶ τοιοῦτον ὅπερ διὰ τῶν προτὶ:
pev coo γραμμάτων δεδήλωχας ; τὸ τὴν νεανιδι
εὐξαμένην εὐχὴν, εἴ καὶ ἀναῤῥωσθείΐη ὁ νή ou».
νυμφευθῆναι Χριστῷ " εἶτα ἐπειδὴ ἀνέσφηλεν dx
νους, ἐθέλουσαν αὐτῷ συναφθῆναι, ἐπ᾿ ἀθετύήσε: τοῦ
ὀευτέρου, ζητεῖν πρὸς τοῦτο ἴαμα. Κάλλιστα τοίνον
οὐχ οἷόν τε ἄλλως ἀποδιξέόναι
λόγον, τὸν ἀνθυώπων τὰ Θεοῦ προχοίνοντα. Τίς 1
ἂν xai δοίη ἐπιτίμιον τῷ μήπω ἡμαρτηκότι, πλὴν
τοῦ βούλεσθαι ; Ἢ τίς ἰατρὸς πρὸ νόσου μοτοῖ, xxi
οὐχὶ μᾶλλον εἴγει μὴ νοσηλεῦσαι τὸν ἐπὶ τοῦτο
ὁξποντα ; Καί γε ἰατρείας ὅρος, ἢ τὴν δπάς χουσαν
ὑγίειαν περιφυλάξαι, ἢ τὴν ἀποῦσαν ἀναχαλέσασθαι.
ΓΔλογον δὲ, σύγγνωθι, τὸ μὴ ἤδη παροῦσαν, ἀλλὰ
μελετωμένην, ἰατρεύειν ὡς οὖσαν * οὐ γὰρ ἱατροῦ,
ἀλλὰ πτωματιστοῦ τὸ δρᾶμα, ὑφελχομένου προσεμ-
παρῆναι εἷς πάθος αὐτὸ τὸ ἔτι ἀπαθές, Τοιοῦτον
οἴου xai τὸ τῆς παιδός, Καὶ οὔπω λέγω, ὅτι xai
τὸ ἀγαθόν τι ἐνθυμηθῆναί τινα, μὴ τοῦτο εἰς πέ-

*. , Li -
ἀπεχοιθη μὲν got * xai

71 Iaa. vil, 6. ?** Num. XXII, 15. "5 In Epist. δά

1101

EPISTOLARUM LIB. I.

1102

pas ἄγοντα, ὑφέξειν χρῖμα, καθὰ ὁ θεῖος Βασιλειος A etiam;eum qui boni aliquid cogitarit, si ad elle-

ἃ EN σατο,

᾿Ενταῦθα δὲ οἱονεὶ καὶ ἔργιν προὔύδηχε τὸ βου-
λευθὲν διὰ τῆς αἰτήσεως xal θείας συντάξεως, Φείδοι-
σθε οὖν, ὦ φιλούμενοι, τὰ τοιαῦτα παίζειν * ἀχού-
οντες τοῦ λέγοντος "᾿Αγαθὸν μὴ εὔξασθαι, ἢ εὔ-
ξασθαικαὶϊμὴ ἀποδοῦναι, — Οὐχὶ μένον ἔμενξ
σοι, φησί τ ἰδτι ἐψεύσω τῷ Πνεύματι τῷ ἁγίῳ ;
Καὶ τὸ ἑξῆς πάρειμι διὰ τὸ δύσφημον. Καὶ οὐχ ὅτι
καταφρονητικῶς ἔχω τῆς παιδός - φείδομαι γὰρ αὖ-
τῆς, ὡς τῆς κόρης μου τοῦ ὀφθαλμοῦ " xxi δι᾽ ἕαυ-
τὴν ig: μένην ἐκ τῆς εὐτελείας μου θεραπεύεσθαι *
xai διὰ τὴν χυρίχν τὴν μητέρα, ἣν σέδω xai πε-
ριέπω, ὡς τὴν ἐμὴν ὁσίαν μητέρα * ἀλλὰ τὸ χρῖμα
δεδοικὼς, ὃ παρασταίη ἐν ἡμέρα χρίσεως ἑκάστῳ
τῷ τε ἐρωτῶντι καὶ τῷ ἀποχρινομένῳ * ὡς £x-
φευχτέον μέχρι xai ἀργοῦ τοῦ τυχόντος ῥήματος,
μὴ δώσειν ἡμᾶς λόγον τῷ ἀδεχάστῳ χριτῇ. ΕἾ μὲν
οὖν μήπω ἔζευκται ἡ νεᾶνις, ὁ αὐτὸς ἡμῖν λόγος,
καὶ οὐχ ἄλλος ἐναντίον Θεοῦ xal ἀνθρώπων " ὃν xai
ὑμᾶς εὐλαδεῖσθαι χρεών. Εἰ δὲ συνέζευχται, φεῦ
τῆς ἐμῆς ταλαιπωρίας | δηλωτέον, xa! τότε δώσο-
μὲν τὸ ἐπιτίμιον ^ οὐδὲν γὰρ ἀθράπευτον τοῖς ἴα-
θῆναι βουλομένος.

ΝΙ", — Στεφάνῳ ἀναγνώστῃ xai τοῖς σὺν αὐτῷ.
[σνθ΄.]

ctum non perducat, judicio ponas subiturum,
quemadmodum a divino Basilio est definitum.
Hic vero etiam opus quodammodo processit,
deliberatum per postulationem divinamque spon-
sionem. Parcite igitur, dilec!issimi, in rebns hu-
jusmodi ludere : audientes illum qui dieit : Melius
est non vovere, quam post votum promissa non red-
dere ?^, — Nonne manens tibi manebat, inquit?
quare menlitus es Spiritui sancto 18 ? Et quod sequi-
tur, horroris causa pretermitto. Neque heo dico,
quod puellam asperner ; parco enim illi, ut pupilla
oculi mei : tum ipsius causa, cum ἃ mediocritate
mea exoptel remedium, tum Domina matris qua ἣ
veneror et colo tanquam sanctam matrem meam :
sed judicium reformidans, quod in die judicii pa-
ratum est unicuique et interroganti et respondenti ;-
quod nec subterfugere licet, quominus usque ad
quodlibet verbum otiosum ralionem incorrupto
judici reddamus ". Quare, si puella nondum ma-
trimonio est conjuncta, hoc ipeum dicimus el non
aliud coram Deo et hominibus, quod est vos equi
bonique consulere oportet. Sin autem jam con-
juncta est, o infelicilatem meam! significandum
est, et tune penam injungemus : nihil enim -—
nabile est iis qui sanari volunt. |

1111. — Stephano lectori, εἰ iis cui cum illo.

Cur a Tarasii communione abstinuerit. (Baron. an, 809, n. 43.)
Τράμματα ἐδεξάμην τῆς θεοζήλου ἀγάπης coo * (j — Accepilitteras Deum emalantis charitatis tue :

τῇ μὲν ἐπιγραφῇ ἐξ ἑνὸς, τῇ δὲ δξνάμει ἐκ διαφό-
pun προσώπων ἐπεσταλμένα. Εἶτε γοῦν ἐξ ἑνὸς,
εἴτε ἐκ πλειόνων, ὀφειλέτης εἰμὶ ἐρωτηθεὶς, καθ᾽
ὅσον οἷόν τε τῇ ἀμαθίᾳ μου, ἀξιόλογον τὴν ἀπόχρι-
σιν ἀποδοῦναι. Ἐκεῖνο δὲ μοι πρῶτον, ὅτι ὧν χατ-
ἐπᾳδόμην παρὰ τῆς πολυυμνήτου γλώττης σου,
ξένος ἐγὼ ἐπαίνων ἁμαρτωλὸς ὑπάρχων, καὶ ἀκατ-
όρθωτον τὸν βίον χεχτημένος. Εἰ δέ τι γέγονε, Θεοῦ
τὸ δῶρον, διὰ μὲν τῆς τοῦ γεννήσαντός με πνεύ-
ματι Πατρὸς χεχαρισμένον, δι' ὑμῶν δὲ τῶν τῆς
εὐσεδείας ἐραστῶν ἱκετηρίας πρὸς τὸ ἑξῆς φυλα-
χθησόμενον ἀπήμαντον. Δεύτερον οὐκ οἶδ᾽ ὅπως τὴν
ἐξηγορίαν ποιήσομαι ^ μὴ εὐκρινῶς προαχθείσης τῆς
πεύσεως. Ὅλως τὸ ζητούμενον εἰς 'αράσιον τὸν

πατριαρχήσαντα περιίστασθαι ὑπολελόγισμαι. Ἐγὼ.

μὲν οὖν καὶ ἔχπαλαι περὶ τοῦ προταθέντος οὐχ
ἀμελῶς ἔσχον, πολλὰ συστραφεὶς ἐν ἐμαυτῷ, καὶ
ἀναθεωρήσας τῶν πραγμάτων τὰς ἐχθάσεις, Καὶ
μέντοι καὶ τοὺς ὑπὲρ τοῦ χαλοῦ ἐνισταμένους, καὶ
πολλοῖς χρόνοις τληπαθήσαντας, ἐν ἐπαίνῳ καὶ ἀποῦο
χῆς λόγῳ ἔ ἔχω * οὐ μὴν παντάπασιν, ὡς δηλώσων ἔρχο.
μαι, καὶ τὸ χτήσασθαι ὁμογνώμονας ἐφίεμαι, Πῶς γὰρ
oj, τηλικούοους ἀνδρικοὺς im' εὐσεδείᾳ, δεδειγμέ-
νους 1

᾿Αλλά μετὰ τοῦ τῆς ἀληθείας λόγου, χαὶ τῆς ἐν-
δεχομένης xal προσηκούσης δυνάμεως. Τοιγαροῦν
ὧδε φαίημι " Τί τὸ τὴν διαφορὰν πρὸς Ταράσιον

75 Bocle. v, 4, 18 Act. v, 3, 4. 7" Matth. zii, 36

inseriplione quidem lanquam ab uno; sentenlia
vero tanquam a diversis missas. Sive igitur ab uno,
sive a pluribus, debeo inlerrogalus, quoad i impe-
rilia mea potest, congruentissimum responsum
dare, Primum ergo quibus me celeberrima lingua
tua laudibus exornavit, ab iis ego longe remotus

sum, cum peccator sim, et vitam agam 1 mini dr.

laudabilem. Si quid autem in me est, hoc Dei. o

num est, ejus qui me spiritu genuit Patris préci- -

bus tribuum, quod et vestris qui pietater colitis Ἷ

supplieationibus integrum deinceps con

Deinde quo paoto respondeam nescio, i arr

geions haud satis Apurm ec Una que
Το να am rur

non sine cura fui, "iua mecum animo versi
et qui futurus esaet rerum eventus conside |
Nam eos cerle, qui pro recto deserunt, dU
gravia perpessi sunt, magnopere laudo et comple-
clor: non tamen usquequaque, ut mox dicam,
consentientes eos habere velim. Quidni autem ? cum
adeo strenuos se pro pietate prebuerint.

Sed tamen cum veritatis verbo, el quatenus fleri
licet et convenit. Ut ergo ad rem veniam, quenam
causa fuit cur a Tarasio dissenserimus ? Fides ? At-

1109

sequebator, et cum aliis patriarchis consentiebat,
et maximum antea pro fide certamen sustinue-
rat..... Eorumne qui ab heresi revertebantur sus-
ceptio ? At non ab illo bae primum instituta :com
ἃ sanctis Patribus triplici modo suscepti feerint,
vel repetito baptismo, ut Pepuzeni ; vel pro olej
unaetionem, ot Ariani; vel per proprie sententie
detestationem, ut Nestoriani.

An ordinatio per pecuniam, qua in depositionem
necessario incurrit? Ne id prorsus verum esi:
tunc enim pastores visi sunt lupi rapaces, altaria
effossa supt, divine reliquie dedecore afecte,
sacri libi exusti. Quid plura? ipsa Christi imago,
prater alias sanctissimas, contumeliose habita et
conculcata. Kt quis brevi oratione complecti queat,
que longam narrationem requirant? Quid quod
porro sequens patriarcha ex seculari ad episcopa-
lem dignitatem repente provectus, idoneus non
foit qui pro spiritu quantum satis erat decertaret?
Inde scandala : inde illa que jam nos conturbant,
eriginem sumpserunt. Vos itaque quo sitis erga
illum animo, novistie. Nos vero, ut sigillatim eos
qui pecunia ordinati fuerant, audiebamus ab illo
non admitti ad communionem, quanquam non ita
existimabalur, conveniens esse duximus pacis stu-
dio concordiam cum eo retinere: siquidem ad
hanc, quoad licet, propendendum est, ut et Theo-
Jogus ait ?*; ac ubi offensionis suscipio est, me-
lius est asseotiri quam pertinacem esse. Neque
vero ipsi vos de conscientia vestra depeliimus.
Vosque vicissim id & nobis in re haud penitus ma-
nifesta ne evigite : quandoquidem et persona, et
tempus, et experientia conciliare solet eos, qui de
lisdem rebus non eadem sentiebant.

8ed quorsum ista ad divinum Germanum re-
gressio ? ut inde prorsus ordinatio repetatur. Quid
enim, do tribus qui interjecti fuerunt hereticis?
nullusne est, qui ab illis ordinatus non fuerit, aut
ab iis quos illi ordinarant, transmissa porro usque
δὰ Tarasium ordinatione ? Quam multi ex oriente
et occidente et aquilone et mari venerunt illo tem-
poris spatio, susceptoque sacerdotio Ecclesie no-
sire per communionem conjuncti fuerunt? Et
quam multi sine pecunia ordinati tum fuerunt,
ordinaruntque, quamvis forent heretici? Dei unius
est hec omnia nosse, non autem hominis affir.
mare: omnesque propterea deposilos arbitrari,
Sed quoniam homines sumus, hominum more,
quieso, res inspiciamus : eo quod homo vultum.
Deus vero cor intuetur ?? : ac solummodo exigatur
oris confessio, quando eam mentiri non liquet :
secundum quam et Tarasius ordinationem suscepit :
ob quam et viri diligentes ac religiosi qui tum
erant, et Tarasio se conjunxerunt et cum eo con-
senserunt : et repente post synodum discessionom

S. THEODORI STUDIT.JE
qui pelam quidem orthodoxus erat, sacras synodos ἃ πο:οῦ» ἡμῖν (col. Reg. ὑμῖν]; Πίστις ;

B

1104
Και ὅσοι

ἐχ τοῦ προφανοῦς, ὁρδήδοξος, ταῖς τε ἁγίαις ew
ὅδο:ς ἐχολουθηχὼς, καὶ ὁμοτρονήσας τοῖς ἄλλοις xsz-
τριάρχαις “ἀγωντάμενος μάλιστα ὑπὲρ πίστεως
τὸ πρότερυ». τῶν ἐξ αἰτέσεως ὁποστρεψάντων
παραδοχῆς; Καὶ οὐχ ὑπ᾿ 15:0) χαινοτομν θεῖσα * πρὸς
ὙΔ τῶ, ἁγίων Πατέρων τριχῶς παροδεχομίνων "

$ 9$ ἀνχλαπτισλοῦ, ὡς ὁ τῶν Πεκξουζηνῶν “ ἢ
διὰ χρίσιως 2279, ὡς $ τῶν ᾿Αρειανῶν ^ ἦγ ἐν

ἀναθειατισμοῦ τῆς οἰχείας δόξης, ὡς ὃ τῶν Ne
στορ'ανῶν.

Ἢ ἢ» χρήματ: γειδοτονία, ἔτις ὑποπίπτε χατὶ
τὸ ἀνχγκλιον χαθχ:οέσε: ; Ni!, πανάληθες ^ καὶ γοῦν
πηνί καῦτα ποίμξνες λύχοι Dicti ὥρφθν σαν ^ xz
£74320r, 0507:223-12:3 . ἡτιμώθν θεῖα λείψανα - βί-
ὅλοι ἱεραὶ ἐνεπρήσθησαν. Τί πλέον ; αὐτὴ d εἰχὼν
τοῦ Χριστοῦ πρὸς ἄλλαις σεπνοτάταις ἑνύδριστι
καὶ χατεπεπάτττο. Καὶ τίς ἂν ἐν ὀλίγῳ διεξέλθοι τὲ
μαχρᾶς ἱπτορίας δεόμενα ᾿Αλλὰ νί δτ: ὁ μετέπειτε
πρόεδρος ἂν τῆς χοσμιχῆς ὕλης θῶττον εἰς τὸ s
ἱερχργίας ἀξίωμα προδὰς, οὐχ οἷός τε γέγονεν ὑξε;-

μαχῖσα: ἱκανῶς τοῦ πνεύματος : Ἐντεῦθεν τὶ
σχάνδαλα * ἐκεῖθεν xai τὰ Τὸν ταράττοντα τὴν αἷ-

τίαν εἴληφε». Ὑμεῖς μὲν οὖν, ὅπως τὰ πρὸς αὐτὸν ἔχον
τε, ἔστε. “Ἡμεῖς δὲ, ἐπειδὴ £v τῷ μέρει τῶν ἐν χρήμασι
χε:ροτονηθένοων ἡχούομεν παρ᾿ αὐτοῦ μὴ προσίεγδ::
αὐτοὺς εἰς χοινωνίαν, χἂν οὖχ οὕτως ὑπενοεῖτο, συμ-
φέρον γησάμεθα διὰ τὸ τῆς εἰρήννης xaÀOv τὴν πρὸς
αὐτὸν ὁμόνοιαν * ἐπείπερ φησὶ xai ὅ Θεολόγος "
Ἕως ἐξὸν, ἀποχλιτέον πρὸς ταύτην. Kai o9 τὸ Ἀν
ποῦν ὑπόνοια, βέλτιον τῆς αὐθαδείας 4 συγχαῖς
θεσις. Καὶ οὔτε ἡμεῖς καθέλχομεν ὑμᾶς τῆς συν.
δήσεως * ν᾽ αὐτοὶ ἀπαιτοίντε ἡμᾶς τῆς οὐ mpoor
νοῦς ἡμῖν διαγνώσεως ^ ἐπειδὴ χαὶ πρόσωπον xf
χρόνος xai πεῖρα διαλλάττειν ποιεῖ τοὺς μὴ ἐπὶ cw
αὐτῶν ὡταύτως φθάσαντας.

᾿Αλλὰ τίς ὁ πρὸς τὸν θεῖον Γερμανὸν ἀναποδισμὸς
χαὶ τὸ ἐχεῖθεν ix παντὸς ζητεῖν τὴν χειροτονίαν ; Y
γὰρ καὶ οἱ ἐν μέςῳ τρεῖς alpszixot ; οὐκ ἔστι τις μὴ ὑξ
αὐτῶν χειροτονηθεὶς, f; ἐκ τῶν πρὸς αὐτῶν χειροτονς
θέντων, κατὰ χάθοδον μέχρι Ταρασίου ἀμειθομίνις
τῆς χειροτονίας ; Πόσοι ἐξ ἀνατολῶν καὶ δυσμῶν κεὶ
βοῤῥᾶ xal θαλόσσνς faci ἐν τῷ μεταξὺ, καὶ e-
ἥφθησαν διὰ χοινωνίας τῇ καθ᾿ ἡμᾶς Ἐχκχλγε
ἱερωμένοι; Kai 9900 ἀνευ γρημάτων τυηνιχάδε x

D χειροτόνηνται, xai χεχειροτονήχασι, κἂν ἡρέτιζον;

Ταῦτα πάντα Θεοῦ μόνου γινώσχειν, χαὶ οὐχ ἀνθ:ώ-
που διαδεδαιοῦσθαι. Καὶ διὰ τοῦτο πάντας χαθῃρη-
μένους ὑπολαμθάνειν. ᾿Αλλ’ ἐπεὶ ἄνθρωποι, ὡς £e
θοωποι, παραχαλῶ, τὰ πράγματα χατέδωμεν " Out
ἄνθρωπος εἰς πρόσωπον, Θεὸς δὲ εἰς καρδίαν ὁρᾷ,
xxi 4 διὰ στόματος ὁμολογία μόνων ἀπαιτείσθω,
ἡνίχα ἂν μὴ προφανῶς διαψεύδηται * xa0' ἣν χαὶ
Ταράσιος τὴν χειροτονίαν ἐδέξατο * ἐφ᾽ Xj καὶ οἱ τότι
ζηλωταὶ χαὶ ἀχριδεῖς, xal συνῆλθον Ταρασίῳ, x:
ὡμογνωμόνουν * xal θᾶττον μετὰ τὴν σύνοδον διηνέ-
χθησαν πρὸς τῇ παραδοχῇ κατ᾽ αὐτοὺς τῆς ἐν χρή-

7 Greg. Naz. orat. 14, psge 223, 791 Reg. xvi, 7.

1105

EPISTOLARUM LIB. I.

1106

μασι χειροτονίας * xai. δι᾽ ἄλλα τινὰ ζητήματα. "Av A fecerunt, ob susceptam, ut ipsis visum est, pecu-

τοῦτό γε οὕτω Ooxolz εὖ ἔχειν xal ὑμῖν * xal πρὸς
τὸ ἑξῆς βαδιούμεθα. Ταῦτα γὰρ χαὶ ἀπὸ Ταρασίου
μέχρι τοῦ δεῦρο λεχθήσεται. Τί δὲ τὸ συμπέρασμα :
Τὸ ἀπὸ παντὸς ἱερέως ἀδιαδλύήτου, χατὰ τὸν Θεολό-
γον χαὶ Χουσόστομον, μετέχειν. Ὁ μὲν γὰρ, φησίν *
"Ἔστω σοι πᾶς ἀξιόπιστος εἰς τὴν κάθαρσιν, μόνον
ἔστω τις τῶν ἐγχρίτων, καὶ μὴ προδήλως χατ-
εγνωσμένων, μηδὲ τῶν τῆς πίστεως ἀλλοτρίων, Ὁ δὲ,
Περιεργάζου, πολυπραγμόνει * οὐ γὰρ ἀκίνδυνος ἡ
ἀνεξέταστος χοινωνία, Περὶ γὰρ μεγάλων ὁ χίνδυ--
νος.

᾿Εχζητήσωμεν τοίνυν καὶ πολυπραγμονήσωμεν
παρ᾽ οὔ ὀφείλομεν κοινωνῆσαι " εἰ τὴν πίστιν ὁμο-
λογοίη ὀρθὴν, εἰ μὴ χρήμασι χεχειροτόνηται * εἰ μή
τι ἄλλο τῶν χατὰ τὸν βίον αὐτοῦ ὑποπτευομένων
καὶ ἠχουσμένων σφαλερῶν, ἀληθές. Εἰ δὲ ὅτι τὴν
χειροτονίαν χαταγομένην ἔχει ἀπὸ τοῦ δεῖνος, εἴτε
ἐξ αἱρετικοῦ, εἴτε ix χρηματοχειροτονήτου " αὐτὸς
δὲ οὔτε αἱρετιχὸς, οὔτε iv γνώσει ἐκ χρηματολή-
πτου, εἴτ᾽ οὖν Σιμωνιανοῦ, χεχειροτονημένος * ὁμο-
λογοίη δ᾽ ὅμως τὴν πᾶσαν ἀλήθειαν, τήν τε πίστιν
φυλάττειν xal τοὺς κανόνας ἀπαρατρώτους * τούς τε
κατ᾿ ἀμφότερα παρατετραμμένους ἀποδαλλόμενος "
οὐδεὶς ἡμῖν λόγος ἀπόχης πρὸς αὐτόν. ᾿Αχατάγνω-
στος γὰρ ὁ τοιοῦτος κατὰ τοὺς προδεδηλωμένους
ἁγίους, xai δι' αὐτῶν χατὰ πάντας, Οὕτω τοίνυν
καὶ χοινωνοῦμεν, καὶ ὑμῖν ταυτὸ ποιεῖν συμδεθου-
λεύμεθα [Reg. cod. εἰ oóx ἀχουσόμεθα, δὶ non au-
ditis]. ᾿Επεὶ εἰ περισσότερον διηρεύνηται, dmoxpoót
ται μὲν, ὡς δέδειχται, τὰ τῶν Πατέρων παραγγέλ-
ματα * ἐχλιμπάνει δὲ τοσοῦτον τὸ τῆς ἱερωσύνης
δῶρον, ἐφ᾽ ᾧ τὸ Χριστιανοὶ καλεῖσθαι ἔχομεν * ὡς εἰς
ἐθνιχὴν ἡμᾶς μεταπεσεῖν λατρείαν " ὅπερ ἄτοπον.
Πρὸς τό γε καὶ ἀχριδευομένους, οὕτω μηδὲ ἐν Δύσει
xai ᾿Δλνατολῇ ἀφιχομένους εὑρίσχειν τὸ ζητούμενον,
ἀναδρομάδην χαθαιρουμένων πάντων διὰ τῆς ἀλλης-
λούχου συλλειτουργήσεως * ἐπειδὴ προφανῶς τῷ
Ῥωμαίων προέδρῳ ἐπὶ Ταρασίου συνιεράτευσαν οἱ
ἐχ τῶνδε ἀποχρισιάριοι ἀποσταλέντες " χἀχείνου τάχα
τοῖς τῆς Ἕφας * καὶ φροῦδα ἐντεῦθεν τὰ τῆς ἱερωσύ-
νης " ὃ ἀπαγορεύσαντες πάντως, καταδεξόμεθα ἐν
τῷ προειρημένῳ χατὰ τοὺς ἁγίους μέτρῳ στῆ-

ναι.

d

C

niariam ordinationem, etalias quasdam quaestiones.
Si hoc vobis etiam, recte habere videatur: ad ea
que sequuntur pergamus. Dicentur enim οἱ ea qua
post Tarasium huc usque. Quid autem ex his colli-
gitur ? Uta quo:unque sacerdote qui reprehensione
vacet, ex Theologi et Chrysostomi sententia, ne te
segreges. Nam ille quidem ait: Quilibet tibi ido-
neus esto ad purgationem, dummodo sit ex probo-
rum numero, non ex damnatis manifesto, neque ex
lis qui a fide eunt alieni. Hic vero ait: Satage, et
anxie inquire: non enim periculo vacat que sine
inquisitione δὲ communio. De re quippe magna
periculum.

Investigemus ergo et sollicite simus cut quo
nobis communicandum sit, num rectam fidem pro-
fileatur; num pecunia sit ordinatus : nunquid aliud
eorum, que illum in vita commisisse vel suspicio
vel fama est, verum sit. 8i autem quia deductam
habet ordinationem ab aliquo heeretico seu per pe-
cuniam ordinato ; cum ipse interim nec heretious
sit, nesciens ordinatus ab homine pecunia corrupto
id est Simoniaco : omnem autem veritatem et fidem
et canones illibatos servare profiteatur, et eos qui
alteratro deflectunt rejicere: nulla nobis retio est
ab illo discedendi. Is enim inculpatus est, Juxta san-
ctos modo laudatos, et per illos juxte omnium sen-
tentiam. Sic ergo et nos communicamus, et vobis
ut idem faciatis auctores sumus. Alioqui, si amplius
inqniratur, exploduntur, ut demonstratum est, Pa-
trum monita, et irritum fit ingens illud socerdotil
munus, per quod Christianorum nomen adipisci-
mur: ut ad ethnicos ritus delabi nos oporteat :
quod est absurdum. Preterquam quod ita inqui-
rentes, et ad occidentem atque ad orientem pro-
gressi, nusquam reperiunt quod querunt. omnibus
sursum versus depositis, propter mutuam inter
ipsos sacrorum societatem : quandoquidem mani-

festum est, Tarasii temporibus apocrisiarios hino." -

missos sacra peregisse cum Romano antistite, at-
que hujus fortasse cum orientalibus: indeque cassa
est omnis ratio sacerdotii: quod omnino respuen-
tes, in prsdicta secundum sanotos lege stare am-
plectemur.

Διότι πολλὰ συνέδη xai συμὔαίνει τοιαῦτα παρα- p — Quia multe contigerunt continguntque hnjus-

πτώματα bv τῇ ᾿Ἐχχλησίᾳ * ἃ οὐδεῖς τῶν ἁγίων εὕ-
ρηται οὕτω διερευνήσας * ὅτι μηδὲ οἷόν τε, οὔτε μὴν
ἐκδέδωχε φυλάττειν ἡμᾶς. “Ἔχει μὲν ταῦθ᾽ οὕτως.
Περὶ δὲ τοῦ προύργιαίτερον ἡμῖν εἶναι τῆς μοιχο-
κυρώτον συνόδου τὴν καθ’ ἡμᾶς [cod. Heg. ὑμᾶς)
ἔνστασιν, τεθαύμακα ἀχούσας * τοσοῦτον γὰρ
προτιμοτέρα, ὅσον ἀποστολικῆς φωνῆς fj Κυριακή,

Καὶ οὔπω λέγω ὅτι Ταράσιος οὐκ ἐκήρυξεν ἐν χρή-
μᾶσι χειροτονεῖσθαι. ᾿Αλλὰ xai τοὺς τοιούτους ὁμο-
λογῶν μὴ δέχεσθαι κατὰ τὸ προφανές * ὦδε δὲ δόγμα
χατά τε τοῦ Εὐαγγελίου, τοῦ τε Προδρόμου, τῶν τε

FE » 9 an g^ «ἢ 9 *-

modi offensiones in Ecolesia, quas nullus anquam
sanctorum ita curiose indagasse legitur : ao ne
fleri quidem id possit: quare nec nobis observan-
dum trediderunt. Atque hec in hunc modum. De
hac vero contentione nostra, quod utilior nobis non
sit quam synodus que mechis palrocinatur, mira-
ius sum cum audivi : tanto enim illa prsstabilior,
quanto Domini vox apostolicaro antecedit.

Neque id tantum dico, non edixisse Tarasium ut
per pecuniam ordinatio fleret: sed professum esse
se tales non recipere, sicut palam est. Nuno autem
dogma adversus Evangelium et Precursorem et ca-

1101

S. THEODOR! STUDIT,E

1108

nones, synodice per adulterii eopulatoris suscep- Α κανόνων, συνοδιχῶς διὰ τῆς τοῦ μοιχοζεύκτου πκαρα-

tionem promulgatum est, scelus dispensationem
esse sanciens, ac episcopos et sacerdoies, cum
libuerit, auctoritatem in canones habere: eos qui
eadem non sentiunt, anathematizans et diris devo-
vens, ut scitis. Hoc Icunomachorum heresi, etsi
posterius, at non levius videbitur pie consideranti-
bus: quorum precibus Dominus malum depellens
pristinam pacem reddat Ecclesie sum. Preterquam
quod, ut scripisti, alterum ab altero pellitur, et
sibi coherent cognitio et abrogatio sceleris quo pre-
ter legem facta conjunctio est. Incolumem et pro
humilitate nostra orantem, cuim tota familia Domi-
nus te conservet, amicorum prime, et zelantium
mexime.
LIV. — Annz przpositz.

δοχῆς ἐχπεφώνηται, βεδαιοῦν τὴν παρανομίαν οἶχο-
vouíav, τούς τε ἱεράρχας xal ἱερεῖς ὁπόταν βούλων.-
ται ἐξουστιάζειν τῶν χανόνων * καὶ τοὺς μὴ ταυτὸν
φρονοῦντας ἀναθεματίζον xal ἐχσχορακίζον, καθάπι
ἴστε. Τοῦτο καὶ τῆς Εἰχονομέχου αἱρέσεως, εἶ xxi
δεύτερον, ἀλλ᾽ οὐχ ἔλαττον τοῖς εὐσεδῶς ἀναθεωροῦ.
σιν. Ὧν ὁ Κύριος ταῖς εὐχαῖς ἐκποδὼν τὸ xum»
ἄρξας πρυτανεύσοι εἰρήνην ὡς τὸ ἀπαρχῆς τῇ αὐτοῦ
Ἐχχλησίᾳ. Πλὴν ὅτι, καθὰ γέγραφας, θάτερον, ὑπὸ
θατέρου βάλλεται, καὶ διάλληλος ἢ ἐπίγνωσις xal
λύσις τῆς ἀνομοδέσμου πράξεως. ᾿Εῤῥωμένον, καὶ
εὐχόμενον ὑπὲρ τῆς ταπεινώσεως ἡμῶν πανέστιον ὁ
Κύριός σε διαφυλάξοιε, φίλων πρώτιστε, καὶ ζηλωτῶν
χράτιστε,
ΝΔ΄. — "Ἄννῃ ἡγουμένῃ. [σοδ΄.]

Laudat ejus pielatem erga monachos.
Quid distulisti ad nos scribere, ac de rebus san- Β Τί ὑπεστείλω τοῦ γράφειν xai γνωρίζειν ἡμῖν τ

ctitatis tue indicare? Nos vero multo minus pro-
pterea desistemus, partim quidem quia humile os
nostrum jam semel aperuimus; partim ob zelum
tuum divinum, οἱ ardentem pietatem. Audio enim
te assiduis erga fratres nostros beneficiis non fati-
gari, huc illucque cireumeundo, et obvium quem-
que tractando perhumaniter, votivisque verbis tan-
quam Christi ministrum prosequendo. O pulcherri-
mam hanc tuam occupationem ! o vigilantem in di-
vinis rebus sacram animam tuam ! Neque enim sola
sunt ista οἱ unica : sed fetus aliarum virtutum, et
fecunditatis tute spiritualis propagines. Quoniam nec
fleri potest ut non bene oleat, qui unguenta circeum-
ferat: neque ut non luceat qui facem gestet. Hino
igitur usquequaque dignoscuntur, ac potissimum in
persecutionibus pro Christo, quinam sint sanctita-
tis amatores, et beati ; quinam conira improbi et
bonitatis expertes : quantumvis interiora recte ha-
bere, externa specie assimulent.......
LV. — lrena patriciz.

τῆς ὁσιότητός σον; Ἡμεῖς δὲ διὰ τοῦτο μᾶλλον οὐ
διαλείψομεν. Τὸ μὲν διὰ τὸ ἅπαξ μᾶς ἀνοῖϊξαΐ τὸ
ταπεινὸν στόμα * τὸ δὲ διὰ τὸν χατὰ Θεόν cou ζῆλον
xal πυρίπνουν εὐσέδεχν. Πυνθάνομαι γάρ σε ἀληκτὴν
ἔχειν τὸ περὶ τοὺς ἀδελφοὺς ἡμῶν εὐποιν͵ τιχὸν, ἔνϑιν
χάχεῖθεν περιθέουσαν, xai ἕχαστον τὸν πιρατυγχέ-
νοντα διξιουμένην φιλανθρώπως, χαὶ τοῖς εὐχταίοις
ῥήμασι παραπέμπουσαν ὡς Χριστοῦ διάκονον. Ὥ ci;
καλλίστης σου ταύτης πραγματείας | ὦ τῆς γρηγο-
ρούσης σου περὶ τὰ θεῖα ἱερᾶς ψυχῆς ! Οὐ γὰρ ópos-
wxX ταῦτα. ᾿Αποχυήματα δὲ ἑτέρων ἀρετῶν, iow
προθλήματα τῆς πνευματιχῆς σοὺ πολυχαρπίως᾽
ἐπεὶ οὐδὲ οἷόν τε μὴ εὐωδεῖν τὸν ἐπιφερόμενον dpi-
pata * μηδὲ λαμπαδουχεῖν τὸν φωτοφόρον. Aube
χνυνται τοίνυν ἐντεῦθεν πάντοτε χαὶ πάντως, χεὶ
μάλιστα ἐν τοῖς ὑπὲρ Χριστοῦ διωγμοῖς, τίνες ol τῇ;
ὁσιότητος ἐρασταὶ xal θεόλθιοι, xal τένες ol eau
τητος χαὶ ἀμοιράγαθοι * χἂν τῷ ἔξω σχήματι τὰ Ern
καλῶς ἔχειν ὑποπλαττόμενοι... (1).
NE. — Εἰρήνῃ πατρικχίῳ. [σπκβ΄.}

Ut scribere pergat. Tum de fllie morbo dolentem solatur.

Philtri cujusdam vim habet litterarum collocutio
affectum ingeneransin animis amantium : tantoque
magis, quanto fuerit sermonis communicatio fre-
quentior, latentes &moris scintillas quodammodo
exsuscitans, et magnam conjunctionis benevole
flammam incendens. Simile quiddam et in nobis
humilibus effecit epistola suavitatis tus, spiritua-
lem ejus benevolentiam multiplicans, memorisque
igniculis vegetioribus insidens. Utere igitur, pien-
tissima Domina, hoc &moris pharmaco ; ac de tua
valetudine et prosperitate nobis significa. Novimus
enim perpetuo virentem virtutis tu» florem, et
pietatis abundantiam ex iis que audivimus, et quae
nunc etiam audimus: et quibus nos ipsi beneficiis
affecti sumus et afficimur etiamnum : sive vocem

Φιλεροποιόν τι πρᾶγμα ἡ γραμματικὴ προσφών;
σις, σχέσιν ἐμποιοῦσα ταῖς ψυχαῖς τῶν ἐρώντω.
Καὶ τοσοῦτον [Reg. cod. τοσαύτην], ὅσῳπερ ἂν κχὲ
πυχνάζη dj ὁμιλίᾳ * οἱονεὶ ἀνασχαλεύουσα τοὺς ἐν-
αποχειμένους ἐρωτιχοὺς σπινθῆρας, καὶ πολλὴν tiv
ἀγαπητιχὴν διάθεσιν ἀναχαίουσα. Τοσοῦτόν τι xii
ἡμῖν τοῖς ταπεινοῖς ἀπειργάσατο ἣ ἐπιστολὴ τῆς ἐμ.
μελείας σου, πολυπλασιάσασα τὴν πνευματικὴν εἰ-
λίαν αὐτῆς, xxl τὰ τῆς μνήμης ἐμπυρεύματα ἀχμαιύ-
τερὰ ἐνιζάνουσα. Χρῶ τοιγαροῦν, θεοσεδεστάτη K»
pía, τῷ ἀγαπητιχῷ τῷδε φαρμάχῳ ^ xal γνώριζι
ἡμῖν τὰ τῆσ εὐεξίας xal εὐπραξίας σου. "Ioptv v1
co xat' ἀρετήν σου ἀειθαλὲς xai ποριστιχὸν εἷς εὑσί-
ὅειαν ἐξ ὧν τε ἀχηχόαχμεν, xal εἰσέτι ἀχούομϑεν * xs
ἀφ᾽ ὧν ἡμεῖς αὐτοὶ εὖ πεπόνθαμεν καὶ πάσχομεν᾽

NOTAS.

(1) Desunt nonnulla, ut conjicere est ex spatio vacuo in Reg. cod.

1109

EPISTOLARUM LIB. I.

1110

εἴτε δανειζομένη τὴν φωνήν * εἴτε xal ἐξ οἴχείας A mutueris alienam, sive lingua proria loquare ; quam

γλώττης φθεγγομένη " ὡς ἡμεῖς γε ἡδείᾳ ταύτην
μᾶλλον ἐπχίομεν διαθέσει, οὐ ψιλῷ ἤχῳ προσέχοντες *
xai ἅμα ἐχεῖνο γινώσχοντες, ὡς οὐδεὶς οὕτως t'xoví-
σειε ψυχὴν, ὡς ὁ παρ᾽ αὐτῆς προϊὼν λόγος, καὶ
ὁποῖός ποτ᾽ ἄν εἴη. Περὶ τῆς χυρίας τῆς θυγατρός
σου ὅτι γέγονεν οὕτω μαθόντες, ἠνιάθημεν " εὐχὴν δὲ
ποίαν, ἢ ἀπομύρισμα οἷον δῶμεν ἁμαρτωλοὶ τυγχά-
νοντες ; Πλὴν ἐχεῖνο πέπεισο * ὅτι οὐδὲν ἰσχύουσιν αἱ
τοιαῦτα! περιεργίαι, εἴ μήγε ἡμεῖς δῶμεν χώραν
4 P? , 4 M 5, Ld hj
ἀπροσεξίᾳ τινί. Ὡς γὰρ οὐχ οἷόν τε τόπον τινὰ ἡλίῳ
, δι , * 8 9»
περιλαμπόμενον, τὸ ἀντίθετον σχότος εἰσδέξασθαι "
, 9^8 » 4 4
οὕτως οὐδὲ ἄνθρωπον θείῳ φωτὶ, ἤγουν συνέσει xai
ἀρετῇ ἐπερειδόμενον, πωθεῖν τι σῶν σχαιῶν καὶ δαι-
μονικῶν μαγγανευμάτων. Ἰαθείη τοίνυν ἡ παῖς ἐν
ὀνόματι Χυρίου τοῦ θεραπεύοντος πᾶσαν νόσον χαὶ
πᾶσαν μαλαχίαν" xal ἔστω χεὶρ Θεοῦ περιιπταμένη
xai ἐπισχιίζουσα τὴν αὐτῆς χεφαλὴν, «ai ἀποσοδοῦσα
πᾶσαν ἐνέργειαν βλαπτιχήν" ὡς ἂν εὐεχτοῦσα σὺν
μητρὶ 0:000 ἀποδοίη τὰς εὐχὰς αὐτῆς χάἀριστηρίως
τῷ Κυρίῳ.
Νς΄.--ὐλντωνίῳ ἡγουμένῳ τοῦ ἀγίου Πέτρου,
χαὶ τοῖς σὺν αὐτῷ. [s ς΄.]

nos utiquelonge dulciore sensu excipimus, haud
nudo sono intenti ; scd hoc simul intelligentes, ni-
hil animum sic esprimere, ut ab eo prodiens, qua-
liscunque tandem illa sit, oratio. De domina filia
tua, quod ei accidit, ubi didicimus, 'indoluimus ve-
hementer: quasnam vero preces, aut. cujusmodi
lenimen impertiamus nos qui peccatores sumus ?
Verumtamen sic tibi persuadeas, nullam vim hebere
istiusmodi molestias, nisi aditum ipsimet socor-
dia aliqua patefaciamus. Quemadmodum enim fieri
nequit, ut locus quispiam solis radiis illustratus,
contrarias tenebras admittat, sic neque homo di-
vino lumine, hoc est prudentia el virtute nixus,
sinistra ulla demonis fraude laedi potest. Convale-
scat ergo puellain nomine Domini, qui sanatomnem
morbum et languorem omnem : et manus Dei cir-
cumeat atque obumbret caput illius, et. noxiam
vim omnem depellat; ut, cum pia matre, incolu-
mis vota sua Dotnino cum gratiarum actione red-
dat.

LVI. — Antonio praposito sancli Petri, δὲ iis qui
cum illo.

Suadet ut;pace Ecclesie jam per imperatorem conatitata, «om pairiarcha dictisconditionibus, communicent. (Baron.
: an. 811, n

T &x πολλῆς συνοχῆς xai θλίψεως χαρδίας γρα-
φείσας ἡμῖν ἐπιστολὰς παρὰ τῆς πατριχῆς ὑμῶν
ἁγιωσύνης δεξάμενοι * ὅσον χατεστενάξαμεν τί δεῖ
καὶ λέγειν, ἀδελφιχοῖς σπλάγχνοις χινούμενοι, εἶ xai
ἀνάξιοι τυγχάνομεν, xxi ἐκ ταυτοπαθείας τὴν περι-
πόνησιν ὑμῶν στοχαζόμενοί τε xai συνυφιστάμενοι ;
οὐδὲ γὰρ ἄλλοις ἔστι γνωρίζεσθαι τὸ ὀδυνηρὸν, fj τοῖς
ὁμοιοπαθῶς τοῖς αὐτοῖς ἐνεχομένοις λύπηροῖς. y, AXÀ'
αἱ ἁμαρτίαι ἡμῶν τοσοῦτον ἐπλήθυναν ἐν τῇ παρ-
οὔσῃ γενεᾷ τῆς ἀνομίας, [Cod. Reg. τὴν ἀνομίαν]
ψυγείσης τῆς ἀγάπης χατὰ τὸν τοῦ Κυρίου λόγον.
ὥστε τοὺς ὀφείλοντας διθλύειν τὰ σχῶλα xal προσ-
κόμματα, τούτους τὰ ἴσα ἢ τάχα xxl δεινότερα τοῖς
ἐν ταῖς ἔξωθεν ἀρχαΐς ἔστιν ὁρᾷν πράττοντας, Δε-
σμωτήριά φατε, ἀπαγωγὰς, ὀνειδισμοὺς, διωγμοὺς,
xal περιστάσεις ὑφεστάναι, xal ἔτι ὑφίστασθαι, παρὰ
τῶν χρατούντων τὰς Ἐχχλησίας τοῦ Θεοῦ" xal οὐχ
ὅτι ὁπὲρ ἐντολῇς ἐνιστάμενοι, ἀλλὰ xal εἰ ἑαλωχότες
ἦτε ἐν παραπτώμασιν ἀνθρωπίνοις, οὐδαμῶς τὰ
τοιαῦτα πανθάνειν ἐξὸν ἦν ὑμῖν παρὰ ποιμένων
Θεοῦ μὴ ὅτιγε ὑπὲρ ἀληθείας διαθλοῦσιν * οἷς τὸ
ἐπχινεῖσθαι xal μαχαρίζεσθαι κεχρεώστηται " xai
ταῦτα τῷ μοναδιχῷ καταχεχοσμημένοις ἐπα Ἰγέλμα-

. Ἐχ τῶν ἔργων αὐτῶν ἐπιγνώσεσθε αὐτοὺς, ἔφη ὁ
Κύριος . Οὐ δήπου τοιοῦτον παρὸ τοῖς ἁγίοις ἐγνωοί-
σθη * τοὔναντίον δὲ αὐτοὶ μᾶλλον πεπονθότες ἐδεί-
xvuvco διδασχόμενοι παρὰ τῆς ἀποστολιχῆς φωνῆς, ἢ
φησι περὶ τοῦ Κυρίου, ος λοιδορούμενος οὐχ
ἀντελοιδόρει πάσχων οὐκ ἡπείλει" παρεῖχε δὲ

D

Cum epistolas vestras magno cum animi angore
et afflictione ad nos scriptas a paterna sanctitate
vestra accepissemus, quantopere ingemuerimus
quid dicere attinet, fraternis visceribus commoti,
tametsi indigni simus, ex parili morore dolorem
vestrum zstimantes, atque una sustinentes ? Nec
enim aliis licet moleslias estimare, quam iis qui
consimili affectu iisdem molestiis anguntur. Enim-
vero peccata nostra usque adeo in hoc ssculo ini-
quitatem exaggerarunt refrigescente, juxta Domini
verba **, charitate ; ut, qui offendicula et scandala
removere debebant, eos videre sit paria ac for-
tasse graviora externis magistratibus facere. Carce-
res dicitis, exsilia, probra, persecutiones, et erum»
nassustinuisse vos,ac etiamnum sustinere ab iis
qui Ecclesias Dei moderantur: quos non solum
pro mandato pugnantes, sed ne si quidem humanis
criminibus rei essetis, talia unquam 8 Dei pastori-
bus perpeti fas esset, nedum pro veritate certan-
tes, quibus laus debetur et beatitudo : atque 'insu-
per monastica professione ornati. « Ex operibus
eorum cognoscetis eos,» ait Dominus ?!, Haud
sane talia in sanctis spectata sunt ; quin ipsi contra
pati potius visi sunt, apostolica voce edocti, que
de Domino sic ait : Qui cum malediceretur non ma-
ledicebat : cum pateretur mon. comminabatur **,
predebat autem placide divinam maxillam percu-
tienti 83, Hinc Christi pastores noti : illine alieni
gpiscopi.

εὐμενῶς τῷ παίοντι xal τὴν θείαν σιαγόνα. ᾿Εντεῦθεν oi ποιμένες Χριστοῦ γνώριμοι" κἀκεῖθεν οἱ ἀλλοτριο-

ἐπίσχοποι.
᾿Αλλὰ τί δεῖ παθεῖν; χατὰ τὴν ἐνσκήψασαν ἐν τῇ

V Matth. xxiv, 12,

Sed qualia pati necesse est ? ob ingruentem hao

$! Matth. vit, 10, *! I Petr. 1, 23, * Luc, γι, 26,

“41: "UL, nu. mE :u
e me ἴα na 7T . aon o. llus ΤΡ OR 7I— 7 2l cni nz £ πῶς Zuma 3,
et 4. mal tems "7 velo tf.01 V0 {42 C$. I2 71 .LILel ΣΟ ΏΣ. Ξ. UXLTT
"Lid cs. ^ 277 5 t lU SOT a Mlle n 2-0. 1. tll o amt πὸ τ Ξ τὸ iaa
Y, 27 e 15 s, s.a iia on 4 ue gp elTe Typ auc T ΤΣ τ ᾿Ξ ΞΡ Ξε. fau-
vk cr. DR prets LAC OW Q7] "ol 2.01 .LITA-T AX ITAxTo GLITOm) iim
fou o 58 c 0&7 ga. CH. PULLS LAT τὸ OTo] 2110]. Tlf Cl cnzaemT—. 9 ar cll T
gt. rut iumt., 2057 205.10 200.31. flmUuT o ὡς κοῦ σι πξιξξοιπε,
D. 0.5 τ μα Ro utis n Dl ail 4 “στ - T7. 22:13 .. τῶ ΣΦ τὸ ἃ iib
“4 πὲ τ tr t7. te te ne e$. 0 7. i7 Do lIMILo cLizTlo aT. fim
pue Y cielos MM. 0.1184 o2 Li τὸς [0 c.l ou. σαξὸ τοῖς τὸ ες
2. 1 τοὺ στα 5 03 ' Ὁ . ΣΤΥ στο 2 τὸ ai cic: zl: πο ἃ; TL. rl.
blue, 321 ,. tb € 67171 Cual 4 κατ .T71. iT. 2oIíilaccaui: Tat lc
MAY, ATTR Te o t t s 0S7. τοῦ i το τ 1:72.21] 215 dz τ τ στ
τ ἔτ dta τ, lur om LL, "LE lDod- Til iif .. : σι .—Iz—D70:. . ou-
4&1 9€ ! tut sata lo l.c ul v. oii i -- τ τον τὸ τ 1 fp -Ξ σ᾿ - .-Ξ: Ra.
.: UNIT. $. 7L .í 3.1. ds 2. of .7icc iliifLnn.7: coil Στ C. ox.l2:27 am
-,
κα΄ OS o0 MITIS! LV 4. . σύκου σγτε l0 7oijlTui70r 2i τον τ στη περιτο τῷ Σ᾽ Σ᾿ ἐς c
$135 5871. LU CALO'4 Lt.) τ "t0. aut 5. 349 cfc τ ὡς uon of τ ται ταῖν Zzr.
WeETR UN. LS BLA καττὰ 7. Lktatulp τὸ " ἐν το τος τε ας o r-0uv oi τὸ zT .TzT.
€ VV T. SATA .LQE s] LLLTAS τριττὰ τὸ ἀρ τοι πρὶ τ oc ig oii στ 0l 10 τα A0
VAST TAY Chet VIRETVI E LIU. LIE CL. a LITLO— Liísf 243 το .lltiif lf τὸς τὸ Til 5 οδν τῷ:
RUARVILLTESL VIS TZ. LT, TAO4TTL.t1lIL..R oit — T£Ti 0h. τὸν ToC τσ ἀξ logl:ce-c0z. iji
WOASMTLTLATVTLAS I.SE RTLAT C8 L2 LLL LL. E Bp τ τῷ σῖτος cfocimiih.. 50 CO oid oL
δ RCVSATIITS VS Zàt el T. ll τι αὐ aI- T-1Ti—t τύπον Gfaf.lL ον iuga £22 ALe.. ELI.
ESSA TISSU s. V ORLaIL un LVte Rusa a ipfi CTurosidit] 5r oilt2 ἀξ if τίῃ τς;
SE VLA. 7S4 κα LAT kp HZUML SL OLLt1 iR Pl1E: Jm ΤΣ l.8: Eusc:icilXc s. Be
6S VI De SULS ton. SS lac chus, iat sushi a lll. Pill C70: i. tul cnl ξιξξει τι, ciIoaíe
Lh,IkLa4v t LEAL V ANM. .RTI το τό Lz:t..292.0.. | .licclli τ τοῦτο πΙΣΞΙ nn
Wa itusat tenuto a uh SL uuetELA 2." Σιν. πὶ ον τ τς oT ol. τ ον, οἶος τσ
κ᾽ δα TuS ΔΑΣ ALLG? L'ftutso€ Ql] ὡα LILIZD 033.90 TIIT2T7.0. l6 δε £42. ζετιντες CUI τῖιτισι,
£AFQ CL OA AVV LA ENS SL(GIR LG, &V Baruch πὸ Lip ve 42 LXV TIvogill χὐπτις Dorelazas
δδηττιαα ua pRSACULAT, usta La αν SLILILaN m M 372125. LiliTil τουτστῦο, TIlImÍnmIBllGie. ἂς. σον
aU uu tum da. eto cn τὰν ln 2í GR, £375 διξετῖι τὸν i0 .02114 aal. XaXí.224 7.07 GRlnel
spist'up') Y68 Iu 1 E S LLESGTRIVAHNAR GL, DL τ TE ETIT τὸ εν αἷς τὸ Ilic 2i BOTIII21 2. EZ.
γον en". 6eenkV. 6L PEILGLkDWLLI. lalg.tuln τ νὰῖς DT τεῖπο, 51 L3 μετ, CilxFq ectl€x
Δ ον, e ΑΔ LV. OBLsoDn ipta pitLaB.nizI- 72 Belo. 1o ἔξιτεττιὶ τα. imlllivse TL. claxuue
ph. f,3pphers icut ES RALTISESTLOOIL LAIDIAfTI a no τῶν ὑπ, Πτυς τοῦτο ΤΟΙΣ 2272 2:7 2i. f 2T7128v4
BUM fala, δ φυτοῖς fà $54 qauzaen & Cailulla — TALUIAÓ6T21448 A2 τὸν Xo sl1l1 Lana τεχτϑ: 22}:
ΕΣ pàu* diLtiü o ..4 ike.ntua. αἱ — RTOTIIU. ὡς 25 τε ῖτε 42. 42111 TL 22x.

n ) £f£,0, 07,905 ., *,.. ít »o'1 5, J d: ^. 2A a οἰ 8i ta, 0

tistopi Cofi-
^ufau ipio ἀπο τ ρα CO
^ lab 43 ?Alen*ur, 6onLcuürrant15e
Mhyrcten i5 ang Jasitiatn eon ;ordutque sineerita-

n.

"hu Sar. MIN

gres, f. ,* 37] [L6]: ν

pristini tnnt

, .
B.^, nt ves ΤΣ PLTS

I. VII. — Platoni Pati sus.

Vitisturn (nononssat'ur vitio anni «ur statu exph^nit,

D

Ul6niT& 225Ó0Tu ποὺς 31) 042.: πο ΤΆ Σενο: cai
τι Ru2 $a) 541.20 Y. αὐτίκα δι σεν τ Τὶ Xe
:,οή ἀπὶς παν Tae TE XXL τοῦ πιιλίωτξι:
ἐπι ταίπνο εἰτιγείτευς " PIT. πλοοῦτὶχ τῶῦ “ύτοὴῦ C-
Anais KAua TAT232454 δι χπεῦῦ, τὰ Δ: ΞωΤῸΥ ὙΣΙΣ,
A4. T1345) τὰ πλιτὰ ποὺς θώμυ 2: Ζ crinis
42. ὁ ληνοῖς εἰλιλτιήπτπᾶ.

precipue quantamenpiat fructum ex Eucharistia non quot-

dan, t eesin Imagnepere commendat, Fxstat harc epistolaiu M5. collegii nostri Parieiensis extra aliarum seriem :

benprotn prior gà qua Loro vecundo cuutinentur.)

Quid tninaro mihi, Pater sancte, en pr»cipis qu:
Virew riens 4upirnnt ? Eso a (e debeo dostrinz luce
enlluvitrari ; et ipse oplas à. me qui «um tenebris
oblitus edoceri, eb hoe ntique me ad aaimi demisg-
Mionenm inforinnns. Neo. ver). qnid. dicar habeo,
quod iit πὰ μη acecominodatum, nisi, rea nostras
Ih o disponente, perbono loco. esso. Nam si Dei
nite nonnulb, nhdicato magi: trabi, ad longinqua

Μά τί μοι, Πάτερ aus, τῷ αὐλίῳ ἐπιτάτοης τὰ
ὑπο dui. Ἔγνω 42534 Eye ὑπὸ ποῦ τωτιίζετῆχ,
*2: T2075; ζητεῖς πὸ ἐμοῦ τοῦ ἔσχυτισμένου χατο

z :

14:202: .

xa); ὠκονόμν πεν ὁ Θεὸς τὰ zal d
τὰς $Z22/023243 αὐτοῖς

$1a54p τῷ ἧτσυχαστι-

φιλοθεῖας τινξς χχταλιπόντες

fusaewlaz, λαχοῖν ποὺ ἀπ05

4113

EPISTOLARUM LIB. I.

1114

χῷ βίῳ ἐμακαρίσθησαν, Πῶς ἡμεῖς oi ταπεινοὶ διὰ A profecti, vita in solitudine peracta, felices existi-

νόμον Θεοῦ πεφρουρισμένοι Ev ἐξορίᾳ, οὐχ ἀγαλλια-
σώμεθα tv Κυρίῳ, χάριν αὐτῷ λογιζόμενοι καὶ δω-
οτὰν μεγίστην, ὅτι ἠξιώμεθα ἐν μέτρῳ τοιούτῳ χατ-
av:7,sat, ᾧ πολλοὶ ἔφιέμενοι οὐκ ἐπέτυχον ; Κάθου
δὲ, Πάτερ poo ἅγιε, ἐν ᾧ τόπῳ ὁ Θεὸς, ἀλλ᾽ οὐχ ἀν-
θρωπος, εἴσω ἐφρούρησέ σε ἕως καιροῦ " ἐπεὶ μηδὲ
ἴσμεν τί τέξηται dj ἐπιοῦσα " εἴτε οὕτως, εἴτε ἄλλως
τῆς προνοίας χελευούσης " χαὶ δόξαζε τὸν δοξάσαντά
σε Κύριον, διὰ τῆς μαρτυριχῆς σου ἐνστάσεως ( ).,
. . τὸν ἄρτον cou μετ᾽ εὐχαριστίας
καὶ χαρᾶς, ὃν ἔδοξαν οἱ ἄνθρωποι πιχρόν σοι προσ-
φέρειν. Οὕπω σοι δύναμις ἐν τῷ γήρει κόπων ἀσχη-
τιχῶν προηγωνισμένων σοι &v τῇ νεότητι, χάριτι
Χριστοῦ χατὰ πάντα. Διὰ τοῦτο παραχαλῶ xai ἄντι-
δολῶ, xai βρώμασι καὶ πόμασι τοῦ χατατρυχωμένου
σώματος ἀντιλαμδάνεσθαι. Μὴ παραιτοῦ, ἀρχεῖ σοι
ἣ μόνωσις, ἣ κάθειρξις, ἢ ἐρημία, 7) ὑποστέρησις, d
ἀδυναμία τοῦ γήρους μετὰ xal ἀσθενείας “ ἢ περὶ
ἡμᾶς τε τοὺς ἁμαρτωλοὺς χαὶ τοὺς ἄλλους φροντίς.
Ἐν τούτοις ὑπομένων αὐταρχοῦ, χαθαρότητα θη-
ρεύων τῶν λογισμῶν διὰ τῆς μετεωροπορήσεως τῆς
τιμίας σου ψυχῆς. "Hvixa τὰ ἄρτι τὸ ἔρη μιχὸν πρόσ-
ἐστιν, εὐχερῶς ὁ νοῦς, ὥσπερ ὑπὸ σωλῆνος σφιγγό-
μενον ὕδωρ, δύνατ᾽ ἂν ἀνατρέχειν ἐκ τῶν χαμαιζή-
λων πρὸς τὰ ἐπουράνια. Τοῦτό ἔστι τὸ ζητούμενον,
τὸ μετὰ Θεοῦ τῇ ἀπροσπαθείᾳ εἰς ἀεὶ ἔσεσθαι.
Πλὴν οἱ πόλεμοι στεφάνων αἵτιοι παρὰ τῶν Πατέρων
ἡ μῶν ὁρίζονται " ὥστε εἰ χαὶ πολεμούμενοι ἐνιστά-
μεθα, νίχης ἀποφερόμεθχ χλέος xatà τοῦ ἡττημένου
6126630».

mati sunt : quomodo nos humiles, propter Dei
legem in custodia exsilioque positi, non leetabimur
in Domino, gratiam ipsius reputantes donumque
maximum, quod digni habiti sumus, qui ea condi.
tione essemus, quam complures, cum affectarent,
non sunt adepti ? Mane itaque, mi Pater sanote, in
eo quo te Deus, non homo utique, ad tempus in-
clusit loco : quandoquidem ignoramus quid super-
ventura pariat dies **, sive sic, sive aliter, quo-
cunque res, providentia precipiente, vertant ; et
Dominum glorifica, qui glorificat te ** ob pugnam
hanc tuam martyrio parem ......... panem
tuum cum gratiarum actione et gaudio, quem
videbantur homines acerbiorem tibi assignare.

B Defecte tibi in senectute vires, tot ante in ju-

C

venta exantlatis, Christi prorsus beneflcio, vitse
ascetice laboribus. Quamobrem obsecro et obtestor,
ut cibo ac potu corpori exhausto subvenias. Ne
recusa: sufficit tibi solitudo, carcer, secessus,
colloquii inopia, rerum omnium penuria. imbecilli-
tas tum ab etate, tum ab cwgritudine, illa denique
de nobis peccatoribus aliisque sollicitudo. Satis
tibi sit ista sustinere, cogitationum interim mun-
ditiam consectanti, erecta ad sublimium rerum
contemplationem egregia mente. Quando nunc
solitudo adest, nullo negotio mens, instar aque
per vim e fistula erumpentis, ad abjectis humi
rebus ad colestia prosilire potest. Hoc illud est
quod querimus, ut cum Deo ia perpetuum simus,
per immunitatem ἃ vitiis, copulati. Ceterum co-

ronas dimicando comparari, a Patribus nostris sancitum est. Quamobrem si, vel pressi bello
perstainus, victorie laudem, superato diabolo, reportamus.

Ἐγὼ δὲ αἰσχύνομαι ἠσχημίνος ὧν τοῖς πάθεσι,
τοιαῦτα πρὸς σὲ τὸν Πατέρα μου φθεγγόμενος " ἀλλ᾽
ἠνάγκασμαι Ov ὑπαχοήν σου. Καλὸν τὸ λυθῆναι τῆς
πολυδέσμου προσπαθείας, χαὶ δεθῆναι τῷ ἀχορέστῳ

ἔρωτι Κυρίου. Συμφέρον, Πάτερ μου, τὸ ἀποσχέσθαι.

τῆς τῶν παθῶν δυσωδίας, xal ὀσωραίνεσθαι τῆς τοῦ
πνεύματος εὐωδίας, Μαχάριον τὸ χκατανυχθῆναι iv-
ταῦθα, xal χλαῦσαι ὑπὲρ. .. . ......0..6.. καὶ
ἀγαλλίασις τῷ τοιούτῳ ἐν πᾶσι προηγουμένη . ..
Θεοῦ" ὃς χαθάπερ πῦρ ὅτε ἐν τῇ ψυχῇ γένηται, ἐγ-
χαταφεύγειν πέφυχε τὰς εἰτθολὰς τῆς ἁμαρτίας.
Πῶς δὲ οὐ φοδητέον, ὃν φρίττουσιν ἄγγελοι " οὗ τῷ
βλέμματι δονεῖται ἡ χτίσις * ᾧ παραστησόμεθα πάν-
τες γυμνοὺ xai τετραχηλ'σμένοι" μιχρὸν ὕστερον

Me vero, cui cupiditates imperant, ejusmodi apud
te Patrem meum oratione uti pudet : sed coactus
feci, ut tibi morem gererem. Pulchrum est cupidita-
tum absolvi vinculis, et inexpleto Domini amore
constringi. Expedit, mi Pater, a tetro vitiorum.
odore abscedere, ac suavitatem spiritus odorari,
Felix faustumque hic dolore pungi, ac lugere pro«
pter ........... et huic exsultatio, qui in omní-
bus primo looo . . . . timorem Dei: qui
qui instar ignis cum in animo fuerit, hoo habel ut
peccati impetum effugiat. Quo autem pacto son
ille extimescendus, quem angeli pavent: cujas
contuitu res omnis creata turbatur : cui nudi et
apti omnes astabimus 55, paulo mox mercedem

ἀποληψόμεθα τῶν βεδιωμένων τὰς ἀμείψεις ; ᾿Εγὼ D eorum que in vita egerimus, accepturi ? Ego vero

δὲ Pro. xxvi, 1, * ID Reg. 1, 80, !* Heb. 1v, 13.

NOTE.

(1) Cod. Vatic. 633, f. 44. Epistola ad Platonem,
quz est apud Sirmondum Jacera lib. 1, 57. Ibi pri-
ma lacuna expletur a codice sic: ἐσθίων τὸν ἄρτον
σοὺ μετ᾽, etc. Reliqua lacune non explentur ἃ co-
dice mutilo. Attamen cod. pag. 63 b. heec habentur
supplementa in excerpto ix τῆς πρὸς Πλάτωνα
τὸν ἑαυτοῦ Πατέρα ἐπιστολῆς" Τὰς τεχνολογίας
τῶν ὑποχλίνε!ν σε τῆς ἀληθείας πειρωμένων μηδὲν
m:092* ἀπλοὺς ὁ λόγος" φησὶν γάρ που ὁ ἅγιος

Ἑπιφάνιος ἐν τῷ περὶ τοῦ Πάσχα (a)* ὅἷος ἂν 7j ἄν-
θρωπος, παρὰ τὰ ἐν τῇ θείᾳ Γραφῇ κχείμενᾳ συμδου-
λεύων, ἀπὸ χαρδίας λαλεῖ xal ἐνταλματαὰ ἀνθρώπων
διηγεῖται " xal περὶ τῶν τοιούτων φέρω τὰ τοῦ &mo-
στόλου λέγειν, ὅτι ἐὰν ἄγγελος ἐξ οὐρανοῦ ἐστιν,
ἀνάθεμα αὐτῷ. (Sed enim a verbis ἀπλοῦς δὰ ἀνά-
θεμα αὐτῷ verba eadem recitantur in cod. p. 63,
eiiam ex epistola ad Ignatium filium.) — Ava. Mar,
Biblioth. nov. t. IV, p. 102.

(a) En Studita agnoscit ut genuinum Epiphanii sermonem «aliquem de Paschale. Reapse in sermone Epi-

phanii de Paschate non inveniuntur,

1115

S. THEODORI STUDIT/E

1116

infelix, cum nihil eorum que commemoravi sim A δὲ ὁ τάλας, ἐν οὐδενὶ ὧν εἶπον ἑχυτὸν χαταλαμῦανό.

assecutus, in summo morore animi sanctarum pre-
cum tuarum opem efflagito, ut aperiantur oculi
mentis mee, ul verum amorem dejustem. Sed est
mihi simul cum animo corpus quoque imbecillum,
ut scis ; et quid agam incertus sum. Nam si paulo
majorem adhibere conatum velim, perdo etiam
quantulum habeo. Una mihi consolatio superest;
quam et tibi exponam necesse est, mi Pater : quod
nempe didicerim, ex lectione et usu Orientalium,
oportere eos qui vitam in secessum agunt, singulig
diebus, si quidem fieri possit participare divinam
communionem. Hunc morem servavi, qui misero
mihi opem attulit, revocato cogitatione a vitiosis
animi motibus, propter doni prestantiam, quae me-
tum incutit. Nam quid majus, sivead letitiam, sive
ad collustrationem animi esse omniao potest divina
communione? [ἢ calicem autem vitreum peculiarem
vino defuso, ac solemni precationi peracta, quan-
quam indignus doni compos fio. Indica mihi rectene
agam, an secus. Ultra... ... labores fructuum tuo-
rum manducare : beatus es, mi Pater, et bene tibi
erit *, qui multorum Pater es, atque ad tantum vir
tutis gradum perduxisti, ut/nunc omnes in exsilio
propter legis Domini mandatum versentur. Tu vero
pro omnibus ora, ut cursum ipsi. consumment.

μενος, σχυθρωπάζω, τὴν τῶν ἁγίων εὐχῶν cou im-
κουρίαν αἰτῶν, εἰς διάνοιξιν τῶν τῆς Ψυχῆς ὀφθαλ-
μῶν" εἷς γεῦσιν τοῦ ὄντος ἔρωτος. ᾿Αλλ’ ἔστι uo:
σὺν τῇ ψυχῇ καὶ τὸ σῶμα ἀσθενὲς, ὡς οἶσθα, καὶ
οὐχ οἵδ᾽ ὃ τι χρήσομαι. M:xpóv γὰρ εἰ δόξω fil
σθαι, ἀπόλλω xal ὅπερ μιχρὸν χατέχω. Μίαν ταῦυτην
παρηγορίαν εὕρηκα" καὶ δέον ἀναθέσθαι cot, Πάτε:
μου" ἐξ ἀναγνώσεως xal χρήσεως τῶν ἀνατολιχῶν
μαθὼν, τὸ χοῖναι τοὺς ἡσυχάζοντας εἰ δυνατῶν καϑ'
ἑχάστην μεταλχαμὄάνειν τῆς θείας χοινωνίας. 'Eypr.
σάμτν οὕτως, καὶ &020v βοΐθειαν ὁ ἄθλιος * ὑποστελ-
λομένης τῆς διανοίὰς ἐχ τῆς ἐμπαθοῦς κινήσεως,
διὰ τὴν τοῦ δώρου ἔμφοδον ὑπεροχήν. Καὶ τί τῷ
μεῖζον εἰς ἀγαλλίασιν xal φωτισμὸν sin. ἂν τῇ Ψυχῖ,
πλέον τῆς θείας χοινωνίας; 'Ev ποτηρίῳ δὲ ὑχλίνῳ
ἀφορισμένῳ προδαλὼν οἶνον, xai εὐξάμενος τὰ gov
ἦθι,, μετέχω ὁ ἀνάξιος τοῦ δώρου. Kal διίλωσόν y
εἰ χαλῶς ποιῶ, fj οὖ. Πέρα . .«....» καρ:
κῶν σου φάγεσθαι' μαχάριος εἶ, Πάτερ uoo, χεὶ
χαλῶς σοι ἕσται, Πατὴρ χρηματίοχλς πολλῶν " χαὶ
εἰς μέσον ἀρετῆς τοσοῦτον ἀγαγὼν, ὥστε τανῦν ἐν
ἐξορία ὑπάρχειν τοὺς πάντας δι’ ἐντολὴν νόμου Κυ-
ρίου. 'AXÀ' ὑπερεύχου πᾶσι, τελειῶσαι αὐτοῖς τὸν

δρόμον.

BIBAION AEYTEPON.

'Ex τῶν διαφόρων αὐτοῦ ἐπιστολῶν ἐχλογὴ τῆς τρίτης ἐξορίας.

LIBER SECUNDUS.

Ex diversis ejus epistolis collectio tertii. exilii.

I. — Iconomachicz synodo, lanquam ez persona (ΟΣ Α΄. — Τῇ Εἰκονομαχιχῇ συνόδῳ, ὡς Ex πρε

omnium praepositorum.

σώπου πάντων τῶν ἡγουμένων.

Dogmatica de sanctis imaginibus. (Baron. δῇ. 814, n. 36.)

Divinis legibus canonicisque decretis obsequen-
tes, que preter episcopi sui sententiam in iis que
&d ecclesiasticam disciplinam pertinent, nedum
que* ad dogmaticas questiones deducunt, nihil agi
vel dioi oportere deflniunt ; cum ad auctoritate ve-
stra semel atque iterum ad talia nos humiles evo-
caremur ; ausi non fuimus, preter ea que statuta
sunt agentes, accedere; ut qui sub sacra manu Ni-
cephori sanctissimi patriarche divino Spiritu con-
slituti sumus. Postquam autem quidam ex ordine
nostro prepositi, quasi periculum aliquod fac-
turi, accedendum sibi, et oppositis sermonibus
respondendum censuerunt : quid aliud nobis
audire liceat, quam que humile cor nos.
trum obstupefaciunt ἢ Ferunt siquidem conven-
tum istum ad evereionem secunde sancte synodi

V. Paal, cxzxvir, 2.

Νόμοις θείοις xal xzvovixoig θεσπίσμασιν ἐπόμε
vot, τοῦ μὴ δεῖν παρὰ τὴν τοῦ οἰχείου ἐπισκόπον
γνώμην πράττειν τι ἢ λέγειν τῶν ὅσα εἷς ἔχκκλη,σια-
cuv φέρει εὐταξίαν, πολλοῦ γε εἰπεῖν εἷς δογμέ-
τικὴν ἐξέλχει συζήτησιν" τούτου χάριν τῆς ὃ μετέρές
ἐξουσίας ἅπαξ xal δὶς ἐχχαλεσάσης πρὸς τὰ τοιαῦτα
τὴν xa0' ἡμᾶς εὐτέλειαν, οὐχ ἐτόλμησεν ἔξω τι τῶν
νενομισμένων πράττουσα παρχγενέσθαι " ὡς ὑπὸ τὴν
ἱερὰν χεῖρα Νιχηφόρου τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου
πνεύματι θείῳ τελοῦσα. ᾽᾿Επειδὴ δὲ τινες τῶν Ópo-
ταγῶν ἡμῖν ἡγουμένων ἀπόπειρᾶν τινα ποιούμενοι
κεχρίχασιν ἀφιχέσθαι, εἷς τε λόγους ἐλθεῖν ἀντιθετι-
χούς" τί ἄλλο ἢ ἐχεῖνα ἡμᾶς ἀχουτισθῆνα:, ἃ ἐξ-
ἰστησιν ἡμῶν τὴν ταπεινὴν χαρδίαν ; Φασὶ γὰρ τὴν
πρόσχλησιν εἶναι ἐπὶ χαταστροφῇ τῆς ἐν Νικαίᾳ τὸ
δεύτερον ἁγίας συνόδου" τὸ δὴ λεγόμενον ἐπ᾿ ἀναιρέ-

1111

EPISTOLARUM LIB. 1I.

1118

σει τοῦ προσχυνεῖσθαι τὴν σεπτὴν sixóva τοῦ Κυρίου A Nicen:e, id est ad tollendam venerandam Domini

d$uv Ἰησοῦ Χριστοῦ, τῆς τε Θεοτόχου, xai πάντων
ὁμοῦ τῶν ἁγίων. "Q τίς ἐνηχηθεὶς ταῦτα οὐ στενάβειε
πιχρὸν ix βάθους χαρδίας * ὡς ἀνχτρεπομένης ἤδη
ἐν τούτοις τῆς σωτηρίου οἰχονομίας τοῦ Κυρίου ἡμῶν"
Ἰησοῦ Χριστοῦ ;"Axovus, οὐρανὲ, χαὶϊ ἐνωτίζου, γ 3
βοάτω μεθ’ ἡμῶν ὁ μεγαλοφωνότατος Ἡσαΐας * xal
ὅσα τούὐτοίς ἐπιφερόμενα χατὰ συνέχειαν. Μᾶλλην δὲ
tv' οἰκειότερον φθεγξώμεθα * ΓΑχουε ἀνατολὴ xal δύ-
σις, βοῤῥᾶ τε καὶ dj χατὰ θάλφτσσαν λῆξις, ἐν οἐς νῦν
τὰ χαφ᾽ ἡμᾶς, xai ἐο᾽ οἷς συνεδρεύειν τετόλμηται.
"Husig μὲν οὖν οἱ ἔλάχιστοι, οἵ τε παραγενόμενοι
xai μὴ παραγενόμενοι * ἀμφοτέροις γὰρ εἷς ὁ λόγος,
ὡς συμψύχοις οὖσιν ἐν ἑνὶ θείῳ φρονήματι * τῇ ὑπ’
οὐρανὸν ᾽᾿Εχχλησίᾳ σύμφωνον πίστιν ἄγοντες ᾿ ἤγουν
ἀναστηλοῦν τε xal προσχυνεῖν τὴν θείαν εἰχόνα αὐ-
τοῦ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, τῆς τε παν-
αγίας Μητρὸς αὐτοῦ, xal οὑτινοσοῦν τῶν ἁγίων * οὐχ
ὅτι παρὰ τῇ ἐν Νιχαίᾳ τὸ δεύτερον ἁγίᾳ συνόδῳ, ἣ
παρὰ τῇ πρὸ αὐτῆς δογματισάσῃ θειότατα, τὸ ἀσφα-
λὲς ἔχειν διαδεθαιούμεθα * ἀλλὰ γὰρ ἀπ᾽ αὐτῆς τῆς
παρουσίας τοῦ Κυρίου ἡμῶν καὶ Θεοῦ, ἐγγράφως τε
καὶ ἀγράφως ἐρηοεισμένυι ὅντες * ἀσφαλῶς βεδήχα-
μὲν ἐπ᾽ ἐχείνην τὴν ἔδραν, ἐφ᾽ 7j φησιν ὁ Χριστός *
Σὺ εἴ Πέτρος, καὶ ἐπὶ ταύτῃ τῇ πέτρᾳ olxoGo-
poo μου τὴν ᾿Εχχλησίαν, xal πύλαι ᾷδου οὐ
χατισχώσουσιν αὐτῆς.

Τίς γὰρ καὶ λόγος ἐξευρεθείη τῷ ἀντηγορείν &2o-
μένῳ τοσούτῳ χράτει τῆς ἀληθείας ; Ei γὰρ ὁμολο-
γουμένως ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ἐν ἀνθρω-
πείᾳ μορφῇ, xai ἐν εἴδει τῷ xa0' ἡμᾶς ὦπται * ἀρα-
ρώτῶς περιῦράφεται τε xal εἰχονίζεται χαθ᾽ ἡμᾶς "
εἰ xxi μένει τῇ θείᾳ μορφῇ ὁ αὐτὸς ἀπερίγραπτος "
ἐπείπερ ἐστὶ μεσίτης Θεοῦ xai ἐνθρώπων * ἐχατέρων
τῶν φύσεων ἐξ ὧν ἐστι τὰ ἰδιώματα ἀλώδητα δια-
σώζων. Εἰ δὲ μὴ περιγράφοιτο, ἀπόλωλε τὸ εἶναι
ἄνθρωπος, πολλοῦ γε εἰπεῖν, μεσίτης, διὰ τῆς ἀναι-
ρέσεως τοῦ περιγραπτοῦ συναναιρουμένων πάντων
τῶν ὁμοστοίχων ἰδιωμάτων. El γὰρ οὐ περιγραπτὸς,
o50' ántóc* εἰ δὲ ἀπτὸς, ὁμοῦ xal ψηλαφητός * οἷς
ἀντερεῖν ἠλιθιῶδες. Σώματος γὰρ ταῦτα τοῦ ἀφῇ τε
καὶ χροιᾷ ὑποπίπτοντυς. Πῶς οὐχὶ xai περιγραπτὸς
ἐξ οὐ xai παθητός ; Εἰ δὲ περιγῥαπτὸς xal παθητὸς,
πάντως xal προσχυνητός δηλαδὴ xa0' fjv περιγρά-

etat tóézv. Ὡς μὴ σχιζομένης τῆς δόξης τοῦ πρω-
τοτύπου ἐν τῷ παραγώγῳ, κατὰ τὸν μέγαν Βασί-
λεῖον " 4j γὰρ τῆς εἰκόνος viai) ἐπὶ τὸ πρωτότυπον
διαθαίνει " δηλονότι οὑτινοσοῦν, εἴτε φυσιχῆς, εἴτε
τεχνητῆς * ἐπεὶ xal ἐπὶ τοῦ τύπου τοῦ τιμίου σταυ-
ροῦ τὸ αὐτὸ θεόρημα νοητέον. Τῇ γὰρ προσχυνήσει
ποῦ τύπου * συμπροσχυνεῖται τὸ ζωοποιὸν ξύλον * ὡς
xii ἔμπαλιν τῇ ἀναιρέσει συναναιρεῖσθαι ἔστιν ἐξ
ἀναγχχαίου. Ἢ οὐχὶ d ὁμολογία τοῦ τύπου, ὁμολογία
ἐστὶ τοῦ ζωοποιοῦ σταυροῦ ; ὥσπὲρ οὖν xal d ἄρνη-
σις χαθ' ὁμοίωσιν ἀντιστροφῆς, Τὸ ἀνάλογον οὖν "
ληπτέον ἐπί τε τῆς εἰχόνος Χριστοῦ χαὶ αὐτοῦ δὴ
Χριστοῦ͵ παντὶ τῷ συνιόντι, Kal οὕπὼώ καιρὸς δογ-

9 [sa, 1, 2, Μ᾽ Matth, xvi, 18,

nostri Jesu Christi et Deipare saenctorumque simul
omniumimaginisadorationem constitui. Et quisnam
hecaudiens, ex imo pectore non amare ingemiscat,
tanquam jam eversa per hec salutari aconomia Do-
mini nostri Jesu Christi ? Audi, celum, et. auríbus
percipe terra 88, οἱ que sequuntur, nobiscum ex-
clamet; clarissimus Isaias : aut potius, et proprie
magis, exclamemus : Audi, oriens, occidens, aquilo,
et plaga quz» ad mare eet, quo nunc redacte sint
res nostre, et qua de 8e conventum isti agere non
reformident. Nos itaque omnium minimi, qui pree-
sentes, quique absentes; utrisque enim idem est
sermo, tanquam unanimis in uno eodemque divino
sensu; consonam universe sub colo Ecclesie fidem
tenentes, divinam Salvatoris nostri Jesu Christi, et
sanctissim:z Matris ejus, et cujuscunque sanctorum
imaginem erigere et adorare: non solum ex sancta
Nicena secunda synodo, alterave, que ante illam
divinissime docuil, securum et tutum esse affic-
mamus, sed ab ipsamet presentia Domini nostri
80 Dei, tam scripto quam sine scripto fundati se-
cure supra sedem illam consistimus, de qua Chri-
ptus ait : Tu es Petrus: et super hanc pelram adi-
ficabo Ecclesiam meam, et portz inferi non pravale-
bunt adversus eam *?.

Quanam enim' reperiri possit oratio, si quis tan-
tum veritatis robur impugnandum sibi proponat?
Nam si communi omnium consensu Dominus noster
Jesus Christus in humana forma etin specie nostra
visus est, congruenter profecto circumscribitur et
imagine exprimitur more nostro, quamvis incir-
cumscriptus ipse maneat secundum divinam for-
mam : quippe qui est mediator Dei ad hominum
utriusque nature qua constat proprietates integras
conservans. Quod si non circumscriberetur, homo

esse desineret, ac multo magis mediator, sublatis . -᾿

una cum circumscriptionis privatione omnibus
ejusdem ordinis proprietstibus. Etenim si curcume
scriptitius non est,neo tangi potest: sin tangi
potest, utique et contrectari : quibus sane contra-
dicere stultum esset : corporis enim hec propria
sunt quod sub tactum coloremque cadit. Quomodo
non circumsocriptitius quando et passibilis ὃ Quod
si cireumscriptitiuset passibilis, omnino etiam ado-

D randus, secundum eam nimirum formam qua cir-

cumscribitur : cum prototypi gloria, sicut magnus
Basilius docet, in similitudinis expressione minime
dividatur ; honor siquidem imaginis ad prototypum
transit quecunque haud dubie illa sit, sive natu-
ralis, sive arte facta : quandoquidem et in vene-
rande orucis typo idem effatum locum habet. Cum
typi enim adoratione vivificum simul lignum ado-
ratur : sicut et vice versa, ea sublata, simul tolli
necesse esi. Nonne typi confessio, confessio est
vivifice crucis ἢ eodemque modo negatio, juxta

1119

S, THEUDORI STUDIT.£

toLTerTRoLO ELiuionem.Parizzcor asalogiajn À μ:τιχῆς ἐξαπλώπσεως, Ξειθούτης καὶ τῶν XYvX» iz.

nazie Christi Clrsto ipso sumenda est omni
ΣΌΕΙΣ YànO0L12iL .. 5:2 nondom esttlempus dogma-
ἜΣ CILALAUO:IS quiP Yel opscore admoium
ments LZ2T.-i πος persuadeat attollere oculos
et δες τες ad s;]esdorezm veritatis, Hec ros:ra,
]iect pezcatores sizus, fjdes est: hsc bormil.u:r. apo-
sl5.ica coníeas.o rostra : hz tninir;orum a Patri-
bus tradita re;;gio noB:ra. Preier banc, roa solum
Si 4018 act si qus ex b.s qui nuzc gunt vel oiim
fueruzt,sed neque si Peirus, οἱ Paulus 'dicimzus
enim qux evenire nequeunt quasi evenire possint;,
neque a: ez caris ipsis ven;at quispiam aliud docens
et evasg«iizans, illuzn in comtmunionem recipere
possumus, ut qui sanam fidei doctrinam non se-

ποὺς TOES €XWYAXD -ἰ;
377 0::3;. A7cr, T, εὐαγνελιχῆ T yv πίστις Then iam.
Tw) c ag. Y, AT63T21:xY, τῶν μι λ. γα Om zy
7125. εἰ Σ᾽ οἷν, Ὁ τπιτουξαράξοτος Yuwew Üzrzna

ἀνχιευξῖν εὐξετῶς

-
VFELEPL
:

τῶν ἔραχίττων. Παρὰ cave. οὐχ ὅτ: ὁ τὶς δὶ
-ἰς ξετῶν εὖ. $ τῶν πάλι: 3427 οὐδ᾽ ε Πέτρος xr
Da275; “εἴπομεν γὰ2 ἄνενξεχτξ ὡς ἐνξεχόμεντ' 2E)
ἂν ἐξ αὐτῶν Tyr, τῶν οὐρανῶν δογματιζων ir
εὐχαιεριζόμενος * δυνχμεῦχ αὐτὸν ποῖ νων"ν 5:39.
γχασῆχ:, ὡς uj, 7:0: /92v73 7T, ὕὑχιαινοῦξῃ, τῆς τίξτευς
διδασχαλίφ. Καὶ πρὸς ταῦτα ὅτ: ἄν δυχῇ, τῷό Use

ὑμῶν, ἐτοΐίμτ, T, ταπείνωσις ὑμῶν μὲχϑ: Órekm
ὑποτεῖυαι, Í ἐξάρνους ἡμᾶς τενέσθα: τῆς τοι χιττ:

{ μῶν» εἰλιχρινοὺς ὁμολογίας.

quetur. Ὠεηυτ quidquid libet potestati vestre, parata est bumilitas nostra usque δὰ mortem perpeti
potius, quam ut negatores sirnus sincera bujusce nostre confessionis.

1]. — Monasticam vitam agentibus.

B. — Μουνάζουτιν. πὸ...

Le quibusdam prs»positis qui in causa imaginou segaiores fuerant. (Baron. ao. 814, n. 24.)

In hoc termnporis artículo, cum persecutionem in B

imagine »0& Christus patitur: non solum qoi digni-
tate οἱ scientía precellit, certare is debet, recte
fidei doctriaam proferens et ceteris tradens ; sed
et discipalus quoque ipse fiduciam sumere, et veri-
tatem íntrepida ac libera voce profiteri. Non mea
sunt hec verba, qui peccator sum, sed divini Cbry-
sostomi, quinimo et aliorum Patrum. Quod vero
Domini prepositi ab imperatore detenti hoc minime
prestiteruat, quamvis dignitatis gradu el doctrina
omnibus hujus ora prepositis anteirent ; at contra
potius conticuerunt, neque id solum, quod re ipsa
grave est: sed chirographo etiam suo, se neque
congressuros mutuo, neque docturos confirma-
runt: id vero est prodere veritatem, et prefecturam
abnegare, et subditos sibi atque adeo equales el
socios subvertere. Apostoli enim,cum 8 Judeis
denuntiatum illis esset, ne docerent in nomine
Christi, his verbis responderunt : Judicate, si ju-
stum. est in conspectu Dei vos potius. audíre quam
Deum nostrum ἢ. Et. rursus : Obedire oporlet Deo
magis quam hominibus *!. Mec et similia illos dicere
oporlebat, ut per eos glorificaretur Deus et smdi-
ficarent orthodoxos: ut monasteria confirmarent,
et conforlarent eos qui in exsiliis patiuntur. Sed
quid, quod pluris facimus monasteria quam Deum;
et pluris commoda que inde capimus, quam mala
qua boni causa sustinemus? Ubinam est illud :
Loquebar ín conspectu regum, οἰ non confundebar 9..
Et illud : Ecce labía mea non prohibebo : Domine,
tu scisti **, Ubi gloria et fortitudo ordinis nostri ?
Quonam pacto beati Sabas et Theodosius, cum irn-
plam haeresim tunc temporis imperator Anastasius
amplecteretur, insurrexerunt pro fide acriter pu-
gnantes : tum eos qui perperam in Ecclesia sen-
tiebant excommunicando, tum δὰ imperatorem
ipsum scribendo, se mortem potius oppetere para-
tos quam ut de constitutis aliquid immutarent ? Et

VV Act. 1v, 19.

νι Act, v, 20. ** Psal. cxvii, 46,

Ἐν τῷ xat2tp τούτῳ, Ev ᾧ ὁ Χριστὸς διώχετα: ἐς
τῆς εἰκόνος αὐτοῦ οὐ μόνον εἰ βαθμῷ τις χαὶ νὐ-
s: προΐλω» ἐστὶν, ὀφείλει διαγωνίζεσθαι, lale
xai διδάσκω» τὸν τῆς ὁρθοδοξίας λόγον " ἄλλ v
χαὶ εἰ μαθητοῦ τάξιν ἐπέων εἴν, οεώστειϊ Tan.
σιάζεσθα: τὴν ἀἁλήθειχν, xai ἐλευθεοροστομεῖν, Ox
ἐμὸς ὁ λόγος τοῦ ἀμχρτωλοῦ, ἀλλὰ τοῦ θεΐου Χρυσι
στόμου - ἐπὶ χαὶ ἄλλων Πατέρων. Τὸ δὲ τοὺς κυρίοχ
τοὺς ἡγουμένους χρατηθέντας ὑπὸ τοῦ βασιλέως, m
τὰ προειργ μένα πράξαι " χαίπερ ὄντας xa: ἐν fabu
xài γνώσε: παρὰ πάντας τοὺς χκαθηγουμένους τί;
ἧς ταύτης ^ τοὐναντίον δὲ μᾶλλον σιωπῆσα:. Καὶ α
τοῦτο μόνον, καίπερ ὃν δεινόν - ἀλλὰ xal χειρόγος
gov ποιῆται, μήτε εἰς ἀλλήλους συνέρχεσθαι, gri
διδάσχειν - τοῦτό ἐστι προδοσία τῆς ἀληθείας. χε
ἄρνησις τῆς προστασίας, καὶ χατάλυσις τῶν jm
ταχτιχῶν, ἐπεὶ xai τῶν ὁμοταγῶν. Oi ἀπόστολι
παραγγελθέντες ὑπὸ τῶν Ἰουδαίων μὴ διδάσκει
ἐπὶ τῷ ὀνόμχατ' τοῦ Χριστοῦ, τάδε φασίν * Ὑμεῖς χϑ"
νατε, εἰ δίκαιόν ἐστιν ὑμῶν ἀχοΐειν, f) τῷ
Θεοῦ ἡ μῶν. Καὶ πάλιν" Πειθαρχεῖν δεῖ Θεῶ μὴ
λον ἢ ἀνθρώποις. Τοιαῦτα xai παρόμοια Lys
λαλῆσαι αὐτοὶς * (va ἐδοξάσθη, ὁ θεὸς δι᾽ αὐτῶν᾽ "a
κοδόμησαν τοὺς ὀρθοδόζους * ἵνα ἐστήριξαν τὰ μι»
αστήρια * ἵνα ἐνεδυνάμωσαν τοὺς πάσχοντας b
ἐξοοίαις. ᾿Αλλὰ τ' ὅτι προτιμώμεθα μᾶλλον Θεοῦ d
μοναστήρια " xxi τῆς ὑπὲρ τοῦ ἀγαθοῦ χακοπαθεῖξ
τὴν ἐντεῦθεν εὐπάθειαν ; Ποῦ ἐστι τό" 'EQdÀo»
ἐναντίον βασιλέων, καὶ οὐχ ἡἠσχυνόμην ; Ilo
ἐστι τὸ, Ἰδοὺ τὰ χείλη μουοὐμὴ χωλύσω Κύρι;
σύ ἔγνως. Ποῦ ἔστι τὸ χλέος καὶ ἢ ἰσχὺς τοῦ χε
ἡμᾶς δτάγματος : Πῶς Σάῤας xal Θεοδόσιος οἵ γ1-
χάριοι * τὸ τηνιχαῦνα ᾿Αναστασίου ᾿τοῦ βασιλέως
δυσσεδεῖν ἑλομένου * διανέστησαν θερμῶς προι-
χοῦντες τῆς πίστεως " τοῦτο μὲν, ᾽'μεθ᾽ ὥν ἀνεθεμέ-
τισαν τοὺς χαχοδόξους ἐν τῇ ᾿Ἐχχλησίᾳ" τοῦτο d,
ἐν οἷς ἐπέστειλαν τῷ βασιλεῖ *. διαμαρτυρόμενοι θ2-
νατον ἑλέσθαι, ἤ τι μεταχινῆσαι τῶν καθεστώτων;

93 Psal. xxxix, 10.

1121

EPISTOLARUM LIB. II.

1122

Καὶ λέγουσιν, ὥς φασιν, οἱ κύριοι ἡγούμενοι * Ἡμεῖς A dicunt, ut fama est, Domini prepositi : Quinam su-

«ἶνες ἐσμέν ; πρῶτον Χριστιανοὶ, οἱ ὀφείλουσι πάν-
τως ἄρτι λαλεῖν " ἔπειτα μονάζοντες, οἱ μηδὲ τὸ τυχὸν
δῳαρπαζόμέενοι " ὡς ἄδετοι τῷ κόσμῳ xal ἀχράτητοι "
ἔπειτα ἡγούμενοι, οἱ καὶ τὰ τῶν ἄλλων προσχόμ-
ματα ἐχόάλλοντες " xxi ἐν μηδενὶ προσχοπὴν διδό--
ναι χρεωσπτοῦντες * "Iva μὴ, φησὶ, μωμηθῇ ἡ δια-
xovia. Οἵαν δὲ προσχοπὴν xai μώμησιν, μᾶλλον δὲ
συγχατάδασιν, διὰ τοῦ ἰδιοχείρου αὐτῶν δέδωχαν, τί
χρὴ καὶ λέγειν ; Εἰ γὰρ σιωπὴ μέρος συγκαταθέσεως "
τὸ xal ἐγγράφως αὐτὴν χυρῶσαι ἐπὶ τῆς ὅλης 'Ex-
χλησίασ, πόσον τὸ χαλεπόν ;

Καὶ λέγετε, ὅτι χρυπτῶς ispoupyüv Νιχηφόρον
[f. Νικηφόρος) ἀναφέρει τὸ λάθρα " καὶ πάντες ol
πατρίκιοι, ἵνα τοὺς ἄλλοτς ἐάσω, ὀρθοδοξοῦσιν.
᾿Αλλὰ τί λέγει ὁ Χριστός" ΕἾ τις ὁμολογήσει ἐν
ἐμοὶ ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ὁμολογήσω
χἀγὼ αὐτὸν ἔμπροσθεν τοῦ Πατῤῥός μου τοῦ ἐν
οὐρανοῖς. Ὥσπερ xai τὸ ἐναντίον ἐπὶ τῆς ἀρνήσεως "
χἂν μόνον τὸ μὴ συνέρχεσθαι εἰς ἀλλήλους ἐποίησαν
τὸ χειρόγραφον, τὸ αὐτό ἐστι. Πῶς γὰρ φυλάξουσιν
6 φησιν ὁ Χριστὸς Τὸν ἐρχόμενον πρός με, οὐ μὴ
ἐχκόάλω ἔξω ; Ἔρχεταί τις διερωτῶν xai ζητῶν μα-
θεῖν τὴν ἀλύθειαν “ εἴτε ἡγούμενος, εἶτε τις ἄλλος"
τί ἀποχριθύήςεται ὁ ἡγούμενος : Δηλονότι" παραγγε-
λίαν ἔλαδον μὴ λαλεῖν " εἶθε οὕτω μόνον! ᾿Αλλὰ
μηδὲ εἰσδέξασθαί σε εἰς τὸ μοναστήριον xai συναλ΄’-
σθῆναι. Ὁ Χριστὸς λέγει" δέξαι xai δίδαξον" ᾽Ε ἂν
γὰρ ὑποστείλῃ, φησὶν, οὐχ εὐδοκεῖ fj Ψυχή μου
ἐν αὐτῷ. ᾿Εγγράφως οὖν ἐποίησαν, ἵνα τῷ βασιλεῖ
πειθαρχῶσιν ἀπεναντίας τοῦ Χοιστοῦ, Τοσαῦτα εἶσιν,
ὦ ἀδελφοὶ xai Πατέρες, ἃ συνεπίσταμαι ἐξ ἀληθείας
πεποιηχέναι αὐτούς. Καὶ ἐπειδὴ κατεχοίνατέ με
εἰπεῖν τὸ παριστάμενόν μοι ἀνήγγειλα ἐπὶ μάρτυρι

mus nos? Primum Christiani, qui nunc prorsus
loqui debebant : deinde monachi, quos re nulla ab-
duci nec abripi par sit, tanquam mundo minime
astrictos minimeque obnoxios : denique prepositi,
qui et aliorum scandala tollere, et in nullo dare
offendiculum debent, ne vituperetur, inquit, mini-
sterium nostrum **. Cujusmodi vero scandalum et
vituperationem, seu potius condescensum, chiro-
grapho suo prebuerint, quid attinet loqui? Nam si
consensui par est silentium : illum ipsum scipto
in totius Ecclesie oculis firmare, quantum est
nefas ?

At occulte, dicitis, sacrificans Nicephorus clam
offert, et patricii omnes, ut ceteros omittam, sunt

B orthodoxi. Verum quid ait Christus ? Si quis confi-

tebitur me coram hominibus, confitebor el. ego eum
coram Patre meo qui in calis est 95. Et e contra de
negatione. Quanquam enim hoc solum chirographo
suo pacti sint, se mutuo non congressuros : idem
plane est. Quomodo enim observabunt quod ait
Christus : Eum qui venit ad me non ejiciam foras *6 ὃ
Veniat quispiam percontans, οἱ discere cupiens
veritatem, seu prepositus ille sit, seu quis alius,
quid respondebit prepositus ? Mandatum nempe,
dicel, accepi ne loquar. Atque utinam id solum!
sed ut nec te monasterio ipso excipiam, neo tecam
vescar. Christus dicit, suscipe el doce : Quod si
sublraxerit se, ioquit, non placebit animz mez *..
At hi scripto fldem obstrinxerunt, ut imperatoris
decreto contra Christum obedirent. Hx»o sunt, fra-

C tres ac 'raires, que ab es gesta pro certo comperi.

Que, quoniam dicere me quod scirem voluistis,
coram Deo teste nuntiavi, sermonem etiam arri-
piens tanquam.....

Θεῷ, λαδὼν xai λόγον ὡς [Suppl. ex cod. Vaticano 633, f. 29] φυλάσσεσθαι μυστήριον, φειδοῖ τοῦ πει-
ρασμοῦ * λοιπὸν ὑμεῖς σώζοντες σώζετε τὰς ἑχυτῶν ψυχὰς, εὐχόμενοι xai ὑπὲρ ἐμοῦ τοῦ ταπεινοῦ.

Γ΄. — ΗΠ γουμένφῳ.
Δ΄.--θεοφυλάχτῳ Νιχομηδείας ἐπισχόπῳ. [ρε΄.]

1. Praeposito 35.
IV. — Theoph; ἑαοίο Nicomediz episcopo.

Dogmatica de sanctis imaginibus. (Baron. an. 816, n. 36.)

Διετίαν ἄγω μεριμνῶν xal κάμνων τοῖς λογισμοῖς
εἰς τὸ ἐπιστεῖλαί με τῇ ἱερῷ goo χορυφῇ * xal μόλις
μέχρι τοῦ νῦν ἐξεπλήρωσά uoo ὁ ταπεινὸς τὸν πό-
θον. ᾿Αλλ’ εὖγε ὅτι ἀξιοῦμα!: διὰ τοῦ γράμματος
ἀσπάσασθαί σε τὸν ἐμὸν Πατέρα, τὸν στύλον τῆς

Biennium est eum in, hac cura et cogitatione
versor, ut scribam ad sacrum verticem tuum : ao
vix nunc tandem impleo desiderium humllitatis
mes. Sed recte quod dignus habeor, qui per litte-
ras salutem Patrem meum, columnam veritatis re-

ἀληθείας, τὸ ἑδραίωμα τῆς ὀρθοδοξίας, τὸν φύλαχα D cte fidei fundamentum, custodem pietatis, Ecolesie

τῆς εὐσεδείας, τὸ στήριγμα τῆς Ἐχχλησίας, τὸν
νἱχηφόρον ἀνὸρα, τὸν Χοιστοφύόρον ἀοχιερέα, τὸν
ὁμολογίας Θεοῦ μάρτυρα. Μὴ γὰρ οὐ μαρτυρίου
τέφανός σοι; ὅτι διὰ Χριστὸν ἐξόριστος, ἄποιχος,
πολύτλας χαὶ ταῦτα ἐν ἁπαλῷ τῷ σώματι ὅσον ἐχ
φύσεως ᾿ προτετρυχωμένῳ δὲ ἐξ ἀσκητικῆς οἵδ᾽ ὅτι
θεοδρομίας. Αὐχεῖ ἐν σοὶ τῶν ὀρθοφρόνων ὁ χορὸς, ὁ
τῆς Νικομηδείας χῶρος χαίρει, xai εὐδοξεῖ προῖχα
προδαλλόμενός σε τῇ ὑπ᾽ οὐρανόν * ἀποσεισάμενος
τὰ πάλαι θρυλλούμενα ἐκ τῶν ἐχεῖσε προεδρευσαντων

94 I[ Cor. vi, 3.
isque mutilus, extat in mss.

35 Maltb. x, 32. ** Joan. vi, 37.

firmamentum, victorem virum, Christiferum ponti-
ficem, confessionis Dei martyrem. Annon enim
martyrii corona !ibi presto est? qui propter
Christum exsul et peregrinus graves erumnas su-
stines, idquein eorpore tum natura sua imbecillo,
tum pristinis, sat scio, ascetice vite laboribus
attrito. Gloriatur in te orthodoxorum chorus, leta-
tur Nicomediensum civitas, et triumphat orbis ter-
rarum te ostentans; el vetera olim decantata
presulam suorum probra depellens. Ac si proprie

?! Hebr. x, 38. ?* Tantum hujus epist. titulus,

1123

S. THEODORI STUDIT.£

1134

magis loquendum est, exsultat &nimo sanctus Tara» À ὀνείδη. Εἰ δέ τι οἰχειότερον δεῖ φάναι *. θυμηδιξ

sius, ex caula manuque 8us prius ovem, tum pa-
storem inclytum videns depugnantem modo, et
discrimen omne petentem pro fide orthodoxa : qui
quod in se erat, per synodum Dei gratia contulit
temporibus Auguste, que pacis cognomen gessit
et pacem dedit, it& ut res ípse nominibus apte
congruerent. Verum illa quidem sic fuerunt: pre-
sentia vero amara et luctuosa. Qui enim aliter?
altaribus exterminatis, eversis ecclesiis, sursum
deorsum omnia miscente heresi, et Christum cum
malre et servis suis persequente. An vero perse-
cutionem passi non sunt, dejectis et prostratis
sanctis ipsorum imaginibus? Num ergo, ai viviflci
ligni typus aboleatur, sablatam e medio crucem

Ταράσιος ὁ ἐν ἁγίοις, ἐχ τῆς αὐτοῦ αὐλῆς καὶ χειρὸς
πρόδατον πρὶν, ἔπειτα ποιμένα περιδόητον ὁρῶν,
τανῦν ἀγωνιζύμενον χαὶ προκχινδυνεύοντα ὅκπὲρ ὀρ-
θοδοξίας " ἦ συνεισήνεγχε τὰ παρ᾽ ἑαυτοῦ συνοδιχῶς
χάριτι θεοῦ ἐν ἡμέραις Βασιλείας εἰρηνωνόμου χαὶ
εἰρηνοδώρου" ὡς συνδραμεῖν φερωνύμως τοῖς ὀνόμτσι
τὰ πράγματα. ᾿Αλλ᾽ ἐχεῖνα μὲν τοιαῦτα. Tà δὲ vo
πιχρά τε χαὶ ἐπώδυνα. Πῶς γὰρ οὔ ; θυσιαστηρίων
ἀφανιζομένων, ἐκχλησιῶν πορθουμένων, ἄνω καὶ
κάτω χυχώσης τῆς αἱρέσεως, xxl Χοιστὸν διωχούσης
σὺν μητρὶ xai θεράπουσιν. Ἢ γὰρ οὐχ οὗτοι δεδιω-
μένοι, τῶν ἁγίων εἰχόνων αὐτῶν πορθουμένων;
Ei μὴ ἄρα xal τοῦ τύπου τοῦ ζωοποιοῦ ξύλου age-
νἱζομένου, λέγοι τις τὸν σταυρὸν μὴ ἐκποδὼν

quis neget? Quod si in typo dici hoo nullo modo p γενέσθαι; Εἰ δὲ ἐπὶ τοῦδε οὐχ οὕτως δοτέον " πῶς

potest, cur non idem etiam in imagine fatendum
sit ? siquidem et typus ipse imago est, ac vice
verBa reourrit oratio. At quisnam ego sum miser
el sacrorum imperitue, qui hec divino Patri et
magistro edisseram ? Tu ipse nos, sanctissime,
perfectiora doce, ut divinis imbutus: tu factis in-
strue ad fortiter ferendam presentem seu castiga-
tionem, seu probationem : quorum illud prius in
no8 quadrat propter peccata: posterius in te pro-
pter divinam charitatem Christi : quem tu orare
ne cesses ut impietatis umbram discutia!, et sere-
no tranquille fidei diluculo celerrime permutet.

V. — Naucratio filio.

οὐχὶ xai ἐπὶ τῆς t'xóvoc συγχαταθετέον ; εἰκὼν qi,
χαὶ ὁ τύπος" ὡς ἀνάπαλιν ἀντιστοέφει ὁ λόγος.
᾿Αλλὰ τίς εἶμι ὁ τάλας καὶ ἃμύητος, θεΐῳ Πατρὶ
xxi διδασχάλῳ αἰτιολογῶν ταῦτα ; Σὺ ἡμᾶς διδάσχοις,
ὦ ἱερώτατε, τὰ τελεώτερα ὡς θεομύητος " xal ἔργῳ
παιδεύοις φέρειν χαρτερῶς τὴν νῦν εἴτε παιδείπν,
εἴτε δοχιμασίαν * τὸ πρῶτόν ἐφ᾽ ἡμῖν διὰ τὰς ἁμα;-
τίας" τὸ δεύτερον ἐπὶ σοὶ, διὰ τὴν Oslav ἀγέπην
Χριστοῦ ᾧ λιτανεύειν μὴ ἐλλείτοις ἐχπρέψαι τὴν
τῆς ἀσεδείας σχιὰν εἰς πρωΐαν εἰρτνικῆς ὀρθοδοξί:ς
τάχιστα.

E'. — Ναυχρατίῳψ τέχνῳ. [ριε΄.]

Thaddei monachi martirium. De quibusdam lapsis querela. Hortatio ad copstaptiam, (Baron. an. 814, n. 55)

Nuntius supra nuntium, et sermo supra sermo- (ἢ

nem. Quid dicam, aut quid loquar ἢ Quem sen-
sum miser capiam in iis qua acciderunt? Gau-
dium mibi et dolor, jubilatio et juctus. [n affectum
duorum medio positus sum, nec 'statuere possum,
ad utrum me convertam. Verumtamen vincit qui
Satanam vicit οἱ principes et tortores hujus sm-
ouli. Morti pro Christo datus est Christi agnus
flagellis concisus, Thaddaus *? ramus meus, viscera
mea, filius obedientie, surculus pietatis, Apo-
stoli cognominis. Gaudium immensum, incredibilis
letitia, non mihi tantum pusillo, sed et Angelis
pariter et hominibus. Quam magnificata sunt
opera tua, Domine ! ! quod nunc etiam in humili
generatione ista incorruptum veritatis tue testem
produxisti: et hunc non ex sapientibus, aut no-
bilibus hujus mundi, sed e plane diversis : ut
Apostoli sermo compleretur : Ignobilia mundi el
contemplibilia elegit Deus, et ea qu& non sunt, ut eu
qua sunt destruerei *. Et quonam mihi abiisti, beate
fili? ubi tam cito exaltatus es in martyrum al-
bum ascriptus? O sortem tuam o generositatem
tuam ! o prudens consilium tuum ! Uno die infinita
secula promeruisti : per cruciatuum tormenta
inexplicabilem letiliam adeptus es: centum et
triginta verberum suffragio plenam laboris merce-

᾿Αγγελία ἐπ᾽ ἀγγελίᾳ λόγος ἐπὶ λόγῳ. TU tim,
καὶ τί λαλήσω ; πῶς διατεθῶ ὁ τάλας ἐπὶ τοῖς γεγι-
νημένοις ; Xapx μοι χαὶ λύπη" ἄνεσις καὶ ἀπόχλαν
σις. Ἐν μεταιχμίῳ δύο παθῶν ἀπειλημμένος γέγοντ'
χαὶ οὐχ ἔχω πότϑιρον αἱρήσομαι λέγειν. ὍὍικως vo
ὁ νιχήσας τὸν Σατανᾶν, xal τοὺς ἄρχοντας ws
χολαστὰς τοῦ αἰῶνος τοῦδε. ᾿Εθανατώθη ὑπὲρ Χρι-
στοῦ τὸ ἀρνίον τοῦ Χριστοῦ μαστιγούμενον, Θαδδαῖος
ὁ ἐμὸς δρπηξ, τὸ ἐμὸν σπλάγχνον, ὁ υἱὸς τῆς ὅτ-
αχοῆς, τὸ στέλεχος τῆς εὐσεδείας, ὃ τοῦ ᾿Αποστόλο"
συνώνυμος ᾿Αὐάσταχτος ἣ χαρὰ ἄνυπέρθδλητος i
εὐφροσύνη, οὐχ jii τῷ ταπεινῷ μόνον, ἀλλὰ m
ἀγγέλοις xai ἀνθρώποις. 'Qc ἐμεγαλύνθη, τὰ ἔρηε
σου, Κύριε! ὅτι xal νῦν ἐν τῇ ταπεινῇ γενεᾷ ταύτῃ
μάρτυρα τῆς ἀληθείας σου ἀπαράγραπτον ἀνέδειξας'
καὶ τοῦτον οὐχ ἐχ τῶν σοφῶν χαὶ εὐγενῶν τοῦ τῇδε
χόσμου, ἀλλ᾽ ἐκ τῶν ἐναντίως ἐχόντων " ἵνα mÀ noni
ὁ λόγος τοῦ ᾿Αποστόλου. ὅτι, Τὰ ἀγενῆ καὶ ci
ἐξουθενη μένα ἐξελέξατο, xal τὰ μὴ ὄντα' iva
τὰ ὄντα χαταργήσῃ. Ποῦ μοι ἀπέστης, ὦ μακάριον
τέχνον ; ποῦ θᾶττον ὑπερυψώθης μάρτυσι συναρί-
θμιος γεγονώς; Ὦ τῆς ἐπιτυχίας σου ! ὦ τῆς εὖγι-
νείας coo! à τῆς εὐδουλίας σου! 'Ev ἡμέρᾳ μιᾷ
ἐχέρδησας ἀπείρονς αἰῶνας " ἐν ἀνίχις βασανιστεχαῖς
ἐχτήσω τὰς ἀνεχλαλήτους εὐφροτύνας - ἐν πληγαῖς
ἑχατὸν πρὸς τριάχοντα εἵληφας τὸν τέλειον τῆς

*? Vide infra epist. 24. 1 Psalm. xci, 6, * I Cor, 1, 28.

1195

EPISTOLARUM LIB. II.

1126

ἐργασίας μισθὸν σὺν μάρτυσι παρὰ τῆς ἁγίας Τριά-- A dem a sancta Trinitate cum martyribus accepisti.

δος. Εἴπερ ὁ μὲν τῆς τελειότητος, ὁ δὲ τῆς Τριάδος
ἀναλογῶν ἐστιν ἀριθμός 7 ἵνα κἀξ αὐτοῦ τοῦ χολασμοῦ
σου παραδείξειε Θεὸς τὸ μεγαλοφυές cov. Τὸ αἷμά
σου, μύρον * τὸ λείψανόν σου, ἁγιασμοῦ μεταδοτιχὸν
τοῖς Ψψαύουσ!.

Δέομαί σου, ἅγιε τοῦ Θεοῦ Θθαδδαΐε, πρέσδευε
ὑπὲο ἐμοῦ τοῦ ἀναξίου δούλου σου * οὐ γὰρ τολμῶ σε
καλέσαι τέχνον. Ὁρᾶτε, ἀδελφοί μου, τί γέγονε *
ποῖον θησαυρὸν xai μέλος ἔχεχτήέμεθα. ᾿Αρχεῖ εἴς τε
Θεοῦ δόξαν χαὶ ἡμέτερον χαύχημα, ὁμοῦ τε χαὶ τῆς
ὅλης Ἐχχλησίας χαρμόσυνον, ὁ μάρτυς Χριστοῦ
Θαδδαῖος. Tl τάἀλλα; Ἔσονται, φησὶν, ol πρῶτοι
ἔσχατοι, καὶ οἱ ἔσχατοι πρῶτοι. Τοῦτο ἐπὶ τοῦ
Ἰαχώθου φημὶ καὶ Λουκιανοῦ * τοῦ μὲν ἐναθλήσαν-
τος * εἴη xal ἐναθλήσοντος μέχρι τέλους * σὺν Δωρο--
θέῳ xai Βησαρίωνι [Reg. cod. Βισαρίωνι.)]} Τοῦ
δὲ χατὰ τὰς ἁμαρτίας μου ναυαγήσαντος σὺν τοῖς
ὁμοτρόποις. "O πῶς ἔπεσον ἔν μέσῳ φωστήρων ol
οἴκιστοι Ἐπελάθοντο τοῦ εἰρηκότος apa * Μὴ φο-
Θηθῆτε ἀπὸ τῶν ἀποχτενόντων τὸ σῶμα. Μὴ
γὰρ οὐ χατεμέτρησε τὸ δυνατὸν ὁ μόνος δυνάστης
χαὶ δυναμῶν τοὺς ἀσθενοῦντας ; Καὶ οἱ μάρτυρες
ἐγγύθεν. Μὴ γὰρ οὐχ ἐξαιρούμενος ἐξ ἀνάγχης
τοὺς ἔτι μὴ ἰσχύοντας τῇ οὔσει, οὐ τῇ mo-
θέσε: ; Καὶ ὁ μάρτυς Θαδδαῖος ἐν οὐρανῷ πι-
στός.

Μὴ δὴ οὖν, ἀδελφοί μου, πτοηθῶμεν, μηδὲ ἔμφοῦδοι
γενοίμεθα τῇ τῶν ἡττημένων πτώσει " ὡς ὅτι xai
ἡμεῖς οὐχ ὑποίσομεν τὰς πληγάς. Οἴσομεν θεοῦ
Ouvdut:, xai διαδησόμεθα, χἂν πῦρ, χἂν ξίφος.
Θεὸς ὁ προηγούμενος χαὶ προσχαλούμενος εἰσελθεῖν
ἡμᾶς εἰς τὴν ἐπ᾽ γγελμένην ἡμῖν βασιλείαν, ὡς τὸν
aoaiA εἰς τὴν γῆν τῆς ἐπαγγελίας, Οὐχ ἴστε τί
πεπόνθασιν οἱ τότε ἀναστατοῦντες τὸν λαὸν, λέφοντες"
Οὐ δυνησόμεθα διαδῆναι * ὅτι ἐκεῖ πόλεις τειχήρεις
ἕως τοῦ οὐρανοῦ, «axi γίγαντες ἐν οἷς ὁ "Eváx. Καὶ
τί τὸ γεγονός ; οὐχὶ διὰ τοῦτο αὐτοὶ μὲν πυρίκαυστοι"
ὁ ὃὲ γογγυστὴς λάὸς ἅπας ὥλετο * ὧν τὰ χῶλα ἔπεσεν
ἐν τῇ ἐρήμῳ; Μή τὶς τοιοῦτος ἀναστάτης * μή τις
ὀλίγωρος" μή τις δύσελπις. Διαδησόμεθα οὖν͵ ἀδελφοὶ,
διαδησόμεθα ὡς Χαλὲῦ λέγω, xxi ᾿Ιησοῦς τοῦ Ναυῆ,
οἱ τῆς ἐπαγγελίας χληρονόμοι. Τείχη ἡμῖν κατασει-
σθύσοντα!ι νοητὰ, ὡς τηνικαῦτα τὰ ἑἹἱεριχούντια
σάλπιγγι εὐχαριστίας, ἣν ἦἧσεν ὁ μακάριος θαδὸϑαῖος,
ψάλας ἐκ βαλόϊδος τῶν πόνων * Αὕτη d ἡμέρα ἣν
ἐποίησεν ὁ Κύριος. Οὕτω παραχαλῶ, οὕτωθ ἀντι-
δολῶ - Ὑπὲρ Χριστοῦ γὰρ, φησὶ, πρεσδεύομεν,
ὡς τοῦ Θεοῦ παραχολοῦντος δι᾽ ἡμῶν. Δεό-
μεθα μὴ δειλανδοῖσαι πρὸς τὸν ὑπὲρ αὐτοῦ val σὺν
αὐτῷ θάνατον, ἐὰν δέῃ. Πρὸς πάντας ἡ ἐπιστολὴ * xliv
εἰς πρόσωπόν σου, τέκνον ἀγαθόν. Διὸ xal πάντας
ἀσπάζομαι, καὶ πᾶτι συγχαΐρω ἐν τοῖς παθήμασι, Καὶ
τίς ἄξιος ἀνταναπληρῶσαι τὰ ὑστερήματα τῶν θλί-
ψεων τοῦ Χριστοῦ tv τῇ σαρχὶ αὐτοῦ ; Καὶ οὐαὶ τῷ
ἐξάρνῳ καὶ ἐχχεχλιχότι, x&v. θάνατος * ὅτι ὁ αἰώνιος
θάνατος ποιμανεῖ αὐτὸν, Καὶ χαταχυριεύσουσιν

Nimirum ille perfectionis, hic Trinitatis speciem
numerus representat; ut vel ex ipso supplicio tuo
animi tui magnitudinem Deus ostendat. Sanguis
tuus, unguentum : reliquie tue, sanctiflcationis
tangentibus largitrice.

Oro te, saucte Dei "Thaddee, intercede pro
me indigno famulo tuo ? neque enim audeo te
filium appellare. Videtis, fratres, quid acciderit,
qualem thesaurum, et quale membrum possi-
deamus. Sufficit ad Dei gloriam, ad ostenta-
lionem nostram, ad Ecclesie totius exsultatio-
nem Christi martyr Thaddeus. Quid cetera?
Erunt, inquit, primi novissimi εἰ novissimi primi 5.
Hoc de Jacobo dixerim et Luciano : quorum alter

B quidem decertavit, et utinam usque ad finem de-

cerlasset, cum Dorotheo et Bessarione | alter
propter peccata mea naufragium fecit cum sui
similibus. O quomodo ceciderunt in medio lumi-
num infelices! Obliti illius qui dixit : Nolite timere
eos qui occidunt corpus*. Annon enim vires et facul-
tatem dimenaus est, qui solus potenaest, et infirmos
confortans? At testes adsunt de propinquo. An-
non eos eripit de tribulatione qui vires nondum
habent natura non voluntate ? At lestis Thaddeus
in calo fidelis 5.

Ne igitur terreamur, fratres, neque &nimo con-
sternemur ob cladem eorum qui lapsi sunt, quasi
plagas et ipsi perferre non possimus. Perferemus
Dei virtute, et transiliemus quamvis per ignem,

C quamvis per gladium. Deus est qui nos ducit, et

iavitat ul promissuin. nobis regnum intremus, si-
cut Isarel terram promissionis. Nescitis quid iis
contigerit, qui populum tuno subvertebant, di-
centes : Non poterimus penetrare, quoniam illic
urbes usquo in celum muratas vidimus, et gigan-
tes, inter quos Enac ὅδ. Quid deinde secutum est ὃ

Nonne ob eam causam igne succensi sunt, et mur-

murator populus universus interiit, et membra co-
rum ceciderunt in solitudine ? Nullus sit hujusmo-
di perturbator, nullus contemptor, nullus despe-
rabundus. Transgrediemur omnino, fratres, trans-
grediemur, sicut Caleb, inquam, et Jesus filius
Nave, promissionis heredes. Corruent ante nos
spirituales muri, sicut tum Jerichuntini ad gra-
tiarum actionis bucoinam ?, qua cecinit beatus
Thaddeusex ipsa laborum meta personans ; Haec
dies quam fecit Dominus ὃ. Sic oro, sic. obtestor :
Pro Christo enim, ait, legatione fungimur, tanquam
Deo exhoriante per nos?. Obsecramus ne reformi-
detis mortem ipsam, si opus sit, pro illo et cum
illo sustinere. Ad omnes hec epistola, tametsi
ad te inscribitur, flli optime. Propterea omnes
saluto et omnibus yratulor in erumnis. Et quis
dignus erit adimplere ea que desunt passionum
Christiin carnesua !^? Et ve neganti aut succum-

* Mattb. xxi, 16. * Matth. z, 28. 5 Psal Lxxxvi, 38, * Deut. 1x, 12. ? Josue. vi, 20. * Psal. cavit,

24. ?]IlI Cor. v, 20. 10 Coloss. 1, 24.

F^

1121

S. THEODORI STUDIT.£

benti, licet mors impendeat : quia mors eterna A αὐτοῦ ol εὐθεῖς τὸ πρωΐ, Εἰρήνη δμῖν Xp

depascet eum : et dominabuntur ejus recti in. ma-
tutino !! . Pax vobis Christi, robur, fortitudo,
consolatio pro fratribus universis, et pro me oran-
tibus, ut ad que hortor, ipse impleam Dei mi-
sericordia. Salutant vos fratres qui mecum
sunt.

VI. — Presbytero qui subscriyserat.

χρᾶτος, ἰσχύς, παράχλησις - προσεσχομένοις
πάντων ἀδελφῶν, xz! ὑπὲρ ἐμοῦ, ἵνα πληρι
ὧν νουθετῶ, ἐλέει Θεοῦ φανῶ. Οἱ σὺν ἐμοὶ do

ἀππέζονται.

pe

SG. — Πρεσδυτέρῳ ὑπογράψαντι. [ρμὸ

De sanctis imaginibus.

Quid passa reverentia tua est in hoc subscri-
ptionisnaufragio ?et quantopere lapsum deflevisti?
Lapsus enim revera est sancte Christi imaginis
violatio, vel manu tantum. Ex libello tuo intellexi,
ovir Dei, εἰ commiseratus et conquestus sum,

et vicem !uam dolui, miserabiliter ejulans, et ut B

hominem decet fraterne a:antem. Etenim sumus
invicem membra 13. Et : Sive patitur unum membrum,
compati debent omnia membra (vox est Apostoli),
sive gloriatur unum membrum, gaudium a omnia
perlinet 15, Sed o calamitatem! spoliati sumus,
territi, pavore perculsi, ubi nulla pavoris, nulla
causa terroris fuit : siquidem legimus: Ne terrea-
mini ab his qui occidunt. corpus, animam autem
non possunt (edere 18. Quorsum me igitur, qui sum
ad nullam rem utilis, sermone compellas, o amice ?
Que mihi medendi vis est, cum sim a peccatis eger,
nec ex eorum numero quibus talium vulnerum
concredita curatio sit? Non enim Deus confusionis
est: quee presbyteros attinentsive sacerdotes, emen-

Οἷον πέπονθεν d, τιμιότης goo ἐν τῷ vaocy:
ὑπογραφῆς; χαὶ ὁπόσον ἀπεχλαύσω τὸ mz
Πτῶμα γάρ ἐστιν ὡς ἀληθῶς $ κατὰ τῆς ἁγίας
νος τοῦ Χοιστοῦ ἔχτασις, xal μόνον τῆς 5:
Ἔγνων δ}ὲ τοῦ πιτταχίου 059, ὦ ἄνθοωπε τοῦ
xai συμπέπονθα, xai συνεποτνίασα, xz! συνήλ'
σγάτλια φθεγξάμενος, xai οἵα εἴχὸς Apu
φςιλαδέλφως ἔχοντι. Καὶ γὰρ μέλη ἀλλήλω'
μὲν. Καί - Εἶτε πάσγε: £v μέλος, συμπάσ
ὀφείλει πάντα τὰ μέλη (cmvr, ἔστιν ar
Àunj)* Εἴτε δοξάζεται ἕν μέλος, ἡ χαρὰ
πᾶσιν. ᾿Αλλ' ὦ τῆς Ezroslac| ἐσυλήθν, μεν, ἐπτ'
μεν, ἐφοδήθημεν, ἐν οἷς οὐ ςοδητέον, οὐδ’ αὖ πτον
εἴπερ ἀναγινώσχομεν τὸ, Μὴ φςοόηθῆτε ἀπὸ
ἀποχτενόντων τὸ σῶμα, τὴν OE Ψυχὴν wc
ναμένων λυύέσθαι [f. BAa6:c02:]. Τί οὖν mo
τὸν ἀρχεῖον, ὦ φίλε, ἀνήένεγκας τὸν λόγον ; Τίς
πρὸς ἰχτρείαν ὁ νοσῶν ἐν ἁμαοτ'χις ^ καὶ οὐ τι
τοιαῦτα πεπιστευμένων ἰᾶσθχ! συντρία ματα; Ἐπ
ἀταξίας ὁ Θεός ^ «à τῶν πρετδυτέοων, ἔγουν is

dandi jus ac sanandi episcopis attribuit. Quida me (: ἐπισκόποις ἀπένειμεν ἐπανορθοῦν καὶ ἰᾶσθαι.

ea poscis quibus sum impar? Non licet. At istud
interim tum dandi consilii causa, tam benevolentie
significandze, suggero ac dico, ne te dimittam om-
nino a responso vacuum. Bonus est Deus qui non
vult mortem hominis, sed ut magis convertatur et
vivat 15, Si igiturex animo poenitentia est, sacris
operam dare omnino desine : nisi forte necessaria
causa interveniente, sancta nonnullis impertieris.
Fit enim interdum ex necessitate ac difficultate, ut
a seipso quis accipiat propter heresim declinandam.
Qus igitur prestitisti, sive a teipso, sive inductus
ab alio, egregia sunt et digna laude ad flectendum
Deum. At nulla res omnino potest veniam dare rei
sacre faciende, vel si quocunque antistite data
videatur : idque dum Ecclesia Dei pace perfruatur:
quo tempore sypodali judicio, ut par est, que ad
similia spectent negotia, per canones sancientur,
divino tum calculo sententiam corroborante. Quod
si dixeris, Inter subscribendum exclamavi adorare
me sanctas imagines; ignosce, frater,et Pilatus,
dum expertem se Christi cedis ore faceret, calamo
necem confirmavit. Hieo. tibi nostra tenuitas, tan-
quam spectante Deo. At preces, queso, funde pro
mea salute, in peniteatia ac dolore animi tui. Con-
solare eos, quos ate conspici ais, sanctos Patres
meosex episcopis, et jube salvere tanquam & me
miserabili.

11 Psal]. xrvii, 15.

13 Dogmatica.
xxxii, 11.

! Ephes. iv, 25.

παρ᾽ ἐμοῦ ἐπιζητοίγς τὰ ὑπὲρ ἐμέ; Οὐχ ivy
Τοῦτο δὲ συμθουλευτιχῶς xai ἀγαπνητιχῶς ὑποτ
xai λέγω" ἵνα μή σε ἀναπόχριτον ἐάσω πᾶντ'
Θεὸς ἀγαθός ἐστιν οὐ θέλων τὸν θάνατον τοῦ d
που, ὡς τὸ ἐπιτρέψα! xal ζῆν αὐτόν. El οὖν iv
θείᾳ ἡ μετάνοια " στῆθι τῆς ἱερουργίας παντάπ:
οὐχ οἵἷδα εἰ p, χατὰ ἀνάγχην τὴν ἐνεστῶσαν |
δοίης τισὶ τῶν ἁγιασμάτων. "Es: dap ἐξ ἂν:
καὶ ἀπορίας, καὶ ἀφ᾽ ἑχυτοῦ μεταλαδεῖν τὸν tuy
διὰ τὸ φευχτὸν τῆς αἱρέσεως. "Osa οὖν Exo:
εἴτε παρ᾽ ἑαυτοῦ, εἶτε χαὶ πρὸς ἄλλου ἐπιτρο
χαλὰ μὲν καὶ ἐπαινετὰ εἰς Θεοῦ ἐπίκαμψιν. |
δὲ τό χαθύλου δυνάμενον λῦσαι τῆς ἱερουργίας *
ἐξ οἱουδηποτοῦν ἀρχιερέως δόξειεν εἶναι " xal :
ἕως εἰρήνης τῆς τοῦ Θεοῦ Ἐχχλησίας ἐν 7j τὴν:
χρίσει συνοδικχῇ ὡς δέον πᾶν ὁτιοῦν τῶν 0:0
κανονισθήσεται, xai χρίσιν ἕξει θεόψη cov. Εἰ δὲ
ὅτι ὑπογράφων ἔχραζον προσχυνεῖν με τὰς
εἰκόνας * σύγγνωθι, ἀδελφὲ, χαὶ Πιλάτος, τῷ ac
ἀθωῶν ἕαυτὸν τῆς σφαγῖς Χριστοῦ, τῷ — xa)
ἐχύρου τὸν θάνατον. Ταῦτά σοι παρ᾽ ἐμοῦ τοῦ τι
νοῦ ὡς ἐνώπιον Θεοῦ. ᾿Αλλὰ δέομαι μνείαν :
ὑπὲρ ἐμῆς σωτηρίας, ἐν τῇ μετανοίᾳ τῆς συνθλ!
σου. Προσαγορεῦσαί τε παρακλήθητι οὖς ἔφης
ἁγίους Πατέρας poo ἐν ἐπισχόποις, ὡς ἐξ ἐμοῦ
οἰχτροῦ.

14 [Cor. xi, 26. 15 Matth. x, 28. 16 E;

EPISTOLARUM LIB. II.

ζ΄. --- Ἰωάννῃ τέχνῳ. [oun]

4130
VII. — Joanni βιΐο.

Respondet ad qu:eeita.
uri, τέχνον xal ἀδελφὲ, iv ταῖς ἐπιστολαῖς A — Delector, fili ac frater, litteris tuis : quod et con.

cv χαθ᾽ εἱρμὸν ἔχονται, καὶ τὸν τῆς πολυλο-
υτιασμὸν ἀπαναίνονται. Καὶ γὰρ ἐπιστολῆς
εὐθὺς τῆς προχειμένης ὑποθέσεως ἅπτεσθαι,
αὔτα λέγειν ἅττα ἐπάναγκες " ἀλλὰ μὴ ἐπι-

τὰ οὐχ οὕτως. Εἶεν. Περὶ ὧν ἠρώτησας, οὐ
ρόντος χαιροῦ τὰ τοιάδε φιλοπευστεῖν " οὔτε
μῶν μυεῖσθαί σε, ὦ χαλὲ matt ἐπειδὴ μετὰ
λων χαὶ ἀμύητος ἐγὼ τῶν δυσεφίχτων. Ὡς
μὴ παραλυπῆσαι τῇ ἀφασίᾳ ἐκεῖνο λέγω
9 πρώτου " ὅτι οὐδείς πω τῶν ἄλλων θεοφόρων
ν ἐλεύχανε τὸ πρόδλημα οὕτως ὡς ὁ Νυσ-
βηχόβιος. ᾿Αρχεσθῶμεν οὖν τῇ τοῦ πνεύμα-
υρίῃ ἐν ἀνηγμένῃ θεωρίᾳ ἄγαν. Τὸ γὰρ ἐπ-
Γαδείρων οὐ περατόν * ὡς ὁ λόγος. Περὶ δὲ
τέρου" Ὃ συνιὼν ἐν τῷ καιρῷ ἐχείνῳ σιω-
αι δτι καιρὸς πονηρός ἐστιν" οὐ δοχεῖ μοι
(ov xai σχολιὸν εἶναι. Καιρὸς γὰρ τοῦ λαλεῖν
διώρισται ὑπὸ τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς, καὶ
σιωπῆς, χατὰ τὴν ἐπιδάλλουσαν χρείαν, σχο--
w ἡμῶν xai οἰχονομούντων τὸν λόγον τὴς ἀλη-
Η γὰρ οὐχὶ μὴ βάλλειν τοῖς χυσὶ τὰ ἅγια,
ἡἱπτεῖν τοὺς μαργαρίτας ἔμπροσθεν τῶν χοί--
ῥοστετάγμεθα ;

; εὑρήσεις, πῇ μὲν ὑπὸ τὸν μόδιον τῆς σιωπῆς
γον τιθέντας, ὁπόταν ἀλυσιτελὲς τὸ λέγειν,
, δὲ xxi ζημιῶδες, Πῇ δὲ, ἐπὶ τῆς λυχνίας αὖ-
ιἰέντας [Reg. cod. ἀνιόντας. ὁπηνίκα εὔχαρπος
οἁ χαὶ οὐ πετρώδης. Τοσαῦτά Mo: συνεώραται
προτάσε ει. ᾿Εξευρίσκων. δὲ παρὰ σεαυτοῦ E xai
ρων τὰ δοκιμώτερα᾽ μὴ φθονήσειας μεταδοῦναι
p σῷ πατρὶ καὶ ἀδελφῷ, ἐνδεεῖ τῶν νοημάτων

»vxt. Ἔῤῥωσο, πλεῖστα μοι προσευχόμενος.

Θεόδωρος πάσα!ς ταῖς ἀδελφόὅτησιν ἤτοι
οδίαις ταῖς πανταχοῦ διὰ Χριστὸν ὃΐτε-
'"ρμέναις, σὺν τοῖς ἐνφυλακαῖς τε καὶ &-
αἰς κρατουμένοις, £v Κυρίῳ yalpstv.[pv'.]

"Afipet τοὺς θεοφόρους * xal.

tinue perferuntur, et multiloquii fastidium vitant.
Heo enim epistolae laus propria est, ut statim 8
proposito argumento initium dicendi faciat, eaque
dicat que necesse est, nec ea revolvat que non
sunt ejusmodi. Ad alia porro pergamus. De qui-
bus interrogasli, neque est hujus temporis talia
8sciscitari, nec nostrarum virium edocere te, puer
optime: quandoquidem, praeter alia, rudis sum
et imperitus in iis que sunt captu difficilia. Ne
vero molestiam nostra tibi taciturnitas efferat, de
priore sic statuo : ἃ nemine ceterorum divinorum
Patrum illustratam hanc questionem esse perinde
atque & Gregorio Nysseno. Satis igitur nobis sit ea
spiritu contemplari, patefacta oppido ad contem-

B plandum via. Nam qus ultra Gades, inaccessa : ut

est in proverbio. De altero vero capite : Prudens
in tempore illo tacebit, quia tempus malum est !' ;
non mihi videturaut prave dictum, aut prepostere.
Tempus enim loquendi nobis 8 Scriptura divinitus
inspirata definitum est 3, et tempus tacendi, ut
poscit usus, nobis explorantibus, ac dispensantibus
verbum veritatis. Annon enim nec dare sancta ca-
nibus, nec mittere margaritas ante procos jube-
mur 197 Sanctos viros intuere: hos profecto intel-
liges nunc quidem sub silentii modio sermonem
ponere, cum loqui supervacuum est, imo et dam-
nosum : nuno vero super candelabrum attollere,
cum spem proventus sementis habet, nec lapidosa
esi. Hac sunt que in proposita quaestione animus
intuetur. 8i vel per te ipse, vel aliorum ope com-
pereris que magis probentur, fac me participem li-
bens, patrem videlicet, fratremque tuum, consilii
in primis egentem. Vale, ac plurimum pro me
precare.
ὙΠ]. — Theodorus omnibus ubique propter Christum
dispersis fratribus, et iis qui in carceribus et exsiliis
detinentur, in Domino salutem **.

Dogmatica de sanctis imaginibus. (Baron. an 814, n. 45.)

t; ὑμῖν xal εἰρήνη, ἀποστολιχῶς εἰπεῖν,

igou Πατρὸς ἡμῶν xat Κυρίου Ἰησοῦ Xp:-
- μὴ P" * lend φ * » A ,"^ DJ
τῆς ἐλπίδος ἡμῶν * ὑπὲρ οὗ xai OU ὃν ὁ διω-

, * , y , M
ἡ θλίψις xai d$ στενοχωρία, ἣ ἐρημία xai ouy-
Α * , »c

al εἱρχταὶ xai ποιναὶ καὶ ὅσα ἄλλα χαθεχάστην

λαιπωρίαν ὑπαντήματα xai συμδάματα, Τούτου
ἀδελφοί poo ἀγαπητοὶ, τῆς ἀπολείψεως τοῦ

παρχυυθίαν τινὰ ἐπι-

χενο!, στέλλομεν ὑμῖν τὴν ἐπιστολὴν ταύτην,

οὗ ἡμῶν προσώπου

οντες, ὡς ἀδιχλείπτως μνείαν ἡμῶν ποιού-
ἐν ταῖς ταπειναῖς ἡμῶν προσευχαῖς, ἕνα ἕχα-
ἀνχπολοῦντες χα! ἀναλογιζόμενοι, δάχρυσι
εναγμοῖς αἵροντες χεῖρας εἰς Θεόν " ἵνα χαθὼς
τάμεθα τοὺς ὑπὲρ ἀληθείας ἀγῶνας, καὶ ἐξ -
1. Eccle.

mos v, 13. nn 7.

ParmoL, Ga. XOIX.

19 Matth. vir, 6.

Gratia vobis δὲ paz, ut A postoli verbis utar, a Dee
Patre nostro, ei Domino Jesu Ghristo *!, qui est apes
nostra, pro quo et propter quem persecutio tribu-
latio, angustia, solitudo, exsilium, carceres et poene,
et quotquot alia in dies ad cumulum calamitatis in-
cidunt et occurrunt. Hujus rei gratia, fratres cha-
rissimi, absentie humilis faciei nostre solatium ali-
quod excogitantes, hanc ad vos epistolam mittimus,
notum facientes quod sine intermissione memo-
riam vestri facimus in humilibus orationibus no-
stris **, unumquemque animo recolentes 86 com-
memorantes, cum lacrymis ac gemitibus levantes
manus ad Deum: ut sicut certamen pro veritate
suscepimus, et in uno spiritu et anima una, tan

30 Catechetica. *! Galat. 1, 3. !* Rom. 1, 9

36

1131

S. THEODORI STUDIT.E

1132

quam ex nido a sacris nostris asceteriis processi- ἐληλύθαμεν ἐν ἑνὶ πνεύματι καὶ μιᾷ ψυχῇ, ὡς ix xz-

mus ; ita usque ad finem, Domini virtute, perseve-
remus, eadem fidem, eamdem charitatem habentes,
unanimes, idipsum sentientes ** οἱ veritatis dogma
retinentes, quod annuntiatum est, eLinscriptum ocu-
lie et auribus in omni creatura que sub colo est :
adorare quidem Patrem et Fllium et Spiritum san-
ctum, venerandam et beatam Trinitatem, sicut theo-
logi: ratio docet : confiteri autem unum e Trinitate,
Filium ac Verbum Dei, et Dominum nostrum Jesum
Christum, seipsum exinanisse 35, servique formam
accepisse, et in similitudinem hominum factum,
informa nostra ef(ingi, efformariquecorporis figura,
quatenus idem perfectus Deus simulque et homo
est: sic inter cireumscriptionem secundum nos,
quorum formam assumpsit, consistens, quemadmo-
dum ab ea per divina nature incomprehensibilita-
tem remotus est. Non enim utique est Scriptura,
angelos apprehendit (quanquam et illis effingi con-
venit, ut viderunt quibus videre ἃ Spiritu conces-
gum est), sed semen. Abrahae apprehendit 5. Unde
oportuit eum per omnia fratribus assimilari. Dicant
ergo Christomachi, quomodo potest semen Abrahae
non effingi ? aut rursus quomodo per omnia similis
nobis erit, quorum 1ra!er vocatur, si circumscri-
ptionis proprietatem, prout in nobis est, qui ejus
fratres sumus, non sumpsisse demonstretur ? Non
igitur frater, nec similis nobis est; ac proinde nec
homo. Ita concluditur ex eo quod negant Christum
per imaginem exprimi more nostro. Ita illi saluta-
rem cconomiam destruunt : perinde uc Manichzi,
Valentiniani, et Marcionistte. Quorum commun:o-
nem fugiamus, fratres, tanquam serpentis venenum
non corpus infuscans, ut quodam loco ait Theolo-
gu8, sed anima intima.

Nos apostolicze et universali Ecclesie consentien-
tes (hec enim Byzantina segmentum est hereti-
cum, cul solemne est et ab aliia frequenter abscindi)
Dominum nostrum Jesum Christum corporali figura
depingimus: serie sursum ab ipso ejus adventu ex
apostolico facto deducta, imaginem eximaginederi-
vantes, quemadirodum et vivifiese crucis : non au-
tem ut hanc quidem exprimamus que Christi ar-
matura est adversus diabolum, ipsum autem non
exprimamus qui armiger est et interfector Satana.
Qui enim depingi queat armatura victrix ac vera,
que armatum quoque ipsum oculis non subjiciat?
Adoramus deinde sanctam ejus imaginem, tanquam
expressum in ea Christum adorantes. Expressus
enim et efformatus ex utero prodiit Deipare matris
sua : sin minus, abortivum quiddam et nun forma-
tus homo fuit, o theomachi ! Quad si conformatus
infans prodit, ut verum es!, de quo dixit propheta:
Omne masculinum adaperiens vulvam sanctum Deo vo-
cabitlur **; necesse prorsus est ut exprimi natura
sua possit et effingi. Surdi, audite ; cci, aspicite **.
Una ia re duntaxat novitatem in Christo aguosci-

23 Philipp. r1, 2.

λιᾶς ἀπὸ τῶν ἱερῶν ἡμῶν ἀσχητηρίων * οὕτω δια-
μείνωμεν μέχρι τέλους, δυνάμει Κυρίου, τὴν αὐτὴν
πίστιν ἔχοντες, τὴν αὐτὴν ἀγάπην, σύμψυχοι͵
τὸ ἕν φρονοῦντες, χαὶ χρατοῦντες δόγμα τῆς ἀλη-
θείας, τὸ χηρυχθὲν, καὶ ἐγγραφὲν καὶ ὄψει καὶ ἀχοῇ,
ἐν πάσῃ τῇ χτίσει ὑπὸ τὸν οὐρανόν" προσχυνεῖν μὲν
οὖν Πατέρα χαὶ Υἱὸν χαὶ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, τὴν πο-
λυύμνητον xal μαχαρίαν Τριάδα χατὰ τὸν τῆς θεο-
λογίας λόγον" ὁμολογεῖν δὲ τὸν ἕνα τῆς Τριάδος,
τὸν Υἱὸν καὶ Λόγον τοῦ Θεοῦ, Κύριον δὲ ἡμῶν 'I-
σοῦν Χριστὸν, ἑαυτὸν χεχενωχέναι, δούλου τε μορ-
€i» ἀναλαθόντα, iv ὁμοιώματί τε ἀνθρώπων Ὑγεγο-
νότα, ἐν εἴδει τῷ χαθ᾽ ἡμᾶς εἰχονίζεσθαι, χαραχτη-
ρίζεσθαι χαραχτῆρο! σώματος, χαθότι ὁ αὐτὸς τέλειος
Θεὸς, ὁμοῦ τε xal ἀνθορωπος ἐχρημάτισε" τοσοῦτον
περιγραφῆς εἴσω γενόμενος xx0' ἡμᾶς, ὧν xal τὶν
φύσιν εἴληφεν " ὅσον ταύτης τῷ ἀπεριγράπτῳ τῆς
θείχς φύσεως ἀνῴχισται, Οὐ γὰρ, δήπου χατὰ τὰ
λόγια, ἀγγέλων ἐπιλαμδάνεται" εἴπερ κἀκείνοις
τὸ εἰχονίζεσθαι" ὡς ὦπται τοῖς βλέπουσιν ὑπὸ Πνεύ.
ματος" ἀλλὰ σπέρματος ᾿Αδρχὰμ ἐπιλαμδάνει-
ται. “Ὅθεν ὥφειλε κατὰ πάντα τοῖς ἀδελφοῖς ὁμοιωθῆ-
vat, Εἰπάτωσαν οὖν ol Χριστομάχοι, πῶς οἷόν τε τὸ
᾿Αὐραμιαΐον σπέρμα μὴ εἰχονίζεσθχι ; πῶς δ᾽ αὐτῷ
Ve. 3
iit τὸ κατὰ πάντα ὅμοιον ἡμῖν, ὧν ἀδελφὸς χέχλη-
ται " εἴπερ οὐ τὸ περιγραφῆς ἰδίωμα xa0' ἡμᾶς τοὺς
ἀδελφοὺς αὐτοῦ εἰληφὼς δείκνυτα: ; Οὐχοῦν ἀδελτὸς
j οὐδὲ ἄνθρωπος.

ΠῚ

'.
ὃ
οὐδ᾽ οὐ μὴν ὅμοιος ἡμῖν" διὰ τοῦτο
Οὐτὼ συνῆχται EX τοῦ μὴ λέγειν αὐτοὺς Χριστὸν
᾽ “- 3, 4 er . ,
χαθ’ ἡμᾶς εἰχονίζεσθχ! “ xai οὕτως ἀποσχευάζοντει
τὴν σωτήριον οἰχονομίαν * ἐπίσης τῶν Μαν!:χαΐων,
M umi - 3 », - 5T . » ^
Οὐαλεντίνων τε xal Μαρχιωνιστῶν * ὧν φύγοιμεν
-— , "^ 4 t 4 LT
τὴν χοινωνίαν͵ ἀδελροὶ, ὡς ἰὸν ὄφεως, μελαίνουσαν
4 ^ er , e. * 4 ᾿
09 σῶμα, ὥς πού φησίν ὁ Θεολόγος " ἀλλὰ τὰ βάθη
τῆς ψυχῆς.
- * ^ Mi! [ὦ bl * a
Τῇ ἀποστολιχῇ Ot xai ὑπ᾽ οὐρανὸν "Exxrmcíg τὲ
et - Ln 4 “ "s.
σα φρονοῦντες " αὕτη qà2 d, Βυζαντιαία τμῆμα αἷ»
^ [4 [14 ^ * - -— “49 *
ρετιχὸν, ὡς εἴθισται αὐτῇ πολλαγῶς τῶν ἄλλων ἀπο-
σχίζεσθαι" εἰχονίζομεν τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν
Χριστὸν σωματιχῷ χαραχτῆρι, εἱἰραῷ τῷ ἀνέχαθεν
MER A σὰν A^ .! - . LJ
ἀπ’ αὐτῆς τῆς ἐπιφανείας αὐτοῦ ἐξ ἀποστολιχῖς
, " * .
παρηγμένῳ, ἐξ εἰκόνος εἴχόνα μεταγρά-
φοντες, χαθαπερ xai τοῦ ζωοποιοῦ σταυροῦ " xs
μὴ τὸν μὲν τυποῦντες, ὃς ἐστιν ὅπλον Χριστῷ
* - ^ , 4 bi .
χατὰ τοῦ δ'αθόλου" τὸν Ob οὐχ εἰχονίζοντες, ὅς ἐστε
. , . ^ κ, 2. ^ - - - «
ὁπλίτης καὶ χαθχιρέτης Σατανᾶ. lloà γὰρ ἄν
4 , et M LE * 4 4 . .
ἐγγραφβίη ὅπλον νικητιχὸν χαὶ ἀληθὲς, μὴ τὸν ὁπλ'-
4᾽ ^-^ T
ὄψιν ὀειχνύμενον; Εἴτα xal προσχὺν
^ . MOD . » 4 -
τὴν ἁγίαν εἰχόνα, ὡς ἔν αὐτῇ προῦ-
45» " ^ f MA .. * 1 d e.
χυνοῦντες τὸν ἐξειχονισμένον Χριστόν. ᾿Εξεικονισμέ-
vo; Ὑὰρ προῆλθεν ἐκ χοιλίας μητρὸς αὐτοῦ τῆς θεο-
,. "E 4 ^^ E. * ^ ^ *
1óz02 * εἰ 0t μὴ, ἀμθλωθοίδιόν vt χαὶ οὐ βεμορτφω-
, » - . ,
μένος ἀνθρωπος, ὦ θεομάχοι ! Εἴ δὲ ἐξεικονισμένον
^ ^im » , ' " ») PP L-o«l 3
τὸ βρέφος πρόεισιν, ὥσπερ ἀληθές περὶ ob φησιν
e PP ^ » ^ - -»
ὁ προφήτη " Πᾶν ἄρσεν διανοῖγον μάτραν ἅγιον
τῷ θεῷ χληθέάσεται" πᾶσα ἀνάγχη xal ἔξειχονί-
, ,
ζεσθα! πέφυχεν, Ol κωφοὶ, ἀκούσατε, xal οἱ c»-

τοῦ

τὴν ἔχον ὑπ᾽
νοῦμεν αὐτοῦ

* philip. 7. 5. Hebr. i1, 16. 35 Exod. xir, 2; Luc. 11, (3, ? [ga. xr iut, 18.

1133 EPISTOLARUM LIB. II. 1134

φλοὶ, ἐμόλέψατε * ἐν ἐνὶ μόνον ἡ xa0' ἡμᾶς χαινο- A mus, quod sine semine in Virginis utero conceptus
τομία ἐπὶ Χριστοῦ * ὅτι ἄνευ σπορᾶς συνείληπται ἐν sit, et sinecorruptlione prognatus : quippe qui pecca-
μέτρᾳ Παρθένου, xai δίγα φθορᾶς γεγέννηται 7 χα- — tum non fecit, nec invenlus est dolus in ore ejus 38,
θότι οὐδὲ ἁἀμάρτίαν ἐποίησε γραφιχῶς * οὐδὲ — Cetera autem omnia more nostro, edit, bibit, spiri-
δόλος εὐρέθν ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ. Τὰ δ᾽ ἄλλα tum durit, crevit, ambulavit, sudavit, laboravit,
πάντα xa0' ἡμᾶς * ἔφαγεν " ἔπιε " διεπνεύσθη * ηὕ- crucifixus est, mortuus est: etsi, ut Deus, tertio

*

4
^ 4

ζησεν * ἐδάδισεν * ἵδρωσεν " ἐχοπίασεν. ἐσταυρώθη * — die resurrexit, habens etiam post resurrectionem
ἀπέθανε" κἂν, ὡς Θεὸς, τριήμερος ἐγήγεραι, ἔχων — expressam formam nostram jam deiflcatam et im-
xz! μετὰ τὴν ἀνάστασιν τὴν ἐξειγονισμένην ἡμῶν uop- mortalem in ipso factam : secundum quam et visus
φὴν θεωθεῖσαν xal ἀφθαρτισθεῖσαν ἐν αὐτῷ "καθ᾽ ἣν xal — est ab apostolis, et cum illis edit, bibit, redivivus
ἐθεαθν͵ τοῖς ἀποστόλοις, xai συνέφαγε xxi συνέπιεν ἐγτ ela Thoma contrectatus est : omnibus quieumesse
ηγερμένος, καὶ ἐψηλαφήθη ὑπὸ Θωμᾶ * λέγων τοῖς — spiritum suspicabantur, dicens :Palpate me etvidete,
πᾶτιν ὑποτοπήσασιν αὐτὸν πνεῦμα εἶναι" Wo ÀazoY- quiaspiritus carnem et ossa non habet, sicut videtis me
σατέ μεχαὶ ἴδετε, ὅτι πνεῦμα σάρχα xal ὀστέα — habere 39. 516 αἱ assumptus est in gloria; sic et veniet
οὐχ ἔχει, χαθὼς ἐμὲ θεωρεῖτε ἔχοντα. Ooze xal — in forma eademspeciei nostre; quem videbitomnis
ἀνελήφθη ἐν δύξῃ * ὠσαύτως xxi ἥξει ἐν μορφῇ τῇ p caro de 39 eclo, cum angelis virtutis ejus in. flamma
αὐτῇ τοῦ xu0' ἡμᾶς εἴδους " ὃν ὄψεται πᾶσα σάρξ — ignis vindiclam danlem iis qui mon noverunt Deum,
ἀπ᾽ οὐρανοῦ μετ᾽ ἀγγέλων δυνάμεως αὐτοῦ ἐν erqui Evangelio ejus non obedierunt ??, sicut scriptam
πυρὶ φλογὸς, διδόντα χὸίχησιν τοῖς μὴ εἰδόσι — est: cum quibus plangent et qui crucifixerunt eum
Θεὸν, καὶ τοῖς μὴ ὑπαχούσασι τῷ Εὐχγγελίῳ — Judei, et qui ejus effigiem flerinon ferunt Iconoma-
αὐτοῦ, χαθὼς γέγραπται * μεθ’ ὧν ol σταυρώσαν.ς — chi. Hec est, fratres, evangoclica praedicatio : hec
τες αὐτὸν ᾿Ιουδαΐῖο! χόψονται, xai oi μὴ ἀνεχόμενοι — suntapostolica documenta. Qui vero contra sentiunt,
αὐτὸν εἰχονίζειν Εἰχονομάχοι. Ταὐτὰ ἐστιν, ἀδελ- — ad aliud Evangelium ?!, quod quidem non aliud est,
coil, τὰ εὐαγγελιχὰ χηρύγματα * ταῦτα τὰ ἄποστο. — Dei populum traducere conantur, adulterina scripta
Aixx διδάγμοτα. Οἱ Ot τάναντία φρονοῦντες, εἰς — proferentes, ex ventre loquentes, et non ex ore Do-
ἕτερον Εὐλγγέλιον, 0 οὐχ ἔστιν ἄλλο, πειρῶνται — mini. Solent semper cum tritico zizania seminari,
μεταττρέψαι τὸν λαὸν τοῦ Θεοῦ προσέροντες νόθα — et veritati mendacium aspergi. Quomodo enim ue-
συγγράμματα" Ex χοιλίχς φωνοῦντες, xa! οὐχ ἀπὸ ritas elucescat, si contradictionem nullam habeat?
στόματος Κυρίου. Εἴωθε γὰρ ἀεὶ τῷ σίτῳ τὰ ζιζάνια — Sed licet nos, inquit Apostolus, aut angelus de calo
παρχασπείρεσθαι͵ vai τῇ ἀληθείᾳ τὸ ψεῦδος παρατίθεσθαι, evungelizct vobis, prater quam quod. evangelizavi-
Ἐπεὶ πῶς xai φανείη ἀλήθεια ud ἀντιλογίαν ἔχουσα; | mus vobis, anathema sit: sicut. przdiximus, et nunc
᾿Αλλὰ χαὶ ἐὰν ἡμεῖς, φησὶν ὁ 'Amóstoles, ἢ ἀγ- C ilerum dico: Si quis vobis evangelixet praeter id quod
{ελος ἐξ οὐρανοῦ εὐαγγελίζηται ὑμῖν παρ᾽ ὃ — accepistis, anathema sit **.

εὐηγγελισάμεθα ὑμῖν, ἀνάθεμα ἔστω" ὡς προειρέχαμεν, xal ἄρτι πάλιν λέγω * Εἴτις εὐαγγε-
λίζεται ὑμᾶς παρ᾽ ὃ παρελάδετε, ἀνάθεμα ἔστω.

Περὶ δὲ τῆς Gzotóxoo, ἢ οὐτινοσοῦν τῶν ἁγίων, De Deipara autem et unoquoque sanctorum, quod
Oct εἰχονίζονται, περισσόν μοί ἐστι τὸ γράφειν ὑμῖν. eorum imagines efformantur, supervacaneum est
Ἠλίθιαν γὰρ ὁντιναοῦν ἄνθρωπον φαίην μὴ χαρα- — mihi scribere vobis.Stultum quippe dixerim, quem-
χτηρίζεσθαι, 'AXX οἱ Χριστὸν ἀπαναινόμενοι περι. cunque hominen non figurari. At qui Christum
q239:00mi, ὃς ἔστιν ἡ χεφαλὴ τοῦ σώματος τῆς Ἔχχλη- — ciroumscribi negant, qui estc aput corporis Eocle-
σίας, συμπεριελεῖν ἔδοξαν xai τὰ μέλη Χριστοῦ μὴ sim; inferre una voluerunt, membra itidem Christi
εἰκονίζεσθαι " εἴπερ σῶμα Χριστοῦ ἡμεῖς πάντες, — non effingi: siquidem corpus Chrisfi nos sumusome-
xai μέλη ἐκ μέρους. "ἔλεγχος γὰρ αὐτοῖς, μητέρῳᾳ — nes, et membra ez parte 88. ipsorum autem confuta-
μὲν Θεοῦ εἰκονίζεσθχι * οὐ μὴν τὸν ἐξ αὐτῆς τεγ- D tio est, matrem quidem Dei effingi, nec tamen eum
θέντα, xai αὐτῇ ὑπομᾶζιον δῳθέντα, xai ὅσα τῆς ^ qui ex ea natus est, qui ejus uberibus adhesit, et
σωματιχῆς αὐτοῦ παρουσίας ὑπείχοντα -* ἢ πάλιν quecunque alia illius in corpore adventum secuta
τοὺς αὐτόπτας xal ὑπηρέτας στηλογραφεῖσθαι * τὸν — sunt: aut rursum oculatos testes ac famulos sta-
ὃς ὑπηρετηθέντα xai συναναστραφέντα μὴ χαρχ- — tuis exprimi; ipsum vero cui serviebant, et. quo-
χτησίζεσθα!, Kal ᾿Ιουῤδαίων χείρους δείχνυται. ὅτι — cum versabantur, non exprimi. Et Judeis plane
οὐδὲ Μωσέως, οὐδ᾽ εἴ τινος ἄλλου τῶν προφητῶν deteriores se ostendunt: qui nec Moysis, neo alte-
εἰχόνχ προπτίενται * προσιεμένων ἐχείνων τῶν πρὸ — riuscujuspiam e prophetis imaginem recipiunt:
τῆς χάριτος, ὡς νομιχῶν xai οὐ Χριστιανῶν. Οἱ δὲ — admittenbus illis eos qui ante gratiam fuerant,
τοποῦτον ἀνηηταίνουσιν ὡς χαὶ ἑαυτοῖς xai Ἰουδαίοις — ceu legis cultores, et non Christianos. Isti vero
μάγεσθαι * xai μήτε ᾿Ιουδαίους εἶναι νομοφύλαχας 60 vecordes sunt, ut secum ipsi et cum Judeis
μήτε Χοιστιανοὺς, οὐκ εἰδογρασοῦντας τὸν Χριστὸν, pugnent: ut neque Judei sint legis custodes, neque

et

ὃν προσήκαντο ἀνθρωπον γεγονότα. Φωνὴ Πέτρου τοῦ — Christiana: qui Christieffigiem exprimi nolint, quem

21: IPetr. n, 22. *?* Luc, xxiv, 39. 89 Thess. 1, 7. 3: Galat. 1, 7. 82 Galat. viu, 9. 9 I Cor. xit,
Ἔ

1135

S. THEODORI STUDIT4E

1136

hominem factum agnoscunt. Petri apostoli vox est, ἃ ἀποστόλου ἐστὶν iv ἱστορίᾳ μαρτυρίου τοῦ ἁγίου

in historia martyrii sancti Pancrati: « Fili Joseph,
affer imaginem Domini nostri Jesu Chris, et im-
prime illam iu pyrgisco, ut cernant populi qualem
formam assumpserit Filius Dei : ut videntes amplius
credant, formae typum intuentes et reminiecantur
eorum que per nos eis annuntiata sunt?*, » Vox
Pauli eat: O insensati Galatz! quis vos fascinavit
non obedire veritali ; anie quorum oculos Jesus Chri-
Slus praseriptus est in vobis crucifixus ?? ? Vos Basilii
magni est : « Exprimatur intabula certaminis pre-
ses Christus ?9. » Et. iterum: « Imagini habitus
honor ab exemplar transit 8, » Tot palmis inclyti
Athanasii vox est : « Nos, qui fideles sumus, imagines
non adoramus tanquam deos, quod Graeci faciunt :

absit : sed afTectum tantummodo et charitatis nostre B

studium erga figuram persone perimaginem ex-

presse declaramus 35.» Vox Chrysostomi est: « Ego.

ex cera fusam amavi picturam, pietatis ergo
factam **, Vidi enim angeluimn inimagine copias
barbarorum versantem in fugam, vidi protritas bar-
baras gentes, et Davidem vera voce conciaentem:
Domine, in civitate tua. imaginem ipsorum ad nihi-
lum rediges 9. » Quol in Christum hoc tempore, et
in Deiparam ao sanctos, faciunt Icononomachi : o
rem auditu horrendam ! sanctas illorum imagines
abolendo. Atque ut ceteras aliorum auctoritates
pretermittam; mulie enim suppetunt; si unam
adjecero, ad aliud orationem convertam.

Vox est divinorum Patrum qui sexte sancte syn-
odo affuerunt : « In quibusdam venerandaruin
imaginum picturis, agnus qui Precursoris digito
monstratur exprimitur , qui in gratieetypum assum-
ptus est: Agnum verum nobis per legem demon-
strans Christum Deum nostrum Nos igitur flguras
veteres atque umbras, tanquam veritatis notas ac
Bigna Ecclesie tradita complectenles, gratiam et
veritatem anteponimus, quam ut legis plenitudinem
accepimus. Itaque ut id quod perfectum est, om-
nium etiam oculis subjiciaturin picturis ; etatui-
mus ut posthac veteris agni loco, Agnus ille qui
tollit peccatum mundi, humana forma etiam in
imaginibus crigatur; ut per ipsum, celsitudinem
bumilitatis Dei Verbi comprehendentes animo, ad
mermoriam conversationis etiam in carne et cru-
ciatus ipsius, ac salulifere mortis. unde mundo
facta rede:nptio est, deducamur *!. » His ergo in-
atructi testimoniis, charissimi, cum illa nostra, et
ab ispsa veritate minime dubia demonstratione, ut
Bupra demonstratur est, Vigilate, obsecro, stale in
file : viriliter agile, et con[orlumini *! : in nullo
terreamini ab adversariis 9, neque ἃ falsis fratribus
qui seducti fuerunt, et in fraudem inducli: quz
illis est causa. perditionis, nobis autem salutis: et

Παγχρατίου. « Téxvov Ἰωσὴφ, ἔξένεγχε τὴν εἰχόνα
τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ * xal ἐντόπωσον
αὐτὴν ἐν τῷ πυργίσχῳ " ἵνα εἴδωσιν oi λαοὶ ποίαν
μορφὴν ἔλαθεν ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ * ἵνα ἰδόντες il
πλέον πιστεύσωσιν, ὁρῶντες τὸν τύπον τῆς μορφῆς,
xai ὑπόμνησιν λαμδάνωσι τῶν παρ᾽ ἡ μῶν εἷς αὐτοὺς
κηρυχθέντων. » Φωνὴ Παύλου ἐστίν Ὥ ἀνόητοι Ta-
λάται, τίς ὑμᾶς ἐδάσκηνετῇ ἀληθείᾳ μὴ πείθεο.
θαι,οἷς xaT ὀφθαλμοὺς Ἰησοὺς Χριστὸς προιγ'
ράφη ἐν ὑμῖν ἔσταυρωμένος; Φωνὴ Βασιλείου
τοῦ μεγάλου ἐστίν * « Ἐγγραφέσθω τῷ πέναχι xil
ὁ τῶν παλαισμάτων ἀγωνοθέτης Χριστός. » Καὶ αὖ.
θις * « Ἢ τῆς εἰκόνος τιμὴ ἐπὶ τὸ πρωτότυπον δι:-
Oalzet. » Φωνὴ ᾿Αθανασίου τοῦ πολυάθλου ἐστίν»
«Οὐχ ὡς θεοὺς τὰς εἰχόνας προσκυνοῦμεν οἱ τι-
στοὶ, μὴ γένοιτο, ὥσπερ οἱ Ἔλληνες" ᾿Αλλὰ τὴν σχί-
σιν μόνον, xal τὸν πύθον τῆς ἡμῶν ἀγάπης πρὸς τὸν
χαρακτῆρα τοῦ προσώπου τῆς εἰκόνος ἐμφανίρον.-
τες. » Φωνὴ τοῦ Χρυσοστόμου ἐστίν * « ᾿Εγώ καὶ τὴν
χηρόχυτον ἤγάπησχ γραφὴν, εὐσεδείας ἕνεχεν τι.
πληρωμένην. Εἴδον γὰρ ἄγγελον ἐν εἴκόνι ἐλαύνοντα
βαρθάρων στίφη * εἶδον πατούμενα βαρδάρων vule,
χαὶ τὸν Δαυΐδ ἀληθεόοντα "Κύριε, ἐντῇ πόλει σοῦ
τὴν tixóva αὐτῶν ἐξουδενώσεις. » Ὅπερ οὗ εἰς
Χριστὸν τῦν Εἰχονομαχοῦντες εἴς τε τὴν Θεοτόχον xa:
τοὺς ἁγίους ἐργάξονται, ὦ τοῦ φοδεροῦ ἀχούσματος!
τὰς ἁγίας αὐτῶν εἰχόνας εἰξουδενοῦντες. Καὶ ἕνα «à
τῶν ἄλλων φωνὰς παραδράμω * πολλαὶ γάρ tim,
Μίαν προσθεὶς, ἐπ᾽ ἄλλο τρέψοιμι τὸν λόγον.

Φωνὴ τῶν τῆς ἕχτης ἁγίας συνόδου θεοφόρων Π:-
τέρων ἐστίν « "Ev τισι τῶν σεπτῶν εἰχόνων γρα-
φαῖς ἀμνὸς δαχτύλῳ τοῦ Προδρόμου δειχνύμενος ἐγ-
χαράττεται " ὃς εἰς τύπον παρελήφθη τῆς χάριτος,
τὸν ἀληθινὸν ἡμῖν διὰ νόμου προὔποφαίνων ἀμνὸν,
Χριστὸν τὸν Θεὸν ἡμῶν, Τοὺς οὖν παλαιοὺς τύποις
καὶ τὰς σχιὰς, ὡς τῆς ἀληθείρς σύμδολᾷ τε xai xpo-
χαράγματα τῇ Ἐκχλησίᾳ παραδεδομένους χατασκ».
ζόμενοι, τὴν Ap: προτιμῶμεν xai τὴν ἀλήθειαν,
ὡς πλήρωμα νόμου ταύτην ὑποδεξάμενοι, Ὡς v οὖν
τὸ τέλειον xdv ταῖς χραματουργίαις ἐν ταῖς ἀπάντων
ὄψεσιν ὑπογράφηται " τὸν τοῦ αἴροντος τὴν ἄμαρτίὶαν
τοῦ χόσμου ἀμνοῦ Χριστοῦ τοῦ θεοῦ ἡμῶν, κατὰ τὸν
ἀνθρώπινον χαραχτῆρα * xal ἐν ταῖς εἰκόσιν ἀπὸ τῶ
νῦν ἀντὶ τοῦ παλαιοῦ ἀμνοῦ ἀναστυ λοῦσθαι ópte-
μεν. Av αὐτοῦ τὸ τῆς ταπεινώσεως ὅψος τοῦ Θεοῦ

^ * . Dd "nu- A9 ε 3 ^ d M
D A^(09 κατανοοῦντες * καὶ ποὸς μνήμην τῆς ἐν 322x:

πολιτείχς, τοῦ τε πάθους αὐτοῦ͵, xai τοῦ σωτηρίου
θανάτου χειρχαγωγούμενοι, ax! τῆς ἐντεῦθεν Ὑινομέ-
νης vip xósurp ἀπολυτρώσεως. Ταύτας οὖν ἔχοντες,
ἀγαπητοὶ, τὰς μαρτυρίας, μετὰ τῆς οἴχοθεν xai παρ᾽ αὐ.
τῆς τῆς ἀληθείας ἀναμιλέχτου ἀποδείξεως, καθὼς προα-
ποδέδειχται, παραχαλὼ l'or Yopeivs' στήχετε ἐν τῇ
πίστει" dvOp ἰζεσθεικραταιοῦσθε,μ 1, πτυρόμε.
vo: ἐν μηδενὶ ὑπὸ τῶν ἀντικειμένων, μηδ᾽ αὖ

δι πο ipsa testimonia retulit in Refut. Poem. leon. supra, p. 154, Ex Vita S. Pancratii Exst
Bollandum. 35 Galat. i1 4... 9? hom. 18 in S. Darlaam. 8) De Spiritu sancto c. 18, p. 189. 38 Ex Quasi! ed

Antiochum, quast.39. ?* Ex serm. 1 De diversis ulriusque Testam. locis, ** Psal. Lxxir, 20.

42 [ Cor. xvi, 13. * Philip. 1, 28, 30.

"1 Can. 82.

1131

EPISTOLARUM LIB. il.

1138

ὑπὸ τῶν ὑποσχελ' σθέντων zai φρεναπατηθέντων Ψευδχ- Α hoca Deo ; sicut scriplum est : Quia vobis donatum

δέλφων: Ἥτις ἐστὶν, αὐτοῖς μὲν ἔνδειξις 3m o-
λείας, ἡμῖν δὲ σωτηρίας" καὶ τοῦτο ἀπὸ Θεοῦ,
χαθὰ γέγραπται" Ὅτι δαῖν [Reg. cod. ἡμῖν] ἐχα-
ρίσθη ἀπὸ θεοῦ τὸ ὑπὲρ τοῦ Χριστοῦ,οὐ μόνον
τὸ εἰς αὐτὸν πιστεύειν, ἀλλὰ xal τὸ ὑπὲρ αὐτοῦ
πάσχειν τὸν αὐτὸν ἀγῶνα ἔχοντες, οἷον εἴδετε
ἐν ἔμοὶ τῷ ἁμσορτωλῷ, καὶ νῦν ἀχούετε. Συμφρο-
νοῦντες, συμψυχοῦντες, συναθλοῦντες τῷ
πίστει τοῦ Εὐχγγελίου" μετὰ φόδου xai τρό-
μου τὴν ἑαυτῶν σωτηρίαν χατεργαζόμενοι"
ἵνα ἀκούων τὰ περὶ ὑμῶν χαίρω ὁ ἁμαρτωλός. Βλέπετε
τὸν Σατανᾶν - βλέπετε τὴν παῤῥησίαν" ὁρᾶτε μή τις
ἔν τινι παραπιχράνοι τὸν Θεόν. Ὁ γὰρ δράκων ὁ
μέγας, πολύτεχνός ἐστι χαὶ πολύπειρος. "Ἔνθεν διὰ
πίστεως οὐχ εὑρίσκει ὀλέσαι - ἐχεῖθεν τρέχει διὰ
παραπτώματος τὸ αὐτὸ χαχὸν ἀπεργάσασθαι ἐν ἡμῖν
αὐτοῖς διὰ τοῦ ἀντιστρατευομένου νόμου τῆς ἁμαρ-
τίας τῷ νόμῳ τοῦ νοὸς ἡμῶν. Βρυχᾶται, ἐπιτηρεῖ ὡς
λέων ἁρπᾶσαι, γαργαλίζει " πῦρ ἀνάπτει ' ἐμπιπρᾷν
ὀρέγεται τὸν οἶκον τῆς ψυχῆς. Ἔχομεν ἐχ Θεοῦ τὰ
χαθαιρετιχὰ αὐτοῦ ἀμυντήρια * ὕδωρ χεφαλῆς, πη-
γὴν δαχρύων δεήσεις - προσευχάς, Ἐπὶ πᾶσιν ὁ
θεῖος φόῤης σιδηρῶν xal χαθηλῶν τὰς σάρχας ἡμῶν
ἔστω. Μηδαμοῦ φθόνος αὐλιζέσθω * μηδ᾽ αὖ ἔρις " μὴ
μὴν χενοδοξία " μήτε τι τῶν ἔργων τοῦ σχότους " ἕως
ὅτε ἀκροδολεῖ τὰ πάθη ἐχχρουέσθω " ἵνα μὴ εἴσοιχ!-
σθέντα xai φαρμάξαντα τὴν ψυχὴν δυσαπαλλαχτα
γένηται. *0 ἀγωνιζόμενος πάντα ἐγχρατεύεται.
Οὕτως τρέχετε, ἵνα χαταλάδητε" ὑπείχετε ol
ἔσχατοι τοῖς πρώτοις. Οὐ γάρ ἐστιν ἀκαταστασίας
ὁ θεὸς, ἀλλ’ εἰρήνης. ᾿Αγαπᾶτε θεϊχῶς οἱ προηγού-
μένοι τοὺς éxouévouc* xal μὴ ἐξ αὐθεντείας, ἀλλ᾽ ἐξ
ἀρετῆς xai ἀγαθότητος ἀπαιτοίητε τὸ ὑποταχτιχὸν,
xai ὑπήκοον, Μὴ χωρίζεσθε ἀπ᾽ ἀλλήλων, ἀμείδοντες
πολλοὺς πρώτους (f. τύπους], καὶ οὐδαμοῦ χρησι-
μεύοντες, Μάρκον τὸν εὐαγγελιστὴν οὐχ εἴλετο συμ-
παραλαθεῖν Παῦλος, ὡς γέγραπται, διὰ τὸ μὴ συνελ-
θεῖν, ἀλλ᾽ οἶχοι ἀναστρέψαι τὸ πρότερον. Πόσῳ μᾶλ-
λον ἡμεῖς ὀφειλέται ἐσμὲν στέρυειν ; "Exactoc iv d
ἔχλήθη, ἀδελφοὶ, ἐν τούτῳ μενέτω. Καθαρίζω-
μεν ἑαυτοὺς, ἀγαπητοὶ, ἀεὶ ἀπὸ παντὸς μολυσ-
μοῦ σαρκὸς xal πνεύματος" ἐπιτελοῦντες γι-
ωὡσύνην ἐν φόδῳ θεοῦ, Τὰς παραδόσεις xpa-
τεῖτε, ἂς ἐδιδαχθητε" κατηχεῖτε ἀλλήλους" ὑπόμ-
νησιν λαμόδάνετε ἀεὶ τοῦ θανάτου. Εὔχεσθε οὖν, παρακα-
λῶ, ὑπὲρ πάντων. Εὐλογέϊτε τοὺς διώχοντας
ὑμᾷς" εὐλογεῖτε, xal μὴ καταρᾶσθε" περιερχόμε.
νοι ἔχ τόπου εἰς τόπον, ὑστερούμενοι, θλιδόμενοι, χα-
κουχούμενοι * Ev ἐρὴμίαις καὶ ὄρεσι πλανώμενοι" ἢ τάχα
καὶ ἐν ὀπαῖς τῆς γῆς εἰσδύοντες, Αὐχεῖτε ὅτι διὰ Χριστὸν,
ὅτι ὑμῶν οὐχ ἄξιος ὁ χόσμος. ᾿Ενέγκατε, τεχνίχ μου,
τεχνία, ἐνέγχατε μιχρὸν, xal ἐλεύσεται Κύριος ὁ
στεφανοδότης, ὁ μισθαποδότης * οὗ συγκληρονόμοι
γεγενῆσθαι ἐπηγγέλμεθα * Εἵπερ συμπάσχομεν,
ἵνα xai συνδοξασθῶμεν᾽ ἔπὶ πᾶσι προσευχόμενοι

*! Philip, 1, 12. *5 ICor. 1x. 25. '* ibid. 24.

41 Cor. xiv, 33. 7 ** Act. xv. 38.

est a Deo pro Christo non. solum ut in eum credatis
sed uL etiam pro illo »atiamini : idem certamen
habentes, quale vidistis in me, peccatore, et nunc
auditis : idem senlientes, unanimes, collaborantes
fidei Evangelii : cum metu et. tremore salulem ve-
stram operantes : ut ego peccator gaudeam, cum
audio de vobis. Videre Satanam : videte audaciam:
videte ne quis in ullo Deum irritet. Draco enim
magnus, vafer et callidus in varias partes se versat.
Ubi per fidem perimere non potest, illic per lapsum
eamdem perniciem nobis ipsis afferre studet per
legem peccati repugnantem legi mentis nostre.
Rugit, quzrit sicut leo quem rapiat, titillat, ignem
accendit, inflammare cupit anime domum. Habe-
mus a Deo unde illum disturhemus, aquam capitis,
lacrymarum fontem, supplicationes, 'orationes. Sit
in omnibus timor Dei, qui carnem nostram robo-
ret et configat. Nusquam invidia habitet, nec con-
tentio, nec inanis gloria, nec quidquam de operibus
tenebrarum : dum adhue emergunt et oriuntur
perturbationes, arceantur: ne postquam admiíssse
fuerint, animamque infecerint, difficilius expellan-
tur. Qui in agene contendit, ab omnibus se abstinet δ,
Sic currite, ut comprehendatis* : cedite novissimi
primis. Non enim est dissensionis Deus, sed pacis 5.
Diligite, sicut Deus, prepositi subditos ? et non ex
auctoritate, sed ex virtute et bonitate subjectionem
exigatis et obedientiam. Ne separamini ab invicem,
loca multa mutantes, et nusquam proflcientes.

C Marcum evangelistam secum assumere noluit Pau-

lus, sicut scriptum est *, eo quod non isset cum
iis, sed domi prius remansisset. Quanto magis nos
acquiescere debemus ? Unusquisque in quo vocatus
esl; [ratres, iu hoc. permaneat. '*. Mundemus nos,
dilecti semper ab omni inquinamento carnis. εἰ spi-
ritus perficienles sanctificationem in. timore Dei ^.
Tenete traditiones quas. didicistis V : instruite invi- :
cem, mortem semper recogitate. Orate itaque-
obsecro, pro omnibus. Benedicite persequentibus
vos : benedicile, εἰ nolite maledicere 5* : circum-
euntes de loco ín loeum, egentes, augustiati af-
flicti *, in desertis et montibus errantes, forsan et
cavernas terre intrantes. .,Gloriaminl quia propler
Christum : quia vobis dignus non est mundus.
Sustinete, filioli, mei : filioli, sustinele modicum :
et veniet Dominus coronae dator, et mercedis re-
tributor : cujus nos cohzredes fore nobis promis-
sum est : Si tamen compatimur, ut et conglorifice-
mur", in omnibus orantes, pro me etiam misero,
ut confirmetur cor meum ad perferenda usque ad
mortem ea que nobis infliguntur : ut non repellat
me Christus propter indignitatem meam :ut liberer
8 malo per omnia usquequaque. Nunc vivo, dile-
ctissimi, dum statisin Domino. Quz est enim nostra
spes, aut gaudium. aut. corona glorie "δ ? Nonne vos

* | Cor. vir, 34.

9? IL Cor. vir, 1. *! Thess. τι, 14. ** Rom. xii, 14. 55 Hebr. xr, 37. δέ Rom. vir, 17. "5 1 Thess.

1139

S. THEODORI STUDIT.E

1140

estis tum in hoc, tum in futuro geculo? Vos enim A xoi ὑπὲρ ἐμοῦ τοῦ ἀθλίου " ἵνα μου στερεωθῇ, d xap-

et solatium charitatis, et consolatio mea estis. Jps-
aulem Deus pacis sanclificet vos per omnia : ut inte-
ger spiritus vester, et. anima, et. corpus sine. querela
servetur ^. Fidelis Deus noster, fratres, qui et fa-
ciet. Salutate invicem in osculo sancto 51. Salutatio
mea, humilis Theodori ad omnia membra mea ex
labiis cordis mei. Salutant vos qui mecum sunt
fratres. Gratia cum spiritu vestro. ÀÁmen.

δία ἐνεγκεῖν μᾶχρ' θανάτου τὰ ἐπαγόμενα duiv* ἵνα
μά us ἀπώσηται Χριστὸς διὰ τὴν ἀναξιότητά μου"
ἵνα ῥυηθῶ ἀπὸ τοῦ πονηροῦ διὰ παντὸς ἐν παντὶ τρό-
πῳ. Νῦν ζῶ, ἀγαπητοὶ, ἐὰν ὑμεῖς στήκετε ἐν Κυρίῳ.
Τίς γὰρ ἡμῶν ἐλπὶς, ἢ χαρὰ, fj στέφανος χαυ-
χήσεως; ἀλλ᾽ οὐχὶ ὑμεῖς xai ἐν τῷ νῦν αἰῶνι, xxi
ἐν τῷ μέλλοντι; ναὶ, ὑμεῖς γὰρ καὶ παραμύθιον ἀγάπης͵
χαὶ παράχλησίς μου. Αὐτὸς δὲ ὁ Θεὸς τῆς εἰρήνης

ἁγιάσαι ὑμᾶς ὁλοτελεῖς, xal ὁλόχλη ον ὑμῶν τὸ πνεῦμα, xai ἡ ψυχὴ, xal τὸ σῶμα ἄμεμπτως
. e ^ 4 - "n * . , * e. f t

τηρηθείη. Πιστὸς ὁ θεὸς ἡμῶν " ὃς καὶ ποιάσει, ἀϑελςοί, ᾿Ασπάσασθε ἀλλέλους ἐν φιλήματι apio. Ὁ

y 3 Orozd “πρὸς πάντα τὰ μέλ xm λέ καροθίας. ᾿Ασπάξζοντα:

ἀσπασμός μου τοῦ ταπεινοῦ Θεοδιύρο") πρὸς πάντα τὰ μέλη μοὺ ἀπὸ χειλέων μου καροίας. πάνοντα:,

e »-» .-.. 2 ^ "le e 5A "-— mu "ue δὼ ἢ ,

ὑμᾶς οἱ μετ᾽ ἐμοῦ ἀδελφοί, Ἢ χάρις μετὰ τοῦ πνεύματος ὑμῶν. ᾿Αμήν.

IX. — Josepho fratri et archiepiscopo.

θ΄.--- Ἰωσὴφ ἀδελφῷ xal ápy temtoxó πῳ. [ez]

Quorumdam prevaricationem deflet. (Baron. an. 815, n. 11)

Semper mihi optabile scribere sanctitati tue, ac. B

lanto magis, quanto exsilii nostri longiora sunt
intervalla : facit enim ut propius quodammodo ve-
niam in venerabilem conspectum tuum, et leva-
men affert ipsa tui allocutione : quod et nunc quo-
que accidit graviter marrenti ob proditam a quibus-
dam prepositis veritatem. Ut enim jam novit san-
ctitas tua, vetus illa custodia, Josephus, inquam,
adulteri copulator, Photinodites, Heracleotes, Me-
diciotes, Mylianus, Hypolichniotes, Guleates, et, o
peccatum meum ἰ etiam Phlubutenus, stulta simpli-
citate captus, unanimi consensu, dispensationem
Scilicet propugnantes, abrepti ab eo qui talia pa-
trare solet Josepho, post Satanam abierunt, semel
atque iterum cum impiis commuaicantes. Qua de
causa benevole dimissi, in errorem suum instabiles
impellunt. Quinetiam, ut apparet, Nicienus quoque
in ruinam positus est episcoporum. Revocant enim
ab exsiliis, ut talia faciant. Et nisi nos fulciens
preveniat manus Dei, perimus οἱ nos qui residui
sumus. Quid ergo est quod etiterum in noshumiles
cum paucis aliis incumbere fabula videtur ? Exsurge
itaque, vir Dei, tanquam pontifex Christi veri prin-
cipis pastorum, tantoqueimpensius, quanto ceteris
omnibus superemines culmine sacerdotii, uno
dempto, qui in abdito detinetur : Glorifica Deum in
corpore tuo et in spiritu luo 9. Non. penitus in in-
sula reiinqueris : exerceri forsitan et probari te,
sicut antea, oportet ut coronam inde referas illu-
striorem. Heu! heu! frater, in que tempora reservati
sumus ? Sed gratia tamen ci qui reservavit : Et hoc
& Deo, ait Apostolug, qui a. nobis donatum est pro
Christo, non so!um ut in eum. credamus, sed. etiam
ul pro illo patiamur 9?, Non despexit Dominus hu-
militatem nostram in iis quie antecesserunt : sed
nequenunc, spero, despiciet rcyerentiara tuam : eed
sicut tunc, itu et nunc magnifieabitur Christus in
corpore tuo, faciens su, ra modum mieeri«ordiatn
suam ad ostensionem virtutis tuce. Propterea, vir
eancte, et milii quoque porrige manum intercessio-
nis, ut confirmer et eruar ab ingruente hieme

Ἐμοὶ tà ἐπιστέλλειν τῇ ἁγιωσύνῃ σοὺ TI
ποθητόν" zal τοσοῦτον ὅσον xai τὸ τῆς περιορίσεω;
διάστημα μακρότερον " ἐγγὺς γάρ μὲ ποιεῖ τοῦ τι
μἱου προσώπου c0)* xal ἑᾳστώνην ἐμποιεῖ διὰ τῆς
προσφωνήσεως " οἵα xai νῦν λυπηρῶς διαχειμένῳ n
τῇ τῶν τινων ἐγουμένων προδοσίφ τῆς ἀληθείας,
Ἵνα γὰρ olóé σοῦ dj ὁσιότης, ὅτι ἡ πᾶλαι χουστωϊίΖ᾽
λέγω δὴ Ἰωσὴφ ὁ μοιχοζεύχτης, ὁ Φωτεινουδίτης, à
Ἡραχλειώτης, ὁ Μηδικιώτης, ὁ Μυλιανὸς, ὁ Ὑπολ-
χνιώτης, ὁ Γουλχιάτης, ἀλλὰ φεῦ τῆς ἁμαρτίας uos!
ὅτι χαὶ ὁ Φλουδουτηνὸς [Reg. cod. Φλουδουτινὺς.
συλληφθϑὶς ἐξ ἄφοονος ἁπλότητος" ὁμοθυμαϑὸν, μ:
χοὸν ἐνστάᾶντες ὁήθεν οἰχονομίας, ὑφορμηθένε;
παρὰ τοῦ εἰωθότος χατέογάζεσθχι τὰ τοιαῦτα lle
σὴφ, ἐξετράπησαν ὀπίσω τοῦ Σατανᾶ, χοινων sav
ἅπαξ xai δὶς τοῖς ἀσεδέσιν. "Ev (p xai εὐμενῶς ἀτν
λυθέντες, ἁλίσχουσιν ἐν τῷ οἰχείῳ πτώματι τοὶ
ἀστηρίκτους, 'AAÀ' ὡς ἔοιχε, xal ὃ τῆς Νικαίας εἰ
πτῶμα κχεῖτα! τῶν ἐπισχύπων. ᾿Αναχαλοῦνται yx
τοὺς ἐν ἐξορίαις πρὸς τὸ τὰ ὅμοια πρᾶξαι. Καὶ εἶ gm
προφθάσει ἣ χεὶρ τοῦ θεοῦ ὑπερείδουσα, ὀλλύμεθα χε
οἱ ὑπολειφθέντες. Τί οὖν ἐστιν ὅτι xal πάλιν, ὡς or-
νεται, εἰς ἡμᾶς τοὺς ταπεινοὺς περιίσταται τὸ δρξις
σὺν ὀλίγοις; ᾿Ανάστα οὖν, ὦ ἄνθρωπε, τοῦ Θεοῦ (ὦ
ἀρχιερεὺς τοῦ Χριστοῦ τοῦ ἄληθινοῦ ἀρχιποιμένο;
χαὶ τυσόῦτον ὅσον τῶν ἀπάντων εἶ ὑπερέχων τῇ c
φαλίδι τῆς ἱερωσύνης, πλὴν τοῦ ἑνὸς ἐν παραβόπτῳ
χειιλένου, Δόξατιν δὴ τὸν Θεὸν Ev τῷ σώμετί
σοὺ χαὶ ἐν τῷ πνεύματί σου οὐ πάντως xol
ἐν τῇ νήσῳ ^ τυχὸν πειρχσθῆνχί s: δεῖ χατὰ τὰ ilr]
Qux χαὶ στεφανίτης χανταῦθα λαμπρότερος ypnum-
συις. ΑἹ, αἵ, ἀδελρὲ, εἰς 91093

"aA

piv, ALAX yao

*. Lo: N Led Le . jBr-
Xt 2008 ετὰαμ!:} 1
?, 1
:4u.:£2924Evp *. xxt
^— L3 ΕἾ ^—- 4 », [2 , - - --
τοῦτο ἀπὸ Θεοῦ, φησὶν ὁ Λπόστολος, ὅτι d aiv tja
ρίσθη ὑπὲς Χοιστοῦ, οὐ μόνον τὸ εἰς αὐτὸν τ'-

ὅμως τῷ

, 4.» M * M 4 P! , - . 1
στεύειν, ἀλλὰ xal τὸ ὑπὲρ αὐτοῦ πάτχειν. ὃ

παοεῖος Κύριος τὴν ταπείνωσιν ἡμῶν ἐν τοῖς -29λ1-
δοῦσιν * ἀλλ᾽ οὐδὲ νῦν, πέποιθα, ὑπεούψεταχ: τῆς e
αὐὐτητός σου" ἀλλ᾽ ὡς τηνιχαῦτα οὗτως χαὶ i
μεγαλυνθήσεται Χοιστὸς ἐν τῳ σώ
ὑπερελπεοισσοῦ

uxcl σοὺ - ποιὰν
,

τὸ ἔλεος αὐτοῦ εἰς ἔνδειξιν τῆς do

6 1 Thess, v, 23, 57 11 Cor. χει, 12, 885 [6Ὁοτγι vi, 20. 9 Philipp. t, 28.

1141

τῆς σηυ, Διὸ ὀρέγοις χἀμοὶ χεῖρα πρεπθευτιχὴν, ὅσιε, Α amara.

στηριχθῆναι xal σωθῆναι ἀπὸ τοῦ ἐνεστῶτος χειμῶ-
νος τιχροῦ. Στῆθι xal ἱλέωσαι, μεταστραφῆναι τὴν
χαταιγίοα εἰς αὔραν τοῦ ἁγίου Πνεύματος * γένοιτο !
Τοὺς ἀδελφοὺς ἀτπαζόμενος πλεῖστα * xal παραχαλῶ
ὑπερεύχεσθαί μου τῆς ταπεινώσεως, Ol σὺν ἐμοὶ τοῖς
mo3l σοῦ προσπίπτουσιν,

l' -- Ναυχρατίῳ τέχνῳ. [ρνβ΄.]

EPISTOLARUM LIB. II.

1142

ta, el propitium fac, ut procella in au-
ram Spiritus sancti convertatur : utinam ! Fratri-
bus salutem plurimam dico, eos obsecrans, ut orent
pro humilitate mea. Qui mecum sunt, pedibus tuis
advolvuntur.

X. — Naucrclio filio.

Dogmatica de sanctis imaginibus. Ne quorumdam lapsu pertubentuor alii : potius eo ipso excitentur ad constantiam,
(Baron., an. 815, n. 13.)

Πονηρὰ ἡ ἀγγελία τῶν γραμμάτων σου, ὦ τέχνον *
fug καθαψαμένη uoo τῆς ταπεινῆς ψυχῆς τῷ ὄντι
ὠδύνησε, xal δάχουον προσεχαλέσατο xapOuzvov " μ'-
χροῦ δεῖν, ἀνπνόν μοι τὴν νύχτα γχαθ᾽ fj» ἐδεξάμην
, * - Q^ 2 ^ * ΩΣ Ly
ἐπὶ χεῖρσς τὴδ ἐπιστολὴν ἐμποιήσχσα. Τοῦτο μὲν
ἐπὶ πάντων τῶν συμπεπτωχότων * ἐξαιρέτως δὲ εἰς
τὸν τῆς Φλουδουτῆς. Ὅτι οἱ μὲν τοῖς προλαθοῦτιν
ὅμοια xai τανῦν ἔπραξαν' ὁ δὲ τῶν δοχούντων ἐστά-
ναι ἀσφαλῶς ἐγνωρίζετο. ᾿Εθαύμαζον οὖν, Ett ἕπττη-
χύτων αὐτῶν, ὅτι μὴ ὁμολογήσαντες τὴν προτέραν
ἐπὶ μοιχείᾳ xai μοιχοζευξίχ ἦτταν αὐτῶν, ἀντ-
ἐποιοῦντο ἐπὶ τῇ προχειμένῃ ὑποθέσει * xai τάχα ὑπ’
ἐνόουν ἰδίᾳ xal καθ᾽ ἐχυτοὺς τὴν μεταμέλειαν ἐσχη-
χέναι * xal ἔχαιρον ὁ ταπεινὸς ἐπὶ τῇ ὀρθοποδέσει
αὑτῶν. ᾿Αλλ᾽ ὡς ἔοιχεν, ἐν σαθδοῖς τὴν οἰκίαν αὐτῶν

^ - -
οἰκοοομήέσαντες, τῷ λαίλαπι τῆς προτπετούτης αἱρέ-
σεως, πεπτώχασι πτῶσιν τὴν χαλεπωτάτην * πάλιν
4 , λέ ^ “Δ᾽ - 4 l $
οἰχονομίαν λέγοντες τὴν ἀθέτησιν τῆς ἀληθείας. ΟἹ
αὐτοὶ xal πρότερον σχάνδαλον γεγόνασι τῇ Ἐχχλη-
L]
Gía τοῦ Θεοῦ * xxi νῦν τὸ αὐτὸ Ov ὧν ἔπραχαν πάν-
τας προσχαλούμενο: εἰς ἀπώλειαν. Καίγε ἕτοιμοι οἱ

πλεῖστοι πρὸς τὴν τοῦ χαχοῦ μετουσίαν ἐν ταῖς
9 v 4-24 2* - o.

ἀνάγκαις ζητοῦντες ἐξευρεῖν τινα πρόφασιν * OU ἧς
» . 5 - (7

ἄθλιπτος xal ἀταλαίπωρος αὐτοῖς ὁ Ümto εὐσεδείας

ἀγὼν ὑπαχθείη * ἔχοινώνησαν ἐπὶ τῇ ἀρνήσει: Χρι-
στοῦ, τὴς θεοτόκου, τῶν πάντων ἁγίων. Τοῦτο γὰρ
ἣ τῆς εἰχόνος οὐτινοσοῦν ἄρνησις. Φεῦ τῆς συμφο-
Dac 1 φεῦ τῆς ἀπάτης 1 olpot! πῶς ἐναρξάμενοι χα-
λῶς, ἐστράφησαν εἰς τὰ ὀπίσω : οἴμοι ! πόσοις ἔσον-
ταὶ χαταστροφή * ὁμοταγάσι xal ὑπερέχουσι " λαϊχοῖς
τε χαὶ χληοιχοῖς xxi μονασταῖς ; ᾽Δλλ᾽ d ἀρχαία
πληγὴ, τὸ ἐγχόλπιον xaxóv. Ἰωσὴφ ὁ πάλαι εἰκότως
χληθεὶς Μοιχοζεύχτης, νυνὶ δὲ Χριστεμπαΐχτης * αὖ-
τὸς ὁδηγὸς τοῖς ἱτῆς ἀρχαίας χουστωδίας. Τί πρὸς
ταῦτα ; ἐχλυθησόμεθα ; χαταπεσούμεθα ; ἀποχαμοῦύ-
μεθχλ πρὸς τὴν Χριστοῦ ὁμολογίαν ὁμοῦ xal ἔνστα-
σιν ; μηδαμῶς, ὦ ἀδελφοὶ, μηδαμῶς. E* γὰρ, ἀσεδῶν
χαταπ'πτόντων, οἱ Oixatot ἔμφούοι ἕσονται " ἀλλ᾽ οὖν
τῷ τοῦ πέλας πτώματι ἀσφάλεια τῷ ἐστηχότι μεγί-
στη. Στῶμεν οὖν ἐν Κυρίῳ βεύαιότερον, μᾶλλον
παραχαλῶ * μὴ πτυρόμενόι ἐν μηδενὶ ὑπὸ τῶν ἀντι-
χειμένων. Μὴ γὰρ ἕνεχεν τῶν ὑποσχελισθέντων ἡ
ὁμολογία ἡμῶν ; ἢ τῇ τούτων στάσει ἐπερειδόμενοι
ἐστερεούμεθα, ἵνχ χαὶ τῇ σχελίσει αὐτῶν κατασειο
σθῶμεν ; μὴ γένοιτο | οὔτε τούτων, οὔτε ἄλλων " Χρι-
στὸς ἡ μῶν ὁ θεμέλιος, ἐν ᾧ στήχομεν " ἐν ᾧ καυχώ-
μεθα σὺν τῷ Παύλῳ λέγοντες " Τίς ἡμᾶς χωρίσει

C

Pessimus nuntius litterarum tuarum, o fili : qui
simul humilem animam meam attigit, revera con-
tristavit, et cordis lacrymas elicuit, tantum non
insomnem mihi reddens noctem illam qua litteras
accepi. Atque hoc quidem omuium causa una
lapsi sunt, maxime autem ob Phlubute preposi-
tum. Nam quod ad alios attinet, consentanea pra-
leritis egerunt : hic vero ex iis erat, qui secure
stare videbantur. Mirabar itaque, priusquam rue-
rent illi, quod pristinam suam circa adulterium et
adulteri nuptias ignaviam minime agnoscentes, in
re presenti aliquid auderent : cogitabamque illos
privatim forsitanet apud se penitentia tactos fuisse :
ideo gaudebam miser, quasi recte ambularent. Sed
in marcidis, ut apparet, domum suam edificantes ;
ingruentes hereseos turbine, ruina pessima cor-
ruerunt : dispensationem iterum appellantes, ipsam
veritatis condemnationem. Illi ipsi qui Ecclesi: Dei
scandalo antea fuerant, eodem nunc relabuntur, et
facti sui exemplo ad interitum provocant universos.
Et quidem paratis plurimi ad criminis societatem,
pretextum quempiam in necessitatibus reperire ge-
stientes, quo erumnarum et calamitatum expers
ipsis pietatis certamen reddatur : in negatione Chri-
sii, Deipare, sanctorum omnium, communionem
inierunt. Hoc siquidem est cujuslibet imaginis ne-
gatio. O perniciem ! o fallaciam ! hei mihi! quo-
modo, cum recte ccpissent, retro conversi sunt?
hei mihi ! quam multis fraudi erunt et subversioni,
equalibus,et majoribus, laicis,clericis et monachis?
Etenim antiquum vulnus, intestinum malum, Jose-
phus olim Mechozeuctes merito dictus, nunc Chri-
stemptctes, ipse dux fuit veteris custodie prepo-
situs, Quid ad hec? languidioresne erimus? frange-
mur ? concidemus animis ad confessionem, defen-
sionemque Christi? Minime gentium, fratres, mi-
nime. Etenim si, corruentibus impiis, justi metu
percelluntur; at vicini lapsus maxima est stantis
securitas, Stemus igitur in Domino constantiores,
amplius obtestor, nee in ullo conterriti ab adver-
sariis. Nunquid enim propter eos qui subversi aunt
confessio nostra ? aut illorum stabilitate nixi con-
sistebamus, ut eorum quoque lapsu concutiamur ?
Absit! neque horum, neque aliorum. Fundamen-
tum nostrum Christus est, in quo stamus, in quo
gloriamur, cum Paulo dicentes : Quis nos separabif
a charitate Dei? Tribulatio? an angustia? an fa-

1.43

ones" an perteetilio ἡ an. nuditas? an. periculum? A a

ΔΉ gladeua * Ned. enim in. his omnibus superamus
yrter eum quí dilexit nos ^,^! itaque qui aecinetus
pra Chrinto non. cortavorit, Christianus esse non
yetent.

ΔῊ vera [nensem martyrum agones, cer'amina,
iermenta Y an eamdem nobiscur earnem non ges-
runt ? An tantis nuppliciis sobjecti laborem noi-
Ium nenserunt ? Annon eos vivere tedesat, ut ait
Apeietuluna ** μα prrenium ptnerum reta, ca-
lestimqua. preinlorumn. desiderio, carnis rrortem,
uU pradentes, quam »terpam subire raluerunt.
Nihil expavowosbant, minirne animo consterzaban-
tur, et ΠΗ γῆ tauquam presentia mediantes, xti
et alaeron ad tormenta. pergebant, muneris loco
halebant plurima rati : Nobis enim pro Christo
donatum est non. solum ut in eum. credamus, sed. ut
ettam. pro illo patiamur *9. Et. alibi rursurn : In
mullo enim. experimento tribulationis abundantia
guamdii ipsorum fuít**. 1t gaudebant, ita letabantur,
eum pro Christo paterentur sancti omnes. Deli-
bemus οἱ nos, dilectissimi, charitatem Christi, in-
cedamus per sanctorum vestigia : seculi hujus
affectus omnes abjiciarmus : Non habemus hic ma-
nentem cívitutem 55. Superna Jerusalem patria et
civitas nostra est, o viri potentes in Spiritu, o filii
Del, non enit imei qui peccator sum ! Ne procum-
bamus, quamvis ornnes subvertantur, quod absit.
]psl autom, ut. olim, α Deo corroborati : vel soli
etiamnum depugnetous. Stat a nobis Deus, sancti-
que omnes qui unquam fuerunt. Nobiscurn Oriens,
nobiscum Occidens : exigua pars est que ab Ec-
clesia universa sese abrupit. et sejunxit, idque
metu, et propter haec temporalia, propler carnem :
quam postmodum, nisi veritatem defendimus, sem-
piternis ignibus una cum anima ipsa tradermus.
Exerceamur, esto, et. flarellemur, neque id sermel,
sed sepius : denique moriamur. Nonne post he»
gaudium erit ineffabile, nos eoloruri regnum con-
sequi, et. gloriam. inde referre immortalem, non
Contra iis quim dixi vitatis, propterea irrideri per-
petuo, et ignorninia'n interminatam sustinere? Uti-
que vos. oro, filioli mei, quos genui in Dornino,
quibus incrementum dedit Christus : per erumnas
et Inbores non solum nsceticos, verum etium athle-
ticos, Iplete gaulium meum, ut idem sapiutis,
eamidem: charilatem | habentes, unanimes, ilipsum
&enlientes : nihil per contentionem, neque per inanem
f lirium, sod. hunalitate, superiores sibi. invicem ar-
hirantes 5, Apostolica hic monita : licet a me mi-
paro in inomoriatn. reducantur. Orate et. pro. me,
obsecro, ut detur mihi fortitudo, robur, sermo per
vos, quamvis divina gratia indignus sim : ut una-
nimiter in uno spiritu gloriflcetur Deus in corpore
el npiritu nostro. Mitte ad archiepiscopum egregium
IHonysium. Saluta Petrum abbatem, Ignatium ab-

(^4 tom, virt, 33,30.
iu, 2, 3.

S. THEODORI STUDITJE

4111 Cor. 1,8. * Philip. 1,29. ** II Cor. vi, 2. *5 Hebr. xir, 14.

?7*21372Z2.:225291225 9àÀ:5:2,À 72519].

, -’ " . L] .
m2í2,T75:u2;.2:7 455, ἢ τανάπας, Exi
$ u1/2:22;Ka2:v7a2 ἐν τούτοις X ET:3 ξεσυ:.
xout»2:2 τοῦ ἀντξήτεντος o2 E ΟἾταος 5 αἰ
T122121:2745:694 οὐκ ἀτγω εἶτα: πὲς X055. 20

"s - .
$272:71: X2:27-m54 £a.

Οὐκ xT οἱ ἀγῶνες τῶν uxzTo7m$, τῷ ἴδια, αὶ
ML ΚΞ τοῦ 212222z0. Tues (ΣΥ Sox T

^t
gir»: .

"0, ποτα ταῖς CTuufezi:l LT65345 5f log «4
ἐξγπο πο χα! τοῦ ὅτ», ὥς S36 ὁ ATCTUÓCX,

4^^X T5 τῶῶ 7b αἱδρεῖων κολάξεεν», XX
Tes οὐζπν' ὦ ἀμηιξῷ», ἔλυστο αξλλον, ὡς ἔμΞ:.

ποῦ τῆς ταζκὺς ü1.2-753, 2712 “«Ἰἰὠντον ἔνενες,
Οὐκ ἐπτογήτταν “ οὐ χετεπλάνγτ,. καὶ ὡς Tilin
Ti αξληήτα Ὀπιτατύμτινοι, γ)χ: P4 35.» cl». τὰ
2722.25

i
£z

"
“

"(ἃ

. » * Φ . - * - , e. .-
AC OUUZEXQ 1 5.πτὸ TÀI πολ παθείας. "Han

- - , . . .
5262 ϑλόνοντοξις1»

M.

«V 4

μεῖς,
περι πατή τω εν

1253720::2;
του, Οὐχ ἔχομεν ὧδε μένουπαν
Ἱερυυσαλί
γατο ἐν» Πνεύματι, ὦ πέχυχ Θεοῦ 7 οὐ γὙὰ2 ἐμοῦ τῷἍ
ἀκα τωλοῦ | Mi, ἐχλάτωιλεν, χᾶν πάντες τράξοῖεο'

ἀγάπης Χοιτροῦ * ἐν

“»»
wu * 2Y$'0-7^ τ ἃς

»

ἔχνεσιν
79) αῶνος τοῦ
T6

69 "9

λιν" À zm

χαὶ πόλις ἡμῶν * ὦ Xv2oíQ ὃ».

a -—
ὃν e i
P]

ὅπεο μὴ, “ἔνοιτο. "AAL' Suri ὡς πᾶλα: ὑπὸ OU.
^ "er,

6 μονομαγύήσωμεν. Μη
ἡμῶν ὁ Θεός " πάντες o: αἰῶνος ἅγιοι " μα
ἡμῶν 'Avazo)7, xai λύσις * μιχοὰ μερὶς d aoi.
£272 ἐχυτὶ» ἀπὸ τῆς ὑπ᾽ οὐρανὸν Ἐχχλυ σίας " xr

- ^ * sep o9 . ᾿ * € * .
“οὐ 6*2 φοῦον "ΦΙΑ τὰ T 209X23:22 "6124 "T, GX3px2*

ωναιωθέντες, χαὶ τὰ νῦν
Φ

$» υἱἷχρὸν 3:209 παραδώτομεν τῷ αἰωνίῳ τὺ;
σὺν τῇ, ψυχῆ, εἰ μὴ αντισχώμεθα τῆς ἀληθείας"
Ἔπτω, zai πειρχασθῶμεν xai μαστιχθῶμεν " χε

xai ἀποθάνωμεν, Εἶτα on

εἷ
[LUI
2

-
94,
^
*

ἔστι 4223 ἀνεχλάλητος ἐπιτυχεῖν ἡμᾶς βασιλεία;
οὐρανῶν * χἀντεῦθεν ἀπευέγχασθα: χλέοός ἀθάνατον

$ κούναντίον φυλόντας τὰ προσείον μένα, κχἄντεῦθεν
^ -ᾧ , -
χωμμοηθῆναι μέχρι τέλους * xai αἰσχύνην Uzoir
ἀτελεύτητον ; Ναὶ, δέομαι, τεχνία μου, οὕς ἐγέννχα
i * οὕς πύξηπτε Χριστὸς ἐν πόνοις χαὶ χόκᾳς
οὐ μόνον» ἀτχηπικοῖς, ἀλλὰ YqàÀo xxi χθλητιχοῖ,
* , bi , et ^ «
Πληρώσατέ μου τὴν χαράν. ἵνα τὸ αὐτὸ ορο-
- 4 4 * . , μὲ .
vLte6 τὴναύτὶὴν ἀγάπηνεέχοντες σύμψυχοι "τὸ
ἔν φοονοῦντες "μηδὲν xav ἐρίθειαν ἢ κενοδο-
ἀλλύλους
ἐγούμενοι ὑπερέχοντας ξαυτῶν. ᾽Α ποστολιχὰ τὶ
παραγγέλματα " x&v παν ἑμοῦ τοῦ ταλαιπώρου ὑπὸ-
μιμνηπχόμενα. Προσεύχεσθε xai περὶ ἐμοῦ, π2:-
- et ^ - 4 Uu ^ 94 9 - -
x20 "ἵνα μοι δοθῇ ἰσχὺς, xpxzoc, λόγος OU ὑμᾶς" xn
ἐγὼ ἀνάξιος θείας χάριτος "ὅπως ὁμοθυμαδὸν ἐν ivi
πνεύματι δοξασθῇ ὁ Θεὸς iv tp σώματι xai ἔν τῇ
πνεύματι ἡ μῶν, Στεῖλον εἰς τὸν ἀρχιεπίτσχοπον τὸν
. , , 4 :09- ,
χαλὸν Διονύσιον. Προσαγόρευσον τὸν dOO0Xvw Πέτρον.

*5 Philipp,

22't9
" s

ξίαν - ἀλλὰ τῇ ταπεινοτροσύνῃ ^

1145

EPISTOLARUM LIB. IF.

1146

τὸν ἀὐδᾶν Ἱγνάτιον- xai τὸν ἀδόᾶν Τίθόην " xai A batem, et Tithoen abbatem, et ostende illis banc

ὑπόθειξον αὐτοῖς τὸ γράμμα. Ἔτι ἑἕτομάζου σὺν
τοῖς λοιποῖς, xxi μάλιστα τοῖς προγεγραμμένοις *
ὅτι τῶν ἐγγύθεν ἡμῶν ὀλισθησάντων, οὐχ ἔστιν
ἣ μᾶς [Reg. cod. ὑμᾶς] ἐχθῆναι ὑπ᾽ αὐτῶν ἐχείνων
ἐνδιαδαλλομένους, Δοίη δὲ Κύριος σθένος, κράτος,
νοῦν, ὀρφθχλμὸν, σύνεσιν, πᾶν ὁτιοῦν εὖ πρᾶξαι
ἔπαινον χαὶ δόξαν Χριστοῦ * εἷς καύχημα
ἐμόν " εἰς χλέος ὑμῶν αἰώνιον. Ποοσαγορεύουσιν ol
συνόντες qot ἀμφοτέρους, Ὁ Χριστὸς μεθ᾽ ὑμῶν.
᾿Αμήν.

ὑμᾶς εἰς

ΙΑ΄. — TU αὐτῷ. [ονδ᾽.}
De quibusdam, qui lapsi erant,
Ila23 προσδοχίαν εἴδον τὰ γράμματά σου, τέχνον
ἠγαπημένον, καὶ τοὺς ἀδελφούς - οὐ γὰρ, ὡς προ-
, ?, ,
ἐγραψα, ἐπέσχες μέχρι Σεπτεμδρίου. ᾿Αλλ᾽ ὅμως
ἀπεδεξάμην σου τὸ πρόθυμυν, τὸ οὐχ ἀνεχτὸν τῆς
ἀγάπης, τὸ διάπυρον τοῦ πόθου, τὸ περὶ πάντα
φιλόθεον * προσθείη δ᾽ ἂν xai φιλοπάτριον. Σύ μου
χαρὰ xai πχραμύθιον᾽ σύ μου ἐν Κυρίῳ ἐν πᾶσι
- PLA M et
τοῖς xtvójvot, xat θλίψεσιν ἕδρασμα, καὶ στέφανος
χαυχήσεως, μετὰ πάντων τῶν συνάθλων σου" καὶ
πρὸ πάντων ἀδελφῶν ἡμῶν ἐν Χριστῷ ᾿[ησοῦ, καὶ
τέχνων. Διὸ xal χαίρω, εὐλογῶν τὸν θεὸν τοῦ Πα-
τρός μου" ὅτι ὑγιάζῃ ψυχῇ xal σώματι " οὕτως ὑπὸ
Θεοῦ οἰχονομηθέντος εἶναί σε ἄφετον ἐκ δεσμῶν ἵνα
τοὺς ἐν δεσμοῖς ἀλείφῃς, τοὺς ἀφεμένους συνδέων
Ἐπιστηρίζοις. Ὃ xai ποιεῖς χάριτι Χριστοῦ, παρα-
χυλῶν, νουθετῶν, παραμυθούμενος ἕνα ἕχαστον. Ὡς
ἀληθῶς Θεοῦ οἰχονόμος. Δέομαι οὖν αὐτὸ τοῦτο μὴ
4 . . - » !y» 0 , ^ ἢ δό €
ἐχχαχεῖν ἔργαζεσθαί cc εἰς δόξαν Χριστοῦ, εἰς
περιποίησιν σωτηρίας σου, εἰς χαύχημα ἐμοὶ τῷ
ἠπορημΐένῳ ἐν παντιοῦν ἀγαθῷ, ΠΙλὴν, ἀδελφὲ, ὅτι
οὐχ εἰς χενὸν ἐδράμομεν xal τοέζομεν πάλαι τε xal
νῦν" οὐδ' εἰς χενὸν χοπιῶμεν " ὑπὲρ Χριστοῦ γὰρ
καὶ ὁΐὰ Χριστὸν ὑπὲρ οὔ τὸ πάσχειν, πάσχα " ὑπὲρ
οὗ τὸ λυπεῖσθαι. χαρά. Εἴπερ aor áo ouv, φησὶν,
et s ^r * ?
tva xai συνοοξασθωμεν. Λογίζομαι γὰρ. ὅτι
οὐχ ἄξια τὰ παθήματα τοῦ νῦν χαιροῦ πρὸς
τὴν μέλλουσαν δόξαν ἀποχαλυφθῆναι εἷς
ἡ μᾶς. Καὶ εἰχότως. Ἢ γὰρ ἐνταῦθα σύνθλιψις͵ ὁποιαοῦν
£^ 1 - 4
σκιώδης xal ὀνειρώδης " ἡ ὃὲ ἐχεῖσε ἀντάμειψις, ζωὴ
ἀπέραντος μετὰ δόξης αἰωνίου. Μὴ οὖν ἐπαισχυν-
θῶμεν, ὦ τέκνον, τὸ πχρὸν μαρτύριον " τοῦ Κυρίου
γάρ ἔστι, Πολλοὶ ἐπεθύμησαν ἐξ ἀγάπης Χριστοῦ
md ^ ω 4 φ 4 4 , LJ ,
τοῦτο ἰοεῖν * ἀλλ᾽ οὐκ Emétoyov* ἡμεῖς δὲ χατηξιώ-
μεῆχ. Τί τοῦτος ὑπὲρ αὐτοῦ πάσχειν" διώχεσθαι"
αἰχμαλωτίζεσθαι " φυλακίζεσθαι" ἐκ τόπου εἰς τόπον
πεοιοοίζεσθχι " ἢ τάχα xal τύπτεσθχι" θέ [
vu d νυ ν χ . ἐν ext pov Y -
vz50a: χαὶ ἀγγέλοις καὶ ἀνθρώποις.
Ei δὲ ὅτι xal τὸ ὄνομα ἡμῶν ὡς πονηρὸν ἐξέδα-
^ . ^. - ΒΝ ΤΩ ^ a^? A * v , * ,
^0», αναθεματίζοντες totq τὲ καὶ ὁημοσίᾳ σὺν ἁγίοις *
οὐχ ἕν: 223; οὐκ ἔνι σχιρτᾶν ; Οἶδα, τέχνον, τὸν
μαχαρισμὸν Κυρίου, Τούτοις xai αὐτὸς γήθου"
πέρπου σὺν ὅλοις τέκνοις. Ὑμεῖς γάρ ἔστε σῶμα
Χοιστοῦ, χαὶ μέλη ἐκ μέρους. Καὶ εἴτε πάσχει

9? |tom. νι, 17, (8, 9* Luc. νἱ, 22.

epistolam. Porro accingere, et paratus esto cum
ceteris, et cum iis maxime quos scripsi : quoniam
cum lapsi sint qui nobis vicini erant, fieri nequit
ut relinquamur ab illis ipsis delati. Det autem Do-
minus vobis vires, robur, intellectum, oculum, pru-
dentiam, omnia recte agere in honorem et gloriam
Christi, ad laudem meam et gloriationem vestram
sempiternam. Salutant qui mecum sunt utrosque.
Christus vobiscum. Amen.

XI. — Eidem.

recipiendia. (Baron. an. 816, n. 16.)
B Preter exspectationem, dilecte fili, litteras tuas

D

et Íratres vidi, Non enim, ut antea scripseram. ua-
que ad Septembrem distulisti. Ceterum amplexus
sum alacritatem tuam, charitatem non remissam,
ardens desiderium, in omnibus pietatem erga
Deum, addiderim etiam erga patrem. Tu letitia et
consolatio mea: tu meum in omnibus periculis et
tribulationibus firmamentum in Domino et exsulta-
tionis corona, cum certaminum tuorum sociis uni-
versis, pre omnibus nostris in Christo Jesu fratri-
bus et flliis. Quocirca et letor plurimum, Deum
Patris mei laudans, quod animo et corpore recte
vales: Deo sic omnia disponente, ut tu vin-
culis solutus fueris, quo illos qui in vinculis sunt
subleves, eos autem qui soluti sunt conjun-
gendo conlirmes. Quod quidem facis per Christi
gratiam, unumquemque adhorians, admonens, con-
solans, tanquam verus Dei dispensalor. Precor
igitur ne animo deficias illud ipsum agendo ad
Christi gloriam, ad salutis tue assertionem, ad
meam, qui cujuscunque boni sum inops, gloriatio-
nem. Tamelisi,frater, non in vacuum olim concur-
rimus, neque in vacuum laboramus ; siquidem pro

Christo et per Christum, pro quo aliquid pati, ;'

paacha est : pro quo tristari, letitia. Si modo com-*
patimur, iuquit, ut δὲ conglorificemur. Ezistimo:
enim quod non sunt vondignz? passiones hujus (eme
poris ad futuram gloriam qux revelabitur in nobis 97,
Et merito. Istic enim afflictio-qualiscunque, umbre
et somnio similis : illic autem oempensaatio, inter-
minata vita cum gloria sempiterna. Non erubesca-
mus ergo,fili,presenstestimonium: Dominienim est.
Multi pre Christi amore illud videre optaverunt, sed
nacti non sunt: nos autem digni habiti sumus. Quid-
namillud?proipso pati,vexari,captivitatemac vincula
sustiaere,delocoin locumpelli,aut fortassis etiamver-
berari, apectaculum fieri et angelis et hominibus *$,
Quod si et nomen' nostrum ejecerunt tanquam ma-
lum, anathematizantes privatim et publice cum
sanctis; nonne gaudium est? nonne licet exsultare?
Novi ego, fili, beatitudinem & Domino predicatam.
Tu quoque ob hac letare: gaude cum universis
filiis: Vos enim estis corpus Christi et membra ez

1141

S. THEODORI STUDIT;E

1148

parte. Εἰ si quid patitur unum membrum, compa- À £v. μέλος, συμπάσχει πάντα τὰ μέλη" ciu

tuntur omnia membra : sive gloriatur unum mem-
brum, congaudent omnia membra $?. Quere, ail,
que restant, sputa, colaphos, crucem denique ; dul-
ces mihi clavos Christi, quibus crucifigi cum ipso
ecquis erit qui dignus habeatur: servuscum Domino
lancea confodi, sanguinem miscens sanguini:homo,
Dei viventis! Sancti hoc affectu pleni, gaudebant
cum dilaniarentur: gestiebant cum membra seca-
rentur. Advenit itaque et nostrum gaudium : ex
parte tentati fuimus et utinam consummhata esset
tentatio gratia et benignitate Jesu Christi Domini
nostri | per gratiam enim victoria contingat in
quocunque: ut nom glorietur quisquam quasi aliquid
ex se habeat: sed ut Dei misericordiam in Christo
Jesu consequamur per animi demissionem et effi-
cacem confidentiam. Si qua ergo consolatio in Christo,
si quod solatium charitatis, si qua societas fidei, si
qua viscera et miserationes, impletle gaudium meum ὃ;
ut ego miser cum Apostolo dicam: Idem sapite,
eamdem charitatem — habenles, | unanimes, idi-
psum sentientes, nihil per contentionem neque per
inanem gloriam ?!, invicem adversantes. Interdum
enim in iis etiam que pro pietate geruntur cerla-
minibus aucupatio primarum partium et pervicacia
contentionem obrepit: Vos vero tanquam Dei mini-
Biri ; nam in persona tua oos comprehendi volo qui
presunt, quique hanc epistolam legerint : Nemini
dantes ullam offensionem, ut. ministerium. vestrum
non flat vituperabile 13,

De illis autem quos scribis mihi erroris sui poe-
nitentia duci ; erga eos qui de corpore nostro sunt,
medici sumus, quamvisindigni. Quamigitur penam
Oresti, qui ad nos huc venit, per fratres indiximus
(neque enim convenire multas ob causas visum
est, ut in conspectum nostrum admitteretur), hanc
eamdem et ceteri suscipiant: nimirum ut sanctis
mysteriis non participent ; una cum aliis observa-
tionibus. Quousque tandem ἢ rogas. Quoad ortho-
dote fidei tranquillitas redeat. Si mors interveniat,
inquit, communicent. Remissum illis peccatum
arbitramur. Quod vero signifleasli, vos de hac et
illa reinter vos dissidere: tollite questiones vestras,
et mutuam pacem habetote: Non sicut hi qui ab
heresiconvertuntur, recipiendi suntisti ; quanquam
et illic quoque non leve discrimen est hujus ad il-
lam ; sed tanquam qui nomen Domini abnegarint,
Sive ad ejus abnegationem Christomachis commu-
nicarint, seu metu adacti seu aliam ob causam. Ad
hujusenim abnegationem manifesto communicarunt
sanctam ejus imaginem negantibus: quia negatio
imaginis ad prototypum transit, ut clamans cla-
mat ?*. Nec aliter se res habet, tametsi negationem
elevare quidam velint. Si ergo non prius recte
Sentientes, nec veritatem edocti, sed divina quadam
providentia veritatis lumine illustrati ad nos convo-
]assent: alia ratio esset, nec temere eos admitti
oporteret, nisi ex plurimorum orthodoxorum con-

€? [ Gor. xii, 2, 20. 19 Philipp. 11, 1, 2. "! ibid. 3.

δοξάζεται ἕν μέλος, co vy alpec πάντα τὰ pis,
Ζήτει, φησὶ, τὰ λειπόμενα, ἐμπτύσματα, κολατίσματα͵
τέλος τὸν σταυρόν" τοὺς γλυκεῖς μοι Χριστοῦ ἥλους"
oic τίς ἂν χαταξιωθείη συσταυρωθῆναι “ συλλογχευ-
θῆναι δοῦλος Δεσπότῃ " μίξαι αἴμα αἵματι ἄνθρω-
πος, Θεοῦ τοῦ ζῶντος ; Τοιχύτῃ διαθέσει [χωροῦντε:
οἱ ἅγιοι ἔχαιρον χοπτόμενοι * ἥδοντο μελοτομούμενοι,
Ἔφθασε τοιγαροῦν xai dj ἡμετέρα χαρά “ ἐκ μέρους
ἐπειράθημεν" εἶγε xai πειραθείημεν τέλεον " χάριτι
καὶ φιλανθρωπίᾳ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυρίου fp!
Τῇ γὰρ χάριτι εἴη τὸ νῖχος ἐφ’ ὁτῳοῦν * ἵνα μή τις
χαυχήσηται οἴκοθέν τι ἔχειν" ὥστε ἕλκομεν τὸν ἔλεον
Θεοῦ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, διὰ τῆς ταπεινοφροσύνης
χαὶ ἐνεργοῦς πεποιθήσεως. Εἴ τις οὖν παράχλητις
ἐν Χριστῷ εἴ τι παραμύθιον ἀγάπη ς᾽ εἴ τις
κοινωνία πίστεως "εἶ τινα σπλάγχνα xal ot

τίρμοὶ, πληρώσατέ uoo τὴν χαράν" σὸν 5
᾿Αποστόλῳ ὁ τάλας λέγειν: Τὸ αὐτὸ φρονεῖν, τὴν
αὐτὴν ἀγάπην ἔχοντες" σύμψυχοι" τὸ ἕν gozo
νοῦντες᾽ μηδὲν χατ᾽ ἐρίθειαν Tj κενοδοξίαν ἐν
τιπράττοντες, xal ἀντιχαθιστάμενοι ἀλλήλοις, liso
γὰρ καὶ ἐπ’ αὐτῶν τῶν ὑπὲρ εὐσεδείας ἀγιύνων τὸ
φιλόπρωτον xai φιλόνειχον πάρεισδύειν. ᾿Αλλ᾽ ὑμεῖς
ὡς θεοῦ διάχονοι (συμπαραλαμδάνω Ὑὰρ τῷ προ
ttp goo τοὺς ὑπερέχοντας, οἱ καὶ ἀναγνοῖεν th
ἐπιστολὴν), Μη δεμίαν ἐν μηδενὶ Gor ce προῦσχ»
πὴν,ἵνα μὴ μωμητὴ ἡ διακονία ὃ μῶν γένοιτι,

Περὶ ὧν ἔγραψάς μοι ἐν μετανοίᾳ γεγονέναι " εἰ
τοὺς τοῦ σώματος ἡμῶν, εἰ καὶ ἀνάξιοι, ἀλλ᾽ c
ἡμεῖς ἰατροί, Ὃ τοίνυν ἐδώχαμεν ἐπιτίμιον ὦ
"Opisetr ἐλθόντι ἐνταῦθα, διὰ φωνῆς τῶν ἀδελεῖν
(οὐδὲ γὰρ χεχρίχαμεν εὖ ἔχειν συνοψισθῆναι αὐτὸ
διὰ πολλὰ αἴτια), τοῦτο σχοῖεν χαὶ οἱ λοιποί" 3ysz-
χους εἶνα! τῶν ἁγιασυάτων " xz! ἐν τοῖς ἄλλοι:
παρχτηρήμασιν. ᾿Ερωτᾶς ἕως πότε; ἕως ἂν dw
λάμψῃ ἡ τῆς ὀρθοδοξίας αἰθοίχ. El, φησὶ, cip:
θάνατος ; Κοινωνείτωσαν. {Πστεύομεν συγχεχωρῆοξ
αὐτοῖς τὸ ἁμάρτημα. ᾿Επειδὴ δὲ γέγραφας, tox
χἀχεῖνο ἀντιλεχτεῖν ὑμᾶς πρὸς ἀλλήλους " Our
τῶν προύλημάτων ὑμῶν, καὶ εἰρηνεύετε ἕν Ero,
Οὐχ ὡς οἱ ἐξ αἱρέσεως ἐπιστρέφοντες, οὗτοι δεκτοι"
εἶπερ χάχεῖ παρατήρησις διαφορᾶς οὐ τῆς τυχούσης
τὴσδς πρὸς τήνδε" ἀλλ᾽ ὡς ἀρνησάμϑνοι τὸ ὄνομε
Κυρίου, ἤτοι ἐπὶ τῇ ἀρνήσει αὐτοῦ κεχοινωνηχύξτει
τοῖς Χριστομάχοις διὰ φήδον ἤ τινα ἄλλην περιξι-
τειαν. Ἐπὶ Ὑὰρ τῇ ἀρνήπει αὐτοῦ ἐκοινώνησαν z»-
δήλως ἠρνημένοις τὴν ἀγίχν αὐτοῦ εἰχόνα. 'H vi)
τῆς εἰχόνος ἄρνησις ἐπὶ τὸ πρωτότυπον ἀνχθαίνε:,
ὡς Bo3 ὁ βοῶν. Καὶ οὐχ ἔστιν ἀλλοίως " xxv τινι:
σμιχούνειν τὴν ἄρνησιν βούλοιντο. Ei οὖν μὴ 0207-
δοξοῦντες τὸ πρότερον, μηδὲ μυηθέντες τὴν ἀλήθειαν,
ἐχ θείας προνοίας αὐγασθέντες τἀληθὲς μετεπήδηταν
εἰς ἡμᾶς, ἄλλως εἶχε" χἀκείνους οὐχ ὡς ἔτυχι
προσδεχτέον, εἰ μὴ διὰ πλείστων ὀρθοδόξων συμϑω-
νήσεως * ὡς δεδήλωχεν ὁ θεῖος Βασίλειος πρὸς τοὺς

12. |I Cor, vi, 3. ?3 S. Basilius.

1149

EPISTOLARUM LIB. If.

1150

ἐν Μεσοποταμί q ἐξ Αἰγύπτου περιωρισμένους * xa0- A sensu : ut divinus Basilius docet ?*, ad eos scribens

ἀπτόμενος αὐτῶν ἐν τῷ ἀφυλάχτως 200072202:

Ἢ ἀγνοεῖτε 6 φησιν ὁ αὐτὸς Πατὴ ἐν ἑτέρᾳ ἐπι-
στολτ, ; « Οὐχ οἵδα ἐπίσχοπον, μηδὲ ἀριθμήσαιμαι ἐν
ILLAE , AK 'Οα ETLOAOT. v. UT, t" UT, 4
, * *, - e 4
ἐπισκόποις τὸν ἐπὶ τῆς πίστεως ὑπὸ
-- p - ᾶ ^ , .
τῶν βεοέλων χειρῶν προαχθέντα εἰς προεόρείαν * »
οἷοί εἰσ! τανῦν, οὐ δι᾽ ἄγνοιαν, ἀλλὰ διὰ φιλαρχίαν,
ἐπ τοῖς θρόνοις * προΐμενοι ἀχουσίως [f.
ἑχουσίως) τὴν ἀλύθειαν * χαὶ ἀντιλαμόάνοντες τὴν

χαταστρον

URT, ὀῶντ ες

τῆς ἀσεῦε!ας προεόρείαν. Εἰ χατὰ ἄνθρωπον ἐθη-
ριομάχητα, φησὶν ὁ ᾿Απόστολος, ἐν Ἐφέσῳ, τί
μοι τὸ ὄφελος; Λέγω χἀγώ * Εἰ xa0' ὑμᾶς μετὰ
τὴν ἄρνησιν ἤτοι χοινωνίαν τῶν Χριστομάχων εὐθὺς
δεχτέοι xal ἀνεπιτίμητοι οἱ τοιοῦτοι * τί μάτην χιν-
δυνεύων χαθ᾽ ἑκάστην ἡμέραν * xal μὴ αὐτομολήσας
ποὸς ὑπεναντίους, αὖθις δ'ὰ μετανοίας τοῖς
συνταχθείην ; Μὴ πλανᾶ-
φθείρουσιν 707 χρηστὰ ὁμιλίαι χακαί.
Ἐχνέψατε ἐν Κυρίῳ. Τίς δὲ κοινωνία φωτὶ πρὸς
σχότος " παραλλήλου τῶν Χριστομάχων τὰ
ἡμέτερα τηρῖται ; ὡς ὅτι, φησὶν, αὐτοὶ τοὺς Ἐξ ὀρθο-
δοξίας πρὸς αὐτοὺς χωροῦντας χαρᾷ ἀνεπιτιμήτως
προπίενται. Οὐ * δέον οὖν χαὶ στεφανοῦν ἡμᾶς τοὺς
ἀρνη τὰς

δοθοδόξοις :
σθε. c

ἀανεπιτιμήτως

ἵνα ἐχ

p 7" 1 "n M λ' ἦγ, t 2. 74 (
:09 Xptotou, xat σολυμνιᾶζεῖιν ὡς ἐχεῖνο! tt-
vac ἐχείνων. ᾿Αδελφοὶ, δέομαι ὑμῶν, μὴ παιδία
γΐνεσθε ταῖς φρεσίν ἀλλὰ τελειοῦσθε διὰ τῆς
ἀληθοῦς ἐπιγνώσεως. Περὶ τῶν ἔξω τῆς ἀδελφότητο

᾿ἰὕους ἐπιγνώσεως. LIED - i^ φότητος
[4 ^ , ᾽ ἣ κο«ὦ , 4 ^* b * , ,
ἡ λῶν, τίς εἶμι δοῦναι λόγον ; Εἰ δὲ καὶ ἀναγχάζοι τίς"
ἐπειδὴ ἡ ἀγάπη πλήρωμα οὖσα νόμου ἔχει χαὶ
τὴν πειθώ τοῦτό φημι ὁ χτὶ ἐπὶ τῶν ἡμετέρων *
ἡμεδαποὶ γὰρ χἀχεῖνοι, Πρεσδύτερος εἶτε ὑπογρά-
ψας, εἴτε χοινωνήέσας có0 μὴ φέρων τὴν χάχωσιν,
εἰργέσθω τῆς χοινωνίας. Κατὰ Χοιστοῦ γὰρ χοινω-
νήσας, πῶς δύνχ!τ᾽ ἂν Χριστῷ χοινωνεῖν ; Τῆς γὰρ
ἐγχρατήτεως τῆς ἱερουργίας παρὰ συνοδιχῆς ἐπι-
σχέψεως fj λύσις. 'O δόξας μετὰ τὴν ἦτταν ἀναπα-
λαΐσχι * ἀποχωρείτω τοῦ ἐν ᾧ ἐχαθέζετο πρὶν τόπου “
ἐπεὶ πῶς γνωσθήσεται αὐτῷ τε ἐχείνῳ dj ἄρνησις
7» ὑπέστη, xai ἀλλο'ς;

Οὐ χωρῶ ἐπιτρέψαι ἐπ’ ἂν dj ἀναπάλαισις
αὐτοῦ μάλιστα οὐχ ἐγένετο ἐν ἐπισήμῳ τινὶ δράματι
» * M —- μὴ , » a 3 3, ,
oiov ἐπὶ τοῦ Λαοδιχείας. Οὐδὲ γὰρ ἐκείνῳ cupi0ou-
λεύσαιμι ἂν ἔγωγε ἱερυυργεῖν, ἢ μόνον χοινωνεῖν
διὰ τὸ ἐπίσημον. Οὕτως ἐπὶ τοῦ τυχόντος μονάζον-
πος "οὕτως ἐπὶ λαΐχοῦ " εἴ
τῶν ἄλλων ἀξίων

P d

«Ὁ, «- , » 4
ὅτις τῆς χοινωνίας, μετὰ

χαοπῶν τῆς μετανοίας * ἀναμέ-

- 4 ^

γεν τε τὸν χαιοὺὸν τῆς ὀρθοθοξίας, Πλὴν ἐπειδὴ ἐν-
δέχεται, xal ὕφετιν wal ποόσθεσιν γίνεσθαι παρὰ
ποῦ ἐπιτιμῶντος ἐπὶ τῆς κοινωνίας λέγω * ἔχτεινο-

ivy τῶν qoóytoy τῆς αἰρίπεως χατὰ τὰ ἀθεώρητα
A2UAxXTX τῆς διχαίας ὀργῆς τοῦ Θεοῦ * ἔστι καὶ πρὸ

[i - - , a , *
6946509 λῦσχ! ἐν Κυρίῳ * χαθὼς ὑποπέπτωχε τὸ
πρότωπον βαρύτερον ἢ ἐλαφρότερον * xal xa0' ἣν
miht) ὑποβείχνυσι μετάνοιαν * εἴς τε τοὺς ἡμετέ-
poo; καὶ τοὺς ἔξω, συνεστιᾶσθχι αὐτοὺς οὐ χωλυτέον

** Epist. 31, 15. Epist." 1
7? | Cor, xiv, ?0. $' Rom. zi, ^40,

C

D

2, iNicopolit. presbyt.

qui in Mesopotamiam fuerant relegati ex /Egypto :
perstringens illos quod temere admitterent.

An nescitis quid idem Pater dicat in alia epistola ?
« Non agnosco episcopum, nec inter episcopos
illum adnumerarim, qui a profanis manibus ad
fidei destructionem presul electus est 15, » Quales
nunc 8unt qui, non per ignorantiam, sed dominandi
studio, in sedes insiliunt, veritatem sponte sua
prodentes, et premii loco impietatis principatum
accipientes. Si secundum hominem, inquit Apostolus,
ad bestias pugnavi Ephesi, quid mihi prodest 1 ὃ
Aio et ego : Si post negationem vel communionem
cum Christomachis, tales statim, sententia vestra,
sine pena recipiendi sunt : cur incassum periclitor
in dies, ac non potius ad adversarios ultro occur-
rens, orthodoxis iterum, mox ut facii peenituerit,
gine pcena ulla me aggrego ? Nolite seduci : corrum-
punt bonos mores colloquia prava ΤΊ, Evigilate in Do-
inino. Qus autem societas luci ad. tenebras ?9 : ut
Christomachorum instar res nostre dirigantur ?
Quoniam ipsi, inquiunt, eos qui ab orthodoxa parte
ad illos transeunt, cum gaudio, nulla pena irrogata,
suscipiunt. Vc: ergo et coronandi sunt nobis ne-
gatores Christi, et solemni honore afficiendi, ut ab
illis quidam eorum affecti sunt. Fralres, oro vos,
nolite pueri effici sensibus 19, sed per veram scien-
tiam perficimini. De his autem qui extra fraterni-
tatem nostram sunt, quis ego sum ut verba faciam ?
Si cogat tamen quispiam : quoniam quae plenitudo
legis est dilectio *, suam quoque suadelam habet :
hoc ipsum dico, quod de nostris: nam et noatri
suntetiam illi. Presbyter seu subscripserit, seu metu
communicarit afflictionem non ferens ; a commu-
nione arceatur. Qui enim adversus Christum com-
munionem iniit, qui potest cum Christo commu-
nicare? Privationis enim sacrificii relaxatio syno-
dice est consultationis. Qui postlapsum ad certamen
iterum revertitur, abstineat ab eo loco quem prius
obtinuit : alioqui quomodo innotescat tum ipsimet
negatio quam passus est, tum aliis?

Non possum permittere: presertim quando ite-
rata ipsius pugna insigni quopiam opere non oer-
nitur : quemadmodum in episcopo Laodices. Neque
enim illi ego auctor fuerim sacrificandi, sed com-
municandi tantum propter celebritatem. Sic in mo-
nacho unoquoque, sic in laico : arcendus est a
communione, cum aliisdignisfructibus penitentie;
exspectandumque tempus fldeiorthodoxae. Ceterum,
quoniam et remitti et intendi poenam ab eo fas est
qui imponit; de communione loquor ; si occultis
juste Dei ire judiciis haereseos tempora prorogen-
tur, licebit etiamantesynodum in Dominorelaxare,
prout persona gravius leviusve lapsa est, et pro ea
rursum ponitentia, quam pre se fert: tum erga
nostros, tum erga extraneos prohibendum non est ;
quin una epulentur, non tamen ut benedicant ante

7$ 1 Cor. xv, 32. "Ibid. 33. 1811 Cor. vi, 14.

1151

S. THEODORI STUDIT/E

1183

relaxationem. Hec sunt que de his habeo in timore Α οὐχ ἵνα εὐλογῶσιν ἕως λύσεως. Τοσαῦτά μοι rx

Dei et veritate. Si quid novi vel ἃ vobis vel ab aliis
proferatur, discam. Fateor enim me in multis pec-
care: ei muita nescire pon abnuo. Saluta fratres
tuos et filios meos, Petrum abbatem, et Ignatium»
et Tithoen, desideratos mihi in Domino et adjutores
meos. Saluta eos qui mihi chari sunt ex sancta con-
gregatione. Saluta mysteriorum custodes, viscera
mea charissima. Saluta eam cujus magnus est
labor in Domino : de qua recipio et abundo in bonis.
Saluta omnes in Christo fratres, etiam qui sunt
laici, ex quibus est Sergius pius et Engius. Qui
mecum sunt fratres semper dilecti te et alios salu-
tant. Memento te tenuitatis mea, Dominus noster
Jesus Christus vobiscum fratres.

XII. — Paschali pape Romz.

περὶ τούτων ἐν φόδῳ θεοῦ xal ἀληθείᾳ. Et δὲ τι καὶ
ὑμῶν ἢ ἀπ’ ἄλλων καινότερον, διδαχθῶ. Ὁμολογὼ
γὰρ ὡς πολλὰ ἁμαρτάνων, καὶ πολλὰ ἀγνοεῖν δὲχο-
pat. ἼΑΛσπασαι τοὺς ἀδελφούς goo καὶ τὰ τέχνα uo
τὸν X662» Πέτρον, xai Ἰγνάτιον, καὶ Τιθόην [cod.
Reg. Τιδόϊον], τοὺς ἐν Κυρίῳ ἐπιποθήτους μου χαὶ
συνεργούς. Γλσπασαι τοὺς ἐκ τῆς ἁγίας συνοδίας οι.
λητούς μου. Ἴλσπασαι τοὺς μυστηριοφύλάχας, τὶ
ἐμὰ ἠγαπημένα σπλάγχνα. ΓΛσπασαι τὴν χοπιῶτε
ἐν Κυρίῳ ἧς ἀπέχω καὶ περισσεύω ἐν ἀγαθοῖς"
ἄσπασαι πάντας τοὺς ἐν Χοιστῷ ἀδελφοὺς, xw hei
xoi, ἐξ ὧν Σέργιος ὁ εὐσεδὴς xai ἔγγιος [f. £67.
᾿Ασπάζονται σὲ καὶ τοὺς ἄλλους οἱ σὸν ἐμοὶ ἀδελευὶ
ἀειπόθητοι. Μνημονεύετε μου τῆς ταπεινώσεως. Ὁ

Β Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς μεθ᾽ ὁμῶν, ái).

φοί,
IB. -- Πασχαλίῳ πάπᾳ Ῥώμης.

Romani pontificis opem adversus Iconomachos exposcit. (Baron. an. 817, n. 21.)

Prorsus sanclissimo luminari magno, antistitum su-
premo, domino mostro, domino apostolico papa,
Joannes, Theodosius, Athanasius, Joannes, Theo-
dorus, minimi presbyteri et prepositi eorum qui
apud Cathara, Picridium, Paulopetrium, Euce-
riam, et Studium,

Audita jam sunt haud dubie supreme vestre
beatitudini ea qua propter peccata nostra in no-
Biram Ecclesiam invasere. Etenim facti sumus in
parebolam et proverbium omnibus gentibus, ut
secundum Scripturam loquar *! : nondum tamen
fortasse ea perfecteet perepistolas renuntiata fuere.
Quare nos minimi, etsi membrum corporis Christi
ultimum sumus : tamen, cum is qui caput nostrum
est, captivus sit, atque ii qui inter fratres eminent,
huc atque illuc dissipati : aliquo modo potuimus,
ex eo quod prope sumus, et ex mutua significatione,
tanquam uno spiritu ctcommunibus verbis quamvis
temerarium sit, ista scribere. Audi, apostolicum
eaput, ἃ Deo preposite pastor ovium Christi, jani-
tor regni celorum, petra fidei super quam sdificata
est catholica Ecclesia. Petrus enim tu, Petri sedem
exornans et gubernans, Lupi graves irruperunt in
caulam Domini: porte inferi, ut olim, rupte sunt
in ipsam. Quid hoc? Persecutionem patitur Christus
cum matre et ministris: siquidem contra imagi-
nem incursus, prototypi est persecutio. Hinc de-
tentio patriarchalis capitis : exsilia et relegationes
archiepiscoporum et sacerdotum, et monachorum
monacharumque compedes et vincula ferrea, tor-
mentaque et ad extremum mors. O horribilem au-
ditionem ! Veneranda imago salvatoris Dei nostri,
quam etiam demones perhorrescunt, contumeliis
affecta et ludibrio habita est, non solum in regia
urbe, verum etiam in omni regione et opido. Altaria
deleta sunt, templa destructa, sacra profanata, effu-
sus est sanguis οἱ effunditur eorum qui retinent

81 Psal. rxvir, 12.

C

D

Τῷ πάντα παναγεστάτῳ, φωστῆρι μεγάλῳ, d»
χιερεῖ πρωτίστῳ, κυρίῳ ἡμῶν, δεσπότῃ
ἀποστολιχῷ πάπᾳ, Ἰωάννης, Θεοδόσίος,
᾿Αθανάσιος, Ἰωάννης, θεόδωρος, ἐλάχιστοι
πρεσθύτεροι καὶ ἡγούμενοι τῶν Kafapi
τῶν Πιχριδίου, τοῦ Παυλοπετρίου, τῆς
Εὐκχκερίας, τῶν Στουδίου.

Ἤδη που πάντως ἤχουσται τῇ κορυφαίᾳ ὑμῶν
μαχαριότητι τὰ χατὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν τῇ owl
ἡμᾶς Ἐχχλησίᾳ ἐπελθόντα. Kal γὰρ γεγενήμις
εἰς παραδολὴν χαὶ διήγημα ἐν πᾶσι τοῖς ἔθνες,
Γραφιχῶς εἰπεῖν. οὐ μὴν ἴσως d ἀπαγγελία vcl
τε xal ἐπιστολικῶς, Διόπερ ἡμεῖς οἱ ἐλάχιστοι, ε
καὶ μέλος που τοῦ σώματος Χριστοῦ ἔσχατον tm
χάνοντες * ὁμὼς τῆς χεραλῆς ἡμῶν εἰργομένης, τῶν
τε ἐν ἀδελφότητι προεχόντων ὧδέ τε κἀκεῖσε ὃν
εσπαομένων * ἠδυνήθημέν πως £x τοῦ σύνεγγυς E
ναι χαὶ διὰ τῆς εἰς ἀλλήλους χαταμηνύσεως εἷς ὃ
γενέσθαι χαὶ πνεῦμα xol ῥῆμα" γράφοντες εἰ xr
τολμηρῶς τάδε. "Axoos, ἀποστολικὴ κάρᾳ, Ütozo
ὅλητε ποιμὴν τῶν Χριστοῦ προδάτων * κλειδοῦχε τῆ;
οὐρανῶν βασιλείας - πέτρα τὴς πίστεως, ἐφ᾽ καὶ
φχοδόμηται ἡ καθολικὴ ᾿Εχχλησία, Πέτρος γὰρ s,
τὸν Πέτρου θρόνον χοσμῶν καὶ διέπων. Αὔχοι fe
pris εἰσεφθάρησαν ἐν τῇ αὐλῇ Κυρίου * πύλαι dim,
ὡς πάλαι, προσεῤῥάγησαν αὐτῇ. Τί τοῦτο ; Ow
χετα! Χριστὸς σὺν μητρὶ καὶ θεράπουσιν “ εἴπεο d
τῆς εἰχόνος χαταδρομὴ, τοῦ πρωτοτύπου διωγμός.
Ἐντεῦθεν χατένεξις πατριαρχιχῇς χεφαλῆς ^ ἐξ
ορίαι τε xai περιορισμοὶ ἀρχιερέων τε xal ἱερέων,
μοναστῶν τε xal μοναζουτῶν * εἷρχταί τε xai σι-
δηρώσεις * βάσανοί τε xal τέλος θάνατοι. "Q τοῦ
φοδεροῦ ἀχούσματος dj σεπτὴ εἰχὼν τοῦ Σωτῆρος
ἡμῶν 6:09, ἣν xxl δαίμονες φρίττουσιν - ἐνύδρι-
σται *. ἐξουδένωται * οὐ μόνον ἐν τῇ βασιλευούσῃ
πόλει * ἀλλὰ γὰρ xal κατὰ πᾶσαν χώραν xal κο-
λίχνην. θυσιαστήρια ἠφανίσθη * ναοὶ ἠἡμαυρώθησαν᾽
ἱερὰ ἐχοινώθη, ἐχέθη αἵματα καὶ χέεται τῶν dyt-

1153

ἐχομένων τοῦ Εὐαγγελίου. Διωγμοὶ
τῶν ἔτι ὑπολελειμμένων. ᾿ἘἘτίγησε
στόμα δέει θανάτου - ἀνέῳκται ἣ ἀντίθετος χαὶ
βλάσφημος γλῶσσα * σεσάλευται πᾶσα σὰρξ ἀμφοτερί-
ζουσα. Οἵμοι, φησὶν, ὅτι ἐγενήθημεν ὡς συνά-
Ὑῶν χαλάμην ἐν ἀμητῷ, καὶ ὡς ἐπιφυλλίδα
ἐν τρυγητῷ " οὐχ ὑπάρχοντος βότρυος.

Ἐφ᾽ ἡμᾶς, ὦ μάχαρ, ἐγένετο ταῦτα πάντα. "A
τίς μὲν οὐχ ἐχιστυγνάσειεν εἰς ἑαυτὸν τὰ τοῦ πλησίον
ἀναθεωρῶν πάθη ; Τίς δὲ οὐ λογίσοιτο προεισόδια
εἶναι τῆς τοῦ ᾿Αντιχρίστου παρουσίας * τοσοῦτον
διαφέροντα ὅσον εἰκὼν ἀρχετύπου, ἐφ᾽ ἢ χαὶ μαίνε-
ται; Δεῦρο δὴ οὖν ἀπὸ Δυσμῶν ὁ Χριστομίμητος,
᾿Ανάστητι, xai μὴ ἀπώσῃ εἰς τέλος. Πρὸς σὲ
εἴρηχε Χοιστὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν " Καὶ σὺ ποτὲ ἐπισ-
τρέψας στηρίξεις τοὺς ἀδελφούς σου. Ἴδε ὁ
χρόνος καὶ ὁ τόπος * βοΐθησον ἡμῖν ὁ ὑπὸ τοῦ Θεοῦ
τεταγμένος εἰς τοῦτο * ὄρεξον χεῖρα χαθ᾽ ὅσον οἷόν τέ
ἐστιν " ἔχεις τὸ ἰσχύειν παοὰ Θεῷ Ex τοῦ πάντων
πρωτεύειν * ἐν (p καὶ ἐτέθης. Πτόησον, δεόμεθα, τοὺς
αἱρετικοὺς θῆρας σύριγγι τοῦ θείου λόγου σου. Ὁ
ποιμὴν ὁ καλὸς, θὲς τὴν ψυχὴν ὑπὲρ τῶν προδάτων *
ἱκετεύομεν. ᾿Αχουσχτω ἣ ὑπ᾽ οὐρανὸν, ὅτι ὑφ᾽
ὑμῶν ἀναθεματίζονται συνοδιχῶς οἱ ταῦτα τετολ-
μηκχκότες, xal Ye ἀναθεματίζοντες τοὺς ἁγίους Πα-
τέρας ἡμῶν. Τοῦτο εἴη Θεῷ εὐπρότιτον * ἀγγέλοι ;
xai ἁγίοις χαρμόσυνον * σαλευομένοις στήριγυα *
ἊΝ , : ,
ἐδραιουμένοις ἐπισφράγισμα χκαταπεπτωχόσιν
ἀνάστημχ " πάσῃ Ἐχχλησίᾳ ὀρθοδόξων ἀγαλλίαμα "
καί γε ti σῇ xopogatótntt χατὰ τοὺς πάλαι προ-
ηγησαμένους μνημόσυνον αἰώνιον. Ot ἔν τοῖς ὁμοίοις
χαιοοῖς τὰ παρ᾽ ἡμῶν τῶν ἁμαρτωλῶν νῦν αἰτού-
μένα δεδραχόνες πνευματοχινήτως * xal μνημονεύον-
ται, χαὶ μεμαχάρινται. Πάντως δὲ πιστεύομεν ὡς
ἐλέῳ οἰχτιρμῶν χαμπτόμενος δέξῃ ἡμῶν τὸ εὐτελὲς
γράμμα " Χριστὸν μιμούμενος * ὃς Θεὸς ὧν τῶν
ἁπάντων, οὐχ ἀπυηξίωσε τὴν παρὰ Αὐγάρου ἐπιστο-
λὴν xal δέξασθαι, καὶ πρὸς αὐτὴν ἀντιγράψαι.

Γ΄, — Τῷ αὐτῷ. [σα]

- 4 «Ὁ
πᾶν εὐσεθδοῦν

EPISTOLARUM LIB. II.

xal φυγαδεῖαι A Evangelium, persecutiones et exsilia eorum qui

C

1154

δυο relicti sunt. Conticuit omne os pium mortis
metu : aperta est adversaria et blasphema lingua:
commota est omnis caro in ambiguitate versans.
Hei mihi ! inquit, quia facti sumus ut qui colligit
calamum in messe, el racemum in. vindemia, cum
non sit botrus?*,

In nos, a beate, hec omnia facta sunt. Quo
quis non egre tulerit, in seipso proximi damna
considerans? Quis autem ratiocinatus non fuerit,
esse adventus Antichristi preludia tantum diffe-
rentia quantum ab exemplari imago, in quam
etiam insanitur? Huc igitur ab Occidente, o Christi
imitator: Exsurge et ne repellas in finem 38, Tibi
dixit Christus Deus noster : Εἰ ἔμ aliquando con-
versus confirmabis fratres tuos **. Ecce lempus,
ecce locus ; opitulaere nobis, qui et a Deo ad hoo
ordinatus: porrige manum quantum fleri potest :
habes potestatem & Deo, eo quod omnium princeps
es: in quo et positus es. Terreto, supplicamus,
hereticas feras calamo divini verbi lui. Pastor
bone, pone animam pro ovibus, supplicamus. Au-
diat Ecclesia que sub celo est, quod a vobis ana-
thematizantur per synodum qui heo ausi, et jam
sanctos Patres nostros anathematizant. Hoc fuerit
Deo acceptum, angelis et sanctis gaudium, concus-
sis (irmamentum, fundatis stabilimen, lapsis resur-
rectio, omni orthodoxorum Ecclesie exsultatio, et
tue certe celsitudini, secundum eos qui antiquitus
precesserunt eternum monimentum. Qui similibus
temporibus cum fecerint ea que ἃ nobia peccato-
ribus nunc petuntur, Spiritu sancto afflati; et com-
memorantur, et beati habiti sunt. Prorsus autem
credimus et confidimus, quod misericordia misera-
tionum flexus nostram tenuem epistulam accipies.
Christum imitatus, qui, Deus cum esset omnium,
non recusavit ab Abgaro epistolam accipere, et

. accepte rescribere.

XIII. — Eidem.

Ejusdem «5 superior argumenti. (Baron. an. 818, n. 2.)

Τῷ τὰ tavta παναγεστάτῳ Πατρὶ, χορυφαίῳ
φωστῆρι οἰκουμενιχῷ, χυρίῳ ἡ μῶν, δεσπό-
τῇ ἀποστολικῷ πάπᾳ, Ἰωάννης, θΘεοδόσιος,
᾿Αθανάσιος, θεόδωρος, ἐλάχιστοι πρεσῦύ-
τεροι xai ἡγούμενοι τῶν Καθαρὰ, τῶν Πι-
χριδίου, τοῦ Παυλοπετρίου, τῶν Στουδίου,
Ἐπεσχέψατο ὑμᾶς ᾿Ανατολὴ ἐξ ὕψους. Χρι-

στὸς ὁ θεὸς ἡμῶν * τὴν σὴν ἐν τῇ Δύσει μαχαοιό-

vr:X, ὡσπερ τινὰ λυχνίαν θεαυγῆ, εἰς περίλαμψιν
τῆς ὑπ᾽ οὐρχνὸν Ἐχχλησίας, ἐπὶ τὸν ἀποστολιχὸν
πρώτιστον θρόνον θέμενος. Kal γὰο ᾿ἤσθημεν φωτὸς
voz209 οἱ ἐν σχότε: xal σχιᾷ θανάτου ἐνισχημένοὶ
τῆς πονηρᾶς αἱρέσεως * xai τὸ νέφος τῆς ἀθυμίας
ἀπεθέμεθα * «al πρὸς χρηστὰς ἐλπίδας ἀνενεύσαμεν
μεμαθηχέτες δι᾽ ὧν ἀπεστείλαμεν ἀδελφῶν ἡμῶν
χαὶ συνδούλων, οἷα χαὶ ἡλίχα πέπραχέ τε καὶ λέλε-
γεν 5 ἁγίχ ὑμῶν χορυφαιότης * τοὺς μὲν olosttxoUq

Per omnia religiosissimo Patri, supremo luminari ἢ
universali, demáno nostro, domino apostolico papz,
Joannes, Theodosius, Athanasius, Theodorus, mi-
nimi presbyteri el Pra»positi Catharerum, Picridii,
Paulopetrii, et Studii.

Respexit nos oriens ez alto **, Christus Deus noster,
tuam in Occidente beatitudinem, tanquam facem
quamdam divinitus lucentem, ad Ecclesie que sub
celo est illuminationem, in apostolica prima sede
constituens. Etenim spirituale lumeu percepimus,
qui in tenebris et in umbra mortis improba here-
8608 tenebamur : et tristitie nebulam deposuimus,
atque in spem optimam emersimus, cum didicis-
semus ex fratribus nostris'et conservis quos misi-
mus, qualia et quanta egerit'et dixerit sancta cel-
situdo vestra: quando hereticos quidem, Apocrisia-

5! Mich. vir, 1. Psal. x.11,23.. 9* Luc. xxu, 32. 5 Luc. 1, 78.

1159

S. THEODORI STUDIT/E

1158

rios, velut fures, ne in sacrum quidem conspectum A ἀποχρισιαρίους ὡς λωποδύτας, μηδὲ εἷς ἱερὰν αὐτῆς

admisit, sed cum procul adhuc essent, merito reje-
cit: nostris vero calamitatibus ex litterarum audi-
tione et missorum relatione compatiens, indoluit
atqueingemuit, Deiexemplo, tanquam propriis mem
bris. Àc reipsa nos humiles cognovimus, manife-
stum Apostolorum principis successorem Romance
Ecclesi; presidere, certoque nobis persuasimus,
Dominum Ecclesiam nostram minime deseruisse,
cui unum solumque a vobis auxilium hactenus,
atque ad ipso exordio, in occurrentibus molestiis,
Dei providentia concessum est. Vos igitur illimis
revera ac sincerus ab initio fons orthodoxe veri-
tatis: vos adversus omnein hereticam procellam
tranquillus sepositus Ecclesie univergw portus :
vos 8 Deo electa civitas refugii salutis. Sed quoniam
temerarium est ἃ nobis miseris ac indignis encomia
congeri divino nomini vestre, quod divinse olim
lingue beatum predicarunt : prestat ut ad erum-
nas nostras veniamus.

Impil ergo consueta sibi omni conatu ac vesania
facere non cessant : omnes, qui mortis metu fran-
guntur, in heresis barathrum trahentes, et abripien-
tes : siquidem omnino necesse est eum qui cedere
nolit, verberum aliorumque suppliciorum ponis
subjici: ita ut diffluant sensim aliqui, quod est
miserrimum, etiam ex iis qui certamen antea sus-
tinuerant. Nos vero iterum, humiles'et in membris
postremi, tam pro sacro proprio capite, quam pro
reliquis decertantibus patribus et fratribus auden-

tes legatione fungimur, et obsecramus ut console- C

tur nos sancta et apostolica anima tua. Primum
quidem, quod et facere illam credimus, ne suas pro
Stabilitate et salute omnium Deum flectentes pre-
ces intermittat. [ta obtestamur sacratissima viscera.
Deinde ut que Spiritus sancti instinctu pro humi-
litatis nostre utilitate ac perpetua virtutis sue laude
deliberavit et. statuit, ad exitum, Deo adjuvante,
perducat.

AIV. — Papa Alexandria.

θέαν προσηχαμένη, πόῤῥω δὲ ὄντας ἐνδίχως ἀπο-
πεμψαμένη " τοῖς δὲ ἡμετέροις ταλαιπωρήμασι, 5
τῆς ἐπαχροάσεως τῶν γραμμάτων, καὶ διηγήσεως
των ἀποσταλέντων, ἐπιστυγνάσχσάλ͵ τε κχαὶ ἕξι-
στενάξασα θεομίμήτως, ὡς οἱἰχείοις μέλεσι. Καὶ ὅ».
τως ἔγνωμεν οἱ ταπεινοὶ, ὡς ἐναργὴς διάδοχος τοῦ
τῶν ἀποστόλων xopupzioo προέστη τῆς Ῥωμαΐχῆς
Ἐχχλησίας * ἀληθῶς πεπείσμεθα, ὅτι οὐχ ἐγκατ-
ἔλιπε Κύριος τὴν χαθ’ ἡμᾶς Ἐχχλησίαν * μιᾶς xi
μόνης τῆς παρ᾽ ὑμῶν ἐπιχουρίχας ἄνωθεν τε xai ἐξ
ἀργΐς ἐν ταῖς συμδαινούσαις περιστάσεσιν — bua.
χούσης αὐτῇ Θεοῦ προμηθείᾳ. Ὑμεῖς οὖν ὡς ἀλ
Og * ἀθόλωτος καὶ ἀχαπήλευτος πηγὴ ἐξ ἀρχῆς
τῆς ὀρθοδοξίας “ ὑμεῖς ὁ πάσης αἱρετιχῆς ζάλτς
ἀνῳκισμένος εὐδιος λιμὴν τῆς ὅλης Ἐχκλη σίας ὑμεῖς
ἢ θεόλεχτος πόλις τοῦ φυγαδευτηρίου τῆς σωτηρίας,
AAA Ott τολμηρὸν παο' ἡμῶν τῶν οἰχτρῶν xi
ἀναξίων ἐγχώμια συναΐηειν τῇ ὑπὸ θείων γλωσσῶν
πάλαι μεμαχαρισμένῃ ὑμῶν θεωνυμίᾳ * δέον tz
τὸ πονεῖν ἐλθεῖν.

ΟἹ μὲν οὖν ἀσεδοῦντες τ
xal μανίχ ποιεῖν οὐχ ἐν!

συνήθη σὺν πάσῃ σπουδὶ
ὅχσι " πάντας ὕφέξλχοντις
χαὶ κατασπῶντες εἰς τὸ τῆς α'οέσεως βάραθρον δ:-
διττομένους τὸν θάνατον, ᾿Ανάγχη γὰρ πᾶσα, τὸν μὴ
εἴχοντα τῇ πουη»ἃ φλογὶ τῶν μαστίγων ὑποόληθῆ-
vat σὺν τοῖς ἀχολούθοῖς, (ss χατὰ μιχτὸν ὑποξο
ἕξειν, τὸ σχετλιώτατον, xai

A

2
^
v)

ἐξ αὐτῶν τῶν T|ÜÀrx-

- ^s *
των. Ἡωεῖς δὲ χαὶ αὖθις οἱ ταπεινοὶ καὶ ἔσγατοι 9
τοῖς μέλεσιν, ὑπέρ τε τῆς οἰχείας ἱερᾷς κχερλλῆς,

καὶ τῆς ἐνισταμένης ὑπεοεγούσγης πατρότυητός “ἴ
D) i V " 4 []

^ -
xai 20:)eóvnzo;, τολμῶντες πρεσθόεήομέν τε xf
* - - * . L]
ἐχλιπαροῦμεν, παυαχληθῆναί! goo τὴν ἁγίαν χε

ἀποστολιχὴν ψυχήν. Πρῶτον μὲν, ὅπεο xai πίστιν
7 b] - d -- M * A *
μὲν ποιεῖν, qu χαταλῆξαι τῆς ὑπὲρ στηριγμοῦ xr
ὀιασώσεως ἀπάντων θεηυχλινοῦς προσευχῆς. Ν
^ 4 e , , .
δεόμεθα τὰ ἱεοώτατα σπλάγχνα. "Ἔπειτα ἃ cvtour-
τοχινήτως αὐτῇ βεδούλευτα! xri ὥρισται ἐπ᾽ ὧν--
, * - - - . "e '.
λείᾳ μὲν ἑλῶν τῶν ταπεινῶν, αἰωνίῳ ὃὲ μαχασισμὸ
- , 4 * ) ^ - RJ -—-
τῆς οἰχείας ἀρετῆς, εἰς πέρας σὺν Θεῷ ἀγαγεῖν.

ΙΔ΄. — Πάπᾳ ᾿Αλεξανδρείας. [σδ΄.]

Ejusdem ac dus superiores argumenti. (Baron. an. 817, n. 26.)

]n omnibus sanclissime Palri Patrum, luminari
luminarium, Domino meo, Domino beatissimo pape
Alezandriz, Theodorus minimus presbyter et prz-
positus Studii.

Maximum humilitati me: munus, et summi voti
opus erat, ut dignus fierem qui per litteras collo-
querer cum apostolico vertice tuo, non solum ob
tenuitatem parvitatis mee, que impar est ut ad
equales scribat, nedum ad tam magnuin οἱ divinum
caput; verum etiam ob dilficilem in tanto intervallo
accessum, quem ethnica precipue inhibet obstru-
ctio. Attamen Dei optimi bonitate mihi obtigit, et
nunc scribo duabus de causis : altera, ut quo jam-
dumdum teneor desiderio, id peccator explicem,

ἐφωστήσων, χυρίῳ μου, δεσπό

ed
-
"E
"»
»
"

up AN , * .
ριωτάτῳ πάπᾳ ᾿Αλεξανδρείας, Θεύδωδλος
ἐλάχιττος πρεσθύτερος xal Σγούμενος τῶν
Στουδίου

* Ld 2 b, -— c "i ei

ὡς μέγιστον τῇ Eu 0920), xt
^ p Y. iJ ?, : M ν᾿
ἀνωτάτω £2Y09, ὁ'ἃ γράμματος abu
vat εἰς ὁμιλίαν ἐλθεῖν τῆς ἀποστολικῆς σοῦ χορυςφῇῆς,

οὐ μόνων QtX .τὸ

4 --
t9/T4 τῆς
4 .

εὐτελὲς τῆς σμιχρότητός uos"
ἧς χαὶ τὸ ποὺς ἴσγυς γοφιιν ἐνδεὲς, μὴ ὅτι γε
πρὸς οὕτω μεγάλην xal θείαν χεφαλήν * ἀλλὰ γὼ
A 4 b 4 , -

xai O:X τὴν ἐν τοσούτῳ μαχρυσμῷ πάροδον, τῇ
4 , , * [4 ^ .- "
ἐθνιχῇ Oz: μάλιστα εἰργομένην διατειχίσει, Ὅμως
9^ —- . , - ,

εὐδοκίᾳ τοῦ ὑπεραγάθου Θεοῦ ἐξεγένετό μοι - δυοῖν
[4d e « 4

εἵνεκα * ἑνὸς μὲν, ὡς ἂν ἣν πάλαι εἶχον ἐπιθυμίαν

ὃ:
ἢ

EPISTOLARUM LIB. II.

1188

»τωλὸς ἀποπληροώτσω, διὰ νοερᾶς προσψχύσεως À intellectuali contactu sacrorum pedum tuorum,

ἱερῶν coo ἰχνῶν * οὐδὲ γὰρ ἄλλως ἦν δυνατὸν
θαθύμιον πληρωθῆναι" ἑτέρου δὲ, ὃ xai μᾶλλον
εἴγον, πρὸς τὸ Ὑνωριμώτερα παραττῖ σαι τὰ
ἡνταὰ δεινὰ ἐνταῦθα, τῇ θειοτάᾶτῃ σου χορυφῇ;
2052749231 τοῖς τοῦ 6)09

μ ^ 5..wn
ας μέλετιν, "A ἐξήχουσται,

M

- 4 ,
y/17x τῆς οἰκουμένης, διὰ
τον.

n £1) ee cs ὃ “. ὦ
(gos χατείληφεν duas,
— *. t *
κῶν ὁ βαρύτατος, Πάλαι μὲν
* , [2 4 - -
v τὸν προφήτη», πάντα τόπον ἐμπρῆσαι λέγε-

- * . 4 P * ὃ [LÀ ,

Hu T27,71402 τὸν θυμὸν τοῦ ἀσεοοὺῦς ὑποται-

μαχαριώτατε, xai
οὖν ᾿Αχαλό ζητῶν

ς ms

νἱ δὲ ὁ ᾿Αγαχοίτης καὶ τὴν ἀξίαν xai τὴν
ἂν, τὸν Ἠλιοὺ μόνον ἐγγεγραμμένον " ἀλλὰ
ὃν τούτου Δεσπότην Ἰησοῦν Χριστὸν, τὸν Κύριον
εὸν ἡμῶν * τὴν Θεοτόχον xal πάντα ἅγιον ζητῶν
εἴ, χαὶ εὐςτὼν ἐξαφανίζει θυμῷ μεγάλῳ ix πα-
όλεως χαὶ χώρας τῆς πο χεῖρα. Ἐντεῦθεν θὺ-
oix χατεσχαμμένα ^ ναοὶ Κυρίου ἠχρειωμένοι,
κατ᾿ οἴχους xai χαθολιχῶς xxi ἐν ἀνδρῶσι, xai
αοθενῶτιν, οἱ πάλα!, οἱ νεωστὶ ἐγηγερμένοι.
ινὸν θέαμα ὥσπερ ἐξοψισθέντας ἀνθρώπους τἔ-
τα" οὕτως τὰς τοῦ Θεγῦ ἔχχλυησίας βλέπειν
rufvag τὸν οἰχεῖον κόσμον, vai ἀμορφώτους
πώτας, Τίς ἔχουτε τοιοῦτον ἢ ξώρσχχεν EV τοῖς

* , . 4 , e. —- ν
ἀπτόήματι; Τάχα ὁ ἐπιχείμενος ὑμῖν δραψ

c
J2u ; οἰλοχριστότ διέξεισιν ἐν τούτῳ
ορώμενος φιλοχριστότερον οἰξέξεισιν τούτῳ.
4 , p - σ» α, .
057 ὁ ἡμέτερος Tao:À * Φεῖσαι, Kop:t,
- * , LI , [I . 4 Ψ
ὥς τέλεον τὴν χληρονομίαν σοὺ εἰς OV£t
1 4 — 1 4 . ^
Rai εἰ τοὺς ἐν πίναξι γχαραχτῆρας, τγὺς EV le20
' ^! * » . A Y A ^ " 4 ^.
jUa31, δέλτηυς τὰς ὑπομνηματιζουσας περδ' αὖ
, "T - 5. M ^ e λ΄ D d e.
σκώπτει, χωμῳδεῖ, διασύγει ὡς βοελυγματα
— ΠῚ —- . .«
:9319(7, * tà θεοφιλῆ, xai wósuou σωτήρια d!

4 “-φΦ, . , .
)* ἐπίστάξειε Od42907 ; τὶς

, ' . » | eA GS 1
ἐχ βάθους χαρδίας ἀναπεμπόμενον; Ὅσο! Σιὼν

οὐχ ἀφέσε: στενα-

- * * * * PN 3 6ü ^
lougt παρὰ tO μὴ εἰναι τοὺς &93EDUQ 6t-

ias. Kat ve Πάντες ε
ὀοχοῦν

᾿ [δὲ 4 .
ἐχλιναν, ἅμα T Xoeto-

»
»
Ὺ

4
t XX

. - "P Ἢ ^
iw. 'Iezapg eiv ἱερεῖς, μονχσταὶ
f^ - t * — ἡ { . i «
μιγάδες, πᾶν γένος, xai πᾶσα ἡλιχία “ οἱ μὲν
πεοὶ τὴν πίστιν, οἱ Ob εἰ xai
^ ^ * , - ^*^ 4, -
λογισμοὺς οὐ χαταποντισθέντες, τῇ OE αἱρετιχῇ
υνίᾳ ἐξ ἡμισείας δέει σωματιχοῦ θανάτου συγ-
4 , * 8 e | »
νεύοντος. Πλὴν ὅτι εἰσὶν ὑπολελειμμένοι, οἵτι-

δ.»
9

M ναυαγήπαντες

ν᾽ “- , L2. o
οὐχ ἔχαμψαν γόνυ τῷ Βάαλ. Καὶ τοσοῦτο!
4 - [] " , e. —-— P
o: x1i ἠρίθμηνται Κυρίῳ, Ποὸ πάντων ὁ πρῶτι-

, &

ἡμῶν κεφαλὴ
xai *to9t

, 421 ὁμοταγὴς τῇ
ig Κυρίου * uova-

εοξ
* M * — 4
0* μὲν εμτίαι ( tov *2t

-

χα! 'οναζουσαι" τούτων

Huy πεῖϑαν ἔλαδον * οἱ ὃὲ δισμῶν xal φυλαχῆς "
μετοίῳ xai ἡὖχτ' τρεφόμενοι, Ἄλλοι ἐξορίαις
"οἰ σηέντες ἕτεροι ἐν ἐρημίαις xai ὄρεσι xal
4ioi; xal ταῖς παῖς τῆς γῆς ἐνδιχιτώμενοι "
0E xii παραυτὰ μαστιγωθέντες, μαρτυριχῶς
A
:

ΟΣ οἱ xai σαχχισθέῥν-
f 4 [2 ς PM , 4 Sn

ἡαλασσεύθησαν ἀωρίᾳ, ὡς σαφὲς γέγονεν EX τῶν

?9« θεασαμένων.

87

III Reg. xvi, 1 seqq.

. ΧΙ, ἀ.

C

D

quandoquidem aliter votum explere non licet : al-
tera, que megis urget, ut notiora fiant divinissimo
vertici tuo, quae hio dira acciderunt: αἱ qui totius
corporis Ecclesie meinbris condoleat. Que quidem
vel in ultimis terre finibus ob extremam impiela-
tem audita existimo.

[nvasit nos perseculio, beatissime, et persecu-
tionum gravissima. Olim quidem Achab Eliam
querens prophetam, loca o:nnia incendJisse dici-
tur, incendio illo impii iram et furorem demon-
strante *, Nunc vero et dignitate et corde Acha-
bites, non Eliam sol: m depictum, sed hujus quo-
que Dominum Jesum Christum, Dominum et Deum
nostrum, Deiparam et sanctum unumquemque
quarens quaerit, inventumque magna ira delet in
omni civitate el regione ditionis sus. Hino eversa
altaria, templa Domini vastata, et privata et pu-
blica, quai in vivorum et virginum habitaculis, tam
velera quam recens exstructa. Miserabile specta-
culum ! tanquam faciedeformatos homines et osten-
ta quedam, sic Dei Ecclesias ornatu suo destitutas
et informes relictas contemplari. Quis talia audivit
aut vidit unqua:n in prisce improbitatis exemplis ?
Ille ipse qui cervicibus veatris incumbit Arabs,
mitius forsitan hac in parte erga Christum se ge-
rit, At non sic Tabeel noster: Parce, Domine, ne
des ultra hareditatem tuam in opprobrium*!. Cum
ergo pictas in tabulis imagine e sacris donariis
sublatas, et libros qui mentionem earurn continent,
proscindit, irridet, subsannat tanquam abominan-
da et invisa Deo piacula, quz Deo accepta sunt et
inundo salutaria: Heu ! quis lacrymas teneat ? quis
gemitus eximo pectore non edeat ? Viz Sion lugent,
eo quod non sint qui pie ambulent in eis 85, Et vero
Omnes declinaverunl, simul inutiles facti sunt 89.
Qui episcopi videbantur et sacerdotes, monachi et
seculares, omnis sexus et omnis etas, alii quidem
circa fidem ultimum naufragium passi sunt, alii,
si minus mente et cogitatione demersi, heretica
saltem communione tnorlis metu contracta, eodem
ex parte periculo involuti. Relicti tamen quidarg
sunt qui non curvaverunt genua ante Baal 50 : si.
quidem tot numero, quot et numerati sunt ἃ Do-
mino. Ànte omnes, qui primus est inter nos, sa-
crum caput nostrum, et ejusdem tecum dignitatis;
episcopi et sacerdotes Domini; monachi et mona-
che : quorum hi ludibriis et verberibus tentati
fuerunt; illi vinculis et carceribus, pane modico
et aqua vitam trahentes ; alii exsiliis relegati ; alii
in desertis οἱ montibus, in speluncis ot cavernis
terre versantes: quidam insuper flagellis cesi
martyres ad Dominum emigrarunt. Sunt qui sacco
inclusi in mare demersi noctu fuerunt, ut ab iis
qui viderant, relatum est.

Joel n, 17. ὅδ Thren. 1, 4. *? Psal. ru, 4. Ὁ III Reg. x, 18;

1159 S. THEODORI STUDITJE 1100
Quid csetera ἢ Anathemate feriuntur sanoti Patres α τί τἄλλα; ᾿Αναθεματίζονται οἱ ἅγιοι ἡμῶν Πατέ-

nostri: predicantur qui impii fuerunt, infantes
impietatis dogmata, tradito magistris tomo, docen-
tur : non est usquam salutis perfugium inter mor-
tales: pium verbum proferri non licet, prope in-
stant insidie, ita ut vir a conjuge sua caveat: in-
dices et pittaciorum oblatores ad hoc ipsum ab
imperatore mercedem capiunt, ut observent, ubi
quis quid dicat a Cesare discrepans, aut impietati
non communice!, aut librum habeat de imaginibus
tractantem : vel imaginem ipsam, aut exsulem re-
cipiat, aut captivis pro Domino ministret. Qui si
deprehendatur, illico rapitur, creditur, relegatur:
unde et dominos videas servis supplicantes indicii
metu. Nobis illud dicere fas est : Non esL in tem-
pore hoc princeps, δὲ propheta, et. duz, neque locus
primitiarum coram Domino, ut possimus invenire
misericordiam ?!. Propterea hec apud sanctam ani-
mam tuam indigni lamentamur, tanquam ex ore
omnium qui veritatem defendunt, ejus patrocinium
et miserationem implorantes. Scimus enim, si ju-
vare aliter non possit, precum sallem subsidio
magnam nobis insummis angustiis, cum propitium
Deum habeat, emolumentum allaturam. Quo autem
ex parte cognoscat, qualia sint nefaria impiorum
dogmata, his ea litteris adjunxi in quaternionibus :
qui: piorum rogatu refutanda imperitus suscepi.
Oro autem divinam sapientiam tuam, ut omnia
inepiciat, et imperfecta corrigat, veniamque tribuat
mihi erratorum, meique inutilis filii in suis flecten-
tibus Deum precibus recordetur.

Hoc aulem epistola missa est etiam ad. patríar-
cham Antiochia.

ptc* ἀνακηρύττονται ol ἠσεδηχότες “ τὰ viru ἦν
τοῖς τῆς ἀσεθείας δόγμασιν ἀνατρέφονται, τῷ δοθέντι
τόμῳ τοῖς διδασχάλοις " οὐκ ἔστι που χαταφευκτήριον
σώματος ἐν οἰχουμένοις " οὐχ ἔστι προέσθαι εὐσεῦίς
τι ῥῆμα" καὶ d θήρα ἐγγύθεν- ὡς φυλάττεσθαι: d
θρωπὸον χαὶ ἀπὸ τῆς συγχοίτου “ μηνυταὶ καὶ πιττα-
χοδόται εἷς αὐτὸ τοῦτο παρὰ τοῦ κρατοῦντος μεμι-
σθωμένοι, ποῦ τίς σι λέγει ἀπαρέσχον τῷ Καίσαρ', 7
μὴ κοινωνῶν τῇ ἀσεδείᾳ͵ fj βίδλον ἔχων περὶ εἶχό-
νων ἔχουσαν τι λεγόμενον, ἤγουν αὗτὴν εἰκόνα " ἄν τι
φυγαδευόμενον εἰσδεχόμενος, fj τοῖς διὰ Κύριν
φρουρουμένοις διχχονῷν. Κἂν φωραθείη * εὐθὺς ἀν-
ἄρπαστος, δαρήσιμος, ἐξόριστος " ἐξ 0D καὶ τοῖς δηΐ-
λοις ol δεσπόται ὑποπίπτοντες δέε: μηνύσεως. "Hai
B τρέπει λέγειν, ὅτι Οὐκ ἔστιν ἐν τῷ καιρῷ τούτῳ
ἄρχων, οὔτε προφάτης, οὔτε ἡγούμενος" οὐ
τόπος τοῦ καρπῶσχι ἐνώπιον Κυρίου, xai εὖ
ρεῖν ἔλεος. Διὰ τοῦτο ταῦτα ἐπεδοησάμεθα οἷ ἀνάξιοι
τῇ ἁγίᾳ σου ψυχῇ, ὡς ἀπὸ στόματος πάντων τῶν ἂν:.-
ἐχομένων τῆς ἀληθείας, εἰς ἀντίληψιν καὶ cou
θειαν ἡμῶν ἐχχαλούμενοι αὐτήν, Οἴδαμεν γὰρ, ὅτι
χἂν μὴ οἷόν τε ἐπιχουρεῖν ἄλλως, ἀλλά γε τῇ τῶν εὑ-
χῶν βοηθείᾳ μέγα παρέξε: ἡμῖν ἐν τοῖς Gvayxatoci-
τοις τὸ ὄφελος, εὐμενῆ τὸν Ocov ἔχουσα. Ἵνα δὲ
γνοίη £x μέρους, ota. τὰ ἀσεθῆ δόγματα τῶν alie
συναπέστειλα τοῖς γὙράμηλασι χαὶ ταῦτα ἐν τετρα-
δίοις. Ἃ καὶ ἔδοξα ὁ ἀμαθὴς ἀνχτρέπειν, προτρα-
πεις παρὰ εὐσεθῶν. Αἰτῶ ὁὲ ὑπὸ τῆς θείας goo μεγε-
λονοίας ἐπισχεφθῆνα! xai τὸ ἐλλιπὲς ἀνορθωθῆναι,
χαὶ συγγνώμην τῶν ἐπωφλημένων δέξασθαί με, λαμ-

C 6íves0al τε εἰς μνήμην dv ταῖς θεοχλινέσιν aX;

προσευχαῖς, tu; ἀχρείον τέχνον.
Ἃ αὐτὴ δὲ ἐπιστολὴ xai πρὸς τὸν τῆς
᾿Αντιοχείας πατριάρχην ἀπεστάλη.

Adversus Iconomachorum heresim et immanitatem. (Baron. an. 817, n. 30.)

XV. — In omnibus sanctissimo Patri Palrum, lumini
luminum, magistro meo, domino patriarche Hie-
rosolymorum, Theodorus minimus, presbyter, et
prapositus Studilarum.

Quis annuntiabit Abraham, quod aclat. puerum
Sara ?* ? ait uspiam sermo divinus. Et quis indigno
mihi nuntiet humilem epistolam meam ad sacras
apostolici vestri beatissimi culminis manus perve-
nisse ὃ Attsmen perveniet, ul spero: non enim
vesana cupiditate, sed necessaria causa impulsus
peccator et epistolam mittere ausus sum, et lato-
rem una fratrem charissimum Dionysium destinare,
tidelem prorsus, et qui supplere per se omnia
queat quz epistole desunt. Itaque velut absens
corpore, presens autem spiritu, prinum quidem
ejus pedes secundum Deum ambulautes humilis
amplector : hinc enim mihi benedictio el sanctifi-
catio. Deinde tanquam ab ea jussus ad sancta loca
preficiscor, adveneror sacrum solum, quod divina
vestigia calearunt, vivificum monumentum, in quo

?1 Dan. 11, 38. ?* Gen. xxi, 7.

IE. — Τῷ τὰ πάντα ἁγιωτάτῳ Πατρὶ Πατέρων,
φωστῆρι φωστήρων, χυρίψ μου, δεσπότη
πατριάρχῃ Ἱεροσολύμων, θεόδωρος ἐλά-
χιστος, πρεσδύτερος καὶ ἡγούμενος τῶν
Στουδίου. [σε΄.]
τίς ἀναγγελεῖ ᾽᾿Δδραὰμ ὅτι Σάῤῥα θηλάζει;

φησί ποῦ ὁ ἱερὸς λόγος. Καὶ τίς ἐμοὶ τῷ ἀναξέῳ eóm-

γελίσοιτο, ὅτ᾽ μοὺ τὸ ταπεινὸν γράμμα εἰς ἱερὰς χιν-
pas φθάτειε τῆς ἀποστολιχῆς ὑμῶν μαχαριωτάτῃς
χορυοῖς ; Ὅμως πιστεύω, ὅτι γενήσεται - οὐ γὼ

D ἁλόγῳ ἐπιθυμίᾳ, ἀλλὰ ἀναγχαίᾳ ὑποθέσει xtvrOsiz ὁ

ἁμαρτωλὸς ἐτόλμησα χαὶ τὸ γράμμα ἀποστεῖλαι,
χαὶ τὸν ἐπ'στοληφόρον Διονύσιον τὸν ποθεινότατον
ἀδελφὸν συνεχπέμψασθαι, πιστὸν ὄντα, καὶ δυνατὸν
ὅσα ἐλλείπει τῇ ἐπιστολῇ ἀφ᾽ ἑχυτοῦ ἐξηγορῇσαι.
Τοιγαροῦν ὡς ἀπὼν τῷ σώματι, παρὼν δὲ τῷ πνεύ-
μᾶτι, πρῶτον μὲν ὁ ταπεινὸς χχτασπάζομαι τὰ θεο-
ον αὐτῆς ἴχνη " τοῦτο γὰρ ἐμοὶ εὐλογία τε χαὶ
dyiz31403. Ἕπειτα ὡς πρὸς αὐτῆς ἐπιτραπεὶς ἄπειμι
ἔν τοῖς σεδαστοῖς τόποις" προσπτύσσομαι τὸ θεῖον
ἔδαφος, o5 τὰ θεῖα ἴχνη βέδηχε" τὸ ζωοποιὸν μνῆμα,

1161

EPISTOLARUM LIB. II.

ἐφ᾽ ᾧ τὸ πανάγιον σῶμα τοῦ θεοῦ xal Σωτῆρος ἡμῶν A sanctissimum Dei et Salvatoris nostri Jesu Christi

Ἰησοῦ Χοιστοῦ χατετέθη * τὸν χῶρον τοῦ ἁγίου Kpa-
νίου, ἐν tp ἐσταύρωται ὁ Κύριος τῆς δόξης. Μετειμι
ἀλλαχοῦ: ὁρῶ τὴν ἀγίαν Βηθλεὲμ ὡς τὴν Eótp "
T200x)vi) τὴν θείαν φάτνην ὑπὲρ τὴν στάμνον τὴν
χρυσῆν, ἐν 7j οὐ μάννα, ἀλλ᾽ ὁ τῆς ζωῆς ἄρτος τέ-
θειται. Καὶ μὴν βλέπω τὸ ἄγιον ὄρος, οὗ dj θειοτάτη
μεταμόρφωτις " τὸ τῶν ἔλαιῶν ὅρος, ἀφ᾽ οὔ ἀνέπτη
πρὸς οὐρανοὺς ὁ τῶν ὅλων Κύριος * τὴν ἁγίαν
Γεθσγμανῆ, ἐφ᾽ ἦ ὁ τάφος τῆς πανσεδάστοῦ δεσποί-
vns ἡμῶν Ocotóxou * τοῦτο χἀκεῖνα * ἵνα μὴ μαχρὸν
ἀποτείνοιμι λόγον. Ὥ πῶς καὶ ἀπ᾽ αὐτῆς μόνης ἐπι-
μνήσεως ἁγιασμοῦ ἐστι μετάληψις 1 Ὥ πηλίχων xai
φρχτῶν σεδασμάτων d τῆς σῆς μαχαριότητος ὑπ-
άρχε: κορυφή Σὺ πρῶτος πατριαρχῶν, χἂν πεντά-
ζοις τῷ ἀριθμῷ. Οὐ γὰρ ὁ ἐπίσχοπος τῶν ψυχῶν,
χαὶ τῶν ὅλων ἀρχιερεὺς καὶ ἐγεννήθη, καὶ ἕδρασε
τὰ θεουργὰ πάντα, καὶ ἔπαθς, xai τέθαπται, xal ἀν-
ἐστι, καὶ ἔζγσε, καὶ ἀνελήφθη * ἐχεὶ δηλονότι τὸ
ὑπεραῖρον ἁπάντων ἀξίωμα. ᾿Αλλὰ περὶ μὲν τού-
των τησαῦτα πόθῳ xai τρύμῳ τετόλμηταί μοι
λαλῆσαι " ἐπὶ δὲ τὸ ἕτερον τρέψομαι ἀπάγγελμα.
Αιωγμὸς ἡμᾶς χατείληφεν, ὦ μαχαριώτατε, καὶ
διωγμῶν ὁ ᾿Ἑλληνοειδέστατος, ᾿Επεὶ γὰρ ἤσθετο ὁ Σα-
τανᾶς ἐν προθύροις εἶναι τὴν μαχαρίαν ἐλπίδα καὶ
ἐπιφάνειαν τῆς δόξης τοῦ μεγάλου θεοῦ χαὶ Σωτῆρος
ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Μείζους τῶν αἱρέσεων ἀν-
ἅπτε' τὰς φλόγας, προεισόδια τῆς τοῦ ᾿Αντιχρίστου
παοουσίας. Τί τοῦτο ; τὴν πᾶλαι ἐπὶ Λέοντος xal
ἀσέδειαν, xai μανεῖσαν
ἀπιτιμήσει, αὖθις ἄρτι
τῇ ἀσεδείᾳ χρατῶν ἀν-
ἀποχρύψαι τὴν ἐχείνων
ἐγγεγραμμένον σὺν Μη-
xal οὗ ἂν εὖροι, χαθαίρει, φλέ-
γει. Ἐντεῦθεν θυσιαστήρια κατεσχσμμένα “ ἱεροὶ
vaol ἡμαυρωμένοι * σχεύη ἱερὰ ἐμπεπρησμένα * οὐχ
ἔστιν ὅτι μὴ ἐλλέλειπται μέρος τῆς ὑπ᾽ αὐτὸν βασι-
λείας ἐαθὲν ἀκαθαίρετον. ᾿Αλλ᾽ εἴ πως εὐρεθείη τις
ἐγχεχρυφὼς σεπτὴν εἰκόνα, ἢ δέλτον περὶ αὐτῆς λε-
χτόν τι ἔχουσαν * ἀνάρπαστος εὐθὺς, μάςτιξι χατα-
ξαινόμενος, καὶ πᾶν ἄλλο δεινὸν ὑφιστάμενος. "Ev-
τεῦθεν δείματα, xal τρόμοι, xal ἐχστάσεις περὶ
πάντα ἄνθρωπον * ὡς xal χαίρειν λέγειν ἀδελφῷ
ἀδελφὸν, xal φίλῳ φίλον, ἐχτρέπεσθαι. Σύνοδος κ"-
ροῦσα τὴν πάλα! ἀσεδεστάτην, καὶ χαταναθεματίζουσα

Κωνσταντίνου διεγεοθεῖσαν
3 Ν ^, HE * * 0c!
ἐπὶ πολὺ, καὶ ῥαγεῖσαν Octa
ὁ ὁμώνυμος καὶ συνώνυμος
* - €
ενεώσατο, Καὶ τοσοῦτον, ὡς
λύτταν. Διώχει τὸν Χριστὸν
τρὶ χαὶ θεοάπουσι ᾿

τὴν δοθόδοξον. Ἱερεῖς ἠφρονεύσαντο, χαὶ τὸν Κύριον
οὐχ ἐξεζήτησαν - ἀλλὰ τὸ τῷ ᾿Αχαὰλό δόξαν συνεκρό--
τησαν. Πάντες ἐξέχλιναν, Opa ἠχρειώθησαν "
πλὴν ὀλίγων χομιδῇ. Τίνων τούτων ; ἐπισκόπων τε
xai ἡγουμένων * μοναζόντων τε χαὶ μοναζουσῶν * αὐ-
ποῦ τε, χάριτι Θεοῦ, τοῦ χορυφαιοτάτου ἡμῶν ἀρχ-
ἱερέως * ὧν οἱ μὲν ἐμαστίχθησαν * ἄλλοι ὑπερωρίσθη-
σαν" ἕτεροι ἐσυλαχίσθησαν. Ἔνιοι δὲ xai παραυτὰ
τῶν ποινῶν πρὸς Κύριον ἐξεδήμησαν, ἀθλητιχὸν στέ-
φανον ἀράμενοι.

Τί τὰ,τῆς βλασφημίας ; Κωμῳδεῖται ἡ σεπτὴ χαὶ

95 Psal. Lit, À.

ParROL. Gn. XCIX.

B

C

D

corpus depositum fait, sacrum Calvarie locum,
ubi Dominus glorie crucifixus. Alio pergo: san-
ctam Bethleem quasi Edem conspicio : divinum
adoro presepe supra urnam auream, in quo non
manna, sed panis vite conditus est. Video etiam
sanctus montem, in quo divinissima. Transfigura-
tio : Olivaram montem, unde ad colos Dominus
omnium evolavit : sanctam Gethsemanen, ubi se-
pulcrum omni honore colende Domine nostre Dei-
para. Hoc atque illud, ne longam texam orationem.
O quanta vel ex ipsa commemoratione manat san-
ctificatio ! o quot et quantis culturis premest beati-
tudinis tue vertex | Tu primus patriarcharum,
licet quintus numereris. Ubi enim episcopus ani-
marum ac pontifex omnium natus est, οἱ divina
omnia operatus, et passus, et sepultus, ubi resur-
rexit, et vixit et assumptusest; illico suprema om-
nium procul dubio dignitas. Sed de his hactenus,
desiderio ac reverentia impulsus loqui ausus
sum. Nunc ad alteram nerrationem me con-
verto.

Invasit nos persecutio, beatissime, et. persecu-
tionum omnium ethnice simillima. Postquam enim
sensit Satanas in januis esse beatam spem, et ad-
ventum glorie magni Dei et Salvatoris nostri Jesu
Christi, majores heresum faces accendit, preludia
adventus Antichristi. Quid hoc rei est? Exortam
olim sub Leone et Constantino impietatem, diuque
debacchatam, sed divina vindicta compressam,
nune iterum cognominis et eque impius imperator
renovavit, idque tanto conatu, ut illorum rabiem
obscuret. Expressum picturis Christum insectatur
cum Matre et ministris ; ubicunque nactus eas est,
delet, exurit. Hinc eversa altaria, edes sacre de-
formate, sacra vasa concremata, neo ulla pars in
ejus regno est ab illa grassatione immunis. Quin
si repertus quispiam fuerit venerandam imaginem
oecultasse, aut liberum qui de ea retractet, rapitur
e vesligio, verberatur, et dira alia omnia perpeti-
tur. Hinc terrores ac trepidationes, stuporesque
omnium hominum ; adeo ut frater fratri valedicat,
el amicus amicum aversetur. Synodus facta est,
veterem illam impiam confirmans, et orthodozam
anuthemate condemnans. Sacerdotes non intellexe-
runt,Dominum non requisierunt : sed quod Achab
placuit, comprobarunt : Omnes declinaverunt, si-
mul inutiles facti sunt 9, paucis admodum exceptis.
Quibusnam illis? Episcopis et prepositis, monachis
et monialibus, et ipso, Dei gratia, supremo archi-
episcopo nostro. Quorum quidem alii flagellis casi
sunt, alii relegati, alii in carcerem detrusi, alii per
basce penas ad Dominum migrarunt, athleticam
coronam reportantes.

Quid de blasphemia loquar? Irridetur veneranda

91

1163

S. THEODORI STUDIT/E

116

el tremenda imago Christi, tanquam abominatio À φριχτὴ εἰχὼν Χριστοῦ, ὡς βδέλυγμα ἐρημώσεως, ὡς

degolationis, tanquam idolum erroris : eodem mo-
do quelibet alia Domine noste et sanctorum.
Nunc, inquit, sincera et inculpata fides : nunc
Dominus locutus est pacem populo suo, et. sanctis
ejus, et iis qui ad. illum cor convertunt **. Quasi
sublata pax esset, ex quo Christus dixit : Pacem
relinquo vobis, pacem meam do vobis 9, ad hoc
usque tempus : et ejus Ecclesia contaminata,
quam sanctus Paulus non habentem maculam pre-
dicat, aut rugam, aut aliquid hujusmodi, sed san-
cam et immaculatam 56. £t alii quidem ultimum
ciroa fidem naufragium fecerunt ; alii vero quam-
vis mente et. cogitatione eubmersi non sint, ipsa,
tamen heresis communione, una perierunt. Enim-
vero etiam ii qui recte sentiunt, persecutionis
diuturnitate titubantcirca veritatem : quemadmo-
dum iis contingit qui ad decamanos maris fluctus
navigationis rudes caligant. Miseranda nobis
omnia luctuque digna. Subtrahuntur cantica ab
antiquis accepta, in quibus imaginum fit mentio :
canuntur pro eis nova impia dogmata palam expo-
sita, que eL pueris ipsis traduntur & magistris.
Omnium rerum impia est conversio. Facti sumus,
ut proprie loquar, sicat. Sodoma οἱ Gomorrha
propter peocata nostra " : et procella heresis altius
dies assurgens nos operit : nec inventus est qui
Christum Deum nostrum expergefaciat, ut inorepet
turbulentum hoc mare.

At tu esto nobis unus e duodecim apostolis, bea-
dissime : excita e somno insomnem oculum dispen-
eatorie dormitantem, quia perimus omnino. Si
quod est et aliud auxilii pharmacum ad sanandos
infirmos; ut peritus adhibe. Deprecamur, eancti-
sime, obtestamur, hortamur. Membra tua sumus :
quandoquidem fideles omnes corpus sunt Christi, et
membra ez parte **. Precipe el aliis sanctis Patri-
bus nostris, intercessoriam manum porrigant, ut
multorum interpositu, suam Deus nobis misericor-
diam impertiat. Huno in finem epistola, et tabel-
larius ab omnibus animo destinatus, etsi ἃ nobis
solis omnium minimis illorum vicem agentibus
missus. Ut autem ex parte cognoscat celsitudo ve-
slra, cujusmodi sint dogmata impiorum : ea in
quaternionibus descripta epistole adjeci : que et
aliorum rogatu refutanda imperitus suscepi. Ora

autem ut ea inspiciat divina tua sapientia, et quod [)

deest suppleat, veniamque mihi tribuat erratorum:
atque adeo conservum frairem nostrum litteras
quas accepit sanctis aliis reddere, et huc postea,
Deo volente, redire permittat.
pov ἀγίων προσώπων ἐπιστολῶν *
ταῦθα.
XVI. -- Ad Lauram sancli Saba.
A Deo honorato, dilecto et spirituali Patri meo, do-
mino praposilo percelebris laurae beatissimi sancti
Patris nostri Sabze, et iis qui sub ea. sunt. sanctis

εἴδωλον πλάνης * οὕτως πᾶσα ἄλλη δεσποινικὴ, ἅγιω.
τιχή. "Aptt, φησὶ, καθαρὰ xai ἀμώμητος πίστις "
ἄρτι, φησὶ, Κύριος ἐλάλησεν εἰρήνην ἐπὶ τὸν λαὸν
αὐτοῦ, xat ἐπὶ τοὺς ὁσίους αὐτοῦ, καὶ ἐπὶ τοὺς
ἐπιστρέφοντας χαρδίαν ἐπ’ αὐτόν. Ὡς ἤδη ἀρθεί.
σης τῆς εἰρήνης, ἀφ᾽ οὗ Χριστὸς ἔφη Εἰρήνην ἀφ-
ἔημι ὑμῖν * εἰρήνην τὴν ἐμὴν δίδωμι ὃ μῖν "μί»
χρι τοῦ δεῦρο * xai ἐῤῥυπωμένης οὔσης τῆς ᾿Εκκλησίας
αὐτοῦ * ἣν ὁ ἱερὸς Παῦλος βοᾷ μὴ ἔχειν σπῖλον, ἃ
ῥυτίδα, fj τι τῶν τοιούτων " ἀλλ᾽ εἶναι ἁγίαν
καὶ ἄμωμον. Οἱ μὲν τέλεον περὶ τὴν πίστιν ἐναυάγ-
"sav * οἱ δὲ, χαὶ τοῖς λογισμοῖς οὐ κατεποντίαθησεν,
ὅμως τῇ κοινωνίᾳ τῆς αἱρέσεως συνόλλυνται. ᾿Αλλὲ
γὰρ καὶ αὐτοὶ οἱ χατὰ νοῦν ὀρθοδοξοῦντες, τῷ ἐπι-
μονῇ τοῦ διωγμοῦ ἱλιγγιῶσι περὶ τὴν ἀλήθειαν “ ὥσ-
περ οἱ ὑπὸ τριχυμιῶν θαλάσσης ἄπειρίᾳ πλεύσεως
σχοτούμενοι. Ἐλεεινὰ τὰ πάντα ὑμῖν καὶ ἀδυομῶν ἄξια,
Παραστέλλονται ψχλμῳδίαι ἀρχαιοπαράδοτοι, ἐν αἷς
περὶ εἰχόνων δεταί τι “ ἀντάδεται νὰ ἀτεδῆῇ νέα δό-
Ὑμᾶατα εἰς προῦπτον χείμενα * ἄλλα τοῖς παισὶ πρὸς
τῶν διδασχάλων παραδιδόμενα. Καὶ μεταστοιχείωσις
τῶν ἁπάντων ἀθεωτάτη. ᾿Εγενόμεθα, κυρίως εἰ πεῖν,
ὡς Σόδομα xal ΓόμοῤΛῥα κατὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν"
xxi ἡ καιταιγὶς τῆς αἱρέσεως χορυφουμένη κορυφοῦ-
ται ὁσημέραι" xai ὁ διαναστήσων Χριστὸν τὸν θεὸν
ἡμῶν ἐπιτιμῆσαι τῇ πονηρᾷ ταύτῃ θαλάσσῃ, οὐχ εὖ-
ρηται.

᾿Αλλὸ γενοῦ ἡμῖν εἷς τῶν δώδεχχ ἀποστόλων, ὦ
μαχαριώτατε “ διύπνισον τὸν ἀχοίμητον ὀφθαλμὸν
οἰχονομιχῶς καθεύδοντα * ὅτι ἀπολλύμεθα τέλεον. Εἰ
πως καὶ ἄλλως ἐστί τι φάρμαχον βοηθείας, ἱατρεῦ-
σαι τοὺς ἡσθενηχοτας * ὡς ἐπιστήμων ἐπείχθητι.
Ναὶ, δεόμεθα, ἁγιώτατε * ἀντιδολοῦμεν * παρακαλοῦ-
μεν. Σοῦ ἐσμεν μέλη " ἐπεὶ οἱ πάντες πιστοὶ σῶμε
Χριστοῦ xai μέλη éx μέρους. ᾿Επίτρεψον xal τοῖς
ἄλλοις ἁγίοις Πατράσιν ἡμῶν χεὶρα πρεσδευτιχὴν
δρέξαι * ἵνα ix πολλῶν προσώπων τὸ εἰς ἡμᾶς ἔλεος
εἴη παρὰ Θεοῦ. Τούτου δὴ χάριν τὸ γράμμα, καὶ ὁ
γρἀμματηφόρος πρὸς πάντων τῇ προθέσει ἀπεσταλ-
μένος * εἰ καὶ παρ' ἡμῶν μόνων τῶν ἐλαχίστων ἀνα-
πληρούντων τὸ ἐχείνων πρόσωπον. Ἵνα δὲ γνοίη à
μέρους $ χορυφαιότης σου, οἷα τὰ τῶν ἀθέων δόγμα-
τα * συναπέστείλα τοῖς γράμμασι ταῦτα ἐν catpe-
δίοις * ἃ xal ἔδοξα ὁ ἀμαθὴς ἀνατρέπειν, προτραπεὶς
ὑφ᾽ ἑτέρων. Αἰτὼ δὲ παρὰ τῆς σῆς θεοσοφίας im
σχεοθῆναι " χαὶ τὸ ἐλλιπὲς ἀνορθωθῆναι - συγγνώμην
τε τῶν ἐπωφλημένων δέξασθαί με" οὐ μὴν ἀλλὰ
χαὶ τὸν σύνδουλον ἡμῶν ἀδελφὸν συγχροτηθῆναι "
πρός τε διάδοσιν τῶν ἐν οἷς ἐπεστείλάώάμεν ἕτέ-

xxi δὴ, Θεοῦ θέλοντος, εἰς ἐπιστροφὴν παλινοδίας αὐτοῦ τῶν ἐν-

IG". --Εἰς τὴν Λαύραν τοῦ ἁγίου Σάδα.
Τῷ θεοτιμήτῳ, ἠγαπημένῳ xal πνευματιχῷ
μου Πατρὶ, κυρίῳ καθηγεμόνι τῆς περιθδοή-
του λαύρας τοῦ παμμάχαρος ἁγίου Πατρὸς

94 Psal. ἰχχχιν,9. "5 Joan. xiv, 27. 6 Ephes. v, 27. 9']sa. 1, 9. *9* II Cor. x11, 27,

Δ.

1165

EPISTOLARUM LIB. II.

1166

ἡμῶν X46a, xal τοῖς ὄπ’ αὐτῇ ὁσίοις poo A Patribus meis, Theodorus minimus, presbyter et

Πατράσι, θεόδωρος ἐλάχιστος, πρεσδύτε-

ρος χαὶ ἡγούμενον τῶν Στουδέου. [σς΄.]

Χαρά μοι μεγάλη καὶ δόξης περιδολὴ τῷ ἀταξίῳ *
ὅτιπερ ἠξίωμαι εὐτελές μου γραμματεῖον ἀποστεῖλαι
ἐν τόπῳ ἁγίῳ, ἐν σχηναῖς ὁσίων τῆς ὑμετέρας περι-
ποθήτου πατρότητος, Ἐπειδὴ γὰρ τῇ τοῦ σώματος
παρουσίᾳ οὐχ οἷόν τε ἦν παραγενέσθαι με πρὸς τὰ
ἵχνη ὑμῶν, καὶ ἰδεῖν τὸ ἅγιον τέμενος, τὴν ἱερὰν
περιοχὴν ὑμῶν, ἣν ἐγὼ ὁ ταπεινὸς, ὥς πόλιν Θεοῦ δι’
αἰδοῦς ἔχων εἰμί * εὐδόκησεν ὁ ἀγαθὸς Θεὸς διὰ τῆς
τοῦ γράμματος ἐπισχοπῆς τὸ χαταθύμιόν μου πλη-
ρῶσαι τοῦ ἁμαρτωλοῦ. Καὶ δὴ ὡς παρὼν πρὸ τῶν
ποδῶν ὑμῶν, xal περιπτύσσομαι ὑμᾶς τῷ ἁγίῳ πό-
θῳ * xai προσχυνῶ τὸ θεῖον ἔδαφος, ἐν ᾧ τὸ ἔκλε-
χτὸν σχεῦος τοῦ Θεοῦ τεταμίευται * τὸ φῶς τῶν μο-
ναζόντων * ὁ λαμπτὴρ τῆς οἴχουμένης * ὁ τοῦ νοητοῦ
Φαραὼ καταποντιστής * xal τοῦ ἁγίου ἔθνους καθ-
ηγητῆς, ὁ τῆς ἁγίας γῆς ἐγχρχτὴς, xal τῶν θείων
μονῶν χληροδότης. Συνασπάζομαι xal τὰς λοιπὰς
σεθασμίας θήχας, ἐφ’ αἷς τὰ ἱερὰ σώματα τῶν
ὁσίων * οἷς ὁ πλοῦτος τῶν ἀρετῶν, ἐν νυχτὶ τοῦ τῇδε
βίου ἄστροις ἐοιχόσι θεοφαέσιν. Ὀρῶ τὸν χῶρον,
ἔφ᾽ ᾧ ὁ στύλος τοῦ πυρὸς τῷ στύλῳ τῶν ἀρετῶν
ὦπται " ἡ πρὸς τοὺς ἀοράτους ἐχθροὺς νιχηφόρος πά-
λη " τὸ τῆς θαυματουργίας δρᾶμα * τοῦτο xÀxsivo
ποιχιλλόμενον ταῖς χατὰ χαιρὸν ἐνεργείαις τοῦ Πνεύ-
ματος. Ὦ πόσα μο! ὁ πόθος ἐπιδάλλει λέγειν ἱ xat ὁ
τρόπος εἴργει τοῦ μὴ εἰς ἄμετρον ἐχπεσεῖν τὴν ἐπι-
στολήν. Ὧ πόσων ἀγαθῶν πράξεων σύμδολα καὶ ὗπο-
μνήματα ἐν ὑμῖν ἱ μονονουχὶ xal ὑπὸ θέας αὐτῆς δυ-
νάμενα παρακαλεῖν ψυχὴν εἰς ἐπίδοσιν ἀρετῆς. ᾿Αλλ’
6 μὲν πρῶτος λόγος ἐχέτω ταῦτα * εἴ xai. ἐνδεέστερον
τῆς ἐπιθυμίας. ς᾽ ἕτερον δὲ μετελεύσομαι ὀδυρτι-
χὸν, οὐ περιχαρῇ * δι᾽ ὃν xal ὁ πρέτερος ὑφωρμήθη
μοι ὑπάρξα!. Ὀργὴ Θεοῦ ἡμᾶς χατέλαδεν, ὦ Πατέ-
ρες ἁγιώτατοι, διὰ τὸ πληθυνθῆναι τὴν ἀνομίαν, ψυ-
γείσης τῆς ἀγάπης, ὡς ὁ Κύριος εἴρηχε. Διωγμὸς
Ἑλληνοειδὴς, χαλεπώτατος λίαν. ᾿Απηλάθη τῆς αὐ-
λῆς ὁ ἀρχιποιμὴν ἡμῶν * διεσκορπίσθη τὰ Χριστοῦ
πρόδατα - λύχοι βάρεϊς εἰσεφθάρησαν |f. εἰσέφθα-
cav] iv τῇ ποίμνῃ, καίγε μονιὸς ἄγριος χατενε-
μήσατο αὐτήν. Τί τοῦτο; Πάλιν ἐνταῦτα ἠτιμάσθη
ἣ σεπτὴ εἰχὼν τοῦ Θεοῦ xai Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ
Χριστοῦ, τῆς Θεοτόχου, παντὸς οὑτινοσοῦν ἁγίου.
Διὰ τοῦτο ποίμένες ἠφρονεύσαντο, xal οὐχ ὅτι

»γδεροείίες Studitarum.

Magna mihi letitia, ingensque gloria, indignus
sim licet quod tenuem epistolam mittere in loca
sacra contigerit, in tabernacula sanctorum, vestre
scilicet plurimum desiderate paternitatis. Quan-
doquidem enim adesse eoram non licet, ac vestigiis
vestris advolvi, et sanctam edem vestram intueri,
sacrumque septum, quod ego humilis, tanquam
Dei civitatem, religiose veneror, placuit Deo opti-
mo per litteras, veluti per speculam, votis meis,
licet, peccatis sim obnoxius, obsecundare. Itaque
tanquam vestris pedibus advolutus, sanctos vos de-
siderio complector, et divinum animo exosculor
solum, in quo vasDei electum servatur, lux mona-
chorum, orbis terrarum lucerna, qui spiritalem
Pharaonem demersit, genti sanctse moderator vis,
terre sancte compos, divinarumque mansionum
distributor. Saluto una et reliquos venerandos lo-
culos, in quibus sacra ssnctorum condita corpora,
in quibus virtutum opes reposite, quippe que in
nocte hojusce vite divinorum siderum instar efful-
gent. Locum mihi videre videor, in quo columna
ignis per virtutum columnam representatur: ubi
jucta adversus hostes invisibiles cum adeptione
victorie, ubi scena referta miraculis, ubi hoc et
illud opportune illustrat multiplex spiritus vis et
efficacia, O quanta dicere suggerit animus! sed
modus tenendus est, ne in immensum excurrat
epistola. O quod rerum preclare gestarum argu-

C menta apud vos ac monumenta exstant, ques vel

ipso conspectu impellere animum possint ad virtu-
tis profectum! Sed sit hec prior pars orationis,
quanquam pauciora dixi quam velim. Ad alteram
progrediar, neo illam quidem gaudii plenam sed
moeroris : ob quam et prior illa est ἃ me ultro in-
stituta. Apprehendit nos ira Dei, Patres sanctissimi,
quoniam abundavit iniquitas, refrigescente chari-
tate, sicut Dominus pronuntiavit 39. Persecutio
ethnice slmilis, prepter modum seva. Abactus ab
ovili summus pastor noster, disperse sunt oves
Christi, lupi rapaces invaserunt gregem, et síngu-
larís ferus depastus est eum !. Quid. istud rei est?
Iterum hic effecta probris est veneranda imago Dei
et Servatoris nostri Jesu Christi, Deipares, et sanoti

τὸν Κύριον, προφητιχῶς εἰπεῖν, οὐκ ἐξεζήτησαν" p cujuslibet. Idoiroo stulle egerunt pastores, non quod

ἧττον γὰρ ἂν ἦν τὸ ἀσξόημα * ἀλλ᾽ ὅτι συνήχθησαν
ἸἸουδαϊχῶς χατὰ τοῦ Κυρίου, xai κατὰ τοῦ
Χριστοῦ αὐτοῦ * ἀποδοχιμάσαντες αὐτοῦ τὴν ἁγίαν
εἰχύνα, τῆς τε αὐτοῦ Μητρὸς, χαὶ τῶν θερα-
πόντων.

Διὰ τοῦτο θυσιαστήρια ἅγια ἠφανίσθη * xal ναοὶ
Κυρίου ἠμαυρώθησαν, ἐν πάσῃ πόλει xai χώρᾳ τῆς
τῇδε ἐξουσίας, εἰς πένθος προχείμένοι τοῖς ὁρῶσι,
τὸν οἰχεῖον χόσμον τῆς θείας εὐμορφίας ἀφῃρημένοι.
Διὰ τοῦτο ἱερὰ σχεύη ἀναχωνευόμενα, καὶ ἐσθὴς

Dominum, ut cum propheta loquar, non φμδεὶῖδ-
runt?, levius enim piaculum foret; sed quod Judeo-
rum more convenerunt in unum adversus Dominum,
εἰ adversus Christum ejus *: sanctam ejus imagi-
nem reprobantes, Matris item ac famulorum.

Eam ob rem sancta altaria diruta, et templa Do-
mini labefactata, in omni civitate ac regione, que
huic imperio paret, ingens intuentibus luctus ar-
gumentum, cum sint illa proprio divini decoris
ornatu nudata. Idcirco vasa sacra liquata, et divina

** Matt. xxiv, 12. ! Psal. .xiz, 14. 3 Jerem. x, 24. 8 Psal. 1,2.

1167

S. THEODORI STUDIT.E

1168

vestis igni tradita, cum depictis in tabella imagini- Α θεία πυρὶ παραδιδομένη, σὺν τοῖς ἐν πέναξι χαρα-

bus, et libris in quibus aliqua mentio imaginum
esset. Eam ob causam magnum incarnationis-
mysterium deridetur, et abominanda res appellatur,
quod et horresco referens, qu« salutari orbi est
expressa Christi figura, vel Christus ipse potius
cum Matre et famulis: quandoquidem honore et
appellatione idem ambo sunt, imago et exemplar.
Idcirco quaestiones et inquisitiones per singulos
quosque viros ac domos, terrores ac mine, non
modo ne omnis, sed ne aliqua; hereticis intacta
imago Bubtrahatur, [dcirco sacerdotes inique agunt,
οἱ monachi, exuto monachatu, irruunt in ejusdem
instituti viros, alumni adversum prepositos, defe-
ctionis premium prefecturam aocipiunt; et qui
vehementius in Christum insanit, pluribus is ho-
noribus cumulatur. Idcirco verbera, vincula; car-
ceres, inedie, exsilia, neces in eos qui obnituntur.

Non est impiis socerdotii reverentiam, non cani-
tiei commiseratio, non cultus pietatis, aut aliud
quidpiam eorum que veniam commerentur. Lexuna
his principie arbitrium est: cura item una, omnes
ut hoo laqueo intercipiantur. Nunc eos qui se fuge
dederunt, solitudines habent: rupes ac spelunce
eos, qui consuluerunt saluti sue. Ut similes facti
sumus pelicano solitudinis *! ut dati sumus in
captionem dentibus impiorum *1 et plura preeter-
mitto, quse fastidium allerrent. Αἱ vicem nostram
vos lugete, quibus est in alienis malis tene-
rum pectus lanquam ejusdem corporis: preci-
bus fusis, porrigite manum tanquam fratribus.
Acerbiora sunt quz hic patimur, quam qua uspiam
8 barbaris gesta sunt. Jam sieut Sodoma facti su-
n:us, et sicut Gomorrha similes sumus δ. Hanc
igitur ob causam sanctitatis vestre auxilium hu-
miles imploravimus, velutunoore omnium fratrum
qui pariter vexantur. Novimus enim quantum valeat
justa vestra deprecatio assidua 1, ut, exorato Deo,
heretici gladii acies conquiescat : ad reclam fidem
cum pace conjunctam revocante Domino nostram
quoque Ecclesiam. Ut autem et vos vicissim intel-
ligatis, viri venerabiles, qualia sint sacrilegorum
impia dogmata: simul hec cum litteris misi in
quatlernionibus, qua indoctus licet confutare ag-
gressussum, proborum virorum hortatu. Oro autem
ut ea pro divina vestra sagacitate expendatis, quod

χτῆρσι xxi βίδλοις ἐν alc τι λεχτὸν πέρὶ εἰκόνων. Ad
τοῦτο γελᾶται τὸ μέγα τῆς οἰἴχονομίας μυστήριον"
x«i βδέλυγμα χέχληται, ὃ xal φρίττω λέγων, τὸ σω-
πήριον χόσμῳ ὁμοίωμα Χριστοῦ * μᾶλλον δὲ Χριστὸς
σὺν Μητρὶ καὶ θεράπουσιν " εἵπερ ὡς τῇ τιμῇ xal τὴ
χλήσει ταὐτὸν ἀμφότερα, εἰχὼν καὶ πρωτότυπον,
Διὰ τοῦτο ἐξερευνήσεις xal ἐχζητήσεις, καὶ κατ᾽ ἂν-
δρα καὶ κατ᾽ οἶκον * xal φόδοι xal ἀπειλαὶ, μὴ ὑπο-
λείφθῆναι ἀνάλωτον τῇ αἱρέσει τινὰ [κηδ᾽ αὖ πᾶσαν
εἰχόνα. Διὰ τοῦτο ἱερεῖς ἀνομοῦντες, καὶ μοναχο:
ἀμόναχοι κατὰ τῶν ὁμοσχήμων φερόμενοι “ φοιτηταὶ
κατὰ τῶν ἡγουμένων, ἄθλον τῆς ἀποστασίας τὶν
προεδρίαν χομιζόμενοι' καὶ ὁ τὰ πλεῖστα μανεὶς κατὲ
Χριστοῦ, πλειόνων xal τιμῶν ἠξιωμένος. Δ'ὰ τοῦτο
μάστιγες, δεσμοὶ, φυλακαὶ, λιμοκτονήσεις, ἐξορίαι͵
θάνατοι, ἐπὶ τοὺς ἐνισταμένους.

Οὐχ ἀρχ'ερωσύνη τοῖς ἀσεδέσιν αἰδέσιμος * οὐ τὸ-
λιὰ οἰχτειρέσιμος * οὐχ ἄσχησις εὐσεδίας * οὐχ ἄλλο
τι τῶν φειδοῦς ἀξίων. Εἷς νόμος τὸ τοῦ Καίσαρος
θέλημα * xai μία σπουδὴ ἅπαντας ἐν τούτῳ ἁλῶναι.
Ai ἐρημίαι τοὺς διαπεφευγότας ἔχουσιν “ al πέτραι
xai τὰ σπήλαια τοὺς διασεσωσμένους. Ὧ πῶς ὡμοιώ»
θημεν πελεχᾶνι ἐρημιχῷ ὦ πῶς παρεδόθημεν εἰς
χεῖρας τοῖς ὀδοῦσι τῶν ἀσεύῶν ! xai τὰ πλείΐω παρῆχε
διὰ τὸ προσχορές. ᾿Αλλὰ στενάξατε ἐφ᾽ ἡμᾶς, ὦ
συμπατέστατοι, ὡς σύσσωμοι " ὀρέξατε χεῖρα Tot
σδευτιχὴν ὡς φιλάδελφοι, Τῶν αὐτόθι χείρονα τὶ
ἡμέτερα βαρδαρίζεται. Ὡς Σόδομα ἤδη, γεγόναμει,
xxi ὡς Γόμοῤῥα ἤδη ὡμοιώθημεν. Διὰ τοῦτο conr
ροῦν xal ἐπεδοησάμεθα τῇ ἁγιωσύνῃ ἡμῶν ol teme
νοὶ, ὡς ἐν ἑνὶ στόματι τῶν πάντων ἀδελφῶν x
συμπασχόντων. Ἵσμεν γὰρ ὅτι ἰσχὺει ἣ δικαία fui
δέησις ἐνεργουμένη * ὡς ἂν τῷ ἐξιλασμῷ αὐτῆς n
πάτῃ dj θραῦσις τῆς αἱρετικῆς ῥομφαίας * τοῦ Κυρίω
εἰς εἰρηνικὴν ὀρθοδοξίαν ἐπανάγοντος xal τὴν χε
ἡμᾶς Ἐχχλησίαν. Ἵνα δὲ εἰδῆτε xai ὑμεῖς, ὦ obe
σμιοι, ἐκ μέρους, οἵα τὰ ἀσεθῇ δόγματα τῶν ἀθέων'
συναπέστειλα τοῖς γράμμασι ταῦτα ἐν τετραδίοις"
ἃ καὶ ἔδοξα ὁ ἀμαθὴς ἀνατρέπειν, προτραπεὶς mui
εὐσεδῶν. Αἰτῶ δὲ ὑπὸ τῆς θείας ὁμῶν ἀγχινοίας
ἐπισχεφθῆναι " xal τὸ ἐλλιπὲς ἀνορθωθῆναι " καὶ
συγγνώμην τῶν ἐπωφλημένων δέξασθαί με “ Mw
ὀχννεθαί τε εἰς μνέμην ἐν ταῖς θεοκλινέσιν ὑχῶν
προσευχαῖς * καὶ μὴν καὶ συντάττεσθαι ὡς ἔσχατον

vitiosum est emendetis, erratorumque veniat tri- ἢ πάντων μέλος ἐν τῷ πληρώματι τῆς ἁγίας ὑμῶν

buatis, et ut mei imnemineritis in vestris flectentibus

Ἐχχλησίας.

Deum precibus : denique ut tanquam postremum omnium membrum censear in plenitudine sancte

vealre Ecclesis.
Hzc eadem epistola missa est. etiam ad monaste-
rium sancti Theodosii.

᾽ P! M * ^ "
Ἢ αὐτὴ ἐπιστολὴ ἀπεστάλη xat πρὸς τὴν
μονὴν τοῦ ἁγίου Θεοδοσίου.

Adversus eosdem Iconomachos. (Baron. an. 817, n. 34.

XVII. — A Deo honorato, dilecto et spiritali Patri
meo, domino moderatori maxima laurz bealissi-
mi sancti Patris nostri. Charitonis, et iis qui sub
4 Psal. ci, 7.

5 Psal. cxxin,6..— 5 158. 1, 9.

IZ'. —Te θεοτιμήτῳ, ἡγαπημένῳ xal tysopr-
τιχῷ μου Πατρὶ, χυρίῳ χαθηγεμόνι τῆς με
γίστης λαύρας τοῦ παμμάχαρος, ἀγίου Ilz-

? Jac. v, 16.

EPISTOLARUM LIB. II.

1170

(Qv Χαρίτωνος, xal τοῖς ὑπ᾽ αὐτῇ À tlla sunt. sanctis Patribus meis, Theodorus minimus

t09 Πατράσιν, θεόδωρος ἐλάχιστος,
ερος xai ἡγούμενος τῶν Στουδίου.
Ist.
, 7 "^ - ,
παρ᾽ ἐλπίδα dj ἐπίτευξις τῶν γραμμάτων,
ς βοήσομαι Πόθεν μοι τοῦτο, ἵνα ἀξιωθῶ
πκιστειλαι ὑμῖν τοῖς ἁγίοίς μου Πατράσιν ;
ὡς κατείληφεν ἡμᾶς διὰ τὰς ἁμαρτίας
τλεπώτατος διωγμὸς οὗτος o0 7| ἀχοὴ
(οι καὶ ὑμῶν ἔφθασεν. 'Esxómouv xai
) ταπεινὸς, πῶς χαὶ δι᾽ οὔτινος προσώπου
ιποδύρασθα:, καὶ πρὸς ὑμᾶς τοὺς ἁγίους
x ἡμῖν δεινὰ, οὐχ ἄλλου τινὸς ἕνεχεν, fj
ἀπάθειαν ἐχχαλέσασθαι ὑμῶν τὰς ἁγίας
ιλαδέσθχι ἡμῶν διὰ τῶν προσευχῶν,
δηλονότι εἰδότων χατὰ τὴν ἀποστολικὴν
Εἴπερ ἐσμὲν οἱ πάντες σῶμα Χρισ-
ἔλη Ex μέ καὶ ὡς ἤδη ταῦτα €
t) m, μέρους. Καὶ ὡς ἤδη ταῦτα tve-
tm ἀθρόως xal ὁ γρχμματοφόρος &x τῶν
v* va! οὗτος υἱὸς ἐμὸς ἐν πνεύματι, xai
“- 7T , » * * &
ιτος. Πῶς οὖν οὐχ ἔμελλον ὁ ἁμαρτωλὸς
ἐπὶ τῷ ἑομαίῳ; Πῶς δὲ οὐχ ἀνθομολογή
» ἑρμαίῳ; Πῶς δὲ οὐ μολογή-
t τῷ Θεῷ μου τὰ εἰχόύότα ; ᾿Αλλὰ πρὶν
ὀδυνηρὰ, τὸν πρὸς ὑμᾶς μου πόθον
; ὁ ταπεινός, Χαίρετε, ὦ μαχαριώτατοι
τῆς ἁγίας γῆς οἰχήτορες " τὸ χρυσοῦν
ὴν πίστιν δοχιμώτατοι, καὶ τῶν παθῶν
χαίρετε, f, περιθόητος ὁμήγυρις Χριστοῦ"
τῶν ἐντολῶν Κυρίου " καὶ τῆς ἕν mapa-
,& τὴν θεοειδῆ ζωὴν μιμούμενοι" χαίρετε,
πόλις ἐχλεχτή * εἴπερ ἐν μένῳ ὑμῶν
τῆς τῶν ἀγαθῶν ἔργων ἀναλήψεως θε-
40 , . - 4
. ᾿Εὐουλόμην ὄψει ὑπολαύεῖν τὴν θείαν
χὴν, καὶ προτάψασθαι τῶν ἱερῶν ὑμῶν
00€ , —- * -
, τὸ ἅγιον τέμενος * προσχυνῆσαι τὸ θεῖον
στα χατασχοπῆνάι, ποῦ ὁ ἅγιος τοῦ θεοῦ
ως Χαριτων πεπληρωμένος ἐνέθλησε
τε ὁμοῦ xai ἀσχηπιχῶς "πῆ Ob τὸ ἱερὸν
t τεταμίευται ὁ ὄντως θησαυρὸς τῶν
τῆς ἐρήμου πολίτης, xai τῆς οἰχουμένης
» NU [4 , » λέλ
Ὁ τὸ ἔντιμον σπέρμα οὐχ ἐκλέλοιπεν,
et -- ^ 3, ὦ
εν ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος. Εἴθε
xai περιεπτυξάμην τὸν χοῦν ὡς ἔμψυ-
v xai ἀπέχθην ἐν ταῖς λοιπαῖς θήχαις
ἀπ᾿ αὐτῆς μόνης ὄψεως ἁγιαζόμενος 1
ταῦτα ἐξ ὀλίγου μοι ὕμνηται, φέρε δι-
ιαἱ τὰ ὀδύνης ἔμπλεχ᾽" ᾿Ανέστη βασι-
ος, φησί που τὸ ἱιρὸν Γράμμα, ὃς οὐχ
1027 9.

δὴ οὖν ὁ ἡμέτερος Φαρχὼ, ὦ d(uotatot *
ἣφ ἀγνοῶν, ἀλλὰ τὸν ἀγοράσαντα αὐτὸν
à ι
γνούμενος. Δῆλον γὰρ ὡς ὁ ἀθετῶν αὐτοῦ
, L1 LI - f L1 LY ,
αὐτὸν αθετεῖ, Οὕτω xxi τὴν GOcotóxov,
ἅγιον ἠθέτησεν. Οὐ γὰρ ἔφερε φύσις ὧν
ἢ οὐχὶ τῇ χεφαλῇ συμπεριελεῖν χαὶ τὰ
ἵνα μόνη d εἰχὼν αὐτοῦ ἐμφανίζηται,
οσοριχῷ δόγματι, Ἐντεῦθεν ἐρήμωσις
| ᾿Εχχλησιῶν τοῦ Θεοῦ, ἀφανιζομένης

ur, 2. 9 Exod. I, δ,

presbyter el propositus Sluditarum

Quandoquidem preler spem occasio se dat lit-
terarum, stupens exclamabo : Unde hoc mihi, ut
cum nullius sim pretii, ad vos, Patres mei sanoti.
litteras conscribam ? Ecce enim ubi nos oppressit
ob scelera nostra acerba hac in primis persecutio,
cujus fama omnino ad vos usque pervenit. Explo-
ravi ego misellus, et animo volutavi quemadmodum
et per quem mihi fas esset ea lugereetiam apud vos,
viri sancti, quc nobis contigere infortunia, neque
aliam ob causam, quam ut sanctum pectus vestrum
ad commiseralionem provocaremus, ut nos precibus
gublevaretis, qui compati videlicet apprime nostis,
juxta Apostoli adhortationem. Siquidem omnes Chri-
sti corpus sumus, δὲ membra ez partes. Et cum heo
jam ipse mecum reputarem, astitit repentetabellariuse
ex illis regionibus reversus; et ille quidem filius
meus in spiritu, idemque integerrima fide. Quomo-
do igitur non me peccatorem oporluit tam inspe-
rato luero obstupescere ἢ Quomodo non decuit ju-
stissimas agere gratias Domino meo Deo? Sed
priusquam ea que sunt digna luctu eloquar, obiter
meum erga vos desiderium indignus exponam.
Gaudete, Patres felicissimi, terre sancte incole,
genus aureum, fide supra ceteros probati, vitiorum
domitores : gaudete, percelebris Chrieti ccotus,
effectores mandatorum Dei, ac divina vivendi nor-
ma imitatores ejus vite que in paradiso degitur :
gaudete, electa Dei civitas, siquidem est in medito
cotu vestro Dominus, quem bonorum operum
exercitatione colitis. Vellem ulique divinum illud
vestrum septum oculis usurpare, sacra vestra con-
tingere vestigia, sanctam intueri edem, divinum
solum osculari, singula lustrare attentius, ubi Deo
plenus, 80 &uo respondens nomini eanotus Dei Cha-
rito, tum marlyrii tum vite monastioe palmam
tulit : ubi sacrum illius corpus reconditum : vere
thesaurus virtutum, eremi civis, orbis terrarum
lucerna : cojus pretiosum semen non delecit, nec
vero deflciet usque in consummationem seculi. :
Utinau haec oculis cernerem, pulveremque com.
pleceterer velutispirantem | Utinam et progrederer
ad reliquos sanctorum loculos, vel solo intuitu

D expiatus ! At postquam hec strictim commemoravi,

dicam porro et que sunt plena luctus : Surrexit
rez novus, alicubi referunt sacre pagine, qui igno-
rabat Joseph*.

Talis profecto Pharao noster est, viri sanctis-
simi, non qui Joseph nesciat, sed qui eum, a quo
redemptus est, Dominum ipsum neget. Quippe
manifestum est, qui ipsius imaginem aspernatur,
ipsum aspernari. Sic ille et in Deiparam et in
sanctum quemlibel injurius fuit. Neque enim
ferre potuit natura ad negaudum proclivis, quomi-
nus una cum capite universa quoque membra au-
ferret : ut sola sit. ipsius imago conspicua, Nabu-

1171

S. THEODORI STUDIT/E

um

ehodonosorico edióto. Hino omnium Dei Ecolesia- À πανταχοῦ πάσης σεπτῆς εἰκόνος Ἐντεῦθεν ἔμερηεις

rum desolatio, ubique sublata e medio omni
veneranda imagine. Hinc sacrorum donariorum
exustio, in quibus imago; ac voluminum, in qui-
bus aliqua imaginis mentio. Hinc plene impietatis
subsoripliones exiguntur : et sacrilege communio-
nis participatio facta diligenti ac sollicita inquisi-
tione, ne quis mortalium non devictus se ruine
subtrahat. E duobus enim alterutrum necessarium
est: autcolenda imago aurea, aut acerba cruocia-
tuum flamma perferenda. Ac nihilominns nume-
rare in promptu est eos qui perstitere immoti.
Quinam illi porro ? Sacer utique patriarcha noster,
episcopi et sacerdotes, monachi et monachsm. Ne-
que enim meretricius oculus veritus est vel in hos

ἱερῶν ἀναθημάτων, ἐν οἷς εἰχών * καὶ βίδλων, ἐν αἷς
περὶ αὐτῆς τι λεχτόν. ᾿Βντεῦθεν τὰ τῆς ἀσιδείᾳ
χειρόγραφα ἀπαιτούμενα " xai ἣ μέθεξις τῆς ἀϑίωο
κοινωνίας διὰ πολλῆς ἐχζητήσεως χαὶ ἐρεύνης ὡς
μὴ ὑπολειφθῆναι ἀνάλωτον πάντα ἄνθρωπον. hw
γὰρ θάτερον ἀνάγχη " ἢ προσκυνῆσαι τῇ εἰχόν! τῇ
χρυσῇ, ἣ τῇ πονηρᾷ φλογὶ τῶν βασάνων ὑποῦληβῆ.
ναι. Καὶ ὅμως εὐαρίθμητοι οἱ ἀχαμκεῖς. Τίνι;
οὗτοι : Ὁ ἱερὸς ὑμῶν πατριάρχης, ἱεράρχαι τε zi
ἱερεῖς, μονασταὶ xa! μονάζουσαι. Οὐδὲ γὰρ dj rion
[f. πόρνης] ὄψις, ἠδέσθη xál μέχρι τούτων τὰς μέ.
στιγας ἐπαφεῖναι. Πῶς γὰρ ἂν ἐναργῶς παραστή-
σαιμι τὰς θλίψεις, τὰς φυλαχὰς, τοὺς δεσμοὺς, τὲς
λιμοχτονήσεις, τὰς ἐξορίας, τὰς ἀπαγωγὰς, τοὺς

usque flagella immittere. Quo enim pacto palam B θανάτους ; Ἐπεὶ xal μέχρι τοῦδε ἡ πεῖρα, “ἃς b

exponam verxationes, carceres, vincula, inediam,
exsilia, damna illata, neses? Et hec omnia sumus
experti : in montibus fugas, occultationes in spe-
luncis et cavernis terre. Abdias propheta, cum
esset adhuc educibus Achab, cum Jezabel cedes
patraret, dicitur filios prophetarum quinquagenos
in duabus speluncis occultasse, quos et pavit 19.
Hic vero si quis deprehendatur vel unum modo
occuluisse, in magnum ille discrimen venit : imo
sí vel clam impiam communionem refugisse, aut
penes se servasse imaginem, aut volumen aliquod
in quo quid inesset ejus argumenti. Silent domi
ora piorum ; nefaria lingua solvitur, magnun in-
carnationis mysterium in contemptum venit. Nunc,
inquit : Dominus locutus est pacem in plebem suam.
et super sanctos suos, el in eos qui converlunt cor ad
ipsum !! : qui initio propriis discipulis dixit : Pa-
cem relinquo vobis, pacem meam do vobis **. Nunc,
inquiunt, sublata e medio idola ethnice supersti-
tionis, que Deorum multitudinem asitruit : cIa-
mante jam olim Apostolo; Nihil est idolum in
mundo**. Nunc, aiunt, mundata Ecclesia est, quam
elim idem Apostolus pronuntiavit !* non habere
masculam neque rugam, aut aliquid ejusmodi, sed
esse sanctam el immaculatam. Nuno, inquiunt,
lux Christianis affulsit ignorantie caligine impli-
catis : quibus jampridem a principio Christus
dixit : Ego luz in mundum veni : ut omnis qui
credit in me, in tenebris non maneal**, Videtis, fra-
tres sancti, discessionem, quam opportet primun
venire, quemadinodun Apostolus loquitur !$. Nunc
oculis ipsi cerminus Antichristi primordia. Defeci-
mus, consumpti sumus: Defecit sufflatorium 17:
occidit spes ominis, si facultas humana spectatur.
At vicem nostram vos lugete, quibus est in alienis
malis tenerum pectus, tanquam ejusdem corporis.
Opem nobis per vestras preces ferle, tanquam
fratura amantes. Acerbiora sunt que hic patimur,
quam que uspiam a Barbaris geruntur. Jam sicut
Sodoma facti sumus, et sicut Gomorrha similes
sumus 8. Ha^c igitur ob causam sanctitatis ve-

1!» [[I Reg. xviu, ά. !! Psal. rxxxiv, 9.

C

ὄρεσι φυγαδείας, τὰς iv. σπηλαίοις xal ὁπαῖς τὴς vi
χαταχρύψεις. ᾿Αὐδιοὺ ὁ προφήτης, ἔτι ὧν τριστξενς
"Ayaà6, τῆς Ἰεζάδελ φονώσης " λέγεται χαταχρύξε:
υἱοὺς τῶν προφητῶν ἀνὰ πεντήχοντα εἷς δύο arias,
οὗς καὶ διέτρεφεν.

Ἐνταῦθα δὲ εἰ φωραθείη τις xai μόνον ἕνα κεχρ»
φὼς, ἐν κινδύνῳ μεγάλῳ ἀλλὰ γὰρ κἂν κχρύδδῃ,
φεύγων τὴν ἀσεδῆ χοινωνίαν, fj εἰκόνα φρουρῶν, i
βίδλον περιέχουσαν τὰ κατ᾿ αὐτήν. ΣιΎΖ τὰ τῶν
εὐσεδούντων ἔνδον στόματα ἀνεῖναι βλάσφημις
γλῶσσχ' κωμῳδεῖτα! τὸ μέγα τῆς οἰκονομίας p
στήσιον. "Aptt, φησὶ, Κύριος ἐλάλησεν εἰρήντ"
ἐπὶ τὸν λαὸν αὐτοῦ,χαὶ ἐπὶ τοὺς ὁσίους αὖτι;
χαὶ ἐπὶ τοὺς ἐπιστρέφοντας χαρ δ ἔαν ix αὐτὰ
ὁ ἐν ἀρχῇ φήσας τοῖς οἰκείοις μαθηταῖς * Elpinr
ἀφίημι δμῖν, εἰρήνην τὴν ἐμὴν δίδωμι ὑμῖν

"Apu, φασὶν, ἤρθη ἐκ μέσου βδελύγματα "EXlw;

4 Joan. xiv, 27.

moÀu8tiaz* τοῦ ᾿Αποστόλου ἀρχῆθεν βοῶντος" Obf
εἴδωλον ἐν χόσμῳ. Αρτι, φασὶ, χεκάθαρτει i
Ἐχχλησίχ, ἣν πάλαι ἀπέφηνεν ὁ αὐτὸς ᾿Απόστολς
μὴ ἔχειν σπῖλον, ἢ ῥυτίδα, ἤ τι τῶν τοιούτων " üi
εἶναι ἁγίαν xal ἄμωμον. “Δρτι, φασὶ, τὸ φῶς ηὗγε
τοῖς Χριστιανοῖς ἐνισχημένοις ζόφῳ ἀγνοΐας καὶ
ἄνωθεν xal ἀπ᾽ ἀρχῆς Χριστὸς ἔφησεν * Ἐ γὼ φᾶι
εἰς τὸν χόσμον ἐλήλυθα' ἵνα πᾶς ὃ τοιστεύων
εἰς ἐμὲ, Ev τῇ σχοτίᾳ μὴ μείνῃ. 'Opzcee, ἀδελφοὶ
ἅγιοι, τήν ἀποστασίαν ἣν δεῖ πρῶτον ἐλθεῖν, ur
φησιν ὁ ᾿Απόστολος. Ἤδη ἐν ὀφθαλμοῖς ἡ μῶν ὑρὼ-
μὲν τὰ εἰσόδια τοῦ ᾿Αντιχρίστου. ᾿Εχλελοίπαμεν᾽
παρανηλώμεθα" Ἐξέλιπε φυσητήρ “ ἀπελήλαι::
πᾶσα ἐλπὶς ὅσον χατὰ ἄνθρωπον, ᾿Αλλὰ στεναξχει
ἐφ᾽ ἡμᾶς, ὦ συμπαθέστατοι, ὡς σύσσωμοι. Ὀρέξατ:
χεῖρα πρεσθευτικὴν, ὡς φιλάδελφοι, Τῶν αὐτόν
χείρονα τὰ ἡμέτερα βαρδαρίζεται. Ὡς Σόδομα 5
γεγόναμεν, καὶ ὡς Γόμοῤῥδα ἤδη ὡμοιώθη μεν. Ai
τοῦτο τοιγαροῦν χαὶ ἐπεδοησάμεθα τῷ ἁγιωσίν
ὑμῶν οἱ ταπεινοὶ, ὡς ἐν ἑνὶ σώματι τῶν πάντων
ἀδελφῶν καὶ συμπασχόντων. ἴσμεν γὰρ ὅτι ἰσχόει
ἡ διχαίχ ὑμῶν δέησις ἐνεργουμένη, ὡς ἂν τῷ pr
13 [ Cor. virt, 4.

!^ Ephes. v,27. 18 Jos.

xi, 40. !? |[ Thess. 11, 3. !? Jerem. vi, 39. !* [sa. 1, 9.

41'13

EPISTOLARUM LIB. Il.

1114

gud αὐτῆς χοπάσῃ ἡ θραῦσις τῆς αἱρετιχῆς ῥομ-- A stre auxilium nos humiles imploravimus, oum

φαίας * τοῦ Κυρίου εἷς εἰρηνικὴν ὀρθοδοξίαν ἐπαν-
ἄγοντος xai τὴν χαθ᾽ ἡμᾶς ᾿Εχχλησίάν. Ἵνα δὲ εἰδῆτε
xai ὑμεῖς, ὦ σεύασμιοι, ἐκ μέρους, οἷα τὰ ἀσεδῆ
δόγματα τῶν ἀθέων * συναπέστειλα τοῖς γράμμασι
ταῦτα ἐν τετραδίοις * ἃ xal ἔδοξα ὁ ἀμαθὴς ἀνατοί-
πειν, προτραπεὶς παρὰ εὐσεδῶν. Αἰτῶ δὲ ὁπὸ τῆς
θείας ἀγχινοίας ὁμῶν ἐπισχεφθῆναι, xal τὸ ἐλλιπὲς
ἀνοθρωθῆναι * xai συγγνώμην τῶν ἐπωφλημένων
δέξασθαί με" λαμθάνεσθαί τε εἷς μνήμη» ἐν ταῖς
θεοχλινέσιν ὑμῶν προσευχαῖς * xal μὴν xai συντάτ-
τεσθαι ὡς ἔσχάτον πάντων μέλος ἐν τῷ πλήρώματι
τῆς ἁγίας ὑμῶν ᾿Εχχλησίας.

sit unum corpus omnium (íratrum qui pariter
vexantur. Novimus enim quantum valeat justa ve-
stra deprecatio assidua !?, ut, exorato Deo, here-
tici gladii acie conquiescat : ad reciam fidem cum
pace conjunctam revocante Domino nostram quo-
que Ecclesiam. Ut autem, et vos, viri venerabiles,
ex parte intelligatis qualia sint sacrilegorum impia
dogmata : simul hzc misi cum litteris in. quater-
nionibus: que confutare aggressus sum, quan-
quam indoctus, proborum virorum hortatu. Oro
autem ut ea pro divina vestra sagacitate expenda-
tis : quod vitiosum est emendetis : erratorumque

veniam tribuatis : οἱ ut mei memineritis in vestris apud Deum precibus : denique ut tanquam postre-
mum omnium membrum censear in plenitudine sancte vestre Ecclesie.
'H αὐτὴ Ἐπιστολὴ ἀπεστάλη xal πρὸς τὴν Β Eadem epistola missa est etiam αὐ monaslerium

μονὴν τοῦ ἁγίου Εὐθυμίου.
1Η΄.--Νικηφόρῳ τῷ ἁγιωτάτῳ πατριάρχῃ [σιε]

sanctí Euthymii.
XVIII. — Nicephoro sanctissimo patriarche.

Solatur exsulem. (Baron. an. 814, n.29.)

Πολλάχις προθέμενος ἐπιστεῖλαι τῇ ἱερᾷ χορυφῇ
τῆς μαχαριότητός σου * ἐνεχόπην, πῆ μὲν τὴν ἑχυτοῦ
ἀναξιότητα λογιζόμενος [Reg. eod. ἐπαισθόμενος],
πῇ δὲ ὑποδεὴς ὧν τοὺς πειρασμούς, Νυνὶ δέ περιφρο-
γήσας ἀμφοτέρων, χαὶ τῇ Τριάδι ὁ τάλας θαῤῥήσας,
λέγων εἰμὶ τάδε * Χαῖρε, ἀληθῶς νιχητέριον ἀσεθείας,
ὁ ἐν τεθρίππῳ ἀρετῶν διανύων τὸν τῆς πίστεως
δρόμον * χαῖρε, ὁ μέγας ἥλιος τῆς ὀρθοδοξίας, οὗ ταῖς
ὁμολογητικαῖς ἀχτῖσι φωτοδολεῖται ἡ οἰχουμένη *
χαῖρε, ὑπέρμαχε τῆς ἀληθείας χατὰ τοὺς ἔχπαλαι
θεοφόρους διαπρέπων τῷ τῆς ἀρετῆς χάλλει. 'Am-
ἔλιπες τὸν ὑψηλὸν θρόνον διὰ τὸν ἑαυτὸν ταπει-

Cum sepenumero ad sacrum beatitudinis tum
verticem scribere institutuissem, destili abincepto,
partim indignitatis mes consideratione, partim
etiam inflrmitate ex erumnis nata prepeditus.
Nunc vero utrumque parvipendens, et Trinitate
fretus, miser hic dico. Gaude, vere vietor impie-
tatis, qui virtutum quadrigis fldei cursum consam-
mas: salve, magne sol doctrine orthodoxe, cujus
confessionis radiis universus orbis illustratur : salve
propugnator veritatis, veterum sanetorum instar vir-
tutis pulchritudine collucens. Reliquisti excelsum
thronum ejus causa, qui semetipsum humiliavit wut-

νώσαντα μέχρι θανάτου, θανάτου δὲ σταυροῦ (ἢ) que ad mortem, morlem autem crucis 1*' ; reliquisti

ἀπελιπες ἀρχιερχατικὰς ὑπηρεσίας xai ἀναπαύσεις *
μᾶλλον ἑλόμενος συγχκαχουχεῖσθαι τῷ ὁμολογητιχῷ
τρόπῳ, Tj πρόσχαιρον ἔχειν ἁμαρτίας ἀπόλαυσιν.
Ὅμως ὅτι οὐδὲ xav' αὐτὰς, χἂν ἐν αὐταῖς, ζῶν ἧς "
νεχρῶν τὰ μέλη τῇ ἐν Κυρίῳ ζωῇ * ἤνεγχας ἁγίας
Μητρὸς στέρησιν * ἀδελφῶν τιμίων, πάντων ὁμοῦ
ἐν ἅπασιν ἀφαιρεθείς. Καὶ οὕπω λέγω “«οὺς Χριστο-
ειἰδεῖς σοῦ ὀνειδισμοὺς, τὰς ἐκ τῶν χρατούντων
προσθολὰς, ἐρεσχελίας, στενοχωρίας, καὶ οἱονεὶ ἀπο-
πνίξεις. Κατηνέχθης σὺν Χριστῷ ἐν νυχτί " ἐπειδὴ
καὶ αὐτὸς προδιδόμενος, περιωρίσθης, μεθωρί-
σθης ἐν γεωλόφῳ που χαθεζόμενος ὁ μαρτὺς Χρι-
στοῦ.

᾿Αλλ’ εὖγε, ὅτι πάντα εἰς xaÀóv σοι. "Apov κὔχλῳ
τοὺς ὀφθαλμοὺς σου ἀπὸ τῆς τοῦ νοῦ σχοπιὰς * xal
ἴδε σου τὰ τέχνα, εἴτ᾽ οὖν πρόδατα, ὃ ποιμὴν ὁ χα-
λὸς, st xal διεσχορπισμένα σώματι, ἀλλ᾽ ἡνωμένα
πνεύματι, διειληφότα σχεδὸν ἄλλο xav' ἄλλο μέρος
τὴν Εχχλησίαν σου πᾶσαν * xal ταῖς αὐγαῖς τῆς
ὁμολογίας δίκην ἀστέρών φρυχτωροῦντα τοῖς ἐν
νυχτὸμαχίᾳ τῆς αἱρέσεως, τὸ φῶς τῆς ὀρθοδοξίας "
τὰ μὲν τυθέντα Θεῷ δι’ ἀθλητιχῆς τελειώσεως * τὰ
δὲ ἀθλοῦντα, μηδὲν ὑποπτήσσοντα τῶν παρόντων "
ἀλλὰ ῥωννύμενα ταῖς θεοχλινέσι coo προσευχαῖς,
Αὕτη ἣ δόξα σου τῆς Ἐκχχλησίας " τοῦτό σου τὸ

19 Jac. v, 16. !** Philip. r1, 8. 30 Hebr. σι, 25.

turbam famulorum et oblectamenta archiepisoopa-
lia : et variis incommodis, confessorum more,
exerceri maluisti, quam temporariis frui deliciis
peccati *. Ao certe, quoniam non ex illis, etsi in
illis, vivebas, membra per vitam in Domino actum
mortificans, sancte matris privationem pertulisti :
charis fratribus, omnibus simu] omnino, spolia-
tus. Necdum opprobria tua Christi opprobriis si-
milia comroemoro, immissas ab imperatoribus '
oppugnationes, ludificationes, angustias : ac veluti
suífocationes. Noctu cum Christo abductus eg:
etenim proditus etiam ipse relegatus es, in collis
confinium redactus es, martyr Christi.

Sed euge, quoniam in bonum tibi omnia. Attolle

D in orbem oculos ex specula mentis, et aspice filios

tuos, seu mavis oves, pastor bone, quamvis cor-
pore dispersas, animo tamen conjuncias, in tota
pene Ecclesia tua vuriis locis positas, et confessio-
nis sue fulgore, stellarum instar, iis qui in no-
cturnis haereseos tenebris versantur, orthodoxe
fidei lumen ostendentes : alias quidem Deo immo-
latas per athleticam consummationem, alias decer-
tantes sine ullo presentium rerum metu : sed
Deum flectentibus precibus tuis corroboratas. Heo
est gloria Ecclesise tus : hoc insigne ac symbolum

1175

S. THEODORI STUDITJE

116

mariyrii : quod sequens stas excipiens, Deum in À σύσσημον τῆς μαρτυρίας * ὅπερ ὅ μέλλων χρόνος

te, uti nunc, gloriflcoabit. Mulla tibi pro Christo
imagine pugnanti eficomia debentur. Sed ignosce
mibi, Dei imitator, qui hecexamore ausus sum,
que dixi ; sacras preces tuas impertiens, ut mini-
mus fllius tuus esse non desinam. qui omnium
maxime inutilis sum propter peccata.

XIX. — Monialibus.

ὑποδεξάμενος, δοξάσειε τὸν Θεὸν iv σοι, ὡς καὶ τὲ
νῦν. Πολλά σοι τὰ ἐγχώμια ὀφείλεται τῷ ὑπὲρ τῆς
εἰχόνος Χριστοῦ ἐναθλοῦντι. ᾿Αλλά μοι σύγγνωθι, ὦ
θεομίμντε, τολμήσαντι ἐχ πόθου ἐν οἷς ἐφθεγξάμην -
χαριζόμενος τὴν ἱεράν cou παοοσευχὴν, ὡς ἂν μὴ
ἀποπέσοιμι τοῦ εἶναί σου ἐλάχιστον τέχνον, ὁ τῶν
ἁπάντων ἀχρειότερος διὰ τὰς ἁμάρτίας.

Ιθ΄. — Μοναζούσαις. [σκα΄ .]

Ad religiose viti: perfectionem excitat.

Optima ad me fama perlata de reverentia vestra,
ego humilis letor : imprimis quod sanguis et spiri-
tug estis hominis Dei, et communis parentis. Vehe-
mentius autem gaudeo et glorifico Deum, cum
audio perstitisse vos hactenus nulla communionis
heretice labe aspersas. Et eos utique oportet, qui
sunt corpore illibati, fidei quoque integritatem
custodire. Fornicationis enim genus est, o pruden-
tissime, vel communione copulari : 8 qua vos
Dominus usque in finem servet intacias, qui vos
ipse sibi per virginitatis votum despondit. Hec
prior pars orationis mes. Institutionem autem a
me peccatore cur flagitatis, cum silis ipse per
Christi gratiam a Deo edocte ? Nam et ex piis ambe
oru parentibus, et scientie eximie, et ipso vitse
genere doctrinam mandatorum preferentes. Si
quid autem et a nobis imperitis poscitis, timor
Dei conquirendus imprimis. Nam is ubi animum

᾿Αγαθὴν ἄχοὴν ἐνηχούμενος περὶ τῆς τιμιότητος
ὑμῶν χαΐρω ὁ ταπεινός" μάλιστα ὅτι αἴμα xat πνεῦμά
ἐστε τοῦ ἀνθρώπου τοῦ Θεοῦ xai κοινοῦ Πατρός.

B Ἔτι δὲ περισσοτέρως ἥδομαι xx! δοξάζω τὸν Θεὸν͵

μανθάνων ὅτι ἄχραντοι διαμεμενήέχατε ἕως τοῦ νῦν
τῆς τῶν αἱρετικῶν χοινωνίας. Καίγε δεῖ τοὺς τὰ
σώματα ἀνέπαφα ἔχοντας, χαὶ χατὰ τὴν πίστιν
παρθενεύειν. Μοιχεία γάρ ἐστιν, ὦ πανσύνετοι, χαὶ
τὸ τῆς χοινωνίας μετέχειν * ἧς ὑμᾶς Κύριος μέγρ'
τέλους διχτηρήσειεν ἐναψαύστους * ὅ νυμφευσάμενος
ἑαυτῷ διὰ τοῦ χατὰ τὴν παρθενίαν Ἐπαγγέλματος,
Οὗτος ὁ πρῶτός μοι λόγος. Διδασχαλίαν δὲ παρ
ἐμοῦ τοῦ ἁμαρτωλοῦ ἵνα τί αἰτεῖσθε ; μεῖς Oros:
δαχτοί ἔστε χάριτι. Χριστοῦ. Καὶ γὰρ καὶ ἐκ γονέων
εὐσεθδῶν ἀμφότεραι, xxi γνώσει διαφέρουσαι * xii
τῷ βίῳ τὸ διδασχάλιον τῶν ἐντολῶν προδαλλόμενει.
Εἰ δὲ τι καὶ παρ᾽ ἡμῶν δέοισθε τῶν ἀμαθῶν * ὁ φόδος
τοῦ Θεοῦ τὸ ζητούμενον. Οὗτος γὰρ ἔν χαρδίᾳ ὃν

subiit, lux affulsit, vitiosos temperavit effectus. (; χθεὶς, φῶς ἔλαμψε, τὰ πάθη ἐμείωσεν. Ἔξ οὗ xzzi

Inde compunctio, lacrymae, mundi odium, coli
desiderium ; et quid non inde rectum oriatur? Heo
Dei videlicet inhabitatio est: ubi vero Deus, ibi
fons honorum, par, gaudium, charitas. Hortor vos
itsque ego humilis, non ad ea que circumstant
exempla intueri, maxime vero non ad simulatam,
quam plereque moniales praeferunt, conversatio-
nem tepidam, ut ita loquar, et remissam : sed ad
egregia exemplaria, quorum vitas habetis pre ma-
nibus divino passim amore coruscantes : quando-
quidem nec pictor ex deforraibus, sed ex decoris
Imaginibus ac vetustate conspicuis imaginem ex-
presserit.

Quid in illis vobis exploratum sit? Solutio ab

affectuum vinculis, virilis aspectus fuga, quoad D

ejus fleri potest, demissus animi sensus, vestis
sordida, dejectus in terram oculus, inutiles narra-
tiunculas auris evitans, os divina loquens, vexatio
corporis. Nam sic affectus carnis superarunt;
quandoquidem caro concupiscil adversus spiritum,
ut scriptum est, spirilus aulem adversus carnem :
haec enim sibi invicem udversantur ?!, et est bellum
implacabile. Quare omni die necesse est, prope
dixerim omni hora, adversus vitia strenue nos di-
micare, Deo spectante ac juvante, post diuturnum
certamen hostem vincentes, qui nostrum semper
exitium sitit : evjes jacula nullius demum sunt

*! (alat. v, 17.

νυξις * δάχρυον * μῖσος χόσμου * ἐπιθυμία οὐρανῶν"
χαὶ τί γὰρ οὐ χαλὸν ἐντεῦθεν προσγίνοιτο ; Τοῦ"
οὖν ἐστιν ἐνοίχησις Θεοῦ * ob δὲ Θεὸς, ἐκεῖ τῶν dp»
θῶν ἡ πηγὴ, εἰρήνη, χαρὰ, ἀγάπη. Παρακαλῶ οὖν
ὑμᾶς ὁ ταπεινὸς, μὴ πρὸς τὰ τῶν πλησίον ἀποῦλί-
πεῖν παραδείγματα * xai μάλιστα τῆς ἐπιπλάστως ἐν
ταῖς πλείσταις τῶν μοναζουσῶν ἐπιδεδε: γμένης πολι-
τείας χλιαρᾶς, ἵν᾽ οὕτως εἴπω, καὶ συγκεχυμένης'
ἀλλὰ πρὸς τὰ ἀργέτυπά κάλλη, ὧν οἱ βίοι ἐν χερσὰ
ὑμῶν, ἀστραπηφοροῦντες τοὺς θείους ἔρωτας"
ἐπεὶ xal ζωγράφος οὐκ ἐκ φαύλων, ἀλλ᾽ ἐξ ὡρ:!-
σμένων καὶ ἀρχαιότητι διαφερόντων εἰχόνων pr
γράφοιεν εἰχόνα.

Τί ἔν ἐν ἑχείναις γνωστὸν ὑμῖν ; Λύσις τῶν ὧν
σμῶν tT; προσπαθείας * φυγὴ ἀῤῥενικὴς ὄψεως Um
ἐνδέχεται * καταδεόλη μένον φρόνημα * Punica ἐσθὴς,
ὄμμα xi: νενευχός, OD. φεῦγον ἀνωφελῇ ἀκού.
σματα * στόμα λαλοῦν ἔνθεχ, ὑπωπιασμὸς σώματος.
Οὕτω γὰρ περιεγένοντο τοῦ τῆς σαρχὸς φρονύ ματος"
ἐπείπερ ἡ σὰοξ ἐπιθυμεῖ χατὰ τοῦ πνεύματος,
ὡς γέγραπται * τὸ δὲ πνεῦμα xarà τῆς σαρχός᾽
ταῦτα δὲ ἀντίχειτα! ἀλλήλοις - xal ἀκηήρυχτος
πόλεμος. Καὶ δεῖ ἡμᾶς πᾶσαν ἡμέραν, εἴπω καὶ
ὥραν, ὁπλίσασθαι xatà τῶν παθῶν ἀνδρικῶς puri
Θεοῦ χαὶ σὺν Θεῷ, ἐν πολλῷ ἀγῶνι νικῶντας τὸν
ἐχθρὸν, τὸν ἀεὶ διψῶντα τὴν ἀπώλειαν ἡμῶν" 6)

5 ΄ 9 αν η e»^ zi) ^ pea -^. -——À “μ᾿ &34 d»
4 20097277! --.4 "- O43 t;- inen * o4 4“. )33J 023-4

1171

EPISTOLARUM LIB. II.

1178

ἀσφαλῶς. Οὐκ ἔστι δὲ μὴ ἡττᾶσθαι πάντως, χαὶ A roboris in eos qui sibi sedulo prospiciunt. Non

πλήττεσθχι, τὸν ἀγωνιζόμενον, ἐν λόγῳ xai ἐννοίᾳ,
καὶ εὐ τοῖς ὁμοίοις τοῖς μὴ πρὸς θάνατον ἁμαρτίας *
ἀλλὰ τὸ θᾶττον ἀναπαλαίειν χρὴ, καὶ ἐπὶ τῆς δεούσης
ἵστασθα:. καταστάσεως. Παραπτώμάτα γὰρτίς συν-
ἦσει; Koi τίς καυχήσεται τὴν ψυχὴν ἁγνὴν ἔχειν :
Καὶ ἐν θλίψει μὲν ὁ ἐν Κυρίῳ ζῶν * ἐπειδὴ στεν ἡ
χαὶ τεθλιμμένη ἣ ὁδὸς ἀπάγουσα εἰς τὴν ζῶ-
Y,v * ὥσπερ 3) ἐναντία τοῖς ἐναντίοις. Ὅτε δὲ ἔλθοι τὸ
πέρας τῶν ἀγώνων, τότε εἴσεσθε, ὦ νύμφαι Χριστοῦ.
τί προεξένησεν ὑμῖν ἡ πολιτεία * ἀρθήσεσθε γὰρ ἐν
χαρᾷ ἀνεχλαλήτῳ ὑπὸ ἀγαθῶν ἀγφέλων * καὶ εἰσελεύ-
σεσθε εἰς τὴν ἀχειρότευχτον παστάδα, εἰς τὸν
οὐράνιον νυμφῶνα, πάντοτε σὺν Κυρίῳ εἰς αἰῶνα
ἐσόμεναι, "Hv μὲν xal πλέον τι λέγειν ^ ἀλλ’ ἐπειδὴ
στοχάζομαι ὑπερθεδηχέναι τὸ μέτρον τῆς ἐπι-
στολῆς, ἐνταῦθα χαταπαύσοιμι τὸν λόγον * ὑπὲρ
o9 χαρίσασθέ μοι τῷ ἀμαρτωλῷ τὰς ἁγίας ὑμῶν
εὐχάς.

Κ΄. — Μχαχαρίῳ ἡγουμένῳ. [oxy'.]

Β

contingit autem non vinci omnino, ao nullum vul-
nus recipi inter preliandum, verbo vel cogitatione,
aliisque similibus, que mortem peccati non infe-
runt: sed pugna confestim redintegranda, et in
propria statione consistendum. Delicta enim quis
intelliget ** ? Et quis gloriabitur animum se castum
gerere? In tribulatione utique est, qui vivit in
Domino: quandoquidem arcta el angusta via est
quz ducit ad vilam 38 : quemadmodum via contra-
ria e contrario. At cum certaminum finis advene-
rit, tunc intelligetis, o sponse Christi, quid vobis
guscepta vivendi ratio contulerit : auferent enim
vos sublimes cum inenarrabili letitia angeli
optimi, et in thalamum ingrediemini non ma-
nufactum, in colestem torum, semper cum Do-
mino in omne evum future. Habebam equidem
plur& dicere : sed quoniam sentio me modum epi-
stole supergressum, finem imponam huic sermoni :
pro quo mihi peccatori sanctas vestras preces im-
pertite.
XX. — Macario przposilo.

De quodam preposito, aliisque lapsis.

Τί ποιεῖς, ὦ θεῖε Πάτερ, ἐχυτὸν ταπεινῶν τὸν
ὑψηλὸν τῇ ἀρετῇ ᾿ χἀμὲ ὑψῶν ἐν τοῖς τιμίοις λόγοις
σου, τὸν χθαμαλὸν τῇ καχίᾳ, ὡς μυρίοις πάθεσι πο-
λιοοχούμενον χἀθ:χάστην ; Ἐγὼ τοίνυν δοῦλός σου
καὶ παῖς, μαθητιᾷν μᾶλλον ἐφιέμενος, ἢ διδάσχειν δυ-
νάμενος. Ὅμως ὁ ἀγαθὸς ἄνθρωπος ἐκ τοῦ ἀγα-

Quid agis, o divine pater, cum teipsum depri-
mis, qui sublimis es virtute : ac me honorifica
oratione tua extollis, qui sum improbitate abje-
clus, quippe innumeris quotidie vitiis profligatus ?
Ego igitur servus tuus, ao pene puer, cui major
discendi cupiditas, quam facultas docendi. At

θοῦ θησαυροῦ τῆς καρδίας ἐχύάλλει τὰ ἀγαθά’ C bonus homo de bono thesauro cordis sui profert

τοιοῦτος σὺ xai ὁρώμενος xal ἀναγινωσχόμενος.
Περὶ μὲν οὖν τοῦ τῆς Δημητριάδος, xai τῶν μαθητῶν,
ὅτι ὥχοντο * ya γνοίης ἐκ τῶν χαρπῶν τὸ δένδρον -
xai εὐξτ, ἐχείνοις μὲν μετάνοιαν, ἐμοὶ δὲ τῷ ἀθλίῳ
στηριγμὸν πρός τε τοὺς πολεμοῦντας ἀοράτως τε
xai ὁρωμένως * ὡς ἂν χατόπ'ιν ἀξιωθείην ἐλθεῖν τῶν
νυνὶ πάντων ὁμολογητῶν Χριστοῦ * ὁμολογητὴς γὰρ
πὰς ὁ ἐνιστάμενος. Περὶ δὲ τῶν δύο ἄλλων χεφα-
λαίων, τοιοῦτον τὸ παριστάμενόν μοι Ὑπογράψας
πρεσόυτερος τῇ ἀσεθείᾳφ, μετανοεῖν ὀφείλει, καὶ
προσχλαίειν θερμῶς * συγχωρηθῆναι αὐτῷ τὸ ἀσέ-
Ozua* λειτουργεῖν δὲ, κἂν οὐ μνημονεύῃ τοῦ ἀσε-
θῶς [f. ἀσεδοῦς]' οὐδαμῶς, ἀλλ᾽ εἴργεσθαι τῆς ἱερουρ--
γίας * ἕως ἂν ἐπίδοι Κύριος, καὶ δοίη χαιρὸν ὀρθοδόξου
συνόδου" ἐν ἢ λήψεται [Reg. cod. ἕχάστα)] ἕχαστος
τὰ κατ᾽ ἀξίαν θεοχρίτως. ᾿Εγὼ δὲ συμδουλέυω, εἰ με-
τίσχε τῆς ἀσεθοῦς χοινωνίας, ἐν μεταλήψει καὶ τῶν
ἀγιχσμάτων ἀπέχεσθα! μέχρις ἑνὸς ἢ δυοῖν χρόνοιν, Γέ-
γρᾶπται γάρ * Οὐ δύνασθε ποτήριον Κυρίου πί-
νειν, χαὶ ποτήριον δαιμονίων οὐ δύνασθε τρα-
πίζης Κυρίου μετέχειν, xai τραπέζης δαιμο-
νέων. Τὸ δ᾽ αὐνὸ xal ἐπὶ τῶν ᾿Εχχλησιῶν. Τίς συγχα-
ταθεσις ναῷ θεοῦ μετὰ εἰδώλων ; Οὐ δεῖ οὖν si-
σιένχ! εἰς τὰ μαρτύρ!χ τῶν αἰρετιχῶν. προστέταχται
ἡμῶν ὑπὸ τῆς ἀγίχς συνόδου * οὐχ οἵδα εἰ μὴ ἐπ’
ἐξουσίαν τελέως γίνοιτο ὁ ναὺς ὀρθοδόξου τοῦ μηχέτι
λειτουργεῖσθαι ὑφ᾽ αἱρετιχοῦ * τότε γὰρ xal εἰσιτέον

D

bona ** : cujusmodi tu quidem et videris et agno-
sceris. De preposito autem Demetriadis ao disci-
pulis ejus quod queris, periisse scito, ut ex fru-

Otibus arborem agnoscas: 86 pro illis quidem

resipiscentiam depreceris : pro me autem infelice
robur adversus hostes tum invisibiles tum visi
biles : ut vestigiis insistere merear omnium hoc

evo Christi confessorum : confessor enim est ....

quisquis se strenue gerit. De duobus aliis capiti-;
bus, nunc illud occurrit animo. Qui subscripsit
impietati presbyter, debet is scelus expiure pcenig,
et magnam vim profundere lacrymarum ; ut venia
deinde flagitii tribuatur : ut autem rem sacram
faciat; etiamsi hominem impium -non comme-
moret; minime*sane,Sed a sacro munere prohbi-
bendus est, donec respexerit Dominus, dederitque
tempus synodo orthodoxe,in qua admittetur unus-
quisque pro merito,tanquam ex Dei judiocio.Auctor
vero sum,ut,si [communionis impie particeps fuit,in
perceptione rei sacre sanctificatis donisabstineatan-
no uno aut altero. Scriptum est enim. Non potestis
calicem Domini bibere, et calicem demoniorum : non
potestis mensa Domini participes esse,et mensa deemo-
natorum *. Idem et de Ecclesiis statuendum. Quis cor.-
sensus. templo Dei cum idolis 3$? Nefas igitur in
hereticorum martyria pedem inferre : sic sancta
nobis synodus precepit : nisi forte orthodoxorum

3? Pgg], xviri, 13. 38 Matth. vir, 14. *! Luc. vi, 45. *5ICor. x, 20. ** I Cor. vi, 16.

4119 S. ΤΕΕΟΌΟΒΙ STUDIT/E 119
edes non omnino in alienam potestatem venerit, À xai λειτουργητέον τὸν ὀρθόδοξον. θύκ ὄντος προκρί-

nec liturgiam hereticus ibi peregerit. Tuno enim
et ingredi ortbodoxo fas, et rem sacram obire.
Que quidem sine prejudicio dicta sint hactenus.
Sic ego humilis, Pater mi, sentio : divinorum Pa-
trum exempla recognoscens. Tue vero prestantise
fuerit, meliora contemplari, ac meis exhibere
oculis. Valetudine integra pro Deo dimicans tu
mihi esto incolumis, o inter Patres celebratissime :
simul et pro me indigno orans partim ex charitate,
partim vero ut legi ita precipienti obtemperes.
XXI. — Theodorus iis qui propter Dominum in di-
versis carceribus detinentur fratribus dilectis sa-
lulem (*).

ματος τὰ προλαδόντα, Οὕτω φρονῶ, Πάτερ μου, ὁ
ταπεινός * ἀναθεωρῶν τὰ ὑπὸ τῶν θείων Πατέρων
παραδείγματα. Τῆς σῆς δ᾽ Bv εἴη τελειότητος τὰ
χρείττονα καὶ θεωρῇσαι, καὶ ἐμοῖς ὄμμασιν ὑποδεῖ-
ξαι. ᾿Εῤῥωμένος καὶ ἐναθλῶν ὁπὲρ Θεοῦ διαφυλε-
χθείης μοι ἕτι * ὁ ἐξάκουστος ἐν Πατράσιν * ὁμοῦ τε
καὶ ὁπερευχόμενός μου τῆς ἄναξιότητος, τὸ μὲν ἐξ
ἀγάπης, τὸ δὲ καὶ διὰ τὴν χελεύουσαν ἐντολήν.

ΚΑ΄. — θεόδωρος τοῖς διὰ Κύριον ἂν διαφό-
ροις φυλακαῖς τηρουμένοις ἀδελφοῖς éqe
πητοῖς χαίρειν. [σλ΄.]

De sanctis imaginibus. (Baron. an. 816, n. 27.) .
Quidnam hso rei sunt, quz» videmus? gaudium B Τί τὰ παρόντα ; χαρὰ xal ἀγαλλιασις * ott ἐν τοῖς

et exsultatio ; quoniam martyria pro Christo subire
dignati fuimus ; quia carceribus οἱ tormentis tra-
diti sumus propter Dei verbum : quoniam plagis et
contumeliis propter Christum qui pro nobis ver-
bera, opprobria, crucem denique passus est,
subditi sumus. Quis non laudet ? Quis non
glorie ducat? Oriens letatur, gaudet Ooccidens,
universe per quator mundi cardines ersultant
Ecclesie. Et quid turrenum orbem loquor ? Coelum
ipsum gaudio repletum est: quod non solum su-
premus antistitum nostrorum, episcopi ac sacer-
dotes, presides conobiorum et discipuli, sed et mo-
nache cum moderatricibus suis martyrii stadium
ingresse sunt. Mitto illos dicere qui in desertis et
montibus, in speluncis et in cavernis terre, exsules
affliguntur, inopiam patiuntur et dura pro Christo
persecutione vexantur. Merito itaque, fratres mei
dilecti et desideratissimi, gaudium et corona mea *',
gaudeo et congratulor vobis. Idipsum autem et vos
gaudete et congratulamini mihi. Beati quidem
Pauli sunt heec verba, sed huio tempori congruen-
tia : Omnia siquidem ab nostram doctrinam scripta
sunt !5, et imitatores sui nos esse obtestatur. Pri-
mum ergo illud vere dixerim, non quantum volunt
eupiuntque ii qui nos vexant, erumnis et affli-
ctlonibus nos premi. Sic enim intolerabilis foret
tentatio : qualis que ἃ demonibus occulte nobis
infertur : sed quantum permittit certaminis preses
et particeps nobiscum Christus, qui pro cujusque
virium modulo ac mensura, justo judicio agones
immittit, vel ad delictorum vindictam, si modo
sponte ad patiendum accedimus, vel ad victricium
coronarum retributionem, e gloria in gloriam pro-
gredientibus. Non enim in iisdem nos, quibus Pe-
trus οἱ Paulus cum «equalibus, aut Georgius et
Theodorus cum ejusdem glorise sociis, aut Thecla
et Febronia cum patribus, affecti tormentis fuimus,
in quibus, cum multum diligerent, proportione
abundarent et Christi concesse passiones. At qui-
bus exigua est charitas, iis minora etiam pati con-

1! Philip. iv, 1. ?*Rom. xu, 4.

(^) Dogmatica.

ὁπὲρ Χριστοῦ μαρτυρίοις ἐναθλεῖν ἠξιώμεθα * ὅτι
φυλαχαῖς τε xxl θλίψεσι διὰ τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ παρ-
ἐδόθημεν * ὅτι πληγαῖς τε καὶ ὕδρεσι διὰ Χριστὸν
τὸν ὑπὲρ ἡμῶν μαστιχθέντα xai ὀνειδισθέντα “ ἔπειτα
xai σταυρωθέντα ὁπεύλήθημεν. Τίς οὖκ αἰνίέσειε ;
τίς οὐ δοξάσειεν ; ᾿Ανατολὴ ἤδεται, Δύσις εὐφραΐίνι-
ται" πᾶσα Ἐχχλησία τῆς τετραπεράτου κτίσεως
ἀγάλλεται. Καὶ τί λέγω τὸν περίγειον κόσμον ; Ὁ
οὐρανὸς ςὐτὸς θυμηδίας πεπλήρωται “ ὅτι οὐ μόνον
ὁ χορυφαῖος τῶν καθ᾽ ἡμᾶς ἱεραρχῶν, ἱεράρχαι π
xai ἱερεῖς, καθηγεμόνες τε xal φοιτηταὶ, ἀλλὰ κεὶ
μονάζουσαι σὺν προεστώσαις, εἵλοντο τὰ τῆς μαρ-
τυρίας σχάμματα. Ἐῶ λέγειν τοὺς ἐν ἔρη μέαις sai
ὄρεσι, καὶ σπηλαίοις, xai ταῖς ὀπαῖς τῆς γῆς, ἃ
φυγαδείας θλιδομένους, ὑστερουμένους, xaxouyoopi-
C -
νους διὰ τὸν ὑπὲρ Χριστοῦ διωγμόν. Εἰκότως ob,
ἀδελφοί μου ἠγαπημένοι xat ἐπιπόθητοι, ye
ρὰ αὶ στέφανός μου, χαίρω xal συογχαίρω ὑμῖν "τὸ
δ᾽ αὐτὸ xai ὑμεῖς χαίρετε καὶ συγχαίρετέ μοι. Παύλου
μὲν τοῦ μαχαρίου αἱ φιυναί * τῷ καιρῷ δὲ πρέττουσει *
᾿Επειδὴ eic ἡμετέραν νουθεσίαν πάντα γέγρε
πται" χαὶ μιμητὰς αὐτοῦ ἐχλιπαρεῖ γίνεσθαι ἧἣμᾶς.
Πρῶτον μὲν ἐκεῖνο ἀληθὲς εἰπεῖν * ὅτι οὐχ ὅσον
προαιροῦνται χαὶ βούλονται οἱ χαχοῦντες ἡμᾶς, ταῖς
θλίψεσι καὶ περιστάσεσι παραδιδόμεθα. Οὕτω γὰρ
ἂν ἀνύποιστος ἦν jj πεῖρα * καθὰ καὶ dj παρὰ τῶν
δαιμόνων ἀοράτως ἡμῖν προσδάλλουσα * ἀλλὰ κι
ὀὁσον παραχωρεῖ ὁ ἀγωνοθετῶν xal συναθλῶν ig
Χριστὸς, μέτρῳ καὶ σταθμῷ τῆς ἑκάστου δυνάμεως
ἐν χρίσει δικαίᾳ τοὺς ἀγῶνας ἐπάφεϊὶς, ἢ εἰς ἔκτι-
D σιν ἀμαρτιῶν * εἰ καὶ αὐθαιρέτως ἥκομεν πρὸς τὸ
πάσχειν - ἣ ἐπὶ στεφάνων ἀθλοφοριχῶν ἀμοιδὴν ix
δόξης εἷς δόξαν προεῤόχομένοις. Μὴ γὰρ ὡς Πέτρος
ἢ Παῦλος σὺν τοῖς ὁμοταγέσιν, ἢ Γεώργιος καὶ θεό-
δωρος σὺν τοῖς ὁμοχλεέσιν, ἢ θέκλα καὶ Φεδρωνία
σὺν ταῖς ὁμοδόξοις, βεδασανίσμεθα * οἷς πολὺ ἀγαπή-
σασιν ἀναλόγως περιέσσευσε xai τὰ Χριστοῦ παθή-
ματα δεδωρημένα. Οἷς δὲ τὸ τῆς ἀγαπτήσεως, ὀλίγον,
ἐνδεέστερον xal τὸ πάσχειν * ὥστε λυπεῖσθαι χαὶ
δυσφορεῖν, ὅτι κὴ πολλὰ πανθάνομεν * οὐκ ἀλλοιοῦ-

1181

EPISTOLARUM LIB. Il.

1182

σθα: δεῖν xal ἀποχάμνειν ἐν οἷς μετρίως ἐσμὲν τι- Α ceditur; ut dolere atque segre ferre quod multa

U.t9202]4£v0t.

E? δὲ ἐχπέσοιμεν * ὅπερ ἀπείη xai ἐννοεῖν * οὐ
παρὰ τὴν θεόχριτον ἐπαφήν * παρὰ δὲ τὴν τοῦ χα-
ταμαλακισθέντος ἀτονίαν, xal ἀχαρδίαν, xal ἀθεΐαν.
'O μὲν γὰρ δέδωχε τὸ ἰσχύειν κατὰ τοῦ πονηροῦ xopá-
τοὺς * νιχηφόρον βουλόμενος τὸν ἀγωνιστὴν ἔσεσθαι *
ὁ ὃὲ ὀλιγωρίᾳ ῥίψας τὰ τῆς ὑπομονῆς ὅπλα ὥλετο.
Μάρτυς τοῦ λόγου ὁ χράζων * Πιστὸς ὁ Θεὸς, ὃς
οὐχ ἐάσει ὑμᾶς πειρασθῆναι ὑπὲρ ὃ δύνασθε"
ἀλλὰ ποιήσει σὺν τῷ πειρασμῷ καὶ τὴν ἔχδα-
σιν τοῦ δύνασθαι ὑμᾶς ὑπενεγκεῖν, Ὧδε ἡ ὑπο-
μονὴ, ἀδελφοί ὥδε οἱ θεόπλοχοι στέφανοι τῆς εὐπισ-
τίας. Μὴ οὖν ἐπαισχυνθῶμεν τὸ μαρτύριον τοῦ Κυρίου
ἡμῶν * μηδὲ ἀπολειφθῶμεν Θαδὸαίου τοῦ νεολέχτου
μάρτυρος, xai τῶν συνομολογησάντων, xxt συνεχδὴη-
μησάντων ὀπίσω αὐτοῦ * ὧν ἴστε δὴ τὰ ὀνόματα.
Αἵματι μαρτύρων ἠρδεύθη xai νῦν ἡ ᾿Εχχλησία τοῦ
Θεοῦ " ἐπεὶ χαὶ ἀρδεύεται διὰ τῶν ἔτι ἀθλούντων καὶ
πολυτρόπως ἐχπιεζομένων ταῖς θλίψεσιν. Αἴμα χε-
vot ὁ χαθειργμένος, ὁ μεμονωμένος, ὁ στενοχωρού-
μενος, ὁ ἀφηρπασμένος ἐκ παντὸς προσώπου, ὁ ὅστε-
ρούμενος τῶν χατὰ χρείαν, ὁ πεινῶν, ὁ διψῶν, ὁ μὴ
τὴν τοῦ ἡλίου ἀχτῖνα δεχόμενος, χαθημέραν ἀπο-
θνήσχων, ὡς βοᾷ Παῦλος, καὶ ὅλην τὴν ἡ μέραν θανα-
τούμενος, ὡς ἄδει Aa6l8. ᾿Αλλ᾽ εἰ ἀποθάνωμεν,
καὶ συζήσομεν Χριστῷ * εἰ ὑπομείνωμεν, xai
συμδασιλέυσομεν αὐτῷ. Ἐν τοῖς ἄνω χρόνοις
ἐξελέξατο ἣ χάρις οὺς ἐξελέξατο εἷς τὸ Χριστοῦ μαρ-
τύριηον. Κατὰ γενεὰν xal γενεὰν ἀνίσχουσι μάρτυρες.
᾿Ανάγχη γὰρ ἐλθεῖν τὰ σχάνδαλα * Χριστὸς ἔφη-
σεν * ἵνα οἱ ἐχλεχτοὶ λάμψωσιν ἡλιοειδῶς * xal τὰ
ζιζάνια φανερὰ γένηται νυχτοειδῶς.

Γενοίμεθα, ὦ ἀδελφοὶ, ἐν τῇ γενεᾷ ταύτῃ τῇ σχο--
λιξ καὶ διεστραμμένῃ, ὡς ςωστῆρες αὐγάζοντες ἐν
σχοτομένῃ τῆς αἱρέσεως * χατὰ ὑμᾶς ἐξελέξατο
Χριστὸς εἷς χαύχημα αὐτοῦ εἷς χλέος ὀρθοδοξίας.
Ὡς ἡμῖν οἱ ἀνέχαθεν, οὕτως ἡμεῖς τοῖς μετέπειτα
στηριγμὸς xai ὑπογραμμὸς ὑποδειχθείημεν *. xat εἷς
ἡμέραν Χριστοῦ εὑρεθείημεν χορεύοντες, Καίτοιγε
τῶν προσεχῶν ἡμεῖς μᾶλλον φανερώτερον τὸ μαρτύ-
ριον ἔχομεν. Οὐδὲ γὰρ περὶ τῶν ἐν Χριστῷ φύσεων
7j θελημάτων, καὶ ὅσα πρὸς τούτοις ἀμφισδητούμενα "
ὧν d διαμάρτησις χατά τὰ νοήματα οὖσα, οὐδὲν
αἰσθητῶς παρεῖχε τὴν ἀπόδειξιν " νῦν δὲ σὺν τοῖς
νοήμασι xai xav' ὀφθαλμοὺς τὸ ἀμφισδητούμενον,
ἤτοι ἀσεθδούμενον. Τὸν γὰρ Χριστὸν οἱ ἀντικείμενοι,
οὐ μόνον οὐχ εἰχονίζεσθαι λέγουσί τε καὶ λοξονοοῦσι
σὺν τῇ Θεοτόχῳ xal οὑτινοσοῦν τῶν ἁγίων " ἀλλὰ xal
ἐγιεγραμμένους ἐξαφανίζουσι * πλάνην καὶ ὄλεθρον
ψυχῶν τοὺς θείους χαράχτῆρας δογματίζοντες. Ὧ
τῆς Ἰουδαϊχῆς xai Ἑλληνιχῆῖς ἀντιπεπονθότος ἀσε--
θείας | Οὐδὲν οὖν ἄρα τὸ χαθόλου * fj παρὰ τὸ τῆς
οὐσίας διάφορον, dj ἐξαλλαγὴ ἐν d ὁ λόγος. Φὴ ὁ
Ιουδαῖος ἤτοι ὁ Ἕλλην τῷ Χριστιανῷ * "Apvngat τὸν
Χριστὸν, τὴν Μαρίαν, Τοῦτο xal ὁ Εἰκονομάχος. Ἡ

non patimur, non turbari nos deceat, neque frangi:
ob mediocria hec supplicia qux sustinemus.
Quod si ceciderimus, quod absit vel cogitare!
non ad divinum impulsum, sed ad ejus qui factus
est remissionem, et ignaviam, impietatemque re-
ferendum. Deus enim vires dedit adversus d:emonis
potentiam, victorem volens athletam fleri: hioc
vero negligentia sua, patientie arma projiciens
periit. Testis horum qui clamat: Fidelis Deus, qui
non patietur vos tentari supra id quod. potestis; sed
faciet cum tentatione proventum, ut. possitis. susti-
nere 39, Hic, fratres, patientia ; hic que ἃ Deo ne-
ctuntur fidei corone. Ne igitur erubescamus testi-
monium Domini nostri, nec vinci nos patiamur ἃ
Thaddaeo recenti martyre, iisque qui una confessi
post eum abierunt: quorum ipsi nomina tenetis.
Martyrum sanguineirrigataetiamnum est Ecclesia
Dei: atque adeo irrigatur per eos qui adhuc decer-
tant, οἱ variis erumnis afflictantur. Sanguinem
fundit qui inclusus tenetur, qui ab aliis sejunctus
est, qui in angustiis positus, quiab omni conspectu
remotus, qui rebus necessariis destitutus, qui
esurit, qui sitit, qui solis radium non videt, quo-
tidie moriens, ut loquitur Paulus 39, et tota dle
mortificatus, ut canit David *!. Sed sí commortui
erimus, et convivemus Christo ; δὲ sustinuerimus,
el conregnabimus ?*. Superioribus seculis elegit
gratia quos elegit ad Christi testimonium. Per
etates singulas exoriuntur martyres. Necesse enim
est ut veniant scandala, dixit Christus 9 : ut solis

G ritu splendeant electi, et zizania nocturna sua ob-

scuritate manifesta flant.

Simus, fratres, in natione hac prava et perverea,
tanquam stelle lucentes in tenebris haereseos, sicut
elegit nos Christus in gloriam suam, δὰ Jaudem
fidei orthodoxe. Quemadmodum nobis ii qui olim
fuerunt, ita nos posteris stabilimento, atque
exemplo simus : ut in die Christi exsultantes re-
periamur. Et vero clariusatque manifestius, quam
majores nostri, testimonium habemus. Non esim
de Christi naturis, ant voluntatibus, et ceteris
que in questionem vocata faeruni; in quibus
hallucinatio, quoniam in notionibus ipsis posita
erat, nullam sub sensus demonstrationem dabat:

D sed nunc de iis que cogitationes simul atque

oculos feriunt, dubitatio est, seu potius impia
negatio : Christum siquidem adversarii non solum
efüungi posse negant ac prave senliunt ; eodemque
modo Deiparam, atque sancios quoslibet ; verum
expressos etiam abolent, errorem ac perniciem
animarum sacras imagines esse affirmantes. O
Judaicam pariter et ethnicam impietatem | Nulla
igitur universe, aut quoad substantie differentiam,
varietas in eo de quo sermo est. Ait Judeus aut
ethnicus Christiano; Nega Christum, nega Mariam:

?? ΤΠ Cor. x, 18. 39 [ Cor. xv, 31. *! Psal. χυπι, 22. 3511] Tim. τι, 12. 9 Matth. xvin, 7.

1183

S. THEODORI STUDITJE

1184

hoc ipsum ail et Iconomachus Imago enim Christi A γὰρ εἰχὼν Χριστοῦ, ὥσπερ xai τῆς Θεοτόχου, ὅὁμω-

et Deipare, eodem, nomine Christus et Deipara
nuncupatur. Quare qui imayginem negari jubet.
eum cujus imago est, negari haud dubie jubet. Non
mea, qui nullus sum, hec sententia. Audi quid
Moysi dicat universorum Deus : Fac Cherubim ?*.
Itaque Cherubim imagines fleri jussit. Nec enim
naturam Cherubim designasse, mentis compos
ullus dicet. Et rursum : Fac serpentem xneum 38:
et hic quoque serpentis imaginem exprimi jubet.
Verum hac est natura prototypi, et exempli ab eo
deducti, ut exemplum archetypi nomen sumat, et
uno sublato alterum tollatur, tanquam que simul
sint. Erataungelus, ideo et angeliimago: eratserpens,
ideo et imago serpentis. Eadem est ratio rei cujus-
libet. Itaque vocantur interdum quidem imagines,
quorum reipsa sunt: interdum vero, propter ha-
bitudinem, tanquam archetypa ipsa nuncupantar,
et non imagines eorum.

Hoc modo divinus Apostolus ait : Superque eam
Cherubim glorie obuwmbrantia propitiatorium *5 ;
prototypi nomen tribueus imaginibus. Audi et
Basilium magnum. « Exprimatur etiam in tabula
certaminum preses Christus 35, » Non enim ait:
Exprimatur imago presidis certaminum Christi,
sed, Ghristus. Audi et Gregorium Nyssenum :
« Presto est Isaac. » Ipsam Isaac imaginem, Isaac
appellat. Audi Chrysostomum : « Vidi angelum in
imagine. » Non enim imaginem angeli in imagine
a 8e visam dixit, sed angelum. In imagine quippe
prototypum representaiur : sicut et in typo crucis
crux ipsa vivifica : quatenus inseparabile et unum
ab altero in adoratione. Propterea et archetypi
nomen obtinet imago. Crux enim crucis typus
appellatur. Sic de rege, omnique homine, et de
omni alia re, vere nobis dicere liceat, regem dici
etiam regis imaginem ait divinus Basilius, el Pe-
trum, Petri imaginem ; et Paulum, Pauli imagi-
" mem. Dicam aliquid sublimius, et Deum quoque
hominem dici, tanquam Dei imaginem. Ergo juxi&
e& que Basilius docuit, etiam Christus imago
Christi. Dixit enim, οἱ iterum dico: Exprimatur
in tabula, non imago Christi, sed Christus: Quod
si hec non ferunt contentiosi; primum divinas
voces improbant ; deinde Christum hominem non
esse, si non verbo, reipsa docent. Si enim est

νύμως Χριστὸς xal Θεοτόχος λέγεται. Ὥστε λέγων
τὴν εἰκόνα ἀρνεῖσθαι * τὸν οὔτινος ἡ εἰκὼν, ἔκχεῖνον
διαῤῥήδην ἐξαρνεῖσθαι ἀπαιτοίη. Μὴ γὰρ ἐμοῦ τοῦ
οὐδανιμοῦ ὁ λόγος. "Axout τί φησι τῷ Μωσεῖ ὁ τῶν
ὅλων Θεός - Ποίησον Χερουδίέμ. Καί τοι εἶχόνχ
Χερουδὶμ ποιῆσαι προστέταχεν. Οὐ γάρ τοι φύσιν Χε-
ρουδιχὴν φρονῶν τις παραστῆσαι αὐτὸν φαῖεν ἄν,
Καὶ αὖθις Ποίησον ὄφιν χαλχοῦν * xai μὴν
χἀνταῦθα εἰχόνα ὄφεως ποιεῖν προστάσσει. ᾿Αλλ’
αὕτη ἣ φύσις πρωτοτύπου xai παραγώγου * τὸ π2-
ραχθὲν εἴτ᾽ οὖν τὸ εἰχκονισθὲν τοῦ ἀρχετύπου τῷ ὀνό-
ματι χαλεῖσθαι, χαὶ τῇ θατέρου ἀναιρέσει θάτερον
ἀναιρεῖσθαι, ὡς τῶν ἅμα ὄντων. Ἣν ἄγγελος, διὰ
τοῦτο xai εἰκὼν ἀγγέλου * ἦν ὄφις, διὰ τοῦτο xai
εἰκὼν ὄφεως * xai οὑτινοσοῦν ἄλλου τῶν ὄντων. Καὶ
χαλοῦνται πῇ μὲν εἰχόνες ὦνπερ καὶ εἶσί - πῆ δὲ,
διὰ τὴν σχέτιν, ὡς αὐτὰ τὰ ἀρχέτυπα ὀνομαζόμενα,
xai οὐχ εἰχόνες αὐτῶν.

Οὕτω φησὶ xa! ὁ ἱερὸς ᾿Απότολος * Ὑπεράνω δὲ
αὐτῆς Χερουδὶμ δόξης χατασχιάζοντα τὸ
ἱλαστήριον * τῷ ὀνόματι τῶν πρωτοτύπων χρησα-
μενος ἐπὶ τῶν εἰκόνων. "Axous xai τοῦ μεγάλου Βασι-
λείου * « Ἐγγραφέσθω τῷ πίνακι xai ὁ τῶν παλαισ-
μάτων ἀγνωνοθέτης Χριστός, » Μὴ γὰρ εἶπεν ἔγγρε-
φέσθω ἡ εἰχὼν τοῦ τῶν παλαισμάτων ἀγωνοθέτου
Χριστοῦ * ἀλλὰ, Χριστός. "Axous xai Γρηγορίρυ τοῦ
Νυσσέως * « Πρόχειται ὁ Ἰσαάχ, » τὴν εἰχόνα τοῦ
Ἰσαὰκ, ᾿Ισαὰχ ὀνομάσαντος. "Áxout τοῦ Χρυσοστόμου"
« Εἶδον ἄγγελον ἐν εἴχόνι * » Μὴ γὰρ ἀγγέλου εἶχόν
ἔφη ἐν εἰχόνι ἰδεῖν, ἀλλ᾽ ἄγγελον. Ἔν γὰρ τῷ εἰχόνι
τὸ ἀρχέτυπον ἐχφαίνεται " ὡς xal ἐν τῷ τύπῳ τοῦ
σταυροῦ ὁ ζωοποιὸς σταυρός * χαθὰ xai ἀχώριστόν
ἐστι θάτερον θχτέρου τῇ προσχυνήσει ^ διὰ τοῦτο
xai τὴν χλῆῇσιν τοῦ πρωτοτύπου ἔχει τὸ εἰχόνισμα,
Σταυρὸς γὰρ ὁ τύπος τυῦ σταυροῦ χέχλη ται. Οὕτω
xxi ἐπὶ βασιλέως, καὶ παντὸς ἀνθρώπου, χαὶ παν-
τὸς εἴδους, ἀληθὲς ἡμῖν λέγειν, ὅτι βασιλεὺς λέγεται
καὶ ἣ τοῦ βασιλέως εἰκὼν, φησὶν ὁ θεῖος Βασίλειος "
καὶ Πέτρος ἣ Πέτρου εἰχών * χαὶ Παῦλος ἣ Παύλου
εἰχών. Εἴπω τι καὶ ὑψηλότερον, χαὶ Θεὸς ὁ ἄνθρω-
πος, ὡς Θεοῦ εἰκών. Τοιγαροῦν καθάπερ Βασίλειος
ἔφη, καὶ Χριστὸς ἡ Χριστοῦ εἰχών " εἴπε γὰρ, καὶ
αὖθις λέγω * ᾿γγραφέσθω τῷ πίναχι, οὐχ dj εἰκὼν
Χριστοῦ * ἀλλὰ, Χριστός. Εἰ δὲ οὐχ ἀνέχονται οἷ δύσ-
epic, πρῶτα μὲν ἀθετοῦσι τὰς θείας φωνάς " ἔπειτα

homo, depingitur utique; hominis enim proprietas ἢ ἐντεῦθεν μὴ ἄνθρωπον γενέσθαι τὸν Χριστὸν ἔργῳ,

prima est depingi. Si vero non depingitur, homo
non est, sed carnis expers : et nondum venit Chri-
stus, sicut Judaei nugantur. Hanc ob causam et
Deiparam quoque depictam exterminant, et sunctos
omnes : quasi non; mater;Christi, nec famuli Chri-
sti essent.

Exclamat vox aurea: Verbis tuis opera mihi
credibiliora sunt. Consequitur ergo judaizare revera
Iconomachos : et qui ab iis patitur, propter Chri-

** Exod. xxv, 18. 5 Num. xxi, 9. 3" Hebr. 11, 9.

χἂν λόγῳ οὐ, δογματίζουσιν. Εἰ γὰρ ἄνθρωπος, xal
εἰχονέζεται δηλονότι " ἀνθρώποο γὰρ τὸ εἰκονίζεσθαιι
πρῶτον ἰδίωμα * εἰ 0b οὐχ εἰχονίζεται - οὐκ ἄνθρω-
πος, ἀλλὰ ἄσαρχος * xal οὔπω ἦχε Χριστός ^ ὡς οἱ
Ἰουδαΐοι φεναχίζονται. Διὰ τοῦτο χαὶ τὴν Θεοτόχον
εἰχονιζομένην ἐξορίζουσι, καὶ πάντα ἅγιον, ὡς οὐ
Μητέρα Θεοῦ, οὐδὲ θεράποντας ὄντας Χριστοῦ.

Καὶ βοᾷ ὁ χρυσοῤῥήμων " Τῶν λόγων σου τὰ
ἔργα ἐμοὶ πιστότερα. Συνῆχται οὖν ἐξ ἀληθείας
ἸΙουδαΐζειν τοὺς Εἰχονομάχους * καὶ ὃ πανθάνων ὑπ’

81 Testimonia hec vide supra, col. 477.

1185

EPISTOLARUM 118. 1].

1186

αὐτῶν * διὰ Χριστὸν καὶ ὑπὲρ Χριστοῦ πάσχων " διὰ A stum et pro Christo pati ; propter Deiparam et pro

τὴν Ototóxov xal ὑτὲρ τῆς Ototóxou * διὰ πάντα
ἅγιον καὶ ὑπὲρ πάντων ἁγίων * μάρτυς ἀπαράγρα-
πτος, xai ὁμολογητὴς Χριστοῦ͵. ὁ ἐναθλῶν καὶ
ἐνιστάμενος. Καὶ οὐδεὶς ἀντερήσει λόγος. Οἱ Max-
χαδαῖοι μάρτυρες, μὴ χρεῶν ὑείων ἀνασχόμενο:
παρανόμως γεύσασθαι. Ὁ Πρόδρομος μάρτυς ὑπὲρ
ἐλεγμοῦ ἀληθείας * καὶ ἄλλος ὑπὲρ τοῦ μὴ καταῦα-
λέσθαι ὀδολὸν εἰς οἰχοδομὴν εἰδωλείου * xai ἕτερος
δι' ἕτερον ἔνταλμα. Τί γὰρ δεῖ τὰ πολλὰ λέγειν ;
χαὶ ἐνταῦθα προδήλως ὁ δια Χριστὸν ἐναθλῶν οὐ
μάρτυς, ὡς φασὶ τινες τῶν δυστήνων ; μάρτυς ἀλη--
θὴς, μηδ᾽ ὁτιοῦν ἐνδέων τῶν ἐφ᾽ ᾿Ελλήνων ἢ 'Ioo-
δαίων μαρτυρησάντων " Καὶ ὁ μάρτυς ἐν οὐρανῷ
πιστός. Ὅλως οὖν, εἰ ὁ τὸν τυπὸν τοῦ σταυροῦ
ἀθετῶν, εἰς Χριστὸν ἀναφέρει τὴν ἀθέτησιν ^ πολλῷ
μᾶλλον ὁ τὴν εἰχύνα Χοιστοῦ ἀρνούμενος, εἰς Χρι-
στὸν ἀναπέμπε: τὴν ἄρνησιν. Οὕτως χαὶ ὁ ἐφ’
ἑκατέρᾳ μαρτυρῶν, μάρτυς ἀληθέστατος * καὶ μᾶλ-
λον ἐν τῇ εἰκόνι. ὅτι ὁ μὲν σημεῖον * ὁ δὲ μορφὴ
Χριστοῦ, Παραχαλῶ, ἀδελφοί μου ἅγιοι, κλήσεως
ἐπουρανίου μέτοχοι, πρῶτον μνήμην μου ποιεῖ-
σθαι τοῦ ταπεινοῦ * οἷς λέγω, ἔργῳ ἀποδειχθῆ-
vai με εὐχόμενοι * μηδαμῶς ὑποχαυνούμενον ἔχ τε
τῶν ἀοράτων xai ὁρωμένων προσόολων * ἔπειτα
προσέχειν ξαυτοῖς xal τῇ ἐνισταμέτῃ ἀθλήσει.
᾿Αλλὰ μὴ τοῖς λογισμοῖς ἐμπυρίζεσθαι διὰ πτωχείαν
συνέσεως ἐν τῇ τῶν πραγμάτων δείξει ὑπὸ τῆς
προνοίας διοιχουμένων βαθέως, χαὶ ὡς οὐχ ἐφιχτὸν
ἀνθρώπου διανοίᾳ * μηδὲ ὃ ψάλλεττ πάθοιτε. ᾿Ε μοῦ
δὲ παρὰ μιχρὸν ἐσαλεύθησαν οἱ πόδες " παρ᾽
ὀλίγον ἐξεχύθν τὰ διαδύή ματὰ μου᾽ ὅτι ἐζ ἡ-
λωσα ἐπὶ τοῖς ἀνόμοις, τὸ xai τὸ θεωρῶν. ᾿Αλλὰ
μᾶλλον μαάχούειν τοῦ Κυρίου λέγοντος * Ὑπόμεινόν
με εἴς ἡμέραν ἐναστάσεώς μου. Καὶ ὅτι *O ὑπο-
μείνας εἰς τέλος, οὗτος σωθησεταῖι.
KB. — Τοῖς ἀποῦσιν ἀδελφοῖς. [σλα΄.]

Deipara; propter sanctos omnes et pro sanctis
quibuscunque; martyrem irrefragabilem et confes-
sorem Christi esse, qui decertat et resistit. Neo
opponi contra quidquam potest. Machabsei mar-
tyres facta, quod suillas carnes edere abnuerent.
Precursor martyr fuit propter indicium veritatis,
alius quod obolum conferre nollet ad structuram
idolii; et alius aliud ob mandatum. Quid enim
attinet multa loqui ? Et hic qui manifeste proChristo
decertat martyr non erit, ut miseri quidam affir-
mant? Martyr plane verus, nulla re discrepans ab
illis quos ethnici vel Judaei martyres fecerunt: Ef
testis in celo fidelis 38, Omnino ergo, si quie crucis
typum spernit,in Christum ipsum contemplum hunc
torquet : multo magis qui imagiaem Christi negat,
negationem iu Christum refert. Sio, qui martyrium
pro alterutro suffert, martyr verissimus: ac magis
etiam in imagine: quia typus signum, imago for-
ma est Christi. Obsecro, fratres mei sancti, coelestis
vocationis participes, primum quidem memoriam
mei humilis faciatis, orantes, ut quee dico, re pra-
stem, nullis cedens nec apertis nec ocoulis insul-
tibus: deinde vobis ipsis attendatis et presenti
certamini. Nec vero cogitationibus uramini ex
inopia scientie in harum rerum contemplatione,
que a providentia alto consilio gubernantur, quod
assequi nequit humana intelligentia; nec vobis id
contingat quod canitis : Mei autem pene moti sunt
pedes : pene effusi sunl gressus mei ; quia zelavi super
iniquos **, hoc et illud videns. Sed audite potius

(. dicentem Dominum: Exspecta me in die resurre-
ctionis me: 9. Et: Qui sustinueril. usque in finem,
hic salvus erit *!.

XXII. Fratribus absentibus.

In carcere scripta tanquam testamentum. (Baron. an. 816, n. 35.

Πάντοτε μὲν διατίθεσθαι χρὴ τὸν Χριστιανὸν
τὰ πρὸς θάνατον * μάλιστα δὲ ὁπόταν πειρασμοῖς
περιπαρῇῃῇ θάνατον ἀπειλοῦσιν. Ἐπεὶ οὖν τοιοῦτον
τὸ xaü' ἡμᾶς, διὰ τὴν σφύζουσαν τῶν διωχτῶν
μανίαν εἵνεκα τῆς Χριστόῦ ἀγάπης ^ τοῦ πρόχει-
μένου δὴ μαρτυρίου τῆς περὶ αὐτὸν ὁμολογίας * καὶ
οὐχ οἵδα τ' μοι ἀποδήσετα!: ἀθρόως ὄντι μεμονω-
μένῳ καὶ περιειργμένῳ μαχϑθάν ποὺ ἀφ᾽ ὑμῶν τῶν
ἁπέντων ἀδελορῶν μου xal Πατέρω * ἔδοξα καλῶς
ἔχειν τελευταίαν οἱονεὶ φωνὴν, ταύτην τὴν ἐπιστο-
λὴν παραθέσθαι ὑμῖν, xai Ov ὑμῶν πάσῃ τῇ ἀϑελ-
φότητι, Καλὸν γὰρ πολλάχις διχτίθεσθαι «ai ἐπι-
μένειν, ἢ προσδοχίᾳ ζωῆς ἐξάπινα ἀνάρπαστον
γὙωόμενον, ἀδιάθετον ἀδούλως ἐγκαταλιμπάνεσθαι.
Τί τοίνυν τὸ παρόν ; ᾿Ἐπειδὴ πολλᾶχις ὅσα ἔδε!:
εἰπεῖν, εἶτε βαρέως νοσήσας, εἴτε διωγμῶν προ-
χειμένων, καὶ διεθέμην xal ὑπεμνημάτισα *— xa)
οὕπω χρεία περὶ τῶν ἤδη λεχθέντων δευτερολογεῖν.
Εχεῖνο πρῶτον, ἀδελφοί μου, ἵνα μοι συγγνώμην

38 Pgal. vxxxwir, 38.

Semper quidem ad mortem omnia disponere Chri«
stianum oportet: sed tum maxime cum erumnis
mortem intentantibus urgetur. Quando igitur hoo
in statu sunt res nostre, seviente persecutorum
rabie ob Christi charitatem, give ob presens testi-
monium confessionis ejus; neo seire possum quid
subito eventurum sit mihi ab aliis sejunoto, pro-
culque a vobis omnibus fratribus meis ac Patribus
circumcluso: recte facturum me existimavi, si,
supremam veluti vocem, banc epistolam vobis
commendarem, et per vos universe (íralernitati.
Melius enim est sepe testari, et exspectare, quam
vite longioris exspectatione subito abripi, et inte-
statum inconsulto relinqui. Quid ergo non restat ?
Quandoquidem sepe quecunque dicere convenie-
bat, vel gravi quopiam morbo decumbens, vel
instante persecutione, recensui, memoriseque sug-
gessi; neque nunc opus est que dicla sunt, ite-
rum repetere. Hoc primum, fratres mei, ut veniam

3? Psal. xxn, 2. 40 Sophon. in, 8. *! Marc. xim, 13.

1181

S. THEODORI STUDIT E

1188

mihi delis eorum, que preter rationem in guber- A δοίητε ἐφ᾽ οἷς παρὰ λόγον διὰ τῆς καθηγήσεως

natione adversum?2vos dixi;vel egi, tum verbo, tum
facto. Delicta enim quis intelliget 432 Et : Offendi-
mus omnes 5 ; ego presertim omnium nequissi-
mus. Unde et preces vestras imploro ad conse-
quendam salutem swrumnose anime mese : deiude
pro fratribus, qui propter; peocaia mea segregati,
avulsique sunt a nostra in Spiritu sancto congre-
gatione. Est quidem, est plane omnibus patefactum
quod eis impendet justum Dei judicium: verumta-
men quia filii sunt et membra, condolendum illis
est, et amplius contestandum. Dico autem, fratri
Leontio, Maximo, Clementi, aliis omnibus, qui
seipsos quacunque inanis pretextus specie segre-
garunt; que in me quidem admiserunt, olim dizi,
et nunc dico, ignoscendum illis est. Sed quoniam
qua in Deum commissa sunt, hominis non est, si
absque penitentia maneant, solvere; illi autem
poenitentiam nondum tacti videntur; quin aliainsu-
per hec et illa egisse qua ipsi norunt : obsecro, ut
per vos sive nunc, sive post mortem meam, hoc illis
tentationum metu, denuntietur: quia videtis, fra-
tres, terribile et inevitabile judicium, nisi Deum
digna poenitentia placaveritis: quantum enim ad
me peccatorem ignoscendum est vobis. Hoo est
quod nonnihil me contristat, et menti occurrit :
quod ut erga omnes perflciatis vos oro. Valete in
Domino.
XXIII. — Praposito (*).

ἔλεξα ἢ ἔδρασα εἰς ὑμᾶς λογικῶς xal πραγμέτι-
χῶς, ᾿Αμαρτίας γὰρ τίς συνήσει ; Καὶ " Πταίο-
μεν ἅπαντες ^ xal γε μάλιστα ἐγὼ ὃ πάντων
ἀχρειότερος ἀνθρώπων. Διὸ xal ἑξαιτοῦμαι ὁμῶν
τὴν προσευχὴν εἰς ἐπίτευξιν σωτηρίας τῆς ταλαι--
πώρου μου ψυχῆς" ἔπειτα διὰ τοὺς κατὰ τὰς
ἀμαρτίας μου ἀποῤῥαγέντας τῆς ἐν Πνεύματι
ἀγίῳ συναφείας ἡμῶν ἀδελφούς. Ἔστι μὲν οὖν,
ἔστι δεδηλωμένον ἔν ἅπασί οὐ ἔνδικον αὐτοῖς παρὰ
Θεῷ xpigx* ἀλλ᾽ ὅμως ἐπεὶ τέχνα καὶ μέλη,
συμπαθητέον, xal διαμαρτυρητέον αὐτοῖς ἔτι.
Λέγω δὴ, τῷ ἀδελφῶ Λεοντίῳ, Μαξίμῳ, Κλήμεντι,
τοῖς ἄλλοις ἄπασι, τοῖς χαθ᾽ οἱονδηποτοῦν τρόπον
προφασιλογίας ματαίας ἀποσχισθεῖσι * τὰ εἰς ἐμέ"
καὶ εἶπον πάλαι, xai λέγω ἄρτι “ Συγχωρητέον
αὐτοῖς. 'AAX ἐπειδὴ τὰ εἰς Θεὸν, οὐχ ἀνθρώπου
λύειν ἀμετανόητα μένοντα * οὐ δήπου δὲ μετανενοη-
κότες φαίνονται ἀλλὰ xal προσεξεργασάμενοι
τοῦτο χἀχεῖνο, ἃ ἴσασι * παραχκανῶ, δι᾽ ὑμῶν f| νῦν,
εἴτε μετὰ θάνατόν μου, φόδρῳ τῶν πειρασμῶν,
δοθῆναι αὐτοῖς τὸν λόγον ; ὅτι βλέπετε, ἀδελφοὶ,
φοδερὸν τὸ xpigz xal ἀπαραίτητον * εἰ μὴ μεῖα-
volg ἀξιολόγῳ ἐξιλεώσεσθε τὸν Θεόν * τὸ γὰρ ἐν ἐμοὶ
τῷ ἀμαρτωλῷ συγχωρητέον ὑμῖν. Τοῦτό ἔστι τὸ
ὑπολυποῦν μὲ xal παριστάμενον * ὃ διατελέσαι
πρὸς πάντας δυσωπῶ ὑμᾶς. "Edpwc0s ἐν Κυρίῳ.

ΚΓ΄, — Η γουμέἔνῳ. (eAB'.)

De sanctis imaginibus. (Baron. an. 816, n. 34.)

Paterne sanclitati vestre scribendi moram feci : (Ὁ

ita quidem impeditus ab ea custodia que me cir-
cumstat. Audivi enimvero olim carceris propter Do-
minum ac certaminis tui laborem. Sed benedictus
Deus qui et sanctitatem tuam vocavit ad confes-
sionem Filii sui Jesu Christi, Domini et Dei nostri.
Neque enim aliud est pro imagine forme illius cor-
pores decertare, quam pro ipso martyrium facere :
quandoquidem unum idemque est, quoad represen-
tandi vim, et imago etis qui imagine adumbratur.
Depingi autem Christum, vel lapides ipsi clamant.
Idceirco similis factus est nobis per omnia absque
peccato, sicut scriptum est ** : absque peccato au-
tem, quod sine semine carnem accepit, conceptus-
que eet virginali more ex sanctissima Matre ac
Deipara.

Quando nostrum igitur unusquisque pingitur
(nam qui pingi nequit, non is homo, sed aborti-
vum quiddam est : vivens enim quodlibet, quod in
lucem exit, natura habet ut ipsum pingi possit),
pictus videlicet et Christus est:etsi aliter impiis
videtur, qui salutaris proinde dispensationis myste-
rium abnegant. Nam quo pacto confiteri licet Filium
Dei hominem, sicut nos, appellatum, quorum et
frater nuncupari voluit; nisi eque ao nos circum-
soribatur? Aut quomodo lege nature natum, nisi

ἐξ Paal. xvni, 13. * Hebr. 1v, 15.

(^) Dogmatica.

*3 Jac. 1Π, 2.

'E6pd9uva ἐπιστεῖλαι τῇ πατρικῇ σου ἁγιωσυνῃ"
οὔτω πως ἐμποδισθεὶς ὑπὸ τῆς περιεχούσης μι
ἀσφαλείας. Ἐπεὶ πάλαι ἀχηχοώς εἶμι τῆς διὰ
Κύριον φυλαχῆς xx! ἐναθλήσεώς cou τὸν ἀγῶνξ,
᾿Αλλ᾽ εὐγογητὸς ὁ Θεὸς, ὁ xai τὴν σὴν ὁσιότητε,
χαλέσας εἷς τὴν ὁμολογίαν τοῦ ΥἹοῦ αὐτοῦ Ἰησοῦ
Χριστοῦ, τοῦ Κυρίου χαὶ Θεοῦ ἡμῶν. Οὐ γάρ τι
ἄλλο ἐστὶ τὸ ὑπὲρ τῆς εἰκόνος τοῦ σωματικοῦ αὐτοῦ
χαρακτῆρος ἐναθλεῖν, fj τὸ περὶ αὐτοῦ μαρτυρεῖν.
Ἐπειδὴ ἕν xal ταυτὸν τῇ ὁμοιωτιχῇ ὑποστάσει, i
εἰχὼν πρὸς τὸν εἰχονιζόμενον, Ὅτι δὲ εἰκχονέζεται
Χριστὸς, xal οἱ λίθοι χεχράγασι. Διότι ὅμοιος dus
γέγονε κατὰ πάντα πλὴν ἁμαρτίας * καθὰ γέγραπται"
ἁμαρτίας δὲ, ὅτ: ἄνευ σπορᾶς εἴληφε τὴν σάρχα, χε
ἐχυήθῃ παρθενιχῶς ἐχ τῆς παναγίας αὐτοῦ μητρὸς
xai Θεοτόχου.

"Enti οὖν ἡμεῖς εἰκονιζόμεθα ἅπαντες - ὃς v
οὐχ εἰχονίζεται, οὐχ ἄνθρωπος, ἀλλά τι ἔχτρωμα-
ὅτι xai πᾶν ζῶον εἰς φῶς ἐλθὸν εἰχονίζεσθαι πέου-
χεν * εἰχόνισται δηλονότι xai Χριστός " xXv τοῖς
ἀθέοις οὐ δοχῇ, ἀρνουμένυις ἐντεῦθεν τὸ τῆς σωτη-
plow οἰχονομίας μυστήριον. Πῶς γὰρ ἂν ὁμολογη-
θείη ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ ἀνθρωπος χρημαγίσαι καθ᾽ f μᾶς,
ὦν καὶ ἀδελφὸς ἠξίωσε χληθῆναι, μὴ ἐπίσης ἡμῖν
περιγραφόμενος ; Πῶς δὲ γεννηθῆναι νόμῳ φύσεως,
μὴ ἐμφερὴς ὧν τῇ οἰκείᾳ μητρί; Bi οὖν οὗ περι.

EPISTOLARUM LIB. II.

1190

οὐχ ἔκ τῶν παρθενιχῶν αὐτῆς, αἱμάτων, À sit matri sure similis? Nisi igitur est ciroumsori-

λαστούργητεν ἑαυτῷ ναὸν, ἀλλ᾽ οὐράνιον
ux* καθὼς Μαρχέλλῳ τῷ αἱρετιχῷ δοχεῖ,
πρὸ αὐτοῦ πάλαι ἀσεβέσιν. ᾿Βντεῦθεν
t μήτηρ ἀληθῶς ἡ μήτηρ, ἀλλὰ ψευδώ-
δ᾽ ἡμῖν ὅμοιος, ἀλλ᾽ ἑτεροούσιος. Οὐ μὴν
α ἀνακέχληται * πῶς γὰρ ἄν ; ἑτερογενεῖΐ
ι σώματι τὸ yotvóv ; Διότι τῷ ὁμοίῳ τὸ
τσώζεσθαι δέδεικται. Οὔτε οὖν ὁ θάνατος
χατὰ τὸ ἀχόλουθον * οὔτε ἣ νομικὴ

τέπαυται * — χρεία περιτομῆς, χαὶ τῶν

| τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπε, εἷς ὃ βάραθρον ἀσε-
ἰαχότες ἐνεπάρησαν, ἐχ τοῦ μὴ ἐγγρά-
| Χριστὸν ἐν πίνακι δοξάζειν οἱ Elxovo-
Ἰουδαίζουσιν ἄρα ἀσφαλῶς. ᾿Βντεῦθεν
Θεοτόχον, οὔτε τινὰ τῶν ἁγίων παραδέ-
à τῆς τῶν οἰχείων αὐτῶν γαραχτήρων
τοὺς χαραχτηριζομένους βδελυττόμενοι.
: εἰχόνος τιμὴ xai ἀτιμία ἐπὶ τὸ πρωτότυ-
νει, ὥς φησιν ὁ μέγας Βασίλειος. Βδέλυ-
ὁπον τοῦ σταυροῦ ᾿ χαὶ τίνα βδελύσσῃ ;
ζωοποιὸν σταυρόν Οὕτως τοῦ βασιλέως,
νοσοῦν ἀνθρώπου * οὕτω χαὶ τοῦ Χριστοῦ,
τρὸς αὐτοῦ, καὶ παντὸς ἁγίου. ἜἬρνηται
“τὸς, xal δεδίωχται, xai ἐξουδένωται. Καὶ
et, Πάτερ, ἐναλθῶν xai ἀντεχόμενος τῆς
. ᾿Αλλὰ προσεύχου καὶ ὑπὲρ ἐμοῦ τοῦ οἷ-
τόπιν ἰέναι τῆς ἁγιωσύνης σου, χαὶ μὴ
, διὰ τὰς ἁμαρτίας μου.

Δ΄. -- Ἰγνατίῳ τέκνῳ. [σλζ΄]

ptus, non ex virginali ipsius sanguine, ex quo sibi
ipse templum exstruxit, sed coleste preefert corpus,
uti Marcello hzeretico visum est, ceterisque olim
impiis ante ipsum. Unde consectarum est, ut ne-
que mater vere mater sit, sed falsum nomen gerat :
nec ille similis nobis, sed nature dissimilis. Neque
igitur Adam appellatus est : nam quo id pacto ? In
alterius nature corpore resurget quod terrestre est ?
Certe simili simile salvari intelligitur. Neque igi-
tur (nam id est ex eo coasequens) mors absorpta
eat, neque legalis servitus desiit: tum vero et cir-
cumcisione, et reliquis opus.

Vides, o homo Dei, in quem demersi impietatis
gurgitem Iconomaohi devenerint, non depingi Chri-
stum in tabula statuentes? Absque ulla dubita-
tione judaizant. Hino neque Deiparam, nec sanoto-
rum quemquam admittunt, per negationem proprise
ipsorum forme, eos quoque quorum forma expri-
mitur, exsecraptes. Imaginis enim honor et con-
temptus in prototypum redit, ut magnus ait Basi-
lius. Cruci» similitudinem exsecraris: quam rem
te exsecrari censes? nonne ipsam vivifloam cru-
cem ? Sic de regis effigie, aut cujusvis hominis : sic
et Christi, et Matris ejus et sancti cujuslibet. Nunc
Christus negatus est, et persecutionem passus est,
et despicatui habitus est. Et beatus es, Pater, cum
dimicas ac obniteris pro orthodoxa fide. Sed et pro
me misero precare, ut vestigiis sanctitatis tuse in-
sistam, neo propter peccata mea ejiciar.

XXIV. — Ignatio filio.

Celebrat illius laudes.

aas, tixvov ἠγαπημένον, ἔγνων *— xal
)wv G09 t7,, φωνῆς" οὐ μὴν ὡς ὑπολαμθάνεις
' et Ml 4 ;»* , a » EJ
* ἕωλα γὰρ καὶ οὐδαμινά * πλὴν εἴ λέγοις
ι ἐν τοῖς λόγοις μου. Γράφε καὶ δέχου * xal
είς. Συνίημι βίον ἕλκειν σε στενοχωρητι-
^ - et *
παρόντι Otoiquip* ὥσπερ xai ol ὁμοτρό-
, , 4

χουπτόμενοι. ᾿Αλλ᾽ ἡ ἐλπὶς κουφίζέτω.
ατὰ σὲ ἀσφαλῶς, μετὰ τοῦ χαλοῦ Εὐσε-
«xi προσαγορεύω. Ἢ παρὰ τῶν αἱρετιχῶν
ὁ χοινὸς ἄρτος, ἀλλὰ φάρμαχον, οὐ σῶμα
ἀλλὰ ψυχὴν μελαῖνον xal σχοτίζον - ῥί--
δ χρύδδην, οὐχ ἐμοὶ τὸ λέγειν. ᾿Αλλὰ τῶν
φόδῳ * περὶ ὧν ἐχεῖνο λέγειν ἔστιν, ὅτι
τῶν ἀρχόντων ἐπίστευον εἰς αὐτόν"
᾿ὡμὸλόγουν διὰ τοὺς Φαρισαίους "
ποσυνάγωγοι γένωνται. ᾿Βγάπη σαν
* pj ^ 4 , “- *
δόξαν τῶν ἀνθρώπων μᾶλλον T] τὴν
Ὁ Θεοῦ. Εἰ δὲ ὀρθοδόξων αἱ εὐχαὶ τῆς
* τί τοῦτο, εἰ παρὰ αἱρετιχῶν γίνοιντο,
αι ; Οὐ γὰρ ὡς ὁ ποιήσας αὐτὰς φρονοῦσιν "
αὐταὶ αἱ φωναὶ σημαίνουσι, πιστεύουσιν *
:ox ἢ μυπτταγωγία, Χριστὸν ἄνθρωπον ἀλη-
σθαι δοξάζε: * οἱ δὲ ἀρνοῦνται, χἂν λέγωσι,
νεῖν μὴ ἐξεικονίζεσθαι αὐτόν.

xit, 42.

Que scripsisti, dilecte flli, intellexi, ac vocem
tuam quidem audire me delectat: at res mes non
eic sunt, ut tu existimas : nam sunt inanes ac nul-
lius pretii, nisi quod sermonibus meis juvari te
ais. Scribe et accipe; nec invidebo. Intelligo vitam
trahere te plenam molestiarum in presenti perse-
cutione: quemadmodum et ii qui similiter ao tu
in latebris degunt. Sed laborem spes sublevet. Tibi
sedulo cave cum egregio.Eusebio, quem et saluto.
Communio cum hereticis non panis communis est,
sed venenum, quod non corpus quidem, sed ani-
mum obscurat et obtenebrat : projicere vero oecul-
te, non est meum dicere ; sed sunt qui metu faciant;
de quibus illud usurpare fas est: Mulli ez princi-
pibus crediderunt (n. eum : sed. propler Pharisgos
non confiebantur, ut e Synagoga non ejicerentur.
Dilexerunt. enim. gloriam homwmum magis, quam
gloriam Dei 5. Quod si orthodoxum sunt ee
preces quibus res sacra peragitur : quorsum an ab
hereticis ille flant, disceptatur ? Neque enim eas
perinde atque ipsarum auctor intelligunt : neque
id credunt quod voces ipse significant : siquidem
rei Sacre peractio omnis Christum hominem vere
factum statuit: hi vero negant, quidquid dicant,
qui eum pingi posse inficiantur.

1191

Quemadmodum si diceret aliquis: Credo in Pa- A

trem, et Filium, et Spiritum sanctum, sentiret au-
tem Patrem,ei Filium,etSpiritum sanctum unam esse
hypostasim sub triplici aomine; quod fuitinsipientis
Sabellii dogma ; age, hunc quisquam nostrum dicat
in Trinitatem credere? minime sane: quanquam
is asseveret. Sic igitur, neque hic, ut loquitur, ita
credit, quamvis rei sacre ritus orthodoxus est:
sed is incassum loquitur, vel potius ludos agit, 86
liturgiam contumelia afficit : quandoquidem et
prestigiatores et incantatores divinis abutuntur
canticis in demoniorum sacris. Prestabilius est
eum, qui nondum sit sacro fonte tinctus, si bapti-
zator orthodoxus non adsit, a monacho; aut si
desit ille, 8 laico baptizari, dicente : Baptizatur

S. THEODORI STUDIT/E 1

Ὡς ἂν εἰ xal λέγων τις *. Πιστεύω εἷς Πατέρε
Υἱὸν xa! ἅγιον Πνεῦμα * φρονῶν δὲ ὅτι ὁ Πατὴρ
ὁ Υἱὸς xai τὸ ἅγιον Πνεῦμα μία ὁπόστασίς
τριώνυμος * ὅπερ ὑπάρχει δόγμα Σαδελλίου
ματαιόφρονος * τί οὖν ; εἴπωμεν τὸν τοιοῦτον
στεύειν εἰς Τριάδα ; οὐδαμῶς * χἂν λέγῃ. Οὕτως
οὐδὲ ἐνταῦθα πιστεύει ὡς λέγει " κἂν ὀρθόδοξο
μυσταγωγία * ἀλλ᾽ εἰχαιολογεῖ Ó τοιοῦτος [(l
cod. ἑκάτερος] μᾶλλον δὲ ἐνυδρίζει. παίζων
λειτουργίαν * ἐπεὶ xal γόητες xai ἐπαοιδοὶ χρῶ
θείαις δαῖς ἐν τοῖς δαιμονιώδεσι. Συμφέρει
ἀδάπτιστον, εἰ μὴ εὐοίσχοιτο ὀρθόδοξος ὃ fa
ζων, ὑπὸ μοναχοῦ, fj, xxi τούτοὐύ μὴ ὄντος,
λαϊχοῦ βαπτισθῆναι, λέγοντος " Βαπτίζεται ὁ καὶ
εἷς σὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς xal τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ d

talis in nomine Patris, et Filii, οἱ Spiritus sancti ; B Πνεύματος * 7j ἀφώτιστον ἐχδημῆσαι “ xai ἀλν

quam lavacri expertem e vita abire: et ille vere

baptizatus est. Ex necessitate enim flt legis com-

mutatio ; uti olim factum et constitutum est.
XXV. — Petro Nicza2 (1).

ἐδαπτίσϑη. Ἐξ ἀνἄγχης γὰρ xal νόμου μετάθει

ὡς γέγονε πάλαι καὶ ἀποδέδειχται.

KE. — Πέτρῳ Νικαίας. [σμβ΄.}

De hereticorum vitanda communione. (Baron. an. 816, n. 46.)

Sciens tibi cordi esse, ut tecum, sacro capite
meo, nihili homo loquar ; amoris ergo, non neces-
sitatis causa, nunc loquor. Et quidem jam ante
locutus per alteram epistolam videor : quam utrum
acceperis nescio. In utraque autem eadem vox
mihi, ut corpore valeas, mi Pater, firmum verita-
tis fundamentum ad multorum stabilitatem, ad
fldei signaculum, ad laudem Christi, ad gloriam
universe Ecclesie: quoniam conspicuus tu oculus
pre ceteris, Orienti et Occidenti notus, habens una
cum vita sancto, facultatem sermonis eximiam.
Unde et imperatoribus charus factus es, et princi-
pibus amabilis, οἱ monachis laudabilis, proprie
vero Ecclesi» quid dicere opus est? cum beatum te
predicet, te exspelat, ametque ob plurima que
patrasti egregia facinora, utinfantes ubera materna,
ut pulli nutricem, ut agni verum pastorem. Quidni
autem ? cum auribus insonantia habeant vivifica
verba tua ; pre oculis erecta per te Dei templa.
Necdum dico eleemosynarum copias, et reliqua
Opera sancta. Neo vero arbitrere me amicitie gra-
tificari. Nam etsi oculis non usurpavi, audivi nihi-
lominus ex iis qui viderant. Quod si nunc hec
occupat piaculum, vere luscus ille et externis et

Εἰδὼς ὅτι φιλεῖς φθέγγεσθαί με τὸν οὐδενὸς ὁ
πρὸς σὲ τὴν ἱεράν μου χεφαλήν * φιλίας χάριν
χρείας ἕνεκα ἤδη φθέγγομαι " φαίνομαι δὲ xal
φθεγξάμενος δι᾽ ἑτέρας ἐπιστολῆς “ ἣν εἰ ἐδέξατο
ἐπίσταμαι. Ἐν οὖν ἀμφοτέραις εἴς μοι ὃ λέ
ὑγιαίνειν σε τῷ σώματι τὸν ἐμὸν Πατέρα, τὸν
ρεὸν θεμέλιον τῆς ἀληθείας, εἰς ἕδρασμα πολ'
εἰς σφραγῖδα πίστεως, εἰς ἔπαινον Χριστοῦ,
χλέος τῆς ὁλὴς Ἐχχλησίας * ἐπειδὴ περιφανὴ;
ὀφθαλμὸς παρὰ τοὺς ἄλλους, ᾿Ανατολῆ καὶ 4
γνωριζόμενος * ἔχων μετὰ τοῦ ἱεροῦ βίου xa:
λόγον πολλοστόν. Ἔξ οὐ χαὶ βασιλεῦσι Υἱγ
φιλητὸς, xal ἄρχουσιν ἐραστὸς, καὶ μοναῖ
ἐπαινετός ^ τῇ δὲ olxe(q Ἐχχλησίᾳ τί δεῖ καὶ
γεῖν ; μαχαριζούσῃ σε xai ἐπιποθούσῃ, δι᾽ ἃ b
σας πλεῖστα ὅτι μάλιστα χατορθώματα, ὡς
πιὰ τοὺς μητριχοὺς μαζοὺς, ὡς νεοττοὶ
τροφὸν, ὡς ἄρνες τὸν ἀληθῶς πόιμένα. Καὶ
γὰρ οὔ; ἕναυλα ἔχοντες τὰ ζωηρά σου (Quat,
ὀφθυλμοὺς βλέποντες τοὺς ὑπὸ σοῦ ἀνοσθωθξ
ναοὺς θεοῦ. Καὶ οὔπω λέγω τὸ δαψιλὲς τῆς ἐλεη
σύνης, καὶ τὰ λοιπὰ ὁσιώματα, Kat μὴ δέξ
φιλίᾳ με χαρίζεσθαι. Εἰ γὰρ xal μὴ Ode: Oris
ἀλλ’ ὅμως χατάχοος ἐγενόμην παρὰ τῶν εἰδότ

internis oculis: ne contristeris, beate, neque adeo D Ei δὲ 6z: νῦν κάθαρμαό ὡς ἀληθῶς ἕτερόοθαλ

mireris. Apostoli in cenaculo erant, et celeberri-
mum templum deicide occupabant. Eadem nunc
Iconomachorum ratio, οἱ Judaica sentientium :
quos convertat: Dominus, el custodiat te pro me
orantem filio tuo.

* - » 4 - »
Xzi τοῖς ἔξω xai voi; ἔνδον ὄμμασι χατέχει ταὶ
* —- Y , Ly .
μὴ λυποῦ, ὦ μάχαρ ^ gute μὴν θαυμάσῃς. Οἱ à
στολο: ἐν τῷ ὑπερῴῳ ἦσαν, καὶ τὸν περιβόντονν
οἱ θεοχτόνοι περιελάμθανον. Τοιαῦτα xai τὰ τῶν

χονομάχων xai Ἰουδαιοφρόνων νῦν: Οὖς mw

ψεῖεν ὁ Κύριος, καὶ σὲ περιφυλάξειε προσευχόμενον περὶ ἐμοῦ τοῦ σοῦ τέχνου.

XXVI. — Theophilacto Nicomedia.

KG". — θεοφυλάχτῳ Νιχομηδείΐας. [opy.

De sanctis imaginibus. (Baron. ap. 816, n. 39.)

Jamdum optabam beatitudini tu& scribere : sed
defuit mihi humili copiatabellarii. Nunc Dei voluntate

Πάλα: ἐπεθύμουν ἐπιστεῖλαι τῇ μακαριότητί
καὶ οὐχ ἐξεγένετό μοι τῷ ταπεινῷ ἀπορίᾳ vpay,

NOTE.
(1) Hujus Petri episcopi honorifica mentio est in Vita S. Nicetae apud Surium 3 Aprilis,

1193

τυη φόρου *
θον μου ἀποπληρῶ, ὃν εἰχότως ἐπ᾿ αὐτῇ χέχτημαι "
οὐ μόνον διὰ τὴν ἐν Κυρίῳ ὁμολογίαν * ἀλλὰ γὰρ
xa ἰδίως διὰ τὴν ἐξαίρετόν σου παρὰ τοὺς πολλοὺς
Ἰδιοτροπίαν, τὸ μειλίχιον, τὸ ἁπλοῦν, τὸ ἐπίχαρι,
τὸ γλυχὺ ἐν ταῖς ὁμιλίαις, τὸ εὐπροσήγορον ἐν ταῖς
ἐντεύξεσι, τὸ περὶ πάντα ἀγαθοεργές * ἀφ᾽ ὧν ὁ τῆς
ἵερας cou ψυχῆς χαραχτὴρ, xai μὴ ὁρώμενος, τε-
θεώονται ὡραϊσμένος τῇ ποιχιλίᾳ τῶν ἀρετῶν. ᾿Αλ-
λὰ περὶ τοῦδε μὲν ἱκανῶς, ὅτι μηδὲ χαιρὸς ἐγχω-
μίων. Τί δέ co: ὦπται, ὦ μάκαρ, τὰ παρόντα ; 3207
οὐχὶ μικροῦ δεῖν Ἰουδαΐσμος, ἤτοι Ἑλληνισμός ;
᾿Αφῃρέθη ὁ χόσμος τῆς ᾿Εχχλησίας, fj ὄψις τῶν ἱερῶν
ναῶν πυρὶ παρεδόθη τὰ ἅγια ἄλλο τι σχῆμα γνω-
τίζεται ἐν τῷ Χριστιανισμῷ " εἴγε δεῖ Χριστιανι--
σμὸν, ἀλλὰ μὴ Ἰουδαϊσμὸν χαλεῖν. Εὔκαιρον xxi νῦν
λέγειν * Κύριε, τοὺς Προφήτας σου ἀπέχτειναν,
καὶ τὰ θυσιαστήριά σου χκατέσχαψαν. Kal γε
ἔχτειναν xxl ve χατέσχαψαν. Τὸ γὰρ ξξέειν xai ἐξ-
ορύσσειν τὴν ὄψιν αὐτῶν, οὐχὶ χατασχάπτειν ἐστὶν
ἐμφανῶς ; ἼΑφελε ὄψιν ἀνθρώπου * xai οὐχέτι ἄν-
θρωπος, ἀλλά τι ἔχτρωμα " εἴγε xal ἔστι ζῇν ᾿
Ἐνεπύρισαν ἐν πυρὶ τὸ ἁγιαστήριόν σου. Καὶ
ταῦτα ἀληθῶς ᾿ πᾶσαν θείαν εἰκόνα ἐν πάσῃ ὕλῃ
χαραχθεῖσαν ἐμπρήσαντες. ᾿Ανέῳχται γλῶσσα βλάσ-
φημος, τὸν Χριστὸν εἴδωλον λέγουσα, τὴν Θεοτόχον,
πάντα ἅγιον. Καὶ γὰρ τοῦ ἀρχετύπου τὴν χλῆσιν
τὸ παράγωγον χέχτηται ^ ἐπειδὴ xal τὴν προσχύ-
νίσιν. Διὰ τοῦτο xal [πάντα σταυροῦ τύπον, σταυ-
ρὸν καλοῦμεν, xai "I*] προσχυνοῦντες τὸν ζωοποιὸν
σταυρὸν, προσπτυσσόμεθα. ᾿Αλλὰ ταῦτα ἐξετραγ-
ᾧδησα ὁ ταπεινὸς, οὐχ ὡς ἀγνοούσης
πανσόφου τελειότητος τῆς πλάνης τὸν ὄλεθρον, μὴ
τ' πάθοιμι μωρικόν - τὸ θλιπτιχὸν δὲ πάθος παρα-
μυθούμενος τῆς ἐμαυτοῦ καρδίας διὰ
pov:

σου τῆς

τῶν ἀναφο-
di πως πεφύχασι λαλούμεναι, χουφίζειν τὰ
ἐνχρυφῆῇ ἀλγεινά ^ xal ἅμα ὑποχινῶν αὐτὴν θερμό-
τερον προσιέναι Θεῷ, ταχεῖαν ἐπιτίμησιν ποιῆσαι τῇ

πονηρᾷ ταύτῃ αἱρέσει εἰς σπτηρίαν τοῦ λαοῦ αὖ.

EPISTOLARUM LIB. II.

νῦν ὃὲ εὐδοχίᾳ Θεοῦ ἐπιτυχών, τὸν mÓ- A nactus, expleo desiderium meum, quod erga te jure

1194

suscepi, non solum ob tuam in Domino confessio-
nem, sed peculiariter etiam ob egregios pr» multis
mores tuos, suavitatem, candorem, gratiam, et mel-
litam conversationem, affabilitatem in congressi-
bus, et supra omnia beneflcentiam : ex quibus
sacre anime tus character, etsi non impectus,
ornatus visus est virtutum varietate. Sed de hao
re Satis: nec enim tempus est encomiorum. Quid
vero tibi, o. beate, visa sunt hec que geruntur ?
Annon prope Judaismua, aut paganismus ἢ Detra-
ctus est ornatus Ecclesie, sacrarum sedium facies:
igni tradita sunt sancta: alia quzedatn forma cer-
nitur in Christianismo : si Christianismum dici fas -
est, et non potius Judaismum. Nunc opportunum
est ut dicatur: Domine, prophetas luos occiderunt,
et altaria tua destruxerunt 36, Et quidem occide-
runt, et quidem destruxerunt. Eradere enim et effo-
dere faciem eorum, quid aliud est, quam aperte de-
struere? Aufer hominis faciem, non jam homo
erit, sed abortivum quiddam, si tamen vivere possit.
Incenderunl igni sanctarium tuum *'. Et hoc vere
item: omnem divinam imaginem quacunque ma-
teria expressam concremantes. Apertum est os
blasphemum, Christum idolum appellans, et Dei-
param, et omnem sanctum: archetypi siquidem
nomen retinet etiam exemplum, quando et ado-
rationem quoque. Idcirco et omnem typum crucis,
erucem appellamus, et vivificam crucem adoran-
tes amplectimur. Verum hec ego humilis deplo-
ravi, non quasi erroris perniciem ignoret exacta
sapientia tua: ne stultus videar: sed ut cordis mei
dolorem ipse leniam commemorando : solent si-
quidem narrationes, cum efferuntur, occultas le-
vare molestias; atque ut illam una excitem ad
Deum enixius deprecandum, ut celerem vindictam
prave huic heresi reddat ad populi sui salutem.

Ora etiam pro me minimo filio tuo, Pater sanctis-
sime.

τοῦ. Προσεύχου xai περὶ ἐμοῦ τοῦ ἐλαχίστου aoo τέχνου, ἁγιώτατέ μου Πάτερ.

KZ. --- Τιμοθέῳ céxvq. [σμδ΄.]

XXVII. — Timotheo filio.

Laudat ob constantiam pro imaginum defensione: tütu jejunio modum prescribit.
Οἷα eoo ἣ ψυχὴ, txvov μου ποθητὸν, τοιαῦτα ἢ — Qualis animus trus, fili mi desideratissime, talbe

xx! τὰ γράμματα, θαρσαλέα, εὔθυμα, εὐπρόθυμα,
φιλόθεα, φιλομάρτυρα * xal γε τῆς ψυχῆς εἰκόνες οἷ
λόγοι. χαὶ ἐκ τοῦ περισσεύματος τῆς χαρόίας
ἕχαστος φέρει τὰ λόγια " ὥστε xai ἡμᾶς ἀχούσαντάς
σου τῶν ῥημάτων, ἐπιῤῥωσθῆναι, xai μᾶλλον, ἀν-
δοειωθῆναι, xal πρὸς ἀθλησιν ἐπειχθῆναι. Ἐμέ δὲ
xai ὁ ἀδελφοὺς ᾿Δδριανὸς ἐξηγησάμενος πλέον ἐξέ-
νισεν *. ἀναγγείλας σου τὸ εὔθαρσον xal σταθηρὸν
χαὶ εὐπαῤῥησίαστον * xal μέν τοι xal διαλεχτιχὸν
ποὺς τοὺς ἐρεθίζοντας. Πόθεν σοι ταῦτα ; ἢ οὐχὶ ἐπὶ
τῆς προαγούσης ἀγαθῆς προαιρέσεως xal θείας
περιποιέσεως * Oi ἧς ἥνεγχας τὰ προλαδόντα, xai
ἔστηχας τῇ ἐλπίδι τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ, μέχρι θα-

46 [IT Reg. xix, 14.
vimus. Ebpir.

PATROL. Gn. XCIX.

41 Pal, rxxitr, 7.

et littere plene fiducia, alacritate, strenuilate, in-
signi erga Deum et martyresoharítáte. Quippeimago
animi sermo est, et ex abundantia cordis unus-
quisque profert oraculs. Jta ut et nos, postquam ver
bie tuis aures prebuimus, fortiore animo ac magis
virili fuerimus, et ad certamen ineundum multo
promptiores. Me vero et frater Adrianus de te nar-
rans vehementius perculit : cum et fiduciam ille
tuam, et robur animi, et dicendi libertatem refer-
ret, quinetiam et artem disserendi adversus provo-
cantes. Unde he tibi dotes? annon ex bono pro-
posito "antecedente, ac fiducia in Deum ; cujus
ope superiora periulisti, ac spe glori Dei per

9* [nclusa, in. edil. Sirmondi typographi vliio omissa, supple-

98

1195
stitisti,
tus ἢ Gaude, leiare : cum Deo valebis omnia tole-
rare, corona victorie redimitus. Sed et pro me ora,
frater, ut et tua, et cujusvis alterius similis vesti-
gi& consequar. Sunt autem satis multi per Chrisii
gratiam : etenim veluti curriculum est in luce et
conspectu positum : plurimi quoque martyres. Ne
aliud igitur hec que geruntur existimes quam
Christi negationem, quoad eos qui persequuntur,
factumque pro Christo martyrium, quoad eos qui
premia referunt. Atque istud quidem est in con-
fesso. Nam ut in crucis imagine crux ipsa vivi-
fica et agnoscitur, et negatur: sic et in imagine
Christi idem sine discrimine statuendum. Mundus
licet obcecatus sit, vel ubi Christum abnegat, coa-
tumeliam jocum reputat, propter illius tolerantiam,
quem contumeliose tractat. Sed quid mirum si ille
sustinet, furiosorum conversionem quarens? An-
non spineam coronam capiti ejus imposuere mi-
lites ? annon vestem ei circumdedere purpuream
qui et dixere: Ave, rez Judaorum : et dabant. ei
alapas **. Ipse vero omnia perferebat, cum deride-
retur, habereturque ludibrio, cum et in cruce alia
plurima pateretur. Talia nunc quoque propter ima-
ginem suam, et in sua ipse imagine perpetitur,
siquidem archetypum in imagne conspicitur, ut
viri sancti dixere. Sed miserescat ille celeriter Ec-
clesie sus», confessores corroborans. Audio te jeju-
nium protrahere, et laetor utique : tibi vero auctor
sum ut quotidie post vesperam cibum sumas. Hac
enim via regia est, et hec laudabilis abstinentia
in isto martyrii genere.
XXVIII. — Basilio praposito.

S. THEODORI STUDIT/E

usque ad obitum ad pugnam accin- A νάτου εὐτρεπιζόμενος ; Χαῖρε, εὐφραίνου *

19

ἰσχύσε:
σὺν θεῷ πάντὰ ἐνεγχεῖν, ἀθλοφορικὸν στέφανον ἂν»
δησάμενος. 'AXÀ' εὔχου χἀμοὶ, ἀδελφὲ, συνέπεοῖς
σοί τε χαὶ εἴ τιν! ἄλλῳ τ' “απὸ nsi. "Ixzvo? Gi f
prs Χριστοῦ. Καὶ γὰρ. ὡς τὸ στάδιον λαμποὸν xf
ἐμφανές " πλεῖστο! xal οἱ μάρτυρες. Mi, vào οἷο
τι ἀλλο εἶναι τὰ παρόντα, ἢ Χριστοῦ ἄρνησιν dz
τοὺς διώχοντας * xxi Χριστοῦ μαρτυρίαν εἰς τοὺς
τὰ ἀθλα φέροντας, καὶ τοῦτο εὔδηλον. Ὥς γὰρ ἕν τὶ
εἶχόν: τοῦ σταυροῦ ὁ ζωοποι!ὸς σταυρὸς χαὶ duoi
γηται χαὶ ἤονηται " οὕτω xal ἐν τῷ εἰχόνι Χριστὸ
τὸ αὐτὸ ἀπαραλλάχτως. Ei xai τετύφλωτα! ὁ τῷ
σμος * χαὶ Χοιστὸν ἀρνούμενος, παίζει τὴν ὕδριν, δὰ
τὴν τοῦ ὑδριζομένου μαχροθυμίαν, Καὶ τί ὃΣ»,
μαστὸν εἰ ὑπομένει, ζητῶν τὴν τῶν παροινούνων
ἐπιστροφήν ; Mi, οὐχὶ στέφανον ἐξ ἀκανθῶν irih.
χαν αὐτοῦ τῇ χεφαλῇ οἱ στρατευόμενοι ; μὴ οἷ}:
xal ἱμάτιον πορφυροῦν περιέόαλον αὐτόν - oi xf
ἔλεγον * Xaips, ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰου ὃ χἕων * χε:
ἐδίδουν αὐτῷ ῥαπίσματα, Ὁ ὃὲ ἔτερε πάντ, xz
πἀγελώμενος, μυχτηοιζόμενος, xai ὅσα ἄλλα τὸἢ
σχων ἐν σταυρῷ. Τοιαῦτά ἔστι νῦν πάσχων Ou τί;
εἰχόνος αὐτοῦ, καὶ ἐν «f αὑτοῦ * ἐπειὸξ ἡ
ἀρχέτυπον ἐν τῇ εἰκόν! ἐχταίνεται, ὡς εἰ ἔρηται tX
ἁγίοις. ᾿Αλλ’ εἴη, ἔλεος ἐν τάχει τῇ: Ἐκχχλγοῖς n
τοῦ, ἐνδυναμῶν τοὺς ὁμολογοῦντας. ᾿Αχούω ὅτ' τε
στείαν ἕλχεις " xa: χαίρω μὲν, συμδουλεύω δὲ χὸ

εχάστην ἐσθίειν μετὰ τὰ ἑσπερινά. Τοῦτο qi

βασιλ ud, ὁδὸς, xal αὕτη ἐπχινετὴ ἐγχράτεια bj

μαρτορίφᾳ.

3 []
EtX Ot

ΚΗ΄. — Βασιλείῳ ἡγουμένῳ. [opa]

Ut fortiter pro Christo pati pergat, nec trepidet si ante imperatorem aut pr:esides ducatur.

Ubi intellexi omnia que propter Dominum passa
est sanctitas tua, cum sacro suo subdito ; glorifi-
cavi optimum Deum nostrum valde : quod utique
exorius et ipse es veluti sidus in mundo cum aliis
sideribus, in hac presenti quasi nocturna hereseos
pugna, vas electionis, columna et firmamentum
veritatis. Quam admirabile par illud vestrum !
quam Christo amabile, quod plagas ipsius causa
pertulit, exsilia, caroeres, et ea usque in presen-
tem diem ! Sed quid est quod, antequam periculum
faceres, ad me humilem venisti, sicuti ex te intel-
lexi, neo tamen conspectu meo frui licuit: nec mi-
rum utique. Quandoquidem enim, ut conjiciebas,
non aderam; miser enim ego ac tenebris obsi-
tus ; quid te incommodo affecisti ? nisi quod nunc
teipsum nobis per litteras conjunxisti : et jam nos
spiritu invicem intuemur, et in unum convenimus
in spiritu, una in Domino anima effecti, ego hurnilis
in vobis sanctis, et vosin me. Quamobrem Christus
in medio nostrum, juxta veracem illius pollicita-
tionem. Quid deinde reliquam est? Ut, quemadmo-
dum copimus in laboribus pro Christo, consum-
nemus propositum nobis certamen, nihil reformi-

55 Joan. xxi, 3.

Πάντα καταμαθὼν ἅπερ διὰ Κύριον ὑπέστη s»,
ὁσιότης σὺν τῷ ἱερῷ ὑπηκόκῳ " ἐδόξασα τὸν ip
Θεὸν ἡ μῶν λίαν * ὅτιπερ ἀνέτειλας xai αὐτὸς cw
qtio ἐν τῷ χύσμῳ σὺν ἄλλοις λαμπτῆρσιν, ἐν ἢ
νυνὶ, νυχτομαχία τῆς αἱρέσεως, σχεῦος ἐχλουῖς,
στύλος καὶ ἐδραίωμα τῆς ἀληθείας. Ὥς θαύμαστὶ
δυὰς ὑμῶν! ὡς ἐραστὴ τῷ Χριστῷ, πλιυ,γὰς δι' αν
τὸν ὑπομείνασα͵ ἀπαγωγὰς, φυλαχὰς, καὶ cur
ἕως τοῦ παρόντος. ᾿Αλλὰ τί ὅτι πρὸ τῆς πείρας fox
πούς μὲ τὸν ταπεινὸν, xaX £0! ἴδαξας, μὴ ἐπιτυχὼν
μου τοῦ συνοψισμοῦ ; xal εἰχότως. Σ
ὡς ὑπελάμθανες, οὐκ ἦν οἴχτρὸς γὰρ ἐγὼ xi
σχοτεινός * τί ἵνα xal ἐδσλάδης . πλὲν ὅτι συνῆγε
2 ιατ) ἑαυτὸν νυνὶ διὰ τοῦ γράμματος * xa ópaun
à) 'οὺς ἤδη τῷ πνεύματι " xai εἰς ταυτὸν συνήλ-
θομεν ἐν πνεύματι "μία ψυχὴ ἐν Κυρίῳ γεγονότες.
ἐγὼ ὁ ταπεινὸς ἐν ὑμὶν τοῖς ἁγίοις, χαὶ ὑμεῖς p
ἐμοί " ὅτιπερ Χριστὸς ἐν μέσῳ ἀμφοτέρων, xz
τὴν ἀψευδῆ ἐπαγγελίαν. Τί λοιπὸν ἔτι; ἵνα, xa
ἐνηρξάμεθα ἐν τοῖς ὑπὲρ Χοιστοῦ μαρτυρίοις, c
λειώσωμεν τὸν προκείμενον ἡμῖν ἀγῶνα, μηδὲν
ὑποπτύσσοντὲς " μὴ πληγὰς αὖθις, μὴ δεσμὰ, μὴ
στρεθλωτῆρας, μὴ πῦρ, μὴ ξίφος, μὴ ὕδωρ, μηδὲ

tj
d.
“ἢ
E ,
ΕἾ

EPISTOLARUM LIB. II.

1198

Οὕτως ἐποτίθεται ἡμῖν ὃ λόγος" οὕτως A dantes, non plagas porro, non vincula, non tormer-

πόστολος " οὕτως dj τελείωσις τῶν μαρτύ-
πων. Οὐχ ἐσμὲν ἀγενέστεροι αὐτῶν * χἂν
;, ἐκ Θεοῦ xxl αὐτοὶ ἐγεννήθημεν᾽ τὴν αὖ-
3 τῆς υἱοθεσίας κεχτήμεθα. ᾿Εχεῖνοι ἦθλο-
xil duct ἀσχημονήσομεν ; γυναῖχες xal
τέρθησαν * xai ἡμεῖς φιλοσαρχήσομεν ;
xxi νέπια νενιχέχασι τυράννους χαὶ βασι-
χαὶ ἡμεῖς ἰλιγγιάσομεν ; οὐδαμῶς. Δῶμεν
΄ς τοῖς σαρχοφίλοις * ἡ ψυχὴ ἄληπτος. Μὴ
ν τοὺς σωματοχτόνους᾽ ἀλλα τὸν δυ-
χαὶ ψυχὴν καὶ σῶμα ἐν γεέννῃ ἀπο-
ινῦν ἀγαλλίασις xxi θυμηδίχ. ΕἾπερ γὰρ
'ouev, xai συνδοξασθησόμεθα. θρηνεί-
jÀos, χαὶ οἱ αὐτοῦ ὑπηρέται" τοῦτο γὰρ πά-
τῇ ἀχαταπλήχτῳ ἐνστάσει τῶν μαρτυρούν-
αἡ ἰδέσθαι πώποτε βασιλέα * μηδὲ ἄρχουσι
ει: χἀντεῦθέν πως δεδιᾷᾶν. Μηδαμῶς. CO
χταφρόνησον ἀμφοτέρων, ὁ Χριστὸν ἔχων
M. Ἑκεῖνός σε πτηξάτω ὥσπερ καὶ δαί-
οιξον σὺν στόμα παρὼν πρὸς αὐτὸν. Δο-
4j got λόγος " Χριστὸς ἐπηγγείλατο. "E-
τὸν, εἰ ματαιολογεῖ, Οὐ τὸν ᾿Αχαάδ ἤλεγ-
; οὐ τὸν Ἡρώδην Ἰωάννης ; οὐχ ἄλλοι
39$; ἵνα μὴ κατονομάξων μαχρολογῶ, Ὁ
, χαὶ νῦν. Ὡς ἠγάπησεν ἐχείνους, xal
Ἰηπιῶν ἧς τοῖς ἀποστόλοις, μάρτυσι, προ-
Ιχτοχσιν, ὁσίοις, Ὁ χαρπὸς τῷ δένδρῳ
ω, xal εἰ μὴ οὕτω περιπατήσομεν *
Σ οὐὲ μαθηταὶ, οὐδὲ υἱοὶ, οὐδὲ χαρποί "
ἀντιχειμένης μερίδος * τῶν φιλοχόσμων δὴ,
δουλοτάρχων ὧν τὴν μίμησιν φύγοιμεν,
εν ὃὲ Θεοῦ, τελειοφρόνως ἀγωνιζόμενοι
» Ἰητοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν εἰρηκότι" θαρ-
ζὼ νενίκηχα τὸν χόσμον.

ta, non ignem, non ensem, non aquam, non gla-
dium **. Sic ipsa nos Scriptura admonet : sic Apo-
stolus clamat : sic martyrum omnium consumma-
tio. Non sunt nobis, quam illis, minus clari na-
tales, quanquam ego infelix; ex Deo et ipsi nati
sumus eamdem adoptionis matrem adepti. Illi pre-
mia retulere: et nos degeneres erimus? femine
ac puelle coronate sunt: etnoscarni blandiemur?
senes et pueri tyrannos vicere et reges: et nos
stupentes herebimus? Minime vero. Carnem di-
mittamus his qui carnem diligunt: animus inte-
rim expugnari nequit. Ne timeamus eos qui occi-
dunt corpus : sed eum qui polest animam δὲ cor-
pus perdere in gehennam ὃ. ]n presenti leti-
tia est οἱ alacritas : Siquidem enim compatimur, et
conglorificabimur "!. Lugest diabolus et ministri
ejus : hunc enim ipsis dolorem parit invicta mar-
tyrum constantia. Nunquam te regem ais co-
ram intuitum, nec in conspectum venisse pro-
cerum, atque idcirco extimescere. Absit. O Pater,
utrosque saperne, qui Christum habes quem indui-
sti. Ille te timeat uti et demones. Resera os tuum,
cum apud ipsum coram ages. Dabitar enim tibi
sermo; Christus pollicitus est **. Argue eum si
inania loquitur. Non Achab Elias coarguit ? Non
Herodem;Joannes ? non alios alii? ut ne singulos
&appellando sim longior. Qui tunc Deus, idem et
nunc. Ut illos dilexit, ita et nos. Alumnum te pro-
fessus es apostolorum, martyrum, prophetarum,
Patrum, sanctorum. Arbori fructus respondeat
Nisi enim nos ita gerimus, degeneres sumus, non
discipuli, non filii, non fructus : sed in contraria
parte sumus, eorum dico, qui mundum diligunt,
qui carni serviunt : quorum exempla fugiamus, et

;)ossimus, omni ope certantes in Christo Jesu Domino nostro qui dixit: Confidite, ego vici

53.

ἐγαλῷ χαὶ Μαρίχ μοναζούσαις. [ovo'".]

XXIX. — Megaloni et Mariz monialibus.

In obitu prepositi.

uuz ὑμῶν τίμιον * xai di προσηγορία συν-
2E ἀγγελία, τί εἴπω; ὀδυνηρὰ, fj χαρο-
| ἐμὸς Πατὴρ ἐξεδήμησεν, ὁ ὁμολογητὴς
ὁ δεύτερος Ἰὼδ, τὸ ἐγχαλλώπισμα τῶν
, ὁ τῆς ἀγάπης Δημιουργὸς, ὁ παντοφίλητος
9 Θεοῦ ἄνθρωπος, ὁ πολύδαχρυς ὀφθαλμὸς,
Ha νοῦς, ὁ θείχ γνώσει πεπλουτισμένος, ὁ
ταπεινοφροτόντ, xxi πολλοστὸς ἐν συνέσει,
ἧς, ποὸ σγέματος, «al μετὰ τὴν μοναχι-
23:9 ὑπέρτερος. 'O δεθεὶς ἐν ἀγάπῃ Θεοῦ"
τε προῖχα πάντα
πολύολδον οὐσίαν" εἶτα διαζευχθεὶς περι-
οζόύγου, γένους τε καὶ φίλων xai συνήθων "
λοιπὼς περίγειον ἀξίωμα, οἶκον, πόλιν,
χαὶ ταῦτα ἐν ἀχμαζούσῃ ἡλιχίᾳ" εὐπρε-
προπώπου γχαὶ ὕψει ἡλιχίας " εὐσθενείᾳ τε
xil ἀμφοτεροδεξιότητι τρόπων, νοητῶν τε
ὧν χαὶ πλείω τούτων ἀν τις εἰπὼν, ἐλάτ-

, -ο ,
p:sv,024 χόσμον" ὁοὺς

|. vii, 35. 9 Math. xx, 28.

Venerabilis epistola vestra, cordata salutatio:
nuntius vero, quid dicam ? plenusne luctus, an gau-
dii? Pater meus exoessit e vivis, Christi confessor,
Job alter, decus monachorum eharitatis conciliator,
vir omnibus charus, homo Dei, cui perpetuo ma-
dens oculus lacrymis, mens discendi cupida divi-
nis doctrinis locuples, in humilitate assiduus,
idemque perspicacia animi inclytus, ante sacrum
babitum conspicuus, et idem post monasticam per-
fectionem longe prestantior. Ille Dei charitate de-
vinctus, ac deinde mundum exosus, gratuitoque
munere facultates omnes, cum predives esset,
Christo elargitus: mox sejunctus est ab illustri
conjuge, a cognatis et amicis et familiaribus : abdi-
cato terrestri magistratu, relicta domo, civitate,
patria ; οἱ hzc in florenti setate : oris forma per-
elegante, eminenti statura, optima corporis valetu-
dine, utroque laudum genere preditus, et que

δι Rom. rr, 17. Matth. x, 19, 53 Joan. vi, 33.

1199

S. THEODORI STUDITJAE

animo continentur, et ques incurrunt in oculos: et A τῶν ἔλθοι τῆς τοῦ ἀνδρὸς ἀρετῆς. Οὗτος ἡ

si quis plura dixerit, non is tamen viri virlutem
oratione consequatur. Vixit ille, ad Dominum abiit:
ubi autem, et quo pacto? Ereptus importune gregi
ob morbum difficilem ; inclusus carcere in civitate
annis duobus aliis et eo amplius : deinde in quam-
dam ablegatusinsulam, ubi, qui confessorem decet,
pro Christo cureum consummavit.

Non igitur mihi mororem hic casus affert, sed
letitiam singularem. Non ille est mortuus, sed in
sempiternam vitam migravit : non hunc terra te-
git, sed celum amplectitur. Excepit hunc confes-
sorum chorus, cotus ascetarum : ubi lux vera,
ubi beata requies, propter quam adipiscendam ]8-
bores ac molestias ultro in carne subiit, ascetarum
confessorumque ritu. Nunc mihi solemnis iste fe-
stusque dies, nunc animi ingens oblectatio est, sed
et orthodoxis omoibus, quod adjutorem ad Deum
transmisere, qui eodem modo atque martyres hac-
tenus cursus absolvit. Letetur Eccelasia, quod co-
lumnas adhuc habet: sacer ordo exsultet, quod
stelle in mundo rursum oriuntur, que iis qui in
tenebris hereseos versantur lucem ostendant. Oh !
Pater, Pater! quam egregius cursus ille tuus est !
quam sanctum monumentum tuum ! quam beata re-
cordatio tui! Totus tu splendidus, pulcher totus.
Quis te intuitus non dilexit? Quis tibi obvius non
delinitus est ? Consuetudo tua optabilis, virtus ex-
plorata; quid reliquum est? Memento tum gre-
gis tui, tum mei ipsius, filii tui, quanquam mi-
nimi quidem ac vilis. Quo egote prosequar amore,
nosti : el quo tu me, novi. Fer toti Ecclesie sup-
petias apud Dominum. Pro tne misero deprecare,
ut statim ac te veniam, quo more diem clausiati.
Hec quidem mea estapud cummunem Patrem ora-
tio. Vos vero adhortor, ne fldem prodatis : ut
sancte vivatis, cum sitis ambe illius, et alterius

ἀνῆλθε πρὸς Κύριον, Ποῦ xal πῶς ; ἀρθεὶς φόρτι
ix. τῆς πυίμνης διὰ τὴν δύσοιστον νόσον" y
σθεὶς iv ἄστει ἄλλοις δύο ἔτεσι xal πρός]
ἐξορισθεὶς ἐν νήσῳ τινί’ χἀχεῖσε τελειώσαι
ὁμολογητικὸν δρόμον ὁπὲρ Χριστοῦ.

Οὐχ ὀδυνηρόν μοι οὖν τὸ πάθος * ἀλλὰ καὶ
περιχαρές " οὐ τέθνηχεν * ἀλλὰ μετέστη εἷς
νιον ζωήν * οὐ γῆ αὐτὸν ἐκάλυψεν * ἀλλ᾽ οὐρανὸ
ἐδέξατο. Ὑπέλαδεν αὐτὸν ἡ ὁμολογητῶν y
ἣ ἀσχητῶν ὁμοσχηνία ᾿ ὅπου τὸ φῶς τὸ dir
ἔνθα αἱ μαχάριαι ἀναπαύσεις, ἀνθ᾽ ὧν sTAsto -
xal πόνων ἐν σαρχὶ ἀσχητιχῶς τε καὶ δμολογη
Νὺῦν μοι πανήγυρις, ἑορτὴ, θυμηδία " ἀλλὰ ui
πᾶσιν ὀρθοδόξοις, προστάτην εἷς Θεὸν παραπέ
σύνδρομον τῶν προδραμόντων μαρτύρων
᾿Αγαλλιάτθω ἡ ᾿Εχχλησία, ὅτι στύλους ἔτι χε
εὐφραινέσθω ὁ ἱερὸς θίασος, ὅτι φωστῆρες L
σμῳ πάλιν ἀνίσχουσι φρυχτωροῦντες τοὺς ἐν,
τῆς αἱρέσεως. OQ! ὦ Πάτερ, Πάτερ, ὡς καλός
δρόμος | ὡς ὅσιον τὸ μνημόσυνόν σου ὡς μα;
τὸ ὑπόμνημά σου! ὅλος σὺ φαιδρὸς, ὅλος y
Τίς σε ἰδὼν οὐχ ἠγάπηκε; τίς δὲ συντυχὼν o
γλύκανται ; Ἢ συνουσία σου ἐφετήί * ἡ ἀρετὴ q
στιχή. Τί τὸ λοιπόν ; Μέμνησο ὡς τῆς ποίμνης
χἀμοῦ τοῦ σοῦ υἱοῦ, χἂν ἐλαχίστου xai ἐῤῥιμμ
Οἵδας τὸν πόθον σου τὸν ἐν ἐμοί" ὡς κἀγὼ τὸν!
ἐμοῦ, Βοΐθησον (f. Βόη σον] ὁπὲρ πάσης τῆς Ἐ;
σίας πρὸς Κύριον * δεήθητι καὶ περὶ ἐμοῦ τοῦ οἱ
τάχει ἐλθεῖν πρὸς σὲ, ἐν ᾧ τρόπῳ τετελείωσαι.͵
μέν μοι αἱ φωναὶ πρὸς τὸν χοινὸν Πατέρα. Ὑμ:
παραχαλῶ, μὴ προδοῦναι τὴν πίστιν * ὁσίως |
ὡς ἐχείνου οὖσαι, θατέρα θατέρας . ἢ μὲν ὁμόζ
ἡ δὲ τῆς ὁμοζύγου ὁμαίμων ᾿ ὡς ἂν σὺν ἐκείνῳ
ξης τῆς ἀἰδίου ἀπολαύσοιτε.

altera, hec quidem conjux, illa autem conjugis consapguinea ; ut cum illo gloria perfruamini ;

piterna.
XXX. — Simeoni monacho.

A. — Συμεὼν μονάζοντι, [σξα"}

Gratulatur quod pro Christo etrenue dimicasset adversus Iconomachos). (Baron. an. 848, n. 22.)

Reddita mihi epistola sanctitatis tum. Ubi eam
legi, et singula didici que illi ceterisque, quicum
ea sunt, sanctis Patribus nostris : Quorum nomina
sunt in libro vit δ᾽, acciderant, sacram omnium
expulsionem,loginquam deportationem, molestam

Δεξάμενος ἐπὶ χεῖρας τὴν τῆς ἁγιωσύνης
ἐπιστολὴν, καὶ ἀναγνοὺς xai διδαχθεὶς ἕχασαε
συμδεδηχκότων αὐτῇ tt xxl τοῖς σὺν αὐτῇ E
Πατράσιν ἡμῶν: Ὧν τὰ ὀνόματα ἐν βίδλω ζι
διὰ τὴν ἁπάντων ἱερὰν φυγαδείαν, xai ἀλλοὲ

illam et gravem, ob variam huc atque illuc abdu- D) μετανάστασιν, χαὶ πειραστικὴν χαὶ θλιπτικὴν,

ctionem, et duram impiorum custodiam ; ingemui
simul humilis, in cujusmodi tentationes Dei Eccle-
eias tempus perduxerit animo considerans : simul
etiam beata duxi persecutionem pro Christo feren-
tium certamina; teque pariter qui gestorum om-
nium nobis nuntius fuisti, nec renuisti erga me,
nihili hominem, et manum movere ad scribendum,
et totam afflictionis seriem singulatim percensere.
Quo nomine benedicat tibi Dominus, ac magis ma-
gisque confirmet et corroboret in acerba ista testi-

55 Philipp. 1v, 3.

τῆς ὧδέ τε χἀχεῖσε ἀπαγωγῆς τε xal opoupy:
παρὰ τῶν ἀθέων παταπράξεως “ ὁμοῦ μὲν ii
ὁ ταπεινὸς, εἰς οἵα ἤγαγεν ὁ χρόνος πειραστ
τὰς ᾿Εχχλησίας τοῦ Θεοῦ χατασκοπῶς * ὁμοὶ
ἐμαχάρισα τὰ ἄθλα τῶν δεδιωγμένων ἕνεχεν |
στοῦ ἔπειτα xai σὲ τὸν ἄγγελον ἡμῖν γεγο
ἁπάντων τῶν δραμχτουργηθέντων * οὐχ &xu
σαντα πρός με τὸν οὐδενὸς ἄξιον, καὶ χεῖρα ixi
γράψαι δοῦναι, καὶ ἰχνομυθῆσαι ὅλην τὴν τῆς
χώσεως ὑπόθεσιν ’ ἀνθ᾽ ὧν εὐλογήσαι σε Κύρ

EPISTOLARUM LIB. II.

1202

t τὲ ἐπὶ πλέον, xal βεθδαιώσαι ἐν τῇ ἀμει- A moniiChristi dimicatione. Enimvero cognovi quem-

ἐνστάσει τῆς μαρτυρίας Χριστοῦ, Kal γὰρ
ὅτιπερ συμδαλὼν μετὰ τὴν ἔνστασιν τῷ
(n Ἰωάννῃ οὐχ ὑπεστάλης, οὐδὲ δεύτερος
τῆς εἰς λόγους συμπλοχῆς * ἀλλὰ στεῤῥῶς
στὰς, περιεῖλες αὐτὸν, xal ἀπεστομάτισας
X λόγῳ ἀληθείας τῆς δοθείσης σοι ὑπὸ ivsp-
οὔ ἁγίου Πνεύματος.
γὰρ οὐδὲ πάρεστιν ἐν τοῖς ἠπατημένοις δύ-
dou " ἐπεὶ μηδὲ φῶς * οὐδὲ ἀληθείας ἀπό-
οὐδὲ τι εὐθὲς, οὐδὲ ὅσιον ἐν σχότει διαπό-
"οις τῇ ἀσύνετῳ xapbig xal μεμωραμένῃ
τἀληθὲς δὲ εἰπεῖν, ἀσοφίᾳ xal ἀμαθίᾳ xai
τι. "Ev δὲ μόνον xal πρῶτον καὶ τελευταῖον,
(a τοῦ σχότους * τοῦτο αὐτοῖς χαὶ λόγος, χαὶ
ai πίστις, xal δόξα, xai ὅπλον. 'Ex τῶν
αὐτῶν ἐπιγνώτεσθε αὐτοὺς, ἔφη ὁ Κύριος
| οὐχ ἔδρασαν ἀσεδές τε xal Ἰουδαϊχόν ;
| ἐνύδρισαν, τὴν Θεοτόχον, τους ἁγίους ὧν
σωματιχοὶ χαραχτῆρες ἀτιμάζονται, αὑτοῖς
; 3 ὕδρις ἀναπέμπεται τοῖς πρωτοτύποις *
à τοῦτο εἰχότως ᾿Αντίχριστοι ῥηθεῖεν οἱ
aàyot * ἐπειδὴ λέγει ὁ Θευλόγος xal εὐαγγε-
'" Καὶ νῦν πολλοὶ ᾿Αντίχριστοι. Ταῦτα
μὲν πρὸς τὴν σὴν σύνεσιν " τῆς ἀγάπης δὲ
α, τῆς ἐν ἐνὶ φρονήματι καὶ μιᾷ ψυχῇ δο-
ἡμῖν ὑπὸ Θεοῦ. ᾿Αλλὰ μοι προσεύχου, ἀδελφὲ
X ἴσά σοι ἐναθλεῖν * xal γνωρίσαι μοι πάλιν
|! ὅπως σύ τε διάγοις, καὶ ὅπως ἔχει καὶ ἕξει
ἱερᾶς σου συνοδίας.
- Ἰωσὴφ ἀδελφῷ καὶ ἀρχιεπισχόπῳ.
(stg.

B

admodum post dimicationem ipsam, cum Joanne
impiorum duce congressus, haudquaquam metu
cesseris, nec inferior sermonis conflictu exstiteris,
sed fortiter obsistens ipsum viceris, et elinguem
juvenili vigore reddideris verbo veritatis subni-
xus, quam tibi Spiritu sancti operatio suggere-
bat.

Nulla videlicet in iis qui decepti sunt residet vis
sermonis; quoniam nec lumen, nec vertatis spe-
cimen nec rectum aliquid, aut sanctum in tene-
bris ambulantibus stulto corde et evanida sapien-
tig, seu, ut. verius dicatur, insipientia, imperitia,
eecitate. Unum autem inest, et primum et posire-
mum, potestas tenebrarum : hoo illis et sermo, et
definitio, et fides, ei gloria, οἱ arma. Ez operibus
eorum cognoscetis eos ", ait Dominus. Quid enim
impium aut Judaicum non egerunt ? Christum con-
tumelia affecerunt. Deiparam et sanctos : quorum
enim corporee figure ignominia afflciuntur,in pro-
totypa ipsa transmittitur contumelia : ideoque
Antichristi merito dici possunt lconomaohi : quan-
doquidem, uti 8 Theologo et evangelista scriptum
est : Et nunc multi sunt. Antichristi 5. Hec parva
quidem ad prudentiam tuam : sed charitatis, que
nobis & Deo in uno sensu et anima una donata
est, symbola sunt. Tu vero, frater egregie, pro me
ora, ut pari tecum pugna decertem ; et indicare
porro nop graveris, quomodo et ipse agas, et. quo-
modo 8e habeant habiturique sint sacri comites tui.

XXXI. — Josepho, fratri εἰ archiepiscopo.

im ab Iconomachis impie, tum contra [conomachos a i3) at confessoribus fortiter gesta memorat. (Baron.
an. 816, n. 43.

! μὲν &xÓ γραμμάτων, οὐκ ἔμαθον «x τῆς (| Quantum quidem ex litteris, de valetudine tua

σου, ἀλλὰ φεῦ τῶν ἁμαρτιῶν μου ὅτι οὕτω
| Ἐδηλώθη γάρ μοι ὑπὸ τῶν ἄδελφῶν ἡ
μεθ᾽ ἐτέρων ἀπωλεια * xal ἤδε τοῦ διχδόλου
x ᾿Αλλὰ δόξα τῷ Θεῷ τῷ χρύψαντι αὐτὰ
iw χρατούντων. ἼἜμελλον γὰρ πολλοὶ χινδυ-
᾽Δλλ᾽ ὅτι καὶ οἱ ἴαμδοι συναπώλοντο, οὖς
ὧν ἐμότρησας χατὰ τῶν Εἰχονομάχων. Οὔ

δὲ ἀμεταγράφους χαὶ ἀπαρασημειώτους
αὐτοὺς πέμπειν, Ταῦτα μὲν ἐλύπησεν ἡμᾶς,
εἰχός. Ἐγὼ δὲ ὁ ταπεινὸς, xal αὖθις προσ-
) τὴν ἁγιωσύνην σου γλιχύμενός σου τὸ τίμιον
Ὃν * xal τίνος γὰρ πῤὸ σοῦ ; xai οὐχὶ del;
οὗτον ἐγ φύσεως, ὅσον ix συμπράξεως οὐ
μόθεν ἐγειρομένης, ἀλλ᾽ οὐῤανόθεν ἐνεργου-

tx πρώτης βαλδίδος σχεδὸν μέχρι τοῦ δεῦρο * D

σι πάντες * xal ἐμόρφωσαν οἱ γεννήσαντες,
αἱ σωματιχῶς xxl πνευματιχῶς Εἴη δὲ μέ-
ιᾶς xal πρὸς τὸ ἑξῆς ὡσαύτως - xal μή με
θχί coo τῆς ἀρετῆς πλίύθει τῶν ἁμαρτιῶν *
€ φιλανθρωπίας συγχροτουμένους, xal ἐν-
τῶν εἰς φῶς ἐνεγχόντων. Τὰ μὲν δὴ τῆς
οιαῦτα.
᾿ ἄλλα" ola καὶ ὅσα, ἐπὶ τῆς Ἐχχλησίας τοῦ
τεναγμῶν χαὶ ὀδυρμῶν ἄξια, ἤδη πάντως

uth. vri, 16. 561 Joan. 11, 19.

nihil cognovi, sed heu peccatis meis quod hzc ita
evenerunt | Indicatum enim mihi est;a fratribus,
litteras illas una cum aliis intercidisse : et heo
quidem diaboli vis. Sed laus Deo, qui illas abs- -
condit iis qui rerum potiuntur : multis enim im- .
pendebat periculum. Quinetiam periisse simul.
iambos, ques recte agens contra Iconomachos
scripseras : omnino autem, sine exemplo et nota
eos mittere non debueras. Hee. sane contristarunt
nos, ut par erat. Ego vero humilis iterum. alloquor
sanctitatem tuam, faciem venerandam videre desi-
derans ; cujus enim potius quam tuam ἢ Àc nonne
semper ? neque id ex natura tantum, quantum ex
actionum conspiranti societate non humi nata,
sed colitus profecta, & primis fere carceribus in
hanc diem, ut sciunt omnes; 86 formaverunt pa-
rentes, corporaliter dicam δὴ spiritualiter ? Uti-
nam autem sio maneamus etiam in posterum, ut
a virtute tu& non divellar peccatorum meorum
multitudine, ex divina benignitate consentientes,
etexeorum deprecatione qui genuerunt! Àc vota
quidem nostra talia eunt.
Cetera autem qualia et quam mulla, in Ecclesia
Dei, gemitu ac lacrymis digna, jam prorsas audi-

- -——

1203

S. THEODORI STUDITJ£

sti : que enim ne prisci quidem contra Christum A ἀκούοις * ἃ γὰρ οὐδὲ ol πάλαι αἱρετίσαντες E

egerant heretici, ea nuno majori rabie patrata
gunt. Et dormit Christus, et salsum incredulitatis
mare intumescit, extremam perniciem afferens.
Sed adsint tecum germani discipuli, et Christum
ad increpationem periculique depulsionem exsusci-
tent. Abiit et mens in habitu susceptor ac sponsor,
vir bonus, confessionis premium reportans in
molestissima, ut in lectulo se ipse versare non
posset, infirmitate. Quomodo ? Cum resisteret,
abductus estet custodibus, deinde etiam relagatus,
&tque ita martyrum consummans. Itsque Dominus
non despexit obedientie ejus labores, quantos
nosti : tamesti propter peccata mea inler Mechia-
nos deprehensus fuerit, corpori parcens, non ani-
mo item abreptus, ut res ipsa declaravit. Propterea
cotui a Deo subductus, in alteram partem victo-
riam verlit : quemadmodum et Mediciotes, atque
adeo Nicenus quoque: ut litteris ipsis edoctus
sum. Et quid hunc aut illum dico ? Mihi enim per-
suadeo, sic affectos esse omnesqui restiterunt. Quin
et ipse verus patriarcha noster veritatem profitetur,
ut ex ejus ore didici qui illum audierat, ejusque
defensionem laudabat. Hec dixi, tum ut defun-
etum merito laudarem, tum ut sanctitati tue nota
facerem que debebam. Sed non ignoras intestinum
malum. Leontium illum quondam nostrum, qui et
&ntea Mochianis adhesit, et nunc princeps est
Iconomachorum. Eam ob causam et Studianum
obtinuit, et Saccedioni injuste dominatur. Ex im-
puro nihil purum : qualis genitor carnalis, talis

et filius : quem Deus convertat sanctis precibus C

tuis; et me peccatorem in timore suo confirmet.
Saluto eos qui reverentie tue famulantur. Qui
mecum est ut famulus te veneratur.

XXXII. — Thalelgo filio.

p bsec τῷ φρονήματι

κατὰ Χριστοῦ, ταῦτα μανιχώτερον ἐξείργασ-:
Καὶ Χριστὸς καθεύδει * χαὶ ἡ ἀλμυρὰ τῆς à
θάλασσα κχεχορύφωται, πανολεθρίαν ποιοῦσα,
εἴησαν σὺν σοὶ οἱ γνησιεύοντες τῶν μαθητῶν
στὸν εἰς ἐπιτίμησιν xal χαταστόρευσιν τῆς
νεύσεως διεγείροντες. Οἴχεταί μου καὶ ὁ to
ματος ἀνάδοχος, ἀνὴρ ἀγαθὸς, ὁμολογίας

ἀπενεγχάμενος ἐν τοιαύτῃ χαλεπωτάτῃ νὖσι
ἐνδεῶς ἔχειν xal τοῦ ἐπὶ κλίνης στρέφεσθαι,
ἐνστὰς, xal ἀρθεὶς καὶ φυλαχιαθεὶς, εἶτα :
ορισθείς * xa! ταύτῃ τὸ μαρτύριον τελέσας. 0
εἴδεν οὖν αὐτοῦ Κύριος τοὺς ὑποταχτιχους !
ὁπόσους οἶσθα, xlv ἑάλω κατὰ τὰς ἁμαρτίας

τοῖς Μοιχειανοῖς, φειδοῖ τοῦ σώματος, οὐ σὺ
* ὡς τὸ πρᾶγμα toti
τοῦτο ὑπὸ Θεοῦ xai ἐαγεὶς τῆς συμμορίας, tu
τὴν νίχην πεποίηται, ὥσπερ xal ó Μηδικιώτης
μὴν xxi ὁ Νιχαίας * ὡς γράμμασιν αὐτοῖς i
θην. Καὶ τί λέγω τοῦτον χἀχεῖνον ; Καὶ γὰρ
μαι καὶ ἕκαστον τῶν ἐνισταμένων οὕτως ἔχειν
γὰρ καὶ αὐτὸς ὁ ἀληθινὸς ἡμῶν πατριάρχης

γῶν ἐστι τὴν ἀλήθειαν * ὡς ἔμαθον ix στόμα
παρ᾽ αὐτοῦ ἀχηχοότος, xai ἐπαινοῦντος τὶ
ἔνστασιν. Εἴρηχα ταῦτα, ὁμοῦ μὲν τὸν txou|
εἰκότως ἀποτιμῶν * ὁμοῦ ὃὲ xai τῇ σῇ ;
Ἡνώριμα καθιστῶν τὰ ὀφειλόμενα. ᾿Αλλ᾽ οἵ
τὸ ἐγχόλπιον χαχὸν Λεόντιος, Ó ποτὸ ἡμέτε
συναπήχθη τοῖς Μοιχειανοῖς πρότερον, x
προστάτης τῶν Εἰχονομάχων. Διὰ τοῦτο

Στουδίου παρέλαδε " xal τοῦ Σαχχουδιωνος

ἄρχει. "EL ἀκαθάρτου οὐδὲν καθαρόν " οἷος

κατὰ σάρκα, τοιοῦτον δὴ xal τὸ γέννημα
Θεὸς μεταστρέψειεν εὐχαῖς σου ἁγίαις * κά;
ρίξειε τὸν ἀμχαρτωλὸν εἰς φόθον αὐτοῦ. Τοὺς
μένους ὑπηρετεῖσθαι τῇ τιμιότητέ σοῦ ἵπρο:
μαι. Ὁ σὺν ἐμοί σε δουλικῶς προσχυνεῖ,

AB', — θαλελαίῳ τέκν ῳ. (σξθ΄.]

De presbytero, qui, cum orthodoxus esset, metu, cum hereticis cibum sumebat. (Baron. an. 818, n.

Recte egisti, qui ad me scripseris, dilecte fili.
Hoc ipso enim tum fidem, tum amorem tuum pro-
didisti. Sed quid mihi laudes occinis, quarum om-
nino sum expers? Non me peccatorem nosti, ac
sermone rudem? Sed solers est admodum charitas,

Καλῶς ἐποίησας, ἐπιστείλας μοι, tÍxvov
μένον, “Ἔδειξας γὰρ ἐν τούτῳ τὴν πίστιν καὶ
σου. ᾿Αλλὰ τί μοι ἐπαίνους ᾷδεις, ὧν dporp
πάντα ; Οὐχ οἴδας ὅτι ἁμαρτωλὸς ἐγὼ καὶ
τῷ λόγῳ ; ᾿Αλλ᾽ d ἀγάπη κλεπτίστατος, τὰ |

amicis eas quarum expertes sunt laudes attribuens. D τοῖς ἀγεράττοις παρὰ τῶν φιλούντων προσ

Laudandi igitur studio misso, ora potius, fili, ut
in Dominoconstabiliar,etomni modo servera malo.
Corporalis infirmitas tua cum gratiarum actione
sit apud Deum : nec de modo contristare quo con-
tigit. Novit Dominus qua cuique prosint tribuere.
Unde id tamen acciderit nescio. Maledicentia con-
temnatur, ac celeriter,evanescet : si enim timeatur,
magis iogruet ; quam vincas utinam, Deo corrobo-
rante. Quanquam plurimze ab iis qui persequuntur
molestie ingruunt : at colestlis remuneratio est.
Siquidem igitur compatimur, et conglorificabimur 51.
Non enim oblectaiionis istud, sed martyrii tempus
est.

57 Rom. vin, 17,

'Agiusvog οὖν τοῦ ἐπαινεῖν, προσεύχου |
πέκνον, στηοίζεσθαί μὲ ἐν Κυρίῳ, καὶ σώξε
ποντὶ τρόπῳ ἀπὸ τοῦ Πονηροῦ, Ἢ σωματ'
ἀσθένεια ἐν εὐχαριστίχ εἴη πρὸς Θεόν * xal μὴ
τὸν σρόπον ἐξ οὐ 10r). Οἵἷδε Κύριος τὰ συμ:
ἑχάστῳ τιθναι " πλὴν ἀγνοῶ ὅθεν σοι ἧχι
βλασοημία καταφρονείσθω * xai οἱχήσεται θ
φοδοῦσα δὲ μᾶλλον παραγίνεται. "Hg ῥυσθείη:
ἐπιῤῥώσει. Εἰ xal χαταπόνησις πολλὴ παι
διωχτῶν * ἀλλὰ τὸ βραδεῖον οὐράνιον. Εἶπε
συμπάσχομεν, [ivo] καὶ συν δοξασθῶμ!,
γὰρ εὐπαθείας ὁ καιρὸς, ἀλλὰ μαρτυρίου,

1205

EPISTOLARUM LIB. 1I.

1206

Τὸ πρόδλημα περὶ τοῦ πρεσδυτέρου τοῦ ὀρθοδο- A — Questio de presbytero, qui cum orthodoxus cre-

ξεῖν δοχοῦντος, συνεσθίοντος δὲ ἐπισχύόπῳ χαθὰ
εἴρηκας" εἰ μὲν παύσοιτο τῆς τοιαύτης συνεστιάσεως,
μετ’ ἐπιτιμίου ἀπείρξεως τῆς ἱερουργίας ἕως τινὸς
χρόνου, μηχέτι εἰς τὸν αὐτὸν ὄλισθον ὑποπίπτειν "
ἔχει ἴασιν τοῦ ἱερουργεῖν Θεῷ. Et δὲ ἀδιαφοροίη "
μὴ γένοιτο λύτρον ἀνδρὸς ὁ ἴδιος πλοῦτος " τοῦ φυ-
γεῖν σὺν τῇ δόσει xai αἱρετιχῆς χοινωνίας, xal
ἁμαρ[τη]τικῆς ἄλλης πράξεως " οὐ μὴν τῇ ἀνταλλαγῇ
δοῦναι τὸ χαλὸν, xal λσύεϊν τὸ χεῖρον " οἷον δοῦναι
φῶς, καὶ Aa6siv σχότος. Οὐδ᾽ ἂν τὰ ὅλα χρήματα
τοῦ χόσμου παρέξει τις * xxi χαινωνῶν εἴη τῇ αἷρέ-
ctt, φίλος Θεοῦ καθίσταται, ἀλλ᾽ ἐχθρός. Καὶ τί
λέγω κοινωνίας ; Κἂν ἐν βρώματι, xai πόματι, xal
φιλίᾳ συγχάτεισι τοῖς αἱρετιχοῖς ὑπεύθυνος. Τοῦ
Χρουσοστόμου ἡ ἀπόφασις ᾿ ἐπεὶ χαὶ παντὸς ἁγίου,
Ηῶς δὲ ἀχούσιον, καὶ οὐκ ἔογον τῷ δοχοῦντι ὀρθο-
φρονεῖν, χοινωνοῦντι Ob ὅμως τῇ ἁρέσει ; ᾿Αχούσιόν
ἐστιν, ὅταν τὸ στόμα τις τοῦ ὀρθοδόξου βιαίως ἀνα-
y9vac, ἔγχέη τὴν αἱρετιχὴν χοινωνίαν * ὅπερ ἐποίη-
σαν οἱ πάλαι αἱρετιχοὶ, χαὶ ποιοῦσιν, ὡς ἔμαθον, οἱ
νυνὶ Χριστομάγοι. Τὸ δὲ ἀφ᾽ ἑαυτοῦ μετασγεῖν,
ἑχούσιον. Εἰ δὲ ὅτι δέει ^ τοῦτο γά2 ἐστι τὸ ζνητούμε-
vov * οὐδὲ οὕτως ἕξει ἀπολογίαν. Μὴ φοδεῖσθε γὰρ
ἀπὸ τῶν ἀποχτενόντων τὸ σῶμα, ἀλλὰ θεὸν, τὸν
τὸ συναμφότερον γεέννῃ αἰωνίου πυρὸς παραπέμποντα.
᾿Αχούομεν; ᾿Αληθῶς ὁ χόσμος ὅλυς μιᾶς ψυχῆς οὐχ
ἔστιν ἀντάξιος, τῆς φυλαττούσης ἕχυτὴν ἀμέτοχον
xal αἱρετιχῆς χοινωνίας xai παντὸς χαχοῦ. Oi δὲ
ἀμφοτέρων μέτοχοι, χόρτῳ ἰσότιμοι, ξύλοις, χαλάμῃ.

^A καταχαύσειε τὸ δωχιμαστιχὸν πὺρ τῆς χρίσεως "

deretur ;cum episcopo, quemadmodum dixisti,
una cibum capit; si quidem ita copvivari desierit,
impositia poena, abstentusut sitab re sacra obeunda
usque ad certum tempus, ne posthac simili lapsu
offendat : sanari potest, ut sacris operetur. Sin
is parvipendat ; ne sint homini proprie opes pro
redemptionis pretio. Fugienda enim cum donatione
communio heretica et aliud quodvis scelus : nec
eic instituenda commutatio, ut quod bonum est
detur, accipiatur quod deterius : cujusmodi est
lucem impertiri, ac tenebras referre. Nec si quis
universas mundi divitias offerat, communicetque
heresi, amicus Dei censebitur, sed hostis. Quan-
quam quid communionem dico? Vel si in cibo po-
tuque, et amicitia cum hereticis congredialur, reus
est. Hec Chrysostomi, imo et cujusvis sancti, ora-
tio est. Quomodo vero id contra voluntatem ac non
sponte fit, cum quis orthodoxus quidem videtur,
haeresi tamen interim communicat? Contra volun-
tatem est, si quis orthodoxi os per vim aperiens,
hereticam commuboionem infundat : id quod fece-
runt olim heretici, et faciunt, ut didici, hujus eta-
tis Christomachi. Cum quis autem ἃ seipso parti-
ceps fit, id sponte fit. Sin autem quoniam timet ;
hoc enim est quod queritur ; nec sic habebit excu-
sationem. Nolite, enim timere eos qui occidunt. cor-
pus 58. sed Deum, qui utrumque potest in gehen-
nam sempiterni ignis amandare. Audimus ? Vere
mundus totus non est cum anima una conferendus,
que seipsam tum ab haeretica communione, tum

τοὺς δ᾽ αὐτῶν πράχτορας συντηρήσει, ἀϊδίως qAÀo- ὦ ab omni malo servat immunem. Qui vero sunt

γιζομένους, καὶ μὴ χωνευομένους.

utriusque participes, feno similes sunt, ligno,

stipule : que quidem exploratur ignis judicii cremabit : eorum autem auctores in sempiternum evum

servabit, exurendos idem, non vero purgandos.
AT'. — Πρὸς τοὺς λέγοντας μὴ περιγραπτὸν
εἶναι τὸν Χοιστόν [σπη΄.]

'O μὴ περιγραπτὸν εἶναι σώματος
τὸν Χριστὸν λέγων * εἰρμῷ τινι πάντως φυσικῷ, καὶ
ἀποδείξει λογικῇ χεχοημόνος, τὴν περὶ τούτου
L4 νΨ , *
ἔνστασιν πεποίηται, εἰς βεθαίωσιν ἀληθείας xai δια-
σάφησιν τῶν ἀμυήτων.

Οὐχοῦν παρελθὼν διδασχέτω, ὅπως ἔχει φύσεως
ὁ λόγος, καὶ τίς ἡ αἰτία τῆς ἀγραφίας. Ὅτι τῷ
χαθ᾽ ἡμᾶς -εἴδει οὐ μεμόρφωται ; ὅτι ὀστέοις τὸ σῶ-

μα οὐ διείληπται; ὅτι βλεφάροις χαὶ ὀφρύσι τὰς ἢ

, ὁπτιχὰς χόρας οὐχ ἐφήρμοσται ; ὅτι ὡσὶ τοὺς ἑλέ-
χοειδεῖς πόρους οὐ τετόνωται ; ὅτι ῥισὶ τῶν Ócopav-
τῶν ἀντιλαμύχνειν οὐχ εηὐθείασται; ὅτι παοειαῖς
ἠδώσαις οὐχ ἐξήρτηται; ὅτι στόματι xal γλώττῃ,
χείλεσί τε xal ὀδοῦσιν, o$ διείλεκται, βέδρωχέ τε
χαὶ πέπωχεν ; ὅτ' ὦμων, καὶ ὠλενῶν, xal χειρῶν
περιθέσει οὐ διέπλασται ὅτι στέρνα αὐτῷ xai νῶτα
σὺν χνημῖσι xal ποσὶν οὐχ ἐμπέφυχεν ; ὅτι παράτα-
σιν ᾿᾿ρονιχὴν χατὰ προχοπὴὶν xal αὔξησιν ἡλικίας
οὐκ εἴληφεν ; ὅτι κίνησις αὐτῷ πορευτιχὴ, 3 ἄνω, ἡ
χάτω, d ἐντὸς, dj ἐχτὸς, d, δεξιὰ, ἢ ἀριστερὰ, ἡ
χκυχλοφοριχὴ, οὐ συνεχπέφανται ; ὅτι χόποις χαὶ

38 Matth. x, 28,

χαραχτῆρι |

XXXIII. — Ad eos qui dicunt non circumscribi
Christum.

Qui cireumseriptum esse corporis forma Chri-

, S'üm negat ; consecutione quadam omnino physica,

et demonstratione logica, usus, hano de isto argu»
mento instartigm protulit ad confirmationem νοεῖς
tatis, et ut profahi bomines manifesti fiant. —
Prodiens itaque in mediuin, doceat cujus sit na-
lure sermo, et que causa' sit, eur Christus pingi
non possit. An quod non est ad similitudinem no-
stram informatus ? quod corpus ei non est divisum
ossibus ? quod pupillas oculorum non habet palpe-
bris instructas acsuperciliis;? quod aures non sunt
sinuosis compacte mealibus? quod non sunt apte
composile nares ad percipiendos odores? quod non
est pubescentibus genisinstructus? quod ore, lingua,
labilis dentibusque, nec vocem protulit, nec comedit
aut bibit? quod non est humeris, et ulnis, et ma-
nibus circumductis conformatus ? quod nec pectus
ei nec dorsum, cum cruribus pedibusque, inest a
nalura ? quod progressu temporis non est proce-
rior factus juxta processum et incrementum eta-
tis? quod nullus ei ad incessum motus, supra, in-

1201

S. THEODORI STUDITJ/E

1208

fra, intra, extra, dextrorsum, sinistrorsum, in or- A ἀχθηδόσι, xxi τοῖς ἄλλοις ἀδιαδλήτοις πάθεσιν, οὐ

bem deprehensus est ? quod laboribus ac molestiis
aliisque affectionibus, que culpa vacant, obnoxius
non fuit ; capitis comam nutriens, et vestibus
universum corpus obvelans ? Sin autem in confesso
est visum in his que collegimus hominem verum,
cujus fleri delineatio possit quoad formam corpora-
lem, veraxque!pictura, sine qua nec constare ul-
lum corpus compositum possit : siquidem tactu
et colore continetur : que ingens illa caecitas est,
impiaque altercatio, ut Christum, qui nobis con-
substantialis apparuit, ac per omnpia similis, pingi
non posse contendat ? Quomodo vero, eo pereunte
quod pingi potest, non una perire necesse est co-

cuvougiutat* θριξὶ τὴν χεφαλὴν κομῶν, χαὶ χιτῶσ:
τὸ ὅλον σῶμα σκεπόμενος ; Εἰ δὲ ἐν τούτοις Opolo-
γουμένως ὦπται, ὧν ἡ ἄθροισις, ἄνθρωπος ἀληθὴς,
xxi οὗ 4j χατὰ τὸν σωματιχὸν χαραχτῆρα ἐξεικχόνι-
σις, γραφὶς ἀψευδής" xai ἧς ἄνευ οὐδὲ συττῆναι
πᾶν σῶμα σύνθετον οἷόν τε’ εἴπβρ iv ἀφῆ xa
χροιᾷ τὸ τοιοῦτον" τίς dj ἄγαν τυφλότης καὶ ἄθεος
ἔρις, τὸν ἡμῖν ὁμοούσιον xal ὅμοιον χατὰ πάντε
πεφηνότα, ἄγραπτον Χριστὸν λέγειν ; Πῶς δὲ xi
τοῦ γραπτοῦ οἰχομένου, οὐ συνοιχυίσεται ἅπαντα vi
σύστοιχα ἰδιώματα ; 'H γὰρ ἰδιότης, φησὶν ὁ θεολ'-
γος, ἀχίνητος, ἢ πῶς μένοι ἰδιότης κινουμένη xi
μεταπίπτουσα ; Εἰπάτω ὁ ἀντιχείμενος.

gnatas omnes proprietatis ? Est enim immutabilis propietas, ait Theologus ; aut quomodo permanet
mutata evanescensque proprietas? Respondeat adversarius.

XXXIV. — Naucratio filio.

ΛΔ΄. [TE.] — Ναυχρατίῳ τέκνῳ.

Carcere inclusum cohortatur : tum, que οἱ ipse in suo carcere pateretur, exponit, (Baron, an. 816 n. 8.)
Quid jucundius audire ego peccator poteram, B Ti τούτου χαριέστερον, τοῦ ἀκοῦσαί με τὸν ἅμα;-

quam te dilectum filium meum, cum aliis septem
fratribus tuis, quorum momina sunl in libro vite "9.
pro Christo optimo Deo nostro flagris causam fuisse?
Laus ei qui vos vocavit ad confessionem veritatis
gue : lausei qni honorandas animas vestras cor-
roboravit, ut ante alios certamen"subirent :'ut non
reformidarent, nec refugerent a conspectu impii.
sed pulchram confessionem vestram ,obirent, et
propter eam dorsum verberibus cum Christo pre-
berent. Vos chorus alius confessionis Ecclesie
Dei adjecti estis: vos fraternitatis in Christo glo-
riam auxistis. Beati omnino, dilecti mei, et ter beati:
quin et beati ventres qui in lucem vos ediderunt.
Quod si de me aliquid etiam dicendum est: beatus
ego quoque infelix ac miser, qui tantorum audio
pater filiorum, Dei filiorum et heredum Christi.
.Quodnam hoc gaudium? Annon omni gaudio delec-
tabilius? Quenam gloria hec? Annon diadema
gestantium gloria mirabilior, ferre stigmata Chri-
sli : viviflcas ejus passiones, ceu coronas ?

Sic igitur vestra se habent, que et colum lau-
davit, et terra audivit. Nostra vero nullius sunt
momenti, et plena peccatis, qualia nimirum Adria-
nus frater; nuntiavit : omnino enim salvus evasit.
Quod si quid adjici oporleat : hic quoque indica-
bimus. Post dilaniationem incluserunt nos ambo
in sublimi loco, januam obstruentes : et, scalis re-
motis, additi sunt circumquaque custodes, ne quis
proprius accedat, contingatque domicilium.Quin et

castrum ingredientes singulos obvii custodes ob- D

servant, nec alio divertere sinunt quam ad pro-
prias domos, quoad illi rursum egrediantur. Inter-
dictum est severe, ne quid nobis detur preter
aquam solum et lignum. Ita nos plane tanquam in
sepulcro locarunt, ut enecent nos. Deus autem
benignitatis sue misericordia, per ea que intuli-
mus necessaria, et quod insuper ab eo qui admo-

»? Philipp. 1v, 3.

τωλὸν, ὅτιπερ σὺ ὁ ἀγαπητός poo υἱὸς, μεθ’ ἑτέρων
ἑπτὰ ἀδελφῶν σου, ὧν τὰ ὀνόματα ἔν ith,
ζωῆς, ἐμαστίχθητε ὑπὲρ Χριστοῦ τοῦ ἀγαθοῦ ἡμῶν
Θεοῦ ; Δόξα τῷ χαλέσαντι ὑμᾶς εἰς τὴν ὁμολογίαν ci;
ἀληθείας αὐτοῦ - δόξα τῷ σταθερώσαντι τὰς ttuiz
ὑμῶν ψυχὰς τῶν ἄλλων προχινδυνεῦσαι εἰς τὸ μὲ
πτῆξαι, μηδὲ ὑποχωρῆσαι ἀπὸ προσώπου τοῦ zi»
στορος * ἀλλὰ τὴν χαλὴν ὑμῶν ὁμολογίαν Ópob-
γἦσαι, xal ὀιὰ ταύτην σὺν Χριστῷ δοῦναι τὸν vw
τὸν tl; μάστιγας. Ποοσετέθητε χορὸς ἄλλος ὁμοὶν
γίας τῇ Ἐχχλησίᾳ τοῦ Θεοῦ. Ηὐξήσατε τὸ xz
τῆς ἐν Χριστῷ ἀδελφότητος. Μαχάριοι ὄντως, »
θητοί μου, καὶ τρισμαχάριοι, μαχάρια: xai αἱ κ
λίαι, αἱ εἰς φῶς ὑμᾷς ἤγαγον. Εἰ δέ τι καὶ τε
ἐμοῦ " μαχάριος χἀγὼ ὃ ἀμαχάριστος καὶ ἄθλιε:"
ὅτι τηλιχούτων ἀχούω, Πατὴρ τέχνων, Θεοῦ vw.
καὶ χληρονόμων Χριστοῦ. Τίς $, χαρὰ αὕτη; du
οὐχὶ πάσης χαρᾶς θυμηρεστέρα ; Τίς δοξα mu:
ἀλλ᾽ οὐχὶ τῶν τὰ διαδήματα φορούντων θαυμᾶσιν-
τέρα, στίγματα φέρειν τοῦ Χριστοῦ, τὰ ζωοκπο3
αὐτοῦ πάθη, ὡς στέφη ;

Οὕτως μὲν οὖν τὰς xa0' ὁμᾶς * ἃ καὶ οὐρενὰ
ἤνεσε, xal γῆ ἠκχουτίσθη. Τὰ δὲ ἡμέτερα gye
μινὰ καὶ ἁμαρτωλά * πλὴν ὡς ἀπήγγειλεν ὃ ἀδελφὰς
᾿Αδριανός * πάντως yàp ἀποσέσωσται. El δέ τι le
xai προσθεῖναι, ταῦτα xai δηλώσομεν. Meca τῷ
δχρμὸν ἔχλεισαν ἡμᾶς τοὺς δύο sig ἀνώγεων, ἐν"
φράξαντες τὴν θύραν, xal ἄραντες τὴν xÀiumr
xoxÀ90:v φύλαχες " μή τίς που θίέγῃ, μηδὲ ἀφψηι:
τοῦ δωματίου * ἀλλὰ xai πάντα τὸν εἰσερχόμεν»
εἰς τὸ χάστοον, προὐπαντῶντες οἱ φύλακες, 9n
ἐῶσί που τραπῆναι πάρεξ τοῦ ἰδίου οἵχου, ἕως b
αὖθις [f. αὖτις] ἐξέλθοι. Παραγγελία χκραταιὰ, μὲ
ἐπιδοθῆναι ἡμῖν τι πάρεξ ὕδατος μόνου καὶ ξύλον.
Οὕτως ἁπλῶς θέμενοι ὡς ἐν τάφῳ, xal πρὸς τὶ
χτεῖναι ἡμᾶς. Ὁ δὲ Θεὸς ἐλέει φιλανθρωπίας t7
τοῦ" δι᾽ ὧν προεισηνέγχαμεν χρειῶν * xal ἔτι δι᾽ ὦ
ἐπιδέδοται ἡμῖν τὸ προσταχθὲν δι᾽ (ὁπῆς τῆς Ou

*

1209

EPISTOLARUM LIB. Il.

1210

δος, ἐπὶ χλίμαχος ἀνιόντος χατὰ τὴν ὥραν ἑστώσης À tis stata hora scalis redit, nobis tribuitur impera-

διατρέφει. Οὐ τολμῶμεν φῆσαι ἐχεῖνο 6 φησι Δανιὴλ
δεξάμενος παρὰ τοῦ ᾿Αὐμραχοὺμ τὸ ἄριστον * Ἐμν ἥ-
σθη γάρ μου ὁ θεός. Πλὴν ὅτι ἐμνήσθη xal ἡ μῶν
τῶν ἁμαοτωλῶν * xal ἐλεεῖ, καὶ περιέπει, καὶ σχέ--
mit. Ἕως ἂν οὖν πάρεστιν ἡμᾶς τρέφεσθαι ἐχ τῶν
ἔνδον * 7, ὅπως ποτὲ ἑνὸς τῶν πορταρίων οἴχοθεν
λάτρα ἐπιδιδόντος τοῦ xal ἐδδρομαρησίου * τρέφει
$ux;, xal δοξάζομεν τὸν Θεόν, Ἐπιλιπόντων δὲ
τῶν χρειῶν, οἰχονομία Θεοῦ, συγχαταλείψομεν xal
ἡμεῖς τὴν ζωὴν, xxi ἐν τούτῳ χαίοομεν * xal τοῦτο
τῆς μεγαλοδωρεᾶς τοῦ Θεοῦ,

Καὶ τίς εἶμι ἐγὼ ὁ τάλας, τοιούτῳ τρόπῳ χατα-
ληφθεὶς ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ, καὶ πρὸς τὸ ἑξῆς,
ὡς χελεύει, δόξης περισσοτέρας τὸν ἀγέραστον χατ-
«ξιῶσαι σὺν τῷ ἀδελφῷ; Παραχαλῶ οὖν ὑμᾶς,
ἀδελφοὶ, συναγωνίσασθέ μοι ἐν ταῖς προσευχαῖς
ὑμῶν πρὸς τὸν Θεὸν, ἵνα ῥυσθῶ ἐν παντὶ τρόπῳ διὰ
παντὸς ἐχ τοῦ Πονηροῦ * xal ἵνα ὁ ἐναρξάμενος ἐν
ἡμῖν ἔργον ὁμολογίας αὐτοῦ διὰ σπλάγχνα οἶχτιρ-
μῶν, οὐχ ἐξ ἔργων μού τινων * οὐ γὰρ ἐποίησά τι
ἀγαθὸν ἐπὶ τῆς γῆς, ἀλλὰ τοὐναντίον, αὐτὸς xal
ἐπιτελέσειεν ἐν ἀμφοτέροις. Τοῦτο χαὶ ἡμεῖς οἱ τα-
πεινοὶ πρὸς ὑμᾶς τοὺς τὰ αὐτὰ πάσχοντας οὐ διαλιμ-
πᾶἄνομεν αἰτεῖσθαι μετὰ δαχρύων. Οὐ μόνον τοὺς
ὀχτὼ τὴν ἐχλογὴν τοῦ Κυρίου " ἀλλὰ καὶ τὸν ἀδόᾶν
Πέτρον, καὶ τὸν χαλὸν Λητόϊον * xai εἴ τινα ἄλλον,
ἀσπαζόμεθα ἐν Κυρίῳ.

AE. — Ἐπιφανίῳ τέκνῳ, [τςΊ.

tum per foramen ostioli, nos sustentat. Dicere non
audemus quod Daniel dixit, cum prandium ab
Habacuc accepisset : Recordatus enim est mei
Deus ὅδ, Verumtamen recordatus est nostri qui pec-
catores sumus, et miseretur, et regit, et protegit.
Quandiu igitur suppetit intus unde alamur, aut
quocunque modo aliquis ostiariorum qui hebdoma-
darius sit, clam elargitur domo allatum cibum ;
alit nos, et Deum glorificainus. Deficientibus autem
necessariis, Dei permissu ; vitam una ponemus ipsi
atque in hoc gaudemus, idque ipsum est Dei mu-
nificentia.

Et quis ego sum miser, qui pro ejus nomine

B in hunc modum detinear, ut abundantiore post glo-

ria, sicut jubet, inhonoratum cum fratre remune-
ret * Obsecro ergo vos, fratres, juvate me precibus
vestris ad Deum, ut sempera malo liberer omnibus
modis : etqui confessionis sut opusin nobis copit,
per viscera misericordie sue, non ex operibus meis
ullis; neque enim bonum aliquod in tetra egi, sed
contrarium ; ipse perficiat in ambobus. Hoc etiam
et nos humiles pro vobis, qui eadem patimini, cum
lacrymis orare non cessamus. Non ooto tantum in
Domino electos, sed abbatem quoque Petrum, et
egregium Letoium, et si quis alius, in Domino
salutamus.

XXXV. — Epiphanio filio.

Epiphanius mittitur ad Paachalem summum pontificem (Baron. an 818. n. 4.)

Ἰδοὺ, τέχνον μου ἠγαπημένον, χαθὼς προεθυμή-
θης, ἀπᾶρα:. ἐν τῇ Δύσει, εἰπόντος μου ἄραι γράμ-
ματα ταῦτα. ᾿Απέστειλλ δύο ἐπιστολὰς, τοῦ τε
ἀποστολιχοῦ, xal τοῦ χυροῦ Μεθοδίου. Ol γὰρ περὶ
τὸν ἀδελφὸν Διονύσιον εὐδοχίᾳ Θεοῦ xal ἀπεσώθη-
σαν ἕως τῶν ἐχεῖ, xxi χρηστὰς ἐλπίδας ἤνεγχαν "
πρὸς ἃς xai πάλιν ἐπιστεῖλαι εὖ ἐνόμισα, - Ἐπ-
ἐστειλα δὲ, οὐχ ὡς ἀπ᾽ ἐμοῦ μόνον, ἄλλ᾽, ὡς τὸ πρό-
τερον, ἐξ ἀμφοτέρων τῶν ἡγουμένων, οὖς δῆλοϊ ἡ
ἐπιστολὴ, πάρεξ τοῦ τῆς Eüxatplac* οὗτος γὰρ, ὡς
ἔμαθον, xatà τὰς ἁμαρτίας μου κατέπεσε. Γνώσει
οὖν χαὶ χοινῇ γνώμῃ, διὰ μηνύματος λαθραίου, χαὶ
ἀναγνώσεως τῆς ἐπιστολῆς, τότε ἐπεστείλαμεν, ὡς
χαὶ ἐδήλου τὸ ἀπιὸν γράμμα. Νῦν δὲ, κἂν οὐ δεδύ-
νημαι τοῦτο ποιῆσαι διὰ τὴν ἀσφάλειαν, ἀλλ᾽ ὡς
ἤδη͵ ὁμογνωμονούντων ἀμφοτέρων, xal αὕτη 1
ἐπιστολή. Ἴσως δὲ xal μετὰ ταῦτα ἐνδέχεται χἀχεί-
νους ἐπιγνῶναι. Λπιθι οὖν, ὦ χαλὲ ᾿Ἐπιφάνιε "
ἐπίφανον τῇ Δύσει ἄγγελος πιστὸς, φρόνιμος,
ἀργαιογνώριστος * ἀποδιδοὺς τὴν ἐπιστολὴν, καὶ
κατὰ τὰ θεοχινήτως τυπωθέντα ἐν τῷ ἁγίῳ ἀποστο-
λιχῷ, ὑποθετικῷ τρόπῳ χαὶ λόγῳ τοῦ ἱεροῦ Μεθο-
ὀίου, xai τοῦ τῆς Μονεμθασίας ἁγίου ἐπισχόπου,
xii αὐτὸς συνεπιπρεσθεύων xal ἔχλιπαρῶν εἰς πέ-
pzc ἐνεχθῆναι ταῦτα Θεοῦ tücoxiq, τοῦ ἔχοντός σε
χαὶ ἀποσῶσαι, xxl παραστῆσαι τῇ ἱερᾷ xai μαχα-

40 Dan. xiv, 37.

En, dilecte fili mi, sicut alacri animo institoisti,
solve in Occidentem, litteras istas laturus quas
dictavi. Misi epistolas duas, ad apostolicum, et
δὰ dominum Methodium, Frater enim Dionysius
Dei nutu οἱ incolumis eousque pervasit, et. spem
optimam reportavit : ad quam iteratas litteras

&ddere opere pretium duxi. Soripsi autem, non - --

tanquam a me solur, sed, sicut antea, ex persona
utrorumque praepositorum, uos (indicat epistola,
preterquam Buperie : is enim, ut accepi, propier
pecoata mea lapsus est. ix communi ergo sententia
et scientia, tum per occultam significationem, tum
per epistole ipsius lectionem, tune soripsimus, nt
epistole missa etiam declarabat. Nunc vero, etsi

D propter arctam custodiam id facere non potui, atta-

men veluti jam consentientibus utrisque, eorum
etiam est hec epistola. Fortasse autem postea con-
tingit ut et ipsis certiores flant. Vade igitur, egre-
gie Epiphani, appare Occidenti nuntius fidelis, pru-
dens, jam olim probatus : redde epistolam, et juxta
ea que divino instinctu impressa sunt in sancto
apostolico, suggestione verbisque sancti Methodii,
et sancti Monembasis episcopi simul intercede et
ipse, et ora, utad finem hec perducantur Dei volun-
tate, qui potest et salvum te servare, et sistere
sacro, et beato vertici. Ne formides : multa tibi

4211

S. THEODORI STUDITJE

merces, et magnum certamen. Christus tecum. A píz χορυφῇ. Μὴ Oslonc* πολύς σοι ὁ μισθὸς

Saluta sanctos omnes, el maxime eos qui notissimi
sunt: precipue sanctum Patrem meum archiman-
dritam, ac dominum meum Chartophylacem : cu-
jus charitas infixa eat in humili corde meo,

XXXVI. — Naucratio filio.

Πρόπειπε τ'
Ὑνωριμωτάς

μέγας ὁ ἀγών. Χοιστὸς μετὰ σοῦ.
τοὺς ἁγίους, καὶ μᾶλιστα τοὺς
ἐξαιρέτως τὸν ἀγιόν μου Πατέρα τὸν ἄρχιμα
τὴν. ᾿Αλλὰ xal τὸν δεσπότην μου τὸν Xapto;
χα οὗ ἣ ἀγάπη ἔγχειται ἐν τῇ ταπεινῃ,
χαροίᾳ.

AG. [τθ΄.] — Nauxpací(q τέχνφῳ.

Dogmatica de sanctis imaginibus.

De te gaudeo, mi frater Naucrati, quod letitie
filius factus es, quod est pro Christo pati. Nam quod
isto majus letitis argumentum, aut quid est ad
laudem illustrius ? Flagellis igitur cesus es, Chrisli
exemplo : e carcere pertracius in carcerem, in ma-
nus impii Joannis traditus, es, sub quo et ego hu-
milis decertavi. Quinetiam, quod illo agrediente
non es subversus, sed e contrario insane mentis
hominem repulisti et confutasti, utique audivi ego
miser, οἱ magnam animo cepi voluptatem. Adsit
vero tibi et in posterum ad eventus omnes a Do-
mino subsidium. Quoniam vero insinuasti, quasdam
&b eo inter disputandum proferri sententias, ad
eversionem sanctorum imaginum , videlicet Asterii,
Epiphanii, et Theodoti: opere pretium duxi ad
instructionem amborum, hoc loco recensere, quan-
quam id epistole modum excedit, tumipsas illorum
voces, tum nostram, Deo juvante, etsi imperiti su-
mus, earum confutationem. Asterii itaque oratio
ad verbum est hujusmodi. « Christum ne pinge.
Sufficit enim ipsi quod ad corpoream naturam assu-
mendam nostra causa se?sponte dimisit : sed mente
et intellectu Verbum incorporeum circumfer $t. »
Interrogetur itaque argutator, quamobrem Chri-
stum pingi negat. Sufíficere ei dicit unicam incor-
porationis humilitatem, quippe qu& semel suscepta
est sine honore, refugiente ipso alteram humilitatis
manifestationem. Et quomodo illa sponte suscepta,
δὶ habet adjunctam infamiam ? Nam quod volunta-
rium est, id gloriosum quoque, nec adjunctam habet
involuntarii notam. Ac, si res secus foret, tamen
pictura iteratio est, idem quod priusexhibens quoad
similitudinem. Et quomodo illius memoriam per-
auditum refricare non piaculum sit: si quidem
per visum rem divulgare, quasi iterare injuriam
fuerit? Est enim alterum alteri consonum et zequa-
le, ot magnus Basilius divino ore pronuntiavit.
Jntelligelur autem et per comparationem, si crux
semel delineatur, alterius videlicet esse crucis ite-
rationem, sicut et de Evangelio. Et quoniam semper
utrumque describitur ; innumeras esse ; cruces,
multoque plura Evangelia, non. unam et unum.
Quod si una crux et non alia est, etsi mille pin-

B

D

4 .

Χαίρω ἐπὶ σοὶ, ἀδελφέ μου Ναυχράτιε, ὅτι
γαρᾶς υἱὸν χρηματίζεις ^ ὅπερ ἐστὶ τὸ διλ Χρ'
πάτχειν, Kai τί γὰρ τούτου χαριέστερον; -
εὐχλεέστερον; ἘΕυαστίχθης οὖν ΧΧριστομιμή:

Lj ἦν, , Ν ν X T ὃ - μ eni
» 4 « * * - *
ἤρθης tx φυλαχῆς εἰς quAaxT,v, Txpa6obi
χεῖρας Ἰωάννου τοῦ ἀσεδοῦς, ἐφ᾽ ᾧ ταπεινὸς
ἠγωνίαστα. ᾿Αλλ᾽ ὅτι προσδαλόντος αὐτοῦ οὐ x
τράπης, τοὐναντίον δὲ xai ἀπετέμψω Ou
τὸν ματαιόφοονα, πάνυ ὁ τάλας ἥσθην, χαὶ |
ur7a, Εἴη δὲ go: καὶ ποὸς τὸ ἑξῆς πρὸς πᾶν ὁτ
τῶν συμδησομένων παρὰ Κυρίου βοΐθειχ. Ἐξ
ὁὲ ἔφης προτεῖνα: αὐτὸν ἐν τῇ διαλέξει Ξωνξ:
* - -- e ul , . »* . ;
ἀνατροπῇ τῶν ἁγίων εἰκόνων " ἤγουν "Am
͵ ^ , : - ,
᾿Επιφανίού, xai Θεοδότου * ἀναγκαῖον ψήθην -

χαταρθισμὸν ἀμφοτέρων, παραθέσθα: ἐνταῦθι'
χαὶ ὑπερτείνει τὸ ἐπιστολιμαῖον ὕφος * αὐτὰς i

b]

νων τὰς φωνὰς, xai τὴν σὺν θεῷ παρ᾽ ἡμῶν:
ἀμαθῶν ἀνατροπὴν αὐτῶν. 'H οὖν τοῦ 7k
ρίου (1) ἐπὶ λέξεως τάδε "« Μὴ γράφε τὸν ἢ
στόν * ἀοχεῖ γὰρ αὐτῷ d μία τῆς ἐνσωμκινα
ταπεινοφροσύνη, ἣν αὐθαιρέτως δι᾽ ἡμᾶς

ξατο * ἐπὶ δὲ ψυχῆς cou βαστάζων νου:
ἀτώματον Λόγον περίφερες. » ᾽᾿Ερωτάσθω τ΄
οὖν ὁ λογογράφος, ἀνθότου ἀπαγορεύσας X:r
γράφεσθαι, ἀροχεῖν αὐτῷ λέγει τὴν μίαν τῆς ἐπ
ματώστεως ταπεινοφροσύνην * ὡς xai τὴν ἅπαξ E
θεῖσαν ἄδοξον ὑποφεύγοντι τὴν δευτερεύουσαν'
ταπεινοφροσύνης φανέρωσιν. Καὶ πῶς αὐθαία
εἰ ἄδοξος ; τὸ γὰρ αὐθαίρετον ἔνδοξον, οὐχ ἢ
τοῦ ἀχουσίου τὸ ἄδοξον. Εἰ δὲ τοῦτο οὔ " ἀλλ’
δευτέρωσις ἡ τὸ αὐτὸ xal πρῶτον xa0' ὁικοῖο
δειχνύουσα γραφή. Πῶς δὲ καὶ τὸ ὑπομνημ'
ζεσθα! δι᾽ ἀχοῆς οὐ παραιτήσεται " εἴγε τὸ Bv oj
θριαμόξύεσθχι ὡς δευτέρωσινΉξ φέρον νεμέσι

αὐτῷ ; ᾿Εχάτερον γὰρ θατέρου σύνοδόν τε χαὶ!

,
«ἀρ

πω»

τῆς

δύναμον, ὡς τὸ θεῖον στόμα. Βασΐλειος
ἀπεφθέγξατο. Λογισθήσεται δὲ xai κατὰ τ
[Y , ^ A » -— e

γον, καὶ τό τὸν σταυρὸν ἅπαξ γραφῆναι, Ecízoo

᾿ “Ἀ ^ € * w- *

λαδὴ σταυροῦ δευτέριυσις " ὡς xal ἐπὶ τοῦ EU

γελίου. Καὶ ἐπειδὴ ἀεὶ γράφεται ἀμφότερα ^ d:

M M ^s * ᾽

ρους σταυροὺς, πρὸς Ob xal Εὐαγγέλια, οὐχ
. n e , ^s id

xai t», ὑπάρχειν. El δὲ εἷς xai οὐδέτερος, :

4

2). Καὶ ἕν xal οὐ

μυριοστῶς γράφοιτο, σταυρός (2

NOT.E.

(1) In code. Reg. ad oram libri : Ἰστέον ὡς ἔστιν
᾿Αστέριος ὑπὸ τοῦ ἁγιωτάτου Σωρρονίου ἐν τοῖς αὖ-
τοῦ συνοδικοῖς ἀναθεματιζόμενος, xal ὑπὸ ἄλλου Πα-
τρὸς ᾿Απολιναρίῳ καὶ Εὐτυχεῖ συνταττόμενος. Scien-
dum quod Asterius a:sanclissimo Sophronio esl
anathematixatus ; οἰ ab alio cum Apollinario et Eu-

tyche conjunctus.

(2) In Cod. Reg. ad oram libri: Εἴς ἐστι Χρισι
χἄν γράφωνται μυρίοι, Καὶ σταυρὸς οὔτω, xiv
νωνται πλείονες, Unus est Christus ; etsi innum
pingantur. Sic et cruz, licet plures conficiantur.

1913

τερον, κἂν

εἷς χαὶ οὐ δύο, χἂν ὡσαύτως γράφοιτο, Χριστός.
γάρ ἐστιν, ὡς ἀναγινωσχόμενος * xal
οὐ πλησθήσεται οὺς ἀπὸ ἀχροάσεως, οὔτε μὴ ὀφθαλ-
μὸς ἀπὸ ὁράσεως * ὅτι ὁ Θεὸς ἄνθρωπος γέγονε *
xai ὅτι ὥφθη βρέφος ὁ αἰώνιος * xai γαλαχτοτρο--
φεῖται ὁ τρέφων τὰ σύμπαντα * xal ἀγκχαλίζεται ὁ
ἀπερίληπτος * xai χρηματίζει dvào ὁ ὑπέοθεος “
χαὶ βαπτίζεται d τῆς σοφίας ἄδυσσος " xai 023 τὰ
θεόπρεπῇ καὶ ἀνθρωποπρεπῇ ὁ ὑπερούσιος * xal
σταυροῦται ὁ τῆς δόξης Κύριος * xal θάπτετα! xai
ἀνίσταται ὁ ζωοποιῶν τὰ σύμπαντα * xal ἀναλαμ-
ὀάνεται ἀνθρωποπρεπῶς ὁ μηδαμου χωρούμενος.
Παυτάσθω ἀπαγορεύειν τὴν οὕτω σωτήριον χόσμου
xa0' ixdttpx φανέρωσιν * xal τὴν δόξαν Κυρίου
ἀδοξίαν ὑποτιθέμενος, xal τὴν αὐθαίρετον ταπει-
νοφοοσύνην ἀχούσιον ὑποδαλλόμενος * παυσάσθω δὲ
xal τῷ μεγάλῳ Βασιλείῳ ἀντιφεοόμεσος, οὗ 4 φωνὴ,
Θεοῦ φωνή " ὧδέ που προστάσσοντι * « ᾿Εγγραφέ-
σθω τῷ πίναχι χαὶ ὁ τῶν παλαισμάτων ἀγωνοθέτης
Χριστός.» Ἐῤῥίφθω δέ που θείου χοροῦ σὺν τῇ
παρούσῃ ἀποφάσει xai d ἑξῆς χατάφασις, ὡς τὸ
ἵσον τῆς ἀτοπίας ἔχουσα.

Γραφόμενος

Τί γάρ φησιν ; ᾿Επὶ δὲ τῆς ψυχῆς σου βαστάζων von-
τῶς τὸν ἀσώματον Λόγον περίφερε. "OQ τῆς ἀλογίας !
Οὐτίπου γὰρ θείον στόμα ἀσώματον τὸν Λόγον, μετὰ
τὸ γενέσθαι αὐτὸν σάρκα, λέλεχεν ; Οὐκέτι μὲν γὰρ
σάρκα Χριστὸν, ἀλλ΄ οὐχ ἀσώματον τὸν Λόγον ὁ
ἱερὸς ᾿Απόστολος εἴρηχεν, ἐν οἷς φησιν * Ἡμεῖς δὲ
ἀπὸ τοῦ νῦν οὐδένα οἴδαμεν κατὰ σάρχα * ol δὲ

,“,»ν Α , 4 Dd
καὶ ἐγνώχαμεν χυτὰ σάοχα Χριστὸν, ἀλλὰ vov C

οὐχέτι γινώσχομεν. Ὅπερ ἑρμηνεύων ὁ θεολόγος
Γρηγόριο, τὰ σαρχιχὰ ton πάθη, xai χωρὶς ἅμαρ-
τίας ἡμέτερα * ὡς καὶ ἀλλαχοῦ φησιν * Οὐχέτι μὲν
σάρχα͵ οὐχ ἀσώματον δέ. Ὁ δὲ ἀσώματον τὸν Λόγον
φήσας, οὐ μόνον τοῖς δυσὶν, ἀλλὰ χαὶ πᾶσι τοῖς
θεοφόροις μαχόμένος εἶεν. Δέδειχται τοίνυν φύσεως
λόγῳ ἀτόπῳ ἄτοπον ἐπαχολουθῆσαν * xal τῇ τοῦ
ψεύδους ἀνατροπῇ χείσθω ἀντιστρόφως d$ ἀλήθεια.
Πῶς ; Γράφε τὸν Χριστὸν ὅπου δεῖ " ὡς ἔχων αὐτὸν
κατοικοῦντα ἐν τῷ καρδίᾳ coo * ἵνα xal ἀναγινωσχό-
μενος ἐν δέλτῳ, xal ὁρώμενος ἐν Γραφῇ * ὡς ταῖς
δυσὶν αἰσθήσεσι γνωριζόμενος διττῶς, φωτίζῃ σου
τὰς φρένας * μαθόντος ὅπερ διὰ λόγου χατηχήθης,
τοῦτο βλέπειν κατ᾽ ἀφθαλμούς. Καί γε ἐν τῷ οὕτως
ἀχουτίζεσθαι xai ὁρᾶπθχι, οὐχ ἔχει φύσιν μὴ οὐχὶ
δοξάζεσθχι Θεὸν, χαὶ χατανύττεσθαι ἄνθρωπον εὐ-
σεθῇ - οὗ τί ἂν γένοιτο σωτηριωδέστερον xal Θεῷ
εὐπρόσιτον ; Οὕτως οὖν οἱ οὐδαμινοὶ νοοῦμεν τά-
ληθῆ “ εἰ χαί τινες τῶν πρὸ ἡμῶν ἱερῶν Πατέρων
ἑτέρως ὑπειλήφασι τὸ διελεγχθὲν πρόδλημα, Τῆς
γοῦν ποῦδε φωνῇς περαιωθείσης, τίς ἡ τοῦ Ἐπιφα-
νιου (3) ; Νοήσει 4j σὴ θεοσέδεια, εἰ πρέπον ἐστὶ

*! Homil. r De divite et Lazaro.
Filio.

EPISTOLARUM LIB. II.

ἀπείρως γράφοιτο, Εὐαγγέλιον " xai A gantur : si unum, et non alterum, Evangelium est,

93 Orat. in S. Barlaam, in fine. ** II Cor. v, 16.

1214

etsi infinite describatur : sio unus, non geminus,
elsi similiter pingatur, Christus est. PPingitur
enim, ut et legitur: neo multiplicaturauris auditu,
aut oculus visu. Jarn cum Deus factus homo ail,
infans habitus qui sempiternus : cum lacte alatur
per quem universa aluntur; cum incomprehen-
sibilis ulnis contineatur; cum appelletur qui
Deus eximius est; cum baptizelur is cujus iner-
hausta sapientia est; cum divina humanaque
peragat qui naturam omnem superat; cum cruci
Dominus gloríse affigatur ; sepeliatur ac resurgat
is qui rebus omnibus vitam impertit ; accipiatur
denique ut hominem decet is quinullo spatio con-
tinetur. Desinat tam salutarem mundo utraque ex
parte manifestationem prohibere, et cum Domini
gloriam ignominiam reputat, et cum spontaneam
humilitatem contra voluntatem fuisse falso suppo-
nit: desinat et magno Basilio adversari, cujus vox,
Dei vox est : sic autem is alicubi precipit: « Pin-
gatur in tabula οἱ certaminum preeses Christus?*.
Repudietur autem ἃ piorum coetu cum bac sen-
tentia, sequens quoque asserlio, cum ait illa ex
equo absurda.

Quid enim ait?Inanimotuo percontemplationem
incorporeum Verbum circumfer. O dementiam!
Nunquid enim Dei vox incorporeum Verbum, post-
quam caro factum est, appellavit? Non carnem
quidem Christum, sed neque incorporeum Verbum
sacer Apostolus dixit, ubi sic ait: Itaque nos eznoc
neminem novimus secundum carnem : elsi cognovi-
mus secundum carnem Chrislum; sed nunc jam. non
novimus**, Quod interpretatus Gregorius Theolo-
gus**, carnis dixit aflectus, et que nostra sunt
absque peccato : ut et alibi dicit : jam quidem non
carnem, non incorporeum tamen. Qui vero incor-
poreum Verbum dicit, non duobus modo, sed et
omnibus sanctis Patribus adversatur. Ostensum.
igitur ratione physica, absurdum ex absurdo cons
sequi. Jam profligato mendacio, ex adverso veritas
gtatuatur. Qua, pacto ? Christum pinge ubi opere
pretium fuerit : tenquam ipsum gerens habitantem
in corde tuo : ut sive in libro legatur, sive cetna-
tur in pictura; tanquam duplici: sensu agnitus,
bifariam animum tuum collustret, expertum utique
quod per sermonem edoctus es, hoc ipsum oculis
intueri. Atqui cum sic auditur ac cernitur, natura

: omnino comparatum est ut et glorificetur Deus, et

homo pius dolore pungatur, quo quid salutarius
fleri potest, aut facilioris ad Deum aditus ? Sic
igitur nos pusilli vera cogitamus : etsi quidam e
sanctis Patribus, qui nos praecesserunt, confuta-
tam questionem aliter accepere. Hao igitur con-
fecta illius sententia quenam &aliera Epiphanii

δὲ Orat. 11. de

NOTAE.

(3) In cod. Reg. ad oram libri : Ἰστέον ὡς Ἐπίφα-
νιος ὑπὸ τοῦ ἁγίου ᾿Επιφανίου, ἐν τῷ A'. χεφαλαίῳ
τῶν αἱρέσεων, Οὐαλεντίνῳ καὶ ἸΙσιδώρῳ συντάττεται *

ὑπὸ δὲ τοῦ ἁγίου Σωφρονίου μετὰ Καρποχράτην
᾿Επιφάνιος breite Sciendum quod Epi-
phanius a sancto Epiphanio, hzreseon capile xxxi,

1215

S. THEODORI STUDIT.£ | T

est ? Viderit pietas tua, num deceat depictum co- Α θεὸν ἔχειν ἡμᾶς ζωγραητὸν διὰ χρωμάτων. Ἢ

loribus nos habere Deum. Vide porro mendacem.
Non Christam dixit, in quo circuscriptiom cum
inoircumsocriptione demonstratur : sic enim utrius.
que nature declaratio fit : sed Deum habere nos
depictum, Verbum humanitate exuens ex Mani-
chaeorum sententia, ac Deum nudum proponens,
ut propositionis absurditate terreat audientem.
Sic profecto et visibilem Deum dicere absurdum
est; siquidem ait divina Soriptura : Deum nemo
vidit unquam, et quidem untgenilus Filius, cum Deus
esset et cerneretur, hoc ipsum enarravii*. Sed,
procul dubio, nudum humaintate Deum nemo vidit.
Quoniam vero unigenitus non ita nudus post in-
carnationem ; idcirco et aspeotabilis est. Hinc sacer
Apostolus clamat : Deus manifestatus est. ín carne
justificatus esl in spiritu, apparuit angelis, predi-
catus est ín gentibus, creditus est ín mundo, assum-
ptus est in. gloria. Illud utique ín carne, in qua-
cunque enuntiastione equo jure subintelligendum
est. Coheret enim vox illa prior, non modo cum
subsequentibus, sed οἱ cum omnibus incorpora-
tionis proprietatibus. Quemadmodun igitur Deus
manifestatus est in carne; sio et in singulis que
sunt ante commemorata. Neque enim natura fert,
ut, nisi subintelligatur illud in carne, aut apparue-
rif, aut assumptus sit, Ita videlicet et lactenutritur

δὴ τὸν ψευδηγόρον. Οὐ Χριστὸν εἶπεν, ἐφ᾽ ᾧ δηλ
ται 3j περιγραφὴ μετὰ τοῦ ἀπεριγράπτου * ὧδε
τῶν ἑχατέρων φύσεων fj δήλωσις * ἀλλὰ θεὸν E
ἐμὰς ζωγραφητόν * ἀπαμφιεννὺς τὸν Αόγον

ἀνθρωπότητος Μανιχαϊχῳ φρονήματι, καὶ Θεὸν
μνὸν προτείνας * ὡς ἂν τῷ ἀτοπῳ τῆς προτάς
τὸν ἀχροατὴν ἐχπλήξειεν. Οὕτω δὴ xal 6p
θεὸν εἰπεῖν ἔχτοπον * εἴπερ φησὶ τὰ θεῖα AÓ
θεὸν οὐδεὶς ἑώραχε πώποτε xal μὴν ὃ μονο
νὴς Γἰὸς Θεὸς ὧν xal ὁρώμενος, τοῦτο ἐξηγήθο
ἀλλ᾽ εὗδηλον ὅτι γυμνὸν Θεὸν ἀνθρωπότητος οὐ
ἑώραχεν. ᾿Επεὶ δὲ ὁ Μονογενὴς οὐ γυμνὸς μετὰ
σάρχωσιν, διά τοῦτο xal ὁρατός. Καὶ βεδόηκεν ὃ 1
᾿Απόστολος * Θεὸς ἐφανερώθη ἐν σαρκὶ, ἐδι:
ώθη ἐν πνέυματι, ὥφθη ἀγγέλοις, ἔκηρύχθ
ἔθνεσιν, ἐπιστεύθη ἐν χόσμῳ, ἀνελήφθη ἐν
En. Τὸ οὖν Ev σαρχὶ, ἐπὶ πάσῃ ἀποφάνσεί ἀπὸ xo
ληπτέον. Εἱρμὸς γάρ τίς ἐστιν d) πρώτη φωνὶ
μόνον ταῖς ἐφεξῆς * ἀλλὰ γὰρ xai πάσαις ταῖς
ἐνσωματώσεως ἰδιότησιν. Ὡς οὖν ὁ Θεὸς ἐφανερ
ἐν σαρχὶ, καὶ ἐφ᾽ ἑχαστῳ τῶν προειρημένων
γὰρ ἂν ἔχοι φύσιν, μὴ προσυπαχουομένου τοῦ ἐν
pxi, fj ὀφθῆναι, ἢ ἀναληφθῆναι ι) * οὕτω δη)
xal γαλουχεῖται ἐν capxl, xal προκόπτει ἣἧλι
xal βαδίζει ποδὶ, xal ἱδροῖ ἀγωνίᾳ, καὶ διαλὲ)
γλώττῃ * καὶ ὅσαπερ ἄλλα τῆς αὐτῆς συστοιχίας.

in carne et proficit etate, et pedibus ambulat, etin agonia sudat, οἱ lingua loquitur, et quot

alia sunt ejusdem ordinis.

Hec vero si habent, quandoquidem una ex (| Εἰ δὲ ταῦτα οὕτως * ἐπειδὴ ἕν τῶν ἁπάντων ἢ

omnibus corporis proprietatibus circumscriptio est,
manifestum est et cireumscribi Deum in carne,
sive coloribus adumbretur, seu quovis alio modo.
E duobus enim alterum omnino necessarium est.
Si visus est in carne, et in carne circumscribitur :
siquidem hec cognata sunt inter se, et alterum
alterius causa. Siitaque posterius verum non est,
certe nec prius: atqui verum prius : igitur et po-
sterius. Sic et juxta divinas paginas, et secundum
vulgarem ratiocinandi modum, insipientis est non
eonfiteri Deum in carne pingi,siquidem visus in
carne est. Deinde alio in loco vir strenuus ait :
« Àudivi quoadam jubere incomprehensibilem Dei
Filium pingi. Cum istud audis, exhorresce. » Quis

μάτων τοῦ σώματος xal ἡ περιγραφὴ, εὔδηλον ὅτι
περιγράφεται Θεὸς ἐν σαρκὶ, sive. χρωματουργι
εἶτ᾽ οὖν ἑτεροτρόπως. Δυοῖν γὰρ ἑκάτερον, πᾶσα ἀ
xn. E! ὦπται ἐν σαρχὶ, xal περιγράφεται ἐν σα;
ἐπείπερ σύστοιχον xai ἀλληλαίτιον ἑκάτερον ἑκχατὲ
Εἰ οὖν μὴν τὸ δεύτερον ἀληθὲς, οὐδ' ἄρα τὸ π
τον. ᾿Αλλὰ μὴν τὸ πρῶτον ἁληθές " οὐχοῦν καὶ tà:
τερον, Οὔτω καὶ χατὰ τὰ θεῖα Λόγια, xal κατὰ xo
συλλογισμὸν, ἠλίθιον τὸ [μὴ ὁμολογεῖν Θεὸν ἐγ
φεσθχι ἐν σαρχὶ, εἶπερ ὥπται ἐν σαρχί - "Emi
ἑτέρωθι ὁ γεννάδας φησίν" «"Hxeuca ὅτι καὶ
ἀχατάληπτον Υἱὸν τοῦ Θεοῦ τινες γράφειν ἔπαγ'
λοντα:. Φρίξαι ἐπὶ τοῦ ἀχοῦσαι.» Τίς γοῦν |
ἔχων οὐχ ἐπιγελάσειε τὸν ματαιόφρονα : Οὐτί

itaque sane mentis desipientem non rideat! Non Ὦ ἀνέγνω, ὅτι Συνέλαδον τὸν ᾿Ιησοῦν, xal Eon

legit utique, quod comprehenderunt Jesum, et liga-
veruni eum; et adduxerunt eum ad Annam pri-
mum 75, principem sacerdotum? Et alibi rursum :
Aeceperunt ergo corpus Jesu, et ligaverunt illud. lin-
δὶς eum aromalibus*? ? Annon confitetur Deum
esse Jesum ?Si Deus igitur, quomodo is qui com-
prehendi nequit, comprehensus est ac ligatus nisi
manifeste in carne, quemadmodun sapientissimus
Paulus confessus est? Sileat igitur furens in Chri-
stum el hic fraudulentus. Sicubi vero audiat ha-

*Joan. I, 11. ^ [ Tim. πὶ, 16. 51 Joan. xvir, 12.

αὐτὸν, καὶ ἀπήγαγον αὐτὸν πρὸς Ανναν m;
τον, τὸν ἀρχ'ερέα ; Καὶ ἑτέρωθι πάλιν - "EAat
οὖν τὸ σῶμα τοῦ ᾿Ιησοῦ " xal ἔδτ σαν αὐτὸ
ὁθονίοις μετὰτῶνἀρωμάτων ; Οὐχ ὁμολογεῖθ
τὸν Ἰησοῦν ; Εἰ Θεὸς οὖν, πῶς ὁ ἀκατάληπτος ἐ)
φθη xai ἐδέθη, ἢ δῆλον ὅτι ἐν σαρκὶ, καθὰ ὧμο;
γῆσεν ὁ πᾶντοφος Παῦλος ; Σιγάτω οὖν λυττῶν x:
Χριστοῦ xai οὗτος ὁ πλάνος. ᾿Εὰν δέ που ἀκούσι
ὅτι xal ἐσθιόμενον ἔχομεν θεὸν, τάχα ἂν οὐ μό
φρίξοι, ἀλλὰ καὶ διαῤῥηχθείη, μὴ φέρων τὸ ἄχι

** Joan. ΧΙΣ, 40.

eum Valentino οἱ Isidoro conjungitur : a sancto autem Sophromio post Carpocratem — enathens

salur.

1241

EPISTOLARUM LIB. Il.

1218

σμα. ᾿Αλλὰ τί φησιν ὁ Χριστός; Καὶ ὁ τρώγων À bere nos Deum quem manducemus, forte non

με, κἀκεῖνος ζήσεται δι᾽ ἐμέ, Οὐχ ὃν δὲ ἄλλως
βρωθείη εἰ μὴ ἐν σαρκί. Καὶ γὰρ ὁ Χριστὸς ὁμοῦ
Θεὸς καὶ ἄνθρωπος τέλειος ὑπάρχων, ὁπότερον καθ᾽
ἑχάτερον τῶν ἐξ ὧν συνετέθη φύσεων ὀνομάζοιτο "
καὶ χαθ’ ἑχάτερον χυρίως νοούμενος λέγοιτο" οὐ
τῆς θατέρου ἰδιότητος ἐν τῷ μοναδικῷ τῆς ὁποστά-
σεως μειουμένης 7j συμφυρομένης.

Καὶ μάρτυς τοῦ λόγου αὐτὸς ὁ Θεὸς xai Λόγος,
πὴ μὲν λέγων" Τί με ζητεῖτε ἀποχτεῖναι, &vOpo-
πον ὃς τὴν ἄλήθειαν ὑμῖν λελάληκα ; Καίτοιγε
ὃ λέγων xai Θεὸς ἀθάνατος ἦν. II) δὲ φάσχων"
« Ὑμεῖς λέγετε, ὅτι Βλασφημεῖς " ὅτι εἶπον" Υἱὸς
τοῦ Θεοῦ εἴμι. » Καὶ μὴν ὁ εἰπὼν, xal υἱὸς
ἀνθρώπου ἦν. Οὕτω τὸ πεφυκὸς ἑκατέοου ὀνόμα-
τος θατέρᾳ φύσει ἀπονέμοντες οὐτίπου διασφαλ-
λόμεθα. Ἐπεὶ δὲ xal τοῦδε τέλος εἵληφεν ἣ φωνὴ,
τίς 4 Θεοδότου (4); « Τὰς τῶν ἁγίων ἰδέας οὐχ
ἐν εἰχόσιν ἐξύλικῶν χρωμάτων ἄτα μορφοῦν παρ-
εἰλήφαμεν *. ἀλλὰ τὰς τούτων ἀρετὰς διὰ τῶν ἐν
Γραφαῖς περὶ αὐτῶν δηλουμένων, οἷόν τινας ἐμ-
ψύχους εἰκόνας ἀναμάττεσθαι δεδιδἄγμεθα * ἐχ τού-
του πρὸς τὸν ὅμοιυν αὐτοῖς διεγειρόμενοι ζῆλον,
Ἐπεὶ εἰπάτωσαν οἱ τὰς τοιάσδε ἀναστηλοῦντες
μορφὰς, ποίας ἄρα ἐχ τούτων χαταπολαύοιεν ὦφε-
λείας " ἢ ἐν ποίᾳ διὰ τῆς τούτων ἀναμνήσεως ἀνά-
γονται πνευματιχῇ θεωρίᾳ. ᾿Αλλ᾽ εὔδηλον ὡς μα-
ταία ἣ τοιαύτη ἐπίνοια, καὶ διαδολικῆς μεθοδείας
εὕρεμα. » Εὐθὺς fj βαλδὶς τοῦ λόγου οὐ νεμεσητή,
εἰ xal τῶν ἐφεξῆς ἀτόπων κχατασχευαστιχή * ἐπεὶ
χαὶ πολλοὶ τῶν ἱερῶν διδασχάλων τῆς εἰκονιχῆς
θέας τὴν διὰ λόγων ἱστορίαν προὐργιαιτέραν τίθενται "
οὐ διαδάλλοντες τὴν θατέραν * ἕτεροι δὲ τὸ ἔμπαλιν "
ἔχοι δὲ τὸ ἴσον, χαθά φησιν ὁ μέγας Βασίλειος " « *A

γὰρ ὁ λόγος τῆς ἱστορίας 9v ἀκοῆς παρίστησι, ταῦτα

γραφικὴ σιωπῶσα διὰ μιμήσεως δείχνυσι. » Καὶ οὗ
πάντες ζωγράφοι, οὐδὲ πάντες λογογράφον “ ἄλλ’
ἑχάστῳ ὡς ὁ Θεὸς ἐμέρισε μέτρον χαριτος, Ὥστε
τήνδε τὴν ποότασιν παρεὶς, λεγέτω τὴν ἑξῆς « Ἐπεὶ
εἰπάτωσαν οἱ τὰς τοιᾶσδε ἀναστηλοῦντες μορφὰς,
ποίας ἐκ τούτων ἄρα κχαταπολαύοιεν ὠφελείας * ἢ
ἐν ποίᾳ διὰ τῆς τούτων ἀναμνήσεως ἀνάγονται
πνευματικῇ θεωρίᾳ. »

᾿Αντερωτάσθιυ οὖν ὁ γεννάδας " ποίαν γὰρ ὄνησιν D

xal ἱερὰν θεωρίαν οὐχ ἔστιν ἐντεῦθεν εὑρέσθαι ; Ei
γὰρ αὕτη φύσις εἰκόνος, μίμημα εἶναι τοῦ ἀρχετύ--
που, καθά φησιν ὁ Θεολόγος Γρηγόριος * xai ἐν τῇ
&xóvt τὸ ἀρχέτυπον ἐχφαίνεται, καθά φησιν ὁ πάν-
Goto Διονύσιος * δῆλον ὅτι ἐχ τοῦ μιμήματος,

60 Joan. vi, 58.
martyres, initio, t. I, pag. 927.

'? Joan. vit, 40. 1! Juan. x, 36. 13 Concil. Niceni 11, act. 6.

modo is 'exhorrescet, sed disrumpeltur, dictum
non ferens. Sed quid Christus ait? Et qui mandu-
cat me, δἰ ipse vivet propter me 9?*, Nec. vero aliter
manducaretur nisi in carne, Etenim Christus cum
simul Deus sit et idem homo perfectus, utrumlibet
secundum alterutram, ex iis naturis quibus con-
stat, appellari, et secundum slterutram proprie
spectatus dioi potest, neutra proprietate in singu-
laritate persone vel diminuta vel commista.

Et testis quidem hujus sententià Deus idem ao
Verbum, alicubi dicens : Quid me quaeritis interft-
cere, hominem qui veritatem vobis loculus sum 19 Rt
qui hec tamen dixit, Deus etiam immortalis fuit.
Alibi vero aiens : Vos dicitis, quia blasphemas,
quia dizi : Filius Dei sum "!. Et sano. cum hsec
diceret, fllius etiam hominis fuit. Sic quod pro-
prium est alterutrius appellationis alterutri nature
tribuentes, & vero neutiquam aberramus. Quando
autem et hujus vox finem accepit, jam Theodoti
quaenam est? « Sanctorum ideas non in imaginibus
ex crassis coloribus informare accepimus, sed
eorumdem virtutes per ea que de ipsis declarantur
in sacris Scripturis, quasi quasdam animatas ima-
gines exprimere edocti sumus, ex quo pari cum
ipsis studio incitamur. Dicant deinde qui tales for-
marum effigies erigunt, quem ex illis denique fru-
ctum consequantur : aut ad quam ex earum admo-
nitione spiritalem contemplationem assurgant. Sed
perspicuum est inanem ejusmodi excogitationem
esse, et diabolice artis inventum ?*. » Non statim
reprehendendum orationis exordium est etsi viam
muniat δὰ absurda que consequuntur: quando-
quidem el raulti e sacris doctoribus narrationem
que voce fit, utiliorem arbitrantur aspectu imagi-
num, neque huno tamen vituperant ; ali? vero vice
versa. Sed perinde est, ut magnus ait Basilius :

«Nam que narrationis sermo per auditum ingerit, . -

hoc pictura silens per imitationem ostendit ?*. » Αἱ
nec omnes pictores, nec omnes sunt oratores : asd
prout aenicuique Deus gratis modum impertlit.
Quare, omissa hàc.propositione, ad sequentem .ve-
niat. « Dicant deinde qui tales formarum effigies
aut ad quam ex earum admonitionespiritelem eri-
gunt, quem ex illis denique fructum consequantur .
contemplationem assurgant. »

Interrogetur vicissim vir strennus, quis non inde
fructus, que non pia contemplatio oriatur. Nam si
imaginis natura est ut sit archetypi simulacrum,
quemadmodum ait Gregorius Theologus, et in
imagine archetypum cernitur, ut sapientissimus
Dionysius loquitur : perspicuum est ex simulacro,

1 Hom.20 in 40

NOT.

(4) In cod. Reg. ad oram libri : Ἰστέον ὡς θεό--
6otot τέσσαρες ὁπὸ τοῦ ἁγίου Σωφρονίου ἀναθεματί-
ζονται" ἀλλ᾽ οἱ μὲν τρεῖς πρόδηλοι " ὁ δὲ εἷς ἀνώνυ-
μος, ὑπὸ δὲ ἑτέρου πατρὸς, ὡς ἀνέγνων, Θεόδοτος
᾿Αγχύρων Bale Ama, Sciendum. est. quatuor Tkeo-

dotos a sancto Sophronio anathemaltizari ac tres qui-
dem noli sunt : Mic autem. unus sine cognomine, ab
altero Patre, sicut legi, infamatur tanquam sit Theo -
dotus Ancyranus.

1919

S. THEODORI STUDITJE

1220

hoc est, ex imagine magnam utilitatem percipi, ac A ἤγουν εἰκόνος, πολὺ «à ὄφελος πρόεισι * καὶ διὰ τοῦ

per simulacrum existere multiplicem circa arche-
typum mentis contemplationem. Ac testis quidem
divinus Basilius, alicubi dicens : « [magínis honor
ad, prototypum ascendit ?*. » Si ascendit autem, et
descendit haud dubie ad imaginem a prototypo.
Nemo vero ita desipit ut dicat honorem nullius esse
utilitatis, aut simulucrum non esse rei assimilale
expressam effigiem, ita ut alterum in altero sit,
juxia divinum Dionysium : quo quid esse utilius
potest vel ad sublimia animo contemplandal Est
enim representatio ipsi rerum aspectui par : est
imago, ut proprio exemplo utar, ad solis lucem
quasi lune lux. Alioqui si res secus habet, quid ve-
teribus tabernaculum testimonii profuit, quod fuit
collestium simulacrum ? Nam et illic cum ceteris
Cherubim glorie propitiatorium obtegebant *5,
hoc est, imagines humana similitudine expresse :
omnes ad mentem sursum attollendam apta, et
contemplationes adorationis in spiritu. Frustra ve-
ro nobis, secundum illam propositionem, el imago
crucis : frustra et qua lanceam : frustra et que
spongiam repraesentat : siquidem et hec simulacra
sunt, etsi non humane similitudinis : frustra et
quecunque alia sensibilibus imaginibus, ut cum
Dionysio loquar 16, nobia sunt tradita : per que
ad intelligibilem, quoad ejus fleri potest, inquit,
contemplationem assurgimus.

Deinde vero et una e quinque anime facullatibus
phantasia est : phantasia vero imago quedam me-
rito videatur: utrumque enim simulacrum est.
Non inutilis igitur imago, que sit phantasie similis.
Quod si inutilis ea est que prestantior, multo
utique magis ea qua deterior, frustra nature con-
genita. Ac si frustra, pariter et que sunt ejusdem
cum illa ordinis, sensus, opinio, cogitatio, mens.
Sic ratione physica utens oratio insipientem
ostendit, magis probabili contemplatione, imaginis
sive phantasi& contemptorem. Ego vero eL alio
nomine phantasiam miror. Aiunt enim nonnulli
mulierem hausta /Ethiopis imagine sub ipso con-
ceptu, JElhiopem peperisse, Simile quiddam de
patriarcha Jacob narratur in virgarum decortica-
tione 7 ; quo ex visu, varii coloris pecora nasce-
bantur, et, o rem miram ! imagini similis phanta-
gia vim effrectricem visa est consummasse. Sed ad
propositum revertatur oratio : « Dicant qui tale?
formarum effigies erigunt, quem ex illis denique
fructum consequantur: aut ad quam ex earum
admonitione spiritalem contemplationem provehan-
tur. » Ecquis, o amice, ex imaginis aspectu, si-
quidem exacte fixisque dextrorsum, 80 sinistrorsum
oculis cernat, simulacra hauriens non infigat in
animo : et optima quidem, si ex imagine opiima :
sin ex turpi, turpia ? ita ut persepe et domi habi-
tans nunc cumpungatur, nunc vero succenseat.
Annon et aliquis interdum obdorrmiens visis noctur-

μιμήματος πλείστη ἐπὶ τὸ ἀρχέτυπον ἣ πνευματιχὴ
θεωρία ἄνεισι. Καὶ μάοτυς ὁ αὐτὸς θεῖος Βασίλειος
ὧδέ που λέγων « Ἡ τῆς εἰχόνος τιμὴ ἐπὶ τὸ πρω-
τότυπον ἀναθαίνει, » Εἰ δὲ ἀναδαίνει, καὶ κάτεισιν
εὔδηλον ἐπὶ τὴν εἰκόνα ἀπὸ τοῦ πρωτοτύπου. Οὐχ
ἂν δέ τις ἀνοηταίνων ἀνωφελὴ τὴν τιμὴν εἴποιεν"
οὐδ᾽ αὖ τὸ μίμημα μὴ οὐχὶ τοῦ μεμιμημένου ἀπο-
τύπωμα " ὡς εἶναι tzávepov ἐν ἑκατέρῳ κατὰ τὸν
θεῖον Διονύσιον " οὔ τί ἂν γένοιτο ὠφελιμώτερόν τι
xal ἀναγωγιχώτερον ; Ἔμφασις γάρ ἐστι τῆς αὖτ-
οψίας, xal σεληνιαῖόν τι φῶς͵ ἵνα καὶ οἰκείῳ xzpz-
δείγματι χρήσωμαι, πρὸς ἡλιαχὸν φῶς ἢ εἰχών’
ἐπεὶ εἰ μὴ τοῦτο, τί ὀνίνησι τοὺς πάλαι d, σχηνὶ
τοῦ μαρτυρίου, μίμημα οὖσα τῶν ἐπουρανίων:
Καχεῖ γὰρ ustü τῶν ἄλλων Χερουδὶμ δόξης χχια-
σχιάζοντα τὸ ἱλαστήριον τουτέστιν εἰκόνες ἄνθρω-
πομόρφῳ εἴδει διατυπούμενα: - ἀναγωγιχὰ πάντα,
καὶ τῆς ἐν πνεύματι λατρείας θεωρήματα. Μάτην
δὲ ἡμῖν ὅσον ἐπὶ τῇ τοιᾷδε προτάσει xal d σταῦ»-
ροειδὴς εἰκών" μάτην xai dj λογχοειδής" μάτην
xai ἢ σπογγοειδής, Ἐπείπερ xai ταῦτα μιμήματα,
χἂν οὐχ ἀνθρωπόμορφαχ᾽ μάτην καὶ ὅσα ἄλλα αἰσθη-
ταῖς εἰχόσι, Διονυσιαχῶς εἰπεῖν, παραδέδοται ἡμῖν"
δι' ὧν ἐπὶ τὰς νοητὰς χατὰ τὸ δυνατὸν, φησὶν, ἀναγό-
μεθα θεωρίας.

Ἔπειτα xai ἡ μία τῶν πέντε τῆς Ψυχῆς δυνά-
μεων ἣ φαντασίχ " φαντασία δὲ δόξεις τις εἰχών"
ἰνδάλματα 13? ἀμφότερα. Οὐχ ἀνωφελὴς ἄρα ἡ
εἰχὼν τῇ φαντασίᾳ ἐοιχυΐα, Εἰ δὲ ἀνωφελὴς ἡ προῦ2-
γιαιτέρα, πολλῷ οὖν μᾶλλον dj ὑφειμενεστέρα, ui-
τὴν συνυπάρχουσα τῇ φύσει" xal εἰ μάτην, χαὶ αἱ
σύστοιχοι αὐτῆς, αἴσθησις, δόξα, διάνοια, νοῦς. Οὕτω
φυσιολογῶν ὁ λόγος ἄνουν ὑπαγορεύει διὰ θεωρίας
ἐπαγωγιχωτέρας τὸν τῆς εἰχόνος ἤτοι φαντασίες
ἐξουδενωτήν. ᾿Εγὼ δὲ χαὶ ἄλλως ἄγαμαι τὴν φαντα-
σίαν. Φασὶ γάρ τινες γυναῖκα χατὰ τὸν συλλήψεως
xa'póv Αἰθίοπα φαντασθεῖσαν, Αἰθίοπα ἀποτεχεῖν.
Τοιοῦτον xal τὸ χατὰ τὸν πατριάρχην ᾿Ιχχὼδ ἐπὶ
τῷ τῶν ῥάδδων λεπισμῷ " ἐξ ἧς φαντασίας (roux.
Àovzo τὰ ἐν τοῖς θρέμμασι τιχτόμενα, καὶ, ὦ «o
θαύματος ὅτι πραγματικῆς ἐνεργείας d, εἴχονοε:-
δὴς φαντασία (za: ἀποτέλεσμα, ᾿Αλλ’ ἐπὶ τὸ προ-
χείμενον ὁ λόγος " « Εἰπάτωσαν οἱ τὰς τοιάσδε dva-
στηλοῦντες μορφὰς, ποίας ἀρὰ ἐκ τούτων χαταπο-
λαύοιεν ὠφελείας" Tj ἐν ποίᾳ διὰ τῆς τούτων ἀνχ-
μνήσεως ἀνάγονται θεωρίᾳ. » Καὶ τίς, ὦ τᾶν, οὐχ ἐχ
τῆς εἰχονιχῆς ἰδέας, εἴπερ ἐναργῶς ἀτενίσειε, δεξιᾶς
τε ἢ ἀριστερᾶς, ἰνδάλματα λαθὼν ἐν νῷ ἄπεισιν.
àÀX εἰ μὲν ἐξ ἀρίστης ἄριστα" εἰ δὲ ἐξ αἴσχίστης
αἴσχιστα " ὥστε πολλάχις xai οἶχοι μένων τῇ μὲν
χατανύττεσθα!, τῇ δὲ παθαίνεσθαι. Ἢ οὐχὶ καί τις
ἑνίοτε ἀφυπνώσας τοῖς νυχτερινοῖς φαντάσμασι πι-
ριχαρῶς T, λυπηρῶς διανίσταται; Εἰ δὲ ἐχεῖ οὕτως,
πολλῷ μᾶλλον ἐν τοῖς xa0' ὕπαρ εἰκονίσμασι διατί-

τὸ Lib. De Spiritu sancto, c. 17. δ ἔχοὰ. xxv, 20. 16 De coelesti hierarchia, cap. 4. 7? Gen. xXx, B7.

EPISTOLARUM LIB. I.

1223

tt ποὺς ἑχάτερα τὸν βλέποντα * Οὐ δήπου À nisexcitatur, seu leta ea sint, seu tristia ? Quod

L e. * μὴ , 4
ὦ βέλτιστε, ὡς οἱ πάλαι ὑποδείγματι xat
-Ὁ 4 ^. ,
τρεύηυτι τῶν ἐπουρανίων. Τί; ἑχάτερον
» * 4 * * ^
iw; οὐχ ἐν εἰχόν!: ἀνήγοντο πρὸς τὴν τῶν
ὧν θεωρίαν; οὐχ ἐν εἰκόνι διαπορεύεται
οωπος, Δαυϊτικῶς εἰπεῖν; οὐχ αὐτὸς σὺ ὁ
ὑγος εἰκὼν Θεοῦ, xal κατὰ ἰδέαν πατρῴαν
:, χαὶ εἰχονιχῶς ἐν πίνακ! ἐγγραψόμενος ;
σὺ ἀνεξειχόνιστος, ὡς οὐκ ἄνθρωπος, ἀλλ᾽
(dto; * xal διὰ τοῦτο χαὶ τοὺς ἁγίους οὕτως
SCAAM ἵνα μᾶλλον ὁ περὶ τοῦδε λόγος πί-
ἔξοιτο * παρεὶς τὸ οἴκοθεν δογματίζειν, αὐὖ-
ἡστέσετα' τοὺς τῆς οἰκουμένης λαμπτῆρας,
, ^: s 4 ,
μένους σοι πρὸς τὴν ἐρώτησιν. Γρηγόριος
, Y^ , μὲ ᾿ . “Ὁ 4 J,
ἧς" « Εἶδον πολλάχις ἐπὶ γῤῥαφῆς εἰχόνα
. Α ^ Ub» JUN 4 4 θέ r0 .
jg * χαὶ οὐχ ἀδαχουτὶ τὴν θέχν παρῆλθον
τέλνης ὑπ᾽ ὄψιν ἀγούσης τὴν ἱστορίαν.»
λῆς" « Ἐγὼ xal τὴν χηρόχυτον ἠγά-
et 1 ^
ἕνεχεν πεπληρωμένην. Ei-
, 4 , * f "
ixóvt ἐλαύνοντα BapOdpuv στίφη
ιτούμενα Dap6a3pmv φῦλα * xai τὸν Δαδὶὸ
τα * Kóg:e, ἐν τῇ πόλει σου τὴν εἰχόνα
ἐξουδενώσεις. Κύριλλος ᾿Αλεξανδρείας *
ἐγὼ χατὰ τοίχου γραφὴν, ἐναλθοῦσαν τοῖς
τ χόρην " xxi οὐχ ἀδαχρυτὶ τὴν θέαν χατώ-
, [ ,
» Γοηγόριος ὁ θεολόγος *

Β

si sic res illic habet ; multo magis in iis imagini-
bus qua inter vigilandum informantur, utrolibet
modo necesse est affici contuentem. Non legisti
scilicet, vir optime, quod veteres exemplari et um-
bre deserviunt. celestium 18, Quid ? utrumque non
imago est ? non in imagine ad celestium contem-
plationem subvehebantur ? non in imagine pertran-
sit omni homo 19, ut cum Davide loquar? non
ipse tu, Iconomache, Dei imago. et ad patris simi-
litudinem genitus, et graphice depictus in tabula ?
An tu solus sine imagie es, tanquam non homo
sis, sed partus abortivus, atque idcirco sic et de
sanctis existimas ? Verum ut. majorem hec oratio
inveniat fidem, propria ratiocinatione pretermissa,
ipsa exhibebit orbis terrarum lumina, que tibi
ad interrogata respondeant. Gregorius Nyssenus:
Vidi sepenumero in pictura imaginem rei misera-
bilis, nec oculis siccis spectaculum preterii : adeo
manifeste sub oculos rem gestam ars exhibebat 39,
Chrysostomus δ' : « Ego et incera expressam amavi
picturam, pietatis causa confectam. Vidi enim pn-
gelum in imagine Barbarorum copias dissipentem :
vidi Barbarorum agmina conculcantem : Davidem-
que vere dicentem : Domine in civitate tua imagi-
nem ipsorum ad nihilum rediges 9*. » Cyrillus

Irinus : « Vidi ego in pariete picturam, puellam in stadio decertantem : nec licuit sine lacrymis

ilum contueri. Gregorius Theologus 85 ;
᾿ἦν ὑπεοχύπτων Πυλέμων &y εἰχόνι.
» ἰδοῦσα [supple, &xa:pl;] (xx Ὑὰρ ἣν
σεδασμ(.),
Ν , * , ,

θεν £9 oz * zai θξας ἡττημένη,

;? - ^ ,
j(z ἐπαισχυνθεῖτα τὸν γεγραμμένον.

e , ᾽ , ' - Ὕ
ς ὁ μέγας « ᾿Ανάστητέ μοι νῦν, ὦ λαμ-

* ^ ^ . - , J, . bi
| αθλητιχῶν χατορθωμάτων QuoXoot " τὴν

- ^n - * - [4

&vnyoo χολοοωθεῖσαν εἰχόνχ ταῖς ὑμετέφαις
γατε τέγναις * ἀμαυρότερον παρ᾽ ἐμοῦ τὸν
Ὑραφέντα τοῖς τῆς ὑμετέρας σοφίας πε-
“ρώματι». ᾿Απέλθω τῇ τῶν ἀριστευμᾶ-
j μάςτυρος νενιχημένος γραφῇ. Χαίρω «m
τῆς ὑμετέρας ἰσχύος σημέρον νίκῃ ἡἧττώμε-
(0 τῆς χειρὸς πρὸς τὸ πῦρ ἀχριδέστερον παρ᾽
ραφομένην τὴν πάλην. Ἴδω φαιδρότερον ἐπὶ

τὴν
aX

-
z
"᾽ν

sto; τὸν παλαιστὴν γεγραμμένον εἰκόνος.
τωτὰν δχίιλονξς xal νῦν ταῖς τοῦ μάρτυρος

ὍΣ"

ἐππείαις πληττόμενοι * φλεγομένη πάλιν

cio xai νιχῶσα ὀξιχνύσθω, » Ὁρᾷς ὅπως
T "uH ^ ν᾿: , e.

ει πῆς λογογραφίας τὴν ζωγραφίαν
ἐχθξίασ'ις, ὡς xxl χλαΐειν τοὺς δαί-

, φῦ. "3 * . "v. *

E ^ - n ' *

6E πηλίχως πῶς σεοαστὴν τὴν εἰχονου-

χεν, ὡς ἐτχιοίδος σωορδονισμὸν ὑπάρξα-

bd ^^ - » f , v -
πα πάλιν πῶς ὁ ἕτερος οὐκ ἄδαχους ἔχ τῆς
ξἕς Üiag Amit, ἐν τῇ Yyoaon ἀλθοῦσαν
͵- ὕξὰς ἀπεισίν, ς ^ Ye*?n

(Vy zopa; [11λιν πῶς ὁ ἄλλος ἠγχπη-

N

Lip
αλεὶῖ τὴν χηρόχυτον γραφὴν, ὡς ἐν αὐτῇ
,

ὰ ποωτότυπα; "Entita χαὶ ὁ μετ΄ αὐτοὺς,
NL : M - - - ρ΄ σα pd - M^ D Iv »

0 αὑτὸς £A τῆς γραφης τῇσγε ἀόχχρὺς Gmst-
br. viti, 5.

C

D

Eminebat exinde Polemon in imagine :
Quam cum (scortum) videret ; erat enim pictura
[venerabilis ;

Repente abiit, nec ferre spectaculum potuit.

Cum puderet intueri quasi viventem qui piclus erat.
Basilius magnus: « Exsurgite mihi nuno, o pre-
clari athleticorum gestorum pictores, mutiiam ducis
imaginem eximio vestro artificio illustrates: coro-
natum athletam, obscurius a me depictum, vestre
vos industriecoloribus conspicuum reddite. Disce-
dam rerum praeclare a martyre gestarum pictura
victus. Gaudeam tali vestra solertie violoria ho-
dierno dle superatus. Liceat intueri manus hujusce:
cum igne lactum-diligentius ἃ vobis delineatam,
Videam alacriorem pugilem& vestra depictum ima-
gine. Lugeant demones et nune martyris inter vos
viriute perculsi : ardens iterum ipsís manus, et
victrix quidem, ostendatur 83. » Viden', quemad-
modum alter narrationi picturam anteponit, in qua
tartum insit divine virtutis, ut daemones ad lacry-
masadigat: alter ut venerabilem picturam appellet,
quod scortum adegerit ad continentiam ? Mox ut
alter iterum non sine lacrymis visa tabella abierit,
quasi in pictura martyrem puellam decertantem
vidisset? Rursum ut alius charissimam vocet pi-
cturam encausticam, quasi in ipsa prototypa in-
tueretur ? Postea et is qui ceteros subsequitur, ut
nec ipse siccis ab aspectu hujusce tabula oculis
abierit, perinde atque rem ipsam oculis usurpasset?

7? Psal. xxxvin, 7. 9? Orat. in Abraham, t. If, pag. 908. 5! Serm. de diversis utrius

stamenti locis. 9? Paal. Lxxir, 20. ** Jamb carm. 18. 9! Hom. 17 in S. Barlaam, in fine.

1223

S. THEODORI STUDITJE

133i

Videquot ex ea re recommoda: contemplare quante À σιν, ὡς αὐτὴν ὑπολαδὼν τὴν αὐτοψίαν ; "IOt Bei

sint utilitates. Et postquam sciscitatus audiisti, non
ab hoo vel illo ex hominum plebe ac f:ece, sed ab
iis qui cum Spiritu Dei loquerentur, orbem univer-
sum quasi tonitru terruere; subjice quod ex iig
concluditur, o ratiocinator. Sed perspicuum est
inanem ejusmodi excogitationem esse, εἰ diabolicz
artis inventum ὅδ. Opportune hic licet contenta voce
exclamare : Obstupesce, celum, super hoc 55; quo-
niam frivola excogitatio ac diaboliceartis inventum
id appellatur, quod divini Patres docuere. At non
ita eet, impostorum nequissime : sed e diverso
regerenda in te lingue vibrantis jacula. Quando-
quidem igitur tela est ad finem usque pertezxta, illud
pervelim te nosse, frater, has sententias ab Icono-
machis proferri : quarum alie ab hereticis manifeste
petuntur : fleri enim, fieri omaino non potest, ut non
interseratur mendacium veritati, ut. frumento zi-
zania ; alim ex sanctis Patribus, quas illi obducta
tenebris cogitatione perversa accipiunt : alie deni-
que 8 proposito aliene, ea que idola spectant,
Christi imagini accommodantes : quorum non
oportet temere vocem admittere, neque, contra
sanctionem. Ceterum salvus sis, fili: et ut salvus
sim ora.

XXXVII. — Theodorus omnibus ubique dispersis
fraternitatibus.

Cohortatur ad patientiam, (Baron. an. 818, n. 7.)
« Gralia vobis el pax adimpleatur 9. »^' Equum (1. Χάρις ὑμῖν xai εἰρήνη mÀv0ovOsir. Δίχειν

enim est Apostolicis verbis affari eos qui pro Chri-
sto persecutionem paliuntur. Benedictus Deus et
Pater Domini nostri Jesu Christi, qui humilitati
nostre januam aperuit, quamvis arctecustodiamur,
ut vobiscum charissimis fratribus nostri epistolarum
colloquio congredi possimus. Vere Verbum Dei non
est alligatum ** : etsi alligare se putent qui domi-
nantur. Vere laetari plurimum debemus, cum divi-
narum preedictionum eventa in nobis ipsis peccato-
ribus conspicimus. Áge, eum Apostolo dicamus,
fratres : Quis nos separabit a charitate Dei ἢ tribu-
latio? an angustia ? an fames ? an persecutio ? an nu-
ditas? an. periculum ? an gladius ** Num enim de
seipso tantum haec dixit, ac non etiam de nobis :
et ut nos erga Deum sic affecti simus, ut afflictio-
nibus istis quas sustinemus, minime frangamur,
sed ea qui» desunt, passionum cum gaudio perferre
amemus **. Gaudium enim est inenarrabile, pro
Christo et cum Christo pati, quemadmodum osten-
deruntsanctiomnes usquead Thaddeum martyrem
nostrum, et quemlibet alium confessorem, egregia
animi constantia, et persecutioni convenientibus
factis : qui sive ex carcere, sive ex alio exsilii quo-
vis loco, post illum abierunt.

δύ Jerem. 11, 12. 35 ]bid.

(1) Cod. Reg. hie: 'Apy7

($Moo β΄, initium
libri ll ; nempe posterior iste

heodori epistolarum

57 JI Petr. 1, 2. ?* II Timoth. ri, 9.

NOTAE.
liber,

τὰ ὀνησιφόρα * σκόπησον πηλίχα τὰ ὠφέλιμα. Καὶ
ἐπειδὴ ἐρωτήσας ἤχουσας, οὐ παρὰ τοῦδε xai τοῦδε
σμικρῶν ἀνθρώπων χαὶ οὐδαμινῶν, πρὸς αὐτῶν
δὲ τῶν πνεύματι φθεγξαμένων Θεοῦ, καὶ βροντών-
των τὴν ὑπ᾽ οὐρανὸν, φράσον xal τὸ συμπέρασμε
τοῦ λόγου, ὦ δογματιστά. ᾿Αλλ’ εὔδηλον ὡς μα-
ταία ἡ τοιαύτη ἐπίνοια, xai διαδολιχῆς με-
θοδείας εὕρεμα. Εὔκαιρον ἐνταῦθα ἔκδοῆσαι μέγα’
Ἔχστηθι, οὐρανὲ, ἐπὶ τούτῳ * ὅτι ματαίαν ixi-
νοιαν, καὶ εὕρεμα μεθοδείας διχδόλου τὰ παρὰ τῶν
θεοφόρων ἱερὰ δόγματα ἐχπέφασται. ᾿Αλλ’ οὐχ οὗτως,
ὦ πλάνων μέγιστε * τοὐναντίον δὲ ἐπὶ σοὶ ἀναθετῶον
τὰ τῆς γλώττης σου ἀμαρύγματα. ᾿Επεὶ οὖν τέλος
ἔχει τὸ ὕφος “ ἐχεῖνο βούλομαί cs, ἀδελφὲ, εἰδέναι,
ὅτι ἅσπερ προφέρουσι χρήσεις ol Εἴχονομάχοι " αἱ
μὲν προδέλος αἱρετιχῶν * οὐ γὰρ ἔστιν, οὐχ ἔστι,
μὴ οὐχὶ παρυφίστασθαι τῇ ἀληθείᾳ τὸ ψεῦδος, ὡς
χαὶ τῷ σίτῳ τὰ ζιζάνια * αἱ δὲ Πατέρων ἁγίων,
στρεθλῶς ὑπὸ τῆς ἐσχοτισμένης αὐτῶν διανοίας
ἐχλαμδανόμεναι - αἱ δὲ παντάπασιν ἀλλόχοτοι, τὸ
χατὰ εἰδώλων τῇ εἰκόνι Χριστοῦ ἀνάπτουσαι “ ὧν οὐ |
δεῖ ὡς ἔτυχε προσίεσθαι φωνὴν, οὔτε μὴν συναίρειν
λόγον αἱρετικοῖς παρὰ τὴν ἀποστολικὴν νομοθεσίξι,
Τὸ λοιπὸν, σώζοιγ), τέχνον" χαὶ μὲ coti
προσεύχου (1).

ΛΖ΄. — Θεόδωρος ταῖς πανταχοῦ ὁὀιεσπαρμί-
ναις ἀδελφότησι. {τι}

γὰρ ἀπὸ φωνῶν ἀποστολικῶν τοῖς διὰ Χριστὸν ὃν
διωγμένοις ἐπιφθέγγεσθαι. Εὐλογητὸς ὁ θεὺς m
Πατὴρ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὁ ἀνοΐξ
ἡμῖν τοῖς ταπεινοῖς θύραν, χαΐίπερ τυηρουμίνη
ἀσφαλῶς, τῇ διὰ τοῦ γράμματος ὁμιλίᾳ συναφθῆς
ὑμῖν τοῖς ἠγαπημένοις ἀδελφοῖς ἡμῶν. "Ovtw i
Λόγος τοῦ Θεοῦ οὐ δέδεται " xliv δεσμεῖν οἷ χεν
τοῦντες οἴωντα!: * ὄντως μέγα ὀφείλομεν χαέρειν * ie
ὁρῶμεν ἐν ἡμῖν αὐτοῖς τοῖς ἁμαρτωλοῖς τὰς Abe
σεις τῶν θείων προῤῥήσεων. Δεῦτε, εἴπωμεν, ἀδεὶ-
φοὶ, μετὰ τοῦ ᾿Αποστόλου "Τίς ἡμᾶς χωρέσει ἐτὶ
τῆς ἀγάπης τοῦ θεοῦ :θλίψιςς ἢ στενοχωσ!:,
T λιμός: ὃ διωγμός: ἢ γυμνότης; ἢ xivie
νος; ἢ μάχα!ιρα; Μὴ γὰρ Ov ἑαυτὸν μόνον aia
εἴρηχεν, ἀλλ᾽ οὐχὶ xai ὑπὲρ ἡμῶν * Ἕνα xal ἐμῆς
τοιαύτῃ διαθέσει τὰ πρὸς Θεὸν ἔχωμεν, ὥστε pi
ἐχχαχῶμεν ἐν οἷς ἐσμεν θλιδεροῖς * ἀλλ᾽ ἀγαπὼμν
χαὶ τὰ ἐλλείποντα παθήματα ὕποῖσαι μετὰ χαρῖς:
χαρὰ γὰρ ἐστιν ἀνεχλάλητος ὑπὲρ Χριστοῦ xr
μετὰ Χοιστοῦ πάσχειν " χαθὼς ἔδειξαν οἱ Gps
πάντες μέχρι Θαδὸαίου τοῦ ἡμετέρου μαρτυρῆ,
xxi οὔτινος ἄλλου ὁμολόγητοῦ μετόπισθεν ἀπάρ:ν»
τος, ἢ ix φυλαχῆς, ἢ ἔχ τινος ἄλλου φυγαδείας c
που, καλῇ προθυμίᾳ xai ἀξιοδιώκτῳ πράξει.

5 Rom. vm, 3$. 39 Coloss. 1, ?i.

| seu sylloge, dividitur in hoo codiee &
libros quatuor, quorum primus ibi desinit.

1223

Γενοίμεθα, dósieol μοι, xol ἡμεῖς
τοιουτοτρόπως * tv τῷ ἀεὶ παρεσχευάσθχι συλληφθῆ-
ναι, ὁμολογῆσαι, φραγελλωθῆναι, ἀποθανεῖν. Τοῦτό
ἐστι χαθ᾽ ἡμέραν μαρτυρεῖν * τοῦτο καθ’ ἡμέραν
ἀποθνήσχειν * ἐξ οὗ χαθαίρεσθαι συμδαίνει τὴν ψυ-
χήν * ἀναχωρεῖν τῶν παθῶν - ἐγγίζειν τῷ Θεῷ *
μισεῖν χύσμον * φαντάζεσθαι οὐρανὸν, τὰ sic αἰῶνας
ἀποχείμενα ἀγαθά * ἀλλ᾽ οὖν xai σχυθρωπά. Οὐδὲ
γὰρ ἂν dj τοιαύτη παρασχευὴ δίδωσι σχολὴν τῷ νῳ
φιληδονεῖν, καὶ διακεῖσθαι προσπαθῶς ὧδε χἀκεῖσε *
ἀλλὰ νευροῖ μᾶλλον τὴν καρδίαν * κατανύσσει δα-
χρυῤῥοεῖν τοὺς ᾿ὀφθαλμοὺς " ἐφίεσθαι τὴν ἀπὸ σώ-
ματος ἔξοδον ὡς ἔχ τινος δεσμωτηρίου ἐπαχθοῦς.
Σχοπῶμεν οὖν λοιπὸν ὁποῖοί ἐσμεν, χαὶ εἰ οὕτως,
εὖγε μάλα εἰ δ᾽ ἄλλως, ἐπαναγώμεθα, xxi χκαθαι-
ρώμεθα. Φεύγωμεν τὸν ἀνήμερον δράχοντα διάθο-
λον " τὰ πεπυρωμένα τῆς πιχρᾶς χαὶ θανασίμου
ἐπιθυμίας βέλη. Οὐχ ἔστιν ἡδονὴ, ἀλλ᾽ ὀδύνη " οὐχ
ἡδύτης, ἀλλὰ χολή " οὐχ εὐπάθεια, ἀλλὰ δυσμένεια,
δουλεία, φθορὰ, δαιμονισμὸς, ἀλλοίωσις τῆς κατὰ
φύσιν ἔξεως. Ἐπεὶ εἰ καλὴ καὶ ἡδεῖα, πῶς οὖς ἕλῃ,
εὐθὺς δείκνυσι μωροὺς, χτηνώδεις, ἠσχυμμένους,
δουλοπρεπεῖς, δυσελπίστους, ἐχλελυμένους, ὑποδί-
κοὺς θανάτου αἰωνίου ; “Ὥστε φαρμαχεύει ἐξιστῶσα
χαὶ ἀλλοιοῦσα, οὐκ οὖσα ὡς ὑποτίθεται xal ἀρχιῳάρ-
paxoc, καθάπερ τοὺς δαιμονῶντας, οὔ συνιόντας ἀ
ὑφίστανται, et μὴ μετὰ τὴν ἀνάνηψιν. Βλέπωμεν
οὖν λοιπὸν, ἀγαπητοὶ, τὰ χαταγώγια ἡμῶν, τὰς
ἀναστροφὰς ποῦ xai μεθ᾽ ob. Καὶ εἰ βλαδερὸν ἐχεῖ
μετεστατέον. Καὶ εἴ μετὰ σκανδαλίζοντος, ἐχχο-
πτέον. Καὶ εἰ οὐ μετ᾽ οὐδενὸς, προσληπτέον * ἐπείπερ
ἀρατὸν τὸ μεμονωμένον, ἕως ἂν ἀναγχαΐος τρόπος
οὐ πάρεστι. Τηρητέον τἄλλα, τὴν βρῶσιν, τὴν πό-
σιν, τὸν ὕπνον, τὴν ἐργασίαν * ὡς ἂν τὰ πάντα
στάθμια δυνατοῦντα τὸ σῶμα ὑπουργεῖν ταῖς ἐντο-
λαῖς, ἀλλ᾽ οὐχ ἐξαγριοῦντα κχατεξαναστῆναι τῆς
λυχῆς. Πῶλός ἐστιν * ἐὰν ὑπερμαζῇ, ἀταχτεῖ, φέρει
χάτω τὸν ἀναθάτην νοῦν. 'Ag' ἡμῶν xxl τὰ" ὑμῶν
ἐξηγοροῦμεν * ἐπεὶ πάντες ἄνθρωποι τὰς ἡνίας τοῦ
αὐτεξουσίου ὁμοίως πρὸς Θεοῦ εἰληφόνες αὐὑτοχρα-
τοριχῶς * κἂν ἀεὶ πόλεμος, ψυχῆς καὶ σώματοι ἀν-
τιχαθεζομένων.

'O μὲν δὴ περὶ τούτου λόγος ἐχέτω ταῦτα. Τί δὲ
τὰ ἑξῆς ; Ἢ πίστις ἀχλινὴς ἀπερίτρεπτος, χαθὼς
παρέδωχα ὑμῖν, xai παρέλαθον παρά τῶν ἁγίων "
μᾶλλον δὲ ἀμφότεροι ἀφ᾽ ἑνὸς xai τοῦ αὐτοῦ πνεύ-
ματος. Χριστὸς οὐ Χριστὸς, εἰ μὴ ἐγγράφοιτο.
"Aux γὰρ εἰπεῖν Χριστὸν, ἐννοεῖν ἔστι τὸ τῆς σωμα-
τώσεως αὐτοῦ μυστήέοιον. Οὐ γὰρ ἂν Χριστὸς λέ-
γοῖτο γυμνὸς σώματος ὁ Λόγος, ἐννούμενος. ᾿Επεὶ
δὲ σάρξ b Λόγος, capui δηλονότι xal περιγράφοιτο *
χαὶ τῷ Χριστὸς ὀνόματι, χαὶ τὸ τῆς περιγραφῆς
συνεισήνεχται xal συνεπινενόηται ἰδίωμα, Ὥστε ol
μὴ λέγοντες αὐτὸν γράφεσθαι,. ἤγουν εἰκονίζεσθαι
&caoxov αὐτὸν ὑπολαμθάνουσι. Καὶ πόῤῥω τῆς αὖ-
λῆς Χριστοῦ * xàv Πέτρος εἶεν, χᾶν Παῦλος " ὡς

9! Eccle. iv, 10.
ParmoL. Ga. XCIX.

EPISTOLARUM LIB. 1].

1226

μάρτυρες A — Simus et nos, frattes mei, mariyres ad hunc

modum : ul parati nimirum semper simus compre-
hendi, confiteri, flagris cedi, mori; hoo est enim
quotidie martyrem esse, hoc est quotidie mori. Ex
quo quidem purgari mentem contingit, a perturba-
tionibus abscedere, Deo appropinquare, mundum
odisse, celum meditari, bona in eternum reservata,
nec non et tristia. Nec enim locum menti relinquit
ejusmodi praeparatio, ut voluptates consectetur,
ut hoo illudve carnali desiderio amplectatur: sed
vires cordi et nervos addit, oculos in lacrymas
solvi compellit, desiderium ipjicit ex corpore, tan.
quam ex gravi quodam carcere, emigrandi. Consi-
deremus itaque quales simus: et si quidem sio
affecti, recle sane : sin aliler, redeamus in viam,

B et emundemur. Fugiamus immitem draconem dia-

bolum, et ignea tela amare et letbifere cupiditatis.
Non est voluptas, sed dolor : non dulcedo, sed fel :
non benevolentia, sed odium, servitus, corruptela,
demoniaca vexatio, ejus qui secundum naturam
est status immutatio. Etenim si bona est et dulcis,
quomodo quos abripuit, eos factuos statim reddit,
jumentis similes, probrosos, serviles, desperabun-
dos, enervatos, eterne mortis reos ? [taque fascinat
a mente alienuns, pervertens, non id revera exi-
Blens quod pre se fert prestigiatrix, tanquam
energumenos a demone correptos, qui id quod pa-
tiuntur, priusquam ad se redeant non egooscunt.
Videamus ergo, dilecti, quenam sunt diversoria
nostra, ubi et quibuscum habitatio et consuetudo.
Quod si quid ibi noxium est, migrandum. Si cum
eo qui scandalum afferat, abscindendum : si cum
nemine, asciscendum : quia exsecrabile, solum
esse ?!, quandiu necessitas non cogit. Observanda
sunt et alia, cibus, potus, somnus, opus: ut in
mensura flant omnia qua corpori vires prebeant
ul pareat et jussa faciat, non efferatum reddant ut
insurgat et anime repugnet. Eculeus est : si affa-

tim alatur, lascivit, sessorenque animum proster- : UM

nit. Ex rebus nostris de vestris etiam enuntiamus,
Omnes siquidem homines liberi arbitrii habenas 8
Deo pari jure aeceperunt cum summa potestate:
licet, anima et corpore fnter se pugnantibus, per-
petuum bellum sit.

De hoc igitur hactenus hec dicta sint. Quid c»-
tera deinde ? Fides firma, immutabilis, sicut tradidi
vobis, et a sanctis accepi, vel potius ab uno utrique
et eodem spiritu. Christus jam Christus non est,
nisi pingi potest. Simulenim ac Christum dicimus,
necesse est incorporationisejus mysterium intelligi.
Neque enim Christusdicatur, cum nudum a corpore
Verbum agnoscitur. Postquam autem Verbo caro ;
et carne utique cireumsoribitur : et jam Christus
appellatione est, et cireumscriptionis simul indu-
citur intelligiturque proprietas. Quamobrem qui
ipsum describi negant, hoc es, delineari ; carnis
ipsum experiem facient. Sed longe illi ἃ Christi
grege, vel si Petrus fueritvel Paulus ut Petrus ipse

39

1331

S. THEODORI STUDIT.£ i1

et Paulus denuntiavit ad securitatem nostram. Non A αὐτὸς Πέτρος καὶ Παῦλος ἀπέφηνε πρὸς ἀσφάλε

quod aliquis apostolorum, aut sanctorum qui deinde
sunt subsecuti, circumseribi eorpore Christum
negarit, quemadmodum impii adulterina proferen-
tes aiunt : absit ! Sinceram hanc teneamus fidem,
o fratres: egregiam hanc confessionem tueamur,
nullam in partem declinantes. Ghristum abnegant
qui secus sentiunt: qui id defendunt, Christi sunt
martyres, cum quadraginta, cum omni athletarum
qui unquam fuerunt cctu censendi, Quid? ne
comederent carnes suillas, quod ea tempestate nefas
erat, martyres fuerunt Machabei: et tu perpessus
eo quod negare nolis Christum cireumsoriptum, non
martyr censeberis ? Joannes preoursor ob defensio-
nem veritatis adversus Herodem interemptus,
martyrum ornamentum fuit: neo eris tu in albo
martyrum pro Christo moriens ? Nemo vos seducat
inanibus verbis: propler qua venit ira Dei in filios
diffdentise ?*.

Legitimus martyr est qui confitetur : et eo magis
quo pluribus vexatur malis. Minime vos conturbet
duratio persecutionis: haud multos aunos pertu-
limus, ut antiqui olim confessores. Nomdum exa-
minati fuimus ligitimo igne probatissimse tentatio-
nis : adhuc admistum est plumbum, adhuo ruga
peccatrix. Tu quis es qui inoomprahensorum, judi-
ciorum profunda scruteris ὃ Qua Libi prescripta
sunt illa cogita 55. Abrahbe semen illud, cui pro
missa, Dei benedictione, terre sanete hereditas
fuerat, quadringentis triginta annis Pharaonis
manu servitutem servire Deus permisit. Christi
Ecclesia ab apostolorum predicatione usque ad
Constantinum, primum Christianorum regem, su-
pra annos ducentos passa est frementem persecu-
tionem. Qui secuti sunt, remissam quidem, attamen
diuturniorem passi sunt : preterquam sub Juliano
apostata. Paulus magnus annis quinque et triginta
persecutionem pertulit, quotidie moriens **; et tu
quinque annorum spatio langues ? Clemens multo-
rum certaminum vir in perpetuo mariyrio fuit
viginti octo annis: et tu intra paucos deflois ? Et
quod mihi tempus satis sit ad alios martyres com-
memorandos ? Non audisti sufferentiam Job **?
Nonne annis quindecim et amplius ulcere gravi
vexatus est, preter alios qui adjecti fuerunt lugu-
bres casus ἢ Atque hoo cum nullius sibi mali fa-

ἡμετέραν, Οὐχ ὅτι τις τῶν ἀποστόλων ἣ τῶν p
αὐτοὺς ἁγίων, εἴρηκε μὴ περιγραφόμενον σώμ
Χριστὸν, ἄπαγε! ὡς οἱ δυσσεδεῖς τὰ νόθα προ
οοντες λέγουσϊ, Ταύτην τὴν εἰλιχρινξ πίστιν x
ἔχωμεν, ὦ ἀδελφοί * τήνδε τὴν καλὴν ὅμολοη
ὁμολογῶμεν, μηδ' ὅλως παραφερόμενοι. "Ape
χρίστοι οἱ μὴ οὕτως ἔχοντες * Χριστομάρτυρει
ἐνιστάμενοι" μετὰ τῶν τεσσαράκοντα, μετὰ τῆς
αἰῶνος ἀθλητικῆς ὁμηγύρεως. Οὐά * ὑπὲρ τοῦ
ἀπογεύσασθαι ὑείων χρεῶν τὸ τηνικαῦτα παρι
μως τοὺς Μαχχαδαίους μαρτύριον * καὶ σὺ ὁ
τόῦ μὴ ἀρνήσασθαι Χριστὸν ἐγγεγραμμᾶνον παν
νων, οὐ μάρτυς ; ᾿Ιωάννης ὁ Πρόδρομός ὑπὲρ ἐλ
μοῦ ἀληθείας τῆς πρὸς Ἡρώδην τυμπανισθεὶς, μ
τύρων διάχοσμος * xal σὺ οὐχ ἐν μάρτυσι θνήσ
ὑπὲρ Χριστοῦς ; Μηδεὶς ὑμᾶς ἐξαπατάτω xev
λόγοις" δι᾽ οὖς ἔρχεται ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ,
τοὺς υἱοὺς τῆς ἀπειθείας. c

Μάρτυς ἄπαράγραπτος ὁμολογῶν “ καὶ τοδοῦ"
ἔφ᾽ ὅσον καὶ πλεονάζει τοῖς παθήμασι. Μὴ σαλευ
ὑμᾶς d ἐπικράτησις τοῦ διωγμοῦ * οὔπω ἔπολυε
σαμεν χατὰ τοὺς προλχαδόντας ὁμολογητάς * οἱ
ἐπυρώθημεν τῷ Otxpxsi περὶ τῆς δοκιμωτάτης 1
ρας" ἔτι μόλιόδος ἐμμιγής " ἔτι δυτὶς ἀμαρτητι
Σὺ τίς εἰ 6 ἐμδαττεύων ἐν τοῖς τῶν ἀθεωρήτων:
μάτων βάθεσιν ; ^A. προσετάγη σοι, ταῦτα ὃ
γοοῦ. Τὸ ἐπαγγελθὲν σπέομα, dv εὐλογίᾳ θι
᾿Αὐραὰμ κληρονομεῖν τὴν ἁγίαν γῆν, τετραχί
τριάχοντα ὑπὸ Λεῖρα Φαραὼ προδεδουλῶσθαι que
μησε θεός. Ὁ Χριστιανισμὸς ἀπ᾽ ἀρχῆς ποῦ χηρ
ματος τῶν ἀποστόλων ὑπὲρ τὸ διαχοσιοστὸν E
μέχρι τοῦ Κωνσταντίνου τοῦ πρώτου Βασιλέως X
στιανῶν, ἐν διωγμῷ βρέμοντι. Οἱ μετέπειτα, 5
μένως μὲν, ὅμως μαχροετίζοντες " πάρεξ τοῦ x
Ἰουλιανὸν τὸν ἀποστάτην, Παῦλος ὃ μέγας «pum
ταπέντε ἔτεσι διωχόμενος, καὶ χαθημέραν ἀποθ
σχων * xal σὺ ἕν πέντε χρόνοις ἡτονηκώς ; Kj
ὁ πολύαθλος εἰχοσιοχτὼ ἔτεσι μαρτυρῶν * xal
ἀχανιῶν ἐν βραχέσι ; Ποῦ μοι χαιρὸς τὰ τῶν ἀλ)
μαρτύρων λέγων ; Οὐκ ἤχουσας τὴν ὑπομονὴν 'Iu
Οὐχὶ πεντεχαίδεκα ἔτη, 7 xai πρὸς, . ἕλκει «ovi
ἐθασανίζετο “ πρὸς τοῖς ἐπενεχθεῖσιν αὐτῷ ἄλλ
τραγῳδήμασι ; xal ταῦτα οὐ συνειδώς τι πεπραὶ)
να! τῶν ἀριστερῶν * μᾶλλον μὲν οὖν γε καὶ τῶν )!
δεξιῶν, ᾿Αλλὰ τί αὐτῷ ὁ χρηματισμός ; « "Iva!

cinoris conscius esset, quin potius laudabilium ἢ xxtoc, φησὶν, ἀναφανῇς. » Οὕτω xai νῦν κοσχινί

quamplurimorum. Quid autem ei respondet ora-
culum ὃ « Ut justus, inquit, appareas 96, » [ta et nunc

ἡ Πρόνοια οἱονεὶ τοὺς παρόντας * ἵνα τὰ ζιζάνιαί

ἐχριφῇ " ἵνα ὁ σῖτος ἐναπομείνῃ χαθαρός.

oribrat quodammodo Providentia homines hujus temporis, ut que insunt rizania ejiciat : ut fr

mentum purum maneat.

Non audis quid Jeremise dicat ἢ Depone eos in
conflatorium, vide si probatum est sicul ego pro-
batus sum pro eis ?. Feramus adhuc, o strenui
milites Christi. Dies sicut umbra pretereunt ** :
quamvis persecutores manere existiment. Sí me
persecuti sunt, inquit, σέ vos persequentur : si ser-

*3 Ephes. v, 6.
38 Deal. cxi, 4.

Οὐχ ἀκούεις τί λέγει τῷ ᾿Ιερεμίᾳ; Κάθες αὐτοὺςε
τὸ χωνευτήριον" καὶ σκέψαι εἰ δοκίμιόν ἐσ
καθὼς ἐγὼ ἐδοχιμάσθην ὑπὲρ aüc ip. 'Ενέγκωμ
ἔτι, ὦ γενναῖοι στρατιῶται Χριστοῦ. Αἱ dj μέραι ὡς
σχιαὶ παράγουσι" χἂν οἱ διώχοντες ἐπιμένειν οἷα
ται. Εἰ ἐμὲ ἐδίωξαν, φησὶ, καὶ μᾶς διώξουσι

?? Eccli. nt, 22. ?^[ Cor. xv, 30. 286. v, 11. 9. Job xxxn, 39, 9? Zach. xi, 1

1230

EPISTOLARUM LIB. 1l.

1230

εἰ τὸν λόγον μου ἐτήρησαν, xai τὸν ὑμέτερον A monem meum servaverunt, ei vestrum servabunt,

τηρήσουσιν' ᾿Αλλὰ ταῦτα πάντα ποίησουσιν
ὁμῖν διὰ τὸ ὄνομά μου" ὅτι οὐκ οἵδασι τὸν
πέμψαντά με, Ἐπ᾿ ἀληθείας γὰρ οὐχ οἵδασιν, ὅτι Ὁ
Θεὸς xal Πατὴρ ἔπεμψε τὸν Υἱὸν αὐτοῦ τὸν
μονογενῆ γενόμενον ἐχ γυναιχὸς, γενόμενον
ὑπὸ νόμον’ ἵνα τοὺς ὑπὸ vopov ἐξαγοράσῃ "
ἵνα τὴν οἰχουμένην τῷ ἰδίῳ Πατρὶ καταχτήσηται, Ἢ
γὰρ ἂν οὐχ ἂν ἠρνοῦντο αὐτὸν ἐγγράφεσθαι" οὐδεὶς γὰρ
&x γυναιχὸς γεννωμενος, ἀνειχόνιστος, εἴ μηδ᾽ ἄν εἶεν
ἔχτρωμα. Οὕτω τοιγαροῦν, ἀδελφοὶ, χαταρτίζωμεν
ἑαυτούς. Καὶ οὕτω παραχαλούμεθα τοῖς λόγοις τοῦ
Σωτῆρος μῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ * ἀναμένοντες τὴν
ἀνταπόδοσιν. ᾿Αλλ’ οἵδατε οἷος ὁ Λεόντιος * εὐνούχων
Ὑένος. οὐ μόνον ἄτιμον, ὥς τις τῶν θεοφόρων εἴρη“
κεν, ἀλλὰ καὶ ἀρνησίχριστον " καὶ οὐδ᾽ οὕτως ἀρκού-
μενον, ἀλλὰ καὶ ἀγρίως τιμωρούμενον ἀδελφοὺς
ἡμῶν. Ὁ πρὶν μαθητὴς, νῦν ἀονητὴς ᾿Ιουδαΐζων * 6
ἐν ἀδελοοῖς ὑπερέχουσι, κατὰ τῶν ἄδελφῶν ὑπὲρ
ἅπαντας τοὺς δικάζοντας * ὁ μὴ λέγων ἁπλῶς εἰχόνα,
ἀλλὰ ἁγίαν εἰκόνα, Χριστοῦ τυχὸν, τῆς Θεὸτόχου, ἢ
τινοσοῦν τῶν ἁγίων * ἄρτι ἐστὶ καίων, καθαιρῶν, ὡς
θὴρ μαινόμενος βλασφημῶν. Ἐξ o0 καὶ τῷ κχρᾶα-
τοῦντι φιλούμενος, xal τῶν μοναστηρίων ἡμῶν dp-
χων, καὶ πάντα πράττων ὁ τάλας εἷς Χριστοῦ U6ow.
᾽Δλλ᾽ οὐαί μοι] ἐμὰ γὰρ τὰ ἐκείνου χωμῳδήματα,
Ὅμως ὅτι τῷ τατὰ σάρχα φύσαντι ὅμοιος " ἐπεὶ
κἀκεῖνος ἐν τοῖς πάλαι χαιροῖς ἀχροθίνιον ἀσεβείας,
ὥσπερ xal τοῦ Ἑρμίου. Ἄμφω γὰρ δαιμονῶσι " xal
οὐ μίγει ὁ Θεὸς χορώνην καὶ περιστεράν" ἀλλὰ τὰ
ὅμοια τοῖς ὁμοίοις. ᾿Εχεῖνοι μὲν οὕτως. Καὶ δοίη αὖ-

τοῖς Κύριος ἐπίγνωσιν ἀληθείας, ἐζωγρημένοις ὁπὸ ᾿

τοῦ διαδόλου εἰς τὸ ἐχείνου θέλημα. (ὑμᾶς δὲ Χριστὸς
σὺν οἷς ὁ ἀποστάτης χολάζει, στηρίξεις, δυναμώσειε,
χρατύνοιεν, ὑπενεγκεῖν ἔτι, πεινῶντας, διψῶντας,
γυμνητεύοντας, χολαφιζομένους, ἀστατοῦντας, χο-
πιῶντας, λοιδορουμένους, διωχομένους, βλασφημου-
μένους, ὡς περιχαθάρματα ὄντας τοῦ κοσμου,
πάντων περίψημα, κατὰ Παῦλον τὸν μέγαν, μεθ᾽
οὔ εἶεν χαὶ dj μερὶς ὑμῶν. ᾿Αδελφοὶ, προσεύχεσθε
περὶ ἡμῶν τῶν ἁμαρτωλῶν, ἵνα σωζοίμεθα - ἀξιού-
μενοι πάντων τῶν ἐνισταμένων τοῦ ἐσχάτου βαθμοῦ,
᾿Ασπάζεται ὑμᾶς ὁ σὺν ἐμοὶ ἀδελφὸς Νιχόλαος. 'H
χἄρις τοῦ θεοῦ μετὰ πάντων ὑμῶν, ᾿Αμήν,

ΛΗ΄. — Θεόδωρος ταῖς πανταχοῦ διεσπαρμέ-

ναις ἀδελφότησιν. Ta]

Sed haec omnia facient vobis propter nomen meum :
quia nesciunl eum qui misil me 9, Vere enim ignorant
quod Deus et Pater mísít Filium suum unigenitum
factum ex. muliere, factum sub lege ut eos qui sub
lege erant redimeret !, et Patri suo mundum acqui-
reret. Nisi enim ignorarent, illum pingi non nega-
rent: nemo quippe qui ex muliere natus sit, talis
est ut exprimi non possit : alioqui abortivum
quiddam esset. Sic itaque, fratres, perficiamus nos
ipsos ; sic consolationem habemus in verbis Salva.
toris nostri Jesu Christi, exspectantes renumerae
tionem. Sed nostis qualis sit Leontius: eunucho-
rum genus, non solum inglorium, ut quidam san-
ctorum dixit, sed et Christum negans; neque adeo
his finibus se continens, verum acerbe et crudeli«
ter fratres nostros exorucians. Qui ante discipulus,
nunc negator judaizans : qui inter fratres eminem»
tiores, nunc contra fratres supra judices omnes ?
qui non simpliciter imaginem dicebat, sed sanctam
imaginem, sivé Christi, sive Deipare et oujuslibet
sanclorum ; nunc eas incendit, et abolet, insanien»
tis instar fere blasphemans. Unde et imperatori
charus factus est, et monasteriis nostris potitur,
et omnia miser facit in contumeliam Christi. Sed
heu me! mea enim hzc ejus ludibria. Attamen
similis illi est, qui genuit secundum carnem : nam
et ille olim primitie fuerat impietatis, sicot et
Hermie : ambo enim furentes aguntur: neo miscet
Deus cornicem columbs, sed similia similibus.
Ergo illi ad hunc modum. Det illis Dominus agno»
4cere veritatem, quos captos diabolus tenet pro
sua voluntate. Vos vero Christus cum iis, quos
vexat apostata, confirmet, viresque ao robur tri-
buat, αὐ sustinere adhuc possitis, esurientes, si«
tientes, nudi, colapbis cesi, instabiles, laborantes,
maledicta et persecutionem patientes, blasphee
mati, tanquam purgamenta hujus mundi, omnium
peripsema *, ut Paulus magnus: quocum pars
vestra sit. Fratres, orate pro nobis peccatoribus ut
salvemur, digni habiti omnium qui restiterunt in
fimo gradu. 8alutat vos qui mecum est frater Ni
colaus. Gratia Dei eum omnibus. vobis. Amen 3.

XXXVIIT. — Theodorum ubique dispersis fraterní-
tatibus.

Catechetica. E carcere suos adhortatur. (Baron. an. 819, ἢ, 18.)

Χαίρετε, ἐπιπόθητοί μου ἀδελφοὶ xai Πατέρες,
ὅτι χαρᾶς εὐαγγέλια, Πάλιν ἠξιώθημεν οἱ ἀνάξιοι
ὁμολογῆσαι τὴν καλὴν ὁμολογίαν" πάλιν ἠκίσθημεν
ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος τοῦ Κυρίου ἀμφότεροι. Καὶ γὰρ
xai ὁ ἀδελφὸς Νιχόλαος ἐνήθλησε κάλλιστα καὶ πιστ-
τατα. Εἴδομεν ἐκ σαρχῶν ἡμῶν κενούμενᾳ [f. χεό-
μενα] ἐπὶ γῆς αἵματα οἱ ταπεινοί * ἐθεισάμεθα μώ-
λωπας, ἰχῶρας, τὰ τούτοις ἀκόλουθα, Οὐ ταῦτα χα-
ρᾶς ; οὐ ταῦτα ἀγαλλιάφεως Quy uit ; ᾿Αλλὰ τίς εἶμι

99 Joan. xv, 20, 21. 1 Galat. 1v, 4.

1 ] Cor. iv, 13.

Gaudete, Fratres mei asc Patres desiderandi,
quoniam gaudii adsunt nuntia. Digni rursum ha-
biti fuimus, indigni, qui pulehram confessionem
vonfiteremur. Rursum plagis affecti ambo fuimus
pro nomine Domini. Etenim et frater Nicolaus
pulcherrime et fidelissime decertavit. Vidimus hu-
miles ex carnibus nostris fluentem in terram san-
guinem : eonspeximus vibices, sanlem, et 4089 his
adjuncta. Annon hsc gaudii sunt ? nonne hec

? Tit. i1, 15.

4231

S. THEODORI STUDIT.E

1224

exsultationis spiritualis ? Sed quis ego sum infelix, A ἐγὼ ὁ τάλας, σὺν ὑμῖν τοῖς ἀξίοις Χριστοῦ ὁμολογη-

qui vobiscum dignis Christi confessoribus adnume-
rer, omnium hominum inutilissimus? Causa autem,
cujus gratia hec contigerunt, pristina fuit Cate-
chesis: que cum in manus venisset imperatoris,
ad magistrum militum eam misit, comitem cohor-
tis ad nos venire jubens. Qui cum ducibus ac
militibus intempesta nocteadveniens, et domuncu-
lam in qua eramus repente obsidens cum clamore,
veluti feram nactus: objectum septum per [0880-
res celerrime perfregit : deinde protulit, excussil,
ostendit Catechesim. Confessi sumus nos eam
fecisse, sicut Deus voluit. Et ille quidem unum
hoc petebat, ut ad imperatoris voluntatem descen-
deremus. Respondimus quod veritas postulabat :
Absit! Deum nostrum non rejicimus; et alia que
consentaneum erat respondere. Tum acriter ab eo
verberali sumus. Et frater quidem nihil hujusmodi
post primam eomprehensionem et inscriptionem in
erumnis passus est. Ego vero humilis et infirmus
febribus immensis correptus et intolerandis dolori-
bus, parum abíuit quin vila privarer. Attamen
bonus Deus sensim misertus est mei, adjuvante
fratre in quibus decuit : etsi adhuc maneant plage
ad integram sanitatem nondum perducte. Heec igi-
tur sio se habent, et vim mali vobis exposui, id
cupere vos sciens ad condolendum. Quid autem
post hec? et mine graviores, οἱ custodia arctior.
Nam verbera et custodibus, et custodie prefecto
proposita, ut nec mutire nobis, nedum alicui scri-
bere licat. Deterrebimur ergo, et silebimus, obe-

dientes pre timore hominibus et non Deo? Ne- C

quaquam sane. Sed donec januam nobis aperiat
Dominus, non desistemus, quod in nobis est, offi-
cium preestare, reformidantes ac timentes impen-
dens silentii judicium: Quod si subtraxeril se, in-
quit, non placebit anima mez *. Bt rursum Aposto-
lus: Nos autem mon sumus sabtractionis filii in
perditionem, sed. fidei in acquisilionem | anima 5.

llanc ob causam hec epistola mea ad ornnes
quidem dispersos fratres, qui persecutionis tribu-
lationem segre sustinent: precipue autem ad vos,
confessores Christi. Sustineamus, fratres mei di-
lecti, nagis adhuc 8o magis corroborati, at non
conterriti in afflictionibus. Carnes sunt, ne parca-
mus. Pro Christo tormentis subjecti, exsultemus.
Cui abundant labores, amplius gaudeat, tanquam
premiis abundans: qui verberum ponas reformi-
dat, metum excu!iat, sempiternos cruciatus reco-
gitans. Illorum enim plage, si cum his conferan-
tur, somnium sunt et sagitte parvulorum. Ne
quaeso, obtestor: in erumnis pro Christo delecie-
mur, quantumvis secundum carnem sint amara.
Contemplemur fu!ura et permanentia, non pre-
sentia et pretereuntia. Expetamus sanguinem
nostrum martyrum sanguini admiscere, partem
nostram confessorum parti: ut cum eis exeultemus

* Hebr. x, 38. ? Ibid. 39.

ταῖς ἐνταγῆναι, πάντων ἀνθρώπων ὧν ἀχρειότερος:
Τὸ δὲ αἴτιον οὗ χάριν τὸ συμδὰν, $ πάλαι χατήχτγοις
ἣν ἐπὶ χεῖρας δεξάμενος ὁ χρατῶν, πέπομφε πρὸς
τὸν στρατηγοῦντα, παραγενέσθαι ἐγκελευσάμενος
τὸν τῆς χκόρτης χόμητα πρὸς ἡ μᾶς " ὃς ἐληλυθὼς
σὺν ἄρχουσι xal στρατιώταις ἐν ἀωρίᾳ, καὶ περι-
στοιχίσας τὸ οἰχίδιον ἐν ᾧ ἦμεν ἀθρόως μετὰ κραυ-
γῆς, ὡς ἐπί τι θηράσιμον εὕρεμα * ὀρυκτῆρσι χα:-
ἑαξαν [f. κατέαξεν) τὸ ἀνάφραχγμα τάχιστα " εἶτι
ἐξήνεγκεν, ἀνέχρινεν, ὑπέδειξε τὴν κχατήχησιν͵
Ὡμολογήσαμεν ἡμεῖς αὐτὴν πεποιηκέναι, ὡς ὁ θεὸς
ἠθέλησεν. Ὁ μὲν ἕν ἐζήτει μόνον, ἐλθεῖν ἡμᾶς εἰς
τὸ τοῦ βασιλέως θέλημα. Εἴπομεν ὅπερ ἀπήτει i
ἀλήθεια. Μὴ γένοιτο! οὐχ ἀθετοῦμεν τὸν Θεὸν ἡμῶν"
ὅσα τε ἄλλα ἦν ἀχούοντας ἀνταποχρίνασθαι. ᾿Εν τού.
τοις ἔδειρε βαρέως * xal ὁ μὲν ἀδελφὸς οὐδὲν τοιοῦ.
τὸν μετὰ τὴν εὐθὺς χάθειρξιν χαὶ ἀναγραφὴν δεινὸν
ἐν πόνοις ὑπέστη. Ἐγὼ δὲ ὁ ταπεινὸς xal σαθοὺς
πυρετοῖς λαύροις συσχεθεὶς͵ xxi πόνοις δυσυποίστο-ς
μικροῦ δεῖν ἐξηπορήθην xal τοῦ ζῇν * ὅμως ὁ days,
Θεὸς κατὰ μιχρὸν ἐλεῶν ἡλέησέ με - συνυπουργοῦνικ
καὶ τοῦ ἀδελφοῦ ἐν τοῖς χαθήχουσι" χἂν ἔτι αἱ xhy
γαὶ ἐπιμένωσι μὴ λαδοῦσαι τελείχν Ὧασιν. Ταῦα
μὲν ἐν τούτοις " xai ἐξηγόρησα ὑμῖν τὸ πάθος “ εἰδὼς
ἐφιεμένους μαθεῖν εἰς συνάλγησιν. Τί οὖν ἐπειδὴ τὶ
τοιαῦτα ; Καὶ d ἀπειλὴ δεινοτέρα * καὶ dj ἀσφάλο;
χραταιοτέρα. Δαρμοὶ γὰρ xai ἐπι τοὺς φύλακας, mi
ἐπὶ τὸν παραφύλαχχ. Τοῦ μὴ γρύξαι ἣμᾶς, μὴ 6
γε xai γράφειν τινί. Ὑποπτήξομεν ἄρα καὶ ἀποῦιν
πήσομεν, πειθαρχοῦντες τῷ φόδῳ ἄνθρώποις m
οὐχὶ Θεῷ ; Οὐμενοῦν, ᾿Αλλ’ dac Bv ἀνοίγῃ ἡμῖν ἃ
ραν ὁ Κύριος, οὐ παυσόμεθα τὸ δέον ἀποπληρὰ
κατὰ τὸ ἐφιχτὸν ἡμῖν, φοδούμενοι καὶ τρέμοντες 3
ἐπηρτημένον τῆς σιωπῆς κρῖμα. Ἐὰν ὑποστέλλιε
ται, φησὶν, οὐχ οὐδοχεῖ ἡ ψυχή μου ἐν αὐτᾷ
Καὶ πάλιν ὁ ᾿Απόστολος" Ἡμεῖς δὲ οὐχ ἐσμῖι
ὑποστολῆς clc ἀπώλειαν, ἀλλὰ πίστεως εἰ:
περιποίησιν ψυχῆς.

Διὰ τοῦτό μοι xal ἡ παροῦσα ἐπιστολὴ πρὸς μὲν
πάντας τοὺς διεσπαρμένους ἀδελφοὺς, καὶ O:agiow
τας τὸν διωγμὸν θλιπτικῶς * ἐξαιρέτως δὲ εἷς 5pk
τοὺς ὁμολογητὰς Χριστοῦ, ᾿Ενέγκωμεν, ἀδελφοί m
ἀγαπητοὶ, ἔτι μᾶλλον δυναμούμενοι, ἀλλ᾽ οὐ xe»
πτήσσοντες ἐν τοῖς παθήμασι. Σάρκες sisi H
φεισώμεθα * ὑπὲρ Χριστοῦ βασανιζόμενοι, ἀγαλλιώ.

ἢ μεθα. Ὃ περισσεύων ἐν τοῖς πόνοις, χαιρέτω μᾶλλον,

ὡς πλεονεχτῶν ἐν τοῖς μισθοῖς * ὁ δειλαινόμενακ
μαστίγων ἐνεγχεῖν πόνους, διὰ τοῦτο ἀποσειέτω τὸ
ὀέος, τὰς αἰωνίους ἀνίας ἐννοούμενος. Αἱ 420. πὰλν
q*i αὐτῶν πρὸς ἐχείνας, ὄναρ, βέλη νηπίων. Nz
δέομαι, ἀντιδολῶ * γλυχανθῶμεν ἐν τοῖς ὑπὲρ Xo-
στοῦ ἀλγήμασι " χἂν λίαν ὀδυνηρὰ κατὰ σάρκα. 'Aw-
θεωρῶμεν τὰ μέλλοντα xai μένοντα * ἀλλὰ μὴ τὲ
παρόντα xal παρερχόμενα. Ποθήσωμεν τὸ αἶμε
ἡμὼν μίξαί τῷ τῶν μαρτύρων αἵματι " τὸ μέρος
ἡμῶν τῇ τῶν ὁμολογητῶν μερίδι * ἵνα χορεύσωμει

EPISTOLARUM LIB. Il.

1234

ὑτοῖς αἰώνια. Τίς φρονίμος ; τίς σοφός ; τίς A in eternum. Quis prudens ? quis sapiens Ὁ quis

ποαγματευτὴς, δοῦναι αἴμα xal λαθεῖν
1* χαταφρονῆσαι capxóq xal ἐπιτυχεῖν βζσι-
ϑεοῦ; '0 φιλῶν τὴν ψυχὴν αὐτοῦ, ἀπολέ-
"τὴν, εἶπεν ὁ Κύριος * xat ὁ μισῶν τὴν φυ-
ιὐτοῦ ἐν τῷ αξῶνι τούτῳ, εἰς ζωὴν alo-
φυλάξέι αὐτήν. ᾿Ενωτισθῶμεν τοὺς λόγους
ἄχολουθήσομεν αὐυῷ. Ὅπου ἐγώ εἶμί, φησὶ,
͵σται xal ὁ ὀιάχονος ὁ ἐμός. Ποῦ ἐχεῖνος :
τυροῦ * xa: ἡμεῖς οἱ ταπεινοὶ, ὡς μαθητιῶντες
ἐχεῖ, Παραχαλῶ ὑμᾶς ἀνέχεσθα: τοῦ λόγου τῆς
ιήσεως. Καὶ γὰρ διὰ βραχέων ἡ ἐπιστολή,
τε ἡμᾶς τοὺς ἁμαρτωλοὺς χαίρειν, ἀλλ᾽ οὔκ
v, ἕως ἂν ὑμεῖς μόνον στήκετε ἐν Κυρίῳ. ᾿Ασ-
ε ὑμᾶς Νιχόλαος ὁ σύγαλειστος xal σύμπονος
στρατιώτης μου, ἄμῶν δὲ ἀδελφὸς ἀληθέστατος.
ασθε ἀλλήλους ἐν φιλήματι ἁγίῳ, οἱ ἀθλη-
᾿ς συναθλητὰσ, οἱ δεδιωγμένοι τοὺς δεδιωγμέ-
οἱ πᾶντες τοὺς φιλοῦντας ὑμᾶς ἐν πίστει. Εἴ
' ὁμολογεῖ τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν
ὄμενον σώματι, ἤτω ἀνάθεμα ἀπὸ τῆς Τριά-
χάρις τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χρισ-
εθ᾽ ὑμῶν, μήν.

Αθ΄. — ᾿Αθανασίῳ τέχνῳ. [τιβ΄.]

bonus negotiator, ut det sanguinem et spiritum
accipiat: carnem aspernetur, et regnum Dei con-
gequatur ? Qui amat animam suam, perdet eam, ait
Dominus ; et qui odit animam suam in hoc mundo,
in vilam eternam custodiet. eam ?. Audiamus verba
ilius, et sequamur eum: Ubi sum ego, inquit,
illic erit et minister meus 1. Ubinam ille? In cruce.
Et nos humiles, tanquam ejus discipuli, ibidem.
Obsecro vos ut suíferatis verbum exhortationis :
etenim perpaucis scripsi vobis. Scitote nos pecca-
tores gaudere, et animum non despondere, quan-
diu statis in Domino. Salutat vos Nicolaus con-
captivus meus, et laboris socius, et commilito
meus, vester autem et frater verissimus. Salutate
invicem in osculo sancto ; athlete, eos qui simul
pugnant; persecutionem passi, eos qui persecu-
tionem passi sunt ; universi eos qui vos amant in
fide. Si quis non confitetur Dominum nostrum Je-
sum Christum corpore depictum, anathema sit ἃ
Trinitate. Gratia Domini nostri Jesu Christi vobis-
cum. Amen *.

XXXIX. — Athanasio filio.

Proposits»e de mendacio questioni respondet.

| ποῖς ἄλλοις xai τοῦτο ἡμῖν ἀγαθὸν ἐν ταῖς
€ ταύταις ἀγωνιζομένοις ὑπὲρ ἀληθείας Θεοῦ,
ἔρον τὴς παρ᾽ ἀλλήλων φωνῆς διὰ τοῦ γράμμα-
οὐξιν, xxi ἀναχοινοῦσθαι τὰς ἐν χαρδίᾳ Ota-
Ὅρᾷς γὰρ, ἀδελφὲ ἤγαπημένε, ὅπως ὡσανεὶ
ίδες αἱ ἐπιστολαὶ ὑπάρχουσι, συνάπτουσαι
ιλικώτερον. "Ióe πόσα χαλὰ ὁ ὑπὲρ Χριστοῦ
ς παρέσχετο * xai ἔτι παράσχοιεν * ἐπὰν θερ-
υς ἡμᾶς πρὸς τὸ ἑξῆς λάθοιεν, μηδὲν ὗπο--
τὰς τῶν ἀνθρωπίνων, ᾿Αλλὰ γλιχομένους
εἰμητα ὑποίσειν παθέματχ, δι’ & ὧδε χἀχεῖσε
νος xxi αὐτὸς ἀλθεῖς, ᾿Αλλ᾽ εὖ ἔσται τοῖς
σι χαὶ συνδιαφέρουσί σοι τὰ ἀγωνίσματα " οἷς
(ua προαπελογησάμην, xai αὖθις δὴ ἀπολο-
ΤᾺ .
δὲ τὴν ἐρώτησιν μέτειμι, ἐῶν ὑπὲρ ὧν δώ-
(ωμιάζεις με, τὰς ἀντιλέξεις ἀποίσειν * ὡς μὴ
tí us συγχαταθέσθσι τοῖς ἐπαίνοις. Εἰμὶ γὰρ

παντὸς ἀγαθοῦ, “Ὅπου οὖν ὁ μέγας Βασί-
τὸ φῶς τοῦ χόσμου, ἀποφήσειε, τίνι τολμητέον

Ad estera bona et istud nobis hac tempestate
contigit, qui pro Dei veritate dimicamus, ut fre-
quentius mutuam per litteras vocem audiamus
animique nostri affectiones communicemus. Vides
enim, dilecte frater, ot quotidiane propemodnm

C epistole sunt quibus majore inter nos benevolen-

tia copulamur. Vide quot bona pepererit pro Chri-
δίο persecutio, et adhuc paritura sit, postquam
nos ardentiores ad ea que instant effecerit, nihil
humanorum casuum extimescentes sed Dei exem-
plo molestias perferendi cupidos, per quas huo et
illuc et ipse agitatus dimicas. Sed reote cum hís
agelur qui tibi opem ferunt, ac bellum una tole-
rant: quos et jam ante egregie defendi, rursusque.
defendam.

Ab interrogatióhem venio, omitlens quidquam
reponere in earum laudum vicem quibus me ong-
ras; ne videar laudationi assehbtiri. Sum etením
omnis boniexpers. Ubi igitur magnus Basilius *,
lux orbis, sententiam protulit, quis sans mentis

νοῦν ὅλως ἀντιφέρεσθαι ; Ἔστι δὲ τοῦτο iv ἢ obluctari aussit? Est istud in interrogatione Asceti-

στῆσε’ τῶν ἀσκητιχῶν, χαθὰ ὑπεσημήνω *
^« E* χρὴ οἰκονομίας δῆθεν χρησίμου ψεύ-
» Πρὸς ὅν φησιν * « Ἢ ἀπόφασις τοῦ Κυ-
λῶν ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ τοῦτο οὐ συγχωρεῖ " ἅπαξ
4, ὅτι τὸ ψεῦδος ἐκ τοῦ διαδόλου ἐστί " δια-
ψεύδους μηδεμίαν ἐμφίήναντος. Καὶ ὁ ᾿Από-
δὲ μαρτυρεῖ γράψας, ὅτι Κἂν ἀθλῇ τις, σὺ
νοῦνται, εἰ μὴ νομίμως ἀθλήσει.» Ταῦτα
ρὰ τοῦ Πατρός, Ἔφης δὲ προσχεῖσθαι ἐν τῷ
tp σχόλιον, ὅτι χρησίμου ἕνεχεν dj ἐρώτησις,
ιγχαίου * οὐ γὰρ ταυτὸν ἀμοότερχ, Καὶ πάλιν

in. xil, 29. ^ [bid. 96. 81 Thess. 28.

? [nterrog. 70.

corum, ut subnotasti: videlicet « Nunquid utilia
dispensationis causa mentiendum sit ? « cui re-
spondet. « Hoc sententia Domini nostri Jesu Chri-
sii non sinit, aquo dictum precise est 19, menda-
cium ex diabolo 6886: neo ullum is mendacii
discrimen ostendit. Quin hoc idem Apostolus quo-
que testatur his verbis: Elsi certavit aliquis, non
coronatur nisi legitime certaveril !!. » Bactenus
Pater. Aiebas autem appositam capiti adnotatio-
nem quod de utilitatis causa interrogatio sit, non
necessitatis. Neque enim utrumque idem. Rursum-

10 Joan, xvm, 44. 411 Timoth. n, 5.

1235

S. THEODORI STUDIT/E ι

que altero capite ab eodem doctore tradi !*, A ἐν ἑτέρῳ χεφαλαίῳ τὸν αὐτὸν φωστῆρα λέγειν" |

ponendam pro amicis animam vel ad morlem us-
que, sive amicus peccator, sive justus sit. Ita ut
dubium sit, hino quibem num mentiaris incidente
causa ubi agatur necessario de morte fratris;
inde vero num pro ipso animam ponas. At enim
nisi mentiar, inquis, actum est de amici vita : sin
autem mentior, nec legitime certo, et a Deo de»
scisco. Hoo igitur caput affert mibi dubitationem,
et, ut arbitror, multis etiam aliis. Conabor nihilo-
minus, quoad fieri poterit, responsum dare charitati
tue, Deo largiente. Quod igitur secundum illam
&dnotationem, non idem sit utile quod necessa-
rium, verum est, illud enim contingens est. Verbi
gratia: utile est me cum illo homine de tali argu-
mento disserere: sed tamen etsi non dissererem,
fleri potest ut. quesitum per se inveniat. Et rur-
sum: utile est &b errore quempiam revocare : at
quanquam hodierno die non revocem, possim
ipsum oras revocare. Ejusmodi est igitur quod
utile dicitur, nempe contingens. At quod necessa-
rium, idem inevitabile est, nec potest omnino in
utramque partem accipi. Exernpli gratia : Nisi sum
sacris initiatus, fieri non potest ut non ablutus sa-
lutem consequar. Αἱ rursum si dixero: Possum

non ducere spiritum et vivere; mendacium est:

vivere.

Dei itaque mandata necessarie ab ore veraci pro-
tata sunt, ac necessarii eadem custodienda: ne-
que sunt nature versatilis, ut interdum quidem
servari ea fas sit, interdum nefas : aut ab illo qui-
dem, ab isto minime: aut illo utique tempore, non
item isto, sed semper, et a quovis homine, et quo-
vis tempore. Quapropter dixit magnus Basilius :
« Discrimen mendacii nullum ostendit, » ut de ne-
cessitate responsio sit, quanquam interrogatio pro-
posita sit de contingeute. Idem enim est, ut dixi,
utile et contingens. Quid postea flet, ut premonuie
sti, si fratrem iori contiogat, eo quod mentiri
non ausim ἢ Hoc vero mendacium non est, opinor.
Juvat exemplum tale in me ipso fingere.: Venit ad
me puella quam aliquis stuprator insequitur,
orat: Ne sltupratori me prodas roganti num
&pud te domi sim; alioqui me continuo vitiat.
]gitur, corruptore veniente, ac percontante:
Num venit huc apud te puella? Si negein, non men-

tior: non quod non esse domi puellam cogitem : D

sed quod istud admissurum apud me scelus per
reticentiam negem. lterum aliud : Gladium mihi
commisit aliquis quo se ipse interimat ; mox veniens
hunc a me reposcit. Si dixero igitur: Nec novi,
nec accepi; non mentior ; nosse enimvero me nego
aut accepisse ut gladium tibi ad mortem porrigam.
Nam si dixero: Sic est: vitiata puella est, et sibi
necem intulit qui gladium dedit. Hoc vero malum
est: malum autem non ex bono sed ex mendacio
eat. Nam mendacii pater, idem et auctor mali. Puel-

1* Interrog. 176.

περ δεῖ τιθένα! τὴν ψυχὴν ὑπὲρ τῶν φίλων μὲ
θανάτου, εἴτε ἁμαρτωλοῦ, εἴτε δικαίου ὄντος

φίλου. "Oc ἐντεῦθεν ἀπορεῖν σε xal μὴ roi
ὅλως ἐν ταῖς συμόκαινούσαις ἀνάγκαις εἷς θένα
ἤχούσαις ἀδελφοῦ * χαὶ πάλιν τὴν ψυχὴν ὑπὲρ αὐ
τιθέναι, Ἐλν γὰρ μὴ ψεύσωμαι, φὴς ἀποθνήσ;
τὸν φίλον * καὶ ψευδόμενος οὐχ ἀθλῶ νομίμως
ἐχπίπτω τοῦ Θεοῦ. Τοῦτο οὖν τὸ καφάλπιον xali
ἠπορημένον ἐστί - δοκῶ δὲ xal πολλοῖς. Πειράσο
δ᾽ οὖν ὅμως, ὡς οἷόν τέ μοι, δοῦναι ἀπάχρισεν
ἀγάπῃ σου, εὐδοχοῦντος Θεοῦ. Ὅτι μὲν οὖν κατὰ
σχόλιον οὐ ταὐτὸν χρήσιμον xal ἀνχγκαῖον, ἄλη
Τὸ μὲν γὰρ ἐνδεχόμενόν ἐστιν" otov, χρήσιμον δὴ

λεχθῆναί μὲ τῷ δεῖνι περὶ τοῦδε * ἀλλὰ μὴν xb
διαλέξαιμι, ἔστι δυνατὸν ἐπιτυχεῖν τοῦ ζητουμξ
Καὶ πᾶλιν " γρήσιμόν ἔστιν ἀποστραφῆντι

δεῖνα * ἀλλὰ γὰρ κἂν σήμερον μὴ ἀποστραφῶ, ὃυ'
μὴν αὐτὸν αὔριον ἀποστραφῆναι. Τοιοῦτόν ἔστι
χρήσιμον, ἤτοι ἐνδεχόμενον, Τὸ ὃὲ ἀναγκαῖον, à
ραίτητόν ἐστι, Τὸ πάντως μὴ ἀμφοτερίζειν. O0:
ἐάν εἶμι ἀμύητος, οὐχ ἐνδέχεται μὴ βαπτισθησόμι
σωθῆναί με. Καὶ πάλιν, ἐὰν εἴπω *. Δυνάμαι μὴ :
πνεῖν, xal (nv * ψεῦδος * ἀναγκαῖον γὰρ τὸ dvim
οὗ χωρὶς οὐκ ἔστι ζῇν.

necesse est enim aerem ducere, sine quo nec

ΑἹ τοίνυν ἐντολαὶ τοῦ Θεοῦ κατὰ τὸ dvryn
παρὰ τοῦ ἁψευδοῦς στόματος διηγορεύθησαν "
ἐξ ἀοάγχκης ὀφείλουσι φυλάττεσθαι " οὐ τρεπόμ
εἰς τὸ πῇ μὲν ἐνδέχεσθαι φυλάττεσθαι, πῇ δὲ, οὔ
ὑπὸ τοῦδε μὲν, ναί * ὑπὸ τοῦδε δὲ, o2 * ἢ ποτὲ |
ναί * ποτὲ δὲ, o5 * ἀλλ᾽ ἀεί" xa! ἐπὶ παντὸς προσώ
xai χχιροῦ, Κατὰ τοῦτο εἴρηχεν ὁ μέγας Βασίλε:
« Διαφορὰν ψεύδους μηδεμίαν ἐμφήναντος * » ὡς
ἐξ ἀναγκαίου ἣ ἀπόφασις" χἂν ἡ ἐρώτησις προεῖ
ὡς ἐνδεχομένη. Ταυτὸν γὰρ, ὡς ἔφην, χρήσιμον
ἐνδεχόμενον. Εἶτα τί γενήσεται, χαθὰ προέξτης͵
τῇ συμδάσει τοῦ ἀποθνήσχειν τὸν ἀδελφὸν τῷ
αἱρήσασθαί με ψεύσασθαι ; Τοῦτο δὲ οὐχ ἔστι φεῦ
ὡς δοχω * οἷον μετασχηματίζω εἰς ἐμαυτὰν tot;
τι. Ἔλθε χόρη πρός με διωχομένη ὑπό τινος ;
ρξέως, αἰτοῦσα μὴ φανερῶσαι τῷ φθορεῖ ipuri
ὅτι με φυλάττοις 7 ἐπεὶ φθείρει με πάντως. Tol
ἐλθόντος τοῦ φθορέως, xal ἀναχρίναντος * ἦλθεν
χόρη πρός σε; λέγων ἐγὼ, οὔ * οὐ Ψεύδομαι" οὐχ
οὐκ ἔχω τὴν κόρην λογιζόμενος * ἀλλ᾽ ὅτι οὐ xon
τοῦτο ἐγγύς μου τὸ πονηρὸν χατὰ τὸ σιωπώμι
λέξας. Καὶ πάλιν ἄλλο * Παρέθετό μοί τις ξίφος 7
τὸ ἀναιρεῖν ἑαυτόν * εἶτα ἐθλὼν Ext cet τοῦτο 1
ἐμοῦ. ᾿Εὰν οὖν εἴπω, ὅτι οὐκ οἶδα, οὐδὲ ἔλαθον "
ψευδοεπῶ. Οὐχ οἶδα γὰρ, λέγω, οὐδὲ ἔλαθον πρὸ
ἐπιδοῦναί μὲ σοι τὸ ξίφος εἷς θάνατον * ἐπεὶ,
εἴπω, ναὶ, ἐφθάρη dj χόρη " καὶ ἔσφαξεν ξαυτὸ
δοὺς τὸ Elooc * xai ἔστι τοῦτο χαχόν. To δὲ χανὸν
ἐξ ἀγαθοῦ, ἀλλ᾽ Ex ψεύδους * πατὴρ γὰρ τοῦ ψεῦδ'
ὁ τῆς χαχίας εὑρετής. Τὸ δὲ μήφθαρῆναι τὴν xd;

1337

EPISTOLARUM LIB. II.

1938

xai μὴ ἀναιρεῖν ἑαυτὸν τὸν ξιφοδότην, ἀγαθόν “ τὸ δὲ A lam sutem non vitiarl, neo sibi necem afferre qui

ἀγαθὸν, ἡ ἀλήθεια " ὁ θεὸς γὰρ ἀγαθὸς ὁμοῦ xai ἀλή-
θεια. Εὐρέθν, οὖν τὸ δοχοῦν ψεῦδος, ἀλήθεια ὁμολογου»
μένη εἶναι, Καὶ ἔθηκα τὴν ψυχὴν ἐν τῷ δῆθεν δοχοῦντι
ψεύσματι ὑπὲρ τοῦ φίλου " xai ἔῤῥωται ἀμφοτέρωθεν
ἡ ἐντολή * οὐχ ἐν ψεύσματι, ἀλλ΄ ἐν ἀληθείᾳ τελειω-
θεῖσα. Οὐ μέντοιγὲ εἵνεχα ἑαυτοῦ, ἵνα μὴ ἀποθάνω,
τοῦτο ποιεῖν χρή ψεῦδος γὰρ ὧδε. Οὗτε μὴν ὁμόσαι
τὸ χαθόλου, οὔτε περὶ ἑαυτοῦ, οὔτε περὶ ἄλλου σω-
τηρίας" προφανὴς γὰρ ἡ παράθασις " Οὕτω τὸ ἐμοὶ
φαινόμενον ἔχει, ᾿Επεὶ καὶ ἡ Σάῤῥα εἶπε τῷ ᾿Αὔι-
μέλεχ, ὅτι ᾿Αδελφή εἶμι τοῦ ᾿Αδραάμ. Καὶ ὁ προ-
φήτης Ἱερεμίας τοῖς ἐρωτῶσιν αὐτὸυ ἄρχουσι" Τί
σοι εἶπεν ὁ βασιλεύς; ἄλλο ἀντὶ ἄλλου ἀπεχρίθη,
χαθότι ὑπέθετο αὐτῷ ὁ βασιλεὺς, δέει θανάτου, καὶ
τότε οἰχείου. Καὶ εἰς τὰ ἀποφθέγματα τῶν Πατέρων
ἐμφέρεται τὸ τοιοῦτον. El δέ τι αὐτὸς παρὰ σεαυτοῦ,
ἢ παρ᾽ ἑτέρου εὕροις, φανερῶσαι ἡμῖν μὴ παραιτύφῃ,
πρὸς ἐπίγνωσιν ἀληθείας, καὶ φωτισμὸν νοὸς ἡμῶν
ἀμυδροῦ. Τὸν συγχακοπαθοῦντά σοι προσαγορεύω.
*O σὺν ἐμοὶ προσαγορεύει σε.

ν΄. ---Ναυχρατίῳ τέκνῳ. [τιγ΄.]

De lapsis eoremque ponis.

Εἴωθας ἀεὶ μαχρὸν ποιεῖσθαι τὸ τῆς ἐπιστολῆς
ποοοίμιον " πολλὰ ἡμῖν τοῖς ἀναξίοις συμφέρων τὰ
ἐγχώμια, οὖκ ὄντα ἀληθῆ, φιλικῆς δὲ διαθέσεως ἐν-
δείγματα. ᾿Εγὼ δὲ ἐν βραχέσι. Τί τοῦτο; ἵνα ὑγιαί-
νοις ἐν Κυρίῳ, ἀδελφέ μου, θερμότερος ἀεὶ γινόμε-

gladium dedit, bonum est: bonum autem veritas
est. Deus enim, idem et bonus est et veritas. Depre-
hensum est igitur id quod mendacium videbatur,
sine controversia veritatem esse. Bio et animam
posui, in eo videlicet quod mendacium videbatur,
amici causa. Et salvum esl ex utraque parte man-
datum, non in mendacio sed in veritate prestitum.
Nefas utique hoc fleri mea causa, ne moriar :
mendacium enim tunc est. Neo jurandum omnino,
neque pro sua ipsius, neque pro alterius salute :
manifesta est enim legis violatio. Sio, ut equidem
arbitror, se res habet. Nam et Sara dixit Abime-
leoh : Soror sum Abrahz :*. Et Jeremias propheta
sciscitantibus ex eo principibus : Quid tibi rex
dixit ? responsionem alio derivavit, quemadmodum
rex ei suggesserat, metu mortis, et tune quidem
proprie !*, Et inter Patrum sententias [istud
ipsum inseritur. Quod si quid vel per te ipse, vel
alterius ope inveneris, significare nobis ne graveris
ad agnitionem veritatis, ac mentis nostre hebetioris
collustrationem. Socium erumn arum tuarum salu-
to. Qui mecum est salutem tibi dicit.
XL. — Naucratio Alio.

(Baron. an. 816, n. 19.)

Semper solituses prolixius facere litterarum exor-
dium : dum plurima in nos qui indigni sumus, con-
geris encomia, non vera illa quidem, sed tamen sin-
gularis benevolentie argumenta. Αἱ ego paucis.
Quid hoc? ut recte valeas in Domino, frater mi:

νος τῷ ἀγάπη Χριστοῦ ὑποφέρειν τὰ ὑπὲρ αὐτοῦ" C) ferventior factus in dies, tum ut Christi charitate,

ἀλλ’ οὐτίπου ὑπολήγειν ix ῥᾳθυμίας. Kai εἴη cot
ἔτι ἔξαψις" ὡς ἂν ἐπᾷδειν σε μετὰ Δαδὶδ τοῦ ἁγίου"
Ὃν τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς
τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μού πρὸς
σε, ὁ θεός. Τοῦτο δὲ ἐνεργῶς ᾷδοιεν ἀν τις χεχα-
θαρμένην ἔχων τὴν χαρδίαν, ἢ καθαιρομένην. « Οὗ
γὰρ κάθαρσις, ὥς φησιν ὁ Θεολόγος, ἔλλαμψις. »
Ὡς μακαρία jj ψυχὴ αὕτῃ, ὑφ᾽ ἧς τὸ πάντα παθεῖν
διὰ Χριστὸν ἐπιπόθητον λίαν, καὶ τὸ βδέλυγμα ἡγεῖ-
σθαι ἅπαν σαρχὸς ἔργον. Εὔξαι [εὖξαι], ἀδελφὲ,
ὀσφρανθῆναί με τῆς εὐωδίας ταύτης, τὸν ὁδωδότα
τοῖς πάθεσιν. Οὗτος ὁ πρῶτος λόγος. Ὁ δεύτερος,
περὶ τοῦ ᾿Ανατολίου. Ὡς λυπηρόν μοι τὸ πτῶμα
αὐτοῦ" πλὴν ἀπεδεξάμην σου τὴν ἰατρείαν. "Ἔτι οὖν

quidlibet ipsius causa perpetiare, tum ut nihll ex so-
cordia pretermittas. Atque utinam fervor tibi men-
Us adsit, ut cum sancto Davide possis accinere.
Quemadmodum desideral cervus ad. fontes aquarum,
ita desiderat anima mea ad. te, Deus !*. Id autem
magno animo cecinerit, quiequis vel purgato jam-
dudum corde fuerit, vel purgando det operam.
« Ubi enim purgatio est, ut ait Theologus, ibi illu-
minatio 16. » Quam felix ille animus est, cui sum»
ma votorum est omnía propter Christum perpeti :
et abominandum censere omne carnis opus ! Ora,
frater, ut suavem huno odorem olfaciam, et eram.
narum perpessione redoleam. Hc prior pars oratio-
nis. Altera, de Anatolio. Quam acerbus mihi illius

ἐπιμελήθνητι αὐτοῦ φιλαδέλφῳ διαθέσει. Ὁ τρίτος, p) lapsus exstitit! Sed tamen gavisus sum medieatione

περὶ ὧν προέτεινας χεφαλαίων.

Α΄. ᾿Εὰν ὀρθόδοξος διαδληθεὶς ὡς μὴ χοινωνῶν,
ποιΐσῃ σταυρὸν, ὅτι Κοινωνῶ" μηδὲν ἕτερον πολυ»
πραγμονηθεὶς παρὰ τῶν αἱρετιχῶν * αὐτοῦ δὲ ἔχοντος
χρύύδην τῷ λογισμῶ " ὅτιπερ Ἐξ ὀρθοδόξου χοινωνῶν
εἶμι " οὐχ οἰκονομία τὸ τοιοῦτον, ἀλλὰ προδοσία τῆς
ἀληθείας. Τὸ ἐπιτίμιον ἡ μισευμένον πρὸς τὸν ὁλοτρό-
πως τῇ αἱρέσει χοινωνήσαντα. Πόσον δὲ τὸ τοιοῦτον
ἤδη προερωτηθεὶς xai ἀποχριθεὶς, περιττόν ἐστι δὲς
τὰ αὔτὰ ἐπαναχυχλεῖν.

tua. Adhuc igitur illius curam habe fraterno affe-
ctu. Tertia, de capitibus que proposuisti.

I. 8i orthodoxus aecusatus quod non communicet,
faeta cruce dixerit: Communico, nihil ei amplius
negotii facessentibus hereticis; clam autem ipso
habente istud in animo, cum orthodoxis commu-
nico: non dispensatio istud est, sed proditio veri-
tatis. Dimidium huic subeundum pene que ei sta-
tuitur quiplaneheresi communicarit. Quanta vero
ea sit, cum ad interrogatum jam antea responsum
sit, supervacaneum est bis eadem iterare.

13 Gen. xit, 1. 1^ Jerem. xxxvin, 25 seqq. 15 Psal. xiv, 13. 16 Gren. Nez. orat. 39, pag. 728.

EPISTOLARUM LIB. 1].

1949

| ὡς ἐνσώμχτον, ἀλλ᾽ οὐκὶ ὡς οἱ ἀσεθεῖς ἐξαρ- A sicut impii faciunt, negans, quando depingi eum

voc * ἐπ᾽’ ἂν οὐ δέχονται αὐτὸν εἰχονιζόμενον.
o οὐχ εἰχονίζεται, οὐδὲ ἐνσώματον. ᾿Εῶ λέγειν
) χαὶ ἄγγελος ὧν ἀσώματος, αἰσθηταῖς εἰχόσιν
ὧν θεολόγων ἀναγράφεσθαι παραδέδοται. Ol δὲ
iv ἐνσώματον δεσπότην, xai τὸν ἀσώματον δοῦ-
τροσέτι χαὶ τήν τε τοῦ Θεοῦ Μητέρα, σὺν πᾶσι
υ θεράπουσιν, ἤρνηνται ἐγγεγράφθαι, διὰ τῶν
ov ἀριδήλως συναπαρνούμενοι τὰ πρωτότυπα.
χὐτὸ τοῦτο ἔννοονντες, ὅτι τῇ παραδοχῇ τοῦ οἷ-
χαρακτῆρος τὸ χρατεῖν ἔχουσιν " οὐχ ἀφαιρεθέν--

ἀτιμασθέντος, ἀφήρηται δηλονότι xal ἠτίμω-
ὑτῶν τὸ χράτος, ᾽λλλ᾽ ὁμως οὐ βούλονται
αι τοῦ ἀγαθῦναι. '᾿Εχείνοις μὲν οὖν εἰς χέντρα
κειν ἔστι. Σὲ δὲ ἡ χραταιὰ χεὶρ περιφυλάξειεν
λέος τῆς ἑαυτοῦ Ἐχχλησίας, ὡς στύλον, ὡς
υὑμα, ὡς πρόμαχον. Καὶ ἴδοιμέν σε οἱ ταπεινοὶ,
ν ἐπὶ τὴν ᾿Ασιάτιδα χθόνα ἐπαναστρέφοντα *
πάλαι ἀπὸ τῆς ἐν Πάτμῳ φυλαχῆς τὸν τοῦ
ἐλίου ἥλιον * ἢ ἐν οὐρανοῖς ἐπάνω δέχα πόλεων
χικῶς δοξαζόμενον.

MP', — θΘαλελαίῳ τέχνῳ. [τχγ΄.]

non admittunt. Quod enim non exprimitur imagine,
nec corporeum quidem est. Mitto dicere quod cum
angelus incorporeuas sit, per sensibiles imagines a
theologis exprimi traditum est. Hi autem corpo-
reum Dominum, et incorpoerum famulum, Ma.
tremque Dei insuper cum omnibus Domini mini-
stris depingi negarunt, per imagines videlicet pro-
totypa ipsa simul negantes. Neque hoc intelligen-
tes, ea proprie figure et characteris susceptione
vim suam et stutum obtinere: quo sublato, vel de-
decore effecto, tollitur procul dubio, et dedecore
afficitur eorum vis omnis et dignitas. Attamen
intelligere nolunt ut bene agant. Illis autem ad-
versus stimulum calcitrare libet. Te vero potens
mauus custodiat ad gloriam Ecclesie sus, ut co-
lumpam, at fundamentum, ut propugnaculum:
videamusque te humiles, aut inde in Asiaticam
terrsm redeuntem, sicut illi olim ex Patmi custo-
dia solem Evangelii; aut in colis supra decem
civitates 18 pontiflcis gloria decoratum.
XLI. — Thalelzo filio.

atica. De sanctis imaginibus. Adversus Gregorium Adelphiensem, qui Iconomachis adheserat, Tum
Chrysostomi locus explicatur.

4 » Ἦν» - - ,'
μὲν οὖν ἐσήμανας διὰ τῆς ἐπιστολῆς ἐπέγνων,
«X 5. A * ^ [4 “-- ? 4
," ἃ δὲ ἐγὼ ἀποχρινοῦμαί σοι, ταῦτά boc Σ τ έλ-
1: ἡμᾶς ἀπὸ παντὸς ἀδελφοῦ ἀτάπτως
τατοῦντος, διαχελεύεται ὁ ἱερὸς ᾿Απόστολος.
ὧν λέγει Γρηγόριος ὁ τῶν ᾿Αδελφίων, ἁλόγως
αὐτὸν ἀποστρέφεσθαι, ὁπότε αὐτὸς οὐχ ἁπλῶς
ως, ὁλοτρόπως OE συνππήχθη τοῖς Εἰχονομά-
ὑπογράψας τῇ αἱρέσει, συνεσθίων τε χαὶ συμ-
χαὶ συναναστρεφόμενος αὐτοῖς ; El δὲ λέγοι
ἐνοηχέναι, καὶ ἐπιτίμια κρατεῖν . δειξάτω τοῦτο
Ὑράφου ὁμολογίας, ἀναθεματίζων τε τοὺς αἷ-
)ὺς σὺν τῇ αἱοέσει, xai μηδαμῶς συναπτόμενος
s. Ἕως δ᾽ ἂν τοῦτο οὐ ποιῇ, ἀποτρόπαιος ὑμῖν
- , ^ , 4 4
τοῖς φοδουμένοις τὸν Κύριον, Δόλιος γὰρ ἐστιν
οσποιήσει ἐπιστροφῆς ὑφελχόμενος ὑμᾶς, καὶ
εἰρων λόγους λοιμώδεις, ὡς £x προσώπου δῆθεν
ἰνανυτίων, Ὅθεν σὺ ὡς ἀτελέστερος ἐμπαρεὶς
ἐλέξει αὐτοῦ ἠπόρηκας εἰς τοῦτο χἀχεῖνο. ᾿Αλλ’,
| ἤτησας τὴν λύσιν, δέξαιο συνετῶς. Τὸ εἴρη-
τὸν Χουσόστομον * « Ὁ ἡμέτερος Χριστὸς
ἰς οὐ περιγράφεται * » ἐγχωμιάζοντα τὸν ἅγιον
» e. - 4 A "^ . 3, 3 —
tvóv * οὐχ ἁπλῶς ἐκλαμῦθάνειν δεῖ, ἀλλὰ γνῶναι

Qua quidem per litteras significasti, heo, fllii,
perlegi : que vicissim habeo tibi dicere, heec sunt.
Sanetus Apostolus prizecipit,ut subtrahamus nos ab
omni fratre ambulante qnordínate 13. Quomodo ergo
dicit Gregorius Adelphiensis, vos ipsum aversari
sine causa: quando ipse non tantum inordinate
ambulat, sed ad eosdem plane mores cum Icono-

C machis abduci se passus est, subscribens heresi,

cum ipsis cibo, potu, consuetudine conjunctus !
Quod si dixerit resipuisse se, ac delicti posnam
exsolvere ; hoc ipsa subscripta confessione signi-
ficet, hereticos cum heresi anathematizans, oini
cum ipsis amicitie conjunctione precisa. Id vero
donec effecerit, ait ille detestabilisvobis qui timetis
Dominum. Nectit enim dolos, dum resipiscentiam
simulat, irretiens vos, et pestiferos occulte sermo-
nes serens, tanquam ex pereona videlicet adver-
sariorum. Undetu,utpoteimbecillior, illiusoratione
lesus, cirea hoc et illud besisti animi dubius.
Sed quandoquidem solutionem seiscitatus es, s0-
lerter accipe. Quod Chrysostomus dixit, in lauda-
tione sancti Romani, « Christus noster parietibus

παλεγόμενος εἴρηχεν * ἐπειδὴ ἐν ταῖς διαλέξεσι [) non circumsoribitur 39,» non est simpliciter acci-

ἡρῆπέον xal χρόνον, xai πρόσωπον, xxi τρό-
Kpócov, διὰ τὸ μη τὰ αὐτὰ νενομοθετῆσθαι τοῖς
πρὸς τοὺς ἐν τῇ χάριτι. Πρόσωπον, ὅτι ἄλλο
χὸν, χαὶ ἕτερον ὀρθοδόξου. Τρόπον, ἐπειδὴ οὐ
) ἐστι δογματίχωῶς διαλέγεσθαι, καὶ ἀπλοϊχώ-
προτείνειν τὸν λόνον. Τίνι οὖν διελέλεχτο ὁ
ctouo; ; ἄρά γε ὀρθοδόξῳ ἀναστηλοῦντι τὴν
Χριστοῦ ; οὐδαμῶς * ἀλλά τινι “Ἕλληνι " ὃς τὴν
V ὑπερχειμένην αἰτίαν, xai ἐχ τῶν ἐν tois
ἐσχάτων χαραχτηρίζει, ὧς φησιν ὁ θεῖος Διο-
|" Χαὶ οὐδὲν αὐτὴν ὑπερέχειν φησὶ τῶν πλατ-

piendum : sed explorandum quem tum alloqueretur
cum hec diceret: quandoquidem in sermocina-
tione observari necesse est et tempus, et personam
οἱ modum. Tempus, quod non eadem precepta
veteribus dantur, atque iis qui sunt sub lege gratis,
Personam, quod alia sit haeretici, orthodoxi alia.
Modum, quandoquidem aliud est dogmatice disse-
rere, aliad simpliciore filo orationem texere. Quem
igitur Chrysostomus est allocutus * An orthodoxum
qui Christo imsginem statuit ἢ Minime; sed gen-
tilem quempiam, qui supremam rerum omnium

uc xix, 19, 17, 191} Thess. ri, 6. 39 Bom. 14, de 8. Romano.

4243

S. THEODORI STUDITJ/E

eausam ad formam vilissimarum qua quidemexei- À τομένων αὐτῷ ἀθέων xal πολυδιδῶν μορφωμέ

stant, depingit, ut ait divinus Dionysius : neque
ipsam putat ulla re prestare formis illis multipli-
cibus ao divinitatis expertibus quas illa finxit. Egre-
gie igitur et valde apposite Pater pronuntiavit ;
« Christus noster parietibus non circumsoribitur : »
Bubintelligendum, secundum naturam divinitatis,
ut ethnici illius dii, qui intra parietes sedent, eo
spalio conclusi, neo aliud habent quod intelligatur
&nimo, quam quod cernitur intuentibus. Oculos
habent et non vident : aures, et non audiunt; ma-
nue, et non palpant : pedes, et non ambulant : nares,
et non odorant: sicut a Propheta exprobratur ?!,

At Christus noster non secundum externam spe-
ciem modo, est homo proprie 80 vere, siquidem
similis nobis per omnia audiit, et oorpore, et ani-
ma, et etate, et quibuscunque rebus, qu» ex con-
fesso humane natura competunt, dempto solum
peccato; sed et Deus nature ao veritate, et idem
uiroque oonstans, Exempli gratia dico quemad-
modum alicubi idem Chrysostomusloquitur ; «Infra
fatigatur, supra commovet elementa ; infra esurit,
supra emittit imbres; infra pavet, supra tonat ;
infra coram tribunali astat, supra prospicit uni-
versa. » Eadem igitur sententia gentilem est allo-
cutug:« Christus noster parietibus non circum-
scribitur. » Neo puta sententiam accuratius expri-
mendam propfer heresim nuno insanientlem.
Manifestum autem estquod et fatigatum, et esurien-
tem, et paventem, et astantem coram tribunali
vidit haud dubie vir sanotus effigie corporls cir-
cumscribi, sive in pariete coloribus, sive in tabula.
Et vero in rebus perspicuis explanationem causa
nulla poscebat. Nam si corporis expertem angelum
visum a se narrat in imagine, Christum corporatum
non idem in,imagine, viderit? Dementis utique est
de viro sancta talealiquid suspicari. Si igitur huno
testem advocant sui pravi dogmatis, cur eumdem
rejiciunt, ac vel angelum, vel e sanotis aliquem
pingi egre ferunt ? Cum dicat alicubi Chrysostomus :
« Quod igitur in nominibus fecistis, hoc ipsum in
ejusdem imagine preestitistig *?, » sancti Meletii
scilicet. « Nam et io annulorum palis, et in poculia
pateris que, et in cubiculorum parietibus, et ubique
passim sanctam illam imaginem multi insoulpse-
runt (1). » Nec tamen aures ei prebere austinent.

De historia sancti Pancratii quod non liqueat aquo D

sit exarata, quid tum? Martyrum gesta pleraque
omnia nullo eunt inscripta titulo: at sunt eadem
lamen sincera : atque inde doctores depromunt
argumenta in martyrum laudem. Colitur in Sici!ia
sanctus Pancratius,ede maxima, fin qua el mira-
cula edi narrant. Qui igiturhistoriam non admittit,
martyrem una videlicet aspernatur. Hec quidem

*1 Psal. cxi, 6, 7.

C

Καλῶς οὖν xal πάνυ εἰκότως ἔφη ὁ Πατήρ.
ἡμέτερος Χριστὸς τοίχοις οὐ περιγράφεται * » 1
υπαχουστέον τῇ τῆς θεότητος φύσει * ὡς τῶν da
θεῶν ἐν τοίχοις ἱδρυμένων, κἀχεῖ περιωρισμὲ
οὐχ ἐχύντων τι ἄλλο νοούμενον παρ᾽ ὃ ix
[[. βλέπεται) τῶν ὁρῶσιν. Ὀφθαλμοὶ αὐτοῖς, x:
βλέπουσιν * ὦτα, καὶ οὐκ ἀχούουσι * χεῖρες, x
ψηλαφῶσι. Πόδες, xai οὐ περιπατοῦσι " ῥινες
οὐχ ὀσφραίνονται * χαθὰ προφνητικῶς κατηγοι
ται,

Ὁ δὲ ἡμέτερος Χριστὸς οὐ κατὰ τὸ ὁρώμενοι
νον ἄνθρωπος χυρίως καὶ ἀληθῶς * ἐπείπερ 5,
ἡμῖν χατὰ πάντα χρηματίσας, καὶ ἐνσώματος͵
ἔμπνους, καὶ dviÀi, xal ὅσα ἀλλὰ γνώριμα τ
θρωπείᾳ φύσει, πλὴν μόνης ἁμαρτίας * ἀλλὲ
θεὸς φύσει καὶ ἀληθείᾳ " χαὶ ὁ αὐτὸς ἀμφότερα,
τι λέγω " ὥς φησί που ὁ αὐτὸς Χρυσόστομος " ε
τω χοπιᾷ, xal ἄνω συγχροτεῖ τὰ στοιχεῖα ^:
πεινᾷ, καὶ ἄνωθεν ὑετοὺς χορηγεῖ " κάτω Be
ἄνω βροντᾷ * χάτω διχαστηρίῳ παρίσταται, xal i
θεν πάντα θεωρεῖ. » Κατὰ τοῦτο οὖν εἴρηται |
πρὸς τὸν Ἕλληνα * « Ὁ ἡμέτερος Χριστὸς tei
οὐ περιγράφεται. » Καὶ οὐχ ἡγεῖτο χρῇναι iw
λογεῖσθαι περὶ τὴν ἀπόφασιν εἵνεχα «Tic νυνὶ λυ;
σης αἱρέσεως. Δῆλον δὲ ὅτι τὸν χοπιῶντα καὶ
νῶντα, δειλιῶντά τε χαὶ παριστάμενον xam
oiótv ἀσφαλῶς ὁ ἅγιος, σώματος χαρακτῆρι περι
φεσθαι, εἴτε ἐν τοίχῳ χρώμασιέ, εἴτε ἐν πίνακι,
ἐν τοῖς ἐναργέσιν οὐχ ἦν λόγος αὐτῷ O:asagr:
El γὰρ τὸν ἀσώματον ἀγγελον ἰδεῖν ἔφν, ἐν εἰ
τὸν ἐνσώματον Χριστὸν οὐ βλέπει εἰκχυνιζόμε
ἡλίθιον οὖν τοιοῦτόν τι περὶ τοῦ ἁγίου ὑπολαι
νειν. Εἰ οὖν εἰς μαρτυρίαν αὐτὸν ἔχουσι τοῦ πὸν
αὐτῶν δόγματος * τί τὸν αὐτὸν ἀποδάλλονται, ui
χόμενοι ἄγγελον εἰχονίζεσθαι, μηδ᾽ αὖ τινα τῶν
φόρων ; λέγοντος ὧδέ που τοῦ Χρυσοστόμου "«
499v ἐν ὀνόματιν ἐποιήσατε, τοῦτο ἐπὶ τῆς εἰχ
ἐπράξατε τῆς ἐχείνου * » ἤγουν Μελετίου τοῦ áy
« Καὶ γὰρ χαὶ ἐν δαχτυλίων σφενδόναις, καὶ iv
πόμασι χαὶ φιάλαις, χαὶ ἐν θαλάμων τοίχοις,
πανταχοῦ τὴν εἰκόνα τὴν ἁγίαν ἐκείνην διεχάμ
πολλοί. » ᾿Αλλ’ ὅμως οὐδὲ ἀκοῦσαι αὐτοῦ ἀνέχσοι
Περὶ τῆς ἱστορίας τοῦ ἁγίου Παγκρατίου, ὅτι οὐ
λοῖ πρὸς τίνος συνεγράφη, τί τοῦτο ; σχεδὸν t:
τὰ μαρτυρογράφια, ἀνεπίγραφά εἶσιν “ ἀλλ᾽ ὅμως
θαιά εἰσι * χἀχεῖθεν οἱ διδάσκαλοι ἀφορμίζο
ποιεῖν τὰ τῶν μαρτυρησάντων ἐγκώμια. Ὁ ἃἁ
Παγχράτιος ἐν Σιχελίᾳ τιμᾶται, ναῷ μεγίστῳ * i
φασι xai σημεῖα γεγενῆσθαι, Ὁ οὖν μὴ δεχόμ
τὴν ἱστορίαν, συναπεδάλετο τὸν μάρτυρα δηλον
Ταῦτα μὲν ὡς ἐν ὀλίγοις. Σὺ δὲ, τέκνον, ὕγίαιν

13 Hom. 45, de S. Meletio Antiocheno.

NOTE.

(1) Meminit hujus Nicephorus in Antirrhetico ms.

1245

BPISTOLARUM LIB. 1I.

1346

xai σώζοιο " xal τοῦ Γρηγορίου μαχρὰν ἀπόστηθι" A paucis. Tu vero, fili, ealvus ais el incolumis ; et

μὴ σε ὀλέσῃ ἐξ ἀπροσεξίας.

MI". — ᾿Ἐγχλείστῃ. [τχε΄.]

& Gregorio abscede procul, ne imprudenti tibi exi-
tiun afferat,
XLIII. — Inclus.

Preecepte inonastice vile tradit ;: simul quze ad constantiam in catholica üde adhortaretur.

᾿Ανέγνων σου τὸ γράμμα τῆς εὐλαδείας " ἀλλὰ τίς
ὁ ἔπαινος ὃν ἐποίησας ἡμῖν ξένοις οὖσι παντὸς ἀγα-
θοῦ ; τίς δὲ δὴ καὶ ἡ ἐπιζήτησις τοῦ διδασχαλικοῦ λό-
γου, μὴ ἔχουσιν οἰκειοποτεῖν, οὐχ ὅτι γε xal ἑτέροις
ἄρδειν νάματα ; ὅμως ἐπειδὴ γέγραπται, Παντὶ τῷ
αἱτοῦντί σε δίδου δέξαιο βραχυλογίαν τινὰ τῆς
πανιχρότητος ἡμῶν. Τῶν ἐν τῷ χοινῷ βίῳ ἀναστρεφο-

ἕνων οὐχ οὕτως δύναιτ᾽ ἂν ὁ τῆς διανοίας ὀφθαλμὸς
χεχαθάρθαι, ὡς ἐνατενίζειν ἀπαρεμποδίστως τῷ
χάλλει τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ" οἷόν τινι λύμῃ τῷ τῆς
σαρχὸς προσπαθείᾳ μυωπάζων. Ἡμῖν δὲ οἷς πᾶσιν
ἀποταχτέον, xal μόνον τὸν Χριστοῦ σταυρὸν αἴρειν
ἐγχελευομένοις, εὐπετὴς ἡ θεοπτία * ἤγουν τὸ μηδὲν
ἄλλο xai ἔχειν xal ἐννοεῖν, ἢ τὸ πῶς εὐχρεστήσοι-
μὲν τῷ Κυρίῳ" χαθαρᾷ καρδίᾳ λατρεύειν αὐτῷ, ἐν
ἀποῤῥήξει πάσης σχέσεως σχαρχιχῆς. Ἔστω οὖν ὑμῶν
ἢ τῆς ἐγχλείσεως περιοχὴ, πόλις Θεοῦ πεποιχιλμένη
χρυσέοις χατορθώμασι" μὴ χλεῖς περὶ τὸ σῶμα μός-
γον, ἀλλὰ γὰρ καὶ κατὰ πνεῦμα. Προσῆχον τοίνυν
φεύγειν ὑμᾶς τὰς τῶν ἀνδρῶν ὄψεις, τὰς πρὸς τοὺς
ἀφ᾽ αἵματος σχέσεις, τὰς πρὸς ὅλον τὸν κόσμον φι-
λίας" αὐτὰς δὲ ἐφ᾽ ἑαυτὰς συνανεστράφθαι " καὶ
ἔχειν μίαν ψυχὴν xai χαρδίαν, κατὰ μίμησιν τῶν
ἀρχῆθεν ἐπὶ τῶν ἀποστόλων πεπιστευκότων. Ἡ χαθ-
ἡγουμένη οὕτω χαθηγείσθω ὡς Χριστοῦ ἐπέχουσα
χαραχτῆρα, ποιοῦσα πρῶτον, εἶθ᾽ οὕτως διδάσκουσα *
μηδὲν ἐλλιμπάνουσα τῶν χατ᾿ ἐντολὴν πραχτιχῶς
ὁποδειχνύναι, Ἡ καθυποτασσομένη οὕτω πείθεσθαι
χαὶ ὑπείχειν, ὡς αὐτῷ Χριστῷ τὴν ὁπαχοὴν ἀνύου-
σα. Ὅπου δὲ ταῦτα, ἐκεῖ πάσης ἀγαθοεργίας xap-
πός" οὔ Ob οὐ ταῦτα, ἐκεῖ πάντως τὰ ἐναντία,
ἑταιρίαι, φιλονειχκίαι, ψιθυρισμοὶ, ἰδιοχτημοσύναι,
φυσιώσεις, προσπάθειαι, πρός τε ἀλλήλας xxl
πρὸς τοὺς ἔξωθεν, εἴτε ἐχ γένους, εἴτε dx φιλίας
ἄλλης.

Οὕτω μὲν οὖν ὡς ἐν ὀλίγῳ d) περὶ τοῦδε ὑπόμνη-
σις. Ἐγὼ δὲ ὁ ταπεινὸς παρακαλῶ, σὺν τῷ βίῳ καὶ
«ὴν πίστιν ἠγλαϊσμένην χεχτῆσθαι ὁμᾶς " μηδαμῶς
τῇ Χριστομάχῳ αἱρέσει χοινωνεῖν, ἥτις Ἰουδαϊσμοῦ
οὐδὲν διενήνοχε, τὴν σωτήριον Χριστοῦ οἰχονομίαν,

Legi epistolam pietatis tue, sed que laus ea est,
qua nos affecisti qui sumus ab omni bono inopes ?
aut quid α Bobis magistri monita flagitas, qui vix
sumus proprie siti explende pares, nedum ut allis
rigua prebeamus? Quoniam tamen soriptum est :
Omni pelenti te (ribus ** : exiguam pro nostra ino-
pi& orationem accipe. Qui 1n seculari vita degunt,
haud proclive est ut hía mentis oculus ita purga-
tus sit, ut sine obice intendat aciem in pulehritu-
dinem glorie Dei : quasi quadam lippitudine,
carnis affectu eecutiens. Nobis veru quos renuntiare,
omnibus rebus oportet, qui (et solam Christi crucem
tollere jussi sumus, facile est Deum intueri : hoo
est, aliud nihil spectare vel cogitare quam quemad-
modum Domino placeamus : mundo corde ei ser-
vire, preeciso omni carnis aflectu. Sit ergo claustri
vestri ambítus, civitas Dei, virtutibus quasi auro
distincta : neo corpus modo clavibus, sed et spiri-
tus eohibeatur. Est igitur consentaneum ut virorum
conspectum fugiatis, affectum erga consanguineos,
amicitias erga mundum universum : et ut inter
vos ipsas degatis, habeatisque animam unam et
cor unum, ad exemplum eorum qui jam olim a
principio, apostolorum temporibus ecredideruut.
Preposita sic regat tanquam Christi personam
sustinens, primum faciens, deinde sic docens **;
nihil pretermittens eorum que sunt imperata,
exemplo monstrare. Quse subdita est, ita obtem-
perare ac parere coonsuesoat, tanquam Chriísto ipsi
morem gerat. Nam heo ubi affuerint, ibi omnis boni
operis fructus : ubi non adsint illa, ibi omnino
contraria, conventicula, contentiones, murmura-
tienes, privata peculia, tumor animi; vitiosi affe- τ
otus tnm erga se invioem, tum erga extraneos,
sive ob cognationem, sive ob aliam necessitudinem.

Paucis itaque verbis hec de isto argumento com
monitio flt. Ego bumilig obsecro, ut oum moribus
illibatam fidem tueamini, aullo modo ceommunui-
cantes Christomachorum htseresi, qua nihil à Ja-
daismo discrepát, salutarem Christi dispensationem

διὰ τῆς χαθαιρέσεως τῶν σεπτῶν εἰχόνων αὐτοῦ τε D negans, sublatis e modio venerandis ipsius Christi,

Χριστοῦ͵ τῆς τε Θεοτόχου xal πάντων τῶν ἁγίων,
ἀρνηυμένῃ * ἐπειδήπερ dj εἰχὼν ταυτόν ἐστι τῷ πρω-
τοτύπῳ τιμῇ τε χαὶ προσκυνήσει" οἷον ἐπ᾽ αὐσοῦ τοῦ
ζωοποιοῦ [σταυροῦ] χαὶ τοῦ τύπου, Μὴ δὴ οὖν ἀρνήση-
σθε τὸν Χριστὸν αἱ Χριστοφόροι τῷ ἁγίῳ περιδλήματι"
μήτε τοὺς τοσούτους χόπους͵ οὖς ἀνατλᾶτε τὸν ἐν παρ-
θενίᾳ βίον μετὰ χαθείρξεως διάνύουσαι, ἔνθεν ὀλέσαι,
xxi τῆς ἀντιχειμένῃς μερίδος, ὅπερ ἀπείη καὶ ἐν-
νοεῖν xal λέγειν, γινόμεναι" ἀλλ᾽ εἰδυῖαι ὅτι οὔτε
βίος δίχα πίστεως ὀρθῆς, οὔτ᾽ αὖ πίστις δίχα πρά-
ξεως θείας σώζειν δύναιτο, ἀμφοτέρωθεν εἴητε δι-

3 Luc. vi, 30. 3 Act. 1, f,

tum Deiparse, omniumque sanctorum imaginibus :
quandoquidem imago idem est cum prototypo,
honore et adoratione: ut in vivifica ipsius eruce
contingil, et in ejusdem effigie. Nolite igitur Chri-
stum negare, qui sacro habitu Christum gestatis :
nec tantorum laborum, quos transacto in virgini-
tate evo intra claustra perfertis, inde jacturam
facite, in adversariorum castra, quod vel dicere
vel cogitare nefas est, transvolantes; sed probe
intelligentes, nea mores aine recta fide, nec rursum
fidem sine divinis operibus, efferre salutem posse,

1249

EPISTOLARUM LIB. 11.

4980

πτώμασιν, ἐχείνην ἔχε: τὴν ἀπόχρ'σιν " ὅτι ἣ ἀληθὴς, A peccata qua secundum naturam et que contra

μετάνοια ἐν ἐπιδείξει τῶν κατ᾽ αὐτῆς καρπῶν * ἅτινά
ἐστιν, ἡ ἀποχὴ τῶν ἁγιασμάτων κανονιχῶς, μετὰ
χαὶ τῆς συντελουμένης ἐγχρατείας, τὴν συγχώρησιν
τῶν ἡμαρτημένων ἀντιλαμὔάνει, xal ἄνευ μαστίγων
xai μαρτυρίου. Ἕως ἂν γὰρ μὴ ἀποχλείσῃ xa0'
ἡμῶν, ὡς γέγραπται * ἀπόχλεισις δὲ ὁ θάνατος “ χἂν
ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ τῆς ζωῆς ἢ ἀληθὴς μετάνοια
φθάσειεν, ἔσωσε τὸν ἐπιστρέψαντα τῆς ἁμαρτίας.
Οὕτω θεὸς διὰ Ἰεζεκιὴλ τοῦ θεολόγου διωρίσατο * καὶ
τοιοῦτον φιλάνθρωπον Θεὸν ἔχομεν, τὸν καὶ λῃστὴν
μιᾷ ὥρᾳ εἰσοικισάμενον, τὸν πάλαι xai τὸν ἔσχατον,
χαὶ τελώνην ὡσαύτως δικαιώσαντα. El δὲ, κατὰ τὰ
φθάσαντα ἄρτι, ἐπιδοῖεν ἑαυτὸν ὁ ἡμαρτηχὼς, καὶ
πληγὰς ἐπὶ νώτου δέξασθαι, χαί τι ἄλλο περισσότε-
ρον * τίς ἀμφιόάλοι μὴ συγχεχωρῆσθαι αὐτὸν τῆς
ἁμαρτίας Τὸ γὰρ χαὶ θανεῖν ἐν τῇ ὁμολογίᾳ Χρι-
στοῦ, μάρτυρα ἀποτελεῖ χυρίως Κυρίου. ᾿Αλλ᾽ ἴσως ὃ
λόγος περὶ τοῦ ἐπιτιμίου. Ὅτι ἐὰν ὑπούληθῇ βασά-
νοις, μὴ μέντοι θάνοι" τοῦτο παρὰ τοῦ δόντος τὸ ἐπι--
«ίμιον κανονιζέσθω, πόσον ὑφελεῖν διὰ τὰ παθήμα-
ταὶ ὅλου τὸ ἥμισυ, Ἥμῖν γὰρ ὁρίζειν οὐχ οἷόν τε.
Οὕτως ὁ τῆς ταπεινώσεως ἡμῶν λόγος. Εἰ δὲ δεῖ ἄλ-
Acc, δίδαξον, Πάτερ, xal φώτισον ἡμᾶς τοὺς ἀμυή-
τους. Τὸν ἀδελφόν μου τὸν χῦριν Προχόπιον πλεῖστα
πρόσειπε.

naturam dicuntur (1), responsum habet hujusmodi:
veram ponitentiam ex ostensione fructuum illius
intelligi. Videlicet rei sacre dilata perceptio secun-
dum canones, conjuncta interim ciborum absti-
nentia, veniam impetrat delictorum, citra plagas,
citra martyrium. Quandiu enim non est clausum
ostium adversum nos sicut scriptum est 33 (per
mortem vero occluditur) vel si hora vite novis-
sima, vera ponitentia intervenerit, revocantem
se ἃ peccato salvum prestat. Sic Deus per Eze-
chielem theologum aperte affirmat **. Tam benigno
enim numine utimur, ut et latronem hore spatio
domum introduxerit, primum sque atque novis-
simum, et publicanum similiter justum effecerit.
Quod si, ut nuperrime contigit, obtulerit ipse se
qui peccavit, et idem dorso plagas exceperit, el
gravius aliud quidpiam: quis ambigat veniam huic
delicti datam ? Nam et mortem obire in confessione
Christi, martyrem Domini proprie efficit. At forte
de pena quiestio vertitur. Quod si cruciatus ille
pertulerit citra mortem, illius est id deflnire qui
ponam imponit. quantum ob malorum perpessio-
nem detrahi par sit; totiusne dimidiam partem.
Nobis enim id definire haud proclive est. Hec
oratio est nostre humilitatis. Sin secus oportet,

edoce, Pater, et nobis imperitis prebe lumen. Fratri meo domno Procopio plurimam die sslu.

tem.
MG. — ᾿Αρχκαδίῳ μοναχῷ. [τλζ΄

XLVI. — Arcadio monacho.

Exsulem vinctum, et verbera passum, hortatur ad constantiam.
Δὶς ἄρτι γράφω ἀφ’ o5 συνελήφθης, ἠγαπημένε, Q Nunc iterumad te scribo, dilecte, ex quo com-

ὑπὸ τῶν Ἰουδαϊζόντων. TZ» πρώτην οὐκ ἐδέξω * εὔ-
χομαι χἂν ταύτην τὴν ἐπιστολὴν εἰς χεῖράς cou ἐλ-
θεῖν, Ἐγὼ γὰρ πρῶτον μὲν χατὰ τὸν χοινὸν τῆς
ἀγάπης νόμον, χρεώστην ἐμαυτὸν λογιζόμενος " ὅτι
χρὴ ἀλλήλους συμπροθυμοποιεῖσθαι τοὺς ἐπὶ τὸ αὐτὸ
συνημμένους τῷ φρονήματι τῆς ὁμολογίας Χριστοῦ *
τὸ ἐπιστεῖλαί σοι ἀναγχαίως ἔχω. Ἔπειτα xal. διὰ
τὴν ἰδιότροπον σχέσιν " ἣν οἶσθα ὁποία xxi πόση ἀπ--
αρχὴς ἡμῖν ὑπῆρξε“ πάνυ ἐπειγομένως γράφω.
᾿Αλλὰ χάρις τῷ θεῷ, ἀδελφέ μου τιμιώτατε " ὅτι ἐν
τῷδε τῳ Ttx2q χειμῶνι τῆς ἀπιστίας ἄνθος διεφάνης
ὁρθοδοξοῦν * μᾶλλον δὲ ὁμολογητὴς Χριστοῦ, ἅπαξ
ἐνεχθεὶς εἰς ὕψος (Reg. cod. ὄψιν] τῶν χρατούντων
οὐχ ὑπέπτηξας" Ὡμολόγησας τὴν καλὴν ὁμολο-
(4iav* ἐμαστιγώθης ἱκανὰ, ἐξωρίσθης, περιωρίσθης
ὧδέ που ἐν παραδύστῳ. Πάλιν ἤχθης ἐν χεροῖν [f.
χερσὶν] κχολαστῶν * οὐχ ὠλιγώρησας * οὐχ ἐξηρνήσω
τὴν πίστιν * κατεξάνθης αὖθις ταῖς πληγαῖς " xai με-
μένηχας ἀήττητος " μὴ φοδούμενος ἀπὸ τῶν ἀποχτε--
νόντων τὸ σῶμα, ἀλλὰ τὸν μόνον Κύριον καὶ θεὸν xal
βασιλέα, κατὰ τὸ ὑπ᾽ αὐτοῦ ἐντεταλμένον. Μαχάριος
εἴ, xai xa)óv σοι ἔσται" ὡς εὐγενὴς σὺ, xal τῶν
ἀφ᾽ ἡλίου ᾿Ανατολῶν εὐγενέστερος. Εἰ δὲ ὅτι τοῖς loc-
ουργοῖς σε συνηρίθμησαν, ὡς βασιλικὸν οἰχέτην, μὴ

prehensus es a judaizantibus. Priores litteres non
accepisti: precor ut sallem ad te heo epistola
perferatur. Primum enim, juxta commurem armi-
citie legem, cum debitorem me ipse reputem :
quod animos sibi invicem addere oportest eos qui
sunt in eodem Christi confessionis propoaito con-
sociati : imposita mihi quedam ad te scribendi .
necessitas est, Deinde et propter privatam con- :

suetudinem, quam nosti qualis et quanta inter ποῦ
ab initio intercesserit, vehementer impellor ad
scribendum. Sed Dei gratia, frater mi reverendis-
sime, quod in bao tristissima infidelitatis heime
veluti recta fidei flos emicuisti : imo potius quod
ut Christi confessor, semel abreptus ad eorum tri-
bunal qui rerum potiuntur, non expavisati. Ceon/es-
$us ἐξ bonam con[essionem 9 : plurimas excepisti
plagas, ejectus es in exsilium, in terre nescio
quem angulum exterminatus. Incidisti rursum in
tortorum manus, nec animo concidisti : fidem non
negasti: plagis iterum laceratus, tamen invictus
perstitisti : nihil eos extimescens quiocci dunt corpus
sed Dominum solum et Deum et regem, quemad-
modum ipse precepit *!. Beatus es,et bene tibi erit;
quippe tu vir nobilis, et totius Orientis clarissimus.

? Luc. xir, 25. ?* Ezech. xxxii, 12. 391 Timoth. vi, 12. *! Matth. x, 28. ?* Psal. cxxvii, 2.
NOTE.
(1) De utrisque peccatis illis, videsis Pcnitentialem librum Joannis Jejunatoris, apud Josn. Mori-

num in Commentario de ponitentig disciplina.

1231

S. THEODORI STUDIT/E ini

Quod vero te una cum textoribus adnumerarunt, A θαυμάσῃς * τοιαῦτα yàp τοῖς ἁγίοις * ἕπειτα ὅτιπ

lanquam regis mancipium, desine mirari : nam
talia sanctis contingunt : deinde vel inviti vere
ostenderunt mundo, te famulum esse regiscolestis,
exemplum obeundi pro Deo martyrii, reprehen-
sorem impietatis. Itaque sta forti animo, Christi
miles: estoex omni purte strenus: Labora : opus
fac evangelistz ?? ; confessionem tuam imple, cum
Deum occulte habeas adjutorem ; custodem vite
tue angelum, qui te totum complectatur ac foveat,
qui de te valde letetur, qui preces tuas ad Deum
deferat in odorem suavitatis, in quibus et nostri
memento, qui quamvis peccatores plurimum te
amamus.
XLVII. — Praposito.

Confrmat Christi confessorem.
Ex quo te intellexi damnatum in judicio, et Chri- B

sti causa ox*sum, o amantissime, gaudeo, et tibi
gratulor. Hoc enim gaudium et exsultatio est, non
juxta mundi laetitiam : hec enim illetabilis: que
cum esse letitia videatur, non est reipsa, quando-
quidem labitur illa nec stare potest, cademque cum
desinit, mortem operatur : sed eam dico, que sola
secundum Deum est: ipsa enim unicum animi
oblectamentum est, et perpetuo sibi constans, cu-
ju8 finis vita sempiterna. Quamobrem jure gaudeo
et gratulor tibi, Pater reverendissime. Nam quod,
ut aiunt, centum, nivis ritu, impacta sunt plage,
quibus concisa cutis ; hec vero nova gaudii acces-
sio est. Istud quidem non sine aliquo doloris sensu
licet absens accepi. Sed Deo tamen gloria, qui te
glorificuvit. Nam quod immania vulnera dorso ab
impiis excepisti, laus tua immortalia est, perpessio
sancta, (icrmamentum eorum qui pariter confiten-
tur, alacritas orthodoxorum, hereticorum fremi-
tus, edificatio Ecclesi Dei. Lapides sancti volvun-
tur super terram ὃν, ut ait propheta. Quorsum istud?
ad equabilitatem pietatis, ad Ecclesia structuram.
Ipse igitur unus omnium a Spiritu sancto, angulari
lapidi coaptatus es et coagmentatus. Sed et nostri,
qui peccatores eumus, memenlo, o sanctissime, in
orationibus : ne a structura excidamus, sed alicubi
vel tanquam silex inveniamur, gratia ac beniygni-
tate optimi Dei nostri.

XLVIIL. — Theodorus dispersis ubique Fralternita-
libus cum iis qui in. confessione Christi. certant,
salutem.

Ad patientiam, Christi amorem, et perseverantiam excitat.

Omne gaudium existimare debetis, fratres, in
presenti tribulatione : quandoquidem propter
Christum et persecutio est eorum qui vexantur,
et eorum carcer qui detinentur: adjici potest, et
eorum verbera qui ceduntur. Non igitur cessabo
et orm;nes conjunctim et seoreim singulos compel-
lare, hortari commonere: quamvis non sim ne-
scius esse vos in fide slabiles, δὲ habere domi
adhortationem ac documentum. Sed tamen debitor

33 TI Timoth. iv, 5. ?* Zach. ix, 406 sec. LXX.

μὴ βουλόμενοι, ὡς ἀληθῶς ὑπέδειξαν τῷ κόσμῳ i
λόν σε εἶναι τοῦ βασιλέως τῶν οὐρκχνῶν, Evo
μαρτυρίας Θεοῦ, ἔλεγχον ἀσέδείας. Στῆθι οὖν, e»
vais στρατιῶτα Χριστοῦ * ἀρίστευσον τελείως " is
ποπαθησον ἔργον ποίησον εὐαγγελιστοῦ 3
ὁμολογίαν sou πληροφόρησον * ἔχων ἀοράτως 69
ἐπίχουρον, τὸν φύλαχα τῆς ζωῆς σου ἄγγελον n
χλοῦντά σε, περίέποντά σε, χαίροντα λίαν, xa! wi
προσευχάς σου ἀναφέροντα εἷς Θεὸν εἷς ὁσμὶν ü
ωδίας * ἐν ai; μέμνησο xal ἡμῶν τῶν iuzzuli
μὲν, ποθούντων δὲ σε λίαν.

MZ'. — ᾿Πγουμὲν ψ. [τμη΄.]

Ἐπειδὴ ἔμαθον εἰσαγώγιμόν σε γενέσθαι, χεὶ 5
τύφθαι ὑπὲρ Χριστοῦ, ὦ τριπόθητε, χαίρω xai z^
χαΐρω σοι. Τοῦτο 422 χαρὰ xal ἀγαλλίασις - οὐ mr
τὴν τοῦ χύσμου χαρὰν (ἀχαρὴς γὰρ $05, δοχεξ
piv, οὐχ οὖσα δὲ, ἐπείπερ ῥέουσα οὐχ ἥστατει, n
τελευτῶσα θάνατον κατεργάζετα:), ἀλλὰ τὴν m
θεόν ' αὕτη γὰρ καὶ μόνη [Reg. cod. μόνον ἐν
ησία, καὶ ὡσαύτως ἔχουσα, ἧς τὸ τέλος Γωὴν gas
Εἰχότως οὖν γήθω xai συγγήθω σοι. Πάτερ τὰν
vate. ᾿Αλλ’ ὅτι, ὥς φασι, ἑχατοστεόουσα f, νι ἃς τ
βαρύδαρτος" ἴδε [f. δε] πάλιν ἐπίστασις τῆς ra»
νης. Οὐχ ἀπαθῶς ἤνεγχα τὴν ἀχοὴν καὶ üzumb
ὅμως δόξα τῷ ὃοξ ἄσαντί ct θεῷ. "Emi νώτου u»
θῆναι ὑπὸ τῶν ἀσεδῶν, ἀσδεστόν σου τὸ χλίοα:
σου τὸ πάθος, στήριγμα τῶν συνομολογούντω:
θυμία τῶν ὀρθοδοξούντων, διάῤῥηξις τῶν agr
των, οἰκοδομὴ τῆς τοῦ Θεοῦ ᾿Εχχλησίας, A (00:
χυλίονται ἐπὶ τῆς γῆς, ὥς φησιν ὁ προφίτν
τοῦτο ; εἰς ὁμαλισμὸν εὐσεδείας, εἷς ἐνδόμητο
Ἐχχλυησίας. Τῶν ἀπάντων οὖν εἷς καὶ αὐτὸς ὑπ
ἁγίου Πνεύματος τῷ ἀχρογωνιαίῳ λίθῳ συν: p
γούμενος καὶ συμδιδαζόμενος. ᾿Αλλὰ μέμνησο υ
ἡμῶν τῶν ἀμαρτωλῶν, ἁγιώτατε, ἐν ταῖς wx
χαῖς, μὴ ἀποπεσεῖν τῆς ἐνδομήσεως, ἀλλ᾽ Gi
χἂν ὡς χάλιξ εὑρεθῆναι, χαριτι xai e:AavOpozu

ἀγαθοῦ Θεοῦ ἡμῶν.

MH. — Θεόδωρος ταῖς πανταχοῦ διεσπαρμ
ναις ἀδελφότησι σὺν τοὶς ἐναλθοῦσιν ἐν ἡ
ὁμολογίᾳ Χριστοῦ, χαίρειν, ἱτνα΄.)

Πᾶσαν χαρὰν ἡγητέον, ἀδελφοί μου, ἐν τοῖς zm
οὖσι θλιδεροῖς. Ἐπείπερ διὰ Χριστὸν καὶ ὁ διωγμὲ
τῶν διωχομένων, καὶ αἱ φυλακαὶ τῶν καθειργμένων
προσθείην δ᾽ ἂν, xal αἱ μαστιγες τῶν μαστιτουμὲ
νων, Οὐχ ἀποπαύσοιμι τοιγαροῦν xal κοινῇ πᾶσι τὲ
ἰδίᾳ ἑχάστῳ προσφωνεῖν, παρακαλεῖν, ὑπομιμνὶ
σχεῖν " χαίπερ εἰδὼς ἐστηριγμένους ὑμᾶς ἐν τῷ f
στει, καὶ οἴχοθεν ἔχοντας τὸ παρχχλητιγὸν xat wr

θετητιχόν, ᾿Αλλ’ ὅμως ὀφειλέτης stat ὁ ἁμαρτωλκ

EPISTÓLARUM LIB. íl.

1384

:p' ἐμαυτοῦ προστιθέναι [Reg. cod. προστι- À sum, etsi peccator, ut et aliquid de meo conferam.

Aus τε καὶ τοῦ πόθον ἐχδιαζομένου.. Zn λῶ
ic ζέλῳ θεοῦ᾽ ἐγκαλλωπίζομαι ὁ ἀκαλλώ-
τῖς ὁμολογητιχαῖς ὑμῶν ἀρεταῖς, Χαρά pot
φανος ὑμεῖς, ἔρεισμα καὶ ἀκαταγώνιστον
aa. Ναὶ ἐρωτῶ καὶ παραχαλὼ ἀσαλεύτους
ν ἅπαντας ἐν πάτῃ εὐθυμίᾳ xai προθυμίᾳ.
€, φησιν ὁ θεῖος ᾿Απόστολος, χαίρετε" ἀδια-
ς προσεύχεσθε" ἐν παντὶ εὐχαριστεῖτε"
api ταῦτα xal ἀγαλλίασις ; ὅτι Εἶπερ συμ-
εν, xai συνδοξασθησόμεθα᾽ εἶ ἀποθά-
χαὶ συζέσομεν" εἰ ὑπομείνωμεν, καὶ
ιλεύσομεν, ὡς γέγραπται. ᾿Βλίχη ἣ ἐπαγ-
απητοί ! Ei γὰρ εἷς πῦρ ἐμόληθῶμεν,οἴσωμεν"
"σὶν ἐχδοθῶμεν, ἐνέγχωμεν. Οὕτω γὰρ ἤνεγχαν

(vog ἀθλοφοροῦντες, ἄνδρες τε xal γυναῖχες, p

ἐν προδλέποντες, xxi τὸ παρὸν ὀδυνηρὸν,
εἰσι χουφίζοντες, xal τρυφὴν ἡγούμενοι τὰ
χαὶ τὴν προσθήχην τῶν παθημάτων ἐπι-
ς, οὐχ ἀποστυγοῦντες, ὥσπερ οἱ τὰ πλείω
τῶν συνεταίρων ἁρπάζοντες * ὡς ἴστε ὑμεῖς
Gv γευσάμενοι τῆς ἀθανάτου γλυχύτητος -
πλάνε! ὅτι πιχρόν σου τὸ δοχοῦν ἡδὺ, καὶ
ν, xatà πᾶσαν ἡδονὴν xal περιχάρειαν. Καὶ
ιρ'στοῦ, ὅτι σοὶ ἣ εὐλογία, καὶ d χαρὰ, xai
ὄνη, χαὶ ἐπὶ τοὺς χατόγους σου " ἴδετε πη-
«ἄς φθέγμασι παραχαλὼ ὁ εὐτελής " οὔ τί
ἀξιεπαίνων, ἀλλ᾽ ὅτι φιλιχκοῖς * "Osot βραδύ-
ὄντα! τὴν ἐπισχοπὴν Κυρίου * ἐχεῖνο ἐννοεί-
: Τὸ χρηστὸν τοῦ θεοῦ εἰς μετάνοιαν
᾿ διώκοντας, εἰς δοχιμὴν δὲ τοὺς πάσχοντας.
ιθυμείτωσαν, μηδὲ τὰ κρίματα Κυρίου ἐξ-
x(. Οὐχ εὐγνωμόνων δούλων λέγειν " ἕως
x εἶπε τοῦτο Ἰὼδ ὁ ἀοίδιμος, οὐχ ὁ Πέτρος,
τῦλος, οἱ μυρίαθλοι, οὐδὲ τις τῶν μαρτύ-

ὁ ἀχοίμητος ἀφθαλμὸς τὸ ἀρχοῦν ἐπ᾽ ἀμφο-
))x ἐλεεῖς, ὅτι θησαυρίζεις ἑαυτῷ ὀργὴν
ᾳ ὀργῆς χαὶ ἀποκαλύψεως καὶ διχαιτοχ-
οὗ Θεοῦ, ὁ τοιοῦτος, οὐ οὐχ ἔστι πέρας τῆς
, οὐδὲ ἐξαγόρευσις τῶν ἐν περὶ ἀσδέστῳ
ων ἀνιῶν, Καὶ παρακαλεῖν ὑμᾶς δεῖ τὴν
σον τὸ ἐφ᾽ ἡμῖν * εἰ μὴ ἄν διὰ τοὺς ὀλλυμέ-
. ἐχπεπτωχότας τῆς ὑπομονῆς. Ὁ ἐπειγό-
| θάνατον ἰδεῖν τοῦ ἁμαρτωλοῦ οὐ δύναται
χεῖιν πρὸς τὸν Θεόν " οὗ χεῖρον οὐδέν. "Atl
ταραχῇ κατὰ ψυχὴν ἐπιθυμῶν, ὅπερ θεὸς
τ, xai θέλων ὃ οὐ θέλει, ᾿Ἐντεῦθεν ἀχνδίαιν
βλασφημίαι, καὶ τὰ λοιπὰ βλαστήματα τῆς
. Εἴπωμεν, ἀδελφοί" Γενηθήτω τὸ θέλη μά
καρδίας, Κτηνώδης ἐγενήθην παρὰ σοὶ,
οπαντὸς μετὰ σοῦ. Καὶ οὕτως εἸρηνεύουσα
παῤΥησίαν ἔξει πρὸς Θεόν " ἑκατονταετί-
τοῖς ὑπὲο αὐτοῦ παθήμασι προαιρουμέ-
€ γὰρ ἐὰν χατευξώμεθα τὸ τέχος, ἐπιστῇ *
ἐπευξώμεθα, βραδυνεῖ * ἀλλὰ τότε ἥξει,

36 Phillip. tv, 1.
*? Matth, vi, 10.

or. xt, 2.
bid. 5.

3! [ 'Thess. v, 16.
*3 Psal. Lxri1, 23.

ipso alioqui amore impellante. /&mulor enim vos
Dei zmulatione** : et cum nihil babeam unde glo-
riari possim, confessionis vestre virtutibus glo-
rior. Gaudium mihi et corona vos estis*^, fulci-
mentum et robur invictum. Utique precor et hortor,
ul omnes firmi maneatis in omni gaudio et alacri-
tate, Semper gaudete, inquit divinus Apostolus,
sine intermissione orate : in omnibus gratius agite.
Annon istud gaudium est et exultatio ? Quoniam sé
compatimur, et congloriflcabi;/nur : si commortut
fuerimus, ei convivemus ?5 ; εἰ suslinuerimus, et
conregnabimus?*, sicut scriptum est. Quale pro-
missum, dilecti ? Igitur vel si conjiciamur in ignes,
feramus : vel si tradamur bestiis, patiamur. 8ic
enim tulere qui ab omni evo vicerunt viri ao mu-
lieres. Alterius vite bona prospicientes presen-
temque molestiam spe lenientes, erumnas delicia-
rum loco habuere, et accessionem exoptaverunt
dolorum, nedum egre, tulere : quemadmodum qui
copiosiores quam socii cogunt opes. Id quod por
vos ipsi nostis, immortalem hanc experti dulcedi-
nem. O munde fallax | quam amara est et letifera
illatuaqua videtur suavitas! quam omni voluptati
letitieque contraria! O Christi amor, tibi benedi-
ctio, gaudium, imperium, et iis qui sunt tui compo-
tes. Videtis quibus ego, qui tantillos sum, verbis
vos adhorter, nec illis quidem exquisitis, sed ta-
men amicis. Quicunque Domini visitationem tardi-
tatis insimulant, secum illi reputent, benignilatem

( Dei ad paenitentiam adducere" eos qui persequun-

tur, ad probstionem eos qui patiuntur. Nec de-
spondeant animum, nec judicia Domini explorent.
Nefas est servos caadidos ac probos dicere : Ui-
quequo? Non in bano vocem erupit inclytus Job,
non Petrus, non Paulus, viri plurimorum certami-
num, non e martyribus quisquam.

Novit pervigil oculus quid utrisque competat.
Non te tui miseret, qui thesaurilas tibi iram im die
ἐγώ δὲ revelationis et justi judicii Dei**, quisquis is
es, ubi nullus supplicii finis, nec fas est eloqui in-
tolerabiles in 1gne inexstincto dolores ? Hortari vos
utique ad tolerantiam, quaaLum est sitam in nobis,
opere pretium est, saltem ob eos qui pereunt, et ἃ
patienta exciderunt. Qui mortem peccatoris enixius
optat intueri, pacem is habere cum Deo nequit :
quo nihil est tetrius. Semper enim perturbato ani-
mo est, quiquis que Deus aversatur expetit, aut
ea vult quee Deus nolit. lino. tedium, animi lan-
guor, maledicentia, ac ceteri fructus improbitatis,
Dicamus, fratres, Fiat voluntas tua'* ; idque ex
animo. Ut jumentum factus sum apud te, εἰ ego
semper tecum"! Atque ita pacatus animus fiduciam
habebit ad Deum**, certus vel annos centum in
laboribus ejus causa degere. Neque enim si accele.
rationem imprecemur, instabit : nec sideprecemur
moram faciet. Sed tuno veniet, quando, qui ante

88. Rom. vir, 47... 8911 Τί οί. 1, 12. ** Rom. ir,
** [ Joan. 111, 24.

4458

S. THEODORI STUDIT,/£ !

mundi eonstitutionem deflniit, convenire justum A ὅπηνιχα 6 πρὸ καταθολῆς χόσμου διορίσας, τὸ e

judicium novit Deus. Precamini, oro vos, pro nobis
qui peccatores sumas, ut salutem consequamur.
Nicolaus frater vester et. meus omnes salutat.
Gratia vobiscum. Amen.

XLIX. — Exsulibus propter Dominum sanctis Patri-
bus meis spiritualibus, Theodorus minimus presby-
ter ac przpositus Studilarun, in Domino salutem.

pov δίχχιον xpipx οἵδε Θεός. Ilpostsyesh
ἡμῶν τῶν ἁμαρτωλῶν, παρχχαλῶ, vr τὰ
μεθα. Ὃ ἀδελφὸς ὁμῶν τε xal ἐμοὺ Nu
προσαγορεύει ἅπαντας. Ἡ χάρις μεθ᾽ ὑμῶν. ᾿Αμ)
ΜΘ΄. — Τοῖς διὰ Κύρων περυογαδευμῖν
πνευματιχοῖς ἀγίοις κοῦ Il acoao:, θεό
ρος ἐλάχιστος πρεσδύτερος, καὶ ἢγούαι
τῶν Στουδίου, ἐν Κυρίῳ χαΐρων. [τνγ΄.

Quod Christi causa profugi secesserint in montem, gratulstur tanquam celo ac Deo propioribus : mox adm
eirca lapsorum panas, vitaudamque lconomachorum societatem, interrogata respondet.

Vel ab orthoxodo uno accipere aliquid litterarum
difficillimis hisce temporibus, multo vero magis a
multis in unum congregatis tam pro hac tempestate
novum, quam hyeme, rosa foliis dives. Et est id

Ka! ἀφ᾽ ἑνὸς τοῦ ὀρθοδόξου τὸ δέξασθα: qz
τεῖον ἐν ταῖς χαλεπαῖς ἡμέραις ταύταις, μὴ ἐξ
Ex πολλῶν ἐπὶ τὸ αὐτὸ συνελη λυθότων, ξένον τι;

χαιρῷ, ὡς ἐν χειμῶν: πολύφυλλον ῥόδον. Καὶ zii

humilitati me; jucundum in primis : ita ut vel B ταπεινώσε: χάριεν ὅτ' μάλιστα - ὥστε ἀπ’ mx

ipsius inscriptionis intuitu spiritus exsultaverit, et
gratias, ut par est, Domino egerit : qui in presenti
persecutione, Achabice simili, reliquit sibi tot viros,
qui non curvaverunt genua ante Baal *5. Nec pau-
ciores enim esse nunc reor quifracii non eint, quam
tuno fuere : non proptereos modo qui ex confes-
sione innotuerunt : verum etiam ob eos qui huc ct
iluo incolumes evasere, in solitudinibus errantes,
in montibus, el speluncis, el cavernis terrx, ^5 ; ut
Apostoli verbis utar : quemadmodum cotum ve-
strum mons ille tergemini verticis, tanquam decus,
immortale consecutus, ostentat. Deo igitur grates
agende, qui dives est in vos, eL in omnes qui invo-
cant nomen ejus*'. Saeram hanc vestram fugam
laudo : vestrum illud in monte domicilium pradico,
calamitosum illud quidem, sed tamen divinum.
Moses in monte Sina cum Deo est collocutos. Elias
in monte Hore. Deum intueri, quantuim fas est,
meruit. Jesus ipse divinissimus in montem ascen-
dit ut homo, ad orandum.Quid istud rei est ?signum
esse existimo mentis ascensus, contemplandum no-
bis. Nam uti mons elatior est subjecta planitie lo-
cisque concavis : eadem proportione precantis ani-
mus ex sublimi loco ascendit ad Deum. Videte, o
desideratissimi, qualis et quanta sedes vestra sit.
Nostri porro me mentote, qui peccatores sumus, qui
hic humi degimus : ut consociemur vobis, qui estis
altivole Domini aquile. Sed de his hactenus quan-
uquam plura dicere ardetanimus. Qu: vero tam de-
misse de vobis sentire causa impulit, ut a me, qui
sum indoctus, reponsa discatis ad interrogata que
protulistis? cumque Christi gratia estquid agendum
sit per vos, ipsi teneatis : sin minus, per eoscerte qui
et dignitate et dicendi facultate praestant. Suntenim
plurimi, ut subindicavit oratio, quos edoceri necesse
est. Veritusigitur ne vos contristare, simulque vobis
obtemperare nolle videar : memet ad morem geren-
dum accingo. At illud prius habeo dicere: hanc
heresim (quanquam majoribus visa forte est, aut
quibusdam etiamnum videatur, non scelesta adeo
neo valde gravis), mihi certe, qui hebes sum, nihil
aliud videri, quam Christi negationem esse. δὶ

ΠῚ Reg. xix, 18. *6 Hebr. x1, 38.

41 Rom. x, 12.

προγρατῖς σχιοτῖσα! Moo τὸ πνεῦμα, καὶ Ξ9΄-.
λογήσασθαι Κυρίῳ τὰ εἰχότα * ὃς xal ἐν τῷ τοῦ
᾿Αχχαδαϊκῷ διωγμῷ, χατέλιπεν ξαυτᾧ τοϑοῦτς:
χάμψαντας γόνυ τῇ Βάαλ. Οἶμαι γὰρ cin
χαῦτα ἰσαρίθμους εἶναι τοὺς νῦν ἄχαμπεῖς " οὐ μήν":
κῶν εἷς προῦπτον χε μένων ἐξ ὁιμιλολογίας * ἀλλῖνξε
ó:X τῶν ὧδέ τε κἀκεῖσε edid ARM ipsi
xal ὄρεσι, καὶ σπηλαίοις καὶ ταῖς óz1iz
γῆς, ἀποστολιχῶς εἰπεῖν" χαθάπερ καὶ τὴν ὑμῶν! ς
τὸ «pxópucov ὄρος ὡς τρισόλδιον χλές; κα
ὡραΐζεται, Χάρις οὖν τῷ Θεῷ τῷ πλοστοῦς 5
σὺν πᾶσι τοῖς ἐπιχαλουμένοις τὸ Ovouz E
Ἐπαινῶ τὴν ἱερὰν φυγαδείαν ὑμῶν * ὑμνῶ τ
νὴν συνοικίαν ὑμῶν * ὅτι εἰ xal τληπαθὴς, C!
ποιός, Μωσῆς ἐν ὄρει τῷ Σιναΐῳ Θεῷ cx
Ἠλίας ἐν 096 τῷ Χωρὴό Θεὸν ἰδὲὲεῖν ἐκ
ἠξίωται, Ἰησοῦς αὐτὸς ὁ θεχρχικώτατος εἰς τ
ἄνεισιν ἀνθρωποπρεπῶς προσεύξασθαι, T3
ἐμοὶ δοχεῖ σύμδολον τῆς χατὰ voy, ἀναῦει
θεώρημα εἶναι. Ὡς γὰρ τὸ ὄρος ὑπερανιστα
τῆς ὑπωρείου πεδιάδος χαὶ τῆς πκοιλότυη͵,τος τ
δὴ μέτρῳ ὁ νοῦς τοῦ προσευχομένου wm
Θεὸν διὰ τοῦ μετεώρου τόπου, Ὁρᾶτε, ὦ tg
οἷον καὶ ἡλίχον ὑμῶν τὸ ἐνδιαίτημα, Miuviss
xa! ἡμῶν τῶν ἁμαρτωλῶν χαὶ χαμοξζώων ἐν:
ὡς ἂν συναοθείη μεν ὑμῖν τοῖς ὑψεπτετέσιν ἀετοῖς
píoo . 'AX' ἐχέτω μὲν ταῦτα ὧδε, εἴ καὶ ὁ πόθος
πλέον λέγειν, Τί δὲ εἰς τοσοῦτον ἔλν;, λύθατε vac
σξως μέτρον, παρ᾽ ἐμοῦ τοῦ ἀμαθοῦς μαθεῖν ὧν *
ετείνατε πεύσεων τὰς ἀποχρίσεις ; αὐτοὶ χάριτι ἴ
στοῦ ἀφ᾽ ἑαυτῶν εἰδότες τὸ δέον - εἰ δὲ ui, *
κῶν προεχόντων xal ἀξιώματ' xxi λόγῳ. Ew
πλεῖστο!, ὡς ὑπέδειξεν ὁ λόγος, ὀφείλοντες ἐχδιδα]
ναι. ἵν᾽ οὖν ui, δόξω λυπεῖν ὅμᾶς, ἅμα τε xr
διὼς τὸ ἀνήχοον, χαθίημι ἔμαυτὸν πρὸς τὸ ἱ
ταγμα.. ᾿λλλὰ πρῶτον ἐχεῖνο ἔχω λέγειν - ὅτ: ἡ ἑ
σις αὕτη. εἰ καὶ τοῖς ποολαδοῦσιν ἐφάνη ἄλλω
xal τισι φαίνοιτο νῦν, μεσνπόνηρος xal οὐ Aim
Aem * ἐμοὶ γοῦν τῷ ἀιύδρωπι οὐδὲν ὥλλο ior
ἄρνησις Χριστοῦ εἶναι, Εἰ γὰρ ἕν «Woche
ἀρχέτυπον ἐχφαίνεται, ὥς φησιν ὃ πάνσορος 3
σιος * καὶ εἰ ἡ τῆς εἰχόνος τιμὴ ἐπὶ τὸ mower.

EPISTOLARUM LIB. II.

1258

, ὥς φησιν ὃ μέγας Βασίλειος " ἐξουδένωται A enim in imaginearchetypum elucet, ut sapientissi-

| εἰχὼν Χριστοῦ, ἤρνηται, πεπάτηται παρὰ
στομάχων" ἄρα ἐν τῷ εἰκόνι αὐτοῦ xal διὰ
νος ἠρνήθη Χριστὸς, ἡτιμάοθη, ἀπεδοχιμά-
jac " xal ἀλλοίως οὐχ ἔστιν ὑπεξαγαγεῖν
nua. Διὰ τοῦτο θρήνων xai χοπετῶν ὃ χαι-
τοῦτο χαὶ τοσοῦτοι οἱ ἐνιστάμενοι, οὐ μόνον
ἴλλὰ καὶ γυναῖχες " ὡς λογιχῶς τε xal mpa-
ς ἀρνουμένου Χριστοῦ * ὅπερ ἐπὶ τῶν πάλαι
οὐχ ὦπται" λογιχῶς μὲν, ἐν τῷ λέγειν τοὺς
μὴ οἷόν τε ἐγγεγράφθαι Χριστὸν σώματος
οι" πραγματιχῶς δὲ, ὅτι χαθαιροῦσι πᾶσαν
γίαν Χριστοῦ, τῆς θεοτόχου, ἀγγέλων, ἁγίου
χαὶ ἁγίας, ix πάσης 'ExxÀnclac, ἀπὸ παν-
ἀναθήματος, πυρὶ παραδιδόντες, ἐπιτωθά-
λῶντες τὸ μέγα τῆς εὐσεδείας μυστήριον,
α Χριστὸν ἐγγεγραμμένον σὺν Μητρὶ καὶ θε-
| ἀποχαλοῦντες * ὅπερ φρονεῖν xal λέγειν xai
, Ἰουδαίων ἐστὶ xai Ἑλλήνων. Oi γὰρ
xai Σχύθαι αἰδοῖ χρώμενοι οὐδὲν τοιοῦτον
| πεποιηκότες, Πῶς οὖν οὐχ ἄρνησις τῆς ol-
; Χριστοῦ ταῦτα ; ᾿Αλλ᾽ ἐπὶ τὰς προτάσεις ὁ
Γινὲς ἐξ ἰδίας προαιρέσεως ὑπέκυψαν, ἄνευ
ιναγχάζοντος " ἄλλοι μετὰ πληγῶν " ἄλλοι δι᾽
xxi μόνης " ἕτεροι ἄνευ ἀπειλῆς, xxl βασά-
t, xai μόνον * ἄλλοι διὰ τὸ μὴ ἐκπεσεῖν τῶν
"wig OE xal χατὰ ἄγνοιαν. Τούτους ἐπιτρέ-
τῶς δεῖ ἀποδέχεσθαι ; ἐπιδειχνυμένους δηλαδὴ
αρποὺς τῆς μετανοίας ἅπαντας. Τίνες δὲ οὖ-
τοχὴ τῶν ἁγιασμάτων, μετὰ προσχλαύσεως,
νου δεήσεως " ἐπὶ μὲν τῶν πρώτων, τριετί-
ἐπὶ δὲ τῶν δευτέρων, διετίζουσα * ἐπὶ τῶν
«3i τετάρτων xai πέμπων, ἢ τῶν πρώτων e

ἕχτων, ἐνιαυσιαία, Μετὰ τὴν ἐχπλήρωσιν
ἔχειν αὐτούς ; Εἰ μὲν ἐξ ἱερατικοῦ πληρώ-
χαὶ οὐχ ὑπέγραψε, μηχέσι μετέχων τῆς ἀσε-
νωνίας τις, Ὡς ἐν ᾧ ἐτέταχτο χλήρῳ' Εἰ δὲ
γράψας, εἴη ὡς εἰργόμενος τῆς ἱερουργίας
οδόξου συνόδου" χοινωνῶν δ᾽ οὖν ὅμως τῶν
πων. Τοῖς πάντη ἀσεδέσιν et ἔξεστι κατὰ
δέους ἕνεκα, ἢ διὰ λιμὸν, fj xal ἄνευ ἀνάγ-
καὶ διὰ βίαν ἀλλοις χοινωνοῦσιν, ὀρθοδόξους
᾿ς ὁμολογοῦσι, συνεσθίειν ; Οὐδαμῆ οὐδαμως *
τί q& τοῖς ἐσχάτοις, οὐκ ἀδιαφόρως; ἀλλ᾽ ἐξ
j) τινὸς τρόπου, ἅπαξ Tj δίς, Εἰ τῶν τούτοις
jy τὰ λείψανα ἐσθίειν χατὰ ἀνάγκην, ἢ xal

mus Dionysius ait : ac imaginis honor ad proto-
typum ascendit,ut magnus loquitur Basilius : nunc
autem despicatui babita est imago Christi, negata,
conculeata à Chrystomachis : utique Christus in
imagine ipsius et per imaginem negatus est, igno-
minia affectus, more Judaico reprobatus : nec colli-
gere aliud, re plane perspecta, licet. Idcirco plan-
gendi et ejulandi tempus istud est : idcirco et tam
multi reluctentur, non viri modo, sed et mulieres,
eo quod non voce solum, sed et opere ipso Chri-
stus negatur : quod in vetustis heresibus minime
visum est. Voce quidem, cum negent impii corpo-
rea similitudine pingi Christum posse : opere a&u-
tem ipso, cum omnem evertant Christi sanctam
imaginem, Deiparse, angelorum, sancti ac sancte
cujusvis, ex omni ede sacra,ex omni saoro mo:
numento, igni tradentes, conviciis insectantes, ma»
gnum pietatis mysterium irridentes, Christum de-
pictum, cum matre et famulis, sabominandam rem
nuncupantes : quod quidem cogitare, et dicere et fa-
cere,Judeorum est atque gentilium.Arabes enim ac
Scythe reverentia ducti, nihil tale visi sunt preti-
tisse.Quid est igitur dispensationem Christi negare,
si hoc non est? Sed ad propositiones revertatur oratio.
Quidam propria sponte manus dedere, nemine per
vim cogente : alii cum plagis: alii minis duntaxat
exterriti ; alii cirea minas ac supplicia, solo metu ;
alii, ne exuerentur bonis: nonnulli autem per in-
scientiam. Hi si resipiscant, qua ratione sunt ad-
mittendi ? Utique si dignos videlicet ponitentie

C fructus omnesexbibeant.Quisunt illi porro fructus?

Dilata Eucharistie perceptio, cum fletu, et assidua
deprecatione, primisquidem, pertriennium.: secun-
dis, per annos duos: tertiis, quartis, et quintis,
quemadmodum primis: sextis denique, unius anni
spatio. Quibus ubi perfuncti fuerint, qua ratione
sunt habenti ὃ Si quidem est ex sacerdotali ordine
aliquis, neo subscripsit, nec fuit impie communio-
nis particeps; in quo ordinatus est clero permaneat.
Sin vero subscripsit idem ; abstentus ἃ re sacrá
facienda sit usque.ad synodum orthodoxam : com.
muníicet tamen sacris mysteriis. Si hominibus omaií
ex parteimpiis, propter necessitàtem ingruentemretu,
vel ob famem, vel etiam citra necessitatem aut per
vim, alii communicent qui orthodoxos se profitean-

ἄγχης, διότι προεσχημάτισται ἐν αὐτοῖς ὁ ἢ tur,an licet cum istis cibum sumere? Nullo prorsus

; Εἴ piv πχρὰ ἱερέως, οὐδαμῶς" εἰ δὲ μὴ,
-τέον χατὰ βίαν. Et δὲ εἷς εὐχτήριον αὐτῶν
θαι εὐχῆς χάριν" καὶ εἰ δεῖ τὴν ἁγίχν ἀνά-
ν αὐτῷ ἐπιτελεῖν μετὰ ἰδίας τραπέζης;
€ ἑκάτερον. Εἰ δεῖ χαίρειν αὐτοῖς, λέγειν,
ἄζεσθαι : Οὐδαμῶς, ὥς φησιν ὁ μέγας Βασί-
) Κύριος ἐχώλυσε τὸν χοινὸν ἀσπασμόν.
οὔτο χατὰ σύμδασιν" ὡς δὲ ἐξ ἀγάπης xal
φευχτέον " ἵνα πληρωθῇ ἐν τούτῳ. Οὐχ ἔστι
χαίρειν τοῖς ἀσεδέσιν, Elol τινες τῶν μονα-
, οἱ οὔτε λόγῳ, οὔτε ἔργῳ συνῆλθον φυγῆ
PaATRoL. Gn. XCIX.

modo : nisi forle sint ex infima plebe: neo pas-
Bim ac prociscue, sed casu aliquo necessario, se-
mel aut iterum. An licet eorum cone reliquias ex
necessitate, vel citra necessitatem edere, eo quod
in his signum orucis prius expressum sit? Bi
quidem a sacerdote, minime: sin minus, cogente
vi sumi oportet. An licet orationiscausa eorumdem
oratiorum ingredi ? ac num licet sanctam ibi obla-
tionem peragere cum mensa propria ? Neutrum li-
cet. An fas est gratulari ipsis, confabulari cum iis,
eosdem salutare ἢ Neutiquam, ut ait magnus Baei-
| A0

1550

S. THEODOHI ΞΒΤΌΌΙΤΑ ᾿

lius. Communi salutatione Dominus interdixit. A τὴν σωτηρίαν ποριζόμενοι * καὶ πάλιν μετὲ τῆν!

Quamobrem istud ex occasione flat: ut vero ex
amicitie ac benevolentise signilicatione, declinan-
dum : ut sic istud impleatur : Nefas est dicere Ave
impiis **. Sunt quidem e monachorum cou qui
neque verbo neque opere consenserunt, fuga salu-
tem cousecuti : rursumque post secessionem ab
impiis se subtraxere. Recte habet. Si autem ab-
impiis sacra peracta sint in Ecclesia aliqua semel
duntaxat, in eam ingredi poterunt solas peracturi
preces : si vero sepius, secedant ab ea longissime.
Semeculares quidam ac monachi impietatem vehemen-
ter detestantur ac lugent : propter minas autem
impiorum, δὰ eorum se communionem adjungunt,
ita eos alici posse arbitrati, preces autem fleri pro
ipsis & nobis efflagitant. An licet his divina myste-
ria impertiri ? Preces quidem peragere licet, imper-
tiri vero sacra non licet, quidquid illi dicant aut
agant. Si secus viam publicam cruces ii statuerint.
uu sunt adorande ?N!hil vetat. Au licet borum
oblationes consecrare ἢ Minime. Hec igitur pro eo
86 Dominus in mentem injecit, elocuti sumus: non
quasi sancientes legem : neque enim ex antistitum
numero sumus, penes quos potestas est condendi
canones : sed consilium dantes, quoniam ejusdem
vobiscum ordinis sumus : ac propterea quod ii de-
sunt qui statuere summo jure debeant, huc avo-
bis coacti descendimus. Vos vero, Patres sanctis-
simi venia'n date, si quid in predictis displicet.
Preterquam quod medicus tum animi tum corpo-

rie, et persone qualitatem, et temporis opportunitatem, habitum, affectus, vires, imbecilli$
contemplatur : et sic remedia conficit adhibetque : medicamenti modum punc augens nunc m$
quae uno capite ac genere comprehendi rite non possunt: quemadmodum ipsi quoque sancii Pat

definierunt.
L. — Luciano filio.

Ponitenti absolutionem impertitur. (Baron. an. 816, n. 19.)

Deus noster optimus, cum humane nature im-
becillitatem noverit, lierique interdum ut, quam-
vis inoffenso pede ingredi aliquis videatur, is tamen
si remittat paululum, quo nescit modo dejiciatur:
insigni benignitate ponitentiam dedit, que homi-
nem a lapsu revocet, restituatque in integrum,
Quandoquidem igitur et ipse, frater mi, similiter
offendisti, ac laudabilis poenitentie tempus exple-
sli; acerbo animi dolore, profusisque lacrymis ut
accepi, exorato Deo ; nunc vero absolutionem effla-
gitas : (1) quemadmodum et ab o:conomo et ab
ceconomi vieario significatum mihi est: hanc habe-
to a Domino,et eris, fiii mi, ab hodierno die sa-

nus, in Christo gaudens, οἱ in ipso prospere vitam ἢ

agens, ul ne posthac decidasobligata Domino fide,
Bed pro ipso mortem obeas, quemadmodum et ipse
pro te pertulit. Ante& igitur per litteras ejulans
indignus licet, 8ic te compellabam : Adam, ubi es 9?

^^ [I Joan. 10. ** Gen. 111,9.

γώρησιν τῶν ἀσεδῶν ἀνθυποσερέφοντες. E; mh
Εἰ δὲ καὶ ἐλειτουργήθη ἡ Ἐπελησία ὑπὸ τῶν i
δῶν, εἰ μὴ ἅπαξ’ εἰσίτωσαν ἐπιτελοῦντες ἐν καὶ
τὰς προσευχὰς μόνον" εἰ δὲ πολλέάχις, bxoyux:
σὰν ταύτης πόβῥω, Κοσμιχοΐ τινὲς εἶσιν ἢ καὶ m
χοὶ, σφοδρῶς μυσαττόμενοι, ἢ καὶ ἀποδυρόμεινι"
ἀσίδειαν * διὰ δὲ τὰς ἀπειλὰς τῶν ἀθέυον xpezb]
ται τῇ αὐτῶν χοινωνίς, οἰόμενοι αὐτὴν Ene;
εἶναι, αἰτοῦντα! δὲ εὐχὴν ὑπὲρ αὐτῶν ἡμὲς Ξε
σθα:. B: ἔξεστιν αὐτοῖς μεταδιδόναι τῶν θιίων:
στηρίων ; Εὐχὴν μὲν ποιεῖσθαι ἐξὸν, οὐ ui» uma
δόναι, κἂν ὃ τι λέγωσιν ἢ πράττωσι. Σταυριχὶ
ἱστῶτι κατὰ τὰς λεωφόρους, εἰ ὅδὲτ προσχυνιδ}
χωλυτέον. El δεῖ τῶν τοιούτων τὰς προσφορὲς τα
χομίζειν ; Οὐδαμῶς, Ταῦτα οὖν ὡς ὃ Κύριος κα
νοῦν ἐπήγαγεν ἡμῖν, ἐφθεγξέμεθα * οὐ vonokttak
ἐπεὶ μηδέ ἐσμεν τῶν ἱεραρχούντων * αὐτῶν eR:
τυποῦν χανονιχῶς " ἀλλὰ συμβουλευτιχας, E
isutv ὑμῖν ὁμοταγεῖς καὶ ἐπειδὴ ἐξ ἀποοίας τῷ z.
αργ'κῶς ὀνειλόντων τυπῶσαι ^ ἀν χγκασθέντι;
ὑμῶν ἐληλύθαμεν εἷς τοῦτο. Ὑμεῖς δὲ, ἐσ
Πατέρες, σύγγνωτε, εἴ τί ἐστιν ἀπαρέσκπον s
τοῖς εἰογμένοις, Πλὴν ὅτι ὁ ἰατρὸς xai js
σώματος, καὶ προσώπου ποιότητα, καὶ xs
πητα, ἕξιν τὲ χαὶ πάθος, δύναμέν τε καὶ zw
ἐπιτη οίη " χαὶ οὕτω φαρμάκεύοι καὶ lxi: W
ψεσι xal προσθήκαις γρώμενος " ἃ iv πα
περιλαθεῖν οὐχ οἷόν τε κανονικῶς * ὡς καὶ E"
ἅγιοι Πατέρες ἡ μῶν ὡρίσαντο.

Ν᾽, — Aovxtavip τέκνῳ. [-πνδ'.]

Ὃ ἀγαθὸς ἡμῶν θεὸς, εἰδὼς τὸ τῆς d
φύσεως εὐόλισθον, καὶ ὅτι εἰ xal δοχεῖ τις κατοῦ
πορεύεσθαι, ὡς οὐχ οἷδε μιχρὸν ῥᾳθυμήσας inum
λίζεται " φιλανθρώπως ἐδωρήσατο τὴν prim:
ἀναχαλουμένην τὸν ἄνθρωπον τῆς πτώσεως, HÀ
πὸ ὑγιὲς ἀποχαθιστῶσαν, ᾿Επεὶ οὖν xal αὐτὸς, ὦ
ci μου, πέπονθας ὃ πέπονθας, xai τὸν τῆς dis
γον μετανοίας χαιμὸν πεπλήρωχας, πολλῇ xacmi
xai πλείστοις δάχρυσιν, ὡς ἀκήχοα, ὡς P esl
νος τὸν Θεόν * ἐπιζητοίης δὲ ἄρτι λύσιν - χαϑὰ δι
τοῦ οἰκονόμου xai τοῦ παροιχονόμου ἐδηλώβη καὶ
E, σοι αὕτη παρὰ Κυρίου " xal ἔσῃ ὑγιαίνων ü *
δεῦρο, υἱέ μου, xxl χαίρων ἐν Χριστῷ, xi x
εὐοδούμενος ἐν αὐτῷ - μηχέτι συμπίπτειν LÀ
ἐγγύας τῷ Δεσπότῃ, ἀλλὰ θνήσχειν OTcip αὐτοῦ,
καὶ αὐτὸς ὑπὲρ σοὺ ἔπαθε, Πρότερον μὲν oi
γράμματος ὁ ἄναξιος χλαυθμυρικῶς ἔφθεγξέμην t
σέ" ᾿Αδὰμ, ποῦ εἶ; τὴν θείαν φωνὴν ὑπειπών. δὰ

NOTE.

(4) Hanc absolutionem, minime sacramentalem ex

Joan. Morinum in Commentario de Panitenlia.

plicat Joan. Jejunatot in libello Ponttentigli ay

EPISTOLARUM LIB, 1f.

1362

σε βίου οἱενεὶ ftzgaBtioutoo. ἐκπεπτωκέ- A Doi Vocern inouléats, quod ex stbblimi vits gehere

b dvayxa:ov ἀποτολμῆσαί με τὸν τάλανα
Εἰρήνη δοι; ἀνάστα, Χριστὸς κελεύει " ζῆθι

᾿Αλδενέχᾳ πρωτοσπαθαρίᾳ. [τνζ΄.]

tanquam ex paradiso exeidisses. Nunc vero necesse
est rmiserüm tne audàcter ao libere dicere : Pax
tibi : exaurge, Christus jubet in eternum vive.

Ll. — Albenecz protospathariz.

Renuntiare seculo éupientem docet quo pacto id impetrare a marito possit,

με τὸ γράμμα τῆς εὐγενείας Boo οὐκ ὁλί-
| μὲν dx φιλοθέου καρδίάς ὑπαγδρευθέν "
ὑπὸ συντετριμμένης xdi τεταπεινωμένης
πραγθὲν * ὦστε δὶς ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἀναγνόντα
v, Τίς καὶ ὁποία xal ἡλίκη $ φυχὴ αὕτη,
Ἰεγγομένη πρός μὲ τὸν ταλαίπωρον ; ὡς
ρὰ τοῦ γραμματηφόρου ἀνηγγέλη μοι
| Φωνῇ παρέθου αὐτῷ ἐξειπεῖν * τότε
€ ᾿ἡγάσθην λίαν, καὶ ἐδόξαφι τὸν ἀγα-

Me littere nobilitatis tu: haud mediocriter percü-
lere : sunt enim tam religioso animi affectu dicta-
te tam intimo pii doloris sénsu confecte, ut ijis-
dem iterum perlectis in hane denique vocem eru-
perim : Que et qualis, et quanta anima est, qua ad
me jhfelicem 1sta poerscribit? Ut veto nuhtiata
sunt mibi a tsbellario ea que viva voce ut mecum
ille comtnunicaret mandasti ; tunc vero obstapui
multo vehementius, et laudavi Deum nostrum op-

θεὸν, ὃς ἐνέπνευσε σοι τοιοῦτον διά- D timum qui tale tibi propositum in mentem injecit,
χαὶ εἰς ἔργον αὐτὴν προαγαγεῖν ἐφ- ideinque te perficiendi cupiditate incendit.

ἰγαροῦν τὸ ἔογον ὅ ἐπεπόθησας, γχυρία, καὶ
ὑσπὼν * οὐ μόνον διὰ τὸ ὑψηλὸν xa! οὐ-
βίου (οὐδὲν γὰρ ἀλλο dj ἀποταγὴ, ἢ σταῦυ-
iavazo9 ἐπαγγελία τῷ γε ἀληθινῶς μονά-
λὰ xxi διὰ τὸ δεδέσθαι σε ἀνδρί * οὗπερ οὐγ
ἐστι δ'αζευχθῆναι, Otà τὸ θεοσύναπτόν cot
ott, Τίς οὖν ἀποσυνάψειεν, ἢ δηλαδὴ 6
ἐπὶ μείζονα ἠπειγμένην προελθεῖν πολί-
i οὖν καθάπερ dj διαταγὴ τοῦ ἁγίου Βασι-
tov τὰ πρὸς τὸν ὁμόζυγον εὖ διαθέσθαι, Τί
Ἀπογυμνῶσαι τὸν λογισμὸν τῆς ἐφέσεως *
τὸ τοῦ χύσμου μάταιον xal ὀνειρῶδες '

μόνιμον ἐν αὐτῷ, ἀλλὰ παρατρέχον ἴσα καὶ (

ἂν περιχαρὲς τι, κἂν ἀπολχυστιχὸν, χβν
ν, κἂν ἐνήδονον, χἂν βασιλεία αὐτί, ᾿Ωσεὶ
τοῦ ἀγροῦ πάντα ἀφίπταται. Καὶ οὐ τοῦτο
λλὰ χαὶ χοῖμα ἀπαραίτητον ἐπὶ τῶν προσ-
σάντων Ev. τῷ παρόντι αἰῶνι, xal μὴ κατὰ
(dg τυῦ Χριστοῦ * ὅπερ ἐργῶδες ἐκτελέσαι
νῷ βίῳ. Ταῦτο λάλησον, παραχάλεσον, ix»
ὡς ἂν πείσειας αὐτὸν συναιρήσασθαί σοι
ν τῆς ἀποταγῆς " Τί γὰρ οἵδας, φησὶ, γύ-
τὸν ἄνδρα σώσεις; Καὶ τοῦτο ἐπὶ χρόνον
αἱ εἰ μὲν συνέλθοιεν, εὖ ἂν ἔχοι " εἰ δὲ μὴ,
’σοῦτον ἀνάπτει G8 ὁ Θεοῦ πόθος, Tipatte'g
τά cot, χαὶ μὴ βουλομένουστοῦ ὁμόζυγος.
; προείρητηι, δυσεξάνυστον τὸ πρᾶγμα" xal
ἐν ταῖς τοῦ διωγμοῦ ἡμέραις" xal ὅτι οὐχὶ
αὐτὴ, ἀλλὰ τῶν ὑπερεχουσῶν, καί qt τῶν
τῇ βασιλευούσῃ. '"Eo' ᾧ καὶ θαυμάζειν
ἐν τῇ ἄγαν εὐδοξίᾳ τοῦ τῇδε βίου, ταύτην
μένη, τὴν ταπείνωσιν Χριστοῦ ἐπιποθοῖς
ει, Εὐλογητὸς Κύριος ὁ οὕτω πείθων " χαὶ

τὴν τοῦ Θεοῦ δόξειν ὡς ἀληθῶς βδέλυγμά
ἔνδοξα τοῦ ματαίου βίου. Ἔχου τοίνυν τοῦ
u βίου σου. ᾿Ακούω γὰρ οἷα ἀγαθουργεῖς "
ἀφιεμένη τὰς βασιλικὰς διατριδὰς, σχολά-
ἑαυτῇ καὶ ἐν ἀγαθηῖς, "Ἔστι γὰρ wal ἐν τῷ

th, xiv, 6. 9! I Cor. vir, 16.

Magnum utique quiddam est quod ezpetiisii,
domina, et arduum, non modo propter coelestis
hujus vite sublimitatem ; nihil enim aliud renun-
tiatio est, quam crucis ac mortis denuntiatio
ei qui vere monachus sit ; verum etiam quod
sis cum viro copulata, a quo divelli maghum nego-
lium est, propterea quod ambos videlicet conso-
ciaverit Deus 599, Quis ergo disjunget * Ipse nimi-
rum qui conjunzit, qui progredi cogit ad prestan-
tius vite institatum. Necesse est igitur, ex pre-
scripto sancti Basilii, ea primum que ad maritum
spectant recte componi. Quid istud est? Quid
consili] ceperis, aperire : quam sint res mundane
inanes ac somnii similes, suggerere : ut nihil hic
fizumsitaestabile, nihil non instar umbreé preter-
jens, quantumvis jucundum illud gratumque sit,
quantumlibet felicitatis afferat ac voluptatis, vel si
potestas regia fuerit. Nam velut flos agri omnia
evanescunt. Neque hoc solum: sed et judicium
inexorabile erit eorum, qui ín presenti evo vitiosis
affectibus inquinati vixerint, nec secundum Christi
precepta : id quod perdilficile est in seculari vit&.
Heoc loquere, adbortare, verborum blanditia adhibe,
ut animum is indoéat rénuntiationis propositum
una tecum arplecti. Unde enim scís, inquit, tu-
lier, si virum salvum facies 51 ? Kt istud ad tempus
satis est. Ac si quidem ille consenserit, belle ha«
bet : sin minus, tunc si te Dei tantus &mor incen.
dit, id efflcies quod libitum erit, vel invito conjuge.
Sed res es, ut dictum est antea, multum habet
difficultatis ac laboris: presertim vero persecutio-
his tempore: et quod non quelibet e plebe sis, sed
eprimariis οἱ principibus feminis, ac Auguste
consanguineis. Unde et mirari subit quemadmo-
dum in tam abundanti vite presentis gloria, ea
repudiata, Christi bumilitatem induere concupiscas.
Benedictus Dotninus 8 quo hec injecta mens est :
vere enim pre Dei glorie, abominanda res est

1263

igitur tuum optimum vite institutum. Tua enim
facia illustria audio, οἱ quemadmodum abdicaita
principum familiaritate, tibi uni ac rebus bonis
vaces. Nam et in isto vitse genere salutem consequi
potes, etiam cum viro : deinde autem subsequenti
tempore, ut fortunaverit Dominus, sic et ages, nec
virum contristans, sed potius infleclens divinacon-

S. THEODORI STUDITJE
quidquid est in hac inani vita gloriosum. Tene A βίῳ σωθῆναι, καὶ μετὰ ἀνδρός * καὶ πάλιν τ'

ἑξῆς, ὡς ὁ Κύριος εὐοδώσειεν, οὕτω καὶ im
μὴ λυποῦσα τὸν ὁμόζυγον, ἀλλὰ μᾶλλον xm
πτουσα διὰ τῆς ἐνθέου διαγωγῆς. Περὲ τῆς ἐδὼ
δεδήλωχα αὐτῇ τὸ παριστάμενόν μο-. Περὶ τῷ
νόμου καὶ ἀγαπητοῦ τέκνου, πλεῖστα so: ἔπ
ριστῶ, συμπαθῶς ἐπειχθείσῃ [cod. Reg.
στῇ] πρὸς αὐτόν. Εὔροις ἔλεος παρὰ Κυρίψ.

versatione. De sorore, significavi ei quo res mee loco essent. De cconomo filioque dilectissimo, πὸ

tibi gratias ago, qued omni eum humanitatis officio sis prosecuta. A Domino misericordinem cor

LII. — Mariz moniali.

Non improbat, quod persecutionis metu sub sseculari habitu lateret.

Legi reverentie tue schedulam, ac pium oconsi-
lium intellexi: quod idem cum beato illo Patre
propositum habeas propter Christum patiendi :
idque jure optimo : ut palam sit, unam utrique
carnem et mentem uaam esse, neo te discrepare
fide. Deo igitur grates agende, qui vos ita, ex
ipsius metu et amore, disjunxit invicem Evangelii
gladio, quoad corpus; rursumque uno spiritu ac
sensu, quoad animum consociavit. Enitere igitur,
domina mea, ut equali cum eo conditione digna
censearis, ut illic eidem occurras, ut sis cum eo
semper, ispum eligens, ut ipse te elegit. Insigni
enim charitate curam ille ingentem in salute tua
procuranda suscepit, quemadmodum et ipse novi:
nam is humilitati mee tanquam fllio sua negotia
communicabat. Quod propter persecutionis difficil-
lima tempora, dissimulandi causa, secularem
externo habitu ornatum geris, idque modice, nec
diu: repertum istud in sanctis ex causa aliqua
necessuria : in omne vero tempus, minime; cate-

rum quid dicturus sim hereo. Nam si auctor sim (; ἂν μὴ φέρειν τὸ μαρτύριον " ἐνεχθύήίσῃ γὰρν

ut fietum habitum deponas, imparem te martyrio
dices : vocaberis enim et ad ponas. Si rursum te
sic dimittam, scripta nulla auctoritas est qua
suffragetur. Duobus igitur propositis malis, prasta-
bilius est clam monialem esse, quam, ai plagas
perpeti nequeas, perduelli communicare heresi,
&atquea Christo desciscere, in quo sors tua futura
est sempiterna.
LIII. — Moniali.

ΝΒ΄. — Mapíq μοναζούσῃ.

᾿Ανέγνων σου τὴν τιμίαν συλλαδὴν, xai iu
σοὺ τὸν εὐσεδῇ λογισμόν" ὅτι τῆς αὐτῆς τῷ az
pip ἐχείνῳ Πατρὶ διαθέσεως ἀκολούθως iyu
Χριστοῦ πάσχειν * xal εἰχότως * ἵνα φανῇ ὅτ:
σὰρξ ἕν xal φρόνημα χρατεῖ, οὐχ kun
πεῤὶ τὴν πίστιν. Χάρις οὖν τῷ Θεῷ τῷ ox δ
διὰ τὸν φόδον xal πόθον αὐτοῦ διαζεύξαν: x
λέλων μαχαίρᾳ εὐαγγελικῇ σωματικῶς, κεὶ Ξ
τῷ ἑνὶ πνεύματι xal φρονήματι συνάψαντι Gad

πούδασον οὖν, χυρία μου, τῆς terc αὐτῷ τοὶ
ἀξιωθῆναι, καὶ συντεύξασθαι ἐκχεῖ, χαὶ x
εἰσαεὶ, αἱρουμένην αὐτῷ ὡς ἠρτίσατό σε. b
πολλῇ ἀγάπῃ πολλὴν xal φροντίδα ἔσχιν ἢ
σωτηρίᾳ σου, ὡς οἵὸχ χἀγώ * χκαθότι xw
τῇ ταπεινώσει μὴυ τὰ χαθ᾽ abzóv ὡς ὕΐῳ. ER
κατά ἀνάγχην τοῦ διωγμοῦ ὑποχριτικῆς τοῦ
χοσμοφορήσεως, πρὸς μιχρὸν χρόνον χαὶ 5
εὔρηται ἐν τοῖς ἁγίοις χατά τινα ἄναγε!
θεσιν * εἰς δὲ τὸ ἀεὶ, οὐδαμῶς. Λοιπὸν o
εἴπω. 'Eàv ἐπιτρέψω ῥίψαι τὴν ὑπόκριδ:

βάσανα. 'Eiv τε πάλιν ἐπαρήσαιμι οὕτως, τ
Γραφιχὴν μαρτυρίαν, Δύο τοίνυν χαχῶν τὸ
μένων, χρεῖττόν ἐστι χρυπτομόναχον εἶνε, ὁ ἢ
φέροντα τὰς πληγὰς, χοινωνῆσαι τῷ ἄονηταὶ
ρέσει, xai ἀποστῆναι Χριστοῦ, ἐφ᾽ ᾧ inn αὶ
μερίς σου.

ΝΓ΄, -- Μοναζούσῃ. {τξα΄.]

Hortatoria. Ut pro recta fide marlyrium perferre parata sit.

EKe temporis hujusce conditio est, ut de aliis
non esse sollicitos oporteat : cum pari animo simus
80 pari fide prediti : quandoquidem veluti in Ec-
clesiam unam sive cotum convocavit Deus eos
omnes qui pro veritate dimicant, in eaque consen-

tiunt. Quemadmodum igitur circa offense pericu- D

lum non est qui cum ejusdem monasterii sit, nihil
de condiscipulis curet; aut prepositus qui nulla
pariter de discipulis sollicitudine sit : sic est pro-
fecto de nobis omnibus: quandoquidem, ut dictum
est, Ecclesia una cenobica sumus. Inviso te per
epistolam, et rogo quomodo utique in Domino
valeas, soror spiritalis : utrum in egregia Christi
confessione permaneas : an depositum fidei inte-
grum serves ope Spiritus sancti: an sis in Deo
corroborata, nec impios expavescas.

Ὃ Παρὼν χαιρὸς τοιοῦτος, ὃς ἀναγχέζει ᾧ
μεριμνᾷν ὑπὲρ ἀλλήλων " διὰ τὸ τῆς ἰσοψυχίεε:
ὁμοπιστίας ἀξίωμα * ἐπειδὴ ὡς aix. Ἐχχλιῖ
ἤγουν συνοδίαν συνεχαλέσατο ὁ Θεὸς ἅπαντας κα
ἀντεχομένους τῆς ἀληθείας, xal ἐν αὐτῇ μοὶ
γοῦντας. Καθάπερ οὖν υὐχ ἀχίνδωνον τῷ τῆς τὐς
μονῆς ὄντι, μὴ ὑπὲρ τῶν συμμαθν; τῶν φροντιοῦν,
ἢ καθηγουμένῳ, τὸ μὴ περὶ τῶν φοιττ, τῶν deris
φροντίζειν" οὕτω δὴ καὶ ἡμῖν πᾶσιν - ἐπειδέτι
ὡς εἴρηται, μία Ἐχκλησία χοινοδιακιῦ ἔσμεν. "Er
σχέπτομαί σε διὰ τοῦ γράμματος, καὶ ἐρωτῶ τὶ
$5 ἔχεις ἐν Κυρίῳ, ὦ ἀδελφὴ πνευματική . dil
μένεις ἐν τῇ χαλῇῷ ὁμολογίᾳ Χριστοῦ - εἰ τηρεῖς τ
παραχαταθήχην τῆς πίστεως διὰ ᾿Πενεύματος ἐγ
ἀσφαλῆ " εἰ χρατύνῃ ἐν θεῷ μὴ πτυρομένη ἀπὸ 5
ἀσεδῶν.

EPISTOLARUM LIB. II.

1266

εὖγε ' στηριχθείης ἔτι πλειόνως * xal co- A. Euge, euge : adhuc amplius confortare : imo in

4 ἂν ἄδειν σε σὺν τῷ ἁγίῳ Δαδὶδ * Οὐ φο-
μα! ἐν τῷ ταράσσεσθαι τὴν γῆν, xai
θεσθχι ὅρη ἐν χαρδίαις θαλασσῶν. Καὶ
ὡς ἁληθῶς βεῦδαιόπιστος, ἀμεταχίνητός ἐστι
τῆς ἀγάπης Χριστοῦ * ἧς οὐ θλίψις, οὐ στε--
7, οὐ λιμὸς, οὐ διωγμὸς, οὐ χίνδυνος, οὐ
| χωρίζειν δύναται. Ταύτῃ τῇ πεποιθήσει ol
ντες ἐτελειώθησαν * τῇ αὐτῇ xai d σὴ τι-
εἴη. Οὐ γὰρ εἴ ἀγενεστέρα Θέχλης, Φεδρω-
| τοῦ περὶ αὐτὰς μαχαρίου χοροῦ * θυγάτηρ
'2uer Χριστοῦ, ὡς κἀκχεῖναι, xai αὐτή.
καὶ τανῦν τὸ μαρτύριον ὥσπερ τηνιχαῦτα.
ὠμὲν οὖν, παραχαλῶ, οὐχ ὅτι ἐν oic ἐσμεν
ἧς " ἀλλὰ xav τὰ προειρημένα ἅπαντα
᾿Απροσωπόληπτος ὁ Θεός * τῇ αὐτῇ ἀγά-
ὧν ἡμᾶς, ἢ ἠγάπησε xai τοὺς πάλαι. Ταῦτα
Atqotz * εἰδὼς ὅτι οἴχοθεν xai EE ἄλλων τὰς
σεις ἔχει σοῦ f$, σεμνοπρέπεια * ὅμως καὶ
ὧν, ἵνα γνοίης ὅτι οἰκειοπαθοῦμέν σοι ὀφει--
* xal ὅπως προσεύχῃ, τοῦ στηρίζεσθαι ἡμᾶς
ιρτωλούς.
Δ΄, — Βασιλείῳ πατριχίῳ. [ρξε΄.]
Consolatur
εομιμήτου goo συγχαταδάσεως ἔργον, οὐ
ς ὄψιν σου ἱερὰν ἐνεγχεῖν τὸν ἀδελφὸν ἡμῶν
ιατι, ὁμιλῆσαί τε τὰ δόξαντα, οὕτω προσ-
ὶ μετρίως * ἀλλ᾽ ὅτι xal τὴν χυρίαν xal ἐμοὶ
' πατριχίαν, ἅμα τοῖς εὐγενεστάτοις σου
; ἀγαγὼν, χλῖναί τε οὐ χεφαλὴν, ἀλλὰ γόνυ
τὸν ἐπιτέτραφας, "D τῆς μεγίστης σου τας
σύνης ὦ τῆς φιλοθέου συνέσεως ὦ τῆς
λυύσης σοῦ ἐν ἁμαρτωλοῖς πίστεως Καὶ
εὔξῃ τοῦ τῆς εὐαποδεξίας μισθοῦ, Διὰ ταῦτά
4 χαὶ ἔτι πλέον εἰς ἀρετῆς λόγον, εἰχότως
δεσπότης xxl αἵματι χαὶ πνεύματι φιλού-
ἐγονὰας πρὸς πάντων τῶν γνωρισάντων xal
' σε, Καὶ μάρτυρες τοῦ λόγου al χατὰ τὰς
περοχαί σου, ἀρετῆς ἔπαθλον ὑπάρξασαι "
v τῷ τῆς φύσεως νόμῳ μορφψώσας υἱούς τε
ατέρας, ἅμα τῇ ὁμοζύγῳ * εἰκόνας ὄντως
τῆς εὐσεδείας σου ἐναπέδειξας " ix τῆς
ἐπιφαινομένης αὐτοῖς ὁμοιότητος ἐπιγινω-
)ς ἀψευδέστατα.

tantum ut cum sancto David possis accinere :
Non timebo dum turbabitur terra, et. transfereniur
montes in cor maris *, Enimvero qui prorsus firma
fide est, dimoveri omnino nequit a charitate Chri-
8li: ἃ qua non tribulatio, non angustia, non fa-
mes, non persecutio, non periculum, non gladius
potest separare 53. Hac fiducia omnes sancti con-
summati sunt: eadem reverentiam tuam consum-
met. Nequeenim es Thecla ignobilior, aut Febronia,
aut felici illarum cotu : cum sis Dei filia, Christi
Sponsa, quemadmodum ille, sic et ipsa: quam ob
eausam nunc quoque martyrium instat, uti olim.
Sustineamus igitur, obsecro, non modo eas quibus
permimur molestias, sed vel si supra dicta omnia
ingruant. Non est personarum acceptor Deus Ἡ :
eadem nos charitate diligit qua ct majores dilexit.
Sed hec paucis : cum probe sciam gravitatem
tuam domi atque ab aliis habere solatia : tamen
et a nobis hec habe: ut intelligasnos tuis rebus, ut
par est, affici : et ut nobis peccatoribus vires ao
robur precibus impetres.
LIV. — Basilio patrico.

morte filii,

Fuit divine cujusdam dermissionis, quod non
modo in sacrum conspectum tuum "venire passus
Bis fratrem nostrum spiritalem, eaque profari que
liberet, tam leniter ac moderate : verum etiam
dominam mihique venerandam patriciam cum no-

C bilissima tua sobole adduxeris, jusserisque, non

caput, sed genu ante ipsum intlectere. Oinsignem
animi demissionem ! o plenam pietate prudentiam!
o nimiam tuam in peccatoribus fiduciam! Neque
vero &dmissionis bujus premio fraudabere. En
propter tibi omnia insunt : ac magis etiam ob vir-
tutem, merito Dominus meus et sanguine et spiritu
eharus es omnibus qui te noverunt et viderunt.
Atque barum rerum testes sunt ille pro meritis
prerogative tue,quippe totidem premia virtutis :
ad quam cum, tu simul cum uxore, juxta nature
legem filios filiasque informasti; vere conspicuas
pietatis tue imagines effinxisti, que ex indiscreta
tecum ac manifesta similitudine certissime digno-
scantur. '

ὁ μὲν περὶ τούτου λόγος τοιοῦτος. Τίνα δὲ Sed de hoc argumento bactenus. Quam vero ego

αραμυθητικὸν ἐπὶ τῷ πάθει τοῦ Προδρόμου
9 ἔονους σου παγχαλλίστου ἐξεύροιμι ὁ τα-
λεαίνοντα μιχρόν τι τὸ τῶν τιμίων ψυχῶν
ιδερόν ; ἐπεὶ ἀπηγγέλη μοι πρὸς αὐτοῦ τοῦ
ὁποῖον τὸ ἀλγος " οἵα τὰ δάχρυα ἀποστάζοντα
: ὀφθαλμῶν * τάς τε ἀναχλήσεις, ἐλεεινολο-
«αἱ στοναχίίσεις * ὡς ἀχούσαντι ἕκαστα τὰ τοῦ
-λεονεχτέματα, παθεῖν τι μιχροῦ δεῖν ὁμοιο-
jv. Ὦ πῶς ὡμοιώθημεν τῷ Δαδὶδ πενθήρη
ἐπὶ τῷ υἱῷ ἄσαντι ! Εἰ δὲ ἐχεῖνος οὕτως ἐπὶ
p xal ἀντάραντι χαὶ διχαίαν δίχην τῆς πα-
: δώσαντι " τί δεῖ ἐνταῦθα εἰπεῖν ; xai πηλί-
55 Act. x, 34.

l. xwv, 3, 9 Rom. vn, 35.

humilis consolatoriam orationem inveniam in
pulcherrimi nati tuí morte, qui Precursori cogno»
minis fuit? quanam arte vel tantillum mitigabo
venerandarum animarum vestrarum egritudinem?
Mihi enim ab eodem fratre nuntiatum est, quantus
sit vester dolor, quales, quam ferventes ex oculis
lacryme manent : que deinde implorationes, quam
lugubris oratio, que suspiria : ut cum singulas
pueri dotes audirem, pari propemodum vobiscum
doloris affectu commoverer. Heu, quam Davidi si-
miles effecti sumus, cum luctuosum de filio carmen
accineret ! Quod si ille sic affectus est erga impium

1961

quid nunc dicendum ? aut. quam necesse est ora-
tionis conferri symbolam? Puer interiit cum etatis
flore ipeo frueretur, et suopte ingenio et magistri
voce pereruditus, moribus et sermone blandus, vel
ipso aspectu quemvis in sui amorem alliciens : et,
quod majus est, purus corpore, animo candidus:
illud quidem ob virginitatem, que dos maximam
habet admirabilitatem ; neque enim perditorum
more irretitus est, sed vitium superavit : istud
autem, quod nullam eum bhiresi que nuno bao-
chatur societatem inierit. ltaque divinitus colere
in unum integritas animi, integrilasque corporis.
Quanta digni laude parentes, qui talem genuisse
puerum feruntur : qui non solum corpore, sed et
spiritu,tum egregia indole prolem finxere!O feli-
cem pertum, sive quod patrios mores imitatus est,
sive quod in se ipse Chrietum expressit : qui cum
nascens ex Virgine virginitatem honore affecerii,
sui asseclam, utpote filium lucie, filium vestrum
excepit. Quid ergo ? Luctus id, an letitie argu-
mentum ? Gaudii utique: licet mororem vobis illiug
excessus attulerit. Ipse nunc gaudio triumphat in
colis, princeps factus. Et nos igitur gaudere ejus

gaudium deinceps necesse est, non eum nostro morore contristare. Habeat hunc epistola ezitum, p [
transmisso munere gratiarum actionem simul et excusationem referens.

LV. — Gregorz laico.

Pro fide captivum roborat. (Baron. an. 818, n. 19.) "
Salve, confessor Christi. Merito Dei hominem te (| Χαῖρε, ὁμολογητὰ τοῦ Χριστοῦ "

olim appellavi: en mentitus non est humilis sermo
meus, qui sublimis in te apparuit. Quomodo ear-
cer? Ferrea otiam vincula sustines, ut audio, cor-
pore constrictus. Res laboriosa. Verumtamen con-
fortare in Domino, sancte et mortyrum more
depugnans. Delle, belle, frater, qualis eluxisti !
quantum exaltatus es! Unus ex omnibus laicus
(de iis loquor qui sub hoc imperio degunt) tu solus
Deo confessor ostensus es et angelis et hominibus.
Cernis ubinam te detineant persecutores? ln pala-
lio : ceu margaritam, ceu regem affectuum :
quamvis ita non sentiant. Ne timoas, amice, ne
terrearis ob imminentia verbera; sustine; Christus
una sublevans, eimul adjuvans, ut simul pugnans
et simul percussus. Si ergo a quopiam e subditis
detentus, imperatorem haberes defensorem, et cum
verberaris, tecum et animo et affeclu verberatum :
noune pali gauderes. ornamentum amplectens,
quasi patiendo perciperes quas desiderabas opes,
gloriam, principatum ? Quanto vero magis hoc in
re presenti sentiendum : Quod et. amplectendum
nobis necessario, ut non somni similia hsec et
inania, sed sempiterna et vera et inelffabilia bona
consequamur «eterna supplicia declinantes. qua,
qui pingi Christum negant, eustinebunt : a quibus
liberemur, frater, pro nobis invicem orantes.

LVI. — Leoni Patricio et Sacellario.

Persecutionis acerbitatem cum illo deplorat.

Ea si nosse desideras que nostram humilem

S, THEODORI STUDIT €

ac perduellem, meritaa parricidii ponas luentem; Α xov ἔρανον τοῦ λόγου ποιήφασθαι Οἴχεται ew,

-"-"

αὐτὸ τῆς ἡλικίας ἄγων τὸ βιώσιμον, εὐκπαίξδευτος χὰ
τρόπῳ xal λόγῳ, εὐμελὴς καὶ ἤθει καὶ φθέγμειι-
ἀπ᾽ αὐτῆς τῆς ὁράσεως εἷς φίλτρον ἐπισπκώμενος τὸν
θεώμενον " τὸ μεῖζον, καθαρὸς τὸ σῶμα, λευκὸς τὲ
ψυχήν " τὸ μὲν τῇ παρθενίᾳ, ὅπερ ἐστὶν ἀξιξγαστοι'
μὴ κατὰ τοὺς ῥτξίφρονας ἁλοὺς, ἀλλὰ τοῦ riw,
ὑπεραλλόμενος " τὸ δὲ τῇ ἀμεθεξίᾳ τῆς νῦν κορηθεν-
τιώσῃης αἱρέσεως. Ὅπερ θαυμασίως εἷς ταπὴ
συνέδραμεν, ἀφθορία ψυχῆς, dgÜopiz φώμετος, 'Q
ἐπαινετοὶ οἱ γευινήτορες, τοιούτου παιδὸς muti
χρηματίσαντες, ἐνεγχόντες, οὐ σωματικῶς μόνο
ἀλλὰ xal πνευματιχῶς εὐφυέστατον ἔρνος ! Ὡς ga.
χαςιστὸς ὁ λόγος " ὁμοῦ μὲν πατρώξζων * ὁμοῦ ὦ zx
ἑαυτὸν Χοιστῷ ἱνδαλματίσας * ὃς τῇ παρθῆΐνῳ γι»
visi τὴν παρθενίαν τιμήσας, ὁπαδὸν ὡς υἱὸν φυτὰ
τὸν υἱὸν ὑμῶν εἴλησε. Τί οὖν ; κλᾳυθμοῦ τὸ Opzn,
ἢ γαρᾶς; δηλαδὴ εὐφροσύνης, κἂν ἀνίας juni
γωρισμὸς αὐτοῦ ἐνεποίησεν. Οὗτος χαίρει χαρᾷ va
ἐν οὐρανοῖς, πρέσδυς χαθιστάμενος. Δεῖ οὖν συγχξ-
piv ἡμᾶς τῷ χαιρομένῳ ἀπάρτι, ἀλλὰ μὴ loni
αὐτὸν ἐν τῷ λυπεῖσθαι. Πέρας ὁ λόγος lyitu* τῷ
ἐπὶ τῇ πεμφβείσῃ εὐλογίᾳ εὐχαριστίαν καὶ ἀπολονο
συναποφεόμενος.

NE. — Γρηγορᾷ λαΐκῷ. [s£z'.]

εἰχότως ὃ
θρωπον τοῦ θεοῦ πάλαι προσηγόρευσά σε" ἴδ
ὀιεψεύσθη ὁ ταπεινός μου λόγος, ὑψηλὸς bi
ἀποφανθείς. Πῶς ὁ φυλακή; φέρεις xal s»
ὡς ἀχούω, ivsov πιεζόμενος τὰς σάοχας. Kos,
τὸ πρᾶγμι. Πλὴν ἔνδυναμωθείης ἐγ Κυρίῳ, tx
xai μαρτυρικῶς διαθλῶν. Ὦ, d, ἀδελρὲ, mx
ἐξίλαμψας ! ἡλίχον ὑψώθης Εἴς ἐκ πάντων lfu
τῶν ὑπὸ τήνὸς tiv ἐξουσίᾳν λέγω, σὺ μόνος τῷ δὲ
ὁμολογῶν ὑπεδείχθης xal ἀγγέλοις καὶ dvüpua;
Ὁρᾷς ποῦ σε χαὶ κατέχουσιν ot διώκται ; Εἷς τὰ e
gita * ὡς μαργαρίτην, ὡς βασιλέα τῶν καθὰ.
χἂν οὐχ οὕτως νομίζωσι. Μηδὲ, φίλε, δείσης, πὲ
αὖ φούνθῇς μάστιγας ἐρχομένας " ὑποίσειας " In
στὸς ὁ συγχουφίζων, ὁ συναντιλαμδανόμενος, ὑς
συναῆλῶν χαὶ συντυπτόμενος. "EXv οὖν κατεχόμεες
ὑπό τίνος τῶν ὑπὸ χεῖρα, εἶχες τὸν βασιλεῖ:
ὑπεοασπιζόμενόν σου, xal ἐν τῷ δέρεσθαι cov»
μενόν σοι τῇ διαθέσει * οὐχ ἂν ἔχαιρες παθεῖν, di
τὸν χόσμον * ὡς ἂν τῷ πάθει ἐδρέψω ἃ ἐπόθεις χῖ-
ματα, δόξας, πρωτεῖα; Πόσῳ δὴ ᾧδε μᾶλλον τὸς
νοτ τέον, Ὃ χαὶ φιλητέον ἡμῖν ἐξ ἀνχγχαίου - ἴν καὶ
τὰ ὀνειρώδη ταῦτα xil μάταια - ἀλλὰ τὰ ἀαἰδις
ἀληθινὰ xai ἀνεκλάληθα ἀγαθὰ ἀπολάδοιμεν * τ
Ὑόντες τὰς αἰωνίους τιμωρίας " ἃς οἱ ἀπαρνούμε.
Χοιστὸν ἐγγράφεσθα!, ὑποστήσονται * ὧν δυσθείημς,
ἀδελφὲ, ὑπὲο ἀλλήλων προσευχόμενοι.
NT". —. Αξοντι Πατρικίῳ xai Σαχελλαρ'»5
[τκβ΄.;

φιλεῖς μανθάνειν

Εἰ αὐτὸς τὰ τῆς TEENS

1969

EPISTOLARUM {18. Il.

1310

Cort, ἡμῶν͵ ὡς τῇ ἀγαθῇ χαὶ φιλαλλήλῳ διαθέσει αὶ vitam spectant, quemadmodum ex sipcera 80 mutua

χρώμενος εἴρηχας " πόφον ἐγὼ ὁ ταπει)ὸς κροθυμὴ-
θείην ἐπιστέλλειν τῇ ἀνυπερῦλήτῳ σου ὑπεροχῇ"
αὐτὸ τοῦτο μανθάνων τὰς εὐχταίας ὑγείας σου "
καὶ δοχῶν ὁρᾷν cuu τὸ φιλούμενον πρόσωπον" xal
ἀχούειν σοῦ τῆς δυτάτης φωνῆς" τῇ πρὸς τὸν γραμ--
ματηφόρον συγκάταθατιχῇ ὁμιλίῃ xai θεωρίᾳ cou!
Δέχῃ γὰρ διὰ Θεὸν εὐμενέστατα, xai ὁμιλεῖς εὖ-
πρόσιτα xai τῷ τυχόντι. Ὅς xqi ἀπήγγειλέ μοι
ὅπως ἐπισευγνάζεις τοῖς ἤδη χατὰ τὰς ἁμαρτίας
ἡμῶν τετολμημένοις " στένων, xal ἀλγῶν τὴν χαρ-
δίαν ἔφ᾽ ἐχάστῳ τῶν γιγνομένων. Καὶ εἰκότως. "Av-
θρωπος γὰρ εἴ θεοῦ, νοῦν ἔχων ἱερὸν, ψυχὴν Χριστο-
φιλῇ, Ἰνῶσιν θεοτελῆ, διάνοιαν ἐμμελῆ, δόξαν εἶλι-
κρινῆ " ἐν οἷς σφαδάζεις, μὴ δυνάμενος βοηθῇσαι
«τοῖς πράγμασι, χατὰ τὸ εἰωθός. ἀλλ᾽ ὁρῶν οὕτω
κινδυνεύουσαν τὴν Ἐχχλησίαν, ἣν περιεποιΐίσατο
Κύριος διὰ τοῦ οἰκείου αἵματος. ὯὮ δέσποτα, εἰς
oia δεινὰ ἐφθάσαμεν" xai ἡλίχα χαχὰ τεθεάμεθα |
᾿Αμοιδαὶ ταῦτα προλαδόντων ἁμαρτημάτων, Ἐπειδὴ
γὰρ οὐχ ἐδοχιμάσαμεν τὸν θεὸν ἔχειν ἐν ἐπι-
Ὑνώσει, διὰ φυλαχὴς τῶν ἐντολῶν αὐτοῦ " ἀλλ᾽ ἐλύ--
σαμεν οὐ μίαν, ἀλλὰ καὶ πολλὰς, xai ἰδίᾳ xai ὃη-
μοσίᾳ σχίσαντες τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ " οἶσθα,
ὁ σοφὸς, ἃ λέγω" παρέδωχεν ἡμᾶς ὁ θεὸς ἐν οἷς
mácyousv* ἵνα μὴ σὺν τῷ κόσμῳ χαταχριθῶ-
μεν καίγε οἱ δοχοῦντες εἶναί τι. Ὥστε μὴ ὑψούσ-
θωσαν ἐν ἑαυτοῖς οἱ ἀσεθοῦντες, ὡς ἀρὰ εὐσεδοὺν-
τες, ἀλλὰ xal λίχν γινωσχέτωσαν Χριστον ἀρνεῖσθαι τῇ
ἀθετήσει τῆς σεπτῆς αὐτοῦ εἰχόνος, ὃς ἔτι ἀναθδάλ-
λεται ἐπαφεῖναι τὴν ἐχδίχησιν, φειδοῖ χαὶ ἐλέῳ φι-
λανθρωπίας xai μετανοίας " οὐδε δὲ ἐν τέλει ἀμύνα-
σφαι τοὺς ἀνεπιστρόφους, Αὐτὸς οὖν προσεύχου, ὡς
ϑεοφιλὴς, τὴν τῶν δυσχερῶν λύσιν. ᾿Αλλὰ μὴ ἡμῖν
ἐπίτρεπε" οἵ οὐχ ἀρχοῦμεν x&v περὶ τῶν οἰχείων
ἁμαρτιῶν ἐξιλεοῦσθαι τὸν ἀγαθὸν Θεόν. Ὅμως ὅτι
χαὶ ἡμεῖς αἰτούμεθα.
mandare, qui vix pares sumus placando vel pro
nos ipsi flagitamus.
ΝΖ. — Avacxaclo πρωτοσπαθαρίῳ. [τπγ΄.]
Grates pro ipsius erga se studio egit :
Ὡς χαλὴ 4 φιλία, τά τε ἄλλα, xal ὅτι ἀποῦσα
ὡς παροῦσα τοὺς φιλουμένους εὐεργετεῖν εἴωθε,
Τοιαύτη δὴ ἣ περιφανής σου xal ἀγάπη xal εὖ-
σἰδεια πρός με τὸν δύστηνον ἔχπαλαι xal μέχρι τοῦ
δεῦρο * καὶ παροῦσα xat' ὀφθαλμοὺς, xai ἐν τοσούτῳ

charitate significasti : quanta me humilem alacritate
par est ad eminentem tuam ezcellentiam litteras
dare:cum hoc ipsum de te digoam, belle te, ut
cupidissime opto, valere : cum suavissimum os
tuum videar intueri, ao jucundissimam "vocem
audire, ubi humanissimotuo alloquio et aspeotu frui
tabellario nostro licet! Excipis enim blandiasime
propter Deum, 80 benevole aífaris vel privatum
quemlibet. Ad me autem ille retulit, quam aperbo
animo eg feras ques jam illi, propter peccata nostra,
ausi sunt facinora : ingemisocens, ac singulis que
&ccidunt malis offengus, cum intímo sensu doloris.
Et merito. Nam et homo Deies, cui sacra mens,
anima Christi amans, divina peritia, circumspecta

p cogitatio, rerum existimatio sincera ; quocirca

vehementer angeris quod opem ferre non possis,
utsoles : Ecolesiam autem ita periclitantem intel-
ligas, quam Dominus acquisivit sanguine suo ^. Ο
Domine, in quas devenimus calamitates! quanta
vidimus mala! Pana hsec justa criminum que
precesserunt. Quandoquidem enim non probavimus
Deum habere in notitia 9, mandata illius obser-
vantes ; sed non unum modo, verumex his plurima
negleximus, et privatim et publice Evangelium
Christi scindentes: intelligis, vir sapiens, quid
velim ; ideirco tradidit nos Deus his que patimur,
μὲ non cum hoc mundo damnemur ?! : et οἱ videmur
aliquid esse. Quamobrem non exzallentur in semet-
ipsis * impii, tanquam sint utique pii : sed plane
intelligant negari Christum, ubi veneranda ejus
imago abrogatur : qui nihilominus, inferrepenam
cunctatur ex benignitate erga homines ao miseri-
cordia, utque illos ad poenitentiam adducat : novit
autem malo demum afficere eogsqui non reaipiciunt.
Tu igitur, quippe Deo gratus, erumnarum libera-
tionera precibus exor&a. Sed noli has nobig vices

peccatis propriis Deo optimo. Nihilominus illud et

LVII. — .Anastasio protospathario.

tum quibos erumnis copflictetur exponit.

Eximium quiddam amicitia est, cum ob ceteras
causas, ium quod de absentibus eque ac prassn-
tibus amicis bene mereri solet. Talis utiqne insi-
gnis illa tua benevolentia pietasque erga me ἰαῖθ-
licem jamdudum usque ad hodiernum diem, et cum

ἀπειροπληθεῖ μήκε: διεστῶσα " ἀπὸ - Σιχελίας us D te coram spectarem oculis, et nunc dum tanto loco-

, -ὠἰ ^ , » 4 *-
εὐεργετοῦσα ἐν τῷ Βυζαντίῳ ὄντα, xal ἀπὸ τοῦ
Βυζαντίου (0& χἀχεῖσε περιωρισμένον, ὥσπερ xa.
- bl “ ui * » 4

τανῦν. Καὶ τί τοῦτο, ὅτι εἰς ἀνθρωπον ἀμαρτωλὸν
xal ἀνάξιον τῆς εὐγενείας σου οὕτω πράττεις ^ πλὴν
ὅτι ἀγαπῶντά σε λίαν διὰ τὴν ἐν ἄπασιν ἀρετὴν xal
φιλοθεῖαν σου" ἥν ἄδει οὐ μόνον Σιχελία, xal ἡ
τίσδε χώρα χαὶ τίς " ἀλλὰ xai αὐτὴ ἣ βασιλεύουσα
πόλις " Διὰ τοῦτο xal βασιλεῦσι σὺ φιλητὸς, xal τοῖς
ἐν τέλει " xat αἱ ἀξίαι σοι ἀπ᾽ ἀρετῆς. Οὕτω φιλῶν
ὃν Θεὸ D. ὶ ὑπ᾽ ab100 xal παρὰ τῶ

τὸν θεὸν, πεφίλησαι καὶ ὑπ᾽ αὐτύῦ xal παρὰ τῶν ad-

rum intervallo dissides: cum ex Sicilia me Byzantii
commorantem, et a Byzantio hio vel illic exeulan-
tem, beneficiis oneras, sicut eb nunc. Ecquid istud
rei est, quod erga hominem peccatorem, ac gene-
rositate tua indignum, sic es animatus : nisi quod
ille tevehementer diligit propter absolutam virtutem
&c pietatem tuam, quam Sicilia modo, aut hec
vel ista regio conoelebrat, sed et ipsa imperatoria
civitas. Quapropter et regibus ipsis tu charus et
optimatibus : 86 dignitates tibi ob virtutem date.

55 Act. xx, 28. *^Rom.1,28. 511 Cor. x1, 32, 88 Psal. rxv, 7.

1271 S. THEODORI STUDIT/E iy
Sic cum Deum diligas, et ab ipso diligeris, et. ab αὶ τοῦ. Ἐγὼ δὲ ὁμοῦ piv ἀπόθητος, ὁμοῦ δὲ xai dps

eis qui sunt ejus. Ego vero neo cuiquam charus,
οἱ idem parentibus destitutus. Dereliquit enim me
pater meus migrans δὰ Dominum quemadmodum
et ipse omnino nosti. Similiter et Calogerus. Archi-
episcopus et idem frater, solus et relictus. Verum
et ipse, propter ea que nos comprehenderunt mala,
longissimo terrarum spatio dirimitur. Angustie
mihi utrinque ; que tamen Christi causa latissime
ac suavissime sunt. Sed quid ad infidelitatis tem-
pestatem : in qua universus propemodum orbis,
qui huic paret imperio, naufragium facit? Vide,
domine, ad qua mala reservati sumus : quae nihil
vel parum admodum 8 Judaismo disorepent : quan-
doquidem Christi, sanctissimeque Deipare, et
saneti cujusvis imago spreta, nihili habita, dede-
core affecta est. Ipseepim Christus, cum matre et
famulis, ista perpetitur : etsi neyantibus aliter
videtur. Verum custodiat te Dominus in recta
senientia, servetque ἃ naufragio ; quanquam here-
gisfluctibus extrinsecus respergaris : quandoquidem
declinare id minime potes, in media tempestate

vóc. Ὁ πατήρ goo ἐγχατέλιπέ με, χωρήσας πρ
Κύριον, χαθὰ πάντως διέγνως καὶ αὐτός. *

xal ὁ Καλόγηρως. Ὁ ἀδελφὸς xal. ἀρχιεπίσχοπος μ
νος μοι ἐγκαταλέλειπται. ᾿Αλλὰ καὶ οὗτος. διὰ τὰν
χαεειληφότα ἡμᾶς δεινὰ, διεσπασμένος λίαν πόῤῥε
Στενά μοι ἑκατέρωθεν * ὅμως ὅτι διὰ Χριστὸν xai λί
γλυκέα καὶ εὐρύτατα. ᾿Αλλὰ τί πρὸς τὸν χλύδωνατ
ἀπιστίας" io' d τὸ παγκόσμιον ὅσον τὸ χατὰ τ
καθ᾽ ἡμᾶς ἐξουσίαν ναυέγιον ; ἴδε" δέσποτα, εἰς ὁ
πονηρὰ ἐταμιούθημεν, οὐδὲν fj μιχρόν τι ἀποδέον
Ἰουδαϊσμοῦ * ἡνίχα ἡ εἰκὼν Χριστοῦ, τῆς tt iyi
θεοτόχου, xal παντὸς ἀγίου, ἠθέτηται, ἐξουδένωτ:
ἐνυδρίζεται. Αὐτὸς γὰρ Χριστὸς σὺν μητρὶ ox
θεράπουσίν ἐστιν ὁ ταῦτα ὑφισνάμενος * κἄν οὐ δο;
τοῖς ἀρνουμένοις. ᾿Αλλά σε Κύριος φυλάξειεν ἕν -
ὀρθῷ φρονήματι ἀκαταδάπτιστον * εἰ xxi τοῖς ak
τικοῖς χύμασι χαταῤῥαντιζόμενον ἔξωθεν “ ἐπεὶ o
οἷόν τε διαφυγεῖν σε παντάπασιν ἐν μέσῳ cote
μενον. Καὶ τὸν ὑπὲρ τῆς ἐμῆς ταπεινώσεως μισθ
σοι παράσχοι πολυπλασίονα, ὧδέ τε καὶ ἐν τῷ ui
λοντι αἰῶνι.

positus. Idem et humilitatis mee vice multiplicem tibi persolvat mercedem, tum in isto, tum in futu

seculo.
LVIIT. — Fratribus Studianis.

NH'. — Τοῖς elc «à Στουδίου ἀδελφοῖς. [x

Monachos Studianos in Christi confessione confirmat. (Baron. an. 818, n. 20.)

Salvete in Domino, íratres ac Patres : salvelte,
milites Christi : salve, fratrum trias, sancte
Trinitatis gratia dives, vere digni talibus salutatio-
nibus, qui& propter Christum generose durissimum
carcerem patimini, a Leontio nefario vexati. O
Judaicam apostasiam ! Si agrestis fera esset, sutiari C
utique jam posset, sanguinem vestrum tandiu
ponis fundens et hauriens. At nuno insatiabilis
manet sanguinis potor demoniacus, nullum sensum
misericordie,nullam humanitatis comrmmiserationem
erga vos suscipiens agnos Christi, sed affligens
omnique modo devorare vos cum Satana moliens;
ut glorietur draco: ut per vos, nos omnes etiam
perterrefaciat. Sed frustra Fidelis enim — Deus, qui
won pa!ietur vos lenlari supra quam poteslis, sed
faciet etiam. cum tentatione. provenium, ut possitis
sustinere ?, Recordamini sanctorum qui ἃ ssculo
fuerunt, quia nemo tentationum et tribulationum
expers placuit Deo. Hic quidem sectus est ; ille
lapidatus: alius igne consumptus ; alii distenti
sunt *, Et quod tempus sufficiat recensend:s nobis ἢ
cireumposite nubi martyrum; quorum vos cum
participes sitis et ceriaminum socii, gaudete
fratres mei, gaudio ineffabili, regnum obtinentes
contra heresim, contra affectus. Tu, nomini con-
gruenter, forti es animo, Carterius : tu in patien-
tia dives, opulentissimus Aphthonius : tu divinas
charitate corroboratus, verissime Agapius. Carceris
obscuritas selerne vobis et inaccessibilis lucis est
conciliatrix : fames paradisi deliciarum ; nuditas,
pallii immortalitatis ; solitudo, conversionis cum
Deo ; coma intonsa, decore venustatis : ut revelata

9? | Cor. x, 14. * Hebr. xn, 35.

Χαίρετε ἐν Κυρίῳ, ἀδελφοὶ xai Πατέρες “ χαίρει
στρατιῶται τοῦ Χριστοῦ * χαίρετε, τριὰς ἀδελφι
τῆς ἁγίας Τριάδος τὴν χάριν χαταπλουτήσανει
ὄντως ἄξιοι τοιούτων χαιρετισμῶν * ὅτι διὰ Χρισι
φέρετε γενναίως τὴν δεινοτάτην φυλαχὴν, ὑπὸ Διὰ
τίου τοῦ ἀλάστορος χολαζόμεναι. “Ὦ τῆς ἀἄποστασὶ
τοῦ Ἰουδαιόφρονος ! Ei θὴρ ἦν ἄγριος, τοσούτα
ρόνως Éxxevüv τῇ χαχώσει χαὶ πίνων τὸ d
ὑμῶν, ἐχορέσθη ἄν, Ὁ δὲ μένει ἀκόρεστος alus
πότης ἀγριούμενος ὁ δαιμονῶν, οὐ λαμδάνων αἶόῖι
ci^ ἐλέους, οὐχ οἰχτιρμὸν φιλανθρωπίας εἷς opi
τὰ ἀρνία τοῦ Χριστοῦ, ἀλλ᾽ ἐχθλίδων καὶ πανὶ
τρόπῳ μηχανουργῶν σὺν τῷ Σατᾶν καταπιεῖν ὑμᾶς
ἵνά ἐγχαυχήσηται ὁ δράχων ' ἵνα πτούσῃ Ov ὑμᾶ
χαὶ ἡμᾶς πάντας" ἀλλ᾽ οὐδαμῶς. Πιστὸς γὰρ
Θεὸς, ὃς οὐχ ἐάσει ὕμᾶς πειρασϑῆναι ὑπὲρ,
δύνασθε’ ἀλλὰ ποιήσει σὺν τῷ πειρασμῷ κε
τὴν ἔχδασιν, νοῦ δύνασθαι ὑπενεγκχεῖν. ᾿Αναρ
νήσθητε τῶν ἀπ᾽ αἰῶνος ἁγίων, ὅτι οὐδεὶς ἄνευ vis
τηρίων xai πολλῶν θλίψεων εὐηρέστησε τῷ Θεῷ. ἵἿ
μὲν ἐπρίσθη - ὁ Ob ἐλιθάσθη - ἀλλος πυρέχαυστο
γέγονεν " ἕτερος ἀπετυμπανίσθη. Καὶ ποῦ καιρὸ,
ἐξαριθμεῖν τὸ περιχείμενον ἡμῖν νέφος τῶν με9'
κτύρων ; ὧν ὄντες xai ὑμεῖς χοινωνοὶ xal σύναθλοι͵
χαίρετε, ἀδελφοί μου, χαρᾷ ἀνεκλαλήτῳ * fuse
λεύοντες χατὰ τῆς αἱρέσεως, χατὰ τῶν παθῶν, E:
ὁ φερωνύμως χαρτερόψυχός uou Καρτέριος σὺ 66
ὑπομονῇ δεδαψιλευμένος, ἀφθονώτατος ᾿Αφθόνιος'
σὺ ὁ εὐσθενημένος τῇ θείῷῳ ἀγάπῃ, ἀληθέστατα
᾿Αγάπιος. Τὸ ζοφῶδες τῆς φρουρᾶς πρόξενον ὑμῖν
τοῦ αἰωνίου xal ἀπροσίτου φωτός * ἢ λιμοχτόνησις,
τῆς τρυφῆς τοῦ παραδείσου" ἧ γυμνήτευσις, τοῦ

EPISTOLARUM LIB. 1I.

1274

(ag πεοιθολαίου * ἡ μόνωσις, τῆς μετὰ A facie Dei gloriam conspiciatis. Non gaudium sunt

ec d] τῆς χόμης ἄκαρσις, τῆς εὐπρε-
ορφίας " εἰς τὸ ἀναχεχαλυμμένῳ προσώπῳ
Κυρίου χατοπτρίζεσθαι. Οὐχ ἔνι “χαρὰ
x ἔνι ἀγαλλίασις πάσης ἀγαλλιάσεως
α; Τάχα ὀφείλομεν χαὶ ἀνιᾶσθαι, ὅτι μὴ
(ov ὁ ποῦς, xai ἄλυσ'ς περικειμένη. Ὅσον
ζει τὰ παθήματα, τοσοῦτον xal 1j παρά-
; δόξης τοῦ θεοῦ, Ταῦτα ἔν ὀλίγοις " εἰδὼς
ἔχετε τὴν ὑπομονὴν, παρεκάλεσα ὑμᾶς,

Ypst; δὲ ἀντιδοίητέ μοι, σὺν τῷ συνόντι

ερὰς προσευχὰς εἰς τὸ σώζεσθαι ἡμᾶς.

ΝΘ΄, — Μοναζούσαις. [vx'.]

ista? Non exsultatio omni exsultatione major?
JEyre forsan laturi sumus; quod non inditus pes
ligno, noo imposita catena. Quo enim magis abun-
dant e&rumne, tanto abundantior consolatio gloria
Dei. Hec paucis : sciens vos ἃ vobig ipsis habere
patientiam, hortatus sum, charissimi. Vos vero
rependite mihi, simulque Nicolao qui mecum est
fratri nostro, qui vos et salutat, sacras preces
vestras, ut salvi simus.

Νιχολάῳ τῷ ἀδελφῷ ἡμῶν, ὃς ὑμᾶς xal προσαγο-

LIX. — Monialibus.

jniales 4189 pro Christo carcerem et verbera pertulerant, laudat, et ad perseverantiam adhortatur.
(Baron. an. 816, n. 20.)

περ ἄλλο
ἀδελφὰς xal μητέῤας χατὰ τὸ ἁληθβὲς,
ἔφησεν ἡ ἀλήσεια, λόγῳ παραχαλεῖν, vai

ἀλείφειν ὑπομενούσας διὰ Χριστὸν xal
λυτρὸς πνευματικῆς, xai διάζευξιν ἀλλή-
ovis εὐαγοὺῦς ἀφαίρεσιν, καί γε φυλαχῆς
jn προμαστιχθείσας ὁμολογίᾳ ἀληθείας.
σοῦτον εἵπω ἐπαίρων ὑμῶν τὸ ἀξιόχρεων
Μιᾶς μονῆς ὅλη ἀδελφότης otaxovt-
τῷ παρόντι χρόνῳ, ὃτε ἐξετράπησαν ὁμοῦ
ἐς xai ἀρχόμενοι, δέει θανάτου πχραχρου-
ν τοῦ Κυρίου λόγον - ὁμοῦ δὲ μονάζοντες
σαι, εἰ καί τινες ὀλιγοστοὶ ὑπελείφθησαν "
ι οὕτως, χαὶ τὸν ὑπὲρ Χριστοῦ ἄεθλον
t, τοῦτο τοῖς πάλαι χρόνοις παραθλητέον.

τεσσαράχοντα ἣ ὁμοίωσις, ἤ τισιν ἄλλοις C

ίων ἀθλοφόρων ἐξειχονιζόμενον, Ὡς μα-
€, μία τῆς μιᾶς τῷ διαπύρῳ ζήλῳ ὑπερ-
χαὶ πᾶσαι ὁμοῦ ἀλλήλας παραθέξασαι εἰς
ολογίας στάδιον. Ἄξιον θέαμα ἀγγελιχῆς
μαοτυριχῆς ὁμηγύρεως ἐπέραστον Θεῷ,
τὶ τὰ παθήματα. Δεῦρο δὴ οὖν, θυγατέρες
ρουσαλὴμ, κλήματα τῆς ἀληθινῆς ἀμπέ-
διαὶ ἁψευδῶς τοῦ Λόγου " ἀγαλλιασώμεθα
ἀνθομολογησώμεθα τῷ δυναμώσαντι
τῷ ὑποῖσαι τὰ φθάσαντα - εἶτα χαὶ πρὸς
(4 παρασχευχσώμεθα, Τί τοῦτο; Κἂν
τιγες, χἂν δεσμὰ, χἂν πῦρ, xà» ξίφος "
ἀναδυῆναι, ἀλλὰ Tavta e oetut gun
Tj)» Χριστῷ, Ἰσχύσομεν γάρ" ἐπείπερ
ᾧ πιστευοντι πάντα δυνχτά. Ὁρᾶτε
χώμια; Τί λοιπὸν, τὰ μέλλοντα avtamo-
χσαιλεία οὐρανῶν, χαρὰ ἀνεχλάλητος ; Μή
ποπίπτουσα τῷ Σατανᾷ " μή τις φιλόζωος,
' τεσσαράχοντα, EX. τῶν τριάχοντα. Ἐχεῖνοι
τείας τὸ ἀπεικόνισμα ^ ὑμεῖς τῆς ἁγίας
ὃ ὑποτύπωμα, τρ'αδιχῶς δεχατούμενον.
οὐδαμιχὴ ἡμῶν παράχλησις, Ὑμεῖς δὲ
μο! τὰς προσευχὰς, ὦ μητέρες τρισόλοιοι,
TAN
ἃς ἐφόδιον.

ΙΣ, 22,

τι ἐμοὶ τῷ ταπειιῷ, ὑμᾶς τὰς B — Debeo, si quid aliud, humilis ego vos, Domlni

revera sorores matresque, ut Veritas ipsa dixit,
verbis hortari, et monitis accendere, que propter
Christum, et spiritualis matris privationem, et mu-
tuam a vobis separationem, et sancti cenobii adem-
plionem, et carceris custodism sustinetis, verbera
jam ante pro veritatis confessione perpesste. Sed
quid satis magnum dicam, preclarum encomium
vestrum extollens ? Unius monasterii congregatio-
nem universam, sororum numero triginta, hoc tem-
pore cum una desciverunt principes et subditi,
verbum Domini mortis metu rejicientes, monachi
etiam ipsi et moniales, licet pauci quidam sinl
reliqui; sic animis conspirasse, certamenque pro
Christo suscepisse, hoc vero cum priscis est tem-
poribus comparandum. Sanctorum quadreginta hec
similitudo, aliorumve quorumpiam e beatis victo-
ribus expressa imitatio. Quam beat: vos estis, alia
aliam ardenti zelo superans, et omnes pariter ad
confessionis stadium vos invicem acuentes! Dignum
angelicis choris martyrumque coetu spectaculum,
Deo imprimis gratum, cujus causa suscepte affli-
ctiones. Adeste igitur,(ilie ccelestis Jerusalem, vere
vitis palmites, Verbi haud dubio discipule : divi-
num ia morem exsultemus : Cbristo conflteamur,
qui vos ad toleranda qua preterierunt confirma-
vit : deinde ad futura quoque acciogamur. Quid-
nam hoc rei est? Etsi rursum verbera,etei vineula,
etsi ignis, etsi gladius : nullo modo refugere, sed le-
tisanimis perferre omnia cupere cum Christo. Enim-
vero poterimus : quandoquidem dixit : Omnia possi-
biliu sunt credenti *!. Cernitis qualia sint encomia?
Quid demum f(íuture retributiones, regnum colo-
rum, gaudium inelfabile. Nulla ergo Satan& suc-
cumbens, nulla vite amans, sicut ille unus ex
quadraginta, in his triginta reperiatur. Illi absti-
nentie symbolum : vos sancie Trinitatis simula-
crum tripliciter decumatum. Talis est infima et
nihili exhortatio nostra. Vos vero preces mihi, o
matres ter beate, ad salutis iter perficiendum
rependite.

13715

LX. — Ad Canonicas.

S. THEODORI STUDITJE£

1916

Z.— Κανονικαΐῖς. [υκε΄.]

Gratias agit pro beneficiis in Naucratium aliosque Christi confessores collatis.
Et superioribus temporibus egregium specimen α Καὶ ἀπὸ τῶν προλαδόντων ἱκενὴν ἀπόδειξιν τῇς

religiosi vestri erga nostram humilitatem affectus
accepimus, et nunc ut cum maxime : ita ut plane
obstupescamus,cumque quante quesint largitiones
vestre intuemur : atque ubi edocti sumus a tabe-
lario, qui spectator ipse intellexit, quanta cura
vobis sollicitudoque sit, charitas, commiseratio, ad
cibum, potum, vestimentumque suggerendum : qua
alacritate tenuitat inostre subministretis si quid
ad vitam necessarium est : quam cupide idipsum
inquiratis, ut opere ipso effectum detis Nonne igi-
tur jure optemo rrates Deo agere me de his rebus
par est, qui matres sororesque spiritales invene-
rim? Annon et merito consentaneum est ut laudes
vobis accinam, que Deum ex toto corde queritis ?
Gaudete, matres ac filie in Domino. Gaudete,
que Evangelica mandata sedulo perficitis. Gaudete,
lilia agri spiritalis, iu mediis quidem spinis posite,
Bi locus spectetur ? sin autem mores, longe ab here-
tico spinetu summote. Gaudete, ceetus egregius, in-
vicem coherentes, et ad Dei obsequium invicem
colligate. Quanta vestra illa secundum Deum con-
cordia est, illa amica conjunctio, illa vita soli-
taria !

Gaude, domina alteri consociata nomine, malri
mater, moderatrioi moderatriz; eimul preposita
simulque subdita. Quam egregia tua exercitatio
est atque professio! ut ex obedientia mercedem
colligas, et prepostta securitatem prestes. Gaude,
lum qua es magistra, tum qne es subdita : Illa
quod pluribus prees; ista, quod uni pares. Felix
prudentia tua, sive que regis, sive que regeris,
el in portum salutis deduceris. Laus utique brevis :
sed licet ex paucis multa intelligere. Rependat vo-
bis Dominus vice nostra mercedem, similiter cco-
nomi vice, vice cujusvis alterius de quo bene me-
ritz estis. Custodite vos, obsecro, ab heresi, qua
nihil anitne exiliosins est ; cujus communio, ἃ
Christo alienatio est. Simul vestram vivendi ratio-
nem reddite splendidiorem, velut catenam auream,
el ἃ multitudine sejunctam : ut et utraque parte
ornate, cum lucidis lampadibus in Domini thala-
mum perveniatis, sempiternis bonis fruiture.

LXI. — Naucratio filio.

C

εὐσεδοῦς ὑμῶν προς τὴν ταπείνωσιν ἡμῶν διαῦί-
σεως εἰλήφαμεν, νῦν δὲ xal μάλα " ὡς ἐκστῆναι
ἡμᾶς τῷ ὄντι, διαδλέποντας τὰς διυρεὰς ὑμῶν, ὁπόσαι
xal ἡλίχαι " ἔπειτα χαὶ ἐχδιδαχθέντες παρὰ τὸῦ
γὙραμματηφόρου αὐτοψεὶ ὑπειληφότος, ὅση d$ φειδὼ
xai ἢ φροντὶς περίεστιν ὑμῖν" ἐλεεῖν, οἰκτείρειν,
τρέφειν, ποτίζειν, ἐνδιδύσχειν s εἴ τι ἄλλο ἐπιτήδειον
ζωῆς εἷς τὴν εὐτέλειαν ἡμῶν ἐπειγομένχις ποιεῖν"
χαὶ ἐχζητούσχις μαθεῖν εἰς τὸ τελεῖν. "Apa οὖν οὐχ
εἰχότως εὐχαριστεῖν με ἔστιν ἐν τούτοις τῷ Θεῷ, μη-
τέρας εὑρηχότα xai ἀδελφὰς πνευματικάς ; ἄρα οὐχ
ὀφειλομένως πρέπον μοι ὕμνους ὑμῖν ἀναθεῖνα!:, ἐχ-
ζητούσαις Θεὸν ὁλοχαρδίως ; Χαίρετε, μητέρι:ς xz
θυγατέρες ἐν Κυρίῳ qalgszt, φιλεργάτιδες τῶν
εὐαγγελιχῶν προσταγμάτων. Χαίρετε, κρίνα τοῦ
ἀγροῦ τοῦ νοητοῦ, ἐν μέσῳ ἀκανθῶν ἐνειμέναι χατὰ
τόπον κατὰ ὃδὲ τρόπον, τῆς αἱρετικῆς ἀχκανθώσιως
ποῤῥωτέρω θέουσαι. Χαίρετε, ἡ καλὴ ξυνωρὶς iv
ἀλλήλαις ἐχόμεναι, χαὶ δι᾽ ἀλλήλων πρὸς Θεὸν cuv
δεσμούμεναι. Βλίχη ὑμῶν dj κατὰ Θεὸν ὁμόνοια" i,
ἀγαπητιχὴ σύνδεσις " ἡ μοναδιχὴ βίωσις !

Χαῖρε, ἡ χυρία τῆς κυρίας " ἢ μήτηρ τῆς μητρύς"
ἡ καθηγουμένη τῆς χαθηγουμένης ᾿ ὁμοῦ μὲν ἅρ-
χουσα, ὁμοῦ δὲ xal ἀρχομένη. Ὡς καλή σου ἢ ipn
cia xal τὸ ἐπιτήδευμα * ἵνα xai τὸν ἐξ ὑποταιῖς
μισθὸν ἐρανίζῃ, xal τῇ προεστώσῃ ἀσφαλείᾳ ὑ:-
άρχῃς. Xaize, ἡ χαθηγουμένη καὶ ὑποτασσομένη 3
μὲν, τῶν πολλῶν“ τὸ δὲ, τῇ qug. Μαχαρέα coo d
σύνεσις " χυδερνῶσα xai χυδερνωμένη, καὶ εἰς λιμῖν
σωτηρίας ἀπευθυνομένη. Βοαχέα τὰ ἐγκώμια “ ἀλλ᾽
ἐξ ὀλίγων τὰ πολλὰ συνεξαχούεται. ᾿Ανταποδῴτ, ὑμῖν
Κύριος τὸν ὑπὲρ ἡμῶν μισθόν" τὸν ὑπὲρ τοῦ οἶκον
νόμου, τὸν ὑπὲρ οὑτινοσοῦν ἄλλου εὖ πανθάνοντος.
Φυλάξατε ἔτι ξαυτὰς, παραχαλῶ, τῆς ψυχοφθόρου
αἱρέσεως " ἧς ἡ χοινωνία ἀλλοτοίωσις Χριστοῦ, Τὴν
πολιτείαν ὁμοῦ φαιδροτέφδαν ἀπεργάζοισθε, τὴν
γρυσὴῆν σειρὰν xal τοῖς πολλοῖς ἄπλοχον * vr ἐξ
ἀμφοτέρων χοσμούμεναι, λαμπραῖς ταῖς λαμκέσιν
εἰς τὸν νυμφῶνα Κυρίου χαταντήσοιτε, τῶν αἰωνίων
ἀγαθῶν ἀπολαύουσαι.

EA'. — Ναυχρατίῳ τέχνῳ, [υδ΄.}

Christi confessorum preconia. (Baron. ao. 818, n. 24)

Tam fidum nactus es tabellarium, ut Dei optimi ἢ Τοιούτου

providentie diepensationem esse putaverim ego
humilis, per eum litteras ad te mitti, flli sancte.
Quod porro didicimus terecte valere cum omnibus
confessoribus ac fratribus tuis, quomodo non foret
nobis peccatoribuscausaletandi; cum tu presertim,
qui corypheus es, constanti animo sis, atque huc
illuc feraris per epistolas plenas charitatis et solli-
citudinis erga omnes, ut virum divinum decet?
Deinde quod et frater Adrianus incolumis pervenit
usque ad eos qui istic sunt, jam cura levati sumus

πιστοῦ γραμυχτη 20200 ἐπιτετύχηκχας,
δι᾿ oU oixzovoulav ἡγησάματν εἶνα! τοῦ ἀγαθοῦ Θεοῦ
ἡμῶν χἀγὼ ὁ ταπεινὸς ἐπιστεῖλαχ! σοι, ἱεοὺὸν τέκνον.
Αὐτὸ μὲν οὖν τὸ μαθεῖν ἡμᾶς, ὅτι ὑγιαίνεις σὺν πᾶτ'
τοῖς ὁμολογηταῖς xai ἀδελτοῖς σοῦ * πῶς [Reg. οοὐ,
πόσης χαρᾶς) οὐχ ἂν εἶεν ἡμῖν τοῖς ἀμιρ-
τωλοὶς χαρά" σοῦ μάλιστα τοῦ χοουφαιοτάτου εὖ-
σταθοῦντος, x1! συμπεριφερομένου τῷ λόγῳ ἀγάπης
xal φροντίδος προς ἄπχντας θεοποεπῶς; ᾿Βπειτα
ὅτι χαὶ ὁ ἀδελφὸς ᾿Αδριανὸς ἀποσέσωσται μέχρι τῶν
αὐτόθι, ἀνείθημεν τῆς μερίμνης, εὐχαριστήσαντες

Ξὴὰὴ

1371

EPISTOLARUM LIB. 1].

1378

τῷ Κυρίῳ * εἰ xal ὅτι εἰσᾳεὶ διὰ τὸν ἀδελφὸν 'Em- A οἱ grates Domino egimus : quanquam semper oh

φάνιον. xa804 προηεδήλωσας ἐμμέριμναί ἐσμεν, χαὶ
ἐμπαῤάσχευοι πρὸς πειρασμὸν ὑπονορύμενοι τὰ
ὑφορμῶντα, χατὰ τὸ εἶχός, Ὅπη δὲ τῷ Θεῷ φίλαν,
ἐχέτω ταῦτα xai ἀγέσθω" Ποῖς ἀγεπῶσι Osàv
πάντα συνεργεῖ εἷς τὸ ἀγαθόν " ὡς φησιν ὁ ἱερὸς
λόγος. Τοιούτους ἡμᾶς, ἀδελφὶ, προσεύχου γὲγέφθαι "
χἂν μαχρᾶν ἐσμὲν ἀπὸ Θεοὺς ταῖς ἁμαρτίᾳις " xai οὐ
φοδηθησόμεθα τί παιήσειεν ἡμῖν ἄνθρωπος. Οὐδὲν
οὖν τοιοῦτον, olov ἧσας ἡμῖν χαταστέφων τοῖς (ral:
νηῖς, ὑπέστνμεν, Εἰ δὲ xaí τι δεξιὸν, ἀλλὰ xai τοῦτο
9t ὑμᾶς xil ὑφ᾽ ὑμῶν * ταῖς εὐχαῖς δυνχμωῳθέντες
χαὶ. ἀζωθέντες. Εἴη wal πρὸς τὸ ἑξῆς τὸ ἕλεος qj
Κυρίου ἐφ’ ἡμᾶς τοὺς ἀναξίους. Ἤσθην ὅτι συμπε-
ριηνέχθης τῇ πατρικίᾳ ἐν Κυρίῳ, xal τοῦτο QU ἡμᾶς,
Kai γὰρ κχἀχείνι͵ αὐτὸ τοῦτό μοι δεδήλωχς * καὶ
προσετέθη μᾶλλον ἀγαθοποιεῖν., Δι’ ἡμᾶς ζῇς,
ἀδελφέ * ἀλλὰ xal ὑμεῖς δι’ ὑμᾶς. Μὴ θαύμαζε ὅτι
χορυδαντιῶσιν οἱ Κριστοδιῶχται, μηδ᾽ ὅτι ἀνέχεται
Χριστός. Δεῖ πάντα τελεσθῆναι * ἵνα xal οἱ δόχιμοι
φανερώτεροι ἐχλάμψωσι * xal οἱ ἀνομοῦντες τέλεον
ἀποτίσωσιν ὧν εἰργάσαυτο τὴν ἀντιμισθίαν. ᾿Απε
ἐσταλχά σοι βιύλιδάχιον, χαὶ τετράδας δεχατέσσαρας "
ἐφ᾽ oic εἰσ! λογοι xai βίοι τῶν ἀδελφῶν ἐμμέτροις
στίχοις * ἅπερ ἀναγνοὺς αὐτός τε xal τιγες τῶν mi-
στῶν ἀδελφῶν, ἀσφαλῶς χατάζρυψον. Οὐδὲν οὖν
ποιῶ, ἀδελφὲ, ἄξιον λόγου * ἀλλ᾽ ἐρειδὴ εὐχαιρῶ, xal
ἑπειδὴ νύσσομαι ὡς ὑπὸ τοῦ ἁγίου μου Πατρός *
ἀκούων τε πάλιν τοῦ θείου Παύλου λέγοντος τῷ
ἁγίῳ Τιμοθέῳ - Μὴ ἀμέλε: τοῦ ἐν col χαρίσμα-
τος ὡς ἀνάξιος μετὰ φόδου xai τρόμου ποιῶ ἃ ποιῶ,

fratrein Epiphanium, quemadmodum ante signifl-
casti, solliciti et anxiisumuset ad tentationem pa-
rati, adversa, ut par est, anima praesumentes. Quo:
cunque autem modo Deo libuerit, cedant jgta et
evadant : Diligentibus Deum omnia cooperantur (n
bonum **, ut aiunt sacre psgine. Tales nos fleri,
frater, exara : quanquam ob peccata procul a Deo
absomus: nec timebimue quid faciat nobis homo9?,
Nihil utique tale perpessi sumus quale com-
memorasti, laudibus no» exornans. Si quid autem
est dignum laude, istud vero ipsum propter vos
et ἃ vobis est : precibus vestris roboraii, dignique
habiti sumus. Utinam et'deinceps Dominus mise-
ricordiam nobis licet indignis exbibeat. Gavisua
sum quod cum patricia comiter in Domino et indul-
genter egeria, idque propter nos. Nam et illa mihi
istud ipsumesigniticavit: deorevitque plussolitobene
facere. Propter nos vivig. frater: sed et nos equae
propter yos. Noli mirari quod Christi persecp-
tores insgniant, aut quod Chrigtys tacitua ferat,
Oportet omnis consummari δ᾽, αἱ qui prabatjennt ma-
nifestius fulgeant, et iniqui tandem eorum qus ρ8-
trarint panas luant, Misiad telibellum et quaternio-
nea quatuordecim, in quibus suntyermones, et Vite
fratrum metrico carmine : que cum tu legeris, et
e fidis fratribus nonnulli; diligenter abscondita.
Nibil equidem ago, frater, quod ulluis pretii sit :
sed quoniam mibi suppetit ptium, ac veluti exgti-
mulor 80 sancio Patre meo, rursnmque 8410 divi-
num Paulum et sanctum Timotheum ita sgriben

Τὸν ἀδελφὸν ᾿Αθανάσιον σὺν τῷ παροικονόμῳ ἄσπα- (ὁ tem : Noli negligere gratiam qua in te esi ^ ; tan-

σαι. Εἰ xai ἔγραψα, ὡς ὅτι εἰσῆλθεν ὁ ἀδελφὸς
᾿Αδριανὸς, ἀγνοῶν εἶπον - ὶ Ü

; 41 εἶπον ὕστερον μαθὼν ὅτι οὔπω
ΦΨ ’ 4 , * "a^ b] ,
ἔφθασεν dvixa ἐπέστειλας, Ὁ ἀδελφὸς Νιχόλαος
πλεῖστά σε προσαγορεύει, αἰδούμενος τοὺς λόγους
σρυ. Ὁ Κύριος μετὰ τοῦ πνεύματός σου, ἀδελφό-
zt.

EB. — KaxY yate. [υλς’,]

quam indignus cum timore ac tremore facio quga
facio. Fratrem Athanasium cum qconomi vicario
saluta. Et si scripsi fratrem Adrianum iter confe-
cisse, ignorsns dixi: postmodum iniellezi eum
nondnm pervenisse cum ad me scripsisti. Frater
Nicolaus plurimam sa]utem dicit, ac sermones (uos
admodum reveretur. Dominns cum spiritu tuo, fra;
ter mi ac pater.
LXII. — Catechesis.

E Smyrnensi carcere, dispersos fratres suos cohortatur, (Baron. an. 819, n. 22.)

Πρώην ὑμῖν ἐξ ᾿Αλνατολιχῶν ἀναγινωσισχόμενος,

— γὴν ἀπὸ Θρᾳκησίων ἐπιφαίνομαι. "Ev γὰρ τῇ Σμύρνῃ

TI

μεθωρίσαντο ἡμᾶς οἱ ἄρχοντες τοῦ αἰῶνος τούτου :
καὶ μᾶλλον κῆς προτέρας φυλακῆς ἀσφαλέστερόν τε
χαὶ πειραστιχώτερον, AA ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ οὐ
δέδεται: " οὐδ᾽ ὁ πόθος ἡρεμεῖ, οὐδὲ ἡ ἐντολὴ παρα-
σιωπᾷ. Διὰ τοῦτο ὁ ταπεινὸς πάλιν φθέγγομαι 9
Χαίρετε ἐν Κυρίῳ, Πατέρες xai ἀδελφοὶ, χαίρετ, οἱ
δεδιωγμένοι ἕνεχεν διχαιοσύνης * χαΐρετε, οἱ ἐν ὄρεσι
καὶ σπηλαίοις ἐνδιαιτώμενοι " ἀλλὰ μὲν xai οἱ iv
πόλεσι, xal ἐρημιχωτέροις τόποις χρυπταζόμενοι.
Εἰ γὰρ πάντοτε δεῖν ἡμᾶς χαίροιν ἐπιτέτραπται
παρὰ τῷ ᾿Αποστόλῳ * πόφω γε μᾶλλον ἄρτ:, ὁπότε
ὅπερ Χριστοῦ τὰ παθήματα τοῦ ἐγγραφομένου τῷ

., ίναχι * τοῦ ἐμφαινομένου ἐν τῇ οἰχείᾳ εἰχόνι - τοῦ

Nuper a vobis lectus ex Oriente, nuno ex Thra-
cia advenio. Smyroam enim npg transtplergntf
principes seculi bujus, et aretjug quam in priori
carcere severiugque custodiunt. Sed verbum Dei
non est alligatum 58, nec quiescit amor, nec 8[-
lel mandatum. Propterea humilis iterum loquor;
Gaudete in Domino, Patres et fratres : gaudete qui
perseculionem propter justitiam patimini 57 : gau-
dete qui in. montibus et speluncis versamini : sed
et qui in urbibus, et qui deserlioribus in locis ab-
diti lateti«. Si enim semper gaudere nos oportere
monuit Apostolus €$; quanto magis nunc cum pro
Christo patimini, qui in tabula depictus est, qui in
imaging sua cernitur, qui per eam honoratur?
Non mes sunt miseri hominis hec verba; Dio-

42 Rom. virt, 2383, 43 Psal. cxvir, 6. δὲ Cor, x1, (90. "5I Tim. 1v, 14. 4611 Tim. 1.9. “7 Matth. m, 10.
.; * [ Thess. v, 16.

1219

S. THEODORI STUDIT.E

(380

nysii sapientissimi sunt, et magni Basilii, Nec jam ἃ τιμωμένου δι᾽ αὐτῆς ; Μὴ γὰρ ἐμὰ τὰ ῥήματα του

tempus est aliorum sanctorum sententias his litteris
apponere. dudi, celum, et auribus percipe terra 99.
Moab sprevit, Bizantina regio, scilicet Evangeli-
cum jugum excussit ; velut vitula insaniens, habe-
nas detrectavit. Vias tuas scire nolo, factis verbis-
que pronuntiavit 79. Corybantum more agitur :
insanit : sanguinem bibit ut leena : ut aspis aures
obturat ; reprehensa reluctatur.

Venit ad eam vox commonitoria velut e colo
missas, a supremo, ἃ Romano throno : Quid feci-
sti? clamans ; Christum negasti, Christi abrogans
imaginem; Deipare, et sanctorum omnium. Aperi
obedientem aurem, audi evangelica, apostolica, pro-
phetica, paterna verba. Et non admisit, non sus-
cepit: sed avellens seipsam a quini verticis corpore
Ecclesie ; quandoquidem etiamnum vivit οἱ Nice-
phorus sacer; adversus Deum omnipotentem cer-
vices erigit, Christo insultans, sancta proculcans.
Talia sunt ejus facinora, o desideratissimi. Et
nobiscum Deus, Oriens, Occidens, Aquilo, mare. In
his gaudium :sin luctusetiam, propter eos qui per-
eunt. Age ergo state fortes, gratis animis has pro
Christo serumnsas, quasi thesauros, abripientes.
Quam opportunum tempus certantibus, suaviter
Spirans, unguentis tribulutionum fragrans supra
omnia aromata ! Fluit martyrum sanguis in Eccle-
giam; irrigans eam ultra quam Rdem quadruplicis
fluminis fonte perfusam. Accedunt martyrum chori
qui omni etate fuerunt : qua olim confessorum
felicitates predicabantur, nunc oculis cernuntur.
An igitur non festines ad certamen hec audiens,
fastidiens montanam, autdeserli, aut qualemcunque
occultationem? Attamen mane ubi es; habes et
tu beatitudinem ingentem. Ora, et lauda beatiores ;
percute mihi inaspectabilem draconem ; debella in-
testinum carnis bellum ; vincat spiritus, serviat
corpus: ut libertate fruatur anima tanquam hera
ac domina, pacem habens cum Deo. Hoc .si fiat,
quotidianum martyrium, & Deo texte coroile.

De nobis peccatoribus ne sitis anxii, licet, audie-
ritis ei nos flagellis czsos iterum fuisse. Tulimus
ope vestrarum precum cum gratiarum eciione, hi-

οἰχτροῦ * Διονυσίου τοῦ πανσόφου, xal Βασιλέίου τοῦ
μεγάλου. Καὶ οὕπω καιρὸς τῶν ἄλλων θεοφόρων τὰς
χρήσεις εἰσάγειν ἐν τῷδε τῷ γράμματι. "Axovt, οὐ-
ρανὲ, καὶ ἐνωτίζου, γῆ. Μωὰδ ἠθέτησεν, ἢ βυζαντὶς
ϑηλονότι * τὸν εὐχγγελιχὸν ζυγὸν ἀπεσείσατο * ὡς
δάμαλις παροιστρῶσα ἠφηνίασεν. Ὁδούς cou εἰδέναι
οὐ βούλομαι, πραγματιχῶς τε xa! λογικῶς ἀπετβάγ-
Earo. Κορυθαντιᾷ, μαίνεται, αἱμοποτεῖ ὡς λέαινα "
ὡς ἀσπὶς μύει τὰς ἀχοὰς, ἐλεγχομένη ἀποτ'νά9-
σεται.

"Hxsw αὐτῇ φωνὴ ὑπομνηστιχὴ ὡς ἀπ᾽ οὐρανοῦ,
ix τοῦ χορυπαιοτάτου, ix. τοῦ Ῥωμαϊκοῦ θρόνου * Τί
πέπραχας βοῶσα Χοιστὸν ἤρνησαι, Χριστοῦ τὶν
εἰχόνα ἀθετοῦσα, τῆς Θεοτόχου, τῶν πάντων ἁγίων.
"AvotEov εὐήχοον οὖς * ἐνώτισαι λόγους εὐαγγελιχοὺς͵
ἀποστολιχοὺς; προφητιχοὺς, πατρικούς. Καὶ οὐ
προσήχατο, οὐχ ἐδέξατο ἀλλὰ διαῤῥήξασα ἑαυτὴν
τοῦ πενταχορύφου σώματος τῆς Ἐχχλησίας ^ ἐπειδὴ
ἔτι ζῇ καὶ Νικηφόρος ὁ ἱερός " xpzyrÀiq κατὰ θεοῦ
παντοχοάτορος * ἐνυδροίζουσχα Χριστὸν, πατοῦσα si
ἅγια. Τοιαῦτα τὰ παρ᾽ αὐτῆς, ὦ τριπόθητοι. Καὶ
μεθ᾽ ἡμῶν ὁ θεὸς, ᾿Ανατολὴ, Δύσις, Βοῤῥὰ, 032201,
Ἐν τούτοις ἡ χαρά" εἰ δὲ καὶ θρῆνος, διὰ τοὺς
ἀπολλυμένους. Δεῦρο δὴ στῆτέ μοι γενναῖοι, εὐχό-
potoit, ἁρπάζοντες τὰ ὑπὲρ Χριστοῦ παθήματα, ὡς
θγσαυρίσματα, Οἵος ὁ χαιρὸς ἀγαθὸς πρὸς τοὺς ἄγω-
γιζομένους, ἡδύπνους, μυρίζων τὰ ἀθλοφορήμαι:
ὑπὲρ πάντα τὰ ἀρώματα! Αἷμα ῥεῖ μαρτυριχὸν iz:
τὴν Ἐχχλησίαν, ἄρδον αὐτὴν ὑπὲρ Ἐδὲμ ἐκ τεῖ;ν-
ποτάμου χρήνης ποτιουμένην. Προστίθενται οἵ χορὲ
τῶν ἀπ᾽ αἴῶνος μαρτύρων * τῶν ὁμολογν τῶν τὰ τῷ
λαι μσχαριζόμενα, iv ἀφθαλμοῖς νῦν ὁρᾶται. "Ap en
οὐχ ἐπείγῃ πρὸς τὴν ἄθλησιν ὁ ἀχούων, δυσχεραίνων
τὴν ὀρεινὴν, Tj τὴν ἐρημίαν, fj τὴν ὁπωσοῦν χρύπτε-
δίαν ; ᾿Αλλ᾽ ὅμως μένε ἐν οἷς εἶ " ἔχεις καὶ σὺ «in
μαχαρισμὸν ἑλίχον, Προσεύχου, xai ἐπαίνει τοὺς
πλεομαχαοίστους * βάλλε μοι τὸν ἀόρατον δράχοντα᾽"
τρέπε μοι τὸν ἔμφύλιον τῆς σαρχὸς πόλεμον * vixrw
τὸ πνεῦμα" δουλούτω τὸ cüpz* ὡς Bw i φυχὴ
ἐλευθεριάζει, ἡ κυρία καὶ δέσποινα, εἰρήνην ἔχουσι
πρὸς τὸν Θεόν. ᾿Εὰν οὕτω, μαρτύριον λαϑεκάστῃν"
στέφανοι θεόπλοχοι.

Περὶ ἡμῶν τῶν ἁμαρτωλῶν μὴ ἀνιᾶσθε., xn
ἀχηχόατε ὅτι xal αὖθις ἐμαστιγώθη μεν. ᾿Ηνέγκαμν
εὐχαῖς ὑμῶν εὐχαρίστως, περιχαρῶς " χἂν πρὸς

lariter: etsi diuturna non fuit acerbitas doloris. ἢ ὀλίγον ἢ δρίμυξις, Μόνον μὴ ἄνῆτε τὰς ὁσίας ὑμῶν

Tantum ne sanctas manus vestras exiindere ces-
sate, Speramus enim quamvis valde imbecilles, de
Amalec isto tropeum erecturos. Salutat vos pluri-
mum Nicolaus frater vester. Salutate invicem in
osculo sancto "!, socii s0cios, parvi magnos, atque
inprimis vicinos Patres. Cumque a vobis lecta fue-
rit epistola, ne pigeat et apud illos legi, si modo di-
gna fuerit : quandoquidem unanimes omnes, et
unum corpus, quamvis diversa membra. Dominus
Jesus Christus vobiscum et nobiscum peccatoribus.
Amen.

9 Isa. [, 2. 10 Job. xxr, 14, 1111 Cor. xii, 12.

χεῖρας ἐχτείνοντες. Πιστεύομεν γὰρ, εἰ xai ἀσθενεῖς
λίαν, ἐν τούτῳ τὸν ᾿Αμαλὴκ τροπώσασθχι. "Aszile
τα! πολλὰ Νιχόλαος ὁ ἀδελφὸς ὑμῶν. ᾿Ασπάσασθι
ἀλλήλους ἐν φιλήματι ἁγίῳ * oi συνοδίαι τὰς
συνοδίας * οἱ μιχροὶ τοὺς μεγάλους " καὶ μέντοι τοὺς
πλησιάζοντας Πατέρας. Καὶ ὅταν ἀνχγνωσθῆ 2:2
ὑμῖν d$ ἐπιστολή" μὴ παρχιτήσησθε χαὶ παρ᾽ ἐχεί-
νοις ἀναγνωσθῆναι * ἐὰν qj ἀξία μόνον - ἐκὲιδὴ xz
τες ὀμόψυχοι, χαὶ ἕν σῶμα, χἂν διάφορα μέλη. Ὁ
Κύριος Ἰησοῦς Χριστὸς μεθ᾽ ὑμῶν xat μεθ᾽ ἡμῶν
τῶν ἀμαρτωλῶν, ᾿Αμήν.

1281
ZI", — Ναυχρατίῳ tí£xvo. [υλζ’.]

EPISTOLARUM 1.18. 1I.

(483
LXIII. -— Naucratio filio.

Romani episcopi, aliorumque Occidentalium adversus Iconomachos suffragia prsedicat. Postea suum eum Cho-
narum, Phrygie urbis, prefecto, homine heeretico, congressum narrat. (Baron. an. 819, n. 25.)

Οὐ πλησθήσεται τὸ οὖς μου ἀπὸ φωνῶν cou À —Non satiabitur auris mea vocum tuarum auditu.

ἀκροάσεως. Φωνεῖς γὰρ ἀναγχαῖα xal χατεπείγνοντα *
ἃ xxl νῦν ἐνωτισθεὶς, ὦ xal χαλὲ, foa ὁ ταπεινὸς
χαριστήρια " ὡς οὐ χχαταλέλοιπε τέλεον Κύριος τὴν
Ἑχχλησίαν αὐτοῦ * ἀλλ᾽ ἔδειξεν ἔτι ἔχειν τὴν ἰσχὺν
αὐτῆς " χινήσας τοὺς ἀπὸ Δύσεως ἀδελφοὺς ἡμῶν,
ἔλεγχον τῆς παροίνιας τῶν τῇδε, καὶ φωτισμὸν τῶν
νυχτομαχούντων τῇ αἱρέσει. Κἂν ἀπεσείσαντο oi
ἁτεράμονες * χἂν ὀφθαλμοὺς χαρδίας οὐχ ἡνοιξαν.
Μαρτυρῶ ἄρτι χατενώπιον Θεοῦ xai ἀνθρώπων *
ἑαυτοὺς ἀπέῤῥηξαν τοῦ σώματοσ τοῦ Χριστοῦ, τοῦ
χορυφιαχοῦ θρόνου, ἐν ᾧ Χριστὸς ἔθετο τὰς χλεῖς τῆς
πίστεως * ἧς οὐ χατίσχυσχν ἀπ’ αἰῶνος, οὐδ᾽ ἂν
κἀτισχύσωσι μέχρι συντελείας πύλαι ἄδου, τὰ τῶν
αἱρετιχῶν δηλαδὴ στόματα * ὡς ἡ τοῦ ἁψευδοῦς ὑπό-
σχεσις. Χαιρέτω οὖν ὁ μαχαριώτατος xal ἀποστολι-
χὸς χαὶ φερώνυμος Πασχάλιος " ὅτι τὸ ἔργον Πέτρου
ἐξεπλήρωσε. Σχιρτάτω πᾶς ὀρθοδόξων θίασος " ὅτι
xaz' ὀφθαλμοὺς εἶδε τὴν ἐπισχοπὴν Χριστοῦ, χατὰ
τοὺς πάλαι ἁγίους Πατέρας ἡμῶν. Τὰ γὰρ ἄλλα ὅπη
τῷ Θεῷ φίλα ἀγέσθω. ᾿Αρδευέτω τὸ μαρτυριχὸν αἷμα
τὴν Ἐχχλησίαν * αὐξανέσθω ὁ χορὸς τῶν ὁμολογὴη-
τῶν * τοῦτο εὐδοχία Θεοῦ * τοῦτο χαρὰ καὶ ἀγαλλία-
σις " χὰν διὰ τοὺς ἀπολλυμένους ἐλεεινότατον.

Τί οήσοιεν οἱ ἐναντίοι ; ᾿Ανατολὴν οὐχ ἔχουσι "
Δύσεως ἐστέρηνται - τοῦ πενταχορύφου ἐχχλησιαστι-
χοῦ σώματος (ζῇ γὰρ ἔτι καὶ Νιχηφόρος ὁ ἱερὸς)
διεσπάσθησαν. Οὐχοῦν ἡἠλλοτρίωνται Χριστῷ " ἄρα
ἐνεχρώθησαν * ἄρα ἐν σχότει διαπορεύονται, El δὲ
ὅτι ἄρχουσιν ἐπ᾽’ ἐρήμου αἱρέσεως. τοῦτο xal λῃ-
σταί * ἐπεὶ xal χτείνουσιν, ὥσπεο xal οὗτοι * αἵματα
χενοῦντες, ὡς ἕπος εἰπεῖν, χαθεχάστην. ᾿Εχέτω
ταῦτα ὦδε. Ἡλίχον δὲ deouat ἐπὶ τῇ μεταδολῇ
Λεοντίου; Ὦ τῶν μεγίστων τοῦ Θεοῦ τεραστίων ἢ
Σὺ μὲν, ὦ τᾶν, εἰς τοῦτο χἀχεῖνο μετεσχημάτισας
τὸν δύσχριστον. Ἐγὼ 08 Κυπριανίζειν αὐτὸν ἐν τῷ
πράγματι φήθην * ἀποχρουσθέντα παρά τοῦ βασι-
λέως προδραμεῖν τοῖς ἀθλοφοροῦσι χαὶ ἐναγωνιζομέ-
vote * χατ᾽ ᾿Ιουστίναν τὴν ἀοίδιμον. Aq Κύριος τέ-
λεον ἐπὶ ἀμφοῖν τὰ ἀμφότερα ἄποφανθζναι. 'H φυ-
λαχή σου Ott. ἐνδότερον ἐγένετο, λυπηρόν μοι διὰ τὸ
ἀσθενές σου. Πλὴν ἴσχυε χαὶ χραταιοῦ, ὁμολογητὰ
Χριστοῦ, ὡς προεσημάνχμεν. Ἵνα δὲ γνοίης ἔτι
λευχότερον, προστίθημι xal ταῦτα * ὡς ἔτι ἀσφαλί-
ζεται ἡμᾶς ὃ φρούραρχος. Διὰ τί, xal πῶς ; Ἐπεὶ

Necessaria enim loqueris et opportuna : qualia et
nunc audiens, o fili egregie, charisteria humilis
decantavi : quoniam non dereliquit in finem Do-
minus Ecclesiam suam : sed illam vires suas ad-
huc habere docuit frstres nostros excitans ab oc-
casu ad reprehensionem temulenti: nostratium, et
illuminationem heresis noctu dimieantium. Quan-
quam rejecerunt prefracti, et cordis oculos non
aperuerunt. Testor nunc coram Deo et hominibus:
seipsos avulserunt a corpore Christi, et. supremo
verticali throno, in. quo Christus claves posoit ἢ «-
dei : adversus quam non prevaluere hactenus, nec
prevalebunt usque ad consummationem porte
inferi 13, ora scilicet hereticorum : sicut pollicitus
est qui non mentitur. Gaudeat igitur beatissimus
et apostolicus et nomine suo dignus Paschalis, quo-
niam Petri opus adimplevit. Exsultet omnis ortho
doxorum chorus, quia ob oculos vidit episcopatum
Christi, secundum sanctos olim Patres nostros.
Cetera enim ut Deo visum fuerit ferantur. Irriget
mariyrum sanguis Ecclesiam, augescat confesso-
rum chorus : hoc Deo gratum ; hoc gaudium et ex-
sultatio : quamvis propter eos qui pereunt miser-
rimum.

Quid dicere possint adversarii ? Orientum non
habent; Occidente privati sunt : a quini verticis
corpore ecclesiastico avulsi sunt ; vivit enim
etiamnum et Nicephorus sacrer. Igitur a Christo
alienati sunt*igitur mortui : igitur in tenebris
ambulant. Quod si principatum tenent in heresis

C deserto, hoo faciunt et latrones : quippe qui ocoi-

dunt eti&m, sicot isti : sanguinem, ut uno verbo
dicam, quotidie fundentes. De his autem ad huno
Inodum. Quantum vero eoncinam in Leontii mutae
tlone ? O maxima Dei prodigia! Tu quidem, amice, :
in hoo et illud Christi hostem transformasti. Ego
vero Gyprianizare illum in negotio arbitratus sum:
extrusum ab imperatore, ad certantes et in agous
versantes accurrere, juxte celebrem Justinam. Det
Dominus ut in utrisque tandem utraqueconspieiane
tur. Custodia tua quod interius reducta est, grave
mihi est propter infirmitatem tuam. Ceterum con-
fortare et sustine, confessor Christi, ut ante signi-
ficavimus. Ut autem clarius adhuc cognoscas, hec
addo : clausos nunc etiam nos tenet carceris pre-

γὰρ δεῖ οἰκονομίᾳ χεχρῆσθαι iv τοῖς ἀναγκαίοις * ἢ fectus. Quare, et quomodo ? Quoniam oportet dis-

ὁπηνίχα συνωψίσθημεν τῷ Χωνῶν αἱρεσιάρχῃ (ἐκεῖ
γὰρ πρῶτον ἀπήχθημεν ὑπὸ «dv ἀπὸ ᾿Ανατολιχῶν
ἀράντων ἡμᾶς), xal γόνυ ἐχλίναμεν, συγγονυχλιτή-
σαντος χἀχείνου" xal ἠσπασάμεθα αὐτόν. Καὶ
ἐπειδὴ εἴασεν εἰς ταὐτὸν ἐλθεῖν ἐμέ τε xal τὸν χύ-
ριον ᾿Αθανάσιον “ καὶ συνεπίομεν αὐτῷ ἅπαξ xal
δίς " οὐ μέντοι συνεφάγομεν ’ ἐχλιπαροῦντος τοῦ
ὄφεως, xal ψιθυρίζοντος ἀπατηλά, Τούτῳ τῷ μέτρῳ

11 Matth. xvi, 18.

pensatione uti in rebus necessariis : quando ci-
bum sumpsimus cum Chonorum heresiarcha.Illuc
quippe deducti primum fuimus ab iis qui nos ex
Oriente abduxerant: et genufleximus, genuflectente
pariter illo 2 et amplexi eum sumus. Et postquam
permisit ut unum in locum conveniremus ego et
dominus Athanasius, bibimus una cum eo semel
&tque ilerum : nequaquam temen comedimus, ob

ioderétiona — sumus cum abduoti inde fuit
mus ad draconem, quocum hie versamur, Qui cum
seriem ante didicisset, nihil amplius ursit, ut qui
persuadere non posset : injecit tamen, ut vidit nos,
de argumento sermonem, quia nihil est, iaquit, aul
perexiguum, id de quo est questio, — —

Ad que respondirmus, vel ex longe maximis esse,
Quod si jubés, inquam, dic, et vicissim audi. Sed
omittamus in presentia, quod et faetum est. Alia
quidem dicere longam sit : ad finem tendit oratio
eujus gralia exorsus sut. Putabat callidus se nos
sensim pelleeturum, non sermonem dé imaginibus
conferendo, sed benefseiendo fortasse, el. amice
colloquendo, et prmfecture mentionem interse-
rendo ('Thematibus enim quinque prefeclus eat),
quin et imperatorem divinis laudibus extollendo.
Venit, hujusmodi colloquia movet : et, quod ne
semel quidem fecerat in earcere, potum prebuit.
Anxius accepi, ebibi ter obsignans, factum extimui.
Vah! Paulo post clain abducit. Injeci sermonem
de veritato, Incitabaturet ille. Sententiis ultro ci-
troque depugnavimus; illo quidem pleno ore ridi-
cule elfuliente, me vero remisse in quibusdam
procedente : eo quod ad imperatorem tenderet ser-
mo, et necum tiumullu sejungeremur. Postquam
sane propositionem meam et ipse objeci; non ha-
buit quod responderet. Et dixi : Quaenam est hec
blasphemia? Pateret Spiritus communicaruntin iis
qui Christus humaniLàs gessit, annon ? Et ille an-
nuit, et affirmavit ita rem habere. Propler hiec re-

missa contentio, et quasi a pugna discessum est. C ᾿Εδόχουν ὅτι ἔδει τι οὐδ᾽ ὅλως *

Αἰ ille discedens : |ta pulabam, inquit, hunc pe-
nitus nihil scire : sed et elinguem eum reddidi.
Ego vero noram quidem illum ratione carentem, et
quam maxime fstuüm cum iinpietate. Unum au-
tem quiesivi, ut fictionem deponerem, et aliam per-
sonam agerem, qualem decel adversus ducem im-

. pietatis: quia nefas est ante porcos mittere mar-

garitas ?*. Hino magna custodie cura, et. interdi-
elum ne hominem ullum videamus : tametsi aliter
dispenset Deus, Hmc licet per digressionem, ne-

eessario lamen dieta sunt, quo enixe postules ut ab impii insidiis liberemur. Frater tüus tibl:

dicit.

Pro Christo certantes preedicat confirmatque proposito marlyrum exemplo.

δ᾽ οὖν ὅμως ΗΝ ΤΩΝ ape RE
θέσεως * Ὡς οὐδὲν ἐστι, φησὶ, xal σμικρὸν τὸ djagre
σδητούμενονι

Πρὸς ἃ ἀπεκρινάμην, ὅτι Καὶ τῶν μεγίστων λέαν,
Καὶ, εἰ κελεύεις, λέγε καὶ ἀντάκονε, "AAA" ἐάσωμεν
τὰ νῦν; ὃ wal γέγονε, Τἄλλα μὲν πολλοῦ τὸ λέγειν *
ἐπὶ δὲ τὸ τελεώτερον Ó λόγος, δι᾽ ὃ καὶ
ἔθετο ὁ δεινὸς κατὰ μικρὸν ἡμᾶς Duty " οὖκ DA τοῦ
συναίρειν λόγον περὶ εἰκόνων * ἀλλ' ἐκ τοῦ ἄγαθος:
ποιεῖν τυχόν * τοῦ τε φιλιχὰ ὁμιλεῖν καὶ ἂν τίθεσθαϊ
τοὺς τῆς ἐξαρχίαφ λόγους (ἐπὶ γὰρ τῶν πέντε Br.

μάτων τέθειται), καὶ μὴν καὶ τὰ τοῦ κρατοῦντος

ἐχθειάζειν, Ἥκεν, ἐχίνησε τὰς τοιαύτας ὁμιλίας"
ἔτι ὃ οὐδ' ἅπαξ ἐποίησεν ἐν
πιεῖν, "λαδον δαχθείς * ἔπιον «τρίς "
ἐφοδήθην τὸ δρᾶμα, Οὐά 1 Κατὰ βραχὺ, ἄνεπαισθή-
τῶς χατασπᾷ. Συνῆρα λόγον περὶ ἀληδείας, ᾿Ὡτρύνθη
aon "Αντετοξευσαμεν χγρήσεσιν ἀλλήλδυξ * αὐτοῦ
ν ἀποστοματίζοντος γλευαστιχῶς, X ὑφειμί.
νως ἐρχομένου ἔν ΩΣ τὸ dires ποὺς
λόγους πρὸς τὸν βασιλέα * καὶ τὸ μὴ χατὸ-
διασθῆναι ἀλλήλων. ᾿Επειδὴ καὶ ἀρότασίν μοῦ mpt-
τείναντος ἡπόρησε, Καὶ εἶπον " Βλασφημία τίξ αὗτη;
Ὃ Πατὴρ xz! τὸ Πνεῦμα χεχοινώνηκεν ἐν οἷς ἔνδρε.
σεν ἀνθρωπίνως ὁ Χριστὸς, ναὶ ἢ οὔ ; 'O δὲ aieo,
vai διισχυρίζετο οὕτως ἔχεεν, Διά τοι ταῦτα ἢ
καὶ ἡ ὡς ἐν μάχῃ διάστασις, Ὃ δὲ ἐξελθὼν ψᾳσίν "
ἀλλὰ καὶ ἀτεεδυνμῖ-
tica αὐτόν. ᾿Εγὼ δὲ ἔγνων μὲν αὐτὸν ἄλογαν im
μάλιστα σὺν ἀσεδείᾳ, "Ev δὲ ἐζήτησα, τὴν ὑπόκοισαι
ἀποθέσθαι με, xal ἄλλο πρόσωπον ἐπιδεῖξας * ὡς δὲ
πρὺς ἀσεδάρχην " ἐπεὶ οὐ ὕεμιτὸν εἷς ὕας Βάλλειν
τοὺς μαργαρίτας * ᾿Εντεῦθεν ἡ πολλὴ ἀσφάλεια, uui
παραγγελία τοῦ μὴ ἰδεῖν ἡμᾶς ἀνῆρωπον, χβν ἄλλως
οἰκονομῇ Θεύς, Ταῦτα εἰ xal παρέκδατεκώξερον,
ὅμως ἀναγκαίως εἴρηται " πρὸς τὸ θερμῶς αἵνεῖσθαϊ
σε ῥυσθῆναι ἡμᾶς ἀπὸ τῆς ἐνέδρας τοῦ. ἀσεδοῦς, Ὁ
ἀδελφός σηυ προσαγορεύει dt, -——

LXIV. Theodorus peccator monachus, spiritalibus [) ZA'. — Θεόδωρος ὁ ἁμαρτωλὸς μονάχὸς, τοῖς

meis Patribus ac fralribus qui confessi sunt, decerlant-
que in carceribus : quorum nomina sumi in libro
vila.

Ubi accepi, 0 desideralissimi, testimonium exi-
mim veslre confessionis pro Christo ; in laudes
erupi : glorificavi Deum qui vos ex peregrina re-
gione in regiam civitatem vocavit, lanquam oves
rationales, ad profundendum sanguinem ia odorem
suavilatis ipsi : lanquam lucem eorum qui in tene«
bris dimicant haretice caliginis ! Inoredibili deinde

7 Malth. vii, 6.

πνευματικοῖς uou Πατράσὶ xal ἀδελ
ὁμολογήδασι, καὶ ἐναλθοῦσιν ἐν εἴρκταῖς
ὧν τὰ ὀνόματα ἐν βίδλῳ ζωῆς. [υλη’ .} !
᾿Αχηχοὼς, ὦ τριπόθηξοι, τὸ μαρτύριον τῆς καλῆς
ὑμῶν ὁμολογίας ὑπὲρ Χριστοῦ, ὕμνησα " &
τὸν Θεὴν τὸν καλέσαντα ὑμᾶς ix τῆς ἀλλόδαπῆς ἐν
τῇ βασιλίδι τῶν πόλεων, δἱονεὶ ἄρνας λογικοὺς,
χενῶσαι εἷς ὀσμὴν εὐωδίας αὐτῷ " φῶς τῶν ἐν ὀχόξεί
τῆς αἱρετικῆς νυκτομαχίας, Εἶτα ἐπιθυμίᾷ ἐπεθύς
μησα ὁ ταπεινὸς ἰδεῖν “ὑμᾶς τοὺς ἀθλητὰξ, xal cibis

τῇ φυλαχῇ, ἐπέδωζχε
κατασωραγίσας

|

|

|

diii

1385

'AAA ἐπειδὴ τοῦτο σωματιχῶς ἀδύνατον" διὰ τοῦ
γράμματος ἀρπαγεὶς, καὶ μέσος ἑστὼς, xal ἀσπάζο-
μαι τὰ ἅγια ὑμῶν ἴχνη, καὶ φιλῶ φλιήματι ἁγίῳ πὰ
ἱερὰ ὑμῶν πρύόσιυπα. ὭὮ χαλοὶ στρατιῶται Χριστοῦ,
ὡς ἀπ᾿ οὐρανίου στρατολογίας κεκλημένοι " ὦ ἀστέ-
peg φαξινοὶ ἐν νυχτὶ ἀσεδείας διαυγάζοντες ὄρθοδο--
ξίαν! ὑπὲρ χρυσίον τιμαλφέστεροι, ὑπὲρ σμάρα-
γδον xal μάργαρον ἐχλαμπρότεροι Πολλοῖς ὑμᾶς
ὀνόμασι καταστέρφειν ἀξιολόγως ἐφιέμενος, οὐ παρα-
χωροῦμαι τῷ μέτρῳ τῆς ἐπιστολῆς στενοχωρούμενος,
Ἐνὶ δὲ λόγῳ τὸ πᾶν περιλαδὼν λέγοιμι" ὅτι τὸ
μαρτύριον ὑμῶν ἰσυστάσιον τοῖς ἄνω μαρτυρίοις "
ἐπείπερ τηλαυγῶς Χριστὸν ὁμολογεῖ ὁ τὴν εἰκόνα
Χριστοῦ ὁμολογῶν δέχεσθαι" ὡς καὶ τὸ τῆς ἀρνή-
σεως ἔχει. Ἡ γὰρ τῆς εἰκόνος τιμὴ ἐπὶ τὸ πρωτύ-
τυπὸν ἀναθαίνει, ὡς ὁ μέγας Βασίλειος ἔφη xal τὸ
ἀρχέτυπον ἐν τῇ ἐἰχόνι ἐχφαίνεται, ὡς αὖθις Διο-
νύσιος ὁ πάνσοφος εἶπε. Καὶ ἐπεὶ Χριστὸς ἄνθρω-
πὸς τέλειος, μηδὲν ἐκλελοιπὼς τῶν ἐν ἀνθρώποις
θεωρουμένων " ἔχε: τὸ ἐξεικονίζεσθαι ὡς πᾶς ἀνθρω-
πος" ὥσπερ ἔχει τὸ μὴ περιγράφεσθαι, καθὸ καὶ
Βεὸς ὁ αὐτὸς τέλειος, Εἰ δ᾽ οὐκ ἐγγράφοιτο σωμὰ-
τιχῷ χαραχτῆρι, οὐτίπου ἄτθρωπος. Σημεῖον γὰρ
πρῶτον καὶ ἀληθὲς ὅτι ἄνθρωπος, εἰ ἐξεικόνισται "
Καὶ οὔπω περὶ τῆς δεσποίνης τοῦ παντὸς Θεοτόχου,
xu! ὅλων συλλήδδην τῶν ἁγίων tw ἀθέτησις T, τῶν

EPISTOLARUM LIB, ll.
πτύξασθαι ἕνα χαῦ᾽ ἕνα, πόθῳ διαπύρῳ ἑλκόμενος. Av ὁδρίδιναιᾳ exersi edo- humilis, vos athletes ἑδλνομάϊ,

an amplexandi unumquemque, incenso omnium
amore pertractus. Sed quoniam fieri non potest ut
coram adsim corpore ; per lilteras abreplus, ac
veluti stans in medio, δὲ sanctissima amplector
lor.Ü sirenui milites Christi, quasi celesti deleetu
conscripti | o gidera lucida per impielalia noctem
recu fidei splendore fulgentia! omni auro prelio-
siora ! smaragdo et unione mieantiora | Cum τη] ὦ
tis vos exornare nominibus, αἱ par est, desiderem;
non sinunt epistole unius angustis quibus inclus
dor. Uno autem verbo universa complexus dixe-
rim, superiorum temporum martyriis véstrüm esse.

p Paret quale martyrium : quandoquidem mani-

feste Christum con(tetur, qui se Christi imaginem
confitetur admittere : idemque de negatione vicis«
sim sentiendum, Imaginis enim bonos ad protoly-
pum transit, ul magnus dixit Basilius : et in ima-
gine archetypum cernitur, ut rureum ail sapientis-
simus Dionysius. Et quoniam Christus horno per-
fectus est, cni nihil eorum defuil qua in hominibus
intuemur : natura habet, perinde ac quivis homi- .
num, ut delineari possit: quemadmodum habet ut
cireumseribi non possit, quatenus idem a Deus
perfeclus est. Quod si corporea similitudine de-
pinginon polest, utique nec liomo est, Argumen-

σεπτῶν αὐτῶν εἰκόνων ἀναίρεσις, 'AAX ὁ συνιὼν (αι tum enim primum est ae verum, quod homo sit,

guvtei* καὶ ὁ ἀθετων ἀθετεῖ ὀλεθρίως" τοῖς λογίοις
ἀντιφθεγγόμενος. Kai ἡ ἐξουσία ópg ἀεὶ ἐξουσιαστι-
κῶς " καὶ οἱ τοῦ Θεοῦ ὀλίγοι, εἶ καὶ πᾶντες πλά-
σματα " καὶ τέλος τῇ θεοχλήτῳ πέτρᾳ ἄνωθεν καὶ ἐξ
ἀργῆς τύλαι ἄδου προσρήγνυνται " ἀλλ᾽ οὐδαμῶς
κατίσχυσαν, οὐδ' ἄν κατισχύσωσιν αὐτῆς * ὡς ἡ τοῦ
ἀψευδοῦς ὑπόσχεσις. Διὸ, Πατέρες μου xal ἀδελφοὶ,
στήκετε ἐν τῇ πίστει, ἀνδρίζεσθε, χραταιοῦσ-
θε ἐν Kup: , Οἱ χοροὶ τῶν μαρτύρων πρὸς ἐχυτοὺς

ὑμὰς ἐγχαλοῦνται " τῶν ὁμολογητῶν ὡσαύτως, Ταῦτα.

ὡς ἐν ὀλίγοις, Συνάπτοντες ὑμῖν ἑαυτοὺς οἱ iÀdyt-
στοι, χαὶ ἀπόντες, τῷ πνεύματι" ὡς ἂν. Ἰϑοίητε ὅτι
ἔχετε μέλος ἔσχατον ὥδέ “που περίωρισμένον ἐπὶ τῇ
αὐτῇ ὁμολογίᾳ" xal αἰτοῦν ὑμᾶς συλλαμδάνειν »
ταῖς ἁγίαις προσευχαῖς, κατόπιν ἱέναι τῶν τιμίων
ὑμῶν ἰχνῶν,

quod alicubi pro eadem confessione exsulal :
ut fas sit veneranda vestigia vestra subsequi.

EE', — Nauxpacig τέκνῳ, [v0 .]

Dogmatiea, el valdé necessaria, de sacra Christi imagine * ézponens quomodo inte
;hristi perinde ac ipse Christus adoretur : nimirum ratione similitudinis aive

live aut naturaliter,

᾿ΕἘπειδὴ ἔμαθον παρὰ ποῦ Ἡραμματηφόρον, ὦ καλὲ
ἀδελφὲ, ὅτι ἔριδες ἐν ὑμῖν ἀνεφύησαν (λέγω δὲ τοῦτοι,
ὅτι ὁ μὲν λέγει " ᾿Εγὼ τὴν εἰκόνα Χριστοῦ ὡς αὐτὸν
τὸν Χριστὸν προσκυνῶ " ὁ δὲ ἀπαναίνεται), οὔτε
ἀλύπως ἐδεξάμην " εἰδὼς ὅτι αἱ ἐρεσχελίαι αὗται
παρὰ τοῦ διαδόλου ὑποσπειρόμεναι, τέμνειν εἰώθασι

^» Matth, xvii, 18, ?^ [ Cor. xvr, 13,

D ista paucis : nosque, qui min
rum spatio disjungimur, spirilu vobis consociamus ; ut intelligatus habere vos.

ac poscit ut illud quoque sanetis precibus el r rris

siest ejusmodi ut ejus imago elfingalur. Needutm
loquor de regina universi Deipara : aut de omnibus
sanctis generatim ; quorum contemptus est, vene-
randarum ipsorum imaginum eversio. Sed qui in»
telligens est, intelligit ; et qui spretor est, damno
Suo spernil, eaeris paginis contradicens. Et abutun-
tur quidem imperio potestates : et qui pro Deo di-
micant pauci sunt: quanquam omnes ab eo conditi ἢ
denique ad petram, sic enim Deus appellat, jam-

4 pridem atque à principio porte inferi alliduntur 1

nequaquam prevaluere ἢ neo prevalebunl
adversus eam ?*, ut pollicitus est is qui verax est.
Quamobrem, Patres mei fratresque : State in. fide -
virititer agite con [ortamini in βαρ ὁ Vos ad se
chori martyrum inv [ [

LXV, -- Nur fiv

oporteat
, non

Postquam a tabellario didiel, frater egregio,
exortas inler vos esse contentiones (hoc autem dico
quod nempe alius dicat : Ego imaginem Ghristi
sicot ipsum Christum adoro, alius dicere detre«
ciel); non sine marore id accepi, sciens rixas hu-
jusmodi, que a diabolo suscitantur, solitas ipsam

relatio

1281

S. THEODORI STUDITÉ

quoque sanam partem orthodoxorum discindere : À καὶ αὐτὸ τὸ ὑγιαῖνον μέρος τῆς ὀρθοδοξίας" ὅπερ ied

que res laetitiam affert adversariis, ex infirmitati-
bus nostris suam ipsorum impietatem valere con-
firmantibus. Neo vero convenire judicavi ut silen-
tio premerem quod audieram, sed ut aliquod etiam
ipse curationis remedium Deo annuente adhibe-
rem. AÁrgumenti ergo summa talis est. Particula ὡς
in divina Scriptura interdum sumitur ad signifi-
candam similitudinem : interdum alfirmationem.
Priore modo : Factus sum sicut. (coz) passer. solita-
rius in tecto 18. Et : Ego sicut (ὡς) oliva fructi-
fera ". Posteriore: Quam (ὡς) bonus Israel Deus ?*!
Et : Quam (ὡς) dilecla tabernacula tua, Domine vir -
tutum 191 Non enim secundum similitudinem, sed

ad affüirmationem hic sermo est. Quocirca si quis B

illo modo dicat se adorare imaginem Christi sicut
ipsum Christum recie sentit : sin autem affirma-
tive, nequaquam. Neque enim natura idem sunt
archetypum et imago, sed idem similitudine. Ambo
enim que eodem modo efferuntur, substantia
prorsus differunt. De imaginibus utique loquor
quse arte fiunt. Quo igitur pacto imaginem sicut
ipsum Christum affirmative, adorabit cum in ea
Christus physice non sit, sed relative, sive per
similitudinem ? Alioqui verum non fuerit quod di-
eitur : Archelypum ina imagine conspicitur, et in
imagine adoratur Christus. Dicendo itaque, ín
imagine, alterum in altero demonstratum est, et
aliud per aliud adoratur. Vidit Chrysostomus
angelum in imagine : Cornelius vero angelum
ipsum 89. Cernimus nos Christum in imagine:
apostoli vero Christum ipsum. Vidimus enim, in-
quit Dominum *!. Adoramus illum in propria ima-
gine : illi vero eum ipsum. Et videntes eum, inquit
adoraverunt **. Secündum similitadinem ergo ado-
ralur in imagine Christus, sive relative, sive
homonyme; nam eodem recidunt ambo : non

χαροποιὸν τοῖς ἐναντίοις, ix τῶν Jj μετέρων ἀῤῥωστι-
μάτων τὸ οἰκεῖον ἀσίδη μα βεδαιουμένοις εὖ ἔχειν,
Οὔτε μὴν σιωπῇ τὸ ἀχουσθὲν χατασχεῖν καλὸν ἐνύ-
μισα, ἀλλά τι xai παρ᾽ ἐμαυτοῦ φάρμακον ἐξευρεῖν
θεραπείας. Θεοῦ οὐδοχοῦντος. Ἔστιν οὖν τὸ λῆμμε
τοιοῦτον, Τὸ, ὡς, πῆ μὲν ἐπὶ ὁμοιώσεως εἴληπται
παρὰ τῇ θεοπνεύστῳ Γραφῇ" πῇ δὲ ἐπὶ βεθαιώσεως.
Τὸ πρῶτον * ᾽᾿Εγενόμην ὡς στρουθίον" μονάζον
ἐπὶ δόματι. Καί, Ἐγὼ ὡς &Aala κατάχαρπος.
Τὸ δεύτερον. Ὡς ἀγαθὸς ὁ Θεος τοῦ Ἰσραήλ! Kal,
Ὡς ἀγαπητὰ τὰ σχηνώμχτά σου, Koptt τῶν
δυνάμεων! Οὐ γὰρ καθ᾽ ὁμοίωσιν, ἀλλὰ βεδαίωσιν
ἐνταῦθα ὁ λόγος. Εἰ οὖν οὔτω λέγοι τς περοσχονῖ
τὴν εἰχόνα Χριστοῦ, ὡς αὐτὸν Χριστὸν, ἔῤῥωτα: τῷ
φρονήματι " εἰ δὲ βεδαιωτιχῶς, οὐδαμῶς. Οὐ vi
ταυτὸν εἰχὼν xal ἀρχέτυπον τῇ φύσει, ἀλλὰ ταυτὸν
τῇ ὁμοιώτε:, Ταυτιζόμενα γὰρ ἄμφω, τῇ οὐσίᾳ Cue
φορεῖται παντάπασιν ἐπὶ τῶν τεχνητῶν εἰχόνων d
λέγω. Πῶς οὖν τὴν εἰχόνα ὡς αὐτὸν Χριστὸν πϑοε-
χυνήσει βεδαιωτιχῶς " οὐχ ἐν αὐτῷ ὄντος τοῦ Xp:
φυσιχῶς, ἀλλὰ σχετιχῶς, ἤγουν ὁμοιωμκατιχῶς;
Διέψευστα! τῆς ἀληθείχς xal ἄλλως τὸ λεγόμενον'
Ἐν εἰκόνι ἐχφαίνεται τὸ ἀρχέτυπον ^ καὶ iv tum
προσχυνεῖται Χριστός. Τὸ οὖν εἰπεῖν, ἐν εἰχόν:, ὃ
ἑτέρῳ ἕτερον δεδήλωται xxi δι’ ἄλλου ἄλλο προσ»
νεῖται, Εἴδεν ὁ Χρυσόστομος ἀγγελον ἐν εἶχόν!" ὁ ἃ
Κορνήλιος αὐτὸν τὸν ἄγγελον. Βλέπομεν Χριστὸν ὃ
εἰχόνι" οἱ δὲ ἀπόστολοι αὐτὸν τὸν Χριστόν. 'Eu;i-
χαμεν γὰρ, φησὶ, τὸν Κύριον. Προσκυνοῦμεν αὐὰ

ἐν τῇ οἰκείᾳ εἰκόνι " οἱ δὲ αὐτὸν ἐχεῖνον. Kai 006v;

αὐτὸν, φησὶ, προσεχύνησαν. Ὁ μοιωματιχῶς ἡ

προοσχυνεῖται ἐν εἰχόνι, εἴτ᾽ οὖν σχετικῶς, t ἡ

ὁμωνύμως; ὃ Χριστός" εἷς ταυτὸν γὰ5 usó
συντρέχει" οὐχ αὐτοπτιχῶς. Καὶ δίχα οὖν εἰπόν:

ἐστὶ ποοσχυνούμενος νοερῶς. OD Ὑὰ0 πάντως Th

ποτε αἰσθητῷ εἰχόνι βλέπο!το,

δυΐϊθτη quod ipse cernatur. Et sine imagine rursus mente et cogitatione adoratur,cum sensili sempe

imagine cerni omniho non possit.

Quod si quis dicat : Ergo, quandoquidem per
cogitationem adorare mihi licet, supervacaneum
est ut in imagine : sciat, quisquis est, negatum
etiam sic esse quod Christus mente adoretur. Nisi
enim mens contemplata fuerit illum in hominis
gimilitudine ad dexteram Dei et Patris consedisse,
adorationem non inferet : nisi forte Verbum car-
nem factum esse nege!. Quod autem similis ho-
mini factus sit, fide digna testis est imago : qua
suscepta el adorata, susceptus est adoraturque
Christus : sicut econtrario si respuatur. Adoravit
Abgarus, fide suscepta, intellectualiter Christum :
adoravit et multo manifestius in imagine non
manufacta ab ipso Christo ad eum missa. Quare
in ill&net secundum similitudinem, et simul per
intellectum, adoratus est Christus: nuno quidem
Bic, in futuro autem seculo intuitive. Ac visibilis
quidem ipsius Dei apparitionis, ut sapientissimus

76 Psal. ci, 8. τ Pzal. tt, 10, 18. Psal. rxxit, 4.

xxvrit, 17.

D

7? L xxi, 2.

Et δὲ τις φαίη" Οὐχοῦν, ἐπειδὴ ἔστι pot vor
προσχυνεῖν, παρέλκον ἐν sixóvi* ἔστω ὁ τοίου.
ἡἠρνῆσθαι καὶ τὸ νοερῶς προσχυνεῖν Χριστόν. E'sj
γὰρ ὁ νοῦς ἐνοπτοισθείν,͵ ἐν ὀμοιώματι ἀνθρώπουε
τὸν ἐν δεξιᾷ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς χεχαθῆσθαι" eR
εἰσοίσε: τὴν προσχύνησιν " εἰ uj τι ἀκα ἀποσχιυῆε
σάσχα γενέσθαι τὸν Λόγον. Τοῦ δὲ ὡμοιῶσθα!: s
ἀνθρώπῳ, μάρτυς ἣ εἰχὼν αὐτοῦ πιστή. χαὶ e
τῆς παραδοχῇ xal προσχυνήσει, παραδῥδεχται xm
προσχυνεῖται Χριστός, ὡς ἔμπαλιν ἐπὶ τῆς Mrs
σεως. Προσεκύνησεν. Αὐγαρος, δεξάμενος πίστι
νοερῶς Χριστόν" προσεχύνησε δὲ μᾶλλον αὐτὸν ir
φανέστερον ἐν τῇ πρὸς αὐτοῦ Χριστοῦ πεμολείς
αὑτῷ ἀχειροποιύτῳ εἶχόν:. “Ὥστε ἐν αὐτῇ ὁμοιωμτ'
«ικῶς ὁμοῦ τε χαὶ νοεοῶς προσκεκόάνηται Χριστοῦ
νῦν μὲν οὕτως * ἐν δὲ τῷ μέλλοντι αἰῶνι αὐτοπτιχῶν᾽
τῆς μὲν ὁρατῆς αὐτοῦ θεοφανείας, ὥς φησιν ὁ col»
σοφος Διονύσιος, ἐν πανάγνοις θεωρίαις ἀποπληρΣ

9? Act. x, 30. ?!Joan. xx, 35. 33 Mat.

1289

μενοι, φανοτάταις ἡμᾶς μαρμαρυγαῖς

πτούσης " ὡς τοὺς μαθητὰς ἐν ἐχεένῃ τῇ ϑειοτάτῃ.
μεταμορφώσει " τῆς δὲ νοητῆς αὐτοῦ φψωτοδοσίκς ἐν
ἀπαθεῖ x«i ἀδ)ω τῷ νῷ μετέχοντες, Ταῦτα, εἶτε
ἐλλιπῶς, εἴτε ἀρχούντως, πρὸς Td. Ὑμᾶς δὲ παρα-
χαλῶ ἐν τοῖς περὶ Θεοῦ λόγοις εὐλαδῶς τε ἅμα καὶ
προσεχτιχῶς τὰς ἐπιζητῆσεις ποιεῖσθαι * καὶ ἢ παρ'
ἑαυτῶν, ἢ παρ᾽ ἑτέρων τὸ ἄληθες ἐξευρίσκειν, πόῤῥω
ἀφέντας τὸ ἐρεσχελεῖν " οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ εἴ τι ἐσφαλ-
μένον iv τοῖς εἰρημένοις, διορθώσεως τυχεῖν " ἐπείπερ
ὀλιγόνους καὶ ἁμαρτωλὸς ἐγὼ.

Ξε΄. - Κατήχῃσις. [υμε'.}

Primum aliqua de suis rebus scribit : deinde adversus Iconomachos. Romani etiam mgr sentenlia damnatos
esse [εἰ αι. Suos ad perseverantiam hortatur : piarum feminarmu curam commendat :

Christo studium excitat, (Baron. an. 818, n. 13.)

Τὸ παρὸν xotwog πᾶσι x«i οὐκ ἰδία ἐχάστῳ ἐπι- B — Preesens temporis conditio poseil, ul conjunctim

στεῖλαΐ με" οὐκ ix χαταφρονήσεως, οὐδὲ ἐξ ὀλιγω-
ρίας, ἄπαγε ' πῶς γὰρ ἂν χαταφρονήσαιμι τῶν ἐμῶν
σπλγχνων xui ὁμολογητῶν Χριστοῦ, μὴ οὐχὶ μᾶλ-
λον xui τὸ «iux mou χενοῦν ἀντὶ μέλανος, καὶ τὰς
σώρκας παρέχειν ἀντὶ χάρτου " εἰς τὸ καθεχάστην, εἰ
olo» τε ἦν, γρώφειν xai προσφωνεῖν ὑμᾶς ; Καὶ οὐχ
ὅτι οὐκ ἔστε ἀψ' ἑαυτῶν ἐστηριγμένοι. Οἶδα γὰρ καὶ
πέπεισμαι ὅση ὑμῖν ἡ παρὰ Θεοῦ δύναμις - ἀλλὰ
τὸν ἐμαυτοῦ πόθον ϑεραπένων, xxi τὸ τῆς ἐντολῆς
ἀποπληρῶν χρέος. Αἴτιον δὲ τὸ τῆς φυλαχῆς, μᾶλλον
ἀσφαλέστερον “ μεθορισθέντων ἡμῶν ἄρτι, χαδὼς καὶ
προηχούσατε, ἐξ ᾿Ανατολιχῶν εἰς Θραχησίους ἔν
Σμύρνῃ " τῷ τε μὴ δέξασθαι ὀντίγραφα ἀπὸ χρόνον '
καὶ ἄλλως ὅτι τοῖς ἴσοις ἀγωνισταῖς ἢ αὐτὴ ἐπιστολὴ
ἀρχεέσειεν ἄρα,

Δεῦρο δὴ οὖν͵ ἀδελφοί μου, ἄσωμεν καὶ νῦν χαρι-
στήρια, ὅτι ἠξιώθημεν δουλεύειν Θεῷ δῶντι xal ἀλη-
θινῶ * οὐ μὴν, ἀλλὰ xai τὸ ὑπὲρ αὐτοῦ πάσχειν . ὅπερ
ἐστὶ δοξης ἁπάσης ἐνδοξότερον, xai χαρᾶς ἁπάσης
χαριέστερον "E» τίνι γὰρ τὸ πάθος ὑμῖν ; ᾿Αλλ' οὐχ
ὑπὲρ τοῦ Χριστοῦ ; Χριστὸν ὁμολογοῦσιν pam
"γεγονότα, ἀληθινῶς σαρχὶ περιγρώφε : "az! οὖν
ἐξεικονίξεσθαι " καὶ τὴν τῆς εἰκόνος παραδοχὴν τῆς
“ἐνανθρωπήσεως αὐτοῦ πίστωσιν " ἧς ἀναιρου-
μένης xmi ἀθετουμένης, δηλονότι συνανήρηται xul
συνηθέτηται χαὶ ὃ ἐνανθρώπησις, ᾿Αλλ᾽ ἐπειδὴ ἐτύ-
φλωσεν ὁ Θεὸς τοῦ αἰῶνος τούτον τὰ νοήματα
τῶν Εἰχονομάχων, πρὸς τὸ μὴ αὐγάσαι αὐτοῖς τὸν
ψωτισμὸν τῆς εἰχόνος αὐτοῦ ' διὰ τοῦτο Év σχότει
διαπορευύμενοι ἀρνοῦνται Χριστὸν, ἀρνούμενοι αὐτοῦ
τὴν εἰχόνα " xai φιλονειχοῦσι πᾶντας συνεχτυφλωθῆ-
wxt αὐ οἷς ' διώχοντες, αἰχίξοντες, φυλαχίξοντες, καὶ
ὡς εἰπεῖν ἀεὶ ἀποχτένοντες. ᾿Αλλ' οὐχ ἕλξουσι τοὺς
βεθαιωθέντας χαὶ ἐστηριγμένους τῇ ἀμεταπτώτῳ
ἀληθείᾳ. Οὐδ᾽ οὐ μήν διέφυγον μὴ οὐχὶ καὶ ὑπὸ τοῦ
κορυψαίον θράνονυ τῆς Ἑλχλχλησίας διελεγχθῆναι,
χαθὼς χαὶ ἐγένετο, xai οἴδατε, Καὶ ἦν μὲν ἡμῖν τὸ
κορυψαλὲς χαὶ εἴλιχρινες, καὶ πρὸ τῆς τῶν Δυτικῶν
ἐλεύσεως, Πρόσεγένετο δὲ πλέον ὅτι μάλιστα κἄν-

*! de Div. nominibus, cap. 1. Ὁ II Gor. tv, &.
PaTRoL, Ga. XCIX.

EPISTOLARUM LIB. 1].
περιαστρα- À ail

Miren So censa mnn 'ontemplatio
lucidissimis

tem, participes erimus. Atque hue, sive non.
plene, siue sufficienter, a nobis accipite. Rogo
autem vos ut, cum de Deo sermo est, religiose et.
attente quaestiones moveatis, veritatemque aut à
vobis ipsis, aut ab aliis inquiratis, proeul rejeeta.
contentione : sed et si quid in iis quie diximus.
erratum est, eorrigatis : eum exigui sim ingenii,

et peccator.

LXVI. — Catechesis.

demum patiendi pro

omnibus non singulis privaliin litteras dem,non ex
conlemptu vel neglectu, absit : nam quomodo
viscera mea spernam eL confessores Christi, nec

potius sanguinem vice atramenli fundam, pellem-
que pro charta prebeam, ut singulis diebus, si
lieri possit, vos scriptis litteris alloquar ? At neque.
ideireo quod per vos ipsi firmo animi robore pree-
diti non sitis. Novi enim ae persuasum habeo
quanta sit vobis a Deo virtus : sed desiderio meo
obsecundans, ac mandati debitum exsolvens. Seri-
bendi autem causa est, diligentior multo eustodia:

quod t.adueti sumus, quemadmodum el prius
inaudivistis, ex Orieutis tractu ia Thracensem
Smyrnam : tum vero quod jamdulum ad nos re-

( scripta non perferuntur : deinde, quod. ex mquo

dimicantibus epistola una abunde futura est.
Agite itaque, fratres mei: nune quoque non
sine cantu grates agamus, quod digni habiti sumus
qui Deo vivoac vero serviamus: neque hoesolum,
sed el qui pro ipso patiamur : quod omnem glo-
superat, omnemque letitiam. Nam que
ΕἾ

causa patiendi ? Annon propter Christum ?
Christum hominem factum confitemini vere

joues, atque adeo delineari. jctura
ac ejusdés : incorpc

ralionis fidem 1

tollitur omnino et contemni
quoniam Deus hujus ies n
nomachorum **, ut ne eifulieept a
imaginis :ideirco ia tenebris ambulanles Chri.
stum abnegant,ipsius imaginem abnej ur ι s:alq

omni ope coutendunt αἱ omnes oum ipsius cu
liant : persequentes, eszedeates, carceri mancipan
les, ac. propemodum semper occidentes. AL non
perirahent eos qui cuplirmati sunt ac corroborali
immutabili veritale. Sane nou. effugerunt, quin 8
supremo Ecclesise thronoarguereutur, sicut factum
est, el ipsi scitis. EL nobis quidem tula el sincera
erant omnia, etiam ante Occidentalium adventum,
Plurimum vero eliam inde accessit, ul cognosca-

M.

4491

5. THEODORI STÜDIT.E

mus, uti superiores &tates. sicet nostram quoque À τεῦθεν, ὡς ἂν γνῶμεν ὅτι ἀχόλουθα ταῖς ἄνω γεν

Deo curte esse, atque ab ipso ante omnium oculos
constitui testimonium, quod ab eo alieni sint qui
imaginem negant. Si enim ἃ corypheo abrupti
sunt, et ab aliis tribus patriarchis ; utique eta
Christo, qui caput est prrdictorum : et lugere
illorum causa et mcrere convenit, nostra vero ltee-
tari supra modum.

Deinceps itaque, dilecti, carceris molestias per-
feramus, ac tentationes que impendent : istud
ipsum, quotidie mori, testimonium reddere, decer-
tare quoad usque pacis tempus adveniat : quod
Dominus judicavit satis esse ad eorum probatio-
nem qui confitentur, et ad ultionem eorum qui
fidem veritati abrogant. Dies diem trudat per pa-
tientiam et alacritatem : manus qualecunque opus
operetur : lingua psallat: corpus in servitutem
redigatur : sibi ipse attendat animus, ne vitiis
pandat fores : ut eo pacto spatiosa fiat custodia,
gratiosa, jucunda. Christi palatium : nam res vi-
detur contra se habere. Penes vos est fiducia eo-
rum qui foris sunt, virorum ac mulierum, monia-
lium ac plebis : et jure optimo : quandoquidem
Christi beneficio lux estis Byzantii, ne dicam orbis
totius. Sed diabolum intueamur interserentem fru-
mento zizania : et spiritali eribro fidem utique
admittamuos,excutiamus autem affectus : ne spiri-
talis ager pessumdetur. Habuit et magnus Paulus
charissimas, Appiam 35, Persidem **: et Evodiam
rogat, et Syntychen deprecatur, Idipsum sapere in

Domino *! : tanquam laborum certaminumque so- (

cias et adjutrices. Et babere omnino necesse est,
sed quemadmodum ille habuit. Deinde iuquit de
Priscilla et Aquila : Siquidem pro anima mea cer-
vices suas supposuerunt **,

Vides amoris ardorem, et Apostoli commenda-
tionem ? Sic, fratres mei, el nos et vos, pariter
habeamus et amplectamur eas que ejusdem con-
ditionis ac meriti, nobis adjuncte sunt ac dedita:
ut et glorificetur Deus, et nos illuminemur, non
inquinemur autem et perturbemur. De vobis tri-
bus ad me perlatum est,consociatos vos eese per
penitentiam et mutationein. Leontii : et Deum
glorificavi ego peccator, tum ob illius mitigatio-
nem, si modo perseveret, tum ob vestrum certa-
men : quod, tanquam e camino ignis tres sancti
pueri, sic et ipsi e tetro carcere illesi exiistis,
tyranno perterrito. Sed adhuc, viri strenui, dimi-
cate, etvos ad tentationem comparate usque ad
sanguinem. Hec enim lex martyrii est. Sint illi
benedicti qui vos corroborant, seu domi, seu
foris. Nos miseri rursum plagis cesi sumus : sed
cum gratiarum actione excepiinus : et nunc magis
etiam nobis placemus. Quare nec vos contristemini
in humilitate nostra ; sed gaudete potius, et orate
ut valeamus adhuc in omnibus,et ea tolerare que
& potestatibus inferuntur, et ea sustinere que ab

δὲ pPhilem. 1,1. ** Rom. xvi, 12.

x«l τὴν χαθ᾽ ἡμᾶς ὁ Θεὸς ἐπισκοπῶν ἐπισχοκεῖ
ὑπ᾽ ὄψιν ἤγαγε τὸ μαρτύριον, ὅτι Xwrph
τοῦ οἱ τῆς εἰχόνος ἀρνηταί, Ei γὰρ τοῦ xepw
εἰσὶ διεῤῥηγμένοι, τῶν τε ἑτέρων τρεῶν πατρίιαρ͵
δηλαδὴ καὶ τοῦ Χριστοῦ, ὃς κεφαλὰ τῶν προειῤ
vov * χαὶ πενθεῖν ἔστι χαὶ σχυθρωπάξειν ἐπ᾿ ev
ἡμῖν δὲ χαίρειν μέγα καὶ ὑπερφνές.

'Evéyxopu» οὖν λοιπὸν, ἀγαπητοὶ, τὰ θλε;
τῆς φυλακῆς * τὰ προσδοχώμενα ἔτι πεερατήρια "
τοῦτο, ἀποθνήσχειν χαθημέραν, μαρτυρεῖν, 6
ἕως ἂν ἐπιστῇ ὁ χαιρὸς τῆς εἰρήνης " ὃν ó K
δεδοχίμαχεν ἀρχούντως ἔχειν εἰς δοχέμιον τῶν ὁ
ούντων, χαὶ ἀνταπόδομα τῶν ἀπειθούντων
ἡμέρα τὴν ἡμέραν διαδιδαξέτω δι’ ὑπομονξ,
προθυμίας - ἡ χεὶρ ἰργαζέσθω οἱονδιηποτοῦν i
τὸ στόμα ψαλλέτω * τὸ σῶμα δονλαγωγεέσθω * ὁ
προσεχέτω ἑαυτῷ * μὴ ἀνοίγειν θύραν τοῖς πάθι
ὡς ἂν à φυλαχὴ εὐρύχωρος εἶεν, εὐχάριστος,
χεῖα, παλάτιον Χριστοῦ, Τὸ γὰρ ἐναντίον πρὸδ
Πίστις παρὰ τῶν ἔξωθεν προς ὑμᾶς, ἀν δρῶν τι
γνναιχῶν * μοναξουσῶν τε x«i μιγάδων. Καὶ
τως ἐπεὶ φῶς ἔστε χάριτι Χρεστοῦ τῆς Bu$arri
ἵνα μὴ sime, ὅλον τοῦ xócpou. 'AXAa βλέπωμω
ἐπισπείροντα τῷ σίτῳ ζιξανια διοὄολον * xai τῷ
νοητιχῷ χοσχίνῳ τὴν μὲν πίστιν προσιέμεθα * f
σχέσεις ἀποσεισώμεθα * ἵνα μὴ ἡ ψυχικὴ χιωρκ)
νηται. Εἶχε xai Παῦλος ὁ μέγας ἀγαπητᾶς "
᾿Απφίαν, τὴν Περσίδα, καὶ Εὐωδέαν παραχαλεῖ
Συντύχην παραχαλεῖ τὸ αὐτὸ φρονεῖν ἐν {Κυρίῳ
σνγχοπιῶσας xxl συναθλούσας καὶ ,.ϑιακονούσας.
ἀναγκαῖον πάντως ἔχειν * ἀλλ᾽ ἔχειν, ὡς εἶχεν ixi
Ἐπεί φησι περὶ Πρισχίλλης x«i ᾿Αχύλα * Oi:
ὑπὶρ τὸς ψυχᾷς μον τὸν ἑαυτὸν TpÉyi
ὑπέθηχαν.

Ὁρᾷς τὸ θερμὴν τῆς ἀγάπης, xci τὴν ἀποῦ
χὴν ἀποδοχήν ; Οὕτως, ἀδελφοέ μον, καὶ ὑμεῖς
ὑμεῖς, χαὶ ἔχωμεν χαὶ ἀσπαζώμεθα τὰς ἐν:
τῶν τοιούτων ἡμῖν καθισταμένας, Ὡς ἂν deba;
ὁ Θεὸς, καὶ φωτίζωμεν - ἀλλὰ μὴ θολώμεθα χαὶ
χιώμεθα. "Ηχουσταί μοι περὶ ὑμῶν τῶν τριῶν͵
ὠνώθητε ὑπὸ μεταμελείας τοῦ ταπεινοῦ [RHeg.
ἐλεεινοῦ] Λεοντίον, καὶ τὸν Θεὸν ἐδόξασα ὁ à
τωλὸς, ἐπέ τε τῇ μετοχλάσει ἐχεένον " εἶπερ χαὶ!
μείνοι * χαὶ τῇ ὑμετέρᾳ ἐναθλήσει ^ ὅτι ὡς

) χαμίνου πυρὸς οἱ ἅγιοι τρεῖς παῖδες, χαὐτοὶ τῶν

" Philipp. iv, 2.

γῶν φυλαχῶν ἀσινεῖς ἐξεληλύθατε, κχαταπλέξε
τὸν τύραννον. ᾿Αλλ᾽ ἔτι, γενναῖοί μου, ἐναθλοῖτε *
τὸ πειρασθῆναι ἐτοιμάζεσθε μέχρις αἴματος. Τὸ
τὸς γὰρ ὁ νόμος τῆς μαρτυρίας. Εὐλογῃϑθείςσα;
ἀλεῖπται ὑμῶν, οἱ ἔνδοθεν xai ἔξωθεν. 'Hui;
ταλαίπωροι xxi αὖθις ἐμαστιγώθημεν * |
εὐχαρίστως ἐδεξάμεθα " καὶ εὐδοκοῦμεν μᾶλλον καὶ
Ὥστε ὑμεῖς μὴ ἀνιᾶσθε ἐν τῷ ταπεινώσει ἐν
ἀλλὰ μᾶλλον χαίρετε, χαὶ προσεύχεσθε ἰσχύεο i
ἔτι ἐν πᾶσιν * οἵσειν τε xai τὰ παρὰ τῶν ἕἔξονσικ

τῶν ἐπαγόμενα * φέρειν τε καὶ τὰ παρὰ τοῦ ἄορι
8 Rom. xvi, &

EPISTOLARUM LIB. 1l.

Reg. cod. πολέμου 1 συμδαλλόμενα, σὺν
ὦ Νιχολζῳ" ὅς xxi προσαγορεύει ὑμᾶς

Ννημονεύετέ μον τὼν στεναγμῶν. Ἡ
ὑμῶν. ᾿Αμήν.

(. — Ναυχρατίῳ τέχνῳ. [υμζ΄.]

4994

invisibili hoste coujiciuntur ; una cum fratre Nico-
lao qui vos peramanter salutat. Mementote suspi-
riorum meorum. Gratia vobiscum. Amen.

LVII. — Naucratio filio.

pro Christo solatur confirmatque spe premii.De quorumdam lapsorum poenitentia respondet : necnon
dealiquibus imaginum incriptionibus.

πίδα μὲν, ἐπ᾽ ἐλπίδι δὲ ὅμως, ἐδεξάμην aov
οὁλὴν, τίμιον τέχνον * τὸ πρῶτον, διὰ τὴν
τῆς φυλαχῆς ἐξ ἐπιτροπῆς τοῦ βασιλέως "
", διὰ τὴν ὑπεράπειρον ἀγαθότητα τοῦ φιλ-
Θεοῦ - δι᾽ ὑμᾶς τοὺς ἁγίους xai τὰ ἡμῶν
τωλῶν εὖ διατιθεμένου" x&v οἱ ἄνθρωποι
eurx πειρῶνται ψέοειν. Καὶ τί εἴπω, $ τί
ἡτώλας; 5 ὄτι Πάντα τὰ ὀστᾶ μον ἐροῦσι,
Κύριε, τις ὅμοιός σοι; Puóutvoq
£x χειρὸς στερεωτέρων αὐτοῦ. Αὐτὴ
τὴ φωνὴ τοῦ οἰχτοοῦ * XX» ἐχ Δανϊτιχῆς ὠδᾷς.
ὅτι xat ἀδολεσχίας ἀνείθην ἀναγνοὺς τὸ γράμ-
ρον τὴν μέθειρξίν σον οὕτως ἔχονσαν ὡς idi-
Ἱμὴν γὰρ προμαθὼν ὅτι μόνον μετεφρον-
oxi, ἀδέλφε, καὶ εὐφραίνον, ὅτι καθὼς
τὰ παθήματα τοῦ Χοιστοῦ εἰς σὲ, καὶ εἰς
γονάς σου χαὶ ὁμοτρόπους σοι" οὕτω χαὶ ἢ
t$, χαὶ ὁ μισθὸς, χαὶ τὸ χλέος. Καὶ πῶς ἂν
τοὐμφανὲς ἐλθεῖν τὰ σχεύη τῆς ἐχλογῆς,
χοῆν τὰ σχώνδαλα, παραχωροῦντος θεοῦ,
ποιούντας αὐτὰ δειχνύντος οἷοι εἶεν, ὡς
᾿ρούμενα εἰς χαῦσιν πυρὸς αἰωνίου" τοὺς
ονητιχοὺς τῶν πειρασαῶν δοχιμάζουτος,
, ἐχλάμψοντας ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν ;
probantis autem eos qui tentationem
)

μή σε ξενιξέτω τὰ γιγνόμενα χαθεχάστην᾽
ἤρθη, ὁ δὲ δέδεται o xai ἄλλῃ τέτυπται,
ὑπερώρισται " χαὶ ὅσα ἄλλα οὕτως d$ ἑτέρως
ξει μιχρὸν ὕστερον ὁ τῆς ἀνταποδοσεως
᾿Ανέγνων ὃ πέπομφας (x«i ἐπιγνοὺς — xai
ica; τῷ Κυοίῳ, ἀντέπεαψα) περὶ
᾿Ιγνατίου " οἴμοι 1 ὅτι ἑάλω" ἐπεὶ φίλος ὁ
᾿Αλλ εὖγε. πιποέηχας, δοὺς
γτι τὴν ἰατρείαν, ᾿Ιχανὸν, τέχνον, τὸ παρὰ
," χἀγὼ ὁ τάλας εὔχομαι αὑτῷ τὴν ἀναπά-
οὔ x«i δέδεγμαι τὰς προσφοράς. Εἰς τὸν

αὖθις

᾿ἀφερόντως.

᾿Ανατόλιον σπλαγχνίζομαι ὁ ταπεινός " ἐπεὶ
Sig xai αὐτὸς, Διὰ τοῦτο τολμῶ χαὶ λέγω "
τω αὐτῷ χαὶ ἕτεοος χρόνος - ὥστε TÀnpove
ἧς διετίας, μετεχέτω τῶν ἁγιασμάτων. Οἱ
τες τῶν ἀδελφῶν, φωτὸς viol ὑπὲρ φωτὸς
(9 τελειωθέντες, προσεύξοιντο περὶ ἡμῶν.
᾿ς τεθνηχότες, ἐλειινοὶ τῆς ἐχδημίας, xar
ςς ἁμαρτίας, ὡς λέλεχας, Τοιοῦτος xai ὕπερ
ιανός, Πλὴν χαὶ 6x τῶν ἐνδιαττρόφων εὐ-
τοῖς ἐμμελέτι" xai ὁ λόγος βαλλέσθω εἰς
ὁσάκις προσίοι, χἂν ix τῶν ἐναντίων " ὡς
ϑασάνω, χαθάπερ ἐν παρατρίψει λέθων, τὸ
Aotro τῆ: ἀληθείας, Καὶ δὴ x«i νῦν τοιαύτῃ

al. xxxiv, 10, 11.

Preter spem quidem, at juxta spem tamen,
accepi litteras tuas, filli reverende : alterum, quod
jussu regis arctior sit custodia : alterum, quod
immensa clementissimi Dei benignitas sit, propter
vos qui sancti estis, res quoque nostras, qui pec-
catores sumus, egregie fortunantis : quamvis co-
nentur homines diffcilia creare negotia. Ecquid
porro dicam, aut quid cogitabo miser, nisi istud ?
Omnia ossa mea dicent : Domine, Domine, quis si-
milis tibi ? Eripiens inopem de manu fortiorum
ejus **. Hanc primam vooem miser emittot, quan-
quam ex Davidico carmine. Hec deinde altera ;
quod solutus sum labore prolixioris sermonis, ubi
libellum legi : quandoquidem intellexi sic se ha-
bere captivitatem tuam quemadmodum insinuaras
Prius enim didiceram te unum in carcere deten-
tum. Forti et magno animo esto, frater, et gaude
quod quemadmodum abundant passiones Christi in
te, eL in eos quibus iidem sensus assimilesque
mores ; 8ic erit et consolatio, et merces, et gloria.
Nam quo pacto manifesta fierent vasa electionis,
nisi scandala interessent, Dei permissu, manife-

C stantis quidem quales ii sint qui talia agunt, quos

tanquam zizania servat ad exustionem ignis sem-

sustinent, solis instar splendidos in celorum regno

Quamobrem nete eaterreant quee quotidie gerun-
tur :si raptus ille quidem est, iste conjectus in
carcerem ;hso verbera pertulit, illain exsilium ab
legata ; et quecunque hoc velillo pacto se habent.
Veniet paulo post remunerationis tempus. Legi ea
que misisti ; atque ubi ea intellexi, actis Domino
gratiis, iterum ad te remisi. De abbate Ignatio,
hei mihb quia periit: siquidem amicus ille vir su»
pra ceetefos. Sed recte egisti, qui poenitenti dede-
ris medicinam. Suffejt, 811, quod dedisti : et ego
miser eidem apprecor pugü redintegrationem :
nam et ejus oblationes accepi. Erg& fratrem Ana-
tolium misericordia humilis commoveo? : quando-
quidem et tu eum fraterne diligis. Idcirco dicere
audeo : Dematur eiet alterannus ; ut exacto bien-
nio sit Eucharistie particeps. Ex fratribus ii qui
diem obiere, fllii lucis pro luce vi persecutionis,
consummali pro nobis deprecentur. Qui aliter in-
teriere, horum miserabilisexitus, ob peccata mea,
quemadmodum dixisti. Talis ac multo deterior :
Severianus est. Verumtamen et e perversis, rever-
sionis spes est iis quibus id cure est : eaque agi-
tanda in sermone queetio, quoties accesserit aliquis
vel ex adversariis : ut in examine, tanquam attritu

1295

hujusmodiest propositio tua. In quibusdam histo-
riis repert» suntimaginessic inscripte : Divinitas,
Dominatio, Regia potestas. Palam est quod de Chri-
stiimagine hoc dicas. Id vero quo pacto ? Tales
appellationes de Trinitate incommune, nonde una
persona separatim intelliguntur. Etsi enim Deus et
Dominus unaqu&que persona dicatur, at non sim-
pliciter divinitas aut. dominatio. Exempli gratia :
Ego Deus patris tui, inquit *?, non, Divinitas. Ego
sum qui sum *! ; non : Ego sum ezsislentia. Et :
Piluit Dominus ignem a Domino?! , non, Dominatioa
Dominatione. Si igitur in rebus divinis sic se res
habet : multo utique magis in inysterio incarnatio-
nis nefas est imagini Christi subscribi. Divinitas,
aut Dominatio. Deus quidem dieatur ac Domiuus,
aut eorum aliquit que sunt ejusdem potestatis ;
atquehocipsum homonyme : non utique Diviuitas,
ac Dominatio. Si, exempli ;gratia, homosic pictus
sit, homo sane dicatur, non humanitas : terrenus-
que rex,non certe potestas regia. [taque vitiosa
illa, ut mihi videtur, inscriptio est : circumscribit
enim et Patrem et Spiritum, quod est absurdum.
Atque hiec quidem breviter strictimque dieta sint.
Tu vero pro mea humilitate enixius precare : verum
etiam et pro fratre, qui te peramenter salutat. Ve-
stem accepi : et quousque non cessabis indumenta
nobis suppeditare, dilectissime ? Vicissim te Domie
nusin spiritu foveat. Ceetera tabellarius signiticabit.
Omni ex parte vale.
LXVIII. — 7rena patricia.

Cum lapsa fuisset,postmodum confessam,et graves ranas passam, ,hortatar ut in confessione perseveret (Bra,
an, 818, n J

Superiori tempore, quod penitentie fuit, pigebat
scribere ad reverentiam tuam : nune vero et impri-
mis jucundum, postquam exsurrerisli, exceptis
etiam venerando tuo corpore pro Christi confessio-
ne verberibus. Sed euge, euge, virili imiaxime ani-
mo femina, quod, accepta clade, redintegrationem
pugne splendidioreui etfeceris : Deumaugelosque
exhilarans,et ex hominibus aumanuussimos pietatis.
Ac tu vere utique nobis,ex Orientalibus ortuin tra-
hens : tuDei acvirtutisamans z tu vitiorum doinina-
trix,et inundi inimica. Quanta tui noininis commen-
datio est! quam estin ore ac sermone omnium
mariryrium tuum ! Quid enim? Evangelicum arri-
puisti gladium, ut Christi miles : in mentis excessu
affectus corporis precidisti,demisso capite dirempta
es ab unica filia : valere jubens regiain civitatem,
illustrem prosapiam, prestantes amicos, familiam
splendidaim, eximiam dignitatem, terrestrium do-
mesticorum ingentem nuimerum,omnigenas facul-
tates,alia denique 418 commemorare vix possim:
arreplo vite instituto, in quo sit crux tollenda :
longe quopiam ablegata es, ut didici, in insulam.
Benedicta tu, et benedictus [ructus martyrii tui. Et
unde tibi totum hoc quidquid est boni,ingens glo-
ria, summa comainendatio, nisi ex virtutibus illis

* Exod. i, 6. ?! Ibid. 14. 593 Gen. xix, 24.

8. THEODORE STUDIT.E
lapidum, veritatis ignis exsiliat. Et nunc quidem A $ πρότασίς σου.

Β

D χλαδούσης "

iet
Ἕν τισιν ἱστοβίαις εὕρηνται das.
νες ἐπιγράφουσαι"' Θειότης, Καυριότης, Βασιλεία͵
Δηλονότε ἐπὶ τῆς Χριστοῦ εἰκόνος τοῦτο λέγοις. Κεὶ
πῶς τοῦτο; Αἱ τοιαῦται φωναὶ κοινῶς ἐπὶ τῆς
Τριάδος: οὐχ ἐφ᾽ ἑνὸς προσώπου διακεχριμένως v.
νόηνται. Ei γὰρ καὶ Θεὸς xai Κύριος ἕχαστον πρός.
wmroy λέγοιτο" ἀλλ᾿ οὐὰλ ἁπλῶς καὶ θεότες xà
Κυριότης., Οἷον, Ἐγὼ ὁ Θεὸς τοῦ Πατρὸς σον,
φησίν οὐχ, ἡ Θεότης. Ἐγὼ εἰμὶ ὁ ὦν, οὐχὶ,
ὀντότης.ς Καί - Ἔδρεξε Κύριος πῦρ rapi
Kupíov: οὐχὶ, Κυριότης παρὰ ἙΚυριότητος. E
οὖν ἐπὶ τῆς θεολογίας οὕτως“ πολλῷ οὖν μᾶλλου ἐπὶ -t
οἰχονομίας οὐχ ἔχει λογον τὴν εἰχόνα Χριστοῦ, Gus
ἐπιγράφειν, ἦ Κυριότης. Θεὸς μὲν γὰρ λέγοιτο, ui
Κύριος, ἦ τι τῶν ὁμοδυνάμων τούτοις “ ἀλλὰ χει
τοῦτο ὁμωνύμως " οὐμὸν Θεοτὴς Κυριότης. Ὡ;
φέρε εἰπεῖν, xai ἐπὶ τοῦ γεγραμμένον ἀνθρώκε;
ἄνθρωπος μὲν λέγοιτο, οὐ μὴν ἀνθρωπότης " τὰ
βασιλεὺς τῶν ἐπὶ γῆς, οὐ μὴν βασιλεία. 'Ecpaigi.
νως οὖν ἔχει, ὡς ἐμοὶ doxsi, ἣ ἐπιγραφή ^ cust
γράφει γὰρ καὶ τὸν Πατέρα καὶ τὸ Πνεῦμα, zm
ἄτοπον, Τοσαῦτα μὲν ὡς χατ᾽ ἐπετοωόν. Αὐτὸς d
προσεύχου περὶ τῆς ταπεινωσεὼς ον Üspuo:tom:
ἀλλὰ γὰρ x«i ὑπὶρ τοὺ ἀδελφοῦ, Og καὶ προσαγορξαι
ἡνησιώτερον. Τὸ ἱμάτιον ἐδεξάμην ^ καὶ Po; zm
παύσῃ ἐνδιδύσχων ἡμᾶς, ἀγαπητέ; ᾿Αντιθέψε
σε Κύριος ἐν πνεύματι. Τὰ ἐἔλλεέποντα ὁ Jjpmun.
τηφόρος ἀπαγγελεῖ. 'Eopoco ἐν πᾶσιν.

EH'. — Εἰρήνῃ πατρικέα. [ voc]

Πρότερον ἡνέχα Ἢ ὑπόπτωσις, λυπηρόν yx 3
γράμμα πρὸς τὴν τιμιότητά σον" νῦν δὲ xxi ἣν
περιχαρὲς διὰ τὴν ἐξανάστασιν, καὶ τὰς ixi τῷ
τιμίων σου σαρχὼν ὑπὲρ ὁμολογίας Χριστοῦ pity
γας. Καὶ εὖγε, εὖγε, ἀνδρειοτάτῃη ἐν γυναιξῖν, t.
τῆς 27724 περιφανεστέραν τὴν ἀναπαάλαισιν ἀτιν
γάσω" εὐφράνασα Ütov τε καὶ ἀγγέλους, χαὶ τῷ
ἀνθρώπων τοὺς εὐσεδεστάτους. Καὶ σὺ ὄντως ὡς,
θῶς εὐγενὴς, τῶν ἀφ’ ἡλίου ἀνατολῶν ὁρμωμὲκ'
σὺ φιλοθεος καὶ ψυλάρετος " σὺ παθοχτονο; ui

ἐχθροχοσμος. 1l αἰνετὸν σου τὸ ὄνομα " χαὶ due
λητὴ σὸν ἢ μαρτυρίαϊ Tí ταῦτα; "Ela6t ᾧ
εὐαγγελικὴν μάχαιραν, ὡς στρατιῶτις — Xpurw

διέχοψας ἐν ἔχστάσει τὰς σχέσεις τοῦ Gouen;
ἀπετμήθης χεγαλῆς ὑποχυπτούσης θυγατρὸς pe
ἐῤῥώσθαι φράσασα πόλει ϑασιλευσίπ,
γένει mpi AE tO, φίλοις ὑπερέχουσιν, οἰχία Md
λώμπρῳ, alux ὑπερφυεστάτῃ, τῶν χατὸ ym
οἰκετῶν πλήθει, ὑπάρξει παντοδαπῇ, τοῖς ἄλλες
οἷς οὐχ εὐμαρές μοι λέγειν: χαὶ ἀραμένη τὸν στεν
ροφόρον βίον: ἀπεωρίσθης που μακρὰν, ὡς nu
θηκα, ἐν νήσῳ, Εὐλογημένῃ σὺ, καὶ εὐλογημένι i
χαρπὸς τῆς μαρτυρίας σου. Kxi πόθεν σοι τοι
ὅλον τὸ ἀγαθὸν, τὸ μέγα κλέος, à μεγέστῃ εὐφερία
ἀλλ' ἧ ἐκ τῶν προὐπηργμένων Got ατορθωμάτω,

EPISTOLARUM LIB. If.
σου ἐντεύξεως xal προσευχῆς, ix τῆς À tuis, quee precessere : ex plurima supplicatione ac

πολλῆς
ιλούσης
ἐς Οὐχ
θησαν "

σον φιλενυποιίας xai φιλομονάχον
ὥλοντο οἱ χαρποὶ, x&v ἐπὶ μιχρὸν
οὐ χατέαξέ σον τὸν ἀρετῆς πύργον ὁ
μενος ὄφις, εἰ xai δέδαχεν. ᾿Αποχέχρουσται
τῶν ἐπιτωθασάντων" πέπτωχεν ὀνειδιζόντων
νενίχηχε Χριστὸς ἔν σοὶ, χαὶ διὰ σοῦ, ὦ
w&t, ὦ φιλόμαρτυς ᾿ χαὶ, τὸ τρίτον, ὦ μῆτερ
«xà γὰρ τοῦτο ἔν πνεύματι, ὡς σύναθλον͵
| ἀπὸ σαρχὸς γνωριξομένων σπλάγχνων ἐγγύ-
Οὕτω γὰρ οἶδε τὸ πνεῦμα συνάπτειν τοὺς
οὐ χυοφορουμένους. Oid&4 σον τοὺς πόνους "
ς ἱνοχοπίας τῆς ψυχῆς ᾿ πάντα ὅσα ῥαγεῖσα
ὑποίσω. ᾿Αλλὰ θάρσει * πολύς σον ὁ μισθὸς
νοῖς " νύμφη Χριστοῦ χρηυατίζεις, xdv ἀπὸ

συμπολῖτις τῶν διχαίων χαὶ ἁγίων * εἴπερ
t» ταῖς θείαις ὁμολογίαις ἕως τέλους. Νῦν
ἀρῶ χαὶ παραινῶ, ὑπομονητιχῶς σε ἐνεγχεῖν
ρίαν xai ἐρημίαν πάντων, ἀναθεωροῦσαν τὰἀ
|t εἰδυῖαν τὸ ἐπὶ γῆς παίγνιον xai ὠχύμορον.
τοῦ ὁ φύλαξ σου τῆς ζωῆς ἄγγελος - Χριστὸς
ὁ εἰπὼν * Ἐγὼ xai ὁ Πατὴρ ἐλευσόμεθα,
νὴν παρ᾽ αὐτῷ ποιήσομεν. Ἔν δὲ ὑπομι-
|" σεαυτὴν περιποιοῦ, δίαιταν παραχλητικωτέραν
μένη. Οὐ γὰρ καιρὸς ἐγχρατείας ἄρτι το-
, ὅσον τὸ πρότερον. Καὶ τέλος, προσῦχου
ιοῦ τοῦ ἀμαρτωλοῦ " ὡς ἂν τοῖς λόγοις τὸν
"νναρμόσοιμι.

emt (3 P

ΞΘ΄. — Εὐφημίᾳ ἐγχλείστῃ. [voy'.]

Β

1298

prece : ex beneficentissima tua erga monachos vo-
luntate ? Non periere fructus, etsi concussi paulu-
lum : tuam illam virtutis turrim non subvertit ser-
pens inimicus, quanquam morsurn intulit. Repulsa
irrisorum invidia est : exciderunt conviciatorum
nugee : vicit Christus in te et per te, o feinina egre-
gia, o martyrii cupida, et, quod tertium est, o ma-
ter mea : nam eo te nomine appello in spiritu, ut
certaminis sociam, et conjunctiorem iis que carnis
sunt visceribus. Sic enim eos spiritus novit copu-
lare, quos ipse genuerit. Novi labores tuos : novi
quot animo molestias hauseris, quee, cum a mundo
avulse es, toleraris. Sed confidito: plurima tibimer-
ces in ccelo : Christi sponsa diceris, etsi post con.
jugium: justorum ac sanctorum civis, si quidem ad
finem usque in divinaconfessione perstemus. Nuuo
vero obsecro et hortor ut squo animo exsilium fe-
ras, rerumque omnium penuriam, coelestium con-
templatione : cum probe intelligas, quidquid terre-
num est, ludicrum esse et cito periturum. Tecum
custos vite tue angelus, Christus ipse qui dixit :
Ego et Pater veniemus, ét mansionem apud eum fa-
ciemus**. Unum vero moneo:ut valetudini consulas,
suaviorem amplexa vivendi normam. Neque enim
nunc tempus abstinentie tam rigidee est, quam an-
tea exstitit. Denique pro me peccatore preces funde,
ut cum sermonibus via mea consenlat.

LXIX. — Euphemia inclusa.

Ut Christo sponso suo, tota mente serviat.

ἰαὶ ἐλλείπομεν συχνότερον τῇ τιμιότητί σου
ἀλλ᾽ οὖν τοῦ μεμνῆσθαι αὐτῆς ἐν Κυ-
x ἐπιλελήσμεθα ^ διὰ τὸ κοινωνικὸν τῆς προ-
xai τὸ ἐπιδοτικὸν τῆς προαιρέσεως, Ὅ ixa-
t, ὡς μανθάνω, ἀπὸ πρώτης ἡλιχίας ἡρετίσω
ιυροφόρον βίον * χαὶ ἔτι τὴν φρουρητιχὴν δια-
. Καὶ ἡλίκον σον τὸ ἐγχώμιον, νύμφη Χριστοῦ.
ὑπομιμνήτχω περιέπων σε πνευματιχῶς, ὡς
9. ᾿ΕἘπείχθητι, χυρία, ἐπείχθητι θεραπεῦσαἑ
» Νυμφίον. Ἢ νυμφευθεῖσα, πάδηῃς ὄχέσεως
ἀποδιίστασο, ὅλην τὴν καρδίαν, καὶ ψυχὴν,
ἣν τὴν διάνοιαν ἐρωτιχῶς πρὸς τὸν ἑαυτῆς
v ἔχουσα. Ei τοῦτο ἐπὶ τοῦ φθαρτοῦ xai ῥέον-

πόσῳ οὖν μᾶλλον ἐπὶ τοῦ ἀφθάρτου xai
γυ; Οὕτως ὀφεῦομεν (χοινὸς ὁ λόγος) xal
Ῥιαχεῖσθκι πρὸς τὸν Κύριον xal Δεσπότην, xai
ιἰδώνειν χόρον τοῦ πόθου αὐτοῦ" χαὶ ἐν τούτῳ

λειν ^

u*

rÜat πάσης ἡδονῆς φθοροποιοῦ. "Ort x«i αὐτὸς
ὃς πρὸς ἡμᾶς ἔχεται * xat οἱονεὶ ἐξίσταται τῇ
εἰρω ἀγαπήσει. Μὴ γὰρ οὐ διὰ σὲ, Θεὸς ὥν,

μορφὴν ἀνέλαδεν, ἣν νῦν ἀτιμάξουσιν οἵ
AWy0t; μὴ οὐχ ἐπτώχευσε πλούσιος ὧν ; μὴ
πέμεινε τὰ θλιδερὰ ἅπαντα, ὕθδρεις, ἐμπτύ-

ῥαπίσματα, μάστιγας, σταυρὸν xai θανα-
γὕτως ogtÓst ἐχάστη ψυχὴ διατίθεσθαι " ὡς
χὑτῆς μόνης, χἂν ὑπὶρ πάσης, τὰ παθήματα,
ἐργειν xai ἀγαπᾷν, καὶ ἐφίεσθαι ἐξίσον ἀντι-

)aD. χιχ, 23.

Etsi omisimus crebriores ad reverentiam tuam
litteras mittere; at non desiimus ejusdem memi-
uisse in Domino, tum ob instituti communionem,
tum ob voluntariam novi propositi accessionem.
Quod per se maximum est, ἃ prima setate, ut in-
telligo, vite normam arripuisti, in qua tollenda
crux: ac preterea sponte inclusa degis evum.

Proh quan!ía tua commendatio est, Sponsa Chri.

stil Unum tamen suggero tui spiritaliter curam
gerens, tanquam sororis. Adnitere, domina, adni-
tere Spónsum tuum demererl. Tanquam nupta,
omnem exue affectum, pectus omne, omnem ani-
mum, cogitationem ominétit amoris impulsu trans-
ferens in Sponsum tuum. Quod si.ijn mortali ae
perituro id accidit, quanto magis in Sámpilerno et

D immortali ! Sic debemus, pari ratione, et nos erga

Dominumet magistrum affici, nec ullamillius aman-

di satietatem capere; atque eam ob rem ornni ca-

rere exitiosa voluptate. Nam et ipse péramans
nostri est, ac veluti extra se fertur incredibili cba-
ritate. Annon enim propter te, cum Deus esset,
servi formam accepit, quam nunc leonomachi de-
decore afficiunt ? non vixitinops, cum dives esset ?
non perpessu aspera omnia pertulit? contumelias?
sputa? alapas? verbera? crucem ac necem ? Sic
quamlibet animam esse affectam decet (quippe pro
ipsa sola, perinde ac pro omnibus he perpessiones

1299

&quo pali vicissim gestiat. Acsi fortasse nullus sit
ista perferendi locus, propositum vicem operis ac
laudem habet, Deo optimo sic remunerante. Hec
sunt a me prolata, non quasi non ante oculos ha-
beas, sed quod mihi tecum in Domino mens una
sil.

LXX. — Teophilo Ephesi.

S. THEODORI STUDIT/E
suscepta sunt), ut et concupiscat, et amet, et ex Α πεπονθέναι.

130
Κἄν τυχὸν οὐ παραχωρῆται ὑπκεῖσαι
ταῦτα ' καὶ i) πρόδεσις ἀποδέδεκταε εἰς ἔργον " οὗτῳ
τοῦ ἀγαθοῦ Θεοῦ φιλοτιμουμένου. Ταῦτα οὐχ ὡς
οὐχ ἐχούσος σου ἕνανλα - ἀλλ᾽ ὡς συμψυχῶν σοι b
Κυρίω.

ο΄. — Θεοφέλῳ τῆς Ἐφέσου. [voz.]

Gratulatur, tanquam confessori perillustri. (Baron. an. 816, n. 42.)

Cum epistolam fenori dedissem, exspectabam ut
debitum charitatis reciperem: sed quia non accepi,
cupio et iterum fenerari. Dulce enim mihi valde
hoc fenus, id est, cum sacro capite tuo colloqui,
Christi causa patiente, vel potius confessoris
instar coronato et exornato. Non enim quibus ocu-
lis videt mundus, iisdem mens cernit, Deum ac
divina conspiciens. Ille siquidem corruptibilia et
pereuntia nomen bonorum obtinere censet, male
judicans et perverse : hrec vero illam ac solam
beatitatem censet, que non istis finibus definit vo-
luptatem, sed venturum in evum reposita est, ad
interminatee fructum jucunditatis. Hoc modo san-
elitatis tum res intuens miser, gaudeo et gratulor,
desideratissime. Contempsisti gloriam terrenam :
elegisti cum Christo humilia et contemptibilia, imo
vero tribulationem et angustias, verbera et ersilia.
Quam beata sunt quee gessisti ! Quam laudanda
que passus! Orienti Occidentique celebrata. in
coelis descripta, angelos exhilarantia, confessores
ac martyres oblectantia, daemones, et his sensu ac
morihus similes Iconomachos, pungentia ! Merito
igitur tibi gratulor, princeps Patrum. Sed peto ut
pro me etiam ores misero undequaque, ut a vesti-
giis vestris consectandis non aberrem.

LXXI. — Naucratio filio.

Δανείσας τὸ γράμμα, ἀπεχαραδόκουν λήψεσθαι τὴ,
χροίος τῆς ἀγάπης - ἀλλ᾽ ἐπεὶ οὐχ εἴληφα, φιλῶ xi
αὖθις δανεῖσαι. "Hd5 γὰο μοι τὸ δάνειον λίαν - iy
τῇ σῇ ἱερᾷ χορυφῇ διαλέγεσθαι, διὰ Χριστὸν m
σχούσῃ, μᾶλλον δὲ ὀμολογητιχῶς στεφανουμένς τ
xxi χαλλωπιζομένῃ. Οὐ γὰρ οἷς ὀφθαλμοῖς piu
κόσμος, τούτοις ἀθρεῖ χαὶ νοῦς ὁρῶν Θεὸν xai θεῖα,
Ὅτι ὁ μὲν τὰ φθειρόμενα xat ἀπολλύμενα citm
τῶν ἀγαθῶν μοῖραν τυγχάνειν, κακῶς εἰδὼς χεὶ
ὁ δὲ ἐχεῖνο xai μόνον χρένων μαχὸ-
ριον, ὃ οὐχ ἐνταῦθα τὴν εὐπάθειαν ὁρίξοι " ἀλὴ᾽ ἐς
τὸν μῶλοντα αἰῶνα ἐναποθησαυριζξόμενον, εἰς js
ἀπέραντον θυμηδίας. Οὕτω τὰ xarà τὸν αὐγιωσύνν
σον ἐγὼ ὁ τάλας ὁρῶν, χαίρω καὶ συγχαίρω, τριεί.
θητε. Περιεγρόνησας δοξης ἐπιγείου * εἴλου tn
Χριστῷ τὰ ταπεινὰ xai ἐξουθενη μένα " μᾶλλον li
θλίψιν καὶ στενοχωρίαν, πληγὰς καὶ ἐξορίας, Ll
μαχάριά σον τὰ πραχτέα ὡς αἰνετά σον τὰ τεῖν
ματα | ᾿Ανατολῇ xai Δύσει διαδοώμενα, ἐν oix
ἀπογραφόμενα ἀγγέλους διολογκὶ
xai μάρτυρας ἡδύνοντα, δαίμονας καὶ τοὺς τοὺς
ὁμόφρονάς τε χαὶ ὁμοτρόπους EixovopuXyou, στ»
σοι συναγάλλομααι, πρωτοξὰ
᾿Αλλ᾽ αἰτῶ δέεσθαί σε xai περὶ ἐωοῦ τοῦ xarà rin

πεπλανημένως "

εὐφραίνοντα,

* , Ψ
ταὶ Εἰχότως οὖν

οἰχτροῦ" ὡς ἂν μὴ ἀποπεσεῖν με TZG xar ipw
ὑμῶν παραστάσεως.
OA'. — Ναυχρατίῳ τέκνῳ. [vry.]

Impie et crudeliter ab Iconomachis gesta exponuntur: aorthodoxorum in iis ferendis constantia preedicatur. (Bara
an. 820, n. 1.)

Serius ad te scripsimus, dilecte filii: sed «quia
fervet hic etiam persecutio, plagw, vincula, carce-
res : ita ille qui nos detinet, spirat furorem et mi-
nas, ethic aut illic inventos plos comprehendit ac
divexat. Qui quideta in urbem proficiscens; ibi
enim nunc agit; dicere non dubitavit : Rogabo
imperatorem, ut mecum ducam regium ministrum,
qui aut capite penitus obtruncet, aut linguam ab-
scindat, Equidem nescio an verba ad exitum per-
venerint. Ob hanc quidem causam nos omnia jam
disposuimus, conjecturam ex alio etiam capientes,
hominis scilicel perversitate et concursu episcopo-
rum : quandoquidem adsunt, utfertur, quo tale
aliquid perficiatur. Minister vero timore et metu
perculsus (gravesenim antea minas impiorum dux
intentarat, morte nroposita si vel levissimi errati
reus inventus esset) chartam et atramentum nobis
dare oinnino reformidavit. Hinc tarditas. Accessit
ad impedimentum, quod audieram te ex carcere
eductum esse ; sed et Sardensem, qualis non de-

᾿Ωψέσθημεν ἐπιστεῖλαί σοι, τέκνον μαπημδο'
ἀλλ᾽ ὅτι xal ἐνταῦθα διωθμὸς ξέων, πληγαὶ, δεῖ,
gu)axa(* οὕτω τοῦ χατέχοντος ἡ μᾶς mvior*b
μοῦ x«i ἀπειλῆς, xai τοὺς ὧδε χἀκεῖσε εὑριῦπρ»
νους εἡσεδεῖς συλλαμδανοντός τε x«i κολαάξιπις,
Ὃς γε xal ἀπαίοων ἐν ἄστει" αὐτόθε γὰο νῦν ἐπ-
Tpibst. οὐχ ὥχνησεν εἰπεῖν, ὅτιπερ Ἑξαιτήφαν
τὸν ὠασιλέκ, βασιλιχὸν συνεπᾶοαις εἰς τὸ πένν
ἀποχεφαλίσαι, ἣ xai γλωσσοχοπῆσαι. Οὐκ oi2& ub t
ὁ λύγος εἰς πέοας ἔλθοι. "Eg! ὦ ἡμεῖς μὲν τὰ εν
ταχτήοια ἤδη ἐποιησάμεθα * xxi ἄλλως groyelu
γοι ἔχ τε τῆς χαχοηὐείας τοὺ ἀνδαὸς, xai τῆς TF

D

doouxg τῶν αὐτόθι ἐπιτχόπων * ἐπείπεο, ὡς 85.
πίοεισιν, ὅτι τοιοῦτόν τι ἀποτελεσθείς, Ὁ dir
ποέτης ἔμφοδος xai ἔντρομος γενόμενος " ἐπείπεο ἢ
χαὶ ποοαπειλούμενος σφόδρα πρὸς αὐτοῦ τοῦ üt
ἄρχον, εἰ εὐρεθείη χᾶν τι μικρὸν ὑπαίτιος, ux
ξῆν" ἔδεισε παντάπασιν ἐπιδοῦναι ἡμῖν χάρττν τέ
ufixw. Ἐντεῦθεν ἡ βοαδυτής. “Ἔπειτα προτηΐει
εἰς ἐμπόδιον xai &xoà τοιαύτῃ ^ ὅτι τι αὐτὸς ἐξέ;

4301 EPISTOLARUM LID. 11. 1309

Onc τς φυλαχῆς * ἀλλ᾽ ὅτε x«i δι’ ἀνοσιονογίαν τινὰ
ὁ Σάρδης, ποῖος, οὐχ ὡρισμένως, ἐχαρατομήθη. 'EE
ἀμφοτέρων οὖν ἡ ὑποχράτησις. Ὅμως ὅτι ἠξιώθη-
μεν οἱ ταπεινοὶ xai αὖθις ῥῆξαι φωνὴν εἰς ᾧτὰ τὰ
σου, γνωρίζοντές σοι ὅτι ἐῤῥώμεθα σώματι, εἴη δὲ
εἰπεῖν χαὶ πνεύματι, εὐχαῖς ὑμῶν ἁγίαις, σὺν τοῦ
μαχαρίου μον Πατρός.

Πρὸς ἃ δὲ αὐτὸς ἐσύήμανας, τί εἴπω, x«i τί λα-
λύσω, ἢ ὅτι χατὰ τὸ χαλεπὸν τῆς αἱρέσεως ἀκόλου-
θος χαὶ ὁ πιχρὸς διωγμός ; Τί γὰρ βούλει ὁρᾷν, ἐπὰν
ὁ Χριστὸς ἥρνηται δι’ γύδρεως τῆς ἁγίας αὐτοῦ εἰ-
χόνος ; Οὐχὶ αἵματα μενούμενα, xai σάρχας τεμνο-
μένας ; οὐ θλίψεις χαὶ στενοχωρίας ; οὐ δεσμὰ χαὶ
φυλακὰς, x«i ἄλλην παντοίαν χάχωσιν ; οὐχὶ σχεύῃ
ὁργῆς κατηρτισμένα εἰς ἀπώλειαν, ὧν εἴς ὃν εἷ-
πας; Καὶ ἔτι ὄψει, ἀδελφε, δεινότερα, ἐπὰν μαχρο-
χρονῇ ἡ αἵρεσις. ᾿Αλλὰ μαχάριοι οἱ ὑπομένοντες"
ὅτι αὐτῶν ἔστιν à βασιλεία τῶν οὐρανῶν.
Ἤδη οἱ χοροὶ τῶν ὁμολογητῶν, τῶν μαρτύρων, ἀγάλλον-
ται, εὐφραίνονται * οὗς μὲν διὰ θανάτον αἰἱσίου ὑπο-
δεχόμενοι. οὖς δέ ἐπαλείφοντες ἀοράτως ταῖς ἐπι-
σχέψεσι. Καὶ τί λέγω μάρτυρας ; αὐτὸς Χριστὸς ὁ
μαρτυρούμενος, χαίρων τε χαὶ συναθλὼν ἐστιν ἐνὶ
ἐχάστῳ τῶν ὁμολογούντων. Ei μὴ γὰρ οὕτως, οὐχ
ἂν ἔφερον οἱ φέροντες τὰ παρόντα γενναίως * οὐχ ἂν
καὶ γυναῖχες ἡνδρίζοντο χατὰ τὰς πάλαι ἁγίας * οὐχ
ἂν xai λαϊχοὶ x«i συγχλητιχοὶ ἀπεδύοντο πρὸς τοὺς
ἀγῶνας * οὐκ ἂν xai χόραι χατεφρόνουν ὄψεως &p-
ῥένων ἀσεδούντων * οὐχ ἂν ἐδείχνυντο πανταχοῦ δη-
μόσιοι φυλαχαὶ, xai ἐπληροῦντο ἔρημοι, ópm τε xai
νάπαι χαὶ σπήλαια, τῶν διὰ Κύριον πεφυγαδευμέ-
νων * οὐχ ἂν ἐχωδωνεῖτο ἡ ὑπ᾽ οὐρανὸν, τῶρος εἰπεῖν.
Ὥστε πιστεύονται ἐναργὼς ὅτι Χριστὸς δεδίωκται"
ὥστε ἐλπιστέον ὁμοῦ xai προθυμητέον, ὅτι οἴσειε πᾶς
τις ἐν ἁληθείᾳ πιστεύων πᾶν ὁτιοῦν χολαστιχὸν με-
τὰ Χριστοῦ χαὶ σὺν Χριστῷ. Τοιαῦτα τὰ ἡμέτερα δι-
γήματα, ᾿Αχουσάτωσαν πραεῖς xai εὐφρανθή-
τωσαν. ᾿Αχονέτω 'Avazoi xai Δύσις τὰ ἐν Βυξαντιῳ,
καὶ αἰνείτω. Ὅπον ἐπλεόνασεν à ἁμαρτία,
ὑπερεπερίσσευσεν ἡ χάρις. Ὧδε ἔνατασις ἀθλητι-
xi: ὧδε αἷμα ῥεῖ ἄρδον τὴν 'Ε χαλησίαν Χριστοῦ ὑπὲρ
τὸν ποτισμὸν τοῦ ἐν Εδὲμ παρα δείσον. Ζῶ ἐγὼ, λέγει
Kptes, ἀλλ᾽ ἢ τοὺς δοξάξοντάς με δοξάσω"
x«i ὁ ἐξονθενῶν με ἀτιμασθήσεται. ᾿Απόγραφε
καὶ σὺ ὅστις Xv εἴης ξηλῶν τῷ Κυρίω, τὰ νεουργὰ,
μᾶλλον δὲ θεουργὰ, μαρτύρια * ὡς ἂν εἰδεῖεν οἱ με-
ταγενέστεροι, ὅτι ὁ Θεὸς ὄντως ἐν ἡμῖν ἔστι ^ xal
ξῇ τὸ σπέρμα τῶν διχαίων * xai Χριστοφορεῖ τὸ
χρυσοῦν γένος τῶν μαρτύρων * οὗ πύλαι ἄδου οὐ
κατίσχνσαν, οὐτεχατισχύσειαν" ὡς T) ὑπόσχεσις τοῦ
ἀψευδοῦς. Σχληρὸν σοι, φησὶ, πρὸς χέντρα λαχ-
τίξειν, χαὶ ἀλλοίως οὐχ ἔστιν. ᾿Εγὼ μὲν ὁ τάλας
ταῦτα προσφωνῶ. Σὺ δὲ, ὦ παῖ ἱερὲ, ἀντιδίδον pot
τας εὐχας. ἼἌσπασαι τοὺς συνομολογητάς σον χατ
ὄνομα xai συωμαθητάς x«i οὐ μόνον τούσδε, ἀλλ᾽
εἰ φθάξεις χαὶ τοὺς ἄλλους ἅπαντας τοὺς ἐχλεχτοὺς
τοῦ Θεοῦ" τοὺς ἐχλελογισμένους ἀπὸ μυριάδων " τοὺς

À fiaiebatur, ob nefarium aliquod facinus capite
plexum fuisse. Utraque igitur ex causa distulimus.
Humilibus tamen nobis concessum est, ut auribus
tuis vox nostra rursum insonet, significans tibi nos
corpore valere; dicere autem liceat, etiam spiritu,
sanctis precibus vestris cum beato meo Patre.

Ad ea vero que indicasti, quid dicam, aut quid
loquar, nisi quod heereseos atrocitati congruat
acerbitas persecutionis ? Quid enim videre velis,
quando Christus negatur per sancte imaginis sus
contumeliam ? Annon fluentem sanguinem, car-
nesque concisas? non afflictiones et angustia ? non
vincula et carceres, et alias omnis generis vexa-
tiones ? non vasa ire praeparata in interitum?*, ex

p quibus unus est quem dixisti ? Et videbis, frater,
etiam graviora, si diutius duret heresis. Sed beati
qui sustinent, quoniam ipsorum est regnum calo-
rum**. Jam chori confessorum, martyrum exsul-
tant, laetaniur, alios quidem per legitimam mor-
tem suscipientes, alios invisibiliter consolantes et
confirinantes. Et quid martyres dico ? Christus
ipse, quem martyres confitentur, gaudens et una
certans adest unicuique confitentium. Nisi enim
itaresesset,haudquaquam perferrentqui preesentia
strenue perferunt: haudquaquam mulieres virilem
animum gererentad exemplum antiquarum sancta-
rum : haudquaquam et laici et senatores ad ago-
nes prosilirent : haudquaquam puelle ipse impio-
rum marium aspectum contemnerent : haudqua-
quam ostenderentur ubique publiose custodis; nec
referte essent solitudines et montes et silve et
spelunca iisqui propter Dominum ejecti sunt: non
denique,utconcludar, universa concutereturterra.
Quare manifesto credunt persecutionem pati Chri-
stum; sperandumque simul et audendum : ut sup-
plieia quevis in veritate oredens, cum Christo, et
adjuvante Christo, quisque sustineat. Hec sunt
que narramus. Audiant mansueti el letentur **,
Audiat Oriens el Occidens ea que apud Byzantium
fiunt, et laudem dicat. Ubi abundavit delictum,
superabundavit gratia?! Hic pugilum certamen, hio
sanguis fluit Ecclesiam Christi rigansuberius quam
paradisus Edem irrigabatur. Vivo ego, dicil Do-
minus,quoniam glorificantes me glorificabo : et qui
me spernit, erit inglorius **. Describe et tu, quis-

D quis es zelum Domini habens, nova, seu potius
divina marlyria: ut sciant posteri, quia Deus vere
in nobis est, vivitque semen justorum, et Christum
gerit aureum genus martyrum, adversus quod por-
(e inferi non prevaluerunt ** : nec przevalebunt,
quemadmodum promisit qui verax est. Durum est,

inquit, tibi contra stimulum caicitrare 1, et aliter
esse nequit. Ego quidem infelix hec dico. Tu vero,
sacer fili, repende mihi tuas preces. Saluta no-
minatim confessores qui tecum sunt, et condisci-
pulos ; neque hos tantum, sed si possis, et alios

** Rom. ix, 22. ?* Matth. v, 10. 95 Psal. xxxui, 3. *' Rom. v, 20. 381] Reg. :,30. ** Matth, xvi,

48. ! Act. xxvi, 24.

1303

omnes electos Dei, electos ex millibus, lumina
mundi, vasa misericordie, Deo utiles, desideratos
Trinitati: quorum precibus salvemur et nos in-
digni. Te cum omnibus salutat qui mecum est.

LXXII. — Nicolao filio (^).

S. THEODORI STUDIT.E

1901

ἂν χόσμῳ φωστῆρας, τὰ σκεύη τοῦ ἐλέους, τοὺς χρῃ.
σίμους Θεῶ, τοὺς ἐφετοὺς τῇ Τριάδι “ ὧν εὐχαὶ;
σωθείημεν χαὶ ἡμεῖς οἱ ἀνάξιοι, Σὲ σὺν πᾶσι χαὶ αὶ
σὺν ἐμοὶ ἀσπάξεται.

OB'. — Νιχολάῳ réxve, [vxv.]

De sanctisimaginibus. Quatuor genera argumentorum pro catholica de imaginibus doctrina : Natura corporis:

Historia: Patres : Synodi. Frustra adversarios argumenta eorum

Quandoquidem nosse aves, Nicolae frater, qui-
bus quatuor argumentis circa venerandam Christi
imaginem veritas confirmetur: sic habeto, physico
dogmate, vetere historia, sanctorum vocibus, sy-
nodica acclamatione.

Quomodo physico dogmate ὃ Quoniam hec na:
tura est corporis ut tactum et colorem admittat :
quod vero tactum et colorem admittit, idem cir-
cumscribi, hoc est, in effigie delineari potest. Tale
autem corpus est Christi, quemadmodum et no-
*trum, contrectabile et coloratum. Ac sane scri-
ptum est : Et quicunque tletigerunt eum, salvi facti
sunt *. Et alibi: Et facta est. species vultus ejus
altera ὃ. Itaque depingitur secundum corporis for-
mam : illesa interim ratione incircumscripti, qua
ejusdem divinitati competit : quandoquidem neque
ego, licet. corpore circeumscriptus, necessario et
secundum animum, qui cerni oculis nequit, cir-
cumscriptus sum : neque, quoniam corpus qui-
dem meum circumscriptum est, animus autem in-
cireumsceriptus; unus in duos divisus est. Sic
multo magis nec Christus partitionem divisionemve
patitur, eo quod corporali forma depingitur.

Quomodoab historia vetere ? Quoniam universus
orbis ab ipso Christi ascensu venerandam ipsius
imaginem in sacris templis depictam exhibet. Quo
quid esse possit ad demonstrandam veritatem illu-
strius ? siquidem estresipsa multo quam oratio cer-
tior, locupletiorque testis visus est quam auditus.

Quomodoa sanctorum vocibus? Quoniam alicubi
sane corypheeus apostolorum Petrus ait: « Profer
imaginem Domini nostri Jesu Christi, et eamdem
insculpe in turricula : ut intelligant populi quam
Dei Filius formam assumpserit *. » Alicubi vero
magnus Basilius dicit: « Depingatur in tabula et
certaminum preses Christus?. » Quibus videlicet
omnes sancti consentiunt.

Quomodo ἃ synodica acclamatione ? Quoniam
qu& post sextam cecuinenicam synodum congre-
gata est, hec habet : « Jubemus deinceps, loco agni
veteris, erigi imaginem Domini ac Servatoris nostri
Jesu Christi δ.

Si vero dixerint et Iconomachi, iisdem quatuor
argumentis suum ipsorum dogma stabiliri ; osten-
dant, exempli gratia, in primo cause capite,
quemadmodum id verum sit. An corpus tale di-

cunt quale veritas exhibuit, annon ? Si enim vero
tale ; vel inviti confitebuntur depingi Christum. Si

3 Matth. xiv, 36.
5 Orat. in S. Darlaam.

() Dogmatica.

* Luc. ix, 29.
* Synod. Trull. can. 82.

In. Vita S. Pancratii, apud Bollandum,

em generum obtendere

Ἐπειδὴ φιλοπευστεῖς μαθεῖν, ἀδελφὲ Νιχόλαι͵
ἀπὸ ποίων τεσσάρων ὑποθέσιων ὦ περὶ τὸν σεπτὴ
εἰχύνα Χριστοῦ ἀλήθεια χρατύνεται - ἱστέον, ἀκὺ
φυσιχοῦ δόγωμαςος * ἀπὸ ἀρχαίας ἱστορίας * &rà φυ-
γῶν ἁγίων * ἀπὸ συνοδιχᾷς ἐχφωνήσεως.

Πῶς ἀπὸ φυσιχοῦ δόγματος ; "Ort αὐτῇ γύσι
σώματος ἀφῇ xai χοοιᾷ ὑποπέπτει “ τὸ δ᾽ ἀρᾷ xa
χροιᾷ ὑποπίπτον, περιγραπτὸν " ἤγουν ibuxonjé
μενον. Τοιοῦτον δὲ τὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ, χαθάτῳ
χαὶ τὸ ἡμέτερον, ἡπτὸν xai ὑπόχροεον. Kal γουὐγγὲ)-
ρᾶπται᾽" Καὶ ὅσοι ἂν ἡπτοντοαύτοῦ, ἐσ ξοντ,,
Καὶ ἑτέρωθι᾽ Καὶ ἐγένετο τὸ εἶδος τοῦ προδυ.
πουαὐτοῦ ἕτερον, Οὐχοὺν ἐγγράφεται αατὰ τὴν
τοῦ σώματος χαραχτῆρα " μηδὲν πεπονθὼς εἰς τὸ az
ρίγραπτον αὐτοῦ τῆς θεότητος “ ὅτε μηδὲ ἐγὼ συ-
ματι περιγραφόμενος, ἐξ ἀνάγχης xai χατὰ τῷ
ἀθέατον ψυχὴν συμπεριγέγραμμαι “ οὐδὲ, ἐκειδὴ
τὸ μὲν σῶμά μον περιγραπτὸν, ἢ δὲ yup
ἀπερίγραπτος * ὁ εἷς εἰς δύο τέτμηται. Οὕτω roi
μᾶλλον οὐδὲ Χριστὸς τοαὴν ἢ διαέρεσεν ὑφψέσταται ia
τὸ ἐξειχονίζεσθαι αὐτὸν σωματιχῶ χαρακχτῆρι.

Πῶς ἀπὸ ἀρχαίας ἱστορίας ; Ὅτε ἢ
ἀπ᾿ αὐτῆς ἀναλήψεως Χριστοῦ, τὴν
εἰχόνα ἐν Toig ἱεροῖς ναοῖς ἐγγεγραμμένην Uxvh
χνυσιν. Οὗ τί ἂν γένοιτο εἰς ἀπόδειξιν ἀληθείας ὑπ:
γέστερον ; εἴπερ ἔργον λόγου βεθαιότερον, xmi $
θα)μὸς μάρτυς ἀχοῆς ἀξιοπιστότερος.

Πῶς ἀπὸ φωνῶν ἁγίων ; Ὅτι ποὺ μὲν ὃ χορυφεῖ;
τῶν ἀποστόλων Πέτρος λέγει * α Εξένεγχον τῷ
εἰχόνα τοῦ Κυρίου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ, xmi tr
πωσον αὐτὸν ἐν τῷ πυργίσχῳ" ἵνα ἴδωσιν οἱ )m
οἷαν μορφὴν ἀνέλσδεν ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ" » ποῦ dti
μέγας Βασίλειος φάσχει " « ᾿Εγγραφέσθω τῶ zbe
xai ὁ τῶν παλαιαμάτων ἀγωνοθέτης Χριστός. γξ
συνομοφρονουσι δηλαδὴ πάντες οἱ X ytot.

Πῶς ἀπὸ συνοδιχῆς ἐσρωνήσεως ; Ὅτι & μετὰ se
οἰχουμενικὴν σύνοδον συναθροισθεῖσα, ci

φησίν * Οοίξομεν τοίνυν ἀπὸ τοῦ νῦν, ἀντὶ τοῦ f»
D λαιοῦ ἀμνοῦ, ἀναστηλοῦσθαι τὴν εἰκόνα τοῦ Κυρῶ

x«i Σωτῆρος ἡμων Ἰησοῦ Χριστοῦ.

ὑπ᾽ 0j
σεπτῆν ax

EX 75nv

Ei δὲ λέγοιεν x«i oi Eixovouzgrot ταῖς αὐταῖς τίν
σαοσιν ὑποθέσεσι τὸ ἑαυτῶν χρατύνειν δόγμα" ἦε
ξάτωσαν οἷον ἐπὶ τοῦ ποώτου χεφαλαίου, ὅπως τοὺπ
Πότερον σῶμα τοιοῦτον λέγουσιν οἷον ὑπέδειξοι
ἀλήθεια, ἣ οὔ ; Εἰ μὲν τοιοῦτον, καὶ μὲ Dovlounm,
συνομολογήσουσιν ἐξειχονίξεσθαε Χριστόν, Ei dte

mense Aprili, die$

EPISTOLARUM LIB. II.

πάντως λέγειν αὐτοὺς À vero tale non est ; reliqum omnino est ut dicant

' λειπόμενόν ἐστι
'& χαὶ ἄχροιον - τούτων γὰρ μέσον οὐδέν "
ἐνύλου x«i ἀύΐλον, ὁρωμένον τε καὶ ἀοράτου.
ποὔτον ἀνειληφέναι τὸν Χριστὸν σῶμα λέγειν,
ev», δοχήσει xai φαντασίᾳ τὴν σωτήριον
οἰχονομίαν φληναφούντων γεγενῆσθαι. "Exi
τέρου, x&y αὐτοὶ σιωπῶσι τὴν ἀλήθειαν, οἱ
κράξονται, τὴν ὑφ᾽ ἡλίῳ τῇ tixóvt Χριστοῦ
«πτεσθαι. ᾿Επὶ τοῦ τρίτου * οἱ τῷ xopugaím
καὶ τῷ μεγάλῳ Βασιλείῳ ἀντιδιατιθέμενοι,
je Χριστοῦ παντάπασιν ἀλλότριοι. ᾿Επὶ τοῦ
' ἢ iv Βλαχέρναις παρ᾽ αὐτοῖς λεγομένῃ
χατὰ τῆς tixóvog Χριστοῦ, πολὺ μεταγενε-
ἧς μετὰ τὴν συναθροισθείσης ὑπὲρ
"ος Χριστοῦ. Καὶ ἢ μὲν ἀποδεδεγμένη παρὰ
't πατριάρχαις * $ δὲ ἀναθεματιζομένη παρὰ
σαρσιν ὡς Χριστομάχος, Ἔπειτα χαὶ ἣ ἐν
τὸ δεύτερον, ὡς ὁμόφρων τῇ μετὰ τὴν ἕκτην
εὐπρόσιτος παρὰ τοῖς πέντε" ἡ δὲ νῦν ἀθροι-
immi βεδαιώσει τῆς ἐν Βλαχέρναις χατὰ τῆς
Κοιστοῦ, ἀπόπτυστος ὡς χἀχείνη. Αὕτη τοι-
Tóvrtouog ἀπόδοσις τῆς ἀληθείας, xai ἔλεγχος
ων,

ἔχτὴην

1806

iidem : non esse illud tactui aut colori obnoxium,
nam inter hec medium nihil interest, ut neque
inter id quod materia constat, et id quod expers
materie est: inter id quod videtur. et id quod
videri nequit. Tale autem dicere a Christo corpus
assumptum, Manicheorum est, specie tenus et in
phantasmate salutarem Christi dispensationem fa-
clam esse stulte nugantium. Ad secundum : quam
tumvis illi veritatem silentio premant, lapides in-
clamabunt universum orbem Christi imagine col-
lustrari. Ad tertium : qui eorypheo Petro, et ma-
gno Basilio adversantur, sunt illi prorsus ab ovili
Christi alieni. Ad quartum : Synodus illa quam
isti jin Blachernis vocant, adversus Christi imagi-
nem, multo posterior est ea que post sextam
coacta est pro Christi imagine. Atqui hec quidem
recepta est a quinque patriarchis: illa autem ἃ
quator anathemate damnata, tanquam inimica
Christo. Deinde et Nicena altera, utpote ei con-
sentiens, que post sextam dicitur, facile a quinque
admittitur : que vero nunc congregata est ad con-
fürmationem illius que in Blachernis appellatur,

s imaginem Christi ; detestabilis, uti et illa, est. Hec igitur compendiaria expositio veri.

adversariorum confutatio est.
Γ΄. — Ναυχρατίῳ τέχνῳ. [vQ«.']

LXXIII. — Naucratio filio.

De Leonis Armeni orthodoxorum persecutoris immanissimi onere. (Baron. 821, n. 23.)

» 00» γράμμα φησί "
ἢ, θρῆνος καὶ ὀδυρμὸς πολύς. Ῥαχὴλ
rX τὰ τέχνα αὐτῆς, χαὶ οὐχ ἤθελε πα-
ἤναι. ᾿Εγὼ δὲ ὁ τάλας μεθαρμόσας τὴν φωνὴν,
Χαρᾶς εὐαγγέλια nxoo-
^ παρὰ τῆς τιμιότητός σον " ἐφ᾽ ὦ σχιρτᾷν
τὴν πόλιν τήνδε, ἢ τήνδε" ἀλλὰ σχεδὸν εἰ-
"ὅτι χαθεῖλε Κύριος,
οὐδὲ τὸν Ὧγ
τῆς Βασὰν, βασιλεῖς μιχροὺς, χαὶ μιχρὸν

εἰχοτως φράσαιαι "

(«y τὴν m οὐρανὸν
n» βασιλέα τῶν ᾿᾽Δ μοῤῥαίων *
PX i" E * μ pp

$ οἰχονμένης ἐχηλίδοντας * ἀλλὰ τὸν νεοφανῆ
» δράχοντα, x«t πολλὴν οἰχονμένην ληΐξον--
σχολιὸν ὄφιν καὶ συρίξοντα βλάσφημα". τὸ
ιτῆς ἐρημώσεως * τὸ σχεῦος τῆς ὀργῆς * τὸν
T«6rj) * ἴα μὴ λέγω Ka6o)Mvou* τὸν
τοῦ ᾿Αχαάδ - τὸ ἐξεαπλάριον ᾿Ιουλιανοῦ " τὸ
τοῦ πονηροῦ" τὸν ὑδοιστὴν Χοιστοῦ ᾿ τὸν
46
ly γὰρ τοὺς σεπτοὺς χαραχτῆρας ἐδίωξέ τε
430, δηλονότι τούτων ὁλοτελῶς ἐχθρὸς xai

Θεοτόχου * τὸν ἀντίπαλον τῶν ἁπάντων

ἐχρημάτισεν. Εὐφοαινέσθωσαν οἱ οὐρα-
ἀγαλλιάσθω n γῇ" ῥανάτωσαν τὰ ὄρη
μον, xat οἱ βουνοὶ διχαιοσύνην. Πέπτω
θοὸς " συνετοίδη ὁ χόπτων ἡμᾶς. Ἔνεφρλαγὴη
λαλοῦν ἄδιχα᾿ ἐπεσχέθη χεὶρ ᾿Αδεσσαλώα.
0 σχληροχάρδιος Φαραώ * χαὶ οὕπω μοι χαι-
τόπος ἔχγράσαι τὰ &xojg ἄξια τοῦ παγχα-
γάχοντος,

| δὲ προσθείην τοῖς εἰρημένοις " ὅτι £x odv
στάτην τοιούτω τρόπῳ χαθὰ γέγραφας, ἀποῤ-
in. ΧΧΧΙ, ἰὅ ; Matth. τι 48.
(x1, 9. 11 Psal. xu, 12.

D tumeliosum in Christus;

δ Num. ΣΧΙ,

Φωνὴ ἐν Ῥαμᾷ C Sacrarum litterarum verba sunt: Voz in Rama

audita est, ploratus et ululatus multus : Rachel plo-
rans filios suos, et noluit consolari 1. Ego vero
infelix voce commutata, jure illud dixerim : Gaudii
fausta nuntia nobis audita snnt ex reverentia tua,
quorum gratia exsultet, non civitas hec aut illa,
sed prope dicam que sub colo sunt universe :
quia sustulit Dominus, non Sehon regem Amor-
rheorum, neque Og regem Basan, reges parvos,
et parvam orbis parlem verartes *; sed nuper
exortum magnum draconem, et magnam orbis par-
tem populantem : tortuosum serpentem et blasphe-
ma sibilantem, aborminationem desolationis, vas
ire, flliaum Tabeel, ne dicam Caballini ; nepotem
Achab,Juliabiexemplar, complementum mali,con-

sarium sanctorum omnium. Qüorum enim sacros
characteres persecutus est, et e medio-sustulít ;
eorum procul dubio hostis penitus et persecutor
fuit. Laetentur caliet exsultet terra? : fluant mon-
tes dulcedinem et colles justitiam 19 Cedidit ho-
stis : contritusest quinos ceedebat: Obstructum est
os loquens iniqua !! ; repressa manus Abessalom :
periit durus eorde Pharao : et nondum mihi tem-
pus nec locus, ut auditu digna eloquar de pessimo
dracone.

Hoc vero adjiciam ad ea que dixi: oportuisse
apostatam eo quo scripsisti modo vitam abrumpere.
xxiv et xxxiv. ? Psal. xcv, Δ. !* Joel uu, 18 ;

ipare hostem, adver- .

1301

Oportebat nootu tenebrarum filium occumbere:
oportebat eum, qui divina templa devastarat, in
Domini templo nudatos in se gladios cernere :
oportebat ad divinum altare conlugientem non
salvari, qui altare ipsum destruxerat: in eam
manum, que extensa in sancta fuerat, scctionem
inferri : in fauces quee impia eructarant, gladium
distringi: in humerum ejus qui contumeliose
Christo inasultabat, oportunum vulnus infligi : pro
justi sanguiniseffusione, injustum sanguinem spar-
Bi: pro sectione et dilaniatione membrorum at-
que t^rgorum, invisa Deo membra concidi : pro
morte sancta impiam mortem exhiberi . et pro pur-
pura centonibus indui semen inglorium. Nec ve-
ro de casu impii gaudens, quin gemens et lugens,

mortis genus sugillo: sed quia malus male per- p

ibit, ut veracis est sententia "3: et omnis qui contra
Deum proterve insurgit, condigna factis capiet
etiam hic. Necdum enim dico futurum etextremum
ignem,quoexterminabunturimpii omnesetinjusti.
Quid vero post hiec ? Novo Josia opus est, vel, si
vis, Joviano quopiam, vel alio ex similibus, qui
Domini zelo ardens, dejecta erigere studeat, di-
vulsa coaptare, Deo reddere qure Dei sunt 1", ut
dicitur, restituere imaginem Christi et Deiparte ac
s1ncti cujusque: non quod conciderit unquam
Christi imago, absit ! sed ut nos qui per impieta-
tem cecidimus, suscitemur. Eum nos peccatores
optamus imperatorem qui videatur et sit piissimus
et & Deo promotus. Et si quidem ita sit, optimum
et eetlerno preconio celebrandum. Sin ob peccata
mea non ita, attamen nos ita in Christi confessio-
né: non spernentes sacrum ejus carcerem, nec
formidantes, aut quidquam prte Deo metuentes,
ut Deus ipse hortatur. Hec ostende confessoribus
sociis tuis ; quos et ex nobis saluta ; deinde et ami-
cos et pios qui tibi probati fuerint. Utinam digni
essemus quibus coram congre/i liceret. Quod si
non est Dei voluntas, utere, frater mi, epistola ut
hinc videas et videaris. Frater tuus Nicolaus im-
pense salutat.

LXXIV. — Michaeli imperatori principi.

S. THEODORI STUDIT/£
A ῥῆξαι τὴν ζωήν. "Ἔδει ἐν νυκτὶ τὸν τοῦ σκότους νὸν

τ)06

ἐπιχαταλαδεῖν θάνατον - ἔδει τὸν τοὺς θείους vasi,
ἐρημώσαντα, ἐν νκῷ Κυρίον ἐδεῖν τὰ κατ᾽ αὐτοὶ
ξίφῃ γνμνούμενα - ἔδει προσφυγοντα τῷ sie ϑυσι»
στηρίῳ μὴ σωθῆναι τὸν τοῦτο ἀφανέσαντα " κατὰ τῆς
εἰς τὰ ἅγια ἐχταθείσης χειρὸς rep» ἐπαχθῦναι "
κατὰ τοῦ λάρυγγος τοῦ ἐρενξαμένου ἄθεα, μάχαιραν
ϑιελάσαι ^ χατὰ τοῦ ὥμου τοῦ παλλομένον ἐφ᾽ ὕθρᾳ
Χριστοῦ, καιρίαν πληγὴν ὑποδῦναι - ὑκὲρ ἐχχύσις
αἱμάτων δικαίων αἴωαα ἄδιχον χεθῆναι " ἀντὶ ποεῖ;
καὶ ξεσμῶν μελῶν χαὶ νώτων, μέλῃ xomüve Ó»
στυγῇ * ἀντὶ θανάτου ὁσίον, ἀνόσιον θάνατον ἀποδε-
χθῆναι, χαὶ ἀντὶ πορφυρίδος ῥάκος ἐνδύσασθαι ri
ἄτιμον σπέομα. Καὶ οὐχ ἐπιχαερόμενος τῷ πτώπαιι
τοῦ ἀσεβοῦς, ἐπεὶ xat. στένων x«l κλαέων, xupdi
τὸν τοόπον τοῦ θανάτου - ἀλλ᾽ ὅτε κακὸς χακχῶς ἀς.
ολεῖται, ὡς ἢ τοῦ ἀψευδοῦς ἀπόφασις ^ καὶ κᾶς ναν
νιευόμενος xarà Θεοῦ ἐφάμιλλα ὧν ἔδρασεν ἀκεὶξ.
ψεται χἀνταῦθα. Ojmo γὰο λέγω τὸ μέλλον καὶ τα
λευταῖον πῦρ, ᾧ δοχιμασθήσεται πᾶς ἀσεθὲς τὰ
παράνομος. Τί οὖν πρὸς ταῦτα ; Νέου ᾿Ιωσέου yet:
εἰ δὲ βούλει, ᾿Ιοδιανοῦ τινος, ὃ ἅἄλον τῶ» τοιούτων"
ὃς ζηλῶν τῷ Κυοίῳ, σπεύσειεν ἀνορθῶσαι τὰ xx
εὐὀῤαγμένα, συνάψαι τὰ διεστῶτα, ἀποδοῦναι Θὲ
τὰ τοῦ Θιοῦ, τὸ δὴ λεγόμενον, ἀναστῆσαι Tri» iain
Χοιστοῦ, τῆς τε Θεοτόχου, χαὶ ἐχάστου τῶν Gyün*
οὐχ ὅτι πέπτωχέ ποτε Q Χοιστοῦ εἰκών, ἄπαγε " ui
ἵνα οἱ πεσόντες ἡμεῖς, τῇ ἀσεδεία, ἀνασταθείςμε,
Τοιοῦτον ἐπευχόμεθα οἱ ἁμαοτωλοὲ καὶ φανξναι mi

ἔσεσθαι τὸν εὑσεδέστατον βασιλέα καὶ Ürtonoctirs,

Καὶ εἰ μὲν οὕτως, ἄριστον xal εἰς αἰῶνας um

μῆνον. Ei δὲ χατὰ τὰς ἁμαρτίας μου, οὐχ S

ἀλλά γε ἡμεῖς οὕτως ἐν τῇ ὁμολογίᾳ Χοιστοῦ, ἃ

ὀλιγωροῦντες τῆς ἁγίας αὐτοῦ φυλακᾷς " pali a

ὑποπτήσσοντες * μηδὲ φοθούμενοι ἄλλο rt πρὸ Gni-
ὡς αὐτὸς Θεὸς ἐγγνᾶται. Ταῦτα ὑποδειξον τοῖς a
ομολογηταῖς σου * οὺς xal παο' ἡμῶν πρασαγοριντω'
ἐπεὶ xai φῇους xai εὐσεδεῖς οὕς ϑοκεμάξοις. Ae
θείημεν xai ἐπὶ τῆς xaz' ὀφθαλμοὺς ὁμελίας Dho.
Εἰ δὲ οὐ θελητὸν Θεῷ, χοῶ, ἀδελφέ μον, τῷ γεῖν
ματι * θεωρῶν ἐντεῦθεν χαὶ θεωρούμενος. 'O &düy,
σου Νικόλαος θερμῶς προσαγορεύει.

OA, — Μιχαὴλ αὐτοχράτορι β ασιλεῖ. [uf]

Novum imperatorem magnis preconiis ertollit, orthodoxum ratus. (Baron. an. 821, n. 34.)

ZEquum est quam mayime hoc tempore ex ore D

omnium, qui persecutionem passi sunt, parari
laudem, primum quilem Christo universorum
regi: deinde vestro, divinitus constituto imperio,
per quod adepti sumus relaxationem vincti, dimis-
sionem carcerati, consolationem afllicti, sanitatem
vulnerati, libertatem condemnati, reditum exsules.
Etquidemrecte videorexistimareitnitationem Chri-
sti imperium vestrum futurum: ut simile simili
reddens, dicat nunc et ipsum, cum Christo et post
Christum, Ais qui vincti sunt : Ezite ; et his quiin
tenebris : Revelamini !*, et : Benedictus Dominus

11 Matth. xxi, 41. 18 Matth, xxii, 24.

Aixztóy ἐστιν οτι μάλιστα ἐν τῷ παρῦντι rss
x στόχατος ἀπάντων τῶν δεδιωγμένων χαταρτῶν
σθαι αἶνον, προηγουμένως utw Χριστῷ τῷ πααὲν
σιλεῖ, ἔπειτα τῷ ὑωετέρω θεοπροθλώτῳ χράτει, d
oj ἐσχήκαμεν τὴν ἀπολύτρωσιν oi πεπεδομένοι, o
ἄγεσιν οἱ πεφνλακισμένοι, τὴν παράκλησιν οἱ Ὁ
τὴν ὑγίειαν οἱ τετραυματισαένοι, τῷ
[Reg. cod. xecwe
οἱ TtpvyxdtuuD.
Καὶ γε νομίζω χαλῶς ὑπολαμθάνειν, ὡς ὑποτύπων
Χριστοῦ τὸ τῆς ὑμετέρας βασιλείας πάθος wpeirm
ξαι * ὡς ἂν τῶ ὁμοίῳ τὸ ὅμοιον δραάσασα, axe »

τρυχωμένοι,
παῤῥησίαν οἱ χαταχεχοιμένοι

xpuunutvot], τὴν ὑποστροφὴν

16 158. ΧΙΙΧ, 9.

EPISTOLARUM LTIB. Il.

1910

τὴ σὺν Χριστῷ χαὶ μετὰ Χριστοῦ, τοῖς ἐν À Deus Israel, quoniam ezerit cornu salutis nobis !*,

oie, Ἐξέλθετε ^. xal τοῖς dv τῷ σκότει,
ἰαλύπτεσθε. Καὶ, Εὐλογητὸς Κύριος ὁ
τοῦ Ἰσραὴλ, ὅτι ἤγειρε χέρας σωτηρίας
τὸν νέον Δαυϊδ, τὸν δεύτερον Ἰωσίαν, τὸν tis
βχίας βασιλέα" ὃς ποιῶν ποιήσει τὰ ἀρεστὰ Θεῶ *
| πεπτωχότα ἀναστήσειε " τὰ διατμηθέντα συν-

μοτώσει x«i ὑγιάσει * xal τῇ τρίτῃ ἡμέοᾳ,
τικῶς εἰπεῖν, ἀναστήσειεν. ᾿Επειδὴ δὲ, βασι-
οιπτομίμητε, οἱ φθάσαντες ἐν τῇ αἱρέσει τε
ται ἐν μερίδι ἀπωλείας ὥχοντο, Χριστὸν ἤρνη-
τῇ τὸς εἰχόνος αὐτοῦ ἀρνήσει, x&v Χριστια-
γμάξωνται. Τὸ γάρ τοι πιστεύειν εἰς Χριστὸν
ér«póv ἐστιν, ἣ ὅτι ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ καὶ
$, ἄνθρωπος γεγονὼς τέλειος, ἐξειχονίζεται χαθ᾽
ἵνα μὴ ἄλλο τι εἴη παρ᾽ ἡμᾶς "
ἀπερίγραπτος σὺν Πατρί τε καὶ
att, χαθὸ ἐστι Θεὸς ἀληθινός. Οὕτως οὖν νοοῖτο
)Ἰς Θεοῦ x«i ἀνθρύπων - ὡς ἀμφοτέρων ἀμφό-
ἔχων, χαὶ ἐν ἑχατέρω οὐδ᾽ ὁτιοὺν λειπόμενος "
ἅπας ὁ τῶν θεοφόρων χορὸς βοᾷ. Καὶ ὥσπερ
'Ü ὑμετέρου χράτους 5; παραδοχὴ τῆς τυπουμέ-
ὁμολογία ἐστὶ τοῦ βασιλεύειν ὑμᾶς,
£o x«i τὸ ἔμπαλιν * οὕτω καὶ ἐπὶ Χριστοῦ τοῦ
ίως πάσης τῆς γῆς, τὸ αὐτὸ ἔστι λαθεῖν, xoi
μᾶλλον, ὅτε τῆς βασιλείας αὐτοῦ οὐχ
, τέλος, Εἰ οὖν ἐν τῇ ἀρνήσει τῆς εἰχόνος Χρισ-
τὸν ἠονῆσθῆσι Χριστὸν ἀποδέδειχται πάσῃ ἀλη-
δηλονότι x«i ἐν τῇ ἀθετήσει τῆς προσχννήσεως
, αὐτὸς Χοιστὸς ἠθέτηται προσχυνεῖσθαι. Καὶ
uro ἢ ὑπ’ οὐρανὸν ἀπ᾽ αὐτοῦ TOU ἀποστολιχοῦ
ματος " ὡς μαρτυρεῖ xai ἡ ὄψις δι᾽ ἱστορίας,
ἀχοὴ διὰ λογογραφψίας ' τὴν ἁγίαν εἰχόνα Χρι-
τῆς Θεοτόχου, τῶν ἀγγέλων * ἐπειδὴ σωματο-
ὅνται χαὶ οὗτοι θεοχελεύστως, χαίπερ ὄντες
trot, τῶν xoT& χαιρὸν ἁγίων, ἔν τε τοῖς θείοις
χαὶ ἱεροῖς σχεύεσι φέρουσα ἐστι χαὶ προσχυ-
. Κἂν ἄρτι ἡ χαθ᾿ ἡμᾶς ᾿Εχχλησία διαῤῥα-
τῶν τεσσάρων πατοιαρχὼν, ἠνόμησε διαχενῆς,
γῦν χαιρὸς εὐπρόσδεχτος, δέσποτα φιλο-
ὅτατε * νὺν ἡμέρα σωτηρέας, χαταλλαγῆναι
Χριστῷ, τῇ μεσιτεία καὶ εὐδοχίᾳ τῆς εἰρην-
σου βασιλείας * ἑνωθῆναι ἡμᾶς τῇ χορυφῇ
χχλησιῶν rou Θεοῦ Ῥώμῃ " χαὶ δι’ αὐτῆς τοῖς

τιν ἡμῶν .
0 αὐτὸς

X 0706,

novum David,alterum Josiam,pacifici imperii re-
gem : qui faciens faciet que placitasunt Deo :qui
lapsa restituet,dissecta conjunget, percutietet sana-
bit,ettertia die, ut prophetice loquar 18, resuscitabit.
Quoniam autem, Christi emule imperator, quosin
heresi mors occupavit, ii in perditionis partem
abierunt, Christum negantes dum ejus imaginem
negarunt, quamvis Christiani appellarentur. Cre-
dere enim in Christum nihil aliud est, quam quod
Filius Dei et Patris, perfectus homo factus, ima-
gine exprimitur seeundum similitudinem nostram :
ut non sit aliud quidpiam quam sumus nos : ma-
nens idem incircumscriptus cum Patre et Spiritu,
quatenus est verus Deus. Sic itaque intelligatur

B mediator Dei et hominum, tanquam utriusque utra-

que habens, et in utrovis nulla parte destitutus :
sicut omnis sanctorum Patrum chorus vociferatur.
Et sicut in imperio vestro, expressm imaginis
susceptio, confessio est imperii vestri ; et contra :
ita et in Christo rege universe terre idem sumere
licet, ac multo magis, quia regniejus non erit finis!',
Si ergo in negatione imaginis Christi, negari Chri-
stum ipsum, omni veritate demonstratum est ; per-
spicuum est et adorationis ejus improbatione,
Christi quoque ipsius adorationem abrogari. Atque
ideo universa que sub coelo est, ab ipsa apostolica
predicatione, ut testatur etaspectus per picturam,
et auditus per scripta monumenta, sanctam ima-
ginem Christi, Deipare, angelorum (quandoqui-

C dem et isti cum corpore pinguntur divino man-

dato, licet sint incorpore), et sanctorum qui di-
versis temporibus fuerunt, in divinis templis sa-
crisque vasis gerit et adorat. Quamvis nuper Ec-
clesia nostra ἃ quator patriarchis divulsa, ne-
quidquam prevaricata est. Sed nunc tempus acce-
ptabile, Domine Christi amantissime, nunc dies
salutis 18: ut reconsiliemur nos Christo, auspice
et conciliatore pacato imperio tuo: ut uniamur
nos *ertici Ecclesiarum Dei Romee, οἱ per eam
tribus patriarchis: ut unanimiter uno ore glorifi-
cemus Deunf' et Patrem Domini nostri Jesu Chri-
sti, cum Filio et Spirif&-eancto, celebrantes et.
vestrum piissimum et valde eptabile imperium.

πατριάρχαις " ἵνα ὁμοθυμαδὸν ἐν ἑνὶ, στόματι δοξάξωμεν τὸν Θεὸν xal Πατέρα τοῦ ἄνῤῥίον ὁμῶν

Χριστοῦ, σὺν τῷ Yu
oxtov βασιλείαν.
OE. — Στεφάνῳ ᾿Ασηχοῆτ᾽)ς. [ver'.]

xxi Πνεύματι ἀγίω .

μεγαλύνοντες x«i τὴν ὑμετέραν εὐσεδεστάτην xal

LXXV. — Stephano a Secretis.

j;nis Armeni nece. Quedam deinde pro defensione imaginum : utque Stephanus iste orthodoxorum cause
faveat apud novum imperatorem.

μὲν, cw φιλότης, ποοσηγόρευσας ἥμας πάλαι D Τὰ quidem, amice, salvere nos olim jussisti

γωνῆς TOU φρουροῦντος ἡμᾶς " οὔ βῥνσθείημεν
toot τῆς μανίας. ᾿Επείπεο ἐστὶν ὑπερθαλλόν-
[νέων ἀπειλῆς χαὶ θυμοῦ εἰς τοὺς εὐσεδεῖς "
» τε χαὶ φρουρῶν, αἰχίξων τε xxi πορθῶν
κχαλησίας τοῦ Θεοῦ σὺν πασῃ βλασφηαίᾳ καὶ
(«* ὡς οὐχ οἶδ᾽ εἴ τις ἄλλος τῶν ἐν ἀσεδείᾳ

“00. 1, 68 69. 16 0,56. Υ͂Ι, 2, 3.

41 Luc. 1, 33.

illius ore aquo captivi tenemur: a cujus furore
utinam ambo liberemur. Quippe minas supra mo-
dum iramque spirat in eos qui pietatem colunt :
in vincula custodiasque conjiciens, cedens, atque
Ecclesias Dei vastans, cum omni blasphemie et
contumelie genere: quomodo haud scio an alius

1* II Cor. v1, 2.

1341

S. THEODORI STUDIT/E 4

egerit eorum qui impietate famosi exstitere. Ego ἃ χατεγνωσμένων. Ἐγὼ δέ σον ἐπαινῶ τὸ φιελόσου

vero animum tuum philosophicum laudo, et qui-
dem jure optimo. Nam philosophi fuit, eam, quam
scis, apud imperatorem edidisse vocem, aliaque et
dixisse, et molitum esse pro restitutione Ecclesise
nostre collapse. Et sane oportuit sapientem virum,
cujus pietas perspecta esset, id prestare quod tum
e re sua erat, tum ere totius coporis Christi,
quod draco ille magnus dilaceravit, ille apostata,
ille tortuosus anguis, ille Antichristi precursor, os
impurum et scelestum, ille qui supra omne Dei
templum extollitur 19, mens illa Assyria barbari-
cus ille abortus, manus illa qualis Rapsaci fuit,
illud cor Deo exsecratum, ille totus quantus est
Satane minister ; nec, quibus verbis pestem hanc

xal μάλα εἰκότως. Φιλόσοφον ykp τὸ ῥᾷξαί σε
viv ἐπὶ τοῦ χράτους ἣν οἶδας " τά τε λοικά σον
λήματά τε χαὶ σπουδάσματα ὑπὲρ ἀναχλέι
τῆς πεπτωχνίας xa0' ἡμᾶς Ἐχκπλησίας. Καὶ 6
ἔδει τὸν σοφὸν ἄνδρα, καὶ διεγνωσμένον ἐν εὐσεί
τοῦτο δρᾷν" πρός τε τὸ οἰκεῖον συμφέρον, χαι
ὅλον σώματος Χριστοῦ " ὃ διέτεμεν ὁ δροίκων ὁ pd
ὁ ἀποστάτης, ὁ σχολιὸς ὅφίς, τὸ προεισόδιον
᾿Αντιχρίστον, à μιαρὰ χαὶ βλάσφημος γλῶσσι
ὑπεραιρόμενος ἐπὶ πάντα ναὸν Θιοῦ, ὁ νοῦς 6,
σύριος, το βαρθαριχὸν ἔχτρωμα à Ῥαψαχοι
χεὶρ, ἡ θεοχατάρατος χαρδία, ὁ ὁδλόσωμος τοῦ
τανᾶ ὑπηρέτης " καὶ οὐχ oid. ὅ τι φράσω ἐπάξειο;
ἀλιτηρίον xeuodnux - διὰ τὴν πολυώνυμον τοῦ

uli meretur describam, satis scio : cum multis ap- B αγίστου ἀσέδειαν. Πλὴν ἄλλου χρόνον τὸ ταῦτα

pellari nominibus possit nefarii hominis impietas.
Sed alterius temporis fuerit ista enarrare. Nuno
autem mihi istud refer, o desideratissime, quomo-
do, transacta hieme, perfectum ver non est, sed
tantum brevis quedam serenitas, ac prospere na-
vigationis spes affulgens. Ignis exstinctus est : quid
adhuc fumi reliquum est ? Rursum exsurge, desi-
derium meum, fortius dimica, Christi membrum.
Non videtis impium, ut igne torretur, quomodo ce-
ciderit caput et dictu et auditu exsecrandum ? Nisi
nos hujus exitium sapientiores reddat, inquit os
illud aureum, quis nostri deinde miserebitur ? Non
evigilabimus ? non intelligemus, nisi Christu spre-
ta ipsius sancta imagine negaretur, nunquam fu-

turum fuisse ut imaginis contemptorem sic perde- C

ret ? Audite vec, omnes gentes : auribus percipite,

στείχειν. Νῦν δέ μοι τοῦτο λέξον, ὦ τριπόθητι,
τοῦ χειμῶνος παρελθόντος οὐ τέλεον ἔαρ, ἀλ
μόνον χαλλιωρία τις, x«i ἀπαυγασμος εὐπλοῦ!
Τὸ πῦρ ἔσθδεσται " τί ἔτι χαπνῶδες ὑπολέλειπ
Κινήθητι ἔτι, πόθημα ἐμὸν * διαγώνεσαι μᾶλλον͵
λος Χριστοῦ. Οὐχ ὁρᾶτε τὸν ἀσεδοχαύστην, oin
πτωχεν, ἐξαίσιον, xal λαλούμενον, καὶ ἀχουόμε
᾿Ἐὰν ὁ τοῦδε ὄλεθρος οὐ σωφρονέσῃ ἡμᾶς, gu
Χρυσοῤῥήμων, τίς λοιπὸν ἔλεήσει ἡμᾶς ; Οὐκ

νήψομεν ; οὐχ ἐννοήσομεν ὅτι εἰ μὴ Χριστὸς ip
ἀθετουμένης αὐτοῦ τῆς ἁγίας εἰχόνος, οὐχ &
ταύτης ὑδριστὴν οὕτως ὠλεθρίωσεν ; 'A x036
ταῦτα, πᾶντα τὰ ἔθνη" ἐνωτέσασθε, za
οἱ χατοιχοῦντες τὴν οἰχουμένην, τί γέγονε
Γραικοῖς. Πρὸ τοῦ ᾿Αντιχρίστου ᾿Αντίχριστος οἱ
ἀφ᾽ ἡμῶν τὸ σημεῖον τῆς βασιλείας τοῦ Χριστοῦ.

omnes qui habitatis orbem *, quid apud Grecos acciderit. Ante Antichristum Antichristus : erepl

nobis regni Christi signum.

Nam si istud quod est ipsius forme «orporese
simulacrum, apud nos non apparet crucis typum
capite gerens ; sed unum rejicitur, alterum admit-
titur ; divisus est Christus: vel potius despicitur
rex qui diabolum interemit ; hastam vero qua
hostem confodit, que est ipsius potentia, alligavit
regia potestates ; eum qui interemit, pari victoria
cum eo qui peremptus est, tanquam hostem subji-
ciens : Audi,celum,et auríbus percipe,.terra*t. Quis
iste stupor qui Dei populum dementavit? Audi,
Oriens et Ocoidens, quomodo exctecata est Byzan-
tina regio; quomodo obsurduit, neque reprehen-
sionis vestre vocem audit, nec testimonii vestri
exemplum inspicit, sed Jannem et Jambrem, Chri-

sti hostium par exitiabile, quod Trinitas, sat scio, D

brevi dissolvet: ut cum duobus impiis qui jam
perierunt, tollator de medio istud quoque par,
quadrijugus ille diaboli currus. Huc vero, huc fra-
ter: iterum certamina consere: Dominus jubet.
Bona verba venerandis auribus ingere pii impera-
toris nostri. Imitetur celebratum illum Josiam. Sit
novus David, sive ut saulem sive ut Ammonem,
Leonis exsecrandi acta rescindens, et hoc inodo

19 [I Thess. 11, 4. *?? Psal. xyvur, 3. 31 Iga. 1, 2.

Ei γὰρ μὴ τοῦτο, ὅπερ ἐστὶ τὸ ἴνϑαλμα τοῦ συ
τιχοῦ αὐτοῦ χαραχτῆρος ^ ἐμφανέξοιτο ἐν ἡμῖν x
φοροῦν τὸν τύπον τοῦ σταυροῦ ^ ἀλλὰ τὸ pbi
πτοιτο, τὸ δὲ προσεΐληπται " μεμέρισται Χριστόι
μᾶλλον ὁ βασιλεὺς ἀπέπτυσται ὁ χτείνας τὸν dui
τὸ dépu δὲ δε οὗ τὸν ἐχθρὸν ἔσφαξε, τὸ τούτον xp
ἀνεδήσατο διάδημα" ἐπ᾽ icq νίχῃ τοῦ σφαγέντος i
τάξαν, ὡς ἐχθρὸν, τὸν χατασφέξαντα. "Axovt,
pavt, xai ἐνωτίζον, γῇ. Τίς ἡ ἔχστασις ex
ἐξέστη ὁ λαὸς τοῦ Θεοῦ ; "Áxovut, ᾿Ανατολὺ καὶ ἀκ
ὅπως ἐξετυφλώθη ἡ Βνζαντίς * ὅπως χεχώφω
φωνῆς ὑμῶν ἐλεγχτιχῆς οὐχ ἀχούσασα " ὑποϑδα
χῆς ὑμῶν μαρτυρίας οὐχ ἐμδλέπουσα * ἀλλ᾽ 'le
x«i Ἰαμδροῦ τῶν ἀντιστατῶν Χριστοῦ, τῷς 0h
δυάδος, ἣν εὖ οἶδ᾽ ὅτι ἡ Τριὰς ἐν τάχει καταλύσει
ὡς ἂν σὺν τοῖς προελεσθεῖσι ὃδνσὶν ἀσεθέσιν
αχθεῖεν xai αὕτη ἢ δυὰς, τὸ οετρακέφαλον
διαδόλου ἅρμα. Δεῦρο dz, δεῦρο, ἀδελφέ " xarata
ἔτι ἀγῶνας * Κύριος χελεύει. Λάλησον ἀγαθὰ εἰς
τιμίας ἀχοὰς τοῦ εὐσεδοῦς βασιλέως ἡμῶν. Μι
σάσθω ἹἸωθίαν τὸν ἀοίδιμον. Γένοετο νέος δα:
εἴτε ὡς Σαοὺλ, εἴτε ὡς ᾿Αμὼν, τὰ τοῦ iüLeyis
Λέοντος χαταπτύων" χἀντεῦθεν Θεὸν ἐξευμοι

EPISTOLARUM LiB. 11.

1314

i τῷ τῆς εἰρηναρχίας στρέφει τὸ τὸς βασι- A Deum placans, atque administrationis tranquille

οὔ χράτος ἀνέχητον περιποιούμενος.

-7. — Στεφάνῳ μαγίστρω. [v5e" ].

corona robur imperii sui reddens insuperabile.

LXXVI. — Stephano magistro.

Solatur in uxoris obitu : tum ut pro imaginibus apud novum principem agat, hortatur.

δέσπστα, ταῖς ὑπεροχαὶς ὑποστέώλεσθαι,
ιστα τῇ σῇ ἀνυπερδλήτῳ. ᾿Αλλ᾽ ὅμως τὸ
ὁν σον χαὶ μέτριον τοῦ φρονήμαιτος, ἔδωχεν
ορῥησίαν, xdi πάλαι ποτὲ ἐπιστεῖλαι, χαὶ
αὐτὸ ποιῆσαι, χαλοῦντος τοῦ χρόνον χαὶ
ἡμῶν τῶν ἁμαρτωλῶν τῆς διὰ Κύριον φυ-
χτὰ τὴν τοῦ διώχοντος παῦλαν * ἧτις ἀχου-
ἦχησε παντὸς ἀνθρώπον ἀμφότερα τὰ ὦτα.
ἁπλῶς ἤρθη " ἀλλ᾽ ὅτι τιουτοτροπως. Αὕτη
ἢ πρόφασις τῆς ἐπιστολῆς. ᾿Εγὼ δὲ πρὸ
ιθείσης μοι ὑποθέσεως εἰς τὸ γράψαι, ἐκεῖνο
' ὅτι οὐχ ἀστενάχτως χαὶ ἀπαθὼς ἥνεγχα
ἣν τοὺ θανάτον τῆς ἀγαθῆς xai ἀειμνήστον
| ὅσον ᾿ ἐνθυμούμενος ἡλίχήν πληγὴν ἔἕλαδεν
του ψυχὴ τῇ διαξεύξει " ἐπεὶ ἦν μαχαρία τῶν
αινετῶν γυναιχῶν * ὅσον ἀπὸ τῆν ἔξω ἀχοῆς,
ν χἀγὼ μιχρὰν ὁ ταπεινὸς, πλέον δὲ μᾶλ-
ιαχάριός μον πατὴρ εἴληφε τὰ δὲ παντο
ἀντώ αὐτὸς εἴ, χύριέ μον, εἰδώς. ᾿Εχείνης
τὸ μνημόσυνον μετὰ διχαίων. Τεχμαέρομαι
χαὶ ὀρθόφρων ἦν λίαν μετὰ τῆς ἄλλης

Novi, domine, dignitates revereri, maxime vero
sublimen illam tuam. Tua tamen comitas animi-
que modestia loquendi potestatem nobis fecit, et
jampridem ad te scribendi,et nunc idem faciendi :
quoniam id tempus poscit, nosque peccatores car-
cere propter Dominuun tolerato soluti sumus per
interitum persequentis, : cujus utfama percrebruit,
ambe omnium hominum aures tinnierunt : non
quod simpliciter sublatus de medio, sed quod tali
modo. 6 porro hujus epistole prefatio esto,
Nunc vero antequam ad propositum mihi scribendi
argumentum aggrediar, istud obiter significo ; non
sine luctu inumoque sensu doloris accepisse ma
nuntium de obitu odume &ternaque meinoria die
gna conjugis tue : cum apud ine reputem quan-
tum hac disjunctione venerandaanima tua vulnus
acceperit : quandoquidem felix illa vere inter fe-
minas laudabiles exstitit, quautum quidem fama
popularis retulit, cujus leve experimentum ego
humilis, multo vero majus beatus pater meus ac-
cepit ; omnia vero omniuo ipse, Domine ini, probe
nosti. Sit autem illius memoriacum justis.Sicenim
conjicio : quoniam preter ceteras virtutes erecto
excelsoque anima fuit.

| χάριν τὸ γράμμα, πρόδηλον τῇ μεγαλοφνεῖ C — Quie sit autem scribendi causa, magnitice Lue

cia. ᾿Επιζητεῖ σε ὁ χορὸς τῶν διδιωγμένων *
ταί σε ὁ λόγος τῆς ἀληθείας * ὁ μὲν ὡς 9e
καὶ φιλομόναχον * ὁ δὲ ὡς ἐραστὴν αὐτῆς
Οὐχ ὅτι οὐκ ἐχινήθής ἕως τοῦ
μαχὼν ἀμφοτέρων * ἐπείπερ ἡχούσαμεν οἷα
ὡς xai πέπραχας xai λέλεχας " ἀλλ᾽ ὅπως
᾿ς τὸ ἑξῆς Ὁρᾷς, δέσποτα μον, οἷον τὸ xa-
; αἱρέσεως ; Οὐδὲ γὰρ εἰ uà τηλιχοῦτον, ,
! οἱ πάσχοντες, καὶ τοσαῦτα τὰ αὐμσματα
πτήρια, ἃ μέχρις ἐσχάτων τῆς οἰχουμέτης
ε. Βλέπείς χαὶ τὸν τοῦ διώξαντος θάνατον.
θητι, ὁ εὐπαράχλητος. Σνγχινήθοτι, ὁ θεοχές-
Ὄρεξον χεῖρα χαμαὶ χειμένῃ τῇ καθ᾽ ἡμᾶς
í« ὅσον ἐνδέχεται 7 ἐφ᾽ ὅσον ἰσχὺς λάλησον
ὑτα τοῦ εὐσεδοὺς ἡμῶν βασιλεως ἔτι ἀγαθά.
ρίστου σοι τὸ ἀγώνισμα, ὑπὲρ τῆς Θεοτόχον,
χυτων τῶν ἀγίων. Οὐδὲ γὰρ si τις τῆς τοῦ
i$ δίχονος ἀντεχόμενος λέγει τε ὃ πράσσει,
vw ἢ τῷ βασιλεῖ χαρίξεναι τὸν λόγον. Καὶ
ὃς ἁγίου εἰ ἣν τὸ λεγόμενον * μέγιστόν σοι
ν, Ὅπον δὲ Χριστὸν, x«i ὑπὲρ Χριστοῦ ἢ
τις àpx οὐχὶ ψαρὰ σοι, δοξα τε xal αγαλ-
σὺν πολλῇ προθυμίᾳ ὅλον σεάυτὸν ἐπιδοῦναι ;
xpi μου ἀειπύθητε, ἐχδυσωπῶ χἀγὼ ὁ τά-
xt ἄλλως ὅτι ἡμὶν αὐτοῖς εὐεργετοῦμεν τού
φροντίζοντες * ἐπείπερ σνννοσούμεν " χἂν οὐ
χτι στρεθλῷ, εὔμως δ' οὖν χραινόμενοι τῇ
j κοινωνία. Aürq εστὶν ἡ ταπεινὴ "nov

σίαστον.

potestati liquet. Tuamimplorat opem ccetus eorum
qui persecuuoneimn patiuntur : invocat te sermo
veritaus : ille quidem, ut pietatis peramantem ac
monachorum : iste, ut sui amatorem, in loquendo
lioeruin. Non quod non olia usque in hunc diem
pro utrisque acriter dimicaris; audivimus enim vero
quaua Dei impulsu egeris dixerisve ; sed ut et
deinceps. Vides, doinine mi, quanta heereseos im-
probitas sit ? Neque eniu, nisi tanta foret, tot
essent quj patereulur : nectot contumelie et eeruu-
nte, quee ad'aiumos orbis terrarum limites perve-

nere. Cerniset perséqüeatts. obitum, Solatium cape,

qui facile illud admittis. Comm veare, qui ἃ Deo -

moveris. Manum pormge humi jacént eclesie,

D nostre, quantum res patitur : quantum potes, ad-

huc in aurem pii nostri imperatoris dic bona. Pro
Christo tibi certamen, pro Deipara, pro sanctis
omnibus. Neque enim si quis imperatoris am-
plexus imaginem, aliquid dicit aut. facit, alterum
quempiam quam imperatorem sermone compellat.
AC, si unum esauctis heic causa spectaret, ingens
maneret te premium. Ubi vero Christus, et pro
Christo negotium est; uou ubi vero letitia, gloria et
exsultatio est, cum ingenti alacritate teipsum to-
tum impendere ? Utique, Domine mi desideratis-
sime, obsecro etego miser. Quanquam et nostre
ipsorumutititati servimus, cum publice rei prospi-
cimus : quandoquidem pari morbo laboramus ;

Ἂν

ΒΝ"

-—

1915

S. THEODORI STUDITJE

146

non quod perverse sentiamus, sed quod heeretico- A ἑξαίτησις, τοῦτο τὸ ὑπόμνημα * καὶ ὅτε καὶ ὑχὶρ

rum communicatione inquinemur. Nostra hec hu-
milis postulatio est, hic noster libellus : et quod
vel pro bono duntaXat sermone non contemnenda
tibi merces reposita sit ; inulto magis pro tanto
labore, quantum te ultro suscepisse accepimus.

λόγον ἀπλῶς ἀγαθοῦ οὐκ εὐκαταφρόνητοι push
σοι &róxstvrat " μὲ ὅτι γε τοσούτῳ μόχθω ἑαυτὸν
ἐπιδώσαντι, χαθὰ ὑχούσαμεν. Σώξοι σε ἢ κρατκιὰ
χεὶρ τοῦ Θεοῦ, τὸν ὡς ἀληθῶς ἀξιεοίγαστον, καὶ ri;
συγκ)ήτον πρωτόθαθρον.

Servet le incolumme prepotens Dei inanus, viruin profecto dignum admiratione, eumdemque princ-

pem senatus.
LXXVII. — Sanctis confessoribus Patribus
fratribusque.

OZ'. — Τοῖς ἁγίοις ὀμολογῃταῖς Βατράει
καὶ ἀδελφοῖς [νωζ΄.]

De imperatoris Iconomachi obitu, deque persecutionis fine gratulatur.

Nunc tempus exclamandi cum Davide, ac dicen-
di : Ezsullate, justi, in Domino : rectos decet collau-
dati 9.Cuntate ei,et psallite ei ? : quouiam exau-
divit Dominus, cum omnibus qui sunt pari gloria
predi. vestras assiduas preces. Ecquid ergo fa-
ctum est ? Periit impius, contritus est qui nos
cedebat : vicistis filium iniquitatis furentem
belluam prostravistis, ienteu perversain. O desi-
deratissimi, quam potens est sanguis vester ! Hanc
ille pestem, hunc carnificem exstinxit : ille dete-
standum ho:icidee sanguinein fudit : siquidem
pollicitus est ille qui verax est, fore ut prebeat
aures iis qui clamaut ad se nocte acdie, ut sacre
paginaeloquuntur. Disce, Christi conteunptor, quan-
tum illius vox valeat,cujus carnes lacerasti. Vide,
perduellis,quautuin avdersus Christum profeceris.
Quoniam adversus stimulum caleitrasti, dejectus
es in preceps cum strepitu : non viscera quidem
tua, sed sceleratus eruor eifusus tergemino vul-

nere,quippe qui Trinitatem offeuaris de per contu- α

meliau sancte imagini Chrisu ilatam. Abi cum
Juda, quippe qui sis Judee mente similis. Obviam
ito Patri tuo Uralyphio, cuia Caballo nomen. Bibe
hoc primum, ut ait propheta !* : etin quod acerbius
in novissimis.

Proh, qui illius fuit in. Christum furor ! que
vestra confessio ! Vos viri Christuin. gestantes,
alumni pietatis, uminortalitatis unguenta,triumpha-
tores iniunici. Vos Ecclesie nervi, firmamentum
fidei, orbis universi decus. Auspicatissi:mna& vestri
meuioria est, quam et futura :etas excipiet. Corona
vestra cuelesus, diviuarum laudum floribus rite
contexta, Quid deinde reliquum est, nisi ut Deo
laudes, pio principi gratesagautur, quod carcerumn

ac dolorum finem denique fecerit ἢ Sperandum D

fore ut qui prospera dedit initia Deus, adjiciat ut
respondeant extrema priiis, et recta. fides cum
pace epujuneta caput exerat. Tantum obsecro,
meinentote inei in orationibus impensius, ac vobis
ipsis semper altendite.Quaudiu enin spiritum hunc
vitalem ducimus, tentalor iustat. (Frater vester
Nicolaus pro more salutetm dicit.
LXXXVIII. — Nicet» pra posito,

Nj» καιρὸς ἐχθοῆσαὶ μετὰ τοῦ A«vid, δαὶ εἰπεῖν ’
᾿Αγαλλιᾶσθε, δίκαιοι, ἐν Κνρ ἕῳ * τοῖς εὐθέει
πρέπει αἴνεσις. Ἄσατε αὐτῷ, xai ψαλετι
αὐτῷ ᾿ ὅτι ἐπαχήχοε Κύριος, σὺν ἅπασι τοῖς ἐσοχλείσο,
ὑμῶν τῆς ἐχτενοὺς ἱχετηοίας. Καὶ τέ γέγονεν ; "Quzo 6
ἀσεδὴς͵ συνετρίδη ὁ χόπτων ἡμᾶς. Νενιχήχατε τὸ
τῆς πονηρίας υἱὸν " χατεύάλετε τὸ θηρέον τᾷς ὀργξς,
τὸν σχολιογνωμον νοῦν. 42, ὦ τρέπόθητοι " oi τὶ
aiuard ὑμῶν δυνατὰ ! Τάδε ἔῤῥαξαν τὸν ἀλάστοε
χολαστήν ' ταῦτα ἐκένωσαν τὸ ἐναγες αἷμα τοῦ v
νευτοῦ ᾿ εἴπερ ὑπαχούειν ὁ ἀψευδὴς ἐπηγγεῶατο τῷ
βοώντων πρὸς αὐτὸν νυχτὸς x«t ἡμέρας, καθὰ yam
τὰ Λόγια. Μάθε, Χρίστνδρι, ὅσον ἴσχυσεν ἡ pets
[Reg. cod. ὧν) κατέξανας τὰς σάρκας. Ἴσθι, uve
ἄρχα, ἡλίχον σοι τὸ χατὰ Χριστοῦ ἀποτέλισκε'
ἐπειδὴ πρὸς χέντρα λαχτίζων ἧς, ἐλάκητας πρενξτ’
ἐξεχθ2 σον, εἰ καὶ οὐ τὰ σπλάγχνα, ἀλλὰ τὸ ἕνεχ;
αἷμα, ἐντομαῖς τρισὶν, ὡς τῇ Τριάδι προσχρούτε»
τος, διὰ τῆς ὑδρεως τῆς ἀγίας εἰχόνος Xoura
ἽἍπιθι μετὰ του Ἰούδα, ᾿Ιουδαέοψρον. Σύντυχι
πατρί σον Οὐραλυφίῳ Καθαλλωνύμω. [li τὰ
πρῶτον, ὥς φησιν ὁ προφήτης, καὶ τὸ δριμύτερον ε
ἐσχάτων.

"d τῆς ἐχείνον Χριστομανίας, χαὶ τῆς ὑμιτίρε,
ὁμολογίας ! Ὑμεῖς ἄνδρες Χρεστοφόροι, θρέμμεπ
εὐσεδείας, μυρίσματα ἀθανασίας, στηλιτεύματεα τὰ
ix0poU. Ὑμεῖς νεῦρα τῆς Ἐχχλησίας, εδραίωε
πίστεως, χλέος T) 29 qiio. Ὑμῶν τὸ uvuuécvm
αἴσιον, ὃ xai ὁ μῶλων ümedéforro χρόνος. Tam
τὸ στεφάνωμα οὐράνιον, τοῖς ἀἁσματικοῖς ἄναν
ἀξιοχοέως συμπλεκόμενον. Tí τὸ λοιπὸν : αδεῖν
Θεὸν, εὐχαριστέον τῶ εὐσεδεῖ βασιλεῖ, ὅτι τῶν»
λαχὼν x«i ἡδυνῶν εἴσσε τέως χαὶ ἐλπιστέον (xi
δοὺς Θεὸς τὴν ἀπαρχὴν δεξιάν, συναποίσει τῇ εὑ
καὶ τὸ τέλος * τῆς εἰρηνοχύτου ὀρθοδοξίας ἐξανατεῖια
τὸ χέοας. Movov παοραχαλῶ μνημονεύειν μὸν b
προσευχαῖς θερμότερον, x«i ποοσέχειν ἑαυτοῖς πὸ.
τοτὲ. Ὅτι ἕως X» ἐμπνέωμεν, ὁ πειράξων πίοιστο.
Ὁ ἀδελφὸς ὑμῶν Νικόλαος ἀσπάξεται χατὰ
σύνηθες.

OH', — ΗΒὈιχήτα ἡγονμένῳ. [φδ΄.]

De peraecutoris interitu, et contra Iconomachos.

Misit ad humilitatem mea:n, ut accepi, sanctitas

1! Psal. xxxii, 4... ?? Paal. civ, 2.

᾿Επέστειλεν, ὡς ἔμαθον, à ἀγεωσύνῃ doy T9

ΔΓ [sa. ix, 1, sec. LXX.

EPISTOLARUM LIB, Il.

1318

τεἰνωσίν μου" ἀλλ’ οὐχ ἐδεξάμην διά τινα A tualitteras. sed non sunt ad me nescio quo casu

xy. Ἐγὼ δὲ ὡς δεξάμενος, χαράσσω σοι
εὐτελές μον γραμμάτιον * προσηγορίαν χο-
ὶ τὸ, Χαῖρε, φθεγγόμενον. Διὰ τέ ; ὅτι συν-
μᾶλλον δὲ χατεχόπὴ ὁ χοπτων ἡμᾶς" ὅτι
Κύοιος ἐν ὀφθαλμοῖς ἁπάντων, ἀρνητὴν αὖ-
ι τὸν τῆς ἁγίας αὐτοῦ εἰχόνος ἀθετητήν.
οὐ χωρίζεται ἀχτὶς ἀπὸ ἡλίου - οὕτως οὐδὲ
ῦ πρωτοτύπον, ἣ μόνον χατὰ τὸ τῆς οὐσίας
. Ἐπὶ τῶν τεχνητῶν δὴ λέγω. 'AX) ὅμως
ως ἀστραψάσης τῆς ἀληθείας, οὐχ ἔστιν
, οὐδαμοῦ ἀνάνηψις. Καὶ τίς οὐ στενάξοι -
οὐχ ἀποχλαύσοιτο ; οὐ τοὺς ἀθλοφοροῦντας *
τις τοῦτο ὑπολάδοι " πῶς γὰρ οἱ θεομαχά-
ἀλλὰ τοὺς ἀδλεπτοῦντας χαὶ
o ζόφῳ τῆς ἀσεβείας ἐπερειδομένους.
ὁ τάλας οὕτω χαὶ διανοοῦμαι, οὕτω χαὶ
ὦ ἱερὰ χεφαλὴ, χαὶ τῆς ἐμῆς
rog φί)η᾽ μὴ ἀπολήξειας προσευχομένη χατ-
φθάσαι ἄνωθεν τῷ λαῷ τοῦ Θεοὺ. Ἔπειτα
ἡμᾶς διασώζεσθαι τοὺς ἀναξίους, χατόπιν
ὧν ἁγίων ἰόντας. Ὁ σὺν ἐμοὶ ἀδελφὸς προσ-
. Τοὺς μετὰ τῆς ἁγιωσύνης σον ἀδελφούς
πάζομαι " χαίγε μάλιστα τὸν ἱερὸν ᾿Αρσένιον,

ἐπιχλαύσιμοι ;

μαι. Σὺ δὲ,

ἡιχηφόρῳ τῳ γιωτάτῳ πατριάρχυ[Ἕφες].

perlate. Nune vero, tanquam accepissem hoc, tibi
tenue epistolium exaro,quod tibisalutationem fe-
rat, et gaudere jubeat. Quorsum ? quoniam contri-
tus est, vel potius concisus est qui nos cedebat :
quoniam palam fecit Dominus in conspectu om-
nium, negatorem ejusesse, sancte ipsuis imaginis
contemptorem. Quemadmodum enim non disjun-
gitur a sole radius, sic neque imago a prototypo,
nisi sola substantie differentia : de arte factis uti-
que loquor. At nihilominus, cum tantopere veritas
fulgeat, nemo est qui respiciat, nemo qui expergi-
scatur. Et quis porro noningemiscat ?et quis non
deffeat ? non eos qui fortiter certant ; neque vero
quis id suspicetur : nam quomodo lugendi aint

Ἐγὼ g quos Deus beavit ? sed eos qui ceecutiunt, atque

in ipsa impietatis caligine gloriantur. Ego sane
miser sic mecum animo reputo, sic. et lugeo. Tu
vero, sacrum caput, ac tenuitaus nostre amicum
ne precari desine, uti populo Dei ccelitus pax con-
tingat : deinde ut et nos salvisimus, indigni licet,
vestigia vestraqui sancti estissubsequenies., Frater

. qui mecum est, tibi salutein dicit. Fratres meos,

qui cum sanctitate tua degunt, saluto : imprimis
vero sacrum Arseniuin.

LXXIX. — Nicephoro sanctissimo patriarcha.

m quod Ecclesie sue pax Leonis Armeni morte nondum penitus reddita esset, spe meliorum solatur.
(Baron. an. 821, n. 42.)

τειλα πάλαι ὁ τάλας, οὐ πρὸς ἀντίδοσιν
των ἀποσχοπῶν * ὅτι μηδὲ δούλοις παρὰ
àv ὀφειλή * ἀλλὰ τὴν ἐμαυτου διάθεσιν γλέχό-
'πεχφψάναι " οὕτω TOU πόθου χαὶ TOU καιροῦ
γων, οὐχ ἀπειχότως. Αὐτὸς δὲ, ὦ θεία xol
κεφαλῶν ἀχρότης, οὐ μόνον
τεῖλαι ἠξίωσας τῷ ἀναξίῳ, θεομιμήτως δη-
φερόμενος * ἀλλὰ γὰρ xai ἀπ᾿ αὐτῆς προ-
τοσοῦτον ἡμῖν τὸ τῆς ταπεινοφροσύνης σου
ψος ὑπέδειξας, ὡς χαταπλαγῆναι μῶν Qtüv
. διάνοιαν "€. τοῦ θαύματος | Εἰ ὁ τοσοῦτος
)λικοῦτος τὴν ἀξίαν, xai τῦϑε συνισουμένην
dv ἀρετὴν ἀναστράπτουσαν, ὡς αὐτὰ βαρ-
τὰ πράγματα, viov ἑαυτόν τοῦ ἀσθενοῦς ἀπ-
ν ὁ οὐθενὴς x«i ἀφανὴς τί ἑαντὸν ὀνομά-
(al εἰ ὁ τῆς ἁγιωσύνης λαμπτὴρ ἁμαρτωλὸν
ὑπογράφοιεν * ὁ ἁμαρτωλὸς xai ὑπορημένος
! xai ἀαποχριθήσεται ; "Apa εἰ xai μηδὲν à ἕτερον
rro τῇ ἐπιστολῇ, ἦρχει τοῦτο μόνον τοῦ τέ
vou τὸν νοῦν ἐχθαμθῆσαι, x«i τοῦ πεπομφότος
πέρδλητον ἐν ἀρετῇ θριαμθεῦσαι. Ἐπεὶ δὲ καὶ
, ὕφος τοῦ ἱεροῦ βιδλίον διέγνωμεν οἱ ταπεινοὶ,
xi μᾶλλον ἤσθημεν, τῇ χεφαλίδε τὸ ὅλον σῶμα
αλέξεως χαταλλήλως εὑρηχότες ἀπηρτισμένον,
ὁ ἅγιος τοῦ Θεοῦ, οἷα ἐφθέγξω πνευματοχι-
,᾿ ὡς ἐπέῤῥωσας ἡμῶν τὴν ἀσθενῇ διάνοιαν
ν φαρμαχεύμασιν * ὡς συνεῤῥιωσας ἡμᾶς
ντιχως, μὴ ἐχχαχεῖν ἐν ταῖς θλίψεσι, καὶ
λλὰ ὑπεσημήνατο θεοσοφία χαλλυνόμενα. ᾿Αλλ’
Ιτὸς ὁ Θεὸς, ὃς ἐν τονιούτῳ σεισμῷ ἀσεθείας,
ὕτον ὑπέρμαχον ὁμοῦ καὶ χνθερνήότην τῷ

&«& τῶν ἱερῶν

D

Scripsi olim miser; non ut mihi vicissim scri-
beres : nec enunservis domini debent ; sed meum
ipsius affectum declarare cupiens, amore et op-
portunitate ita cogentibus,non incongrue. Tu vero,
ο divine el supreme sacrorum capitum vertex,non
solum respondere indigno dignatuses, Dei videlicet
exemplo ductus,sed etab ipso inscriptionis exordio
tantum nobis tue humilitatis divinum culmen osten-
disti, ut stuporem infelici menti nostre injeceris.
O rem admirandam ! Si tantus ac talis dignitate,
et huic quidem parein gerens emicantem virtutem,
utfacta ipsa testantur,tilium sehomuncionis appel-
lavit ; vilishomo ac nullius pretii quod sibi nomen
imponet ? Rt. si sanctimonie lampaus, peccatorem
seipsum subscribit peccator et inops quid respon-

debit ? Igitur si aliud nihil süripium fuisset, satis"

hoc unumeratetad accipientis animum obstupe [a-
ciendum,et ad scribentis insuperabilem virtutem
extollendam. Postquam autme totum sacri libelli
contextum humiles perfegimus ; tum multo magis
gavisi sumus, totum orationis corpus suo capiti
apte respondere animadverteutes. Scis,sancte Dei,
qualia Spiritu movente lucutus sis : quomodo in-
firmam mentem nostram laudum medicamentis
contfirmaveris : quomodo ad patientiam nos corro-
boraveris, ne in afflictionibus despondeamus ; et
quecunque alia divina sapientia pulchre suggessit,
Sed benedictus Deus, qui ia tanto impietatis motu
et concussione, talem propugnatorem simul ac gu-
bernatorem Ecclesie suee largitus estjinconcussum,
immobilem, verba vite habentem, confessionis lu-

1910

S. THEODORI STÜDIT.£

men universo orbi accendentem. Quod si hiems A ἑαυτοῦ ᾿Εχχληοσίᾳ ἐδωρήσατο, ἄσειστον, &

nondum preeteriit, licet parva queedam serenitas
affulserit : non desperandum, o ter beate. Potest
en iqui brevem pacis scintillam concessit Domi-
nus, Deumflectentibus precibus tuis inflexus,etiam
totum orthodoxe fidei ver pandere : et tunc nimi-
rum, quando ire nubes omnino mutabitur, et
piorum ac Deum amantium amor probatus clarius
fuerit. Hiec ausus sum in presentia lanquam
catulus quispiam mutireoptimo meo revera archi-
pastori : quiet venerandum enchiridium cum
ingenti exsultatione suscepi.

LXXX. — Joanni Logotheta.

λόγον ξωῆς ἐπέχοντα * φῶς ὀμπολογίας 1
πυρσεύοντα. Εἰ δὲ ὅτι ὁ χειμὼν οὐτέπον
εἰ καί τις μιχρὰ αἰθρία ὑπήστραψεν " οἱ
τέον, ὦ τρισμαχάριστε. Δυνατὸς γὰρ ὃ
βραχὺ τῆς εἰρήνης ἐμπύρευμα Κύριος, τὸ
νέσι σον χαμπτομένος προσευχαῖς, καὶ ti
ὀρθοδοξίας ἀναπετάσαι (xp * καὶ τότε
ὁπότε xai τὸ τῆς ὀργῆς νέφος ἀμειφθε
xai ὁ πσθος τῶν θεοφιλῶν δοκιμασθείῃ
τερον. Ταῦτά μοι νῦν τετόλμηταε ὥσπερ :
γρύξαι τῶ χρηστῷ pov ὡς ἀληθῶς cp
εἰληφότι χαὶ τὸ προσχυνητὸν ἐγχειρίΈ
ὑπερδαλλούσης ἀγαλλιάσεως.

π΄. -- 1odvvy Λογοθέτῃ. [φζ΄

De Leonis Armeni morte ipsius sceleribus congruente.(Baron.an. 824,w. 24.)

Reseravit tempusjanuam libertatis, ut loquamur p

nos cum bonis viris simul et amicis. In his autem
quis potiorem obtineat locum quam pietas tua ?
qui ob hunc ipsum pietatis cultum non exiguas
perpessus es molestias eerumnasque ab eo qui et
Deum offendit, et inundum impietale perdidit,et
parem apostasie vitam violenter finivit.noninloco
sancto, licet id horribile dictu sit: quia nequaquam
templum Dei sanctum, quod ab hereticis proíana-
tum est, sed domus profana est, sicut ait magnus
Basilius : preside illius angelo, ut preeest Ecclesie
unicuique, abscedente propter impietatem.Quapro-
pter nec Deo acccepta est que ineoimiolatur ho-
stia. Et audi ipsum dicentem : /niquus, qui immo-
lat mihi vitulum, quasiquiinterficit canem **.Quod

si tanquam ia templo mortuum esse impium con- C

tendas , id iià commode explicabitur. Oportebot
enim, oportebat eum, qui Dei templis bellum indi-
xerat, in templo strictos in se gladios videre :
oportebat euin,qui divianu altare destruxerat,ante
altare a inedio tolli: eam manum, qu& fuerat in
Christi probruin elata, cedi et amputari: in caput,
quod ad perniciem aliorum movebatur,ensem distrin.
gi: humero,qui ad piorum plagas erigebatur,lethale
vulnus infligi ; regio e palauo cum dedecore pelli
eum, qui Christi, qui Deipare, qui sancti cujuslibet
sanctam imaginem probro affecerut.Quorsum autem
tlbi, Domine ini, scelerati mortem in hunc modum
tragice descripsi? Quia necesse hinc non modo
pium imperatorem, congruentem impietatiexitum
impii agnoscere, sed etiam hominem unumquem-
que. Ac miror equidem vehementer quomodo heec
intelligens optimus Dominus noster, de nefandi
persecutoris impietate triumphum non agat, nec
sibi ac subditis orhodoxa tidei reconciliationem
impertiat, tanquam princeps pacis, ad exemplum
Christi. Propterea peto, humilis obtestor, ut tu,
qui eximie pius es, porro pergas, quemadmodum
accepi te sponte aggressum, ut totum te tradas
restituendee fidei,in qua est salus et imperii et sub-
ditorum.

*5 [sa. Lx vi, 3, sec. LXX.

Ἢνοιξεν ὁ χαιρὸς θύραν παῤῥησέας, 4
ἡμᾶς ἀγαθοῖς ἀνδράσιν, ὁμοὺ τε xxi φίλο
τοιούτων τίς Xv εἴς μείξων τῆς σῶς tuc
γε dv αὐτὸ τοῦτο τὸ εὐσεθεῖν σε, οὐκ ὀλίγ
θλίψεις τε x«l χαχώσεις παρὰ ToU καὶ |
χρούσαντος, xal χόσμον ὀλέσαντος ἕν ἂσ
ἰσόῤῥοπον τῆς ἀποστασίας τὴν ζωὴν ἀπο
οὐχ ἐν ἀγίῳ τόπω, xàv μορμολύττῃ τὸ .
διότι οὐ ναὸς Θεοῦ ἅγιος ὁ ὑφ᾽ αἱρετικῶν
μενος, ἀλλ᾽ οἶχος χοινὸς ὥς φησιν O p
λειος " τοῦ ἐφεστῶτος ἀγγέλον ἐν αὐτῶ
ἐχάστης ᾿ΕἘχχλησίας, ὑπεχστάώντος διὰ τὸν
Διοπερ οὐδ᾽ ἡ τελουμένη ἐν αὐτῷ θυσία;
προσδεχτος. Καὶ ἄκουσον αὐτοῦ λέγοντος " «
ὁ θύων μοι μόσχον, ὡς ὁ ἀποχτεένων χύνα
χαὶ ὡς ἐπὶ ναοὺ λαάδοις τεθνᾶναι τὸν «Gi
σειε χαὶ οὗτος ὁ τρόπος. Ἔδει γὰρ, ἔδει
τῶν ναῶν τοῦ Θεοῦ γενόμενον, ἐν ναῶ idi
αὐτοῦ γνμνούμενα ξίφη ᾿" ἔδει τὸν τὸ θεῖ
στήριον ἀφανίσαντα, ἐν θυσιαστρέῳ εἰ
ναῖ " χατὰ τῆς ἐχταθείσῃς ἐφ᾽’ ὕδρεέ Χρισ:
τομὴν ἐπαχθῆναι" xarà tüc χιενηθείσης
ὁλεθρίως, ξίφος διελάσαι " xarà τοῦ ὦμοι
αἰκισμῷ τῶν εὐσεθὼν ἐπαρθέντος, xatpi
πληγήν " ἅτιμον ἀποπεμγθῆναι τῶν βασι
λῶν τὸν ἀτιμάσαντα τὴν ἀγίαν Χριστοῦ s
Θεοτόχον, x«i οὑτινοσοῦν τῶν ἁγίων, ἢ
οὕτω σοι, Κύριέ pov, ἐξετρχγῴώδησα τοῦ
τὸν θάνατον ; ὅτι ἀναγχαῖὸν ἐστεν ἐντεῦθεν
τὸν εὐσεδῇ βασιλέα ἱπιγνῶναι τὸ xara.
ἀσεθείᾳ τοῦ ἀσεδοὺς ἀποτέλεσμα, ἀλλὰ x
ἄνθρωπον. Καὶ ἄγαμαι λίανυω πῶς ὁ «ya
Δεσπότης γνοὺς τοῦτο, οὐ θριαμθεύει τὰν
λαμναίου δυσσίέδειαν " xai χαρέξεται ἑαυ
τῷ ὑπηχόῳ τὸ τς ὀοθοδοξίας ἐξέλασμα,
λεὺς εἰρηναρχίας Χριστομιμλήτως. Διὰ τοι
ἀντιδολῶ ὁ ταπεινὸς, ἐπειχθῆναι σε τὸν |
Tov, χαθάπερ x«i ἤχονσταί μοι ὅτι ἐχινύήθι
ἑαυτὸν ὀλιχῶς εἰς ἀνόρθωσιν τῶἄς κίστε
ἐστι τὸ σωτήριον τοῦ τε χράτους xai τοῦ
παντός.

EPISTOLARUM LIB. TI.

U. — Παντολέοντι Λογοθέτῃ. [pu'.]

1323
LXXXI. — Pantolteonti Logothet a.

Pro fide libere locutum laudat : hortaturque ut cultum imaginum novo imperatori persuadeat.

ὧν μὲν ἡ ἀρετὴ ἐξ ἀχοῆς ἡμῖν διέγνωσται *
τοῦ ὑπερτίμον δεσπότου μον, πρότερον δι᾽
νῦν δὲ ἐξ ἀχοῇς μέχρι τῆς ἰσχατιᾶς dv B
ρθβασάσης. Τίς δὲ ὁ λόγος ; ὅτι ἐπαῤῥησιά-
)υ τὸ πνευματοχίνητον στόμα λαλῶσαι σοφέαν
ἰόγους ἀληθείας, ἐπ’ ὠφελεία χαὶ σωτηρίᾳ τῆς
ἰας ψυχῆς xal πάσης τῆς καθ᾽ ἡμᾶς 'Exe
4 Καὶ μάχαριος εἶ, xal εὐλογημένον τὸ
rou " x«i σὲ αἰνέσαισαν πάντες οἱ ἀχούσαντες
;. Καὶ στέφανος χαρίτων ἐπὶ τὴν τιμίαν σον
χαὶ χλοιὸς χρύσεος ἐπὶ τὸν ἱερὸν σον τρά-
vi& Ümaxoze, τέχνον φωτὸς, θρέμμα εὐσι»
Γάδε λέγει Κύριος * "Avotbov τὸ στόμα σον,
ἱλπρώσω αὐτὸ" ἀνθ᾽ ὧν ὑπήχουσας φωνῇς
ἱντολὴ γὰρ Κυρίου μὴ σιωπᾷν ἐν χαιρῷ χιν-
σὴς πίστεως. Λάλει γὰρ,
Καὶ, 'E&v ὑποστέλληται, οὐχ εὐδοκεῖ
ἢ μον ἐν αὐτῷ. Καὶ * Ἐὰν οὗτοι σιωπή-
, 0tÀí60t χεχράξονται. Ὥστε ὅτε περὶ mí»
) λόγος, οὐχ ἔστιν εἰπεῖν, ᾿Εγὼ τίς tipi;
; &)) οὐδαμοῦ. “Ἄρχων ; xci οὐδ᾽ οὕτως.
τῆς ; καὶ ποῦ ; Γεωργός ; xat οὐδ᾽ αὐτὸ τοῦτο.
ἐφήμερον τροφὴν ποριζόμενος.
μοι λόγος x«l φροντὶς περὶ τοῦ προχειμένον,
X6 λίθοι χράξουσι, καὶ σὺ σιωπηλὸς xai ἄφρον-
ἀναίσθητος φύσις Θεοῦ ἐπαχήχοε, χαὶ αὐτὸς
ιστήῆς ; ὃ μὴ ἐψύχωται, μηδὲ ἐν χριτηριῳ
ἰέτηται, δεδοικὸς οἱονεὶ τὸ πρόσταγαα φωνο-
χαὶ σὺ ὁ μέλλων εὐθύνεσθαι ὑπὸ Θεοῦ ἐν
ἐτάσεως, καὶ περὶ ἀργοὺ ῥήματος, x&v ἐπαί-
. διϑόναι λόγον * )έγεις ἀλογῶν * Τίς μοι &v
φροντίς ; Ταῦτα, ὦ δέσποτα, φησὶν ὁ Παῦ-
ἐετεσχημάτισα ἑἰς ἐμαντὸν xai ᾿Απολλὼ
ἄς" ἵνα ἐν ἡμῖν μάθητε τὸ μὴ ὑπερ ὃ γέ-
ται φρονεῖν. Ὥστε xai αὐτὸς ὁ πένης πάσης
dag ἐστέρηται ἐν ἡμέρα χρίσεως, μὴ τανῦν
ὡς χριθησόμενος xai διὰ τοῦτο μόνον * μὴ ὅτι
τῶν ἐφεξῆς καθ᾽ ὑπεροχὴν, μέχρις αὐτοῦ τοῦ
idupa περιχειμένον * ᾧ xai ἀννπέρθλῃτον τὸ
' Avvazot γὰρ δννατῶς ἐτασθήσονται,
Καὶ Κρίσις ἀπότομος ἐν τοῖς ὑπερέ-
. Λάλει οὖν, χύοιέ uou, λάλει. Διὰ τοῦτο χἀγὼ
δεδοιχὺς τὸ χριτήριον λαλῶ. Φθέγξαι ἕως τῶν
» ὦτων [f. ὠτῶν] τοῦ εὐσεδοῦς ἡμῶν βασιλέως *
᾿ εἰ τῶν ὑπερεχόντων,
ἱμία αἵρεσις τῶν ἀπὸ τῆς ᾿Εχχλῃσίας ἀνα-
εἰχονομαχιχῆς ταύτης αἱρέσεως
ρα. Χριστὸν ἧρνηται, εἰς πρόσωπον δέ-
ραγματιχὺς χαὶ λογιχῶς λυττῶσα. Τὸ μὲν
εἴ, Χοιστὸν μὴ περιγράφεσθαι χατὰ τὸν τοῦ
o; χαραχτῆρα" ὅπερ ἐστὶν ἀναιρετιχὸν τοῦ
γενέσθαι τὸν Λόγον. Et yao σάρξ, πάντως
ἐριγράφοιτο * ἐπιὶ φάντασαα τὸ εὐαγγελιξόμε-
ανιχαϊχῷ φρονήματι. Τὸ δὲ ὅτι ξέει, χλᾷ, xa-
ττει, πυριχανστεῖ πάντα θεῖον ναὸν, πᾶν üt-

μόνον τὴν

των, τῆς

φησὶ, χαὶ μὴ Β

A Aliorum quidem virtus nobis est auditione ac

fama perspecta : tua vero, Domine mi imprimis
colende, visu primum, nunc vero fama ad ultimas
terrarum orasdelata, in quibus degimus. Quis porro
de te sermo ὃ Quod afflatus Spiritu, Dei sapientiam
audacter ac libere sis locutus, sermones veritatis,
ad utilitatem ac sallem tum anime proprie, tum
nostree totius Ecclesie. Et beatus es, et benedictum
nomen tuum : et laudent te omnes pii, qui audie-
rint, et corona gratiarum super venerandum caput
tuum: monileaureum collosacro tuo cireumdatum
fili obedeutie, lucis proles, alumne pietatis. Hec
dicit Dominus : Aperi os tuum, et implebo illud ** ;
quoniam audisti vocem meam. Jussio enim Domi-
ni est, tum minime silere, cum periclitatur fides.
Loquere enim, inquit, et non sile. Et : Si subtra-
zerit se, non placet anim& mez in eo?!. Et : Si Ai
tacuerint,lapides clamabun(** Quamobrem quando
de fide sermo est, non est quod quis dioat : Quis
ego sum ? Sacerdos ? minime. Princeps ? ne istud
quidem. Miles ? ubi porro? Agricola ? neque istud
ipsum. Egenus, quotidianum modo victum 408»
ritans. Nihil id quodinciditin disputationem, cure
mihi aut sollicitudini est. Vah, lapides clamabunt,
et silebis securus? Sensus expers natura Deum
exaudiit : et tu sensu audiendi cares? Quod neque
est animatum, a quo neque in judicio ratio posoi-
tur, velut ad mandatum expavescens vocem edit :
et tu qui reus coram Deo peragendus es inquisi-
tionis tempore, ac de verbo otioso rationem reddi-
turus, vel si mendicus fueris, stulte dicis : Quid
mihi istud cure est ? Hec, Domine, ait Paulus,
transfiguravi in me et. Apollo propter vos : ut in
nobisdiscatis nesupra quam scriptum est sapiatis?**.
Quamobrem et mendicus ipse omni excusatione
caret in die judicii, nisi in presenti veluti judicium
subiturus loquatur, vel ob id unum : multo magis
quispiam eorum qui dignitate pollent, usque ad
eum qui insignitus diademateest, cui intolerandum
judicium erit. Potentes enim, inquit potenter tor-
menta patientur". Et, Judicium durissimum is
qui prasunt?!. Loquere igitur, Domine ini, loquere.
Idcircoetegoinfelix, judicium veritusioquor. Usque
in divinasreligiosi principis nostri aures vocem mit-
te:quandoquidem ex eorum numero es qui pressunt.

Nulla heeresis ex iis 408 ab Ecclesia ebullierunt,

D hac Iconomachica heresi acerbior fuit. Christum

negavit, in faciem cedit, opere ac sermone furit.
Pars quidem adeo desipit ut Christuin neget cir-
cumscribi secundum corpori formam : quod est
plane negare Verbum carnem factum. Nam si
caro, omnino et circumscribitur : phantasma enim
esse, Manicheorum Evangelii sententia est. Pars
vero radit. frangit, diruit, incendit omnem sacram
edem, sacrum omne donarium in quo sit Christ

'sal. Lxxx, 11. ! Hebr. x,38. * Luo, xiz, 40. *ICor.iv, 6. "Sap.w«,7. *! Ibid 6.

ParBRoL. Ga. XC1X.

ge

p — ὦ ΒΘ n — M

EPISTOLARUM LIB. 1l.

1320

τῇ πατρωσύνῃ, καὶ τῇ, ólow εἰπεῖν, χατὰ Χρι- À ternitati vestre, ao réportale, ut ita dicam, se-

νίχῃ. Kai γὰρ νενικήχατε τὸν πονηρὸν, ὦ
σιοι, χαὶ ἔνδον διὰ τῆς πάλης τῶν λογιτμῶν,
τὸς διὰ τῆς ἐνθέον ὑπομονᾷς pà κάμψαντες
τῷ ὑπωηρετοῦντι δράχοντι. ᾿Εχείνον γὰο ἀρι-

ὑπονργὸς Λέων, ὁ παγχάκιστος ixtívou θε-
τὴς, ὁ τῆς εἰκόνος Χριστοῦ ὑδριστὴς, καὶ τῶν

φονευτής. Ἕχατερος ἑχατέρω συμφωνήσας.
υνθόχην ἄμφ. ποιησάμενοι περιελεῖν τὸ ὄνομα
οὔ, δι᾿ ἀφαιρέσεως τοῦ θείου καὶ προσχυνη-
τοῦ χαραχτῆρος ᾿Επεὶ μὴ πέφθαχεν ὁ χαι-
ἧς δευτέρας θείας ἐπιφανείας, ἵνα ὀλοφανῶς
ὃς ἀρνηθείη. ᾿Αλλ᾽ εὐλογητὸς ὁ Θεὸς, ὅς χαὶ
ιὠχτὴν ὥλεσε θανάτω περιθοήτῳ x«i ἀξιολόγῳ
τοστασίας " ἔδει γὰρ τὸν τεμόντα τὸ Κυριαχὸν

ξίφει χατατμηθέντα ἀποῤῥῆξαι τὴν ζωήν" ΕΒ

μᾶς στεφανίτας
Ἰσίᾳ

ἀναδείξας, χλέος τῇ ἑαυτοῦ
περιεποιήσατο, ἀρετῆς ἀλείπτας " ἐρεί-
πίστεως, ἐδραιώματα ἀληθείας, ὑποδείγματα
γίας, τῷ ὄντι χαθηγητὰς, ὡς ἀληθῶς μονα
ἀπειχονίσματα τῶν μαχαρίων ἐχείνων χαὶ πά-
οἱ ἐν τοῖς ὁμοίοις ἀνδριχοὶ γεγονοτες,
μαράντῳ τῆς διχαιοσύνης στεφάνῳ χατεχο-
σαν, χορεύοντες αἰώνια. Τοιοῦτοι ὑμεῖς, καὶ
ὁ ἔπαινος ὑπέρτερος τῆς ἐμῆς οὐδαμινῆς γλώτ-
τησοῦτον δὲ μόνον ἀδούσης, ὅσον τὸν καιρὸν
ὥσασθαι, x«i τὸν πόθον θεραπεῦσαι, χαὶ τὸ
& ἀναξωπυρῆσαι, εἰς ἄληχτον δέησιν τοῦ ἐπι-
ναι Θεὸν, τέλεον ἡμῖν τὸ τῆς εἰρήνης ἀγαθὸν
"Aat, Ὁρᾶτε γὰρ, ὦ σιδάσμιοι, ὅπως ἔτι

yit .

νει τὰ πράγματα. Δυνατὸς δέ ἐστι τῇ ἀρχῇ C

à τῶος δεξιὸν συναναφγάναι, Εὔχεσθαι παρα-
τε περὶ τῆς ταπεινώσεως μου, ἀξεισέδα-

ΠΔ΄. — Θεοδώρῳ μονάζοντι, [φχθ'.]

cundum Christum νἱοίογίθ. Deennonem enim vici-
stis, o viri admirandi : tum intus per luctam
adversus cogitationes * tum foris per tolerantiam
plane divinam, non flectentes genu coram admi-
nistro ipsius dracone. Fuit enim haud dubie mini-
ster illius Leo, ille pessimus ipsius cliens, ille
imaginis Christi contemptor, ille sanctorum inter-
fector. Conspirantibus enim invicem sententiis
foedus ambo iniere, ut Christi nomen e medio tol-
lerent, sublata utique divina et adoranda ipsius
efügie. Verumenimvero nondum tempus advenit
secundi adventus Domini, ut penitus Christus ne-
getur. Sed benedictus Deus, tum qui vexatorem
perdidit turpissimo necis genere, pro defectionis
suce meritis (oportuit enim eum qui Domini corpus
discidit, gladio intercisum vitam abrumpere), tum
qui vos el victores exhibuit, et in Ecclesie sue
decus servavit, virtutis propugnatores, tfirmamenta
fidei, stabilimenta veritatis, specimina fortitudinis,
vere magistros, vere monachos, beatorum illorum
ac veteris evi sanclorum imagines : qui in pari
cerlamine cum strenue se gesserint, incorrupta
justitiae corona exornati nunquam desituro gaudio
perfruuntur. Tales cum sitis, vestra laus nostram
exiguam in dicendo facultatem superat : tantum-
que commemoro, quantum salis est ut tempori
satisfaciam, et desiderio obsecundem : ut studium
incendam assidue precationis, ad exorandum
Deum, ut perfecte tranquillitatis bono perfruamur.
Videtis enim, o venerandi, quemadmodum adhuc
res fluctuent. Sed potens est Deus felicibus initiis
conjungere prosperum finem. Orare pro humilitate
mea ne gravemini, o semper venerandi.
LXXXIV. — T'heodoro monacho (*).

De sancta imagine. Basilii dictum interpretatur.

ὦ σὸν τὴν θεοσέδειαν παρεχάλεσα, τῶν xa

ἐγχωμίων ἀφέμενον, μᾶλλον προσεύχεσθαι,
τάντῃ με Θεοῦ ἀπομαχρύνεσθαι- καὐτὸς οὐχ
θεν φερόμενος, εἰς μείζους ἐξήφθης λόγους αἰ-
€. Μὴ οὕτω, Πάτερ, μηδαμῶς. 'H οὐκ οἶσθα
γθρώπων ἀπάντων ἐγὼ ὁ τάλας ἁμαρτωλότερος ;
οὐχ οἶδ᾽ ὅπως ἐλέει Θεοῦ εἰς φνλαχὸν αὐτοῦ

Pjetati ture auctor exstiti, ut laudibus meis su-
persedens, funderes potius pro me preces, ne a
Deo magis avertar: tu vero nescio qua impulsus
ratione in uberiores multo erupisti laudes. Mitte
omnino sic agere, Pater. An nescis miserum me
mortalium omnium maxime 6sse peooatis obe
noxium? Quanquam nescio qua Dei misericordia

ut διατελεῖν, Διὸ xal. δέδια, μήπως ἐπισχεψά- p sub ejus tutela pressidioque semper sum versatus.

iv tà τελουμένω ὁμολογητιχῷ γάμῳ, (dot με
ἰνδεδυμένον ἐνδυμα γάμον, εἶτ᾽ οὖν χαθαρότῳ-
καὶ εἴποι τοῖς ὑπηρέταις ἀγγῆοις" Δήσαντες
ιῦ χεῖρας καὶ πόδας, ἐχδάλετε αὐτὸν, καὶ
ἰλετε εὶς τὸ σχότος τὸ ἐξώτερον᾽ ὡς παρ-
xvr« ἑαυτὸν ἀναξίως τοῖς ὁμολογηταῖς μον. Ὥστε
| εἰδὼς, χλαῖέ με μᾶλλον, Πάτερ, χαὶ προσεύ-
μὴ τοῦτό μοι συμθῆναι. Καὶ ὧδε μὲν ταῦτα.
δὲ τοῦ Διὰ xal ᾿Ανὰ ὑπὸ τοῦ μεγάλον Βασιλείον
ιένων, δηλονότι ἐν τῇ χούήσει χειμένων τῶν προ-
sv τῆς sixovo;* οὐχ ὑπὸ τοῦ ἀγίον δοκεῖ μοι
νηθᾷναι x«i οὕτως x«i οὕτως, ἀλλ᾽ tx μεταγρα-

Matth. xxu, 13.
) Dogmatica.

Quamobrem vereor ne, oum visitaverit in consum.
matis confessionis nuptiis, videat mes moa indu-
tum veste nuptiarum, hoc est puritatis : augelis-
que administris dicat : Ligatis manibus et pedibus
ejus, mille eum et prajicite in. tenebras. ezterio-
res **; quippequi se temere confessoribus meis
inseruerit, Quamobrem hoc cum probe scias, me
potius defle, Pater, et ne istud mihi eveniat, depre-
care. Sed de his hactenus. De voculis autem διὰ et
ἀνὰ (trans et ad) quas Basilius Magaus usurpavit,
videlicet in proposito de imagine argumento : non
mihi videntur ἃ sancto et heo et illa prolato, sed

E obo d

1384

S. THEODORI STUDIT AE

sit, etin Deum cuiserviunt omnia : non modo bie Α ᾿Επεὶ dt περὶ Θιοῦ καὶ εἰς Θεὸν ὁ Ay,

aut ille, sed neque si Petrus et Paulus, neque si
angelorum quispiam foret, demutare quidpiam
vel minimum auderet, tanquam everso ea ratione
Evangelio universo.Jam vero sermonemy,refellendi
causa,cum heterodoxis conferre apostolico manda-
to repugnat 51 : minimeque convenit nisi ad cor.
reptionem tantummodo. Propterea indigni nos pii
imperii vestri famuli ne hiscere quidem audemus.
Quod si quid est ejusmodi dequo ambigat aut diffi-
dat divina magnificentia vestra pie e patriarcha
dissolvi posse ; jubeat magna ipsius et & Deo con-
firmata manus, velut divinorum eumulatrix ad
communem utilitatem, a veter Roma suscipiti decla-
rationem, prout olim et ab initio paterna traditione

τὰ σύμκαντα - οὐχ ὁ τίσδε ἢ τίσδε - ἀλλ᾽ οἱ
τρος καὶ Παῦλος, οὐδ' ἄν τες τῶν ἀγγέλων
μήσιεν ἂν χἂν τὸ βραχύτατον παρακπενῆσαι
τούτου τοῦ παντος Εὐαγγελίου éverpexenés
τε τὸ συνᾶραι λόγον ἀντιῤρητικὸν μετά τῶι
ξων ἐναντιούμενον, τῇ ἀποστολεκῇ παραὴ
xaÜüxov* εἰ μὴ τι πρὸς νονθεσέαν μόνον.
τοῦτο οἱ ἀνάξιοι δοῦλοι τοῦ εὐσεδοῦς ὕμῶν
καὶ γρύζαι μόνον οὐ χατατολμῶμεν. Ei dé
βαλλόμενον à ἀπιστούμενον τῷ θείᾳ ὑμῶν
vola διαλύεσθαι ὑπὸ τοῦ ἀρχιερέως εὐ6
μεγάλῃ xai θεοστύρικτος αὐτῆς χεὶρ, ὧι
ποῦσα τὰ θεῖα ἐπ' ὠφελεία τοῦ παντὸς, :
xap& τῆς πρεσθυτέρας Ῥώμης δέξασθαι ri

fransmissus mos fuit. Hec enim, Christi δι] p φῶσιν, ὡς ἄνωθέν τε χαὶ ἐξ ἀρχῆς πατροκ

imperator, suprema est Eoclesiarum Dei, in qua
Petrus sedem primus tonuit, ad quem Dominus di-
xit: Tues Petrusetsuper hanc petram sedifidabo Ec-
clesiam meam,et portas inferi non pravalebunt
adversus eam. **. Hec estindignorum famulorum
tuorum postulatio : hec nostra humilis secundum
Deum exhortatio. Valida ego Dei manus servet te
mundo desiderabilem, piumque Christianorum im-
peratorem, ad multos annos superstitem, et ad
filiorum filios imperium transmittentem cum pro-
speris successibus, hostiumque et inimicorum vi-
etoriis. Fiat, fiat !

LXXXVII. — Episcopis propter Dominum ezsu-
libus (4).

Adoratio Christi imaginis quomodo

Cum de beatitudinis vestre rebus nuper ego hu-
milis audivissem, Patres desideratissimi, gavisus
sum magnopere, et optimum Deum nostrum col-
laudavi : quod non etiam videre vos, nec gratie
donis que in vobis sunt frui licuit, permoleste tuli.
Visurus siquidem eram homines Dei,episcopos Do-
mini, beatos viros,mundi lumina, fidei irmamenta,
etsi quid aliud honesti est, rem ejus ac nomen
obtinentes. O jacturam ! o calamitatem ! Sed mul-
tà nimirum peccata nostra hujus easus nobis
causa fuerunt. Nec jam miramur infortunium,sed
offerimus supplicationem. Quid istud autem ? Ut
quod defuit, litteris compensetis, instruentes.illu-
minantes, confirmantes, ostendentes quiecunque
vera sunt, qu& honesta, que justa, que ad fidei
defensionem ac eertamen idonea. Si qua virtus,
si qua laus confessionis, hanc prescribite, et quo-
modo adorandus sit imagine expressus Christus
homonyme au synonyme : quoniam alterum qui-
dem orthodoxe, alterum vero contrarie est sen-
tentie& *? : et quomodo intelligatur adoratio erga
Christum ejusque imaginem : unane an due .;
quoniam alterumquidem nostrum est,alterum vero

87 Tit. ur, 106. 538 Matth. xv, 18.
Xv, cap. 15, n. 5.

ἐξεδόθη. Αὕτη γὰρ, χριστομέμητε βασιλεῦ
φαιοτάτη τῶν ᾿Εχχλησιῶν τοῦ Θεοῦ“ ὅς Πέτ
τόθρονος, πρὸς ὃν ὁ Κύριός φησι, Σὺ si [lér,
ἐπὶ ταύτην τῇ πέτρᾳ οἰκοδομήσω pov
χλησίαν᾽ xal πύλαι ἄδου οὐ κατισχ
αὐτῆς. Τοῦτο ἡμῶν τὸ αἴτημα τῶν ἀναξίι
σον * αὕτῃ σὺν Oto ἡ παράκλησις τῶν τετακε
'H χραταιὰ οὖν χεὶρ τοῦ Θεοῦ σώζοι σε, τ
πόθητον x&i θεοφιλῆ τὸν, βασελέα τῶν X;
àv πολλοῖς χρόνοις διατεινόμενον, καὶ εἰ
παίδων τὸ χράτος ἀμείδοντα ἐν εὐημερία
νέχαις ἐχθρῶν τε xai πολεμίων. Γένοιτο, γένει

(*) ΠΖ΄. — Ἐπισχόποις διὰ Κύριον
δευμένοις. [φξη΄.]

intelligenda. (Baron. an. 816, n. 47.)

"Apt. ἀχουτισϑεὶς ὁ ταπεινὸς τὰ περὶ τ
ριότητος ὑμῶν, ὦ τριπόθητοι Πατέρες, ia
x«) ἐδόξασα τὸν ἀγαθὸν ἡμῶν Θεόν. Ὅτι o
θην ἰδεῖν ὑμᾶς, x«i ἀπολαῦσαι τῶν ἐν ὑμῖν
των, x«i πάνυ ἡἠνιάθην. Ἔμελλον γὰρ ὁρᾷ
πους Θεοῦ, ἑεράρχας Κυρίον, μακαρίους
φωστῦρας χόσμον, ἐρείσματα πίστεως εἴ
τῶν χαλῶν, x«l ὄντας x«i ὀνομαζομένους.
ζημίας | ὦ τῆς συμφορᾶς Πλὴν «i πολ
ἁμαρτίαι αἴτιον τοῦ συμθδεδιηκότος. Καὶ οὐ
μὲν τὴν ἀτυχίαν * ἀλλὰ προβάλλομεν τὸν i
Tí τοῦτο ; ἵνα γράμμασι παραμυθή σησθε
λειψιν, νουθετοῦντες, φωτιοῦντες, στορίξζον

φαίνοντες ὅσα ἐστὶν ἀληθῆ, ὅσα σεωνὰ, oce

ὅσα ἐνστατιχὰ, ὅσα ἕναθλα. ἘΞ τις pre, a

D ἕπαινος ὁμολογίας, ταῦτα γράφοιτε " xxi m
κυνητέον Χριστὸν ἐγγεγραμμένον, ὅμων

συνωνύμως, ἐπειδὲ τὸ μὲν ὀρθοδοξίας, τὸ
δοξίας * xai πῶς τῆς προσχυνώσεως voou
Χριστόν τε χαὶ τὴν αὐτοῦ εἰχόνα, μιᾶς καὶ
ἐπειδὴ τὸ μὲν, ἡμέτερον τὸ δὲ, τῶν Eixex
ὧν γὰρ μία ἡ ὑποστατιχὴ ὁμοίωσες, τούτων

[i

ἡ αὐτὴ προσχύνησις * παρὰ τὸ τὴν οὐσίαν τὶ

* Ea de re Petavius. lib. v De incurnat. cap. 8, n. 10

NOTAE.
(1) Videri tamen possit scripta post mortem Leonis. (*) Cod. Reg. 'Apxà βιδλέου γ’, initium Lib

EPISTOLARUM LIB. ἢ. 1334

Jw προσχυνεῖσθαι. Οὗτος ὁ μριρὸς ἡμῶν λόγος À Iconomachorum ? Quorum enim una est et hy-
ἡματιχὸς, ἀλλ᾿ οὐ διδαχτικός: ὑμῶν δὲ τὰ — postaticasimilitudo, horum una et eadem est ado-
tpa πάντως τοσοῦτον, ὅσον x«i τὸ χαθυπερέχον — ratio : preeterquam quod imaginis substantia ne-
έσματος * ἐφ᾽ ᾧ τελοέητε τὸν προχείμενον dpó- | quaquam adoratur. Hic tenuis est sermo noster
yw»rarot, ἀνδρειότατα * ὡς ἀποληψόμενοι τὸν commonitorius, non ad docendum comparatus :
ιαιοσύνης στέφανον. vestra autem tanto prorsus perfectiora, quanto
»minet dignitas unctionis in qua preesentem cursum viriliter peragite, sanctissimi tanquam ju-

coronam percepturi.

IIH'. — ᾿Αμμοῦν τέχνῳ. [φξθ΄.] Kaxxvut. — Ammoni filio.
Monachum apostatam, etiam conjugio implicatum, ad poenitentiam excitat.
& αὐτῆς βαλθίδος τῆς ἐπιστολῶς xoi στε- Hei mihi! statim ab ipsoepistoles exordio mitto

ἀναπέμπω ix βάθους καρδίας, x«i δάχρνον — ex intimo corde suspirium, et lacrymas atramento
νυμι τῷ uw ἐφ᾽ οἷς ἠχουτίσθην περὶ σοῦ, — commisceo, ob ea quee de te accepi, frater. Aiunt
. Φασὶ γὰρ ἀποῤῥίψασθαί σε τὸ ἅγιον ἔνδυμα — enim te sanctum abjecisse monachi habitum, at-
wayoU, xai τελεῖν ἐν λαϊχοῖς, καὶ γυναῖκα — que inter laicos degere, et uxorem circumducere.
ty. Ὦ τοῦ ἐἔλεεινοῦ ἀχούσματος | à τῆς ipic Β Otristem nuntium!o ingentem calamitatem meam!
ἄς! Ἑμὴ γὰρ ἡ σὴ, τέκνον, ἁμαρτία, xarà — Tuum enim istud scelus, fili, meum est pro-
ς πατρικῆς συμπαθείας τρόπον. Ποῦ τὸ φῶς — pter paterne commiserationis affectum. Ubi mentis
οίας ; ποῦ τῆς ἐλπίδος τὸ πτερόν ; ποῦ ὁ ἔρως ]umen? ubi spei ale? ubi Dei amor? ubi fidei cly-
τὸν Θεόν ; ποῦ τῆς πίστεως ὁ θυρεός ; ποῦ TOU — peus? ubisagaxconsultandivis?ubi hujusce mun-
χοῦ τὸ xpttuxóv ; ποῦ ὁ ἐντεῦθεν xócpov — di fuga ? ubi terrenarum rerum abjectio ? ubi mo-
Ἰς; ποῦ ἡ ἐγχατάλειψις ἁπάντων τῶν ἐπὶ γῆς; nasterii gubernatio ? ubi gesta non sine pietatis
ἐπιστασία τῆς μονᾷς; ποῦ ἡ εὐχατάνυχτος — gensu cura hospitalitatis ? ubi ccenobiticee vite di-
χὴ τῆς εἰσδοχῆς ; ποῦ à στοιχείωσις τῆς — soiplina ? ubi confessio lucem pariens ? ubi egre-
χκῆς ζωζς; ποῦ à φωτιστικὰ ἐξαγόρευσις ; — pim tute lacrymee ? ubi plena reverentie species 7
) τὰ xw) δάκρυα ; ποῦ ἡ εὐλαδοειδὴς ἕξις, — ubi ex tolius fraternitatis ccetu testimonium ? ubi
ἐκ τοῦ πληρώματος τῆς ἀδελφότητος P^P*V emissum ad sacram aram votum ? ubi sub Deo te-
0v Ἢ trt TOU t£poU βήματος ὁμολογία ; ποῦ — ste et angelis factee promissiones ? ubi fulgens ha-
ι Θεῷ τε καί ἀγγέλοις ὑποσχέσεις; ποῦ ὃ — itus splendor ? ubi spiritales que mente intelli-
νὴ φαιδρότης τοῦ σχήματος ; ποῦ ὁ πνευμα. — guntur nuptim? ubi oblatus propter te Agnus Dei ?
νοούμενος γάμος ; ποῦ ὃ ὑπὲρ σοῦ τυθεὶς ἀμνὸς C abi fratrum ex Evangelii prescripto letitia ? ubi
Qus ToU τὸ εὐαγγελιχὸν Te καὶ ἀδελφιχὸν sanctissimus omnium complexus? ubi ad divinum
μα, mov o παρά mare» ἱέρωτατος T7T7- altare accessus ? ubi corporis et sanguinis Christi
ποῦ ἢ ἐν τῷ θείῳ θυσιαστηρίῳ παράστασις; divina Derceptio 9 ubj tota letitis plena et angeli*
οὔ σώματός τε x«i αἵματος τοῦ Χριστοῦ θεία di ia? ubil ful ?
γψις; ποῦ ἢ ὅλη φαιδρὰ καὶ ἀγγελοχαρμόσυνος co par gau Ὁ ceremonia ui ücerna Bens
MD ; λαμπάς: ποῦ » dumüec à ἀλη. ubi vitis vera ? ubi frugifera plantatio Spiritus ?
, πὸν m φάνη αμπᾶς. που ἢ αμπε ος ὃ 1] . . . . . 32 .
τος ᾿ , - ubi filius meus, miserum me, qui quotidie majores
ποῦ ἢ χαρποφόρος φυτεία τοῦ Πνεύματος ; . . .
d γε τοῦ ἀθλίου ὁ υἱὸς, ὁ προαχθεὶς ἔτε καὶ In virtute progressus habebat, idemque visus est
κλῷ, καὶ χρήσιμος ὀφθεὶς τῇ ἀδελφότητι, τὸ fraternitati perutilis, Dei proles, lucis administer,
οὔ Θεοῦ, 6 τοῦ θωτὸς χορευτὴς, ὁ τῆς βασι- regni eclorum civis, vas eleclionis ? Quomodo
᾽ν οὐρανῶν πολίτης, τὸ σκεῦος τὸ ἐχλεκτόν ; conversus est retrorsum ? quomodo recalcitravit
τράφη εἰς τὰ ὀπίσω; πῶς ἀπελάκτισεν ὁ ectus ? quomodo tenebris obsitus, qui luce ple-
ioc; πῶς ἐσχοτίσθη ὁ πιφωτισμένος ; πῶς nut quomodo castimonis arma posuit? quomodo
aro τὰ τῆς ἁγνείας ὅπλα ἐγένετο θή- actus est diaboli presda, ab ipso captus, ejusdem-
αθόλον, ἐξωγρημένος ὑπ᾽ αὐτοῦ εἰς τὰ .xs(vou D que voluntati mancipatus, abdioato egregio Sponso
Domino glorie, penes quem rerum omnium impe-
rium est ? Quis non cum intimo sensu doloris in-
t ἐκ βάθους ; τίς οὐχ ἐλεήσειε τὸν ἐξηπατη- gemiscat ? quis delusum non commiseratione pro-
Οὐρανὲ, ἔχστηθι ἐπὶ ταύτῳ " γᾷ, βόησον ὸ — Sequatur ? Obstupesce, ccelum, super hoc : terra,
Τί γέγονεν, ἀδελφέ; οὐχ ἡδέσθης xxv τοὺς Calamitatem inclama. Quid factum est, frater ?
; οὐχ ἠρυθρίασας ἀπ' αὐτοῦ τοῦ ἀέρος ; οὐκ — NOD veritus es saltem intuentes? non hunc ipsum
)xva; τὴν δυσωδίαν τῆς παγκαταράτου ἅμαρ- X aeremerubuisti?non tulisti graviter detestandi sce-
ἔχεις νοῦν ; ζῇς ἄρα ; ἀθρεῖς ἥλιον ; βλέπεις —lerisfetorem? Tunc mentis compos ? vivisne ? num
; ὁρᾷς ἀστέρας ; οὐκ ἔστιν, οὐκ ἔστιν εἰπεῖν SOlem intueris ? an lunam cernis ? an sidera aspi-
ὁ ἁμάρτημα, ὅσος ὁ Gxótog, 079 à ἀλογία, cis? Dici omnino, dici non potest, quantum istud
t μέχρι τούτων ὁ λόγος * εἶχε γὰρ ἄν ἡ ἀθλι-- — flagitium,quantee tenebre, quanta amentia sit. At-
ἱμετρίαν, 'A))' ὅτι χρῖμα, ἀδελφὲ, &r«apaio- ^ que utinam huge usque tantum, progredi deberet

xxi ἀφεὶς τὸν χαλὸν Νυμφέον τὸν Κύριον
ἧς, τὸν ἔξουσιαστὴν τῶν ἀπάντων ; Ὦ τίς οὐ

3

T-—

* sensn jns Hem puni ipee bs generato ati

A *. THPADORI STUDIT.R

ιν} eonim enilnmiln« mrrádnm sed ;ndi- Α τὸν. 2$ ποῖον TESTES οἷ" ἴω

δ os ἡ dine] nenhulo, ug nie πατῇ τ νη ηα, ne-
"tn^ d^berrimm, stfreidjeo Dventinm, sm-

- ι᾿ appellet ierniberie impresa mltantas, δὲ "8

*- 4 Vluan dnlorminnta in. perpehnmm. mte n006-

2 .- ila

*- npa P bonnm Pena sn, pnrdiriin sneg5l:ateio,; ta

e wieraitalhis, [Iefifin sempiterna, oarad ἃ, tbe».

c9 cWnebe DP eantntes aprleneleon, ΠΡ π 0a ^? 1,2 11-

e itin nth cre antelbigitur feiritan, H6 ades, 30e.

ὅ errem, lib ogpperyise60ro0 ro 7002 I270SV3ir9.
eseetilninijneta hhi ab hesto rno0nls z)o5ati 3b £va
elivollnre ac iminermnorem n; ,7an7m 2len:«imum-
σα ancho Pr wizeme 5:2.
mnt Μίαν mmnee qii "ἡ ἦγ» ὅν. »t mor1ti otis *^
peeentie enam proesrHdo vse, *»f ;n amolex am.
domum. 6 δὲ priora exorsbnat. diem fe-
stum furem agil, predium erat. L'une op
te, fili, nni, eanndoneo, νης .nfer δὲ 35, tita .n-
inh! V^m tarn, «n ,nfsestim ad noa peszato-
raa βχ simam meam onneo ὅθ U^ ; ego 2r sa-
lute (02 φρο πόδ. »go *» .5nitns medicamentis sa-
ninhbó . rgo mie ^um D^» amantoas t^ 1)am oim
amnplectar Tantum ad7/»a, tanum n5 perstes ad-
hue «d Evam qalem νη δ, vices it nabeat
vili Iwdos, $y autem von di3.028 o6t»^mpera,. n
monasterium tede : ἰριρθη ver Den »xa: bets
et nobis. Obtestor. 0." }}} ^^5ríAm Der, δ' *iert.a an-
geli«, ut hiec andiena morsa mutes. »t &i no4 ac-
celeres, anteruara fina ad ven.a: anten iam «nntra
le venus fores occlurdta!' iorzorab. i6 Ῥρη 41.
LXXXIX. - Thorphun proyont

equa μεν

lnerepnt queri zerióriut ntis tee pere unm ennomachis πηι δηβῳρί, Hortatar gt calpam p »ni:

Non pauta xi rn5 deata «unt Ze toa, 7» vo7enta.
6b que non. fed.cer eram. Goiore aifectoa : wed
hp e deos, f 765a Dndatr.aepiatoia. Amos. ^n.m,
^'Pn.tentiam tnam Dom.nus. ac
ptcoy!. ttr nt, 878 P. fie in mnobasterium : οἷν
“λό P ub, cum persecutionem Chr
pos yao 70 7* Yer utn pensecutio cessamt,
e "yap s» st. a6 non certamen potius?
Koo nS 4 PP olnlis, atque ila. faeite *!. Hoe
6 vnm 5M vus dicere, enm sollieitarentur
4m c8 ov tss *ft, tion obtemperare, et suceum-
pon, 5115) MMhfieri: eL hmcquidem postlapsum.
Á ty βϑολὶε n niegnto Chrieto fui«se tibi comm'nio-
h^ fh ^nthusrmampio erroreabducti sunt? Deinde
gara teqnrt prrmitentiam «ubiisti per secessionem
(pee tttm prrnitentiar capit fuit, sine. quo nulla
dehet ve nin foret), quid rursum ad vitium defle-
gh 7 lBgpnnsen, Pater : cum tradideris teipsum ul-
tro humilitnli mem, cogor tanquam ex Domini ore
iba convementia loqui. Quin universos, ut simi-
liter vexationem fecum tolerarent, commonuisti ?
nut «ij nollent, quin dimisisti, ut osores Christi, ut
enrnis nmntorew, ut inobsequentes, non autem fi-
lina Quin vel minorem effecisti cladem, et sub-

nó, "erth,

», 95,41 δ «4

*Malth, xi, 28, *! Judio, vir, 17.

few ox wes Gam TR Sam
Ti o^ UTOR. REI Lx VERS;

T7TUALIYETE Yt; zgl—x nz ck Gur. 2 mn
JYoER3.E. CN. SZ aaa NC
7T»»»« rzzelnsse, τᾶς m!

Xy Yimd.-—
i£ m "E/VRTOX σα: rw T T πες τῆν
ον. jte. - . d - o 4i

£31975z27:. 207272 τὰ — - ^c"

TX"e42 7. xiz27.x. - 2

*TE-EXYTÍEX-. -ς. -- T

t^t τῷ JIsRTEXZL zm. Mesa art -—. -
Az7u2. foc itl.-g -7€25- En!

TI93227:97245545» pi - :
rmn. τιΞΡ τσ £2 Ey» zm - Tz
TU" πὶ ἼΔΩ E34—EL,.

Ces um m
jJmaei T9 Ur». Fe du, — *
TreTrex Ξε. "Has s22, Ima TEZ. τος Mu.
74227'293757. "Eve “Ζ2 TE» zr - DN
fA EORR τῆς Tui. c». - nl

ΝΕ . Ls « 3-4

* CM: ἔχξχ,-, t
σῷ t TA2SCESMS τῷ, 6912
v7» tei» τὸΆ 6. EXI τῷ
tz T. πε ων. E277. XUI.
τοῦς £a *20 £ 352271: τα TÉASS “ -:0 i A
πὰ 725 6G ZERZ2GITET75. πτυξατις m

"le. — 6:55:24 x25v»uí2. "UL
-TUS Sw
A491 ZI: CE: cu
: ως $i —
ΔΤ We γξάαιατος Ea πὸ
Ἴεχτα: 74... ας Mtt». ὁ Kos r
42: 7&2 χπλιγηιπ τῆς -—

fy, 9)0jX τὰ Xf55,2 Ey
7T7,. ἃ χαὶ [2 .TUt a£ 52 πετϑίηως -
z2567z, 1.χ τὸ
“ἘΣ atzwa
ZU. mp
ü £2, ὅτι Xs
ΘΕ σεν ὦ -
24,5: “πηττουγμῆς, xax οὐχὶ μᾶλλον Pind
ει, 957€, $259755, καὶ n
Τοῦτο 7t ἔδει φϑε, ξατθαι τοῖς φοιττταῖς- ert
οἴκοι ἐπυναϑεχιλεῖν - οὐχ ὑπαχοῦσαι, χαὶ n
“ποτύπωσιν ETTEQC xat ταῦτα μετὰ τὰν z-üfo'|
din 5 did 271 ἐπ RovÉGEL Xotr702 rz, E repus
esi τι καὶ τοῖς Tema Seius ἀϑέως ; Εἴτα ixpd
εἴην ἀετανοίαν dix τὸς 2557 ^2

E» τῷ ποναστα
9É; " £t R2L 4.1 χτ-εία TEVUXL—am
ὑδυωκετο. "Acc: ἦε ἐπὰν

Φ
θυτως

^ 25TE * τοῦτο 753
£197)217» τῆς πετανοία- ἱ ΄ : )
97/215 ὁ μετανοίας. xxi E. Xy €ur7Rarx
. Nd πλπμμελὲς RoxsrU
ipe Πάτερ t Rvayxulout "

Ώ πτῶσις "5 τί πχλι) ἔπι τῷ

ἐπιδοντος 23, "-m

τον τὸ ταπεινώσει μου, λέγειν σοι ὡς ἀπὸ στῆχεχ
Κυρίου τὰ ποοτήχοντα. Ti οὐ παντας P ΣΝ
συνδιωχετθαί σοι νενουθέτηχας - 2 μὰ Bo ien; !
εἴασας Ὡς μισοχοίστους, ως φιλοσάρκους, iom
his, ἀλλ᾽ οὐχ νἱούς ; Κἂν τούτῳ καὶ τὴν i-o»
(καλέσω χαλῶς, καὶ -

τοῖς ὑπὸ χεῖρα ἐγένου vxo

EPISTOLARUM LIB. II.

1338

τῇ Ἐχχλησίᾳ Χριστοῦ ὥφθης oi- A ditis factus es exeinplum optimum, et Ecclesiam

λύσεως προτέρας.

o ὁ θεοφιλέστατος ἀδελφὸς ἡμῶν,
j Μηδιχίου * οὕτως ὁ ἁγιώτατας
Λαοδικείας - ἐπεὶ χαὶ ἕτεροι.
οὗτοι ἐνόμως, αὐτὸς ἀνόμως, χαὶ
|; δέδραχεν, ᾿Αλλ εἰσὶ τινες, ὡς
χπτωμυατιχῆς συστοιχίας * ὧν τὰ
οδήσομαι " οἵ λέγουσιν ὑπὲρ αὐτῆς
γεῖν, μηδ᾽ αὖ ἕν συγχωρητικὸν καὶ
à χαλῶς πεποιηχέναι " ἐξ οὔ xai
σέσωνται͵ x«l οἱ ναοὶ ἀσίναντοι.
! ὦ τῆς θεομαχίας Χριστὸς
Ὡς τῆς ἁγίας αὐτοῦ εἰχόνος * ἡ
ν τῶν ἁγίων : δι’ ὧν xai ἀρχιε-
ἐπίσχοποι περιορίξοντο, καὶ
μοναχοὶ χαὶ μονάζου-
γυσάι * οἱ μὲν τυπτόμενοι, ἕτεροι
ἄλλοι λιμοχτονούμενοι, ἕτεροι
θαλαττευόμενοι, ἕτεροι θανατούμε-
τταξόαενοι, ἕτεροι δραπετεύοντες.
πλήρη τὰ δρὴ
ἄρχες χοπτόμεναι, αἵματα ῥέοντα,
μένη χοϑωνιξομένη τῷ διωγμῷ *
νὸν ὡς εἰπεῖν στοναχίζονσα, χαὶ
xt σὺ, ὦ τρισάθλιε, ἑαλωχὼς τῇ
x, x«i μένων εἰ5 τὸ ὀλετήριον *
οὐ μοναστήριον " λέγεις οὗ ἔχειν *
ιἰκῶς τοὺς Χριστοφόρους, μᾶλλον
ὑπὲρ οὔ xoci τὸ πάσχειν. [[οἷον δὲ

αἱ
αθοῦντες,

ι xai τὰ σπήλαια '

, τὸν ναὸν τοῦ Θεοῦ μιᾶνας σεαν-
αἱ ἀδελφαὺς ἐφυλάξω * διεφθορό-
σου χοινωνία, χἂν ἐν βρώμασι ;
συου, ὑπόδειγμα ἀρνήσεως, ποο-
ἀλλ᾽ σχοτὴρ,
αὐτὴ 1» αλήθεια βοᾷ πρὸς
o0; εἰ μὴ μετανοήσουσιν

L] r 3, -
7405, οὺυ πνεέυμα,
ἴαῦτα
ἡντῖτας "

ux, οὐ Χοιστιανοὺς ἡγητέον.

.otux, Πάτεο * ἡμάρτηχας ὑπο-
Ἰχὼς τὴν ὑπόσχεσιν. Πλὴν ὁ ἀγα-
ἦσει σοι. Μεῖνον οὖν Gott ἐν τῷ
ν μετῆλθεν ἄλλως τὰ πράγματα "
ογοῦν παντὶ ἀνθρώπῳ τὸ ἥωμαρτον "
ἐνιτθείη͵ xal ἀναγάγη σςε εἰς τὸ
λύχνος τῆς πολιτείας

: Ὠύγει ὁ
"τὸς xai βασιλεῦσιν - ὅτε οὐδὲ τὸ
ἢ σοι ἀκαταφρόνητον. Καὶ πρὸς
αήσει Κύριος τὰ τῆς ᾿χχλησίας,
"μεν * οὔτ χαὶ συναποθανούμεθα
ν ἐν τῇ ἀγάπη. Ποοσεύχου περὶ
λῶν " xxt αἡ οἷον ὑπεροπτιχῶς
i£» γὰρ ἑαυτοὺς βδῶλυγμα ἐν ἀν-
λὰ διὰ τὸ ἀληθὲς x«i σου σωτή-
λων, ὁ παθὼν ὁμολογήσοι Θεῷ τὴν

Β

C

Christi edificare visus es, loco ruine antea il-
late ?

Sic egit Deo amicissimus frater noster, et idem
Medicii prepositus : sic sanctissimus Pater noster
Laodicensis ; deinde et alii. Necesse est alterutrum
sit e duobus : hi si ex legis'prescripto fecere; tu
preter legem, et quisquis tecum paria fecit. Sed
nonnulli sunt, ut audio, quorum similis lapsus at-
que offensio est, quorum nomina libens preetermit-
tam, qui pro eo lapsu agere penitentiam renuunt,
aut porro veniam postulare: seque recte egisse
dicunt : ex eo enim fratrum, inquiunt, saluti pro-
spectum, ac templorum incolumitati. O duritiem
cordis! o Dei odium | Negatus*est Christus spreta
sanctissima ipsius imagine : negata Deipara, et e
sanctis quilibet, propter quos et archiepiscopus
vexatus est, et fugati in exsilium episcopi, et pres-
positi idem perpessi, monachi ac moni«les, e laicis
viri ac. femine : alii verberati, alii in custodiam
missi, alii fame enecti, alii dilacerati, alii in mare
ejecti, alii morte multati, delitescentes alii, alii ca-
pessentes fugam. Plense sunt solitudines ac spe-
lunce& : pleni montes ac saltus : carnes concise
sunt, profluit sanguis, nostra regio persecutionis
tumultu personat, orbis terrarum propemodum
universus ingemiscit ac luget : et tu, miserrime,
cum te exitialis communio captivum teneat, mae
neasque in pestifero loco; nam sic est, non in mo-
nasterio; ais te recte habere : ac Judeorum more,
eos qui Christum gestant irrides, imo Christum ip-
sum potius, cujus gratia illi patiuntur. Quale porro
templum servasti; cum templum Dei teipsum fc-
dasti? Quos vero fratres custodiisti, cum eosdetn pes-
tifera tuà communione, vel solo cibo, corruperis
mundi scandalum, defectionis exemplum, ad exi-
tium adhortator : caro, at non spiritus; tenebrio,
at non lux. Heec veritas ipsa inclamat ad eos qui
sic impie agunt : quos nisi poeniteat tam nefaria
loqui, non sunt ii Christiani censendi.

Audisti judicium, Pater. Peccasti, cum violata
fide terga vertisti. Sed veniam tibi Deus optimus
dabit. Made itaque nuno in menasterio, quoad alio
se negotia verterint : assidue hane egicuique hé-
mini confessionis vocem inculcans, Peecavi : ut
exoretur Deus, revocetque te ad illam priorem la-
cem, cum conversationis tue fax effulgeret, cum
esses principibus ipsis venerandus, cumque nihil
non despectui esset, ubi tecum conferretur. Ao
deinceps, prout Ecclesie negotia Dominus dispensa-
bit, sicet loquemur, sic etcommoriemurtibi mutuae
charitatis officiis, Pro me peccatore preces funde :
nec me existimes arroganter scribere ; scimus
enim inter viros sanctos esse nos abominationis
instar; sed studio veritatis, ac tue salutis deside-
rio. Quod si hiec et aliis prosint; qui beneflcium
acceperit, gratiam is Deo referat.

1339

S. THEODORI STUDIT/E

XC (ἢ. — Dilectis spiritualibus Aliis et fratribus, A Ὗ. — Τοῖς ὀγακημένοις πνευματικοῖς

Laurentio, Simeoni, Dionysio, Poemeni, Litoio, et
reliquis huc et illuc dispersis, Theodorus peccator
monachus in Domino salutem.

tt xal ἀδελφοῖς, Δαυρεντίῳ, Zupe
νυσίῳ, Ποιμένι, Λιτωΐἕῳ, x«l τοῖς
ὦδε κἀκεῖσε διεσπαρμένοις, Θ
ἁμαρτωλὸς μοναχὸς ἐν Κυρέῳ χαέρε

Ut persecutione liberati, et gratias ΤᾺΝ Deo, p^r de virtutis studio remittant.
on. an. 821, s. 4,

Gaudere semper licet iis qui secundum Deum
vitam agunt: etiam si in tristia et lretitiee contra-
ria devolvantur: quia unum vere leetitiee opus est
spes in Deum, ac pro ipso et pro ipsum vivere et
moveri, et aliud quidvis agere. Quod vero ita vos
comparati sitis, res ipse testantur. Qua enim alia
de causa dispersio et laboret vexatio vestra, quam
propter ipsum bonum Deum nostrum? Mametsi
nunc, ejusdem providentia, per optimi imperatoris
renuntiationem, cessavit persecutio : et iis qui
eam patiebantur, libertatis ostium patefactum est,
modica illis relaxatione et pace concessa per ur-
bes singulas atque provincias. Quo nomine agere
Domino gratias debemus, Patres, et precari eum,
tum proabundantiori pace, tum pro confirmatione
electorum a Deo imperatorum nostrorum. Hic igi-
tur primus sermo noster. Proximus, ut et nos et
vos relaxationem istsem missionemque ad virtutis
solutionem minime accipiamus; sed ubicunque
singuli simus, idipsum sentiamus "5, eamdem
normam teneamus, in nullo dantes offensionem, ut
non vituperetur ministerium : sed in omnibus exhi
beamus nosmetipsos, ut scriptum est, sicut Dei mi-
nis(ros, in patientia, in tribulationibus, in angu-
s(iis** ; in aliis quibus hujus temporis vita obnoxia
est. Ita enim et ea que jam peracta sunt stabilia
confirmabimus, et ea que nuno instant, faciliora
reddemus,et futuris, ut pietati convenit occurremus.

Nos hic sumus ad urbem habitantes, sciente
imperatore: videmus pariter et videmur ab ad-
ventantibus fratribus et Patribus nostris : et liber-
tas ad pio imperatore constituta est. De futuro, ut
diriget Dominus, et jubebit imperator, sive hic
manere, sive alio secedere, iter faciemus. Tantum
vos in opus vestrum intenti insislite, et pro humili-
tate nostra assidue precamini, ut sine offensione
simus his atque illis οἱ Ecclesie Dei. Fratres, qui
avulsi ἃ nobis temere fuerunt variis modis, per
idoneum sermonem nobis uairi optimo Deo pla-
cuit. Et gavisi suinus indigni gaudio magno, quia

Χαίρειν ἔστι πάντοτε τοῖς χατὰ Θεὸν καὶ
τοῖς τῆς χαρᾶς ἐναντίοις ὑποπέσοιεν ^ ι
εὐφροσύνης ἀληθινῆς ἔργον ἡ εἰς Θεὸν ἐ
τὸ ὑπὲρ αὐτοῦ καὶ dv αὐτὸν ξῇν, καὶ κινε
πᾶν ὁτιοῦν ἄλλο πράττειν. Ὅτε δὲ οὔτ
μαρτυρεῖ αὐτὰ τὸ πράγματα. Οὕτινος γι
ἕνεχεν ὁ σχορπισμὸς x«i κόπος καὶ Χλόνο,
δι’ αὐτὸν τὸν ἀγρθὸν Θεὸν ὑμῶν ; El καὶ ὁ
αὐτοῦ προμηθεία ἐλώφησεν ὁ διωγμός. 'i
τοῦ χρηστοῦ χράτους * καὶ καῤῥησίας θύρα
τοῖς δεδιωγμένοις, ἀπολαύουσι μετρέας ἀφ.
εἰρήνης κατὰ πᾶσαν πόλιν χκαὲ χώραν.
ὀφειλέται ἐσμὲν, ὦ Πατέρες, εὐχαριστίε
ἄγειν Κυρίῳ, xai πρεσδείας ὑπέρ τε Wo
εἰρήνης, χαὶ ἐπιστηρίξεως τῶν θεολ
ἡμῶν βασιλέων. Οὗτος οὖν ὁ πρῶτος λόγο
pov δὲ, ἵνα x«i ἡμεῖς καὶ ὑμεῖς μὴ τὴν ὁ
διάλυσιν ἀρετῆς δεξοίμεθα - ἀλλ᾽ ὄὅπουπι
ἕκαστος τὸ αὐτὸ φρονεῖν, τῷ αὐτῷ στοιχεῖ
ἐν μηδενὶ διδόντες προσχοπήν iva
μηθῇ à διακονία" ἀλλ᾽ ἐν παντὶ συν
ἑαυτοὺς, χαθὰ γέγραπται, ὡς Θεοῦ διάχ
ὑπομονῇ, ἐν θλίψεσιν, ἐν otevox op
ἄλλοις οἷς ὁ βίος τῶν παρουσῶν ἡμερῶν 0
Οὕτω γὰρ x«i τὰ προηνυσμένα φυλάττοιμεν ἄν

C χαὶ τὰ ἤδη προσπίπτοντα εὐμαρίξοιμεν, xe

λοντα θεοπρεπῶς ὑπαντήσοιμεν.

Ὧδε ἐσμὲν πρὸ τοῦ ἄστεως παροιχοῦντε
τῆς βασιλείας, ὁρῶντες χαὶ ὁρώμενοι
φοιτώντων ἀδαφῶν x«l Πατέρων ἡμῶν
ἐλευθερία πρὸς τοῦ ἀγαθοῦ βασιλέως ἐπιτε
Πρὸς τὸ &büc ὡς ἂν εὐοδοῖ Κύριος - ὃ x
κράτος ἐπιμένειν ἐνταῦθα, ἡ ἀλλαχᾷ gun
τε χαὶ ὑποχωρεῖν, οὕτω καὶ ἐνεχθησόμεθα
αὐτοὶ τοῦ ἔργου ὑμῶν ἐχόμενοι, ἔχεσθε xal τ
εὐχεσϑθαι περὶ τὰς ταπειώσεως ἡμῶν "
ἀπρόσχοποι ὧμεν τοῖσδε χάχεινοες, καὶ τῷ
σίᾳ τοῦ Θεοῦ. Τοὺς πρὶν ἀποῤῥαγέντας
ἀδελφοὺς χατὰ πολλοὺς τρόπους εὐδόκησεν

4085 non sperabamus, vidimus oculis nostris, et D ὁ ὑπεράγαθος, ἑνωθῆναι ἡμῖν μετὰ τοῦ mpot

cicatricem obduxerunt divisa membra, et festum
Domino agimus in uniuscujusque concursu, et con-
fitemur Domino et gratias agimus imperatoribus :
quoniam si aliud nihil, nobis certe magnum est
beneficium : deinde quia nobis hec nequaquam
ita apte cecidissent, nisi e carceribus ita dimissi
fuissemus, etin taliloco consedissemus. Omnia no-
bis belle evenerunt, et evenient, sat scio, sanctis

*3 Philipp. n, 2.
() Catechetica.

*: [I Cor. v1, 3.

λόγον. Καὶ ἐχάρημεν oi ἀνάξιοι χαρὰν μι
ὅτι ἃ oux ἡλπίξζομεν οἴδαμεν ἐν ὀφαθλμοῖς
xai συνουλώωθη τὰ διασπαοθέντα μέλῃ, xoi do
μὲν ἑορτήν Κυρίῳ ἔν τῇ ἑνὸς ἑκάστου Gv
χαί ἀνθομολογούμεθα τῷ Κυρίῳ, καὶ ἀπευχν
μὲν τοῖς χρατοῦσιν * ὅτι εἰ x«i μυδὲν dà
πρὸς ἡμᾶς μέγα τὸ δώρημα χαὶ παλιν, (
ἄν ἄλλως εὐθέτως ἔσχομεν τὴν σύμδασιν, ὃ τὸ

EPISTOLARUM LIB. II.
καὶ χαθεσθῆναε iv A precibus vestris. Et quoniam de revocatione inci-

wu ἡμᾶς τῶν φυλαχῶν *
γτι τηλιχούτῳ Πάντα εἰς χαλὸν ἡμῖν συν-
xal συνδράώμοιεν εὖ οἶδ᾽ ὅτι εὐχαῖς ὑμῶν
Ἐπειδὴ δὲ ὁ λογος περὶ ἀναχλήσεως * ἀν-
xai ἡνώθη ἡμῖν σὺν τοῖς ἄλλοις καὶ πλέον
ὁ γραμματηφόρος, ὁ ἀγαπητὸς
Κλέμης ὁ εὐλαδέστατος ἡγούμενος,
ἰισμένως εἰσδεξάμενος ἃ ἔδει αὐτῷ λαληθῆναι,
pt πάντων ποιησάμενος τὴν προσήχουσαν
αν. 'Eg' ὦ x«i ἀρεσθέντες ἡσπασάμεθα αὐτὸν
ἰισμένως " ἐλπίξοντες καὶ δι’ αὐτὸν αὔχημα
ἁμαρτωλοὶ σωτήριον αὐτὸ τοῦτο, Καὶ ὑμεῖς
«σθε παραχαλῶ τὸν ἀδελφὸν ὡς ἀδελφοὶ, τὸ

τῶν ἄλλων
νιὸς

1342

dit mentio, revocatus est nobisque cum aliis con-
junetus, imo plusquam alii, tabellarius dilectus
filius noster Clemens, religiosissimus preepositus,
omnia libenter accipiens, quee ipsi dici par erat,
et de omnibus rationem idoneam reddens. Qua
quidem re nos recreali, toto eum sinu amplexi su-
mus,sperantes eum etiam salutari nobis peccatoribus
glorie fore. Hunc ipsum et vos, queso, admittite
fratrem ut fratres, membrum ut membra, consen-
tientem ut consentientes. Sic enim illum reperie-
tis Christi gratia in omnibus recte habentem, et
qu&rentem Deum.

o$ μέλη, τὸν ὁμόφρονα ὡς ὁμόφρονες. Οὕτω γὰρ αὑτὸν εὕροιτε χάριτι Χριστοῦ ἐν πᾶσιν εὖ

καὶ ξητοῦντα θεον.
Α΄. Ἡγουμένῃ τῆς Νιχαίας. [φπέ.]

XCI. — Praposit2 Νιοϑῶ.

Gratulatur ob constantiam tempore persecutionis,
τρότερον αἱ περὶ τῆς τιμιότητός gov ἀγαθαὶ B Εἰ prius optima de reverentia tua ama nos im-

ἰλχχυσαν ἡμᾶς ἐπιστεῖλαί σοι. Καὶ νῦν ταῖς
εὐφημίαις ἐπερειδόμενοι xai γράφομεν x«i
ορεύομεν τὴν σεμνοπρέπειάν σου * ἀποδεχό-
xi μαχαρίζξοντες, ὅτι εἣον διὰ Κύριον ὑπεῖ.
(jet χαὶ στενοχωρίας, διωγμὸν τῆς μονῆς,
«v μεταθέσεως, xxi εἴ τι ἄλλο περιστατιχὸν
ιολογίας ὑποδειχτιχόν. Ταῦτα αἰνέσεως καὶ
γήσεως * ταῦτα Νύμφης Χριστοῦ ἔπαθλα xol
auta, xai τὸ ἔτι ἀξιαγαστότερον, ἣ πεοὶ τὰς
ρα ἀλελφὰς ὁσιότης ** ὅτι χἀξ αὐτῶν εἴλοντο
Συσασθαί σοι τῇ ὁμολογίᾳ, x«i ἠνδρίσαντο,
ἀστιγώθησαν x«i περιωρίσθησάν, xai ἐδό-
τὸν Θεὸν ἐν τῷ σώματι αὐτῶν, χαὶ ἐν τῷ
". "(à τῶν ἄθλων ! οὐὰ τῆς καλῆς παιδαγω-
ἴον τὸ ἄρχον, τοιοῦτον xai τὸ ἀρχόμενον * ola
σχαλος, τηλικαῦται χσὶ αἱ μαθήτριαι. Σοὶ εὖ
ny * 'Ido) ἐγὼ χαὶ τὰ παιδία ἃ μοι ἔδωχεν
, ἕναθλοι, ἀνδριχαι, φιλόχριστοι μᾶλλον $
xot, πάντα σχύδαλα ἡγούμεναι, ἵνα Χριστὸν
υσι" πάντα τὰ uÉ)n Χριστῷ προσενέγκασαι,
, ἐραστὴν θεραπεύσωσι. Μετὰ ὁμολογητῶν
"ti μετὰ μαρτύρων ἐστεφανόθητέ, ὅδον ix
σαντος. ᾿Αλλ᾽ ἐπειδὴ, ὦ μῆτερ, οὐδεὶς στε-
ται, ἐὰν μὴ νομίμως ἀθλήσῃ, νόμιμον δέ
μέχρι τέλους καὶ πίστει χαὶ βίῳ ἀριστεῦσαι "
λῶ χαὶ ὑπομαιμνήσχω" ἀξίως περιπατῆσαι
ὥς χλήσεως ἧς ἐχλήθημεν ^ μετὰ πά-
χπεινορροσύνης x«i πραότητος " μετὰ
ας πρὸς τὸ ἑξῆς, μήτε ἀλῶναι τῇ ἔτι χορυδαντιώ-
ἰσει ἀρνησιχρίσῳ " μήτε τι κατὰ τὸν ὀφείλόμε-
ονίζεσθαι ἀσχητιχὸν βίον παρατρέπεσθαι " ἀλλὰ
ποιεῖν εἰς δόξαν Θεοῦ * παντοίως διαλάμπειν
τισμῷ τῶν ὅπερ πιστεύω ἐνεργεὶν
ς ἔπαινον δόξης Χριστοῦ, εἰς αὔχημα αἰώνιον
εἴη δὲ ἡμῶν τῶν ἁμαρτωλῶν.
xp εἰ ἑνὸς Πάτρός ἔσμεν, ἀδελφοὶ πάντες
ν χρηματὶζομεν * χαὶ τὰ πάνι.ων σπουϑδά-
ἐχχαυχήματα οἱ πᾶντες οὐδ ἀπειχότως ἡ γού-

ἐντολῶν "

εἰπεῖν xal

pulit δα te scriberemus : et nunc eadem com-
mendatione fame permoti tum scribimus, tum
gravitatem tuam salutamus, laudantes ac felicem
praedicantes, quod propter Dominum ultro pertuli-
sti erumnas atque angustias, vexationem mona-
sterii abductionemque in exsilium, et si quid est
aliud calamitosum, quo confessio exploratur. Lau-
dis heec sunt et prediceationis plena : hec Sponsa
Christi certamina et prelia, et quod est majori
admiratione dignum, sororum subditarum sancli-
monia : nam et sunt ex ipsis que propter confes-
sionem tecum bonis exute sunt, et forti animo
fuerunt, et plagas exceperunt, et ejectie sunt in ex»
silium, et glorificaverunt Deum tum in corpore
suo, tum vero et inspiritu. O certamina! vah pre-
claram institutionem ! Quale quod imperat, tale et
quod subest : qualis magistra, tales et discipule.
Te vox decet ista : Ecce ego et puelle mee quas
dedit mihi Deus**, strenue, fortes, Christi magis
quam carnis amatrices, omnia arbitratee ut ster-
oora, ut. Christum lucrifacerent** : que membra
ombia Christo consecrarunt, ut amantem se de- .
merereniur. Cum confessoribus annumerate estis, '
cum martyribus coronat, quantum ad preterita.

Sed quandoquidem, o mater, nemo coronatur nisi
legitime certaverit** : legitimum est autem usque
in firem tide ac moribus excellere : obseero et ad-
moneo, ut digne ambulemus vocatione qua vocati
sumus, cum omni humilitate el mansuetudine! ;

p Caventes sedulo in posterum ne irretiti teneamur

insaniente adhuc heresi que Christum negat : neo
detorqueri nos patiamur ab optima et regulari vita
monastici instituti : sed omnia faciamus in gloriam
Dei,omniex parte mandatorum splendore fulgeamus:
quod et existimo vos prestare, in laudem glorie
Christi, in gloriationerm vestram sempiternam, uti-
nam fas sit addere, et nostram qui peccalores su-
mus. Nam si ex uno Patre sumus, omnes invicem

br. 1, 13. *5philipp. in, 8. 5511 Tim. n, 5. "7 Ephes. rv, 14.

41343

fratres appellamur: et omnium virtutibus gloriari
singulos haud temere posse arbitramur. Orate pro
nobis. Saluta'io nostra in Spiritu. Dominus Jesus
Christus cum spiritu vestro. Amen. Audivi absti-
nentiam te protrahere longiorem, et gavisus sum :
sed tamen quoniam modus in rebus omnibus opti-
mus est, commoneo ut vel in ea re modum teneas,
ut et corpus in servitutem redigatur, nec sit man-
datis exsequendis impar.

XCII. — Episcopis propter Christum ezsulibus in
Chersone.

S. THEODORI STUDIT.E

(nl

A μεθα, Προσεύχεσθε κερὶ ἡμῶν“ ὁ ἄσπασμὸς ἡμῶν
ἐν Πνεύματι. Ὁ Κύριος ᾿Ιησοῦς Χριστὸς μετὰ τοῦ
Πνεύματος ὑμῶν. 'Apüv. ᾿Αχύκοα ὅτι :
ἕλχεις πολλὴν, καὶ ἥσθην - πλὴν ἐπειδὴ τὸ μέτρων
ἔν πᾶσιν ἄριστον, ὑπομιμνήσκω, ματρίωσον ἑαντὴν
κὰν τούτῳ, ἵνα καὶ δουλαγωγῶται τὸ σῶμα, καὶ μὴ
ἀτονῦ ὑπουργεῖν ταῖς ἐντολαῖς.

Ὁ8΄. — Ἐπισκόποις τοῖς διὰ Χριστὸν φυγε-
δευθεῖσιν ἐν Χερσῶνι. φπς.

Gratias agit quod nuntium de suis rebus ad ipsum miserint : laudat quod exsules preclara ubique fidei
pietatis exempla prebuerint. (Baron. &n. 821, n. 34.)

Vert charitatis opus est, fideique non ficte de-
monstratio, quod tantoex locorum intervallo unum
de coexsulibus fratribus misit paterna sanctitas
vestra, Agapetum monachumreverendissimurn, vel
potius beatissimum, juxta id quod a Domino di-
ctum est de iis qui persecutionem patiuntur propter
Justitiam** : ad visitandum primum quidem di-
vinum acsupremum caput; deinde nosquoque mi-
nimos in fratribus et filiis spiritualibus. O precla-
rum consilium ! o sinceram dileefionem ! et quo-
rumnam aliorum, quam eorum qui propter Chri-
stum elegerint a domesticis separari,et longinquam
in oram secedere tanto maris spatio disjunctam,
eaque illic pati quee fert talis exsilii conditio ?
Clarissimum hoc vestre charitatis argumentum est.
Benedictus ergo Dominus qui vos erga tenui-
tatem nostram sic excitavit, et vires ac gratiaun
delegato dedit, ut nota nobis faceret omnia qute
peregistis, queque adhuc sustinetis, felicissitni
Patres, pro nomine Domini nostri Jesu Christi.
Que quidem audientes gavisi sumus, laudaviinus,
gratias egimus, et diximus, vere in vobis compla-
citum esse Deo, quem colitis confessione veritatis.

Ego vero sic existimo, eon vestre tantum inco-
lumitatis gratia, sed etiam salutis iucolarum, ab
omnium conservatrice providentia constitutum
fuisse vestrum in easoras exsilium.Eo siquidem pro-
fecti, mox luminaria in tenebris viteque errore
versantibus vos pribuistis, ducesce&corum, virtutis
magistros, precones pietatis, nuntios omnium
qu& hic contra Christum per horrendam temeri-
tatem gesta sunt. Ita et ibi et ubique terrarum ac
maris, veluti faces accendit Dominus confessores
ad ostensionem veritatis, eversionem impietatis,
quemadmodum seculis superioribus. Et magnitica-
tum est nomen ejus, et probatus est populus
Christi electus, et Christi osor coetus reprobatus :
denique magaus draco, mens Assyria, finem Υἱ (88
sortitus est dignum temeritate sua, quam in Deum
exercuit. Quomodo autem nuncse res hic habeant,
supervacaneum foret dicere, cum idoneus, Christi
gratia, sit tabellarius utomuia doceat exacte : cui
noscumepistoladistributionem quamdam commisi-
mus,quam suscipere dignemini, venerandas preces
ad animum corroborandum nobis largiendo.

*! Matth. v, 10.

᾿Αληθινῆς ἀγάπης ἔργον καὶ πίστεως ἀννποχρί-
του ἀπόδειξις τὸ ἐχ τοσούτου διαστήματος τοκπιχοῦ
ἀποστεῖλαι τὴν πατρικὴν ὑμῶν ἀγιωσύνον ἕνα τῶν
συυνδεδιωγμένων ἀδελφῶν, 'Ayarctóv τὸν αἱἰδεσιμώ.

B τατον μοναστήν * μᾶλλον δὲ μακαριώτατον χατὰ τὸ
ὑπὸ Κυρίου ἀδόμενον ἐν τοῖς δεδιωγμένοεις ἕνεχιν
διχαιοσύνης ᾿ ἐπισχοπὸν ποιησομένον, προηγουμί-
νως μὲν τῇ θεία xai χορυφαιοτάτῃ πάρα, ἕκειτε
ἡμῖν τοῖς ἐλαχίστοις ἐν ἀδελφοῖς χαὶ vi£ot πνευμα»
τιχοῖς. ὭὮ τῆς χαλῆς εὐβουλίας | ὦ τῆς εἰλεχρινοὺς
ἀγάπης ! καὶ τίνων ἄλλων, $ τῶν διὰ Χριστὸν ἔλε-
μένων xai τῶν οἰχείων ἐχστῆναι, καὶ εἰς τὸν ἀλλο-
δαπὴν ἐχπεφευγέναι." τοσούτω μόκει θαλάσσει
διειργομένην * καὶ τληπαθεῖν ἐχεῖ ὅσα εἰκὸς ἔπισυμ-
θαίνειν, τοῦτο ἐναργέστατον δεῖγμα καθέστοχε,
Εὐλογητὸς οὖν Κύριος ὁ Θεὸς, ὃς χατένυξεν ὑμᾶς
ἐπὶ τοσοῦτον πρὸς τὴν εὐτέλειαν ἡμῶν ^ καὶ ἐ
ἔδωχεν ἰσχὺν χαὶ χάριν τῷ ᾿Απόστόλῳ yvopim
ἡμῖν πάντα, ἅπερ χαὶ ἡἠνύσατε * χαὶ ἔτι φὸμι

C τρισόλβιοι Πατέρες" ὑπὶρ τοῦ ὀνόματος τοῦ Κυρὰ
ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. 'Eg' οἷς ἀχούσαντες ἐχέμῃ
ptv, ἡἠνέσαμεν, ἀνθωμολογησάμεθα * εἴπομεν, ὅτι à
Θεὸς ὄντως ἕν ὑμῖν ἐστιν" εὐαρεστούμενος τὰ
θεραπενόμενος τῇ ὑπὲρ ἀληθείας ὁμολογίᾳ.

Ἐμοὶ δὲ δοχεῖ, οὐχ εἴνεκα ὑμῶν σώματος μόνον"
ἀλλὰ γὰρ καὶ ἐν τοῖς αὐτόθι σωτηρίας rà» φνγαϑδεω
οἰκονομηθῦναι, παρὰ τῆς τὰ πάντα σωζούσως προ-
νοίας. Ἐπειδϑύπερ ἐπιστάντες ὥφθωητε φωστῇρις
τῶν ἐν σχότει χαὶ πλάνῃ βέφυν, ὁδωγοὲ rv9Me:
παιδευταὶ ἀρετῆς, χόρυχες εὐσεδείας - διδέσχεϊα
τῶν ἐνταῦθα πραχθέντων χατὰ Χριστοῦ φοδιρᾶν
τολμημάτων. Οὕτω xai ἔν τοῖς αὐτόθε καὶ πανταχιῦ
γῆς τε xai θαλάσσης ηὗγασε Κύριος τοὺς ὀμολεγι
τὰς, εἰς ἔνδειξιν ἀληθείας, εἰς ἀποτροπὴν ἀσεθείαι"

D χαθώπερ ἐπὶ τῶν ἄνωθεν χρόνων * καὶ ἐμεγαλύνῃ
τὸ ὄνομα αὐτοῦ, xal ἐδοχιμάσθη ὁ ἐκλεκτὸς λαὶς
Χοιστοῦ, xai ἀπεδοχιμάσθη ὁ μισόχριστος θίασος"
καὶ τέλος ἔγαδεν ὅρον ζωῆς, ἐπάξιον Tüc τόλμης :
μέγας δράχων, ὁ ᾿Ασσύριος νοῦς, ἧς ἔδρασε κατ
Θεοὺ * τὸ δὲ ὅπως νῦν ἔχει τὰ ἐνταῦθα, παρᾶλχον ὦ
εἴη λέγειν " διὰ τὸ τὸν γραμματηφόρον ἱκανὸν εἶναι
χάρινι Χριστοῦ, ἕχαστα ἐχδιδάξαι ἐμμελῶς ^ ᾧ κεὶ
παρεθέμεθα μετὰ τῆς ἐπιστολῆς καὶ τινα διανομὲν,
ὧν καὶ χαταξιώσατε εἰσδέξασθαι, χαριξόμενοι kab
τὰς τιμίας προσευχὰς εἰς στηριγμὸν ψυχᾶς.

EPISTOLARUM LIB. Il.

Τῇ ἡγονμένῃ τῶν l'ópdtva, [poo]

1346
XCIII. — Praposite Gordinensis monasteri.

Monasterii illius alumnas laudat ob constans fidei ac pietatis vere studium.

γεν ἡμᾶς ὁ ἀγαπητὸς ἡμῶν ἀδελφὸς 'Av- A

ὁ παρὸν γραμματεῖον, λέγων ὅτι τοῦτο
ν πάλαι ποιῆσαι, Καὶ δι᾿ αὐτὸ οὖν τοῦτο,
τὰς ἀποστολὰς ὑμῶν, ἰδοὺ προσφθέγγομαι
ιγορεύω ὑμᾶς, ὡς μητέρας, ὡς ἀδελφὰς ἐν
μεμνημένος τὴς ὑπαντῆῶς ὑμῶν, χαὶ τοῦ
; ἀγάπης ἧς ἐνεδείξασθε εἰς τὸ ὄνομα αὐ-
Ἰυγοῦσαι τὴν χοινωνέαν τῶν αἱρετικῶν, xal
ισαι ἀσπίλους ἑαυτὰς ἀπὸ τοῦ χόσμον.
οὖν χαὶ πρὸς τὸ ἑξῆς, ἅγιαι ^ ἐπειδὴ
Ὦ....

Δ΄. — Εὐδοκῷ παρθενενούσῃ.

Hanc epistolam ἃ nobis expetiit dilectus frater
noster Antonius, suggerens pollicitum me dudum
sic esse facturum. Et ob hanc igitur causam, et
propter missas a vobis sorores, ecce vos alloquor
et saluto tanquam matres, tanquam sorores in Do-
mino, memor periculi vestri et laboris, in quo to-
lerando eximiam ejus nominis charitatem siguiti-
castis, communionem hereticorum aversatue, ac
vosmet a mundo illessas servantes, Videte igitur et
in posterum, femine sancte; quandoquidem im-
minet. . ....

XCIV. — Eudoconi virgini.

Gratias agit de obsequiis sibi in carcere prestitis. (Baron. an. 818, n. 14.)

δελφὸς Νιχόλαος, ἡνίχα πρὸ τῆς ὀπῆς τῆς
᾿ύλακες, μὴ ἐῶντες θίγειν ὀντιναοὺν χατὰ
σεθῶν πρόσταξιν τὼ φρουρείῳ τότε͵ ἵνα τὰ
ἄσω λέγειν" xaínso ὄντα ἱχανά * παῤῥησια-
xarà Θεὸν πεποιθήσει * ἔπεμπες, ἐγαλούχεις
ἱέτρεφες, ἐπότιζες, παρεχάλεις, ἥλειφες,
ἰπιδίδονς ῥεψοχινδύνως εἰς θάνατον * ὅπερ
ἵν, εἰ μὴ ἢ χεὶρ τοῦ Θεοῦ φθάσασα si
νέπιπτες εἰς ἔργον. Οἶδας τὰς κατηγορίας
μαξόντων, τὰς εἰσπράξεις τῶν ἀρχοντων *
εἴληφας παρὰ τοῦ xatadíxou * ὅτι λόγους
ὑπαχούεις * τοῦτο, χἀχεῖνο. 'A))' ὅμως,
αλοπιστίας | οὐδὲ οὕτω τούτων τυρόασθέν-
ας τὸ καθόλον. ᾿Αλλ᾽ ὡς μηϑδενὸς χαινοῦ

ἔχου πάλιν τῆς διαχονέας - δώροις τοὺς (

ξευμενιζομένη, χαὶ τὸ δὴ λεγόμενον, Θεὸν
τῶν ἁμαρτωλῶν θεραπεύουσα * ἐξ οὗ xai ἡ
xai ἡ παρ᾽ ἐλπίδα σωτηρία.
δεύτερον Πρισχίλλης xat Φοίδης ἐχείνης *
ύταις ὑποστασίων κατὰ τὴν τῆς διαχονίας
ἐφ᾽ 5 μαχαρίζονται ὑπὸ τοῦ θείου ᾿Απο-
depo ὡς ἔμοιγε δοχεῖ, εἰ μὴ ὅτι εἰς ἀνα»
λλὰ x«i τοῦτο μᾶλλον αἰνετωτέρον *.— ἐχεῖ
γαλοφυὶς τοῦ προσώμον τάχα ἄν καὶ τοὺς
υς λίθους ἐχίνηφεν εὐεργετεῖν " ἐνταῦθα
τίον, x«i τοὺς ἐναισθήτονς νόας vapxdv
ἀποπτνστον τῶν ὑποχειμένων. ᾿Αλλ᾽ ὅτι
ως, χαὶ ἀντιπεπονθότως ὦφθης δράσασα,
τὸ ἐλχώμιον. ᾿Απέχομεν τοῖνυν, ὦ χαλ-

ὃν χινδύνων *

, τὸ ἔλεος, x«i αἰνουμέν σε εἰκότως, προσ- ἢ

iv0t χαὶ συνεπαινουντες, x«i τὰ ἄλλα σου
ματα, τὴν ἐγχράτειαν, τὴν αὐχμηρὰν χό-
ἡμελημένην ἐσθῆτα, τὴν ἐλεημοσύνην, καὶ
; τὴν φιλαγνείαν, χαὶ ἐπὶ τούτῳ μηδαμῶς
ηθεῖσαν πρὸς τινοσοῦν τῶν ἀνθρώπων " ὦ
; σου ἐργασίας " ὦ τῆς θεοφιλοῦς x«l γηρα-
Ui, ἦνθησας ἐν μέσω ἀκανθῶν ὡς ῥόδον "
ς tv μέσῳ γενεᾶς σχολιᾶς xxi διεστραμμέ-
ὀρθοφυὲς χρίνον. Τί τὸ λοιπόν ; διαμένειν
ρὸς τὸ ἑξῆς ἀπρόσχοπον, σεσωσμένον, φιίλο-
| πᾶσαν ἄλλην ἐντολήν Κυρίου ὥστε
ύειν τὸ ὄνομα Κυρίον τὸ παράπαν " μότε τι

ἰφυλαχίσθημεν ἐν τοῖς αὐτόθι, ἐγὼ B

ΝΕ . inoarcere illic detine-
bamur ego fraterque Nicolaus, cum ante custodite
foramen positi custodes neminem, ex impiorum
interdicto, propius contingere sinebant: tum tu
(ut superiora, quamvis memorabilia, preeteream)
fiducia Dei freta, mittebas, quodammodo lacta-
bas, alebas, potum dabas, consolabaris, hortabaris,
teipsam in apertum mortis periculum conjiciens :
quam quidem, nisi te Dei manus preevertens eri-
puisset, re ipsa pertulisses. Nosti vicinorum accu-
sationes, exacüones magistratuum ; quia ἃ reo
munera accepisti ; quiaaurem mandatis preebuisti,
hoc et illud. Attamen, o fidei magnitudinem ! nec
sic quidem coimnmotis illis, ullo niodo destitisti. Sed
quasi novi nihil accidisset, ministerio iterum insi-
siebas, custodes muneribus concilians, et, quod
dici solet, Deo per nos peccatores deserviens, a
quo et periculorum liberauo, et preter spem salus.
Quanam in re cedunt ista Priscille et Phoebe illi,
autearum equalibus in ininisterio, cujus causa
celebrantur a divino Apostolo ? Nullo inodo mea
quidem sententia, nisi quod erga indignos ; sed
boc tanto Jaudabilius. Ibi enim personae amplitudo
vel sensu carentia saxa ad beneticentiam permo-
visset ; hic autem e contrario etiam sensu preeditas
menteslanguere cogere cogeret vilitas eorum quibus
ministrabatur. Gum ergo hec ita essent, et tu
Dihilominus secus agere vise fueris; vide quam
laudem merearis. Suscepimus itaqué;egregia virgo,
misericordiam, et jure te laudainus, ampleoientes
simul et collaudantes alia tua ornamenta, tempe-
rantiam, incomptain comam, neglectàm vestem,
in alios quoque beneticentiam, amorem castimo-
nie. et quod deea nunquam reprehensa fueris ab
ullo mortalium. O preclaras actiones tuas ! o Deo
charum et senile caput! Eflloruisti in medio spina-
rum, sicut rosa : odorein dedisti in medio nationis
prave aique perverse, tanquam rectum lilium.
Quid reliquum est ? Ut salva perinaneas etiam in
posterum absque offensione, servansque cetera
omnia Domini mandata: ut nec prorsus jures Do-
mini nomen, nec ullum aliud contemnas ex man-
datis. Hocautem dico, nonquasi te culpee obnoxiam

1341

esse deprehenderim, sed quod in omnibus perfe-
ctam te esse cupiam, et promissa inde bona conse-
qui. Salutat te frater Nicolaus: et ego Dominum
80 consobrinum tuum.

XCV. — Basilio praeposito.

S. THEODORI STUDITÉ

418

Α ἄλλο παραθεωρεῖν τῶν ἐντεταλμένων " τοῦτο δὲ λέγω
οὐχ ὡς καταλαμδανόμενός σε ὑπαιτιᾶσθαι ἀλλ᾽ ὡς
ἔχων ἐν ἱφέσει τοῦ ἐν πᾶσιν ἄρτιον εἶναι, χἀντεὺ.
θεν ἐπιτυχεῖν τῶν ἐν ἐπαγγελέαις ἀγαθῶν “ ὁ ἀϑὰ.
φὸς Νιχόλαος προσαγορεύει" κἀγὼ τὸν Κύριον καὶ
ἀδελφιδοῦν σον.

DE. — Βασιλεέῳ ἡγουμένῳ. [x]

Dolenti quod Iconomachis consenserit, &c resipiscenti, poenitentiam indicit.

In his que scripsit reverentia tua, frater, in pce-
nis ultro subeundis, acquiescere se significavit, et
ad meliora porro ferri : quemadmodum non tabel-
larius modo edocuit, sed et ante ipsum reverendis-
simus frater noster Petrus, et idem amicus tuus:
ob que gravisus sum ego humilis et gratias egi.
Nequeenim leve est aut contemnendum quod admisi-
mus, vir optime, cum negatoribus imaginis Christi
communicando, sed ingens piaculum, et plane cum
fidei negatione conjunctum : quoniam imaginis ne-
gatio ad prototypum ascendit : et huic ipsi nega-
tioni Christi communicarunt, quotquot quomodo-
eunque communicarunt. Postquam vero iterum
confessus es, sivisse te, melu persequentis, utima-
gines e medio tollerentur, gravius istud flagitium
est. Quod autem el subscripsisse teais, consummata
iniquitas et negatio est. Quid agendum igitur, cum
et salutis remedium queras, nec ferre te posse di-
cas exiguum illud quod adjiciendum panes restat,
valetudinem obtendens, atque hoc et illud potius
subire preoptans ? Utrinque in magnas angustias
adducor ; hinc amore fratris, ne te deseram : inde
gravitate sceleris, ne medicamentum minuam. At-
tamen vehementius charitate impulsus hiec cum
timore ac tremore definio. Uno adhuc anno, frater,
sacris mysteriis abstüne, ob geminum delictum,
sanctarum imaginum eversionem dico, et subscri-
ptionem impiam. Subscriptio enim est, velsi modo
adductus es ut crucis signum pingeres. Easdem
interim preces perages ac genuflexiones, citra mor-
bum. Quoniam autem exigua plane poena reliqua
est, congrua in pauperes pecunit& erogatione equa-
lem rependecompensationem. Quantam autem esse
illam oporteat, declarabit.....

XCVI. — Nicetz curatori (*).

.... COnvenienter: atque adeo dicendum erit:
Non est manifestatus Deus in carne : quo quid esse
potestJudaicum magis? Hac pro epistole brevitate
dicta sint. Quod si Deus dederit nos tandem invi-
cem coram intueri, tunc tibi tot proferentur placita
veritatis, de pictura et adoratione sanctarum ima-
ginum, quot vix aures tue, vir reverende, capere
possint.

XCVII, — Basilio filio spirituali.

Ἐν ol; γέγραφεν à τιμιότης σον, ἀϑελφὲ, ὑπέδεν
ξεν ἑαυτὴν εὐδοχοῦσαν ἐν τοῖς ἐπιτιμίοις, καὶ ἕπει-
γομένην πρὸς τὰ χρείττονα- χαθὰ ἐξεδέδαξεν οὐ
μόνον ὁ γραμματοφόρος" ἀλλὰ γὰρ καὶ πρὸ αὐτοῦ
ὁ τιμιώτατος ἀδελφὸς ἥμων Πέτρος ὁ x«i σοὶ gie
μενος * ἐφ’ οἷς ἥσθην ὁ ταπεινὸς xai οὐχαοίστῃησε͵
Οὐ γάρ τι μιχρόν τε x«i εὐχαταφρόνητον ὃ πεκόν.
θαμεν, ὦ τᾶν, ἐπὶ τῇ ἀρνάσει τἧς Χριστοῦ εἰχόνος
χπεχοινωνηχότες * ἀλλὰ x«i λίαν ἔχτοπον καὶ ἀρνη-
τικὸν ἀριδάλως tüc πίστεως " διότε à τὸς εἰχόνες
ἄρνησις ἐπὶ τὸ πρωτότυπον ἀναδαΐένει * xo ταύτῃ τῇ
ἀρνήσει Χριστοῦ, πάντες οὐ émmqoU» κεχοινων»
χότες, χεχοινωνήχασιν. ᾿Επεὶ δὲ mec» ἀξαγγόρευσαις,
καὶ ἐπιτρέψαι δέει τοῦ διώχοντος ἀφανίσαι cnim:
χαλεπώτερον τὸ ἀνόμημα - Ort δὲ καὶ ὑπογράψαι
ἔφης, ὁλόσωμος à ἁμαρτία χαὶ ἃ ἄρνησις. Τί οὖν
δεῖ ποιεῖν, ὅτι χαὶ ἱπιξητοίης τὸ τῆς ὑγιείας pir
μᾶχον, καὶ οὐ φέρειν πάλιν φὴς τὴν xar ὀλέγον ixi
θεσιν " ἀσθένειαν προθδαλλόμενος, καὶ τοῦτο χἀχεῶθ
μᾶλλον εἰσδέξασθαι προαιρούμενος 5. Στενοξ μοι (χὲ.
τέρωθεν, καὶ ἐῶντι διὰ τὸ φιλάδελφον καὶ em
χρύνοντι τὸ φάρμακον διὰ τὸ τῆς ἁμαρτίας perti,
C Ὅμως συμπιεξόμενος μᾶλλον tj ἀγάπῃ ὀρέξω ὦ

φόθῳ x«i τρόμῳ τάδε" ἔν ἔτος ἄλλο ἀκπόσχι͵

ἀδελφὲ, τῶν ἀγιασμάτων, ἐφ᾽ ἑκατέροις τοῖς 6m
πτώμασι, τῆς τῶν ἁγίων εἰχόνων κατενέξεως λέγω,

xxi ἀσεδοὺς ὑπογραφᾷς" ὑπογραφὴ γὰρ xk» d

μόνον ἑάλως σταυρὸν χαράξαι - ποιῶν καὶ τὰς πριν

ευχὰς τὰς αὑτὰς καὶ γονυχλισίας, ἄνεν ἀσθενείας.

Ἐπειδὴ δὲ ὀλίγον λίαν τὸ ἐπιτίμιον, ἐπιδόσει üm-

μοσύνης ἱχανᾷς, ἀντισηχοῦσαν συνεισένεγχε τῷ

ἀντιστάθμησιν. Ὁπόσως δὲ ταύτης, δηλώσει...

Β

(ς΄. — Νιχήτα κουράτωρι.

. ἀραρότως " x«l οὕτως ἀναγχῃ λέγειν " εξ

D ἐφανερώθη Θεὸς ἐν σαρχέ " οὗ τί ἂν γένοιτο ievdsi-

κώτερον ; ταῦτα ὡς ἔν ἐπιστολῆς μέτρω λέώρεκτα.

᾿Εὰν δὲ δῷ Θεὸς ὀψέ ποτε ἰδεῖν ἡμᾶς ἀλλάλους, virt

τοσαῦτά σοι λαληθήσεται ἀληθείας δόγματα περὶ 31

γραφῆς xal προσκυνήσεως τῶν ἀγίων εἰχόνων, Um
οὐδὲ τὸ τίμιόν σον οὖς δυνηθείη ἀχοῦσαι.

42. — Βασιλείῳ vió πνενματιχῷ,

Precipue ad fratum curam hortatur.

Optabamus cum domno Gregorio et te illio intue-

Ἐπεθυμοῦμεν σὺν τῷ κχυρῷ Tlenyopíp, καὶ τι

NOTAE,

() Dogmaticam hano fuisse apparet.

EPISTOLARUM LIB. 1I.

1330

t θεωρῆσαι, τέχνον ἠγαπημένον * &)Y ἐπεὶ A ri, fili dilecte : sed quando id minine factum est,

οὐ γέγονε, γράμαασι παραμνθούμεθα τὴν
ἡνωρίζοντές σοι ὅτι ἔχομέν σε ἀεὶ ἐπὶ
ς ἡμῶν ταπεινῆς " φιλοῦντες τὴν σωτηρίαν
x«i τῶν μετὰ σοῦ ἀδελφῶν, χαὶ τέκνων. Καὶ
ttpl χλέος, νἱοῦ εὐδοξία * χαὶ αὔχημα ἱερὸν,
ὃν σεμνολόγημα. Παρακαλῶ οὖν σε ἐν Κυρίῳ
ι οὐ μόνον τῆς οἰχείας εὐσταθείας, ἀλλὰ xai
»» ἀδελφῶν ἐπιμελείας ποθούμενον x«l πο-
" στεργόμενον χαὶ στέργοντα. Ὅπον γὰρ
πνευματιχὴ, ἐχεῖ ἐν μέσῳ Χριστὸς. χαθὰ
Üaro. Ὡς καλὸς χαθηγητὴς, ἄγε τοὺς ἄρνας
)U* συμπαθῶς πεφεισμένως ὀνειρόμενος αὐτῶν
εἰων μελῶν " οἶδας τίς si, ὁτε ἀπροσπαθής "
μπεριφερόμενος * ἀλλ’ οὖν ὅτι χαὶ ἀχριδολογού-
περὶ τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ. Eit) ἁπάντων d
μία διὰ τοῦ πάντα εἶναι χοινά. Εἶεν ἐξαγόρευ-
εἰπερ πᾶν τὸ φανερούμενον φῶς ἐστιν, ὡς xal
ταλιν * εἶεν ὑπαχοὴ, ὑφ᾽ f ὁ λῃστὴς εἴσοδον
Ὡς οὐχ εὑρίσχει " εἶεν ταπείνωσις, ἣν ἀμπε-
ς ὃ Θεὸς ἄνθρωπος γέγονε, θεοὺς ἐντεῦθεν
ἰνθρώπους δημιονργῶν. ᾿Ὦ καλὲ Βασίλειε, τὴν
χταθήκην φύλαξον * ἐχτρεπόμενος τὰ πονηρά *
ούμενος τὰ θεῖχά * τύπος ἀγαθοεργίας πάσῃ
μενος τῇ ἀδελφότητι " xai οὕτως ὅ σε ἀθετῶν,
Θεόν * x«l ὁ ὑπείχων σοι, ὑπείχει Θεῷ. Μνη-
μου τῆς ταπεινώσεως σὺν τοῖς ἀδελφοῖς.

εν"

«Τοῖς ἠγαπημένοις ἀδελφοῖς Γρηγορέῳ,
SEXUS, Ἐράστῳ, Θεοφάνει, 'Avíva, καὶ
'ς λοιποῖς ἐν Ἑλλάδι.

Β

C

litteris desiderium mitigamus: ut intelligasa nobis
humilibus gestari te semper in sinu ; tuam enim
salutem optamus, et eorum qvi tecum sunt fra-
trum ac filiorum. Enim vero filii gloria, laus pa-
tris est : et pie exsultandi causa, vita filiorum
gravis et composita. Obsecro te itaque in Domino,
ut non proprie modo stabilitati consulas, sed et
fratrum curam geras : ut et ab iis diligaris et eos
vicissim diligas, ut ameris et ames,Ubi enim cha-
ritas spiritalis, ibi Christus in medio, sicut pollici-
tus est **. Tanquam egregius ductor, Christi oves
agito : commiseratione quadam atque indulgentia
ipsas ceu propria membra diligens. Nosti qui sis,
expers scilicet prave affectionis, insigni facilitate
et comitate, exacta morum disciplina, et observa-
tione mandatorum Dei. Omnium sitanima una, ut
sint communia omnia ; sit animi manifestatio,
quandoquidem omne quod in aperto est, lux est :
et vice versa. Sit obedientia : que si est, nullum
fur invenit decipiendi locum : sit humilitas, quam
Deus amplexus homo factus est, ut homines vel sic
deos efficeret. O egregie Basili, serva depositum,
prava respuens,divina coinplectens: tanquam recte
agendi formatoti fraternitati propositus.Sic enim
qui te spreverit, Deum spernit : et qui tibi parue-
rit, Deo paret. Memor esto una cum fratribus hn-
militatis mee.
XCVIII. — Dilectis fratribus, Gregorio, Ezechieli,
Erasto,Theophani, A nina,el reliquis in Gracia.

Monastice vite precepta dat, precipue de paupertate.

ιρὸς τοῦ λαλεῖν, xai χαιρὸς τοῦ σιγᾶν.
οὖν τοῦ δευτέρον ὁ λόγος ἐν ταῖς προλαθού-
ἡμέραις * εἴπω δὲ xai ἐν αἷς τὸ παρόν. Διὰ

μόλις xot ἄρτι ἐξεληλυθότες τῆς πόλεως
«a Θεοῦ, φθεγγόμεθα ὑμῖν, πατέρες καὶ ἀδελφοί "
ὁμεθα δὲ ἀποστολικαῖς φωναῖς. Χαίρετε ἐν
ὦ πάντοτε, χαὶ πάλιν ἐρῶ, χαίρετε "οὐ
τὴν χαρὰν τοῦ τῇδε κόσμον * πλὴν ὅτι οὐδὲ χαρὰ,
πάνυ θλίψις. ἀταχτοῦντος τοῦ ὑπηχόον. ᾿Αλλὰ
τε χατὰ Πνεῦμα ἁγιωσύνης, ὅτι ἔλυτρώθητε ἐκ
ουλείας τοῦ ἐχθροῦ, ἐκ τῆς ματαίας ἀναστρο--
ἀπὸ σαρχὸς χαὶ αἵματος, δονλεύοντες Θεῷ
xai ἀληθινῶ " ἐξ οὗ x«i ὁ πρότερος χατὰ τὸν
t» μαχαρισμὸς. χαὶ ὁ νῦν ξενισμός " ὧδέ τε

Tempus loquendi, et tempus tacendi !. Quando-
quidem igitur posterior sententie pars locum ha-
buit superioribus diebus,dicam et nunc que fert
presens conditio. Idcirco egre nunc tandem urbe
egressi Dei beneficio, vos alloquimur, Patres
fratresque. Alloquimur autem verbis ^ Apo-
.stoli : Gaudete in Domino semper, et. iterum
dicam, gaudete *; nonsecundum hujus mundi gau-
dium : neque enim gaudium, sed gravis afflictio
est, ubi subditus flagitiose vivit. Sed gaudete se-
cundum Spiritar sanctitatis, quoniam ab hostili
captivitate redempti estis, ab Inani conversatione,
a carne et sanguine, servientes Deo vivo ac vero :
ex quo tum prior illa ex persecutione felicitas,

σε διεσπαρμένων ὑμῶν, ἕως οὔ ἐπίδοι Κύριος p tum istud quod nunc perfertis exsilium, huc atque

ἣν βραδεύων τῇ ᾿Εχχλησίᾳ αὐτοῦ, x«l ἀποκα»
»» ἡμᾶς ἐπὶ τὸ αὐτό.

dt và» ἔχον δέομαι ὑμῶν, ἀδελφοὶ, ἀξίως περι-
σαί τῆς χλήσεως ἧς ἐχλήθημεν" μετὰ
nc ἀσφαλείας χαὶ προσοχῆς" μετὰ πάσης ταπεινο-
)vgg x«i ὑπαχοῇς τῆς εἰς ἀλλήλους " ἔχοντες τοῦ
γουτένου τὸν τόπον τὸς ἀρχῆς, οὐκ εἰς ἔπαρσιν
ονικὴν, ἀλλ᾽ εἰς τύπον ἀρετῆς τῶν ἑπομένων,
τῶν δὲ ὑπεικόντων χαὶ πειθομένων, ὡς ἐμοὶ τῷ
ie, πᾶλλον δὲ Χριστῷ, dU ὃν x«i τὸ πᾶν τοῦ

illuc dispersi, donec respiciat Dominus, pacem
Ecclesie& sue concedens, nosque in unum conci-
lians.

In presenti autem rerum statu, oro vos, fratres,
μὲ digne ambuletis vocatione qua vocati sumus,cum
omni ὃ diligentia οἱ attentione, cum omni humili-
tate et obedientia invicein : prefecture locum te-
nente preposito, non addiabolicamelationem ani-
mi, sed ad virtutis exemplum alumnis, iisque qui
ipsi obtemperant ac morem gerunt tanquam mihi
indigno, vel Christo potius, propter quem et vila

Mattb. xvui, 20. ! Eocle. 10, 8. ὃ Philip. iv, 4. * Bphes. iv, ἐς

1351

S. THEODORI STUDIT/£

omnis, et voluntaria mors quotidiana, o filii, ma- Α βίον καὶ ὁ χαθ' ἡμέραν προαιρετικὸς θάνατος, «

gnum salutis mysteriumest. Videte quemadmodum
degatis : non ut vitiis obnoxii, sed ut expertes vi-
tiorum : non ut carnis, sed ut Dei amalores. Ne
oculos in feminarum oraconjicite : sed nequeerga
vos invicem liberiores in agendo estote. Est enim
licentia, igais animum perurens. Mortem animo
sen;per cogilate,utsitis ad egressum ex vita parati
et alacres. Traditiones servate : quee sunt preesti-
tuta perficite, tum que psalmodiam attinent, tum
que orationem et puidvis aliud. Nolite aurum vo-
bis ipsis colligere, ut, cum eritis in unum coacti,
propinquis et amicis illud tribuatis : quoniam mo-
nasterio cura est rerum nostrarum. Non est hoc
filiorum Dei, sed eorum qui eaque carnis sunt sa-
piunt. Quomodo igitur ? ut in communem usui
conferatur : el quidquid contigerit, fraternitati tri-
buatur : ut ex multorum symbola res cenobii
conslituatur. Hec a me idcirco dicta sunt, quod ad
nos fama detulit esse quosdam qui jam nunc ita
statuant: Hoc pecus,inquiunt,et hoc indumentum,
sive quidpiam aliud, volotali relinquere ? O mise-
riam ! o dementiam / Atqui non est e filiorum nu-
mero qui ejusmodi est, nec frater, sed alienus, sed
sacrilegus, cujus sors cum Giezi fure....
XCIX. — Aórahamio hospitalario.

B

χνα, μετὰ τὸ τῆς σωτηρίας μυστήριον. Ἐλέπετε
ἀναστρέφεσθε, μὴ ὡς ἐμπαθεῖς, ἀλλ᾽ ὡς ἀπαθεῖς
ὡς φιλόσαρχοι, ἀλλ᾽ ὡς φιλόθεοι. Mà ἐπιόδαλλοι
ὄμματα ὄψεσι γυναιχῶν, ἀλλὰ μηδὲ εἰς ἐκ
εἴητε παῤῥησιαστιχοί. Παῤῥησία γὰρ p xen
γον ψυχήν. Μελετᾶτε τὸν θάνατον ἀεὶ, ὡς ἄν
παρεσχευασμένοι πρὸς τὰν ἔξοδον ἐν χαρᾷ.
παραδόσεις χρατεῖτε * τὰ ὡρισμένα τελεῖτε, κα
ψαλμωδίαν x«i προσευχὴν καὶ εἴ τι ἕτερον. M:
σαυρίζητε ἑαντοῖς χρυσίον εἰς τὸ ἐν χαιρῷ ἔκ
αγωγῆς παρασχέσθαι αὐτὸ ἰδίοις καὶ got “ ὦ
τὸ μοναστήριον φροντίσει τὰ χαθ᾽ ἡμᾶς. Οὐ τ
Θεοῦ τοῦτο, ἀλλὰ σαρχοφρόνων * πῶς δέ ; ἕνα τὸ
θρείαν γένοιτο" xai τὸ φθάσαν εἶναι προσενεχῦ
ἀδελφότητι * iva ἐκ πολλῶν προσώπων τὸ συστα
εἴη τοῦ χοινοδίον. Ταῦτα dé uot εἴρηται ἐπειδὴ 1
σται ὄτιπέρ τινες dg ἀπεντεῦθεν ὁρίζονται. '
φησὶ, τὸ ζῶον, καὶ τόδε τὸ ἱμάτιον, εἴτ᾽ οὖν fi
βούλομαι τῷ δεῖνι ἐᾶσαι. Ὦ τῆς ἀθλιότιυτος ἢ «
ἀφροσύνης ! Οὐχοῦν οὔτε τέκνον ὁ τοιοῦτος,
ἀδελφὸς * ἀλλ᾽ ἀλλότριος, ἀλλὰ ἑερόσυλος, οὗ à
μετὰ Γιεξζῇ τοῦ x)énrov . ..

Θ΄. --᾿Αὐραμίῳ ξενοδόχῳ.

Hortatur ad lenitatem erga subditos.

eset obscuratur sic faciendi metu. Nam Dei ti-
more nihil est majus : et nihil animi salute magis
necessarium. Quid enim proderit homini, inquit, si
lucretur mundum totum, et detrimentum anima sus
faciat * ὃ Et medicum quieri par est in adversa cor-
poris valetudine, et in tempestate gubernatorem.
Annon vides magnam esse tempestatem et plagam
divinitus iminissam ? Medere, domine, rege, ut et
teipsum serves incolumem, et eos qui rei sunt
sanes, et ad stabilitatem reducas, minas cohibens,
cum et ipse in corpore sis et lapsui obnoxius. Sic
enim et propitio uteris Deo. Deo autem protegente
quis afficere malo possit ἢ Memento, domine mi,
quod et ipse caro es, et ut lapsum metuis, lapsis
ignosce : Eadem quippe mensura qua mensi fueri-
mus,remetieturnobis*.Memenuto,frateroptime,quod
hodie sumus, nec seimus quid superventura pa
riat dies δ: αἱ ne inveniamur notali cum dedecore
ac maledicti, tum in preesenti seculo, tum in futuro.
Memento horrende illius inexorabilisque sententia,
quaim misericordes inignem inexstinetum mitten-
tur. Memento fore ut nobissistanturob oculos ii, qui
fuerint a nobis aut beueficio aliquo aut damno af-
fecti. Ecquid tum proderit egregia per hanc vitam
fama fuisse ? Ne sic, obtestor, nostro nosipsi gla-
dio juguletuus. Heiectui peramans dico, maximeque
de te, domine, sollicitus, ut finem dicendi faciam.
Lectos posthac nuntios audiam de comitate in eru-
diendo ac facilitate domini mei: ut cantem, ut
intelligam quantopere mihi deinceps ainicus meus
5 Luc. vi, 38.

* Marc. vii, 36. δ Prov. xxvi, 4.

C

e... συσχιάξεται φόδῳ οὕτω διαπράττει
Φόδον γὰρ Θεοῦ οὐδὲν μεῖζον. καὶ σωτηρίας y
οὐδὲν ἀναγκαιότερον. TU γὰρ ὠφελήσει ἄνθρω
φησὶν,ἐὰν ὅλον τὸνχόσμον χερδήσῃυ, καὶ ba
θῇ τὴν ψνχὴν αὐτοῦ; Καὶ ὁ ἑατρὸς ἔν ταῖς;
στάσεσι ζητητέος * xai ὁ χυδερνήτης ἐν τῷ x)u
Ἢ ovx ὁρᾷς ὅτι χλύϑων μέγας xaà θεομηνὰὲς xà
ἱάτρευσον, δέσποτα, κυδέρνησον, ἕνα καὶ cm
σώσῃς, καὶ τοὺς ὑπαιτίονς ἐξιάσῃ, καὶ ἀναστοιχ
σης εἰς εὐστάθειαν, ἀνεχόμενος τὴν ἀπειλὴν, ὡς
αὐτὸς ὧν ἐν σώματι xal ὑπὸ τὸ πταιστὸν. Ὁ
γὰρ xai Θεὸν χτήσῃ Ὧεω. Θεοῦ δὲ περιέποντος'
χαχώσων ; Μνήσθητι, Κύριέ μον, ὅτι σὰρξ si καὶ
τὸς * καὶ ὡς φοδῇ τὰς πληγὰς, φεέδον τῶν πλῃ)
Ἐπείπεροΐῳ μέτρῳ μετροῦμεν, ἀντιμετρη
σεται ἡμῖν. Μνήσθητι, ἀδελφὲ καλὲ, ὅτε σὴρ
ἰσμεν͵ xai τί τέξεται ἡ ἐπιοῦσα οὐκ οἵ δα,
ὡς μὴ εὑρεθῆναι ἡμᾶς χωμῳδουμένους καὶ χατημ
νους, καὶ ἐν τῷ νῦν αἰῶνι x«l ἐν τῷ μέλλοντι. M
σθητι τῆς ἀποφάσεως ἐχείνης τῆς φοδερᾶς
ἀπαραλογίστον, ὑφ᾽ ἧς οἱ ἀνελεήμονες εἰς πῦρ &
στον ἐχπεαφθήσονται. Μνήσθητι ὅτι παραστέσοιν
ἡμῖν τὰ εὖ πεπονθότα πρόσωπα, χαὶ τὰ ϑεινοωκα
σαντα ὑφ᾽ ὑμῶν. Καὶ τί ὠφελόσει τότε τὸ bm
ἀχοῦσαι ἡμᾶς ἰχανούς ; Μὲ, παρακαλῶ, μὰ €
εἰς ἑαντοὺς τὸ ξίφος ὠθῶμεν. Φέλων λέγω καὶ μι
χηδόμενος, δέσποτα, τέλος τοῦ λόγον. ᾿Ακούσε
ἀπὸ τοῦ νῦν ἀγαθὰς ἀκοὰς χαὶ φιλανθρώπως xad
τιχὰς περὶ τοῦ ἐμοῦ Kupiou " ἵνα ἄσω, ἕνα γνῶ
ὑπαχονόμενος ἔσομαι καὶ πρὸς τὸ ἑξᾷς ὑπὸ τοῦ ἃ

EPISTOLAHUM LIB. 1].

1354

ἰδὴ yàp oi γειτνιάζοντες ἡμῖν ἐνταῦθα ἔμ- ἃ obsequetur. Jam enim et qui hic in nostra vicinia

ἔντρομοί εἰσιν ἐξ ὧν ἀχούουσι * χαίπερ μὴ
; τι. Τύραννός ἐστιν ὁ ἐρχόμενος ^ μάχαι-
ρεται " πτωχὸς οὐχ ὑποίσει ἀπειλήν * οὐχ
ὠνίσηται " δέχεται, χἂν μὴ βούλοιτο, ἐπὶ
( ὑπεύθυνος οὐδὲ γὰρ αὐτὸς ἐγὼ καταλη-
ὡς, ϑδυνηθείην ἄν ἑτέρως δρᾶσαι. "Exv δὲ
τῷ τὸ αἴτιον, χαλῶς - ἀλλὰ καὶ οὕτως συμ-
ἐν ὀφθαλμοῖς Κυρίον * ἐξ οὗ xal εὐσταθήσει
) ὑπήχοον, δουλούμενον εὐνοίᾳ τοῖς vtxo-
σιλεῦσιν.

P'. — Ὑπάτῳ τέχνῳ. [χιγ'.]

sunt, paventac contremiscunt ob ea qute ad ipsos
perferuntur, etsi nusquam offenderint. Tyrannus
imminet, gladium intentat, non sustinebit minas
pauper. Non quo reluctetur: sed excipiet vel invi-
tus, in hac re minimereprehendendus: neque enim
ego si sic comprehensus sim, possim aliter facere.
Si vero hic deinceps in culpam incidat, recte : sed
et tum cum quadam commiseratione, tanquam in
oculis Domini : ex quo subditus magis confirmabi-
tur ut ex benevolentia victoribus imperatoribus
serviat.
C. — Hypato filio.

&cobum monachum, egregium Christi confessorem, defunctum laudat. (Baron. an. 848, n. 25.)
ταθῶς xai ἡμεῖς oi ταπεινοὶ ἐδεξάμεθα, ὦ Β Nec nos humiles sine dolore, fili, accepimus sa-

ἣν ἱερὰν κοίμησιν "laxo6ou τοῦ ὁμολογητοῦ
xxi ἡμῶν ἀδελφοῦ ἀξιεράστου * ἀλλ' οὖν
γιχαρῶς. Τὸ πρῶτον διὰ τὸ πνευματιχὸν
τί γὰρ ἣ νἱὸς, xat υἱὸς τηλιχοῦτος, οὗ ἐγὼ
ἁμαρτίας οὐδὲ παῖς χαλεῖσθαι ἄξιος ; Τὸ δὲ
λπίδα, μᾶλλον δὲ διὰ τὸ λυσιτελὲς, καὶ οὐχ
(0v, ὧν ὡς μέλος χόσμος ἱερὸς καθίστασθαι
ἀλλὰ γὰρ x«i πάσης τῆς τοῦ Θεοῦ ᾿Ἐχχλη-
γὰρ οἴει τὸν ἄνδρα ; ἀλλ᾽ οὐχ ὁμολογητήν ;
| μάρτυρα ; ἀλλ᾽ οὐχ ὅσιον ; Ἔχ νεότητος
ἀσχητιχῶς, ὑποταγεὶς ἐννόμως, χατὰ παθῶν
ἕνος, παρθένον τὸ σῶμα φυλάξας, dv ὑπ-
, ἐγχρατιχῶν xai δουλαγωγιῶν * οὕτως ὡς
τθίων, οὕτως καθεύδων, ἔτι ὑγιαίνων, ὡς ξε-
ὃς ὁρῶντας ὑποχωρητιχὸς ὡς τὰ πολλὰ, ἐφ’
τε, χαὶ εἰς ἑαυτὸν ἐπαναγόμενος, χἀντεῦθεν
αυτὸν πρὸς τὸν οὐράνιον ἔρωτα. Καὶ μή τις
ὑποπλάττεσθαί με ψυχαγωγίας ἕνεχεν τῶν
| λόγους * μάρτυς Θεὸς x«i ὁ ἐχείνον παιδ-
ουχιανὸς ὁ ἱερός, x&v δυσανέγερτος * ἐξ οὗ
τῶν ἀγνοουμένων δήλωσις. Ταῦτα ὡς ἴνδαλ-
ἰδιον τῆς ἀσχήσεως.

cram dormitionem Jacobi confessoris Christi, et
amabilis fratris nostri, nec porro sine letitia. lllud
quidem ex spirituali affectu : quid enim ille ni-
si filius, et talis filius cujus ego propter peccata
mea ne fllius quidem dici merebar ? hoc vero spei
causa vel utilitatis : nec nostree duntaxat, quorum
ille velut membrum sacer ornatus futurus erat ?
verum etiam totius Dei Ecclesie. Quid enim ? qua-
lem virum censes ? annon confessorem ? annon
martyrem ? annon sanctum ? A primis annis in as-
cetice vite laboribus desudavit legitime subditus,
obediens, adversus animi motus viriliter pugnans,
incorruptum corpus afflictionibus custodiens, qui-

c bus illud continebat, et in servitutem redigebat,

sine delectu comedens et dormiens cum adhuc sa-
nusesset, itautin admirationem raperetintuentes :
secessum colens ut plurimum et quoad poterat, et
seipsum colligens, atque ad ceelestem amorem inde
assurgens. Àc ne quis hec a me fingi existimet
animi gratia propter illos qui hiec audient : testis
est Deus, et qui ejus peedagogus fuit sacer Lucia-
nus, quamvis egre produci possit, a quo mihi

Jue nesciebam facta explicatio. Atque hec velut rude quoddam specimen ascetice disoi-

| τῆς ὁμολογίας πόσον xoi ἡλίκον (θέατρον
αἱ ἀγγέλοις x«i ἀνθρώποις. Ἃ ric εὐθύμον
λοῦς χαρδίας | εἰσῆλθεν εἰς τὸ στάδιον ὡς
στρατιώτης, ἀδείλαντος, ἀτρέμας * ἐντεῦθεν
iÜtv οἱ ὑπηρέται τοῦ σκότους χατέξαναν
γαῖς νῶτα, στέρνα, βραχίονας - ἐξέχεαν
ὑπέτεμον σάρχας, εἴασαν εἰς γῆν ἐῤῥιμμέ-
ἔγιον, μὴ προέμενον ῥῆμα ἀριστερὸν τὸ χαθ-
& θεοτελῆ τὴν μαρτυρίαν ποιούμενον " xai
πὲρ Χριστοῦ τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ χαὶ Θεοῦ
| γὰρ περὶ τῆς ἁγίας αὐτοῦ εἰκόνος ἐναθλεῖν,
οὔ ἐχείνον ἐστὶ μαρτυρεῖν. ᾿Αχονυσάτωσαν
x«i εὐφρανθήτωσαν " χορευσάτωσαν φιλο-
; καὶ γεγηθέτωσαν * αἰσχυνέσθω διαθολος "
εἰχονομάχων στίφος " ἐχ τῶν ἔργων ἀμφο-
ιοχελεύστως ἐπιγνώσατε ἀμφοτέρους. Οἱ μὲν
τόνδε μόνον, ἀλλὰ γὰρ xai πολλοὺς τῶν ἥμε-
αὶ οὐχ ἡμετέρων, ἡμετέρων δ᾽ οὖν ὅμως "

l. xxxi, 2. 8 Matth. vir, 20.
ParRoL. Ga. XCIX.

In confessione autem quantum et quale specta-
culum (actus est et angelis et hominibus ! O gene-
rosum Deoque charum cor ! lagressus est stadium
tanquam Christi mtles impayidus, intrepidus : hic
et inde tenebrarum ministri terga verberibus la-
niarunt, pectora, brachia : sanguinem hauserunt,
carnes conciderunt, stratum humi sanctum reli-
querunt, cum sinistram vocem nullam prorsus
emitteret, sed martyrium Deo acceptum expleret,
et heec pro Christo Filio Dei ac Deo nostro. Nam
pro sancta ejus imagine decertare, pro ipso est
martyrium pati : Audiant mansueti et. l;tentur? ;
exsultent martyrum amatores et tripudient : con-
fundatur diabolus : concidat Iconomachorum ca-
terva, ex utrorumque operibus, juxta divinum
mandatum δ, utrosque agnoscite. Hi enim non hunc
solum, sed ét multos e nostris, ac non nostris,
sed nostris tamen; siquidem omnes unum corpus

43

48355

S. THEODORI STUDIT/E

186

sumus in Christo Jesu qui est caput omnium; Α ἐπειδὴ οἱ πάντες ἐν σῶμα ἐν Χριστῷ "Ince! ὃς zs-

pariter divexarunt, occiderunt, inedia enecarunt,
et quecunque alia consecuta sunt. Ille vero ex di-
versis illis vulneribus membris omnibus solutus, et
artubus laxatus, et corpus acerbissimis doloribus
chirurgice curationis subjecit, et fractus inde ad
finem usque tanquam quotidie moriens vitam traxit,
et quidem cum gratiarum actione, atque adeo cum
humilitate. Quod si, ut scribis, suum etiam obi-
tum predixit, hoc ipsum erat consequens ex cer-
taminibus. Quia vero adjecisti maximum ad funus
concursum fuisse eliam illustrium utriusque gene-
ris; id quoque facit ad testificationem eorum que
dico. Neque enim nisi Dei nutu ad bominem obscu-

rum secundum carnem talis factus concursus esset. B

Ille igitur in ccelum abiit, et appositus est ad com-
militones : auctusque est chorus confessorum ac
mariyrum priorum, ex quo gaudium est in colo
et animi leetitja, cujus precibus salvemur, fratres :
ipse autem dignam obsequii sui mercedem nanci-
scatur. Beati aulem οἱ qui convenerunt, revera pii,
revera mariyrum amatores, quorum pars cum eo
sit quem extulerunt. De venerandis ejus reliquiis,
sicut scripsi de canone, faciam si Domino placet :
Salutateinvicem in osculo sancto*. Etenim omnibus
fratribus hec legenda. Salutat vos dominus archi-
episcopus, protopresbyter, cconomus, et reliqui
fratres. Dominus sit vobiscum. Amen.

CI. — Petro Nicaz. (')

Lapsis tempus ad modum

De interrogatione Domini prepositi hoc nostrum
est consilium, ut usque ad sanctos apostolos sol-
vantur omnes a ponilentia, et participes fiant sa-
eramentorum : non tamen ut presbyleri munia
obeantsacerdotii, quoad conveniatorthodoxa syno-
dus, in qua integra erit absolutio et plena animi
letitia. In communi autem omnes, ut communes
monachi, sive sacris initiati sivenon, benedicant et
benedicantur, et precentur et preces suscipiant.
Et quoniam necesse est Missas celebrari ut ordi-
nentur et presbyter et diaconus, qui eorum qui
arcentur vices impleant, quorum non invidia sed
gratiarum actio innotescat : quandoquidem alter
alterius onera portare '*jubemur verbisapostolicis,
hoc jam ab omnibus antea palam constituto, ut, si
Deus per inscrutabilia justitie suc judicia permi-
serit persecutionem iterum excitari, perferre omnia
usque ad mortem malint, quam prodere veritatem.
Itanos humilessentimus, atqueomnib'is responde-
mus. Quod vero paterne sanctitati tue videbitur,
id prorsus recto judicio magis consentaneum.

CII. — Evaresto filio (').

Apostatam monachum revocat ad oíficium.

Et gravi angore et cordis mei angustia, addam
et lacrymis, epistola heec ad te, frater : eo quod

? [ Petr. v, 14. 15 Galat. vi, 2,
() Pareenetica,

em) πάντων" ὡσαύτως ὀχίσαντο, ἔκτειναν, ἂν.
μαγχονήσαντο, x«i ὅσα ἄλλα τούτοις ἑπόμενα. Ὁ d
ἀπὸ τῶν δυσφορωτάτων ἐχείνων πληγῶν παραλυδέὶς,
καὶ ἐξαρθρωθεὶς, xel χειρονργεῖται ἀνίαις δριμείαις
τὸ σῶμα, καὶ ἔκτοτε μέχρι τέλους ἐντεῦθεν διαλώυ.
μένος, ὡς χαθημέραν ἀποθνήσκων διετέλει, χαί γε ὃ
εὐχαριστίᾳ, καὶ γε ἐν ταπκεινοφροσύνῳ. Εἰ δὲ, ὡς ei
φὴς, x«l τὸν θάνατον αὐτοῦ προηγόρευσε, x&i ten
ἀχόλουθον τῶν ἄθλων. ᾿Επειδὺ δὲ προσεῖπας xw
πολυάνθρωπον συνδρομὴν γενέσθαι τὸς κηδείας, χὰ
γε ἀπὸ τῶν περιφανῶν x«t' ἀμφότερα, ἔτι pasto
ριον τοῦ λόγου. Οὐ γὰρ ἄν εἰς ἄνθρωπον perii
κατὰ σάώρχα, εἰ μὴ Θεοῦ νεύσει, ἢ τοιαύτῃ συνκϑροι.
σις ἐγεγόνει. "Extivo; μὲν οὖν μετέθδῃ πρὸς exe
νὸν, x«l προσετέθη τοῖς συνάθλοις, καὶ πηὔξησωο ὁ
χερὸς τῶν ἀπ᾽ αἰῶνος ὁμολογητῶν καὶ μαρτύρων,
Ἐφ᾽ à χαρὰ ἐν οὐρανῷ xal θυμηϑδέᾳ, οὗ ταῖς εὐχεῖς
σωθείημεν, ἀδελφοί " εὕροι τε μισθαποδοσίαν Kin
τῆς ὁσίας ἐξυπηρετήσιως αὐτοῦ. Εὐλογομένοι di
καὶ οἱ συναγερθέντες, ὡς ἀλῳθῶς εὑσεθεῖς, ἐς
ἀληθῶς φιδομάρτυρες " ὧν μερὶξᾷὨ μεθ᾽ οὗ d
ἐκομίσαντο εἶεν. Περὶ τοῦ τιμέον αὐτοῦ je
νον, ὡς γέγραφα περὶ χανόνος, εἰ εὐδοχεῖ Κύρμω,͵
ποιήσω" ᾿Ασπάσασθε ἀλλήλους ἔν φιλέμεςι
ἁγίῳ. Καὶ γὰρ πᾶσι τοῖς ἀδελφόϊς ἀναγνωστέον. "Aen
ξεται ὑμᾶς ὁ χύριος ὁ ᾽λρχιέπέσκοπος, ὁ πρωτιεμ; |
θύτερος, ὁ οἱχονόμος, καὶ οἱ λοεποὶ ἀδελφοί. Ὁ Kia;
μεθ᾽ ὑμῶν. ᾿Αμήν.
PA'. -- Πέτρῳ Νικαὶας. [χιδ'.]

poenitentie prescribit.

Aórq à παρ᾽ ἡμῶν συμθουλὺ πρὸς rà» ipi
τοῦ χυρίον ἡγουμένον, ἵνα μέχρι τῶν ἁγίων &mr
λων χαὶ λυθῶσι πάντες τοῦ ἐπιστιμίου, μετίχιας
τῶν ἁγιασμάτων * οὐ μέντοι ἐνεργεῖν τοὺς ἱερεῖς τὰ
ἱερωσύνης, ἕως ἐλεύσεως ὀρθοδόξου συνόδεον, bi
πᾶσα λύσις καὶ πᾶσα θυμηδία. Κοινῶς dt xir
ὡς χοινοὶ μοναχοὶ εἴτε ἱερώμενοι, εἴτε uà, eoe
τωσαν xxl εὐλογείσθωσαν, καὶ εὐχέσθωσαν καὶ tyi;
λαμδανέτωσαν. ᾿Επειδὺ δὲ ἀναγκαῖον xol ume
γίαν θείαν ἐπιτελεῖσθαι, ἵνα χειροτονοθᾷ καὶ τι
σδύτερος χαὶ διάχονος, ἀναπληροῦντες τὸν τεῷ
τῶν εἰργομένων * ὧν οὐχὶ φθόνος, ἀλλ᾽ serit
γνωριξέσθω " ἐπείπερ ἀλλήλων τα Bépu ferre
ζειν ἀποστολιχῶς διατετάγμεθα. Ἤδ τούτου sple-
D βολογουμένου ὑπὸ πάντων " τοῦ εἰ παραχωρήσει θὲς

χατὰ τὰ ἀθεώρητα αὐτοῦ χρίματα τῆς διχαιοείας
πάλιν διωγμὸν ἀναφθόναι ^ πάντα ἑλέσθαι μέχρι δα
νάτου, $ τὴν ἀλήθειαν προδοῦναι. Οὕτως ὑμεῖς οἱ τε
πεινοὶ φρονοῦμεν, ἐπεὶ x«i πᾶσιν ἀποχρενόμεθα᾽ &
δὲ δοχεῖ τῇ πατριχῇ σου ἁγιωσύνῃ, εἴ πάντα
εὐχριτωτερὸν.

C

PB'. — Εὐαρέστῳ τέκνῳ. [xugy'.]

Ἔχ πολλᾶς θλίψεως xai συνοχῆᾷς χαρδίας pw.
προσθείην χαὶ δακρύων, à ἐπισσολὴ πρὸς σε εἴτι

EPISTOLARUM LIB. 11.

1958

é * διότι ἀχήχοα ἀποθανεῖν σε τὸν τῆς ἁμαρ- À audivi te peccali morte mortuum esse. Aiunt enim

ἄνατον * Φασὶ γὰρ ἀποῤῥιψάμενον τὸ ἐπαγγελ-
€ παρθενίας, τὸ ἔνδυμα τὸ εὐαγγελιχὸν, τὸ σε-
ὃν xal ἀγγέλοις χαὶ ἀνθρώποις πολίτευμα, λα-
ε γνναῖχα μοιχιχῶς, μᾶλλον δὲ τὸν Εὔαν εἰπεῖν
τερον. Αὐτὴ γάρ σε τοῦ παραδείσου τῆς ἁγίας
ἰχθαλοῦσα ἔθετο, εἰς πένθος μὲν ἐμοὶ τῷ ἁμαρ-
cov πατρὶ, εἷς τε αἰσχύγην τὸς ἀγγελιχῦς σον
τητος, x«l εἰς ἔπαρσιν χαὶ αὔχημα τῷ διαθό-
Ω τί γέγονε ; φεῦ! πῶς σε ἐχειρώσατο ὁ δρά"
εἰς οἷον δέ σε ἀπέῤῥιψε βάθος δυσωδίας ; Τὸ
γέγονας σχότος * à Χριστοῦ εὐωδία ὁ ἱερὸς,
€ * ὁτίμιος, ἄτιμος * ὁ ἔνδοξος, ἄδοξος * ὁ ἄσχε-
τῷ δαίμονι χειροδέσμιος * ὁ φιλοτὸς, μισητός "
ρόθατον ᾿Ιησοῦ, θηριάλωτον. Προσθήσω τὰ
Ὁ διεδιωγμένος ἔνεχεν τῆς δικαιοσύνης,
Ὡμμένος ὑπὸ τῆς ἁμαρτίας " ὁ ὁμολογητὴς,
ἧς " ὁ τὸν μαχαρισμὸν ἐπὶ xopugüc ὡς διά-
φέρων, ἀφῃρημένος τὸ θαυμαστὸν ὄνομα τοῦ
"οὔ.
iot | τίς ἀχούσας οὐ στενάξειε ; τίς δὲ χατανοῶν
ξεῖν ; ἦσχυνας τὸ μοναχιχὸόν, ἐφόδησας τοὺς
ὅτας, ἐσάλενσας τοὺς ὀχλάζοντας, ἔπιες πο-
» ἀνομίας, εἴλχκυσας τὸ χαθ' ἑαυτὸν τοὺς Opo-
; ἀπογεύσασθαι τοῦ θανάτον. καὶ αὖθις λέ-
& πέπονθας ελεεινέ ; πῶς ὁ Ἑωσφόρος ἔσχοτί-
; πῶς τὸ χρησιμεῦον σχεῦος συνετρίδης ; οὐχ
x&v τὸ ὄνομα σον, ὅτι Εὐάρεστος χαλούμενος,
cto; ἔχρημάτισας ; Οὐ πέρυσι ἧχες πρὸς με
x«i πρὸς τὸν χῦριν τὸν ἀρχιεπίσχοπον ὅλος
, εὔθυμος, πρόθυμος, ὑπὲρ ἑτέρου μᾶλ)ον ἀδελ-
qu παραχλήτωρ x«i ἀνορθωτής ; πῶς ibd ἐξ-
; πῶς ἀπετυφλώθης ; πῶς ἡμνημόνησας xal Θεοῦ
ιῶν, τῶν τε προηνυσμένων ἀσχητιχῶν σου πό-
xi ἱδρώτων - ἐπεὶ ἧς xat τῶν χρησίμων, καὶ τῶν
'& ὑπερεχούσαις διαχονίαις τεταγμένων ; Εἶτα
λιχρὰ προσδολὴ τοῦ ἐχθροῦ, ἐπιθυμία ἔχουσα
ὦ δοχεῖν γλυχὺ, συνειλιγμένη δὲ διστύμῳ μα-
χ, ἧς τῆς πιχρίας οὐδὲν χολωδέστερον, δραξα-
σε χατήγαγεν ὡς ἀπ᾽ οὐρανοῦ τῆς ὑψηλῆς πο-
w, δείκνυσι δὲ ὡσεὶ τραυματίαν χαβεὔδοντα ἐν
. Τί γὰρ ὅλο ἐστὶν εἶναι τὸν ἐν τῇ ἁμαρτίᾳ,
φθορᾷ ; Οὐτίπον φῶς νοερὸν, οὐδεμία ἐλπὶς,
ig γλυχύτης ψυχῆς, οὐδεμία διανόησις ἱερά,
νὺξ βαθεῖα, μύσις τοῦ διανοητιχοῦ, δαγμὸς xap-
(€, φόδος xal τοῦ τυχόντος, iv τῷ βορβόρῳ xv-
σθαι χαθεχάστην, ὡσεῖ τι ζυσπώμενον χνώ-
^. Τί εἰργάσατο ὁ δαίμων ; τί σε ἀπετέλεσεν à
ατάρατος ἐπιθυμία ; dv ἧς ἀπὸ τοῦ αἰῶνος οἱ
xpfvot, οὐδὲ τὰ ἐνταῦθα χεχερδάχασιν, ἀλλὰ
'& οὐράνια ἀπώλεσαν, ἵν χληρονομήσαντις μόνον
ῦρ τὸ αἱώνιον.
λλὰ δεῦρο, νἱέ μον, ἀναχλήθητι, χαλῶ σε ἀπὸ
ων χαρδίας μον, ἀπὸ σπλάγχνων ἔμπυριζόν-
at^ ἐπειδὴ ἡ σὴ δόξα ἐμὴ, ὡς καὶ ἔμπαλιν ἡ
ύνη. Δεῦρο, ἐξεγέρθητι, ὁ Κύριος κχεχέλευχεν "
ιὸ μνησθῶ, φησὶ, τῶν ἀνομιῶν σον. Καὶ "Μὴ

Isa. ΧΙ], 25.

abjecisse te propositum virginitatis. indumentium
evangelicum, venerandum et angelis et hominibus
vite institutum, et feminam adulterio tibi ascivis-
se, quam proprie magis Evam dicere liceat. Heec
enim te de sanct vite paradiso exturbatum expo-
suit mihi quidem peccatori Patri tuo ad luctum, ad
pudorem vero angelice confraternitati tue, dia-
bolo autem ad ostentationem et jactantiam. O quid
factum est ? heu! quo pacto te subjugavit draco ?
quale te in fetoris profundum demersit ? Lumen in
tenebras, Christi bonus odor in grave olentiam mu-
tatus es : ex sacro profanus, ex honorato inhono-
ratus, ex glorioso inglorius, ex soluto et libero
mancipium, factus diaboli, ex dilecto exosus, ex

Β Christi ove preeda lupi. Addam his majora. Qui per-

secutionem justitie causa patiebatur, captus est ἃ
peccato ; qui confessor erat, nunc negator ; qui
beatitudinem in vertice velut diadema gestabat, ad-
mirando monachi nomine spoliatus est.

Hei mihi ! quis hec audiens non gemat ? quis
cogitans non exhorrescat? Pudore suffudisti mona-
chos, stantibus terrorem injecisti, lapsantes impu-
listi, bibisti calicem iniquitatis, traxisti quantum
in te fuit socios ut mortem degustarent. O iterum
dico, quid passus es, miser ? quomodo tenebris of-
fusus es, Lucifer ? quomodo vas utile contritus es?
Nec ipsum nomen tuum revereris, quod Evarestus
cum appelleris, Dysarestus evasisti ? Nonne anno
preeterito ad me venisti atque ad dominum archi-
episcopum totus sanus, hilari animo et alacri, pro
altero etiam fratre tuo deprecator et erector ? Quo-
modo repente defecisti ὃ quomodo excecatus es ?
quomodo Dei oblitus es et nostri ? exactorumque in
ascetica vita laborum sudorumque, quandoqui-
dem eras inter utiles, eosque in primis ministeriis
fungebantur? Quid post heec ? Parva hostis impres-
sio, cupiditas specie quidem dulcedinem prefe-
rens, sed ancipiti gladio implicita, cujus acerbitate
nihil amarius, abreptum tedejecit tanquam de coelo
excelsee conversationis, ostenditque velut plagis
onustum in sepulcro dormientem. Quid enim aliud
est in peccato 6sse quam in morte ? Nullum jam
lumen intellectus, nulla spes, nulla suavitas ani-
mee, nulla sacra cogitatio : sed profunda nox, men-
tis obstructio, et cordis morsus, ac timor ex re

D qualibet : in cceno versari assidue, velut animal

quodpiam in luto se volutans. Quid operatus est
demon ? quid tibi contulit exsecranda cupiditas ?
per quam qui ab evo decepti fuere, neque ea que
hic sunt lucrifecerunt, et coelestia amisere, unum
solum hereditate possidentes ignem eternum.
Verum huc ades, filli mi : ab imo corde voco
te, ex visceribus me inflammantibus; quoniam glo-
ria tua, gloria mea est: sicut dedecus e contrario.
Age, expergiscere, Dominus jussit. Non recordabor,
inquit, iniquitatum tuarum !!.Et : Nunquid qui ca-

las**. Et : Remedium iuum contritio tua!*. En bo-
num Deum,en medicum misericordem, Utique oro Le,
fili; liusenim meuses, tametsi moortuus es; ne per-
maneas in peccato: dirumpensdirumpe quantocius
innexos tibi a diabolo funieulos: et tanquame fossa
exsurgens transili inad mirabile lumen prislinee vitee
tuee. Et ego te supinis manibus exctpiam, non ex-
probans sed commiserans: non aggravans mediea-
menta pcenitentie, sed leniens illa et leviora red-
dens quoad fieri poterit. Itaque festina, festina,
priusquam repente veniat inexorabilis angelus, mi-

serandum in modum te abducens e corpore, et ad
pcenam transferens sempilernam.

CIIL, — Gregorio praposito.-

Ut gregi suo, boni pasloris exemplo, invigilet.
Jam tibijuxta promissionem scripsimus tanquam B

filio nostro, ut gregem qui istic est prudenter pa-
scas secundum Domini preceptum, nihil preeter-
mitlens eorum que ad fratrum ulilitatem condu-
cant, Etenim si is cui expertes rationis oves sunt
commisse non dormit sed vigilat, nec curam inter-
mittit, sel nocle dieque certat ne qua vel a feris
rapiatur, vel impasta aut macilenta maneat; sed et
fures ac latrones observat, et feras abigil, et pecu-
des affatur, et ante illas gradiens postum illi pro-
curat, requielem prope aquas et umbracula desi-
gnans, et alia qutecunque videre estin virga pa-
storilia : quid et quantum est si cui obtigil anima-
rum curan gerere : quarum sanguis si quo modo
effundatur, de manibus ejus requiretur, sicut seri-

dit, non resurgit!* ? Et: Vidi quia ted — ὁ πίπτων οὐκ ἀνίσταται; Kal - Εἶδον ὅτε πὸ

ptóg στυγνὸς. Καὶ * "lau τὸ σύν ρεμμὰ cav
ἰδὲ Θεὸς ἀγαθὸς, ἴδε ἰατρὸς ἐλεήμων. Ναΐ :
τέκνον * τέχνον γὰρ μον εἶ, ἐσηγηπεδηρηβοον πο τε
μείνῃς ἐπὶ τῇ ἁμαρτίᾳ " διαῤῥήσσων
συμπλακέντα σοι ὑπὸ τοῦ διαδόλον σχοινία ^ καὶ ὡς
ἀπὸ βόθρου ἀναστὰς, μεταπήδησον εἰς τὸ θαυμαστὸν
σοῦ τῆς προτέρας ἀγωγῆς ψῶς, Καγώ σε ὑπτίες
χερσὶν ὑποδέξομαι, οὐκ ὀνειδίζων ἀλλ᾽ oeirtipa |
οὐ βαρύνων τὰ φάρμακα τῆς μετανοίας, ἀλλ' ir
αὐτὰ χουφέξων ὅσον οἷόν τε. Καίγε σπεῦσον, στιν
cov πρὶν 5 ἀφνίδιον ἐπελεύσεται ὁ ἀπότομος ἄγγενει,
ἐλεεινῶς σε χωρίζων του σώματος, xci εἰς χρίδο
αἰώνιον ἀποφέρων,
PI", — Γρηγορίῳ ἡγουμένῳ. [xxz'.] |

Ἤδη ἐπεστείλαμέν got xxrk τὴν ὑπόσχεσιν &
ἡμετέρῳ vim ποιμαίνειν τὸ αὐτόθε ποέμνιον E
ἐπιστήμης xar ἐντολὴν τοῦ Κυρίου, μηδὲν.
θεωροῦντι τῶν συντεινόντων εἰς ὠφέλειαν τῶν.
φῶν, Ei γὰρ à τὰ ἄλογα πρόθδατα ἐμπεστενϑες οἱ
χαθεύδει ἀλλ' ἀγρυπνεῖ, οὐδὲ ἀμελεῖ, ἀλλὰ πυκτείμ |
νύχτωρ x«i μεθημέραν, μήτε θηριοξλωτόν τι ἔργέ-
σασθαι" μὴ τε ἀλίπαντον ^ ἀλλὰ καὶ κλέπτας xxi.
στὰς χατασχοπεῖ, καὶ θῆρας ἀποσοθεῖ, καὶ προσλα-
λεῖ τοῖς ϑρέμμασι. Καὶ ἔμπροσθεν αὐτῶν maprui-
μενος τὰς τροφὰς αὐτοῖς περιποεεῖταε, ig Ww
ἀναπαύσεως καὶ σκιαδίων περιορίξων, καὶ Gr Ra
ἔστιν ὁρᾶν iv ποιμαντιχῇ pu6do * τί δεῖ καὶ πέσον,
εἶναι τῶν ψυχῶν λαχόντα προστατεῖν - ὧν τὴ mina
εἰ κατά τι ἀμιγὲς γίνοιτο, ἐκ τῶν χειρῶν αὐτοῦ ae

ptum est!*, Insiste ergo de cetero, fili, in gregis C ζητηθήσεται, χαϑὰ γέγραπται, 'Επίστηθι οἷ

praefectura diligenter invigilans : sana infirmos, re-
duc errantes, hortare, ad mone, revoca in mentem
promissum iis regnum qui ut decet sanctos ambu-
lant, atque ex adverso indesinens supplicium iis
qui vitiosam vitam agunt : Ut teipsum hoc pacto
salvum facias, et eos qui te audiun('*, Qui amat
studiose castigat: qui autem odio habet, susque
deque omnia habere subditos sinit. Sed el. vos,
fratres et filii in Domino, estote sicut oves, aman-
les ejus preecepla servare, eL monasticam vilam du-
cere non secularem. Una sit voluntas omnium, cor
unum, anima unda, nonu meum et tuum, omnia
communia, omnia munda per confessionem. Quod
si aliter fiat : et quod seculi erat amisistis, et cum
veri monachi non silis, juste vindictae obnoxii eri-
lis. Charitate impulsi commonefecimus. Vos vero
valete, et Deo placete; pro nobis eliam peccatori-
bus orantes, ut quie docemus, eadein opere pre-
stemus in Christo Jesu Domino nostro, cui sit
gloria. Amen.

CIV, — Irenz el Euphrosyng monialibus.

D x?» ἀπωλέσατε, xxi μοναχοὶ μὴ pcd

ὦ τέχνον, γρηγορῶν τῇ ποιμνιαρχέᾳκ “ὦ , τοὺς
ἡσθενηχότας, ἐπίστρεφε τοὺς πεπλανημένους, τα-
ρακάλει, νουθέτει, ὑπομίμνησχε τὴν

βασιλείαν τοῖς ἁγιοπρεπῶς πορευομένοες, καὶ ἐν τοῦ
ἐναντίον τὴν ἀτελεύτητον χρίσιν τοῖς ς δὼ»
ξῶσιν *"Iva οὕτως xx! σεαυτὸν σώσῃς, 1i
τοὺς ἀχούοντάς σον. Ὃ ἀγαπῶν, ἐπιμελῶς zu-
δεύει “ὁ δὲ μισῶν, ἐᾷ ἀδιαφορεῖν τοὺς ἐ "e
᾿Αλλὰχαὶ ὑμεῖς, ἀδελφοὶ xat τέκνα πρὶ; re:
ἔσεσθε, φιλοῦντες τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ.
χαὶ μοναχιχῶς ἀναστρέφεσθαι, ἀλλὰ μὺ
ἕν ἔστω θῶημα πάντων, μία καρδία, μία ψι χὲ
xxi τὸ ἐμὸν τὸ σόν, πάντα χοινὰ, πάντα καθαρῖ,
τῆς ἐξαγορεύσεως, Εἰ δὲ μὴ οὕτως, καὶ ὃν P"

FI

&i

A E
n h ^
ah pc -

"T XXE

ὑπόδιχοι γενήσεσθε καταχρίσιως δικαίας...
τες ὑπεμγήσαμεν, Ὑμεῖς δὲ εὖ L
τῷ Θεῷ εὐαρεστήσοιτε, εὐχόμενοι χαὶ περὶ uds
τῶν ἁμαρτωλῶν, ὧν διδάσχομεν, τούτων doy

εἶναι ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν͵ ᾧ ἡ ὃ
'Λμήν. d

PA' (1), — Εἰρήνη καὶ Εὐφροσύνῃ novato
gati, [xxn .] 4

Ut in sancto vitie monasticee instituto perseverent.

Proficiscenle fratre parceconomo, opportunum

7 Jerem. vii, 4, — ! Gen. 1v, 6,

1. Nahum 111, 49.

Εἰσερχομένου τοῦ ἀδελφοῦ χαὶ παροιχονόμον, d
!5 Ezech. 11, 18, 161 Tim. 1v, 16.

1361

EPISTOLARUM LIB. II.

1362

καιρὸν ἀγησάμεθα χαράξαι ὑμῖν βραχεῖαν συλλαδὴν À duximus brevem ad vos, in Domino sorores episto-

ταῖς xarà Κύριον ἀδε)φαῖς. Καὶ δὴ ἐρωτῶμεν,
πῶς ἔχει ἡ ἁγία δυὰς ὑμῶν, αἱ πᾶσαι ἀδελφαί,
Ὁρᾶτε πῶς, x«i οὐχ ἄλλαις ἀδῶφαῖς, ὑμῖν mpoc-
xtiusvot xarà Θεὸν ἐρωτῶμεν x«l διαλεγόμεθα * xai
εἰχοτως ^ οὗ γὰρ πίστις, ἐχεῖ χαὶ πόθος, ἕλχων καὶ
ἀνθελχόμενος διὰ Πνεύματος ἁγίου " oU δὲ ταῦτα,
ἐχεῖ χαὶ φροντὶς σώματος, Διὰ τοῦτο γράφομεν πα-
ραχαλοῦντες ὑπὲρ Χριστοῦ οἱ ἀνάξιοι, ἔχεσθαι ἡμᾶς
τῆς καλῆς ὁμολογίας, ἧς ὡμολογήσαμεν ἅπαντες ἐν-
ὦπιον Θεοῦ xal τῶν ἐχλεχτῶν ἀγγέλων" ζῆσαι ἕν Κυρίω
ἐν τῇ ἀποθέσει τοῦ σαρκιχοῦ φρονήματος " ὅπερ ἐστὶ
τὸ ῥαγῆναι τῶν δεσμῶν τῆς προσπαθείας τοῦ τῇδε
αἰῶνος, χαὶ μετὰ Θεοῦ γενέσθαι, ὃν χαὶ ἡγαπήσα-
μὲν, ᾧ καὶ ἐνυμφεύθημεν, μεθ᾽ οὔ χαὶ συνεσόμεθα
εἰσαεί, Τοῦτον ἐρωτευνώμεθα τὸν ἀληθινὸν ἔρωτα, τὸν
ἀπρόσιτον πόθον, τὸν μόνον Δεσπότην οὐρανοῦ xai
ηἧς. Οὔ ἡ πρὸς ἀνθρώπους ἀγάπησις τοσαύτη, ὡς
δούλου μορφὴν αὐτὸν ἀναλαθεῖν, εἰς τὸ ἀνακαλέσα-
σθαι ἡμᾶς τῆς φθορᾶς, χαὶ θεοὺς ἀπεργάσασθαι.
Ὡς μεγίστη ἡ ἐπαγγελία, Ὡς ἐξαίσιον τὸ ἐν οὐὖ-
βανοῖς ἀπάντημα | 'Exet ἐχλάμψουσιν οἱ δίκαιοι
ὡς ὃ ἥλιος " ixi αἱ τὴν παρθενίαν ἐνδεδυμέναι
τῷ ἀφθάρτῳ νυμφίῳ συναφϑήσονται " ἐχεῖ αἱ τὴν
ὑποταγὴν χαὶ ὑπαχοὴν ἐξασχήσασαι ὡς ἄρχουσαι
Χριστοῦ, χορεύσουσιν αἰώνια " αἱ δὲ ἐναντίαι, τὰ
ἐναντία, δηλονότι πείσονται.

Ὥστε, ἀδελφαὶ, σταυροφόροι, μὴ λάθωμεν ἑαυταῖς
ἀντὶ ζυῆς καὶ χαρᾶς ἀπείρον, χόλασιν καὶ πῦρ ai
νιον ἀποθησαυρίξουσαι δι' ἀμελείας χαὶ φθορᾶς
σαρχὸς, παραχυῆς τε xai ἐμπαθοῦς ἀναστροφῆς " ἣ
ἀρετὴ ix Θεοῦ xui θεία * ἢ χαχία ix Σατανᾶ, καὶ Σα-
τανᾶς. Οἱ τὴν πρώτην ἑλόμενοι, Θεοὶ χαὶ Θεοῦ oi
τὴν δευτέραν δαίμονες, χαὶ τοῦ Σατανᾶ, Οὕτως
ὑμᾶς xxi νῦν δεξιούμεθν. Καὶ μὴ βαρὺς ὑμῖν }λογι-
σθείην ὡς φορτικὰ λαλῶν, ἀλλὰ μᾶλλον ἡδὺς, ὡς
ὑπὲρ Θεοῦ παραινῶν, Καὶ οὐ πρὸς τὰς χυρίας ὁ
λόγος " αὐταὶ γὰρ διδάσχαλοε x«i ἑτέρων. ᾿Αλλὰ
πρὸς τὸ τῆς ἀδελφότητος πλήρωμα " ὅπερ φυλαχθείη
ἔτι τε χαὶ ἔτι, εὐεχτοῦν, εὐθηνοῦν εἰς
χαὶ ἐμοὶ ὡς παρακλήτορι, εἰς ἡμέραν Χριστοῦ "
ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας - ᾿Αμήν.

PE. — ᾿Ανθίμῳ τέχνῳ, [xx0'.]

Ad quemdam qui defecerat.
'O νόμος τοῦ Θεοῦ ὁ φόδος τε καὶ ὁ τρόμος αὐτοῦ, D — Lec Dei, timor et tremor ipsius p

ὥς φησι * Σχοπόν σε τέθειχα τῷ οἴχῳω Ἰσραήλ,
Ὃ δὲ σκοπὸς τῆς ἀγγελίας, ἠνώγκασέ με, ἀδελφέ,
διὰ γράμματος πάλιν ἀναγγεῖλαί cot τὴν ἐρχομέ-
wq» ῥόμφαιαν τοῦ Θεοῦ ἐπὶ σὲ, ῥομφαίαν φοβερὰν,
ῥομφαίαν πύρινον, ῥομφαίαν οὐ σῶμα, ἀλλὰ ψυχὴν
ἐμδάλλονσαν, εἰς γέενναν πυρὸς εἰς ἀπεράντους αἱ-
ὥνας, Καὶ δαχρύω γράφων ὃ τάλας, καὶ στένω πιχρόν,
ὅτι ἐπὶ τὸν ἐμὸν υἱὸν χαὶ μαθητὴν ὁ λόγος, ᾿Αλλὰ
τὲ πάθω ; ἐὰν μὴ ἀναγγείλω, τὸ alux cou £x τῶν
χειρῶν μου ἐχξητεῖν ἔφη Θεὸς " οὐδὲν ἕτερον, ἢ τὸ
αὐτὸ μὲ τῆς τιμωρίας συναπολαῦσαι χρῖμα, Ὦ

11 Matth. xui, 43.
( Parenetica.

13 Ezech. xxx, 7.

lam exarare.Etquidem rogamus quomodo sehabeat
sanelus binarius vester, sororesque universe.

Videtis quemadmodum vobiset nonaliis sororibus
addieli seeundum Deum sciscitamur et verba faci-
mus.Necimmerito,ubi enim fides,ibi eLamor,trahens
lIractus,que vicissim per Spiritum sanctum ; ubienim
haee sunt,ibi et eura corporis.Ideirco scribimus, vos
vice Christi hortantes indigni, ul. persistamus in
pulchra pactione quam pacti sumus omnes coram
Deoetelectis angelis; vivere in Domino in deposi-
lione sensus carnalis, quod est dirupisse vincula
cupiditatum sseculi hujus,et cum Deo versari quem
dileximus, et cui desponsalee sumus, eum quo et
semper erimus. Hune adamemus qui verus amor

p est, desiderium inaecessum, solus cceli terreeque

x

E

C

Dominus. Cujus erga homines tanta dilectio, ut
servi formam assumpserit, quo nos revocaret ab
interitu, et deos efficeret. 0 maximam promissio-
nem lo stupendum in ccelis occursum 17 1 Ibi ful-
gebunt justisicut sol: ibi, que virginitatem indue-
runt, incorrupto sponso conjungentur : ibi, quze
subjeclionem et obedientiam coluerunt, velut prin-
cipes Christi perpetuo tripudiabunt : contrariis au-
tem contraria sine dubio evenient.

Quare, sorores, erucem porlíanles caveamus
nobis, ne pro vita el gaudio immenso supplicium
ignemque ternum acquiramus per negligentiam et
carniscorruptionem,perinobedientiam molliorem«
que conversalionem. Virtus a Deo, et divina ; vi-
tiositlas a Salano, et Satanas, Qui priorem eligunt,
dii sunt et Dei : qui posteriprem, deemones sunt
et dremonis. Sic ego vos nunc eliam complector.
Nec vero gravis videar vobis tanquam dura lo-
quens, sed gralus polius, ut qui pro Deo vos mo-
neam. Neque ad dominas spectat hie sermo ; ille
enim aliorumetiamsuntmagistree ; sed ad commue-
nem colum sororum: qui magis magisque sanuset
vigensservelur, ad meam etiam ut hortatoris gloria-
tionem in die Ghristi : cui gloria in secula. Amen.

Cv.— πω. “δὰ Ι

i: Specu-
latorem posui le domui Israel !*, | |
mandati cogil me, frater, per litteras iterum an-
nuntiare libi venientem super te rhompheeam Dei,
romphream formidabilem, rhompheam igneam,
rhompheam quz non corpus sed aolum en conjicit
in gehennam ignis in secula sempiterna. Scribens
illacrymor miser, et amare angor, quod de filio et
discipulo meo sit sermo. Sed quid agam ? Si non
annuntiavero, sanguinem iuum de manibus meis
requisituruim se dicit Deus 15 : neque aliam, sed
eamdem ipsam me pariter vindiote sententiam ex -

1? Ezech. rni, 18.

1363

S. THEODORI STUDITAE

ii

cepturum. O frater, cur oculos cordis ita clausi- A ἀδελφὲ, τί ἔμυσας τὰ ὄμματα οὕτω τῆς σχαρδίας .

sti ?cur Deum contempsisti, cujus nutu moventur
universa, nec possunt moventi resistere ? Antea re-
siliisti e palesstra ascetica : abiisti ad loca que non
respicit Dominus : solvisti signaculum castitatis,
corrupisti animam et corpus, factus es mancipium
peccati ; deinde ad nos sero tandemrrediisti in prin-
cipio persecutionis, confitens, poenas luens, pro-
mittens regressum post finem persecutionis. Ad
hec et ab OEconomo institutus es, et a fratre
Dionysio susceptus, et pulchrum exsilium elegisti,
ex malis locis migrans, et in bonis locis habi-
tans super queoculi Domini,et beatitudo persecu-
tionis supra caput tuum circumvolitans. Εἰ euge
ob hane revocationem, purgationem, angelicam

opitulationem. Quid ergo rursus factum est ? Quid p περικυχούμεινος *

est quod a Deo teabduzxit, et diabolo tradidit ? Heu
meam infelicitatem ! peversus es denuo ad ceenum
peccati, corrumpens et corruptus a muliere, vel
potius ἃ mulieribus. Domine,miserere ; parce,Deus,
dimisit te custostuusangelus, suscepit Satanas. An
vivis, miser ? et quomodo vivat is qui ab homicida
devoratur ? An lumen vides ? et quomodo videat
qui peccati tenebris est obsitus ? An Deum oras ?et
quomodo ad Dominum accedat, qui sese diabolo
mancipavit ? Ubi est praeclarum tuum initium ?
fervor ? compunctio ? obedientia ? lacryme ? ad
Deum volens oratio ? ccelestis. conversatio ? Abie-
runtomnia, perierunt. O acerbos gemitus meos in
tua dementia! Utinamrationisexpers animal esses,
quod non est obnoxium judicio. Sed quod sis aai-
mal a Deo formatum, quod resurget, et judicabi-
tur ; hoc vero miserandum. Agedum, fili mi, qui
periisti : age, ad Dominum convertere : quia cum
benignus sit, iterum recipit, iterum sanctificat,
iterum nuptiali veste induit, iterum vitulum sagi-
natum mactat, et gaudens convocabit supernas Vir-
tutes, quia inventus es. Ne igitur audire detrectes,
flli mi, fili mi : sed revoca te, sed revertere, ad-
heerescens egregio fratrituo Dionysio, priusquam te
mortis eterne rhompheea invadat.

CVI. — Eustratio praposito.

τί χατεφρόνησας Θεοῦ, οὗ τῷ βλέμματι τὰ σύμπα»
τα σείεται χαὶ οὐ φέρει στύχειν ; ἀπεπήδησας κέ.
λαι τῆς ἀσχητιχῦς παλαίστρας * ἐπορεύθης εἷς τὸ.
πους οὖς οὐχ ἐπισχοπεῖ Κύριος * ἔλυσας τὴν cype-
γῖϑα τῆς ἁγνείας, ἔφθειρας τὸν ψυχὰν καὶ τὸ ce
μα, ἐγένον δοῦλος τῆς ἁμαρτίας, εἶτα ὀψέποτε ἐπε».
ἧχες πρὸς ἡμᾶς ἐν τῇ ἀπαρχῇ τοῦ διωγμοῦ, ἐξομολν.
γούμενος, ἐπιτιμώμενος, ἐπαγγελλόμενος τὸν &»
δϑρομὴν μετὰ τὴν παῦλαν τοῦ διωγμοῦ. ᾿Επὶ τού
καὶ πρὸς τοῦ Οἰχονόμον ἐστοιχειώθης, καὶ sw
τοῦ ἀδελφοῦ Διονυσίου προσελήφθως, καὶ τὸν καὶν»
φυγαδείαν εἷλον, ix τόπων πονηρῶν εἰς τόπους ἀγε-
θοὺς διαιτώμενος, ἐφ’ oU; ὀφθαλμοὶ Κυρέίον"
ὁ μαχαρισμὸς τοῦ διωγμοῦ ὑπὲρ κεφαλὲς
Καὶ εὖγε τῆς ἀνασκλύσεως
χαθάρσιως, τῆς ἀγγελικῆς ἐπιχουρήσεως. Τί
πάλιν τὸ γεγονός ; τί τὸ ἐχστῦσαν σε Θεοῦ,
παραδῶσαν τῷ διαθδόλω ; Φεῦ τῆς ἐμᾷς ἀθλιότητες!
Ἐπέστρεψας πάλιν εἰς τὸν βόρθορον τῶς ἁμαρτίας,
φθείρων x«i φθειρόμενος, ὑπὸ γνναεκὸς, μᾶλλον ὅδἔι
γυναικῶν. Κύριε, ἐλέησον " φεῖσαι, ὁ Θεός. ᾿Αφῆχέ εἰ
ὁ φύλαξ cou ἄγγελος, προσελάδετο ὁ Σαταυᾶς. Ik
ἄρα, ἄθλιε ; xal πῶς ἔστι (jv τὸν ὑπὸ ἀνθρωκεκύ-
vou χατεσθιόμενον ; Ὁρᾷς ἄρα τὸ φῶς ; καὶ πῶς im
βλέπειν τὸν ἐσχοστισμένον τῇ ἁμαρτίᾳ : προσεῖΐχι
ἂρα τῷ Θεῷ ; χαὶ πῶς ἔστι προσιέναε Kupiu, τὰ
ἰαυτὸν δϑουλώσαντα τῷ δικδόλῳ ; Ποῦ ἐστιν à xui
σου ἀρχή ; ἣ θέρμη ; à κατάνυξις ; ὦ ὑποταγῇ: n
δάκρυον ; ἡ θεοπτέρωτος προσευχή ; à οὐράνις s
λιτεία ; ὥχοντο πάντα, ἀπολώλασεν. "fi στ
μοι πιχρῶν ἐπὶ τῇ σῇ ἀλογίᾳ | εἶθε ξῶον ὃν
ἧς - ὅπερ εἰς χρίσιν οὐχ ἔρχεται. ᾿Αλλ’ ὅτι '»-
πλαστον, ἀνιστάμενον χαὶ χρίνεσθαε μέλλον, τῶν
ἐλεεινόν. Δεῦρο δὴ, ὁ ἀπολωλώς μον υἱός. Anm,
ἐπίστρεψον πρὸς Κύριον, ὅτι φιλάνθρωπος ὧν zio
δέχεται, πάλιν ἁγιάζει [Reg. cod. ὑγιάζει), πῶο
γυμφοστολεῖ, πάλιν θύει τὸν μόσχον τὸν σετευτόν, τε
χαίρων συγχαλέσει τὰς ἀνώ δυνάμεις ἐπὶ τῷ σῇ ὁ
ρέσει. Μὰ δὴ οὖν ἀπείθήσης, vié μον, vié μον "ἂϊ
ἀναχλήθωτι, ἀλλ' ὑπόστρεψον, συγπολλυοϑεὶς τῷ m
λῷ gov ἀδελφῷ Διονυσίῳ, πρίν σε καταλάδῃ ἡ jw
φαία τοῦ αἰπνέου θανάτου.

PS' (3). — Εὐστρατίῳ ἡγου μένῳ. [χὶ]

HB δ. ἃ 3"

Lspsum, et scelus defendentem objurgat. (Baron. an. 822, n. 47.)

Gavisus sum accepta venerabili epistola tua,
Patrumcharissime,ubi de sanctitatis (15 rebus heec
et illa cognovi. Ceterum, quod ex nuntiis tantum,
sed tamen fide dignis accepi, eegerrime tuli audiens,
fictam subscriptionem. Ac sustine me, reverendis-
sime, liberius disserentem. Non sine causa fuit
quod cum a regio ministro tenereris, indemnis di-
missus fuisti. Hoc enim est quod rumores qui ja-
ctantur induxit. Nullum itaque eorum qui libertate
usi sunt, sine carcere, aut saltem sine exsilio man-
sisse, in confesso est. Qui vero harum rerum ex-
pertes fuerunt, ii seducli sunt, ut ne quid aspe
rius dicens te offendam.

(3) In cod. Reg. p6'.

D 'Exapnv διξαμενός gov τὸ Típtov γράμμα, Desi
po» φίλτατε, καὶ διδαχϑεὶς τὰ xarà Trà» omui
σου οὕτως ἔχειν καὶ οὕτως, ἐπεὶ, ὅσον ἐχ τῶν ἀπε
γειλάντων, χαίτοι ἀξιοπίστων, λυπηρῶς duxign
ἀχούσας rà» ὑποχριτιχὴν ὑπογραφήν. Kei με dim
τιμιώτατε, παῤῥησιαστικχώτερον διαλεγόμενον. a
ἔξω αἰτίας τὸ κατασχεθέντα σε ὑπὸ βασιλαιοῦ μῶα
ἀπαθῆ, ἤγουν ἄφετον. Τοῦτο γὰρ τῶν τεθρυλλιων
νον ἐπαγωγόν. Οὐδεὶς οὖν τῶν πεπαῤῥησιασμύω
ἄτερ φυλαχῆς, ἢ τοὐλάχιστον, ἐξορίας, ὅτοι eve
δείας ὡμόλόγηταν διαμεῖναι. Oi δὲ τούτων ἐκτὸς, ὃ
τος τῆς ἀπαγωγῆς, ἵνα μὴ τραχύτερον εἰκὼν hb
πήσω.

1365 EPISTOLARUM LIB. II. 1906
"H οὐ διεδλέψω, διορατικώτατε, τὸν χαλεπὸν A — Annon vidisti, vir oculatissime, gravem Leonis,

διωγμὸν Λέοντος τοῦ θηριωνύμου ; οὗ ἡ ᾿Αχααδι-
τιχὴ χεὶρ εἷλε xai τοὺς ἐξ ἄλλου χράτους, ἔχτεινέ τε
καὶ ὥλεσε" τὸ γε φιλανθρωπότερον ἐφρούρησε μετὰ
πιχρὰν μαστίγωσιν * μὴ ὅτι γὲ τοὺς ὑπὸ χεῖρα, Ei
δ᾽ αὐτὸς οὐτίπου τῶν τοιούτων πεπονθὼς μετὰ τὴν
σύλληψιν, σύγγνωθι, ἐσυλήθης, ἅγιε. Καὶ μή μοι
φυλάττεσθαι τὰς οἰχείας ᾿Εχχλησίας λέγε, xoci
σώας τὰς ἱστορίας μένειν, τήν τε ἀναφορὰν τοῦ
ἁγιωτάτον ἡμῶν κατριάρχου. Τοῦτο γὰρ καὶ ἄλλοι
ἀπαχθέντες φιλολογοῦσιν. Οὐ δύναται ταῦτα διασε-
σῶσθαι, εἰ μήτοι προδοσίᾳ ἀληθινᾷς ἐνστάσεως
ἐγένετο. Τί τὸ ὄφελος, εἰ ἡμεῖς οἱ ναὸς Θεοῦ, xai
ὄντες χαὶ λεγόμενοι, ὀχρειώθχμὲν, χαὶ ἀψύχους
οἴχους περιεκοιησάμεθα ; ἡ εἰχὼν τοῦ Χριστοῦ, οὔτε

nomine ferino digni persecutionem ? cujus Achabi-
tica manus etiam eosquisub alioimperioerantap-
prehendit, occidit, interemit, aut, quod humanius
fuit, in carcerem detrusit post diram flagellatio-
nem : nedum iis parcens qui erant sub ejus pote-
state. Quod si tu nihil hujusmodi passus es post
comprehensionem,ignosce: spoliatus es,vir sancte.
Neque mihi dixeris servatas fuisse proprias ecole-
sias, et picturas integras permanere, etcommemo-
rationem sanctissimipatriarchee nostri .Hocenimet
alii qui seducti fuerunt causari solent. Non potue-
runt hec servari, nisi vere defensionis proditio in-
tercederet. Quid prodest si nos qui Dei templum et
sumus et dicimur, inutiles facti sumus, inanimas

τὸς Θεοτόχου, οὔτε τινὸς ἁγίου διαπίπτει. Μένει p autem domos integras servamus ? Imago Christi,

γὰρ tv αὐτοῖς ὡς πρωτοτύποις * πίπτουσι δὲ oi do-
χκοῦντες χαθαιρεῖν αὐτάς * ἀλλὰ γὰρ καὶ οἱ φειδοῖ
τούτων προέμενοι τὴν παῤῥησίαν, χαὶ τὸν δι᾽ αὐτῆς
καάχωσιν. Οὐά | ἄλλοι ἀποθνήσχοντες, ἕτεροι ὑπερ-
οριξόμενοι, ἄλλοι μαστιξόμενοι, ἕτεροι φρουρούμε-
wot* τὰ δρὴ ἔχοντα x«l αἱ ἐρημίαι, πέτραι τε xol
σπήλαια τοὺς μαχαρίως δεδιωγμένους * καὶ ἡμεῖς
οἶκοι μένοντες, καὶ οἰόμενοι ἀδλαδῶς διαμένειν ;
οὐδαμῶς. ᾿Απολέσθω πᾶσα ἡ τοῦ χόσμου ὕλη τῶν
ϑοχούντων * ἡ ὁμολογουμένη βλάδη ψυχῆς προχρι-
νέσϑω ὧν ὑπέστη πᾶς προφασιστήςς. Ταῦτα φιλῶν
χαὶ ὑπομιμνήσχων εἴρηχα, χαὶ ὡς ὑπὸ ἐπιτιμέαν
ἐσμὲν ἄξιοι ἰλθεῖν᾿ χαὶ ὅτι ἐν χαιρῶ ὀρθοδοξίας,
οὐδὲν ἀψηλάφητον ἀφεθείη. Καὶ εὖ ἔχει, διὰ ταπει-
νώσεως βαδίσαι, x«i ἰάσασθαι τὸ ἡσθενηχὸς, $ διὰ
ἀναιτιασμοῦ ποοστρίθειν ἑαυτοῖς μείξονα αἰτιάματα.

nec Deipare, nec sancti ullius intercidit. Manet
enim in eis tanquam prototypis : excidunt vero qui
illas e medio tollere sibi videntur, tum et qui,
ut his parcant, libertatem abjecerunt, et, ques ex
ea sequitur, vexationem. Vee ! alii moriuntur, alii
exsulant, alii flagellis ceduntur, alii carceribus
addicuntur : montes et solitudines, saxa et spelun-
οὔθ beatos illos qui persecutionem patiuntur, passim
habent : etnos domi herentes,absque incommodo
manere nos posse arbitramur ? Nullomodo. Pereat
universa mundi aspectabilis materia : anteponatur
certa anime pernicies, quam subiit quisquisexcu-
sationem pretendit. Hec amoris ergo, ut commo-
nefaciam, dixi, et utdignisimusqui ad poenitentiam
veniamus : et quia, cum tempus fidei orthodoxe
opportunum erit, nihil relinquetur non excussum :

presstatque per humilitatem incedere, et sanari quod infirmum est, quam per impunitatem acoire

sibi majore delicta.
ΡΖ (ἐ). — Τοῖς ἐν ἄστει ἀδελφοῖς. [χλγ΄.]

CVII. — Fratribus in urbe degentibus.

Queedam contra officium ac preter fas agentes increpat.

Εὔκαιρον ἡγησάμην τανῦν εἰσιόντος τοῦ ἀδελφοῦ
Λέοντος ἐπιστεῖλαι χοινῶς πᾶσιν, εὐλογημένοι ἀδελ-
gol x«l Πατέρες " προσυπομιμνήσχων τὰ ἐχόμενα
σωτηρίας. ᾿Επειδὴ χἀν τῇ ἀπουσίᾳ ταύτῃ “καὶ ἐξορίᾳ
ἔμφοθός εἰμι καὶ ἔντρομος μετὰ τοῦ οἰκείου φορτίου
τῶν ἁμαρτημάτων, καὶ περὶ τῆς ἀνηχούσης μοι εἰς
ὑμᾶς φροντίδος χαὶ προστασίας. Φοδοῦμαι γὰρ καὶ
δέδια, μήπως ὑμεῖς οἱ ἔν ἄστει διατρίθοντες, εὐρι-
πιστότερον εἰς ἔμπτωσιν τινα ἐμπέσοιτε, xal ἅπερ
διὰ πολλῶν χόπων τε χαὶ ἄθλων, τῶν πρὸ διωγμοῦ,
καὶ ἐν τῷ διωγμῷ συνηθροίσαμεν ἀγαθουργήματα,
ἀφυλαχτήσαντες πρὸς βραχὺ, ἄρδην ἀπολέσωμεν.
Αχούω ἀστασίαν, μεταδασίαν * ἄλλον ἐξ ἄλλου x«i
ἀδελφοῦ καὶ τόπου μεταθαίνοντα * x«i τὸ γε ἐλεεινό-
τέρον, μόνον ἄλλον χαθεζξόμενον, χαὶ ἕτερον, τὸ
κελλίον εἰς οἰκίαν ἔνθα γυναῖχες, ἔχοντα " x«i ἄλλον
πάλιν εἰς μοναστήριον γυναιχεῖον διαιτώμενον εἰσ-
«sí - ἕτερον πάλιν ὧδέ τε χἀκεῖσε οἰχοτριθοῦντα,
ἔνθα χόραι, ἔνθα πῦρ οὐκ ἐμπυρίξον χόρτον, &)Y
οἶχον ψυχῆς ^ ἐνίους πάλιν ἐπιλαθομένους τῆς ἐννό-
μὸν ζωῆς, δούλους ὠνησαμένους αὐτοῖς συζῆν * x«l

(4) In cod. Reg. ρια΄.

Opportunum existimavi proficiscentenunc fratre
Leone, communes omnibus litteras dare, benedicti
fralres Patresque ; revocansin memoriam quee pere
tinent ad salutem, quia per absentiam istam et ex-
silium in metu ettimore versor, ob illam que mihi
preter proprium peccatorum onus incumbit, vestri
curam et preefecturam. Metuo enim ac vereor ne
vos qui in urbe habitatis, facilius in lapsum
aliquem incurratis, et quie multis laboribus oerta-
minibusque, tum ante persecutionem, tum in per-
secutione, bona opera collegimus, brevis temporis
negligentia funditus deperdamus. Audio instabili-
tatem, audio emigrationem,alium ab alio et fratre
etloco abeuntem ; et, quod miserabilius est,alium
solum residentem, alium cellulam in domo in qua
sunt mulieres habentem ; alium rursus in muliebri
monasterio perpetuo diversantem ; alium denuo ibi
frequentem ubi sunt puelle, ubi ignis non fenum,
sed domum anime comburens : quosdam rursus
astricte legibus vite& oblitos, servos emere, et cum
illis vivere ; alios item mercari agros. O infelicem

1361

S. THEODORI STUDIT/E

animam meam!quomodoinhis non ingemiscam ? À γοῦν ἑτέρους ἀγροὺς ἀγοράζειν. Ὥ τῆς ἀθλίας peo

quomodo non metuam si justum Dei preceptum
non annuntiem ? Utquid, fratres, de statu mentis
exiistis ? utquid Domini servi, vitiorum servi facti
estis ? cum sub lege sitis, cur contra legem agere
sustinetis ? cur Christi cultores, filii exacerbantes,
ἃ prava seductione non receditis ? non residetisin
locis scandalo carentibus? non bini et bini aut
etiam plures simul estis more apostolico ?

Ve soli : v.e sedemnon habenti : γ8 mulieribus
dedito : v& servi servo: ve Giezi, qui emptis
agris et vinelis, lepre Naaman heeres fuit 391 An
divine voces non sunt hec ? An ego a meipso pro-
fero ? Quando fervebat persecutio, habebat qua se
defenderet necessitatem, qui in eorum que recen-

suimus aliqua lapsus esset ; et ob fldem exorta p ἐμπίπτειν "

necessitas reum absolvebat. Nunc vero nullus est
persecutor, nullus qui prohibeat quominus hone-
ste habitetis, et cum aliis vel minimum duobus.
Nam male viventes,condemnatis ex vobis ipsis eos
qui seeundum legem vivunt. Annon hsec vestra
instabilitasi ndicico est,vos in pace minimeconven-
turos ? Resipiscite, obsecro, fratres mei sancti,ce-
lestis vocationis participes 31 : nisicorrigamini,non
sic appellandi,sed nominibus contrariis,quod absit.
Heec egocontestorcoram Deoelectisque angelis : si
quis correctus non fuerit, et post constitutum tem-
poris spatium persliterit, a divinorum sacramen-
torum participatione arcebitur pro ea potestate
qu& mihi in vos a Domino data est ; ad edifica-
tionem, non ad destructionem loquor. Vos vero,
fratres mei, tanquam filii obedientie bene agite,
ut et Deo serviatis, et me miserum a peccati morte
vindicetis, in Christo Jesu Domino nostro, cui
gloria cum Patre et sancto Spiritu. Amen.
CVIII. — Joanni Sardensi.
Ut ex gravi morbo convalescat,
Dudum audivimus egrotare paternamsanctitatem
tuam, nunc vero pene etiam desperatam esse. Quo
nuntio nos humilesita sumus consternati, tantoque
perculsi dolore, ut proficisci istuc animus fuerit, et

ψυχῆς ! πῶς ἐν τούτοις οὐ στενάξω ; πῶς δὲ οὐ gefs-
θήσομαι μὴ ἀναγγέλλων τὸ δικαίωμα τοῦ Θεοῦ; Τί
δὴ ἱξέστητε, ἀδελφοί ; τί δὲ οἱ δοῦλοι Κυρίον δοῦλοι
παθῶν γεγόνατε ; τί οἱ ἕν νόμῳ ἀνομεῖν ἀνέχεσθε ;
τί δὲ οἱ θεραπευταὶ Χριστοῦ, vioi wapexixpai-
νοντες, οὐ μετέρχεσθε τῆς πονηρᾶς ἀπαγωγᾶς ; οὐ
χαθέζεσῆε εἰς τόπους ἀσχανδαλίστους ; οὐ δύο dioi
καὶ πρὸς, σύνεστε ἀποστολιχῶς ;

Οὐαὶ τῷ μόνῳ ! οὐαὶ τῷ ἀχαθίστῳ ! οὐαὶ τῷ γυναιά-
ζοντι | οὐαὶ τῷ δουλοδούλῳ | οὐαὶ τῷ Γιεζζ, ὃς ὠνυεί.
μενος ἀγροὺς, καὶ ἀμπελῶνας, χεκληρονόμηπε τὸν )i-
ποαν Νεεμάν ! uà οὐχὶ θεῖαι μὴ φωναὶ αὗται ; pi τι
ἐγὼ παρ᾽ ἐμαυτοῦ εἰσφέρω ; ὅτε ἔδραξεν ὁ διωγμὸς,
εἶχέ τις λόγον ἐξ ἀνάγχης, ἔν τισιν ὧν ἀπηρεθμησάμῃν͵
χαὶ ἡ διὰ τὴν πίστιν ἀνάγκῃ, ἔσωξε τὸν
εὑρισκόμενον. Νῦν δὲ οὐδεὶς ὁ διώκων, οὐδ᾽ ὁ χωλύ.
σων χαλῶς ἡμᾶς χαθέξεσθαι, καὶ σὺν ἄλλοις dw
εἶναι τοὐλάχιστον. Ἐξ ὑμῶν γὰρ αὐτῶν καταχρί-
νεσθε τῶν ἐννόμως διαξώντων, οἱ κακόξωοι. Ἑ
οὐχὶ προδήλωμα τῆς ἐν εἰρόνῃ ἀσυνδρομίας ὑμῶν
ἡ παροῦσα &Ütcia ; ᾿Ανανόψατε, παρακαλῶ, ἀδεὶ.
φοὶ μον ἅγιοι, χλήσεως ἐπουρανέον pire
χοι" ἄν μὴ διορθωσησθε, οὐχ οὕτως πλητέοι, ἀλλ᾽
ἐναντίως, ὅπερ ἀπείη. Ταῦτα διαμαρτύρομαι ἐνώκιν
τοῦ Oto) xai τῶν ἐχλεχτῶν ἀγγέλων * εἶ τις μὰ διορθώ-
cxtat μετὰ τὴν ὡρισμένην εἰς χρόνου τινὸς σύμφθεσο
ἐπιμονὴν, τῶν ἁγιασμάτων ὑπὸ Θεοῦ εἰς prre
ψιν εἴργεται, κατὰ τὴν ἐξουσίαν ἦν ἔδωχέ umi
Κύριος ἐν ὑμῖν - εἰς οἰχοδομὴν χαὶ οὐχ sic xeÜnip-
σιν ὁ λόγος, Ὑμεῖς δὲ, ἀδελφοί μον, ὡς νἱοὶ ἱ-
σχοῇς, εὖ πράξατε, ἵνα xal Θεὸν θεραπεύσητε, mi
τὸν ἐλεεινὸν τοῦ θανάτου τῆς ἀμαρτέας ἐξέλησθε,
Χριστῷ Ἰησοῦ t& Κυρίῳ ἡμῶν, e ἡ δόξα c»
τρὶ καὶ ἁγίῳ Πνεύματι. 'Apáv.

PH' (5). — Ἰωάννῃ Σάρδῃς. [xs]

Ecclesie imprimis causa precatur.

'Amó χρόνον ἠχούσαμεν νοσηλεύεσθαέξ σον ri» ze
τρικχὴν ἁγιωσύνην, ἄρτι δὲ μιχροῦ δεῖν χαὶ ἂἀκν
γνωσθεῖσαν. Καὶ τοσοῦτον ἐθροάθημεν οἱ ταπερεὶ,
xxi συνεχινήθημεν λυπηρῶς, ὡς ὁρμᾶσαε καταὶν

ingratumrumorem oculisusurpare. ld vero propter ἢ δεῖν ἡμᾶς ἐν τοῖς αὐτόθι, καὶ ὄψει ὑπολαδεῖν τὴν

instantia negotia factum non est. Quare coacti fui-
mus litterisquodammodo volare ceu corpore, atque
intueri te egregium patrem, sincerum amicum, ge-
nerosum testem veritatis. Pro hac siquidem et ex-
silium pertulisti,et carceris vincula : quin et ante
hzc spectaculum factus, ut Apostoli verbis utar 35,
et angelis et hominibus : quo die allisum est solo
ab impiis coram Caiphaico concilio, sacrum caput
tuum. O quid nobis accidit? Quid abire hinc festi-
nat columna Ecclesie ? Mane nobiscum, adhuc
mane, patere pro Evangelio ceu bonus miles. Vides
ut bellum ardet? ut profideimpugnamuretpugna-

0 [V Reg. v, 26. 31 Hebr. ui, 4.

31 [ Cor. iv, 9.

&rtuxràv ἀχοήν. Οὐχ ἐξεγένετο δὲ διὰ τὰ παριε-
μενα τούτῳ. Διὸ ἡναγχάσθημεν οἱονεὶ wereetthm
τοῖς γράμμασιν ὡς ἔν σώματι, xab ἰδεῖν σε τὸν πωὶϊν
πατέρα, τὸν γνήσιον φίλον, τὸν γενναῖον μάρτυρα τῇς
ἀληθείας. Εἴπερ ὑπὲρ αὐτῆς σὺ xai ἐξόριστος τὰ
φρουροδέσμιος * χαί γε πρὸ τούτων θέατρον γενόμε-
γος, ἀποστολιχῶς εἰπεῖν, xat ἀγγέλοις καὶ ἀνϑρὺ-
ποις, χαθ᾽ ἣν ἡμέραν ἔῤῥιπταί σον ὑπὸ τῶν ἀσεβῶ,
χατὰ πρόσωπον τοῦ Καξαφαϊῖχοῦ συνεδρέου, εἰς τοῦ
dapo; ἡ ἱερὰ χορυφή. Ὦ τί γίνεται ἐν ἡμῖν ; τί ἀπε:
pt τῶν τῇδε σπεύδει ὁ στύλος τῆς ᾿Εχκλησίας.
Μεῖνον μεθ᾽ ἡμῶν, ἔτι μεῖνον * συγκακοπκαθοσον τὼ

NOTE.

(ὃ) In cod. Reg. ριγ΄.

1369

Eóeyytho ὡς χαλὸς στρατιώτης, Ὁρᾷς ὅπως d. À
ἐστιν ὁ πόλεμος ; ὅπως βαλλόμεθα χαὶ βάλλομεν ὑπὲρ
τοῦ λόγου ; Ναὶ ἀντιδολοῦμεν, ἐπίμεινον. Αἴτησαι ὅν
ὡμολόγησας Χριστόν, χαὶ ὁμολογεῖς προσχυνεῖν
ἀνθρωποπρεπῶς ἐγγραφόμενον * χαὶ εἰσαχούσει τῆς
δεόσεώς σον. Εἰ δὲ πάντως ἀπαίρεις, οὕτω τῆς Προ-
νοίας χελευούσης, αὐτὸς μὲν χωρόσεις, εὖ ἔσμεν,
ὁμολογίας ἔπαθλον ἀπενεγχάμενος * ὃμῖν δὲ Dso τὸν
Θεὸν τὸν ἀγαθὸν χαταστήσεις ταῖς πρεσδείαις " οὐ
τοῦ Ἐχχλησίαν.

ΡΘ’ (6). — Ἠλίᾳ τέκνῳ. [χλᾷζ΄.]

EPISTOLARUM LIB. 1.

1310

mus ? Ne, oramus ut maneas. Roga Christum
quem professus es et profiteris adorare humana
specie depictum ; et exaudiet preces tuas. Sinautem
omnino discedis ita jubente Providentia; ipse qui
dem, sat scimus, abibis confessionis referens pree-
mium : nobis vero Deum optimum reddes interces-
sione tua propitium; simul etiam ut festinet Ecocle-
sie sue prospicere.

μὲν ἀλλὰ xai εἰς τὸ ταχύναι ἐπισχέψασθαι τὸν ἑαυ"

CIX. — Eliz filio ().

Ad quemda&m lapsum.

Τίς ὁ ἀναγχάσας ps ἐπιστεξλαέ σοι, ἄνθρωπε; B
Θεὸς δηλονότι ὁ χαταστήσας με ἐπὶ σὲ ποιμένα χαὶ
νομοθέτην * à δώσω, ὡς ὑπὲρ πάντων τῶν ἀδελφῶν
σον, χαὶ περὶ σοῦ λόγον. ᾿Απετάξω δὴ οὖν αὐθαι-
βέτως, ὑπετάγης εὐηχόως " εἶτα ἐσινίασέ σε ὁ Σα-
τανᾶς ἀποῤῥήξας τῆς θείας συναφείας. Αὖθις Déc
Θεοῦ συνήφθης " x«l πάλιν ἐνεργεία δαίμονος ἀπ-
ἐεπήδησας. Ἕπειτα πάλιν ἔλθὼν, ἐξωμολογήσω, ὑπο-
σχόμενος τὴν πρὸς τὸ ἑξῆς ἀσφάλειαν" xci ἐπειδὴ
ὑποστροφὴ τῆς ἐξορίας imi τοῦ Νικηφόρον, οὐ συν-
ἦλθες τοῖς λοιποῖς, ἀλλ᾽ ἔμεινας ἐφ᾽ ἑαυτοῦ δελεα-
ξόμενος ὑπὸ τοῦ ὄφεως " χαὶ τοῦτο ἕως τοῦ νῦν
βασιλεύοντος τετάρτον μετὰ Νιχηφόρον. Ἕως πότε,
ἔλεεινε, ἐγχυλίῃ τοῖς τῆς ἁμαρτίας τῶμασιν ; ἕως
τίνος οὐχ ἀνήσεις ἀσχημονεῖν ἐνώπιον Θεοῦ χαὶ
ἀνθρώπων ; Οὐχ ἔνι θάνατος ; οὐχ ἔνι χριτήριον ; (
Οὐ δώσεις τίσιν αἰώνιον, ἧς x«i μόνον ἐνθύμησις
καταστῶλει ψυχὴν καὶ ἐπιστρέφει πρὸς μετάνοιαν ;
᾿Ανάνηψον, ἄνθρωπε, ἀναχλήθητι, παρακαλῶ" ἄφες
οἰχοδομεῖν οἰκίας χοσμιχῶς, ὁ τὸν oixóv σον τῆς
Juxüc χαταλελυχώς * ἔα τεχτονεῖν ὡς λαϊχὸς, ὁ rt-
χταινόμενος ὑπὸ τοῦ Σατανᾶ * μὴ προφασίσῃ τοῦτο
κἀχεῖνο" οὐδείς σε ἐξελεῖται ἐκ χειρὸς Κυρίον. Μὴ
εἴπης ἡμαρτηχώς Οὐχ οἴσω τὰς ἐπιτιμήσεις. Οἴσεις,
τέχνον μὸν" χαλῶ γάρ σε οὕτως ἐλπέδι τῆς ὑπο-
στροφᾷς, ἐγὼ ὁ ταπεινός. Εἰ Πατὴρ, πεφεισμένως
ἑατρεύσω, συμπαθητιχῶς, φιλόστόργως. Μόνον θέ-
λησον, μόνον χινήθητι, διάῤῥηξον τὰ χατόχοντοῖ σε
δισμὰ τοῦ θανατοῦ ^ ἐγγύθεν Θεοῦ βοήθεια, καὶ ὁ
τὸς ζωῆς ἄγγελος προπορεύσεται * χαρὰ
γενήσεται, θρηνήσει ὁ διάδολος, σχιρ- p
τήσω bPyà ὁ τάλας, εὑρηχὼς τὸ ἀπολωλός μὸν πρό-
Garov, καί γε ἡ ἀδελφότης σον. Ei δὲ μὴ, ἔσὴ θήραμα
τῷ διαδόλω, τοῦ οὐαὶ χληρονόμος, οὔ ῥυσθείης
ὑπαχούσας, xxi σὺν τῷ ἀδελφῷ cov Σίλᾳ ἐλευσό-
μένος.

PI' (7). — Τῇ ὁμόξνγι Δημοχαρι. [ xhn'. ]

Quis me coegit ut ad te, mi homo, scriberem ?
Deus haud dubie, qui me tibi pastorem et legislato-
rem constituit; cui redditurus sum ut pro ceeteris
fratribus tuis, sic pro te quoque rationem. Renun-
tiasti igitur mundo tua utique ipsius voluntate,
libenter subditus fuisti : postea cribravit te Satanas
abripiens a divina societate. Iterum Deo miserante
nobis consociatus, et iterum daemonis opera resili-
isti. Post he&c denuo reversus exomologesim fecisti,
stabilitatem in posterum promittens : et postquam
exsilii relaxatio fuit sub Nicephoro, cum ceeteris non
rediisti; sed apud te inescatus a serpente mansisti,
idque ad eum usque qui nunc imperium tenet
quartus a Nicephoro. Quousque tandem volutarisin
ceeno peccati? Quousquenondesinis indecore agere
coram Deo et hominibus ? An nulla mors est ? nul-
lum judicium ? non poenam lues eternam, cujus
sola cogitatio coercet animam, convertitque ad
poenitentiam ἢ Expergiscere, homo, resipisce, obte-
stor.Omitte domos seculi more exstruere,qui anime
tu& domum destruxisti : desine utlaicus fabricari,
qui structura fis Satane : nequehac aut illa excu-
satione utaris. Nemo te auferet de manu Domini.
Nedicas postquam peccasti:Poenas non dabo.Dabis,
filli mi : sic enim ego humilis te nomino spe con-
versionis. Si pater sum, medicinam adhibeo parce,
oommiseranter, amanter. Velis tantummodo : tan-
tummodo movearis : rumpe que te detinent mortis
vincula. Prope adest Dei auxilium, et vitee tue cu-
stos angelusgredieturantete. Gaudiumeritin celo, -
lugebit diabolus, ego miser inventa ove mea que ἡ
perierat exsultabo, et utique fratres tui omnes. Sin.
minus, preda eris diaboli, et heeres maledictionis :
qua utinam, mihi obediens, et cum Sila fratre tuo
veniens, libereris.

CX. — Uzori Demochari.

Consolatur in obitu mariti.

'Ag! fc ἡμέρας &vnyy()q ἡμῖν ὁ θάνατος τοῦ μᾶ-
χκαρίου στρατηγοῦ, μέχρι τοῦ δεῦρο, πολλὰ δοχιμά-
σαντες οὐκ εὐωδώθημεν ἐπιστεῖλαι τῇ τιμιότητέ
σου" xxi νῦν δὲ ἐπιστώλοντες οὐδέν σὲ ὠφελεῖν,
οὐδὲ ἔλαφροποιεῖν τοῦ βάρους τς ἐνωδύνου χαρδίας

Ex quo nobis renuntiata mors est beati magistri
militum, ad hunc usque diem, cum multa explora-
verimus, nullam excellentie& tue scribendi viam
idoneam nacti sumus : et nunc cum scribimus,
nihil juvare te, nec gravem possumus cordis moro-

NOTE.

(6) In cod. Reg. pw.

(7) In cod. Reg. pc. (ἢ Parenetica.

1314

S. THEODORI STUDITE

rem sublevare. Que enim reperiri queat oratio, A δυνάμεθα, Tí; γὰρ καὶ ἐξευρεθείαη λόγος Ge,

quee tanto dolori medeatur ? Attamen ut illius nos
quoque in partem venire ostendamus, non ejus
tantum eausa qui ad Dominum abiit; siquidem vir
bonus et pius, doctrine orthodoxe propugnator,
pacisque pugil dereliquit nos, o calamitas ! sed et
tui gratia quee derelicta es, conjugali auxilio desti-
tuta, presertim cum viri amans esses admodum.
Sed quoniam divini decreti ignara non es : Z'erra
es, eL in lerram reverteris**; et rursum : Ul non
contristemini de dormientibus, sicut et caeteri qui
spem non habent**; cum illi a Deo adducendi sint
eum Jesu in resurrectione : hortamur et oramus ut
nimium dolorem abjicias, consolationem aliquam
accipias, ad te redeas, animum exhilares : quando-

quidem liberos habes, et familia tibi est indole B τῆς λύπης, λαδεὶν παραμύθιον putxpóv,

animi preestans; et nisi mens erigat se ad cohiben-
dum dolorem, regere ac rite gubernare nullo modo
poterit. Ad extremum beato etiam illi profuturum
est id quod suademus : quo quid esse possit opta-
bilius ? Quid ergo restat, domina ? Da gloriam bono
Deo; profer illa verba Job: Dominus dedit, Domi-
nus abstulit;sicut Domino placuitita et factum est**.
Maxima inde revera tibi laus fuerit, patebitque
quam eruditi viri uxor fueris. Doctus ille siquidem
et sapiens, et institutor non initiatorum. Quare sic-
ut ille viris preclarum fuitexemplum, esto et ipsa
mulieribus, lugendi studium declinans, et osten-
dens tutorem tibi Deum esse, qui, cum non
esses, ut esses de nihilo te produxit, et ad

florentem s&tatem perduxit, οἱ tanto viro con- C

junxit, disjunctamque iterum uniet per resur-
rectionem. Quare excessum ipsius peregrinatio-
nem esse cogita. Annon igitur privationem ferres
si rex terrenus mandaret ? Fer, domina mea, et
istam quam solus verus et omnium rex imperavit.
Ita prorsus hortamur : et vero speramus receptu-
ram te eum in die illa, postquam viduitatem in
Domino servaveris, et egregia germina quam opti-
me institueris : qui et nos salutamus, et hortamur
ut pari ac tu animi moderatione paternam absen-
tiam ferant, et materna directione ad recta oinnia
informentur.

CXI. — Monachis Myelensibus.

τοσοῦτον θεραπεύειν ; ᾿Αλλ ἕνα καταδύλους ἑαντοὺς
ποιήσωμεν ὡς μετέσχομεν χαὶ αὐτοὶ λύπης, οὐ pim
ἐπὶ τῷ ἐνδημήσαντι πρὸς Κύριον * ὅτε ἀνὴρ ἀγαϑὸς
x«i εὐσεδὴς, πρόμαχος ὀρθοδοξίας, καὶ ἀγωνιστὴς
εἰρήνης, ἀπολέλοιπεν ἡμᾶς, d Tüc συμφορᾶς ἱ ἀλλὰ
xai ἐπὶ σοὶ τῇ καταλειφϑείσῃ ἐρήμῳ τῷῶς ὁμοξυγεκῆς
ἐπιχουρίας, ἄλλως τε x«i φιλανδρούσῃ λέαν. Οὕτως
οὖν ἀπαραμύθητον τὸ πάθος ἀπέδειξεν ὃ λόγοι,
᾿Αλλ᾽ ἐπεὶ οὐχ εἶ ἀδίδαχτος τοῦ θείου διατάγματος,
ὅτι Γῆ εἶ, xal εἰς γῆν ἀπελεύσῃ. Καὶ πάλιν " "ἵνε
μὴ ἐπὶ τοῖς χεχοιμημένοις λυπῆσθε, χαθὺς
xai οἱ λοιποὶ οἱ μὴ ἔχοντες ἐλπέδα - ὡς ἀχβη-
σομένοις σὺν τῷ 'IncoU ὑπὸ Θεοῦ ἐν τῇ ἀναστοαίσει " κε-
ρακαλοῦμεν x«l ἀντιδολοῦμεν χενῶσαί σε τὸ πολὺ
εἰς ἑαυτῷ
γενέσθαι͵ ἴλαρῦναι τὴν ψυχήν " ἐπειδὴ καὶ río
ἔχεις, x«l οἰχία σοι πάρεστι μεγαλοφνής ^ χαὶ d
μὴ ὁ νοῦς ἀνενέγχοι τῆς χαταχρατήσεως τοῦ πάϑους,
διοικεῖν xal διέπειν ὀρθῶς οὐχ ἄν ποτε δυνεβεί,.
Ἐπὶ πᾶσι δὲ κἀκείνῳ τῷ μαχαρίῳ λυσιτελέξσει τὸ
λεγόμενον * οὗ τέ ἂν γένοιτο xsptaroudacréripn ;
Τί οὖν λοιπὸν, ὦ χυρία ; δὸς δόξαν τῷ ἀγαθὼ Gn:
φθέγξαι τὰ τοῦ Ἰὼδ, Ὁ Κύριος ἔδωκεν, ὁ Κύριος
ἀφείλετο ὡς τῷ Κυρίῳ ἔδοξεν, οὕτως xei
ἐγένετο. Εἴη ἐντεῦθεν ὡς ἀληθῶς μέγιστον κλέος, καὶ
φανείης οἷον πεπαιδευμένου ἀνδρὸς ὁμόξνγος Fyiw.,
Καὶ γὰρ ἐχεῖνος χαὶ γνωστιχὸς, καὶ σοφὸς, καὶ κεν
δευτὴς τῶν ἀμνήτων " Ὡς γὰρ οὖν ἐχεῖνος ἀνδράευ
ὑπόδειγμα καλὸν, ἔσὸ χαὶ αὐτὸ γυναιξὶν, ἐκκλέίνενα
τὸ φιλοπενθὲς, x«i δειχνύουσα ὅτε σοε προστέξι, ὁ

Θεὸς, ὃς καὶ ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναξ σε τι»

δγαγε, καὶ εἰς ἀχμὲν ἡλικίας ἤγαγε, καὶ Tuhusm

ἀνάρὶ συνέζευξε, xai αὖθις διαξεύξας ἐνώσειε διὰ τὰ
ἀναστάσεως - ὥστε νόμισον ἀποδημέαν εἶναι 3
πρᾶγμα. Οὐχ ἄρα ἥνεγχες rà» στέρησιν, εἰ fan
λεὺς ἐπίγειος ἐπέτρεψεν ; Οἷσον, δέσποινα μον, xi
τήνδε, ἣν ὁ μόνος ἀληθινὸς χαὶ πάντων Dasdrn
ἐχέλευσε. Ναὶ, παραχαλοῦμεν, καὶ yt πιστεύομω
ἀπολήψεσθαί σε αὐτὸν ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐχεῖνῃ " gu
τουσαν τὴν χρείαν ἐν Κυρίῳ, καὶ τεκνοτροφοῦνυ
ἄριστα τὰ χαλὰ βλαστήματα - ἅπερ καὶ xperze
ρεύομεν * χαὶ ὁμοιοτρόπως cet παραενοῦμεν ppm
τὴν πατρικὴν στέρησιν, καὶ μητρικᾷ διαπλάττωδαι

D ῥυθμίσει πρὸς πᾶσαν εὐθύτητα.

PIA' (7). — Τοῖς μονάξονσε Μνέλες. [xpy.]

Elogium Dionysii monachi qui apud Myelenses bospes illos obierat.

Dormitio quidem dilecti fratris nostri Dionysii,
definito Dei consilio ante constitutionem mundi,
jam accidit. Vobis vero, fratres, benefaciat Domi-
nus, quod illum morbo atfectum, in prestanti
monasterio vestro, cum illac iter haberet, excepi-
stis idque quoadusque tabernaculum in terra de-
posuit, evolavitque in coelum. Dignum porro qui
eo perveniret fratrem fuisse multa testantur. Pri-

93 Genes. i, 19. ?* I Thess. 1v, 12. 35 Job 1. 21.

'H pt» χοίμησις τοῦ ἀγαπητοῦ ἡμῶν ἀδελφοῦ A
νυσίου, τῷ ὡρισμένῃ βουλῇ τοῦ Θεοῦ πρὸ καταθυλ;
χόσμον, ἤδη ὅρον ἔλαβεν. Ὑμῖν δὲ, ἀδελφοὶ, 6
ποιήσαι Κύριος, ὅτι ὑπεδέξασθε αὐτὸν ἀνθενύσασι
χατὰ πάροδον ἐν τῇ διαφερούσῃ ὑμῖν μονῷ ᾿ mi
τοῦτο μέχρις ἂν ἀπέθετο τὸ σχῆνος ἔν γᾷ, καὶ ἐτ-
ἑπτὴ εἰς οὐρανόν. Ὅτι δὲ ἄξιος τῆς ἐκεῖσε πορεία
ὁ ἀδελφὸς, μαρτύρια πολλὰ. Πρῶτον μὲν ὦ μέχοι γί.

NOTE.

(7) In cod. Reg. p".

1373

EPISTOLARUM LIB. 1I.

1374

pouc ἀπὸ νεότητος, δόκιμος αὐτοῦ ὑποταγή. Ἔπειτα À mumquidem, ab juveatute ad senium usque spe-

δὶς ἰφυλακίσθῃη, ἅπαξ ἀπῆρεν ἐν rj Δύσει, ὑπὲρ τὸς
καθ' ἡμᾶς Ἐχκχλησίας ἀπόστολος * ὄνπερ εὐλόγησιν
ἀποστολιχὸν στόμα, xci ἤνεσε Ῥωμαίων ᾿Εχχλησία :
ὃς xal μεμαρτύρηται ὑπὸ πολλοῖς ἀδελφότητος «U-
τοῦ. ᾿Ανὴρ δννατὸς ἔργῳ x«i λόγῳ, ἐργάτης
ἐντολῶν Θεοῦ, στύλος καὶ ἐδραίωμα τοῦ οἰκείον χοινο»
δίον * πολλὰ ἐνδειξάμενος ἀρετῆς ἰδιώματα, καὶ νῦν
αὐτὸ τοῦτο χατὰ τὸν παρόντα διωγμὸν, περιερχόμε᾽
νος πόλεις τε xal χώρας, ὑστερούμενος, θλιδόμενος,
ἐν τῷ διαχονεῖν τὸν τῆς ἀληθείας λόγον, μέχρις ἀπ-
ἐπνει ἐχδημήσας πρὸς Κύριον. Τοιοῦτον οὖν, ὡς ἡ
ἀλήθεια ἔχει, ἐξεναγήσατε δοῦλον Κυρίου, χαὶ ru-
λικοῦτον λείψανον ἅγιον παρ᾽ ὑμῖν ὡχονομήθη ἀπο-
θυσαυρισθῆναι. Διὸ χαὶ μᾶλλον προσετέθημεν τῇ
κατὰ Θεὸν ἀγάπῃ ὑμῶν, x«i ἐπευχόμεθα ὑμῖν τὰ
ἀγαθὰ τῆς ἄνω Ἱερουσαλὴμ, ἀνθ᾽’ ὧν μετὰ ἀληθινῆς
καρδίας ὑπεδέξασθε τὸν ὅσιον Διονύσιον, οὗ τὸ μνη-
μόσυνον μετὰ τῶν ὁμοταγῶν ἁγίων.

PIB' (8). — Κατηχητιχὴ πρὸς τοὺς ἑαυτοῦ
μαθητάς [χμδ'.]

οἰδία fuit ejus obedientia. Deinde in vinculis bis
fuit: semel in Occidentem pro Ecclesia nostra
legatus profectus est: huic benedixit os apostoli-
cum : hunc laudavit Ecolesia Romana : qui tesli-
monium etiam habuit a fratribus suis quampluri-
mis. Vir potens opere ac sermone ?*, observator
mandatorum Dei, columna et firmamentum co-
nobii sui: qui multa exhibuit virtutis vere docu-
menta, idque maximein hac preesenti persecutione,
urbes regionesque percurrens, egens, erumnis
pressus, dum veritatis verbum dispensat, donec
animam efflavit ad Dominum proficiscens. Talem
ergo, ut se res habet, Domini famulum hospitio
excepistis; et tàm sancte apud vos reliquire ut

p reconderentur, divina providentia contigit. Unde

et arctius vestree secundum Deum charitati obstri-
eti sumus, vobisque supreme Jerusalem bona
optamus pro eo quod sincero corde suscepistis
sanctum Dionysium, cujus memoria est oum sanctis
ejus commilitonibus.

CXII. — Catechetica ad discipulos suos.

De obitu Dionysli et Anthi, monachorum: quorum virtutem &c facta preclara commendat.

᾿Αδελφοὶ xai Πατέρες. ΓΑλλοι μὲν λυπηρῶς ἀναγ-
ῶλουσι τὰς τῶν οἰχείων ἀποβιώσεις * ἐγὼ δὲ xai
λίαν περιχαρῶς. Διὰ τί ; ὅτι οἱ ἀποθεδιωχότες ἀδελ-
gol ἡμῶν ἅγιοι, χλήσεως ἐπουρανίον μέτοχοι, "Av-
θος ὁ φερώνυμος ἡνθηχὼς τὰς ἀρετὰς, xal Διονύσιος
ὁ διαπρέψας Διονυσιαχῶς καθ᾽ ὁσιότητα. Οἷος δὲ xci
ὁ θάνατος ἀμφοτέρων, δίκαιον εἰπεῖν. Ὁ μὲν ἐληλυ-
ϑὼς ἀπὸ τῆς οἰχείας ξενίας ἄρτι, xai γε συνταξάμε:-
νος ἡμῖν αὐτὰ δὴ τὰ τελευταῖα, iv τῇ ὑποστροφῇ
καθ᾽ ὁδὸν νοσηλευθεὶς χεχοίμηται ἱερῶς ἐν μοναστη-
pie τῆς Μνέλης. Ὁ δὲ ἀσθενείᾳ περιπεσὼν, ὑπέστη,
εἰ pà προπετὶς εἰπεῖν, τὰ τοῦ ἀοιδίμον ᾿Ιὼδ παθή-
ματα. Καὶ γὰρ τὰς σάρκας αὐτοῦ εἶδε ῥυϊσχομένας,
καὶ τὰ ὀστᾶ χεχολλημένα τῇ σαρχί. Πόνοι ἀνύποιστοι,
πληγαὶ τραυμάτων, ῥύσις τῆς γαστρὸς ἄμετρος,
μόνη à πνοὴ παραμένουσα * ἔν οἷς εὐχαρέστως καὶ
αὐτὸς πρὸς Κύριον. "Ide οὗ μακάῤιοι, ὡς χαὶ αὐτοὶ
μάρτυρες, Διονύσιος ὁ τοῦ Θεοῦ ἐργάτης δόχιμος,
xmi Ἄνθος τὸ ἀρνίον τοῦ Χριστοῦ. Διονύσιος ὁ μέ-
Xp* γέρους τὸ τῆς ὑποταγῆς ἄεθλον ἀπὸ νεότητος
τετελεκώς * xai ἼΑνθος ὁ ἐκ παιδὸς ὁσιωθεὶς μέχρι
μεσηλικιότητος καθ’ ὑποταγήν * ἀμφότεροι σχεύη
εὔχρηστα τῷ Δεσπότῃ Θεῷ. Οὐ μόνον ἐν οἷς ὑμνύή-
θησαν πρότερον x«l ὕστερον * πρὸς δὲ καὶ φυλακῶν
διαδήματα ἕνεχεν διχαιοσύνης περιεθάλοντο. Οὔ τί
ἂν γένοιτο ἐνδοξότερον ; Ἔχει δὲ θάτερος ἄλλο χαύ-
χῆμα, τὸ ἐξυπηρετῆσαι αὐτὸν τῶ κυρίῳ ἀδελφῷ καὶ
ἀρχιεπισχόπω, xai ἐξνπηρέτησιν, μαχρὰν, καὶ οὐ μό-
νον μαχρὰν, ἀλλὰ χαὶ ἐπαινουμένην λίαν. ᾿Αμφοτέ-
ρωθεν οὖν ἀξιαγαστος ὁ ἀδελφός.

36 Luc. xxiv, 19.

Fratres Patresque. Alii quidem dolenter suorum
obitus annuntiant; ego vero magna cum letitia.
Quid ita ? quia qui vita excesserunt sancti fratres
nostri, colesti vocatione potiuntur, Anthus qui
juxta nomen suum virtutibus floruit ; et Dionysius,
qui Dionysii instar sanctitate precelluit. Qualis
autem utriusque mors fuerit, equum est exponere.
Ille quidem a peregrinatione sua jam redux, cum
antea scilicet mandata suprema nobis commisisset,
in.reditu morbo in via correptus, pie obdormivit
in inonasterio Myelensi. Hic vero valetudinis infir-
mitate detentus, celeberrimo Job, nisi temerarium
est dicere, paria purpessus est. Nam et carnes suas
defluentes vidit, et ossa carni agglutinata ; labores
intolerabiles, plagee confracti corporis, profluvium

ventris immodicum, solus restans anhelitus: que ^

cum gratiarum actione et patientia perferens mi-
gravit etipse-ad Dominum. Beati revera, tanquam
et ipsi martyres, Dionysius, probus Dei operarius,
et Anthus agnellus Christi. Dionysius, qui a juven-
tute ad senium usque obedientie certamen per-
duxit; et Anthus, qui ἃ puero usque ad mediam
etatem obediendo sanctitatem adeptus est. Ambo
vasa utilia Domino Deo : non in iis modo quorum
causa prius ac posterius laudati sunt; sed quod
preterea carcerum coronis propter justitiam redi-
miti sunt : quo quid possit esse gloriosius ? Habet
autem alter aliud quo se jactet, quod nimirum
famulatus sit domino fratri οἱ archiepiscopo, et
quidem longo famulatu, nec longo solum, sed et
valdelaudato. Utroque igitur nomine admiratione
dignus est frater.

NOTE.

(8) In cod. Reg. px'.

1375

S. THEODORI STUDIT.E

ine

Ad heec ergo, fratres, quid dicemus ? Migrare nos A Τί οὖν εἴπωμεν πρὸς ταῦτα, ἀδελφοί ; ὅτι μετα.

hine prorsus quotquot homines sumus, migratio-
nemque esse ab incolatu ad veram requiem, a
tenebris ad lucem, a tumultu ad tranquillitatem,
ἃ bello ad pacem, ubi non est mordens coluber,
ubi non est mutationis metus, ubi recipiet unus-
quisque prout in corpore gessit, sive bonum, sie
malum? .Quarecontendamus, fratres mei,utsancte
moriamur; quo eternam damnationem effugiamus,
et regnum coelorum consequamur. Horrendum est
incidere in manus Dei viventis 18, Deus noster ignis
consumens est??. Pertimescamus, filii dilecti, exhor-
rescamus, adversus draconem diabolum exsurga-
mus, et quistare videntur, et qui prostrati sunt:
quoniamillisquidem brevis relazatio casum mortis

affert ; his vero parva mentis erectio preestat vul- B

nerum animae curationem. Nunquid qui cadit non
resurgit ? aut qui avertitur, non revertitur 30 ? Imo,
fratres mei : nondum clausa est janua, nondum
solutus est conventus. Parcamus nobis ipsis : con-
sideremus quemadmodum in urbe versemur, ubi
consideamus, quibuscum verba faciamus, quantus
sit cibus noster, quies, somnus, confabulatio, hym-
norum decantatio, tota Deo placens, tota utilis
proximo.

Miseremini, auxiliamini, ne quisquam aliquid
faciat contra ac decet. Quid prosit si lucrer uni-
versum mundum, et misere animee mee jacturam
faciam ?! ? Quis mihi hujus vite voluptatum fru-
ctus erit in die mortis ἢ quo autem dolore afflciar,
cum socios et equales meos videro in Deo regnum
evehi, me vero ia tenebras exteriores abripi?
Vere, fratres mei, nihil est delectatio carnis, nihil
regnum terrenum, nihil gloria ad tempus durans,
nihil divitie fluxe et caduct, nihil delicie que
defluunt, nulla in ullo eorum, que ab hujus vite
cupidis pulchra et speciosa existimantur utilitas :
sed omnia vanitas et superfluitas spiritus 5, ut lo-
quitur is qui omnes hujus seeuli suavitates fuerat
expertus. Atque ulinam vanilas duntaxat: cum
pro illa sempiterni cruciatus iis parentur qui in
ea volutantur. Nobis vero quibus spiritualem vitam
Dominus largitus est, quale quantumque, nisi eam
fugiamus, imminetsupplicium ? Propterea, fratres
mei, moneo, hortor, obsecro, tanquam debitor et

δαίνομεν πάντως πάντες ἄνθρωποι ἐντεῦθεν, καὶ ἡ
μετάβασις ἀπὸ παροιχίας εἰς ἀληθενὸν κατάπαυσιν,
ἔκ σχότους εἰς φῶς. ἀπὸ ταραχῆς εἰς γαλήνεν, ix
πολέμου εἰς εἰρήνην, ὅπον οὖχ ἕνε δάκνων ὄφις, ὅπου
οὐχ ἕνι τροπᾷς φόθος, ὅπου χομέσεται ἕκαστος τὰ
διὰ τοῦ σώματος πρὸς ἃ ἔπραξεν, cire ἀγαθὸν,
εἴτε χαχόν. Διὸ σπκεύσωμιν, ἀδελφοί μον, καὶ ἡμεῖς
ὁσίως ἀποδιῶσαι " ὡς ἂν φύγοιμεν αἰωνίας χρίσδως͵
χαὶ ἀξιωθεέημεν βασιλείας οὐρανῶν. $o6cpó» τὸ ἐμ-
πεσεῖν εἰς χεῖρας Θεοῦ ζῶντος. Ὁ Θεὸς ὑμῶν,
πῦρ καταναλίσκον. Φοχηθῶμεν, τέκνα ἀγακητὰ,
φρίξωμεν, διαναστῶμεν χατὰ τοῦ δράκοντος du
lou, x«i oi δοχοῦντες ἔσταναι, καὶ οἱ ὑποσχελισθέν»
τες * ὅτι τοῖς μὲν βραχεῖα χαύνωσις πτῶσιν ἀκερ-
γάξεται θανάτον * τοῖς δὲ μιχρὰ ἀνάνευσις ἴασιν ee-
τελεῖ ψυχικῶν τραυμάτων, Mà ὁ πέπτων οὐχ ἀν
ίσταται; ὃ ὁ ἀποστρέφων οὐκ ἐπιστρέφιι;
Ναὶ, ἀδελφοί μον * οὕπω à θύρα χέκλεισται, οὔκω i
πανήγυρις διαλέλυται. Φεισώμεθα ἑαυτῶν * qxoxügap
πῶς ἐν ἄστει διατρίδομεν, ποῦ καθεξόμεθα, μεθ᾽ οἷων
προσώπων διαλεγόμεθα, πηλίκη ὃ τροφὰ bpén, i
ἡσυχία, à ὕπνωσις, & ὀμϑία, ἡ ὕμνησις " Ox ipe
στὴ Θεῷ, ὅλῃ ἐπωφελὴς τῷ πέλας.

᾿Ελεεῖτε, βοηθεῖτε * μή τίς τι πράττοι παρὰ τὸ
εἰκός. Τί ὄφελος ἐὰν ὅλον τὸν χόσμον χερδήσω, ni
ζημιωθῶ τὴν ἔλεεινήν μὸν ψυχήν ; τέ μοι xpectia
ται ἐν ἡμέρᾳ θανάτον τῶν τῇδε ἡδυπαθειῶν τὸ τὸ
λος ; τέ δὲ πείσομαι ὅταν τοὺς ὁμοτοιγεῖς μοὺ ἣν

C προσλαμθανομένους εἰς βασιλείαν Θεοῦ, ἐμαυτὼ κα

αἰρόμενον εἰς τὸ ἐξώτερον σχότος ; "Ovrex, &dimi
μον, οὐδὲν ἡ εὐπάθεια τῆς σαρκὸς, οὐδὲν Darük
ἐπίγειος, οὐδὲν δόξα πρόσχαιρος, οὐδὲν πλοῦτος je
ματιξόμεινος, οὐδὲν τρυφὴ ἀποῤῥέουσα, οὐδῖν ὃ
οὐδενὶ τῶν νομιξόμένων τοῖς φιλοζώοες xeu xs
ὡραίων ὄφελος " ἀλλὰ τὰ πάντα ματαιότης ze
περίσσεια πνεύματος, ὥς φησιν ὁ τῶν ἄπεντωι
ἡδέων τοῦ τῇδε αἰῶνος ἀπόπειραν ποιησάμενος. Κεὶ
εἶθε ματαιότης μόνον * ἀλλ᾽ ὅτε ἀντ᾽ αὐτῆς αἰωναι
βάσανοι ταμὶεύονται τοῖς ἐγχεκυλεαμένοις αὐτῇ,
Ἡμῖν δὲ οἷς ἡ πνευματικὸ ζω κεχάρισται i
Κυρίον, πόση καὶ πηλίχῃ τιμωρία, εἰ μὸ φευξέρδι
αὐτῆς, ἀποχείσεται ; Διὰ τοῦτο, ἀϑελφοί pou, ἐν»
μιμνήσχω, παραιγῶ, παραχαλῶ, ὡς ὀφειλέτης, καὶ

servus vester propter Dominum, ut juste et sancte D δοῦλος ὑμῶν διὰ Κύριον * διχαίως x«i ὁσίως πὼν

vivamus etiam in posterum, ut vitam eeternam adi-
piscamur in Christo Jesu Domino nostro, cui glo-
ria in secula. Amen.

CXIII. — Euphrosyne prepositz.

τευσώμεθα xal πρὸς τὸ ἐξᾷς. ἵνα x)gpovouácum
ζωὴν αἰώνιον, ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίω ἡμῶν, ὃ
ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. ᾿Αμήν.

PIT". (9). — Εὐφροσύνῃ ἡ γου ξένῃ. [xpt.

Consolatur in obitu matris.

Postulabat hoc quod accidit beate domine ma-
trique communi (nec enim refugiam matrem quo-
que nostram illam appellare propter virtutem) ut

u Il Cor. v, 10. ?** Hebr. x, 31. 5 Hebr. xu, 29.

᾿Απήτει τὸ συμδὰν περὶ τὴν μακαρίαν xupis
x«i χοινὴν μητέρα * οὐ γὰρ παραιτοῦμαι καὶ ἡμῶ
μητέρα αὐτὴν ὀνομάζειν διὰ τὴν ἀρετῶν - «it,

80 Jarem. viri, 4. 3! Matth. xvi, 386. 83 Eocle.i,

ΝΟΤΕ.

(9) In cod. Reg. px«'.

1317

EPISTOLARUM LIB. II.

1378

ἡμᾶς ἀφῖχθαι, x«l τὸν προσηχόντα ἐπιτάφιον ἐχείνη À nos ipsi veniremus, et illam quidem congrua lau-

μὲν «cat * σοὶ δὲ τῇ ὑπολελειμμένῃ, καὶ οἱονεὶ óp-
φανῇ τῆς μητρικᾷς σον συναφείας τε xal συμπνοίας,
φθέγξασθαι παραμύθιον" εἴγε καὶ ἐξευρεθεέη τοιοῦ-
To» φάρμαχον, δυνάμενον χαταπραῦναί σον τὸ τῆς
ψυχῆς ἀλγεινὸν καὶ συμπεπτωχός. ᾿Αλλ᾽ ἐπεὶ τοῦτο
οὐχ ἐνδέχεται, διὰ γράμματος ἡ ἐπισχοπή. "Qi. πῶς
ἀπέπτη ἀφ᾽ ἡμῶν ἡ x«)b ἀμμὰς, h Χριστοφόρος
γυνὴ, τὸ χειμήλιον τῆς σωφροσύνης, τὸ χεχαριτω-
μένον πρόσωπον, τὸ τς εὐλαδείας τέμενος, τὸ
πλᾷρες ἡμερῶν, τῶν τε λυομένων xal μενουσῶν
θέαμα, ὁ ἡ γιασμένος ναὸς, ὁ ἐλαιὼν τῆς συμπαθείας,
ὁ οἰχτιρμὸς τῆς ἐπιδόσεως, τὸ ξῶον ὄντως τὸ θεό-
πλαστον, ὁ ἄφθονος ὀφθαλμὸς, b ἀδάσκανος χάρϑδία,
$ πρὸ τοῦ θανάτον ἔχδημος τῶν τῦδε διὰ τὸν πο-
θούμενον νυμφίον Χριστὸν, χαὶ διὰ τὴν ἐκεῖσε ἄλυ-
τον ζωὴν χαὶ ἀχήρατον ; Ὥ, ὦ, πόσα λαλήσας δυνη"
θείην χενῶσαι τὸ συνωθοῦν τὴν χαρδίαν pou σεμνο-
λόγομα | Καίτοιγε ὀψιμαθὴς ἐγὼ τῆς χυρίας xai
τῶν ἐνουσῶν ὑμῖν ἀρετῶν, χαὶ τοσοῦτον ἔν πείρᾳ,
ὅσην ἄχρῳ δαχτύλῳ ἰφαψάμενός τις μέλιτος. ᾿Αλλ’
ὅμως ἡ βράχεῖα γεῦσις δήλωσιν παρίστησι τῆς ὅλης
γλυχύτητος, ἄλως τε xal παρὰ τῶν χᾶἄᾶλλον πεπει-
ραμένων ὑμῶν τῆς ἀριτῆς ἀδελφῶν ἐχδιδαχθεὶς,
ἀρχοῦσαν ἔχω τὴν περὶ αὐτῆς γνῶσιν ἐν Κυρίῳ.
Ἐχείνη ἀπὸ τοῦ τοιούτον βίου ἤχθη εἰς τόδε τὸ mo-
λέτευμα. Ati γάρ με ἄνωθεν ὑπολαδεῖν, x«l μιχρόν
τι ἐνδιατρίψαι τῷ λόγῳ παρηγορίας χάριν.

Ἔχει οὕτως. Τῶν ἀφ᾽ ἡλίον ἀνατολῶν τὸ γένος,
καὶ χατὰ τόπον, x«i χατὰ τρόπον * εἴπερ à ᾿Αρμε-
νέα, ὅθεν χαὶ ἡ ἀρετή. Εἰ δὲ χαὶ τὸ αἱμα δεῖ ζητεῖν *
ἐχ βασιλιχοῦ χράματος στρατηγίαι χαὶ δημαγωγίαι,
καὶ tv ᾿Αρμενίᾳ χαὶ ἐν Γραιχίᾳ, τοῦ ὁμοζύγον λέγω "
ἐπεὶ χαὶ τὸν πρώτην στρατηγίδα εἷλεν ἐνταῦθα,
ὥσπερ χαὶ τὴν πατριχιότητα, ὁ ἀνήρ. OU ἀποῤῥα-
εῖσα διὰ θανάτου, οὐχ ἧνεγχεν ἄζυξ μένειν, ἀλλ᾽
ἔχειν μνηστῆρα " τίνα ἄρα ; οὗ τονδε xai τόνδε ἄρχον-
T& ἢ βασιλέα, ὡς à τῶν πολλῶν ἔφεσις, σαρχὶ χαὶ
αἴματι προσκειμένων " ἀλλὰ τὸν μόνον ὡραῖον νυμ-
φίον, τὸν ἄρχοντα τῆς εἰρήνης, Διὸ καὶ εἴρῃνώνυμος

| Y νύμφη, τὸν τῶν ὅλων βασιλέα Χριστὸν, τὸν Κύριον

T v

τὰς δόξης, καὶ τοῦτον διὰ τοῦ μοναδιχοῦ ἐπαγγέλαα-
Tec μνηστευσαμένη. Ἐφ᾽ ᾧ ὅπως ἡρίστευσε πράτ-
τουσα τὰ τοῦ ἐραστοῦ, προδεδήλωχεν ὁ λόγος ὡς ἐν
σχιαγραφία, Ταύτης ἡ ἀστράπτουσα προσευχὴ, ἧ
κατάνυξις" ἡ τῶν δαχρύων χύσις, ἡ ἀχατάλαλος
ηλῶττα, ἡ ἀπαῤῥησίαστος ἕξις, ὃ Χριστομίμητος
ταπεινοφροσύνη, ἢ φιλέντολος δεξιὰ, ὃ θεὴγόρος
ϑιώνοια, dà χαιομένη τῷ τῆς ἀγάπης Χριστοῦ πυρὶ
καρδία, xat τῶλος ἡ ὀρθόδοξος λατρεία, xai τὸ πεφυ-
λαγμένον τῆς αἰἱρετικῆς χοινωνίας μετὰ ἀνυποστόλου
παῤῥησίας. Καὶ θαῦμα πῶς ἐν τῷ παριππεύσαντι
διωγμῷ, οὐ μόνον ἑαυτὴν, ἀλλὰ χαὶ σὲ, χυρία, xal
ὅλην σου τὴν ἁγίαν συνοδίαν, ἀμέθεκτον σὺν Θεῷ
ταύτης διεφυλάξατο" χαλὴν χορωνίδα τῷ TÓs
ἐπισφραγισαμένη * ἔχ τῶν ὀρθοδόξων πηγῶν μετά-
σχοῦσα τῶν ἀγιασμάτων, χἀντεῦθεν ἀπάρασα, χαι-

ρομένως * ὅπερ σημεῖον μέγιστον τῆς ὧν ἐπεπόθει

datione funebri prosequeremur ; tibi vero derelictee
et materna quodammodo animi corporisque con-
junctione orbate consolationem adhiberemus : si
tamenremedium inveniretur ejusmodi, quod posset
afflicti prostratique animi dolorem mitigare. Sed
quoniam id fieri nequit, per litteras fiet visitatio.
O quo pacto & nobis avolavit bona mater, Christi-
fera mulier, thesaurus continentis, gratia ornatum
caput, religionis sacrarium, plenum dierum tum
obeuntium tum permanentium spectaculum,
templum sanctificatum, olivetum corapassionis,
commiseratio largitionis, vere a Deo formatum ani-
mal, oculus invidie expers, cor sine malevolen-
tia, in hoc seculo ante mortem peregrina ob desi-
derium Sponsi Christi, et propter futuram illic
vitam indissolubilem et immortalem ? O, o, qui-
busnam verbis exsequi illam possim, que cor
meum sollicitum habet, laudationem ! Et quidem
serius ego dominam, et virtutes vestras cognovi,
nec experientie plus habeo, quam qui summo di-
gito mel attigit. Attamen tenuis degustatio totius
dulcedinis specimen exhibet : presertim cum ab
iis sororibus, quibus virtus vestra magis perspecta
erat, edoctus, sufficientem de ea notitiam habeam
in Domino. Vite conditio a qua transiitilla ad istud
institutum, fuit hujusmodi. Oportet enim me rem
altius repetere, et consolationis gratia paulisper
dicendo immorari.

Sic autem se res habet. Genus illius ex Orien-
talibus, et quoad locum, et quoad indolem : ex Ar-
menia scilicet, unde et virtus. Quod si etiam ha-
benda ratio sanguinis, hunc cum regibus commi-
stum habuit. Accedunt militares ac civiles, tum in
Armenia, tum in Grecia prefecture, conjugis
dico; siquidem primariam in exercitu dignitatem
pariterque patriciatum adeptus est vir ille. A quo
per mortem divulsa, innuptam manere se non tulit,
sed sponsum habuit, quemnam vero ? non huno
vel illum principem aut regem, quod ambiunt
multe, carni et sanguini addicte;; sed eum qui
solus est sponsus speciosus, princeps pacis. Unde
et pacis nomen habens sponsa, universorum regem
Christum glorie Dominuht, sibi per monasticam:
professionem sponsumascivit.In quo quidem quam
preeclare egerit, que dilccti sunt exsequens, supe-
riorsermoadumbrata quadam descriptione demon-
stravit. Hujus oratio fulguris instar emicans, com-
punctio, lacrymarum effusio, nulli obtrectans lin-
gua, verecundi mores, Christum imitans humilitas,
mandatorum amans dextera, mens divina tractans,
cor ardens igne charitatis Christi, denique ortho-
doxus cultus, et cauta heretice communionis cum
intrepida libertate devitatio. Ac mirum sane quo
pacto non seipsam modo, sed et te, domina, et
sanctam congregationem tuam universam, dum
grassaretur persecutio, illius expertem Dei ope
conservarit; pulchram fini coronidem imponens,
ab orthodoxis fontibus sacra participans, animo

1879

S THEODORI STUDIT/&

letanti excedens e vita : quod indicium est maxi- A ἐπιτεύξεως, Χριστοῦ τυχεῖν, καὶ μετὰ Χριστοῦ

mum, compotem factam eorum esse que optabat,
Christo scilicet frui, et cum Christo in eternum
esse. Sic igitur vivebat beata, sic et sancte obiit :
atque ita esse credimus nos peocatores, Nunc ad
te convertenda est oratio. Domina mea, quid hoc
est, quod, elsi acerba est separatio, tulisti tamen
cum gratiarum actione, ut audivimus; vehemen-
terque te laudavimus, non ejulatus a ratione alie-
nos fundentem; non spei vacuas lamentationes;
sed utpulchrum erat et ut decebat veram monialem
et optimam magistram, exemplo suo animas sibi
a Domino ereditas informantem, aut potius, ut
apertius dicam, clarissime illius et unanime con-
spirantem filiam in Domino, nurum in carne,
equales in gubernatione virtutis! Unam enim in
duobus corporibus animam fuisse, et laudabile est,
et vobis gloriosum.

Non ergo penitus a te, domina, separata est do-
mina, sed ad modicum tempus, donec eamdem et
nos viam insistamus. Preterquam quod spiritua-
liter nuncetiam adest, et sua tibi studia impendit :
quodque majus est, Deo proprior facta, pro te
tuisque deprecatur. Quod ergo restat, ne animo
concidas, oramus, quasi preside carens, aut quasi
sola derelicta. Habes illam, et pre illa Deum cujus
sunt omnia; sed et nos peccatores, sicut illa et
ante mortem, et in morte ipsa postulavit, habes,
si quid prodesse queat homo peccator. Hec nostra
est funebris allocutio. Tu vero, o beata anima ;
ad hancenim oratio convertenda ; neanobis poscas
ut Deus tibi per nos sit propitius : sed tu illum
nobis concilia deprecationibus : hoc enim te posse
confidimus : neque ut adjutores nos habeat domi-
na, soror, mater, filia tua; sed teipsam impende
et illi et nobis et universi gregi tuo, in Domino,
cui gloria in secula. Amen.

CXIV. — Juliano vestitori.

ἔσεσθαι εἰσαεῖ. Οὕτώς οὖν ἰδίω dà μαχαρία, καὶ
ὀύτως ἀγίως &xüpt ^ x«l οὕτως πιστεύομεν ἔχειν ei
ἁμαρτωλοί. Λόιπὸόν ἐπὶ σὲ ὁ λόγος μετενεκτύος. Δέ-
σποινάώ μου, τί τοῦτο ; ἵνα si xai δριμὺς ὁ χωρισμὸς,
ἀλλ᾽ ὅμως ἐνέγχῃς εὐχαρίστως, καθὰ καὶ ἀκκηκόο:
μεν, καὶ ἐπῃνέσαμέν σε πάνυ" uà προϊεμένεην χω-
χκυτοὺς ἀλόγους, x«l θρήνονς ἀνελπίστους * ἀλλὲ
δεόντως, καὶ ὡς ἀληθῶς μοναζξούσῳς, καὶ ἀρίστης
διϑασχάλον, ὑποτυπούσης τῷ καθ᾽ ἑαυτὴν ὑποδεί.
γμᾶατι τὰς πιστευθείσας σοι ψυχὰς ὑπὸ Κυρίου * μᾶν
λον δὲ, ἵνα γνωριμώτερον εἴπω, ὡς ἐκείνης τῆς
ἀοιδιμὸν ὀμοψύχου ὁμογνώμονος θνγατρος ἐν ἔν.
ρίῳ, νύμφης ἐν σαρχὶ, ἰσαρέτον ἐν πολιτείᾳ, Καὶ
γὰρ μία ψυχὴ ἐν duci σώμασι τὸ καθ᾽ ὑμᾶς, xui
Β αἰνετὸν χαὶ δεδοξασμένον.

Οὐ τοίνυν εἰς ἅπαν ἐχωρίσθῃ σου, κυρία, κυρία"
ἀλλὰ πρὸς μιχρὸν, ἕως ἄν x«l ἡμεῖς τὸν αὐτὸν dg
σωμεὲν ὁδόν - πλὴν ὅτι xai πνευματικῶς xml ἄρτι
πάρεστε καὶ συμφέρει σοι τὰ σπουδάσματα " καὶ τὸ
μεῖζον, ὅτε καὶ ἐγγμτέρω γενόμένη Θεοῦ, ἀντιθελεῖ
τὰ περὶ σοῦ xai τῶν σῶν Mà δὺ οὖν λοιπὸν χατα.
πέσοις, παρακαλοῦμεν, ὡς ἀπροσεαππεωτος, μηδὲ ὡς
μεμονωμένη. Ἔχεις αὐτὴν xal πρὸ αὐτῆς wm Ge,
οὗ τὰ παντα" εἰ δὲ καὶ ὑμᾶς τοὺς ἁμαρτωλοὺς, παιὶ
τὴν ἐχείνης xal πρὸ θανάτον, χαὶ à» τῷ ἐπκοκμᾶ
αἴτησιν, ἔχεις " εἴπερ τι καὶ λυσιτελεῖν δύναιτο b»
θρωπος ἁμαρτωλός. Αὔὕτο ὑμῶν 3 ἐπιτάφιος προ.

C φώνῃσις. Σὺ δὲ, ὦ μαχαρία ψυχὰ (πρὸς αὐτὸν y
ἐπιστρεπτέον), μὴ πρὸς ἡμῶν αἰτοῦ τὸν Gem
Da» γενέσθαι. ᾿Αλλ’ αὐτὸ αὐτὸν ὁμῖν xard)é
ταῖς πρεσδείαις * θαῤῥοῦμεν γὰρ τοῦτο ἐσχύευ α'
μηδὲ ὑμᾶς ἐπικούρους ἔχειν τὴν κυρίαν ἀδελφερν»
τρότεκνόν σον. ᾿Αλλὰ σαντὴν πάρεχε καὶ αὐτῇ, um
ὁμῖν, καὶ ὅλῃ τῇ ποίμνᾷ σου ἐν Κυρέῳ " & à δόξα

τοὺς αἰῶνας. ᾿Αμήν.

PIA'. (10). — Ἰουλιανῷ βεστύήτορι. [χμ-.]

Varia morum documenta tradit.

Quandoquidem per fratrem nos salutasti, pre-
clare frater, equum duxi salutem tibi per litteras
reddere : ea re ostendenscliaram mihi esse excel-
Jentiam tuam; neque hoc solum, sed sollicitum
me esse ut salvus evadas a diaboli tentationibus;
scis enim, amice, circuire illum semper tanquam
leonem, et qu&rere quem devoret??. Quare attende
diligenter, et pactionum recordare. Scriptum est :
Peccasti ? non adjicias iterum : sed el de pristinis
deprecare**. Et rursum Dominus ait : Omnem pal-
mitem non ferentem fructum, tollit eum Pater meus,
el in ignem mittit, et ardet *. Reformidemus igitur
exemplum, pro animabus nostris decertemus, pri-
usquam instet hora mortis : ne velut infructuosi et

33 | Petr. v, 8. .?* Eccli. xxi, 1. *5 Joan. xv, 2.

'Ertdà προσυηγόρενσας ἡμᾶς δεὰ τοῦ &dügs,
ἀδελφὲ χαλὲ, χαλὸν ἡγησάμο7ν διὰ γράμματος an
προσαγορεῦσαί σε" δειινύων ἐντεῦθεν, ὡς ἀγακῳξι
ἔχω περὶ τὴν τιμιότητά σον " οὐ μόνον δὲ, ἀλλὰ πὶ
μεριμνητικῶς εἰς τὸ σώξεσθαι αὐτὴν ἀπὸ τῶν wi
διαδόλον πειρατηρίων * ἴσθι γὰρ, ἀγακπκητὲ, ὅτι ἃ
λέων ἀεὶ περιέρχεται ξητῶν τίνα καταπέῳῃ. Ἔχε ὦ
προσεχτιχῶς * μέμνησο τῶν σνυνθηχῶν. Γέγρακτα᾽
"Hgeprtc; μὴ προσθῇς xal περὶ τῶν προτὶ
pov σὸν δεήθητι. Καὶ πάλιν ὁ Κύριος λέγει * Ili
κλῆμα μὴ φέρον χαρπὸν, αἴρει αὐτὸ ὁ Πατὴρ
καὶ εἰς πῦρ βάλλεται, καὶ χαέεται. Φοθηθῶρ
οὖν τὸ ὑπόδειγμα " ἀγωνισώμεθα ὑπὲρ τῶν ψυχῶν kpin,
πρὶν à ἐπιστῆναι τὴν ὥραν τοῦ θανάτου * μὲ tue

NOTJE e

(10) In cod. Reg. pxx'.

EPISTOLARUM LIB. Il.

φθῶμεν ὡς ἄχαρκοι χαὶ ἀτελεσφόρητοι vic ἀγαϑὲς À inutiles abscindamur a bona vite, quee est Christus.

ἀμπέλον, $T ἐστὶν ὁ Χριστός. Διὰ τοῦτο ἦλθον,
euci» ὁ Κύριος, οὐχ ἵνα χρίνω τὸν χόσμον, ἀλλ᾽
ἕνα σώσω. Καὶ παλιν λέγει " Ei μὲ 4200», καὶ
ἐλάλησα αὐτοῖς, ἁμαρτίαν eux εἶχον" νῦν δὲ
πρόφασιν οὐχ ἔχουσι περὶ τῆς ἁμαρτίας αὖ-
τῶν. Καὶ παλιν Ὁ λόγος ὃν ἐλάλησα, ἐχεῖνος
πρινεῖ αὐτὸν ἐν τῇ ἐσχάτιε ἡμέρᾳ. Hódu, ἀγα-
ποτὶ, ὁ χαλὸς Θεὸς ἡμῶν πάντα τὰ εἰς ἡμᾶς ἐπλέρω-
σεν" ἐπὶ γῆς ὥφθη, δούλον μορφὲν ἀνέλαθεν, ὑπ é-
κοος ἐγένετο μέχρι θανάτον. θανάτον δὲ
σταυροῦ. Καὶ ταῦτα Κύριος ὧν τὸς δόξος, χαὶ τὰ
πάντα φέρων τῷ ῥήματι τῆς δυνάμεως αὐτοῦ * ἀναχα-
λούμενος ἡμᾶς ἀπὸ τῶς ἐγγενομένης uüpiv διὰ τοῦ
πρωτοπλάστον φθορᾶς " x«i οὐ μόνον, ἀλλὰ γὰρ καὶ

θεώσας ὑμᾶς διὰ τς ἀγίας αὐτοῦ σαρχὸς " οὗ x«i ἀδελ- Β

qoi ἠξιώμεθα χαλεῖσθαι, x«i σύσσωμοι, καὶ συμμέτο-
χϑι, x«i σνγκχληρονόμοι. Δεῖ οὖν ὁμᾶς πάσῃ φυλαχῇ
φυλάττειν ἑαυτοὺς. Ἐν μέσῳ παγίδων διαδαίνεις ἐν
Tj πόλει διερχόμενος * óp& μὴ ἐμπαρῷς. 'Ev φόδῳ
Κυρίου 9 ἀναστροφή σον ἔστω μετὰ ἀνδρῶν ἀγαθῶν *
φεῦγε τοὺς ἀφυλάχτως ζῶντας " φεῦγε παίγνια xal
γελοιάσματα νεωτερικά * φεῦγε χραιπάλας καὶ πολυ-
ποσίας φθοροποιούς Πᾶν ῥῇῦμα σαπρὸν ἐκ τοῦ
στόματός σὸν μὴ ἐχπορενέσθω᾽" ἀλλ᾽ εἴ τι
χαλὸν εἰς οἰχοδομὴν τῶν ἀχονόντων. Mà φρόν-
tuos πλουτεῖν * ὅτι γυμνὸς εἰσῆλθες εἰς τὸν κόσμον τοῦ»
τον, γυμνὸς χαὶ ἀπελεύσῃ. Μὴ ἀγάπα τὴν δόξαν τοῦ
κόσμον τούτου * ὅτε ὡς χαπνὸς παρέρχεται. Ἔν
φίλει μονον τὸ ἀγαθόν, τὸ χαθαρὰν ἔχειν τὸν καρ-
δίαν ἀπὸ τῆς ῥυπαρᾶς ἁμαρτίας * τὸ ἐπιτυχεῖν βασι-
λείας οὐρανῶν * xai φυγεῖν χρίσεως αἰωνίου, Τὰς
ἐντολὰς͵ ἃς ἴλαδες, φύλαττε * χλῖνον πτωχῷ τὸ OU;
σὸν * ἡνέχα ἔχει ἡ χείρ σον βοηθεῖν, ὄρεξον τῷ
δεομένῳ. Δύο λεπτὰ χήρας πτωχᾷς ὑπερυχόντισαν
πάντων τῶν ἐν τῷ γαζοφυλαχίῳ ἐμθεθδλυομένων.
Ὅρχος ἐν τῷ στόματί σου μὴ αὐλιξέσθω " ὁ γὰρ
ὀμνύων οὐ σωθήσεται, x&v δοχῇ πᾶσαν ἐντολὴν
ποιεῖν. ᾿Ἐπισχέπτον ἄνθρωπον ἐν φυλαχᾷῇ, ἵνα ἐπι-
σχεφθῇς ὑπὸ Κυρίου. Προσεύχον σννεχῶς, καὶ ψαλλε
ἐν χαρδίᾳ - ἵνα τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ὑποδέξᾳ σύνοικον.
Τκῦτα ix πολλῶν ὀλίγα δείγματα ἀγάπες, ἐντολαὶ

Propterea veni, ait Dominus, non μέ Judicem mun-
dum, sed. ut salvificem **. Et iterum dioit: Si non
venissem, et locutus fuissem eis, peccatum non Àabe-
rent : nunc autem excusationem non Aabent de pec-
cato suo "ἷ. Et iterum : Sermo quem locutus sum,
ille judicabil eum in novissimo die **. Jamque ipse
erga nos omnia, dilecte, bonus Deus noster exple-
vit. In terra visus est, formam servi accepit, factus
est obediens usque ad morlem, mortem autem cru-
cis 53. Atque heec cum esset glorie Dominus, por-
tansque omnia verbo virtutis suse **: revocans nos
ab insita nobis per protoplastum corruptione ;
neque id tantum, sed per sanctam quoque carnem
suam nos deiticans : cujus et fratres appellari
meruimus, et concorporei, et consortes, et cobe-
redes. Convenit ergo ut omni custodia nos custo»
diamus. In medio laqueorum ingrederis per oivi-
tatem ambulans, vide ne sis remissus. In timore
Domini sit conversatio tua cum viris bonis : fuge
illos qui sine cautione vivunt: fuge ludos risusque
juveniles : fuge crapulam et ebrietatem pestiferam.
Omnis sermo malus ex ore iuo non procedat ; sed
si quis bonus ad aedificationem audientium **. Di-
tescere ne studeas, quia nudus in huno mundum
ingressus es,et nudus recedes ". Ne ames glo-
riam mundi hujus, quia sicut fumus preetervolat.
Unum solumama bonum, purum sorde peooali cor
habere, regnum cajorum adipisci, et eternam fu-
gere damnationem. Serva mandata ques accepisti :

C aurem tuam inclina mendico: cum opitulari manus

tua potest, porrige indigenti. Minuta duo pauperis
viduee antelata sunt omnibus que missa fuerant in
gazophylacium **. Juramentum non habitet in ore
tuo : nam qui jurat non salvabitur, tametsi omnia
precepta servare videatur. Visita hominem carcere
detentum, ut visiteris & Domino. Assidue ora, et
psalle in corde, ut Spiritum sanotum contuberna-
lem excipias. Hec pauca de multis dogmata cha-
ritatis, bona precepta, que ambo exsequamur ut
salvi simus, in Christo Jesu Domino nostro, cul
gloria ín secula seculorum. Amen.

ἀγαθαὶ, ἃς ἀμφότεροι πράξοιμεν, καὶ σωθείημεν, ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κνοίῳ ἡμῶν, ᾧ ἡ ϑ8όξα εἰς τοὺς

αἰῶνας τῶν αἰώνων. ᾿Αμήν.
PIE' (11). — Εὐφροσύνῃ ἡγουμένῳ. [χμζ΄.]

CXV. — Euphrosynat Ῥγδρορίία.

Rursum de ipsius matris obitu scribit.
Ὡς καλὰ τὰ γράμματα τῆς τιμιότητός σον, καὶ D — Quam preeclaree fuerunt reverentise tues litteras,

τὸ λυμηρὸν ἐπιδειχνύμενα τῆς ἐπὶ τῇ ὁσίᾳ μητρὶ
χοιπήσιως, xal τὸ ὑπομνηστιχὸν τῆς ἔλπίδος ἔχοντα!
Ως γὰρ τὸ πάντη ἄλυπον x«i Gdaxpu ἐπὶ τῇ τῶν
χεχοιμημένων διαζεύξει, χατηγορεῖται (ἀναισθησίας
γὰρ τεχμάριον) * οὕτω τὸ πέραν τοῦ μέτρον πάλιν
καταχλᾶσθαι τῇ λύπῃ, τῶν μὴ ἐχόντων ἐστὶν ἐλπίδα
ἀναστάσεως * Δεῦρο λοιπὸν, ἀδελφὴ ἐν Κυρίῳ, τὸ

31 Joan. xv, 32.
** Maroc. xi, 43.

86 Joan. xij, 47.
29. *'*Job. 1, 11.

88 Joan. XI, 48.

que& etdoloremex sancte matris obitu testate» sunt,
et spei mentionem continebant ! Queraadmodum
enim non dolere prorsus, neo flere inortuorum dis-
cessiones, merito reprehenditur ; stuporis quippe
est argumentum : sic etiam ultra modum dolore
frangi, eorum est qui resurrectionis spem non ha-
bent. Age nunc ergo, soror in Domino, legitimo

89 Philipp. 11, 7, 8. ** Hebr. 1, 3. *! Ephes. iv,

NOTE.

(11) In cod. Reg. py.

1383

planctu perfuncti, ad nos redeamus :non ut sancte
illius simulacrum ex mente abjiciamus ; absit. Erit
enim apud nos omnis adhortationis gubernatio-
nisque monumentum : sed ut alacriore animo si-
mus, ac peragamus propositum certamen exercita-
tionis. Non igitur reliquit te mater immatura eetate,
nec rudem rerum divinarum, nec humanarum
imperitam ; sed, Chsisti gratia, omnibus rebus in-
structam, et vite usu peritam, et prudentie ple-
nam, et scientia locupletem, et gubernationi per-
idoneam. Cumque humanee vite definiti sint dies,
prospice imprimis proprie securitati, adjutricem
assumens sive e domo, si suppetat, sive extrinse-
cus. Quippe fieri omnino potest, ut feminam in-
venias cui negotia quae interdum occurrunt diffi-
cillima committas, qu& expedire per se mens una
nequeat.

Attende similiter subditarum sororum guberna-
tioni: regens illas in Domino, cum omni longani-
mitate et commiseratione exigens quse sunt officii :
neque urgens vehementius, sed sicut nutrix filios
suos fovens, totamque te illis impendens : ita ut
animam ipsam pro illis exponas, neque freni ha-
benas e contrario penitus remittens, que causa
esse solet dissolutionis, confusionis, et nullius er-
ga filtos amoris. Scis quomodo te, presente matre,
gereres: scis in te omaium illarum oculis tan-
quam in Deum esse conversos, personam tuam in-
tuentium velut conciliatricem apud Deum. Quod si
ipsa sic agas; perpiscuum est aliud illas spirare
nihil debere, quam quod tu magistra et cupis, et
jubes, et enuntias: prorsus ut genuinw filie erga
matrem, ut. inembra de membro erga caput, ut
flores erga rosarium. Ad hoc enim et in unum con-
venerunt, mundo relicto, etiis que in mundosunt,
parentibus ac fratribus, necessariis et amicis, fa-
cultatibus et carnis affectibus, celibatum amplexe,
Christoque desponse: ut sancte etquemadmodum
virgines decet viventes, regaum celorum conse-
quantur, intrentque cum Christo in ccelestem illum
et ineffabilem thalamum nuptialem. Tale et illis et
tibi, domina, certamen est et professio : pro-
inde huic attendamus : in hac moveamur, et viva-
mus : non huc et illue respicientes, quod sic illud
monasterium, vel sic aliud monasterium. Noxium
hoc est: cum ex preceptorum norma metiri nos
debeamus, non autem ex vicinis. Hinc enim nemo
assequitur ut reete incedat, Deoque digne ambulet.
Quia presens eetas negligens est, et ab exacta dis-
ciplina descivit.. et ab ea. vivendi regulam petere
vanum est et inutiles; illuc pectemus ubi sancta
vita et Domino placens resplenduit. Vides, soror et
mater spiritualis, quemadmodum adegit me chari-
tas Dei liberius apud vos loqui ? Nihil amplius fac-
turuseram. si ad ipsam parentem meam et germa-
nas sorores ve:ba fecissem. Preeterquam quod om-
nes corpus Christi sumus. et unum Patrem invo-
eamus bonum Deum nostrum. Quare fratres quo-
que omnes invicem. ἐς corpus unum, et consortes,

S. THEODORI STUDITJ.E

A ἱκανὸν τοῦ πένθους ἀφοσιωσεΐμενοει, εἷς ἑαυτοὺς
γενώμεϑα " οὐχ ὅτι ἐχθαλεῖν τῆς καρδίας τὸ tja).
μα τῆς ἁγίας ἐκείνης " μή τι γένοιτο * sto γὰρ ἐν
ἡμῖν ὑπόμνημα πάσης παραχλήσεως x&b duxofo.
νήσεως * ἀλλὰ τὸ ἄγεσθαι εὐθυμότερον, καὶ διανύεν
τὸν προχείμενον ἀγῶνα τῆς ἀσκήσεως. Ovx εἶασιν
οὖν σε ἐν ἀώρῳ ἡλιχία " ἡ μύτῃο, οὐδ᾽ ἀμαϑῇ τῶν
θείων, οὐδ᾽ ἄπειρον τῶν ἐν βίῳ, πάντοθεν χάριτι
Χριστοῦ ἱχανουμένην, χαὶ βίου ἕμπειρον͵ καὶ ps
νήσεως ἔμπλεων͵ xal γνώσεως εὔπορον, καὶ du.
χύσεως εὔθετον. Καὶ ἡμερῶν ἀπηρτισμένων τῇ ζωὶ
τῶν ἀνθρώπων, ἔχον δὲ τῆς οἰχείας ἀσφαλείας
λαμθάνουσα βορθόν, sire οἴχοθεν, ἄνκερ καὶ ἔστι͵
titt. ἔξωθεν. Οὐκ ἄπορον γὰρ εὑρεῖν γυναῖχα iy
ἀναθέσει τῶν συμπιπτόντων ἔστιν ὅτε δυστεσμάρτων

B πραγμάτων, ὧν τὸν λύσιν εἷς νοῦς οὐχ οἷός τέ iex

δοῦναι.

Ἔχον dà ὁμοίως x«i τῆς κυθερνώσεως τῶν ὑσὶ
χεῖρα ἀδελφῶν, χαθηγουμένῃ ἐν Κυρίῳ μετὰ πέσει
μαχροθυμίας, μετὰ συμπαθείας, μετὰ ἔκζοτύστως τῶν
ὀφειλομένων * μήτε χαταπιέξουσα σφοδρῶς, ἀλλ᾽ ὡς ἐν
τροφὸς θάλπῃ τὰ ἑαυτῆς τέκνα, τὰ κατ᾽ αὐτὰ
ἀμειδομένη" ὡς χαὶ αὐτὴν τὸν Ψυχὰν προέσθαι
ὑπὶρ αὐτῶν " μηδ᾽ αὖ ἀνεῖσα ὁλιχῶς τὰς vim
χαλινοῦ * αἴτιον γὰρ τοῦτο διαλύσεως, ἀταξίας a
xal ἀφιλοτεχνίας. Οἶδας ὅπως συνούσης τὸς pub
ἐποίεις: οἶδας ὅτι οἱ ὀφθαλμοὶ πασῶν αὐτῶν εἰς εἰ
βλέπουσιν ὡς εἰς Θεὸν, ὁρῶσαι τὸ πρόσωπόν σιν
μεσιτεῦον αὐταῖς τὰ πρὸς αὐτόν. Ei δὲ αὐτὰ ow,
δᾷλον ὅτι χἀχείναις ὀφειλόμενόν ἔστιν ἄλλο pxlb
ἀναπνεῖν, & ὅπερ σὺ ἃ διϑάσχαλος χαὶ ipd; m
ἐντῶλι, χαὶ διαγορεύεις " χαὶ ἁπλῶς ὡς τέχνα we
cix πρὸς μητέρα, ὡς μῆῃ ἔχ μέρους πρὸς xspam,
ὡς ἄνθη πρὸς ῥοδωνιάν. "Eni τούτω γὰρ καὶ üt
λύθεισαν ἐπὶ τὸ αὐτὸ, χαταλιποῦσαι κόσμον xmi i
ἐν χόσμω, γονεῖς τε χαὶ ἀδελφοὺς, οἐκείους xmi pé
λους, ὑπάρξεις τε χαὶ σχέσεις σαρκὸς, ἀξυγέίαν ἀγα
πέίσασαι͵ χαὶ Χριστὸν νυμφευσάμεναι. Ἵνα ὁσίως
χαὶ παοθενοπρεκῶς ξήσασαι, χλερονομύόσωσι Den
λείαν οὐρανῶν" xai τὸ μετὰ Χοιστοῦ εἰσελθεῖν s;
τὸν οὐράνιον ἐκεῖνον χαὶ ἀνεχλάλῃτον νυμφᾶαιε.
Τοιοῦτον χαὶ αὐταῖς χαὶ σοὶ, χυρέα, τὸ ἀγώνισμα ml
ἐπαγγέλμα - τούτω xai προσέχωμεν ^ ἐν τούτῳ κὲ
χινωμεθα χαὶ διαξῶμεν * μὴ ἀποδλέπουσαε DES
χαχεῖ, ὅτι οὕτως ἐχεῖνο τὸ μοναστξριον, καὶ οἵαις
τὸ ἄλλο μοναστέοιον. Βλαξεοὸν τοῦτο * τῷ ἔντω
dii παραμετοεῖν ἑαντοὺς, ἀλλὰ μὴ τοῖς; πέλας. 'P
τεῦθεν γὰρ οὐχ ἔρχεταί τις εἰς τὸ δοθοκοϑδεῖν, e
θεοποεπῶς πορεύεσθαι. Ἐπειδὴὲ ζ παροῦσα y
χαὶ δλίγωρος ἔστιν, ἐχλελοιπυῖα τοῦ ξκποιδωμόα
δίου, καὶ τὸ ἀπ᾿ αὐτῆς χανονίξεσθαι io» χα! ἀὰ»
σιτελὲς " ἐκεῖ σχοπῶμεν οὗ ὁ ἱερὸς βίος, EvÓz Da»
wi» εὐαρέστεσι:; Κυρίῳ, Ονοᾶς, ἀδελγὰ καὶ πέτι;
πνευματικξ, ὅπως μὲ ζνάγκασιν & κατὰ Θεὸν ἐγάξε
παρόκτιασθξναι ἐν ὑμῖν ; οὐδὲν πλέον ἔξεελλον b
ποιεῖν, εἰ πρὸς μχτέρα Ti» iuiv. xmi πρὸς αδιλοὰ:
χατὰ σίορχα &» μοι διαλέγεσθαι. Πλὲν ὅτε rxx
σῶμα ἐσμεν Χριστοῦ, xxi ἕνα πατέρα ἐπκικαλούμεθα
τὸν ἀγαθὸν Θεὸν ἐπῶν. Ὥστε ὕὑδελφοὶ πίντες ἀλλέ-

C

EPISTOLARUM LIB. II.

1386

σύσσωμοι, x«l συμμέτοχοι, x«l cwyxinpo- À et coheredes. Atque inde est quod nos salutem

ἐντεῦθεν τὸ φιλεῖν ἡμᾶς xai σώξεσθαι ὑμᾶς,
ἀγαπᾷ Κύριος, καὶ ἐντέταλται. Εἰρήνῃ σοι
c μητρί. Εἰρήνη ταῖς ἀδελφαῖς ἐν Χριστῷ
| Κυρίῳ ἡμῶν. 'Apáóv.

PIc' (49). -- Ἰωάννῃ ἐρημίτῃ. [xpxu'.]

vestram amamus sicut amat Dominus, ac sicut
preceptum est. Pax tibi domine matri. Pax
sororibus in Christo Jesu Domino nostro. Amen.

CXVI. — Joanní eremita.

De quodam eremita heretico ad fidem catholicam adducendo.

Mapa ὁπόταν τις θεάσοιτο, τοῦτο καὶ μετὰ
χώρησιν tig νοῦν ἀεὶ ἀναθεωρεῖν εἴωθεν.
ὧν x«l ἡμεῖς οἱ ταπεινοὶ, θεοτέμητε, ἅπαξ
τες, xai ὡμιληχότες, οὐκ ἐπιλελήσμεθα "
»γταζόμενον ἔχομεν ἐν τῇ διανοίᾳ * αὐτὸ τοῦτο
οι ὁρᾷν ἄνθρωπον Θεοῦ, προσώπῳ T€ χαὶ
(pw θείαν λάμποντα, καὶ εἰς δοξολογίαν
οτρεπόμενον. Ἔσχες δὲ τοῦτο τῇ ἐρημιχῇ
xai τῇ προσευχτιχῇ προσελεύσει ^ λαμ-
Μωσαϊχῶς τὴν ὄψιν πρὸ τοῦ ἀῤῥήτου
ὁ χαὶ αὖθις γλιχόμεθά σε κχατοπτεῦσαι,
μετασχεῖν τῶν ἐν σοὶ χαρίτων, χατὰ δευτέ-
"ιαστιχοῦ μετουσιασμοῦ, σὺ πρὸς Θεὸν, xai
ok σοῦ. Ὁρᾶς ὅσον σε Θεὸς ἐδόξασεν, ἐπεὶ
αὐτόν - ἀλλὰ xal ἔτι δοξάσειεν ἔν τέλει τοῦ
ἡπεραίνοντα ἀξίως τὸν δρόμον. Ἡμῖν δὲ τοῖς
γῖς εὔξαιο χἄν ἄρξασθαι τοῦ σωτηρίου δρό-
"írtp μαχρὰν ἀπὸ Θεοῦ οἱ ἐλάχιστοι. Ἡ
[ἰδολὴ τοῦ λόγον ἔν τούτοις.

δευτέρα ; Περὶ Θεοχτίστον τοῦ ἐρημέτον *
; διεῤῥάγη ἐξ αἱρετικῶν τινων ὑποθέσεων
uxrog τῆς Ἐχχλησίας, αὐτὸς ἡμῶν μᾶλλον
t, τιμιώτατε. Πλὴν ὅτι χαὶ ἡμεῖς προπέ-
σιάσαντες τοῖς χαθ᾽ ἡμᾶς [ f. ὑμᾶς] ἐνδιαι-
ἐξεμάθομεν παρὰ τῶν εἰδότων τὰ τοῦ &v-
μὴν ἀλλὰ χαὶ διὰ γραμμάτων ὑπεμνήσαμεν
καλέσαμεν ἀποσχέσθαι αὐτὸν τῶν σκοτεινῶν
αἱ δαιμονοποιῶν φθεγμάτων, ὀρθοδοξεῖν δὲ
κί τε τῆς παναγίας Θεοτόχον, xai τῶν ἄλλων
Νῦν οὖν Νιχάνωρ ὁ ἡμέτερος ἀδελφὸς φοι-
τὸς ἡμᾶς, ἀπήγγειλεν ἐλθεῖν εἰς μετάγνω-
ἔνδρα, καὶ ἐθέλειν ὀμοφρονεῖν τῇ ᾿Εχχλησίᾳ "
ἢ μηδὲ γρώμμα ἐμὸν εἰλρφένκι, ἀλλὰ καὶ
aca. ᾿Επεὶ οὖν, Πάτερ ἅγιε, γέγραπται "
oy ἄξιον ἐξ ἀναξίον ὡς στόμα μον
Καὶ, Ὃ ἀποστρέφων ἄνθρωπον ix πλά-
,ὥ αὐτοῦ, χαλύψει πλῆθος ἁμαρτιῶν᾽
'"γιωσύνην σου διαναστῆναι, καὶ δοῦναι χεῖρα
τῷ πλανωμένῳ, ᾿Εν τούτῳ γὰρ Θεοῦ συνεργὸς

Si jucundum spectaculum viderit quispiam, hoo,
et postquam recesserit, animo semper intueri solet.
Sic igitur et nos humiles, vir a Deo honorate, ex
quo te semel vidimus et locuti tecum sumus, mi-
nime obliti sumus; sed impressum menti gerimus,
illum ipsum videre gestientes hominem Dei, et vultu
et verbis divinam gratiam spirantem, et ad Dei
laudes incitantem. Hoc vero adeptus es eremitica
solitudine, et orationis frequentatione, faciem ge-
rens Moysis instar ineffabili luce resplendentem.
Quocirca et iterum intueri te cupimus, et gratie
donorum que in tesunt participes fleri, ac sancti-
tatis quam tu a Deo, nos abs te, minus tamen
quam quanta in te est, hauriemus. Vides quanta
te Deus gloria affecerit, quoniam tu illum gloria
affecisti ? Atque utinam ornare te pergat in fine
vites, curriculum ut parestabsolventem. Tu vero pro
nobis ora peccatoribus, ut vel inchoemus saluta-
rem cursum ; quippe qui a Deo longe absumus ho-
munculi. Atque hoc primum orationis propositum.

Quodnam alterum ? De Theoctisto eremita : qui
quonam modo per hereticas quasdam questiones
&b Ecclesie corpore divulsus sit, ipse nosti melius
quam nos, reverendissime. Attamen et ipsi nuper

, δὰ cellulas vestras cum venissemus, de hominis

rebus ex iis qui noverant didicimus. Quin etiam
per litteras commonefecimus hortatique sumus, ut
ab tenebricosis illis et de&emoniacis sermonibus
abstineret, et orthodoxe potius sentiret tum de
sanctissima Deipara, tum de aliis capitibus. Nunc
ergo Nicanor frater noster ad nos veniens resi-

puisse hominem renuntiavit, velleque Ecclesie

consentire, negare autem se litteras meas accepis
se; sed et illas optare. Quoniam igitur scriptum
est, Pater sancte : Qui educit dignum ez indigno,
sicut os meum erit**, eL; Qui converti fecerit homi-
nem ab errore visas suse, operiel multitudinem pecca.
torum**; sanctitatem tuam exsurgere oportelj et
auxilii manum porrigere erranti. In hoe enims Dei
adjutor eris. Qui vero id fiet ? Ut Theoctistum ad

σται δὲ τοῦτο πῶς ; ἵνα δηλώματι ἄξοις τὸν D te advoces, eique dicas el edisseras quee par erit.

ον πρὸς ct, εἴποις τε xal διαλεχθῇς τὰ εἰκότα.
ity εὕροις αὐτὸν εἴχοντα τῷ θείῳ λόγῳ, εἴποις
L ἐμοῦ τοῦ ταπεινοῦ, ὅτι εἰς αὐτὸ τοῦτο χε-
φιλῶν τὴν σωτηρίαν αὐτοῦ * χἂν δοκιμάζοις,
5, xüxsivog ἐρᾷ, ἐπιστεῦω αὐτῷ εὐθέτως,
«φοτέρωθεν ἑλχυσθῆναι, xal χερδηθῆναι τὸν
ἕνον. Τοῦτο γὰρ βούλεται Θεὸς, κἂν τοῦτο

rem. xv, 19. 45 Jac. v, 20.

Et si quidem cedere illum videris divino sermoni;
de meetiam humili significes, eamdem meam men-
tem esse, ejus salutis desiderio : et, si probabis,
Pater, idque ille expetet, scribam ad illum appo-
site, ut utraque parte trahatur, et lucrifiat qui per-
it. Hoc enim vult Deus, et hujus gratia in terram
venit, quod perierat queerens reducere**: et amo-

46 Matth. xvii, 13.

NOTE.

In cod. Reg. px3'.
ParRoL. Ga. XCIX.

EPISTOLARUM LIB. II.

1390

ixac, ὡς μὴ ἔχοντες ὦσιν, 'Idoo, δέσποτὰ À non habentes sint, Ecce, mi domine, adegisti me

ἠνάγχασάς ps τὸ διχαίωμα τοῦ Θεοῦ ἀναγγεῖ-
σοι, Σπεύσωμεν ἀμφότεροι σωθᾷναι. ᾿Αρχετὸς
ὁ παρεληλυθὼς χρόνος τοῦ βίου, τὸ θέλημα τᾶς
ig χατεργάσασθαι. Νῦν, φησὶν ὁ ᾿Απόστολος,
ὃς εὐπρόσδεχτος, νῦν ἡμέρα σωτηρίας.
ὁ ἀγαθὸς Θεὸς ἐχδέχεται ἕως ἐσχάτης ἀναπνοῆς
αρπὸν ἡμῶν μὴ εἴποι" Ἔχχοψον αὐτὸν, ἕνα
à τὴν γῆν xarapyti ; μὴ χλείσῃ καθ᾽ ἡμῶν,
jx ἔστιν ἄνοιξις " μὴ λάδοι ἡμᾶς ὁ διάθδολος εἰς
αὐτοῦ, συγχολαζομένους αἰώνια * μὴ ἀνάρ-
» ἄφνω γενοίμεθα. Ποσάκις ἐγγύας δέδώχαμεν,
τῆς ἀσθενείας, ἣ τοῦδε τοῦ χινδύνον, ὃ τῆσδε
)λίψεως ῥυσθῶμεν, Θεῷ γνησίως δονλεύσομεν *
πάλιν ἐπελαθόμεθα τῶν συνθηχῶν ; ἕως πότε
ας; ἕως τίνος ἐάσει ; ᾿Ανάγχη πάντως μιχρὸν
ον ἐξελθεῖν τῶν ἐνθένδε. Μή τοίνυν εὑρεθῶμεν
χσχεύαστοι τῶν ἀγαθῶν ἔργων, ἵνὰ μὴ τὸ
ἡμῖν εἴη αἰώνιον xai ἀπέραντον " ἀλλ᾽ ἐν érót-
t εὐαρεστήσεως, ὅπως συμδασιλεύειν Κυρίῳ
μωθῶμεν εἰς ἀτελευτήτους αἰῶνας. Γένοιτο.

H' (14). — Εὐφροσύνῃ ἡγουμένν. [xvy'.]

ut justam Deilegem annuntiarem tibi. Contenda-
mus ambo ut salvisimus. Satis nobis fuerit preeter-
itum vitee tempus, ut desideria carnis expleremus.
Nunc, ait Apostolus, tempus acceptabile, nunc dies
salutis **. Ecce bonus Deus usque ad extremum
spiritum exspectat fructum a nobis ; ne dicat : Suc-
cide illum, ut quid etíam terram occupat "1 ἢ ne clau-
dat nobis, et non sit qui aperiat : ne assumat nos
diabolus in sortem suam cum ipso in eeternum pu-
niendos : ne repente abripi nos contingat. Quoties
spopondimus, nos, siab infirmitate, si ab hoc peri-
culo, si ab hac erumna liberaremur, Deo sincere
serviluros: el postea pactionum obliti sumus? Quo-
usque tandem sustinebit ? quousque cessabit ? Ne-

p cesse est prorsus paulo post hinc abire. Non igitur

deprehendamur a bonisoperibus imparati, ne nobis
eternum et fine carens v& obveniat ; sed prepa-
rantes nos adoblinendam Dei pacem, ut cum Do-
mino regnare mereamur in secula non desinentia.
Fiat.

CXVIII. — Euphrosynas praeposita.

Ut matris, cujus obitum defleverat, virtutes imitari studeat, presertim in monasterii gubernatione.

τι μᾶλλον ἀποδέχομαι τὴν τιμιότητά σον *
λαυσαμένην τὴν μαχαρίαν μητέρα ὅτε ἐξελη-
; ὁ οἰχονόμος, ἀπήγγειλε παραχεχλᾷσθαι αὐτὴν
υρίῳ. 'Eg' ᾧ καὶ ἡ ταπείνωσίς μου ἀνείθη
ἔξοντος τὰ χατὰ σὲ ὡς ἀδελφῆς ἔν Χριστῷ.
'ὰρ, ὦ χυρία, ἐν τοῖς φιλτάτοις, καὶ τὸ τῆς ἀγά-
ἰνδειχνυμένους, πενθῆσαι φυσιχῶς, xdi τῷ τῶς
ὃς ἐπερειδομένους δόγματι, παρακληθῆναι θεο-
ὃς, μηδ᾽ ὁποτέρως λυμήνασθαι τὸ καλόν, Ἴσον
ἐστιν ἀναλγησίας ἡ ὑπέρμετρος περιωδυνια.
"ες ἀγόμεθα χαὶ χανόσι θείοις, x«l μάλιστα οἱ
ἧς τελειότητος ἐπάγγελμα ἐπανημένοι. — "Ex-
| χαὶ Μωσέα τὸν θεόπτην ὁ λαὸς, ἀλλὰ τεσ-
κοντα ἡμέρας * xai Ῥαχὴλ τὴν θαυμασίαν
6 ὁ πατριάρχης σὺν τέχνοις " ἀλλὰ βραχείαις
χις * καὶ αὐτὸν Ιωσὴφ ὁ πολυθρύλλητος, xoi
e; ἄλλοε ἕν τε Παλαιᾷ χαὶ Νέᾳ Διαθύήχῃ * ἀλλ᾽
μένως, χαὶ οὐχ ἄει * οὕτω δὴ χαὶ αὐτὴ ποιήσασα
rotoUca, ἐπαινετὴ, παρά τε Θεῷ x«l ἀνθρώποις.
ἐς ἀεὶ χατὰ νοῦν τὸν ποθουμένην, x«i poa
γυλεύω * ἐξ οὗ εὐχατανυχτός ἔσῃ, μισόχοσμος,
ἐος, ἐμπαράσχευος πρὸς τὴν αὐτὴν ἔξοδον "
ἄν γένοιτο σωτηριωδέστερον ;

πιστευθὲν σοι ποίμνιον τοῦ Θεοῦ ποιμαίνοις
ς ὡς μήτηρ πνευματιχὴ, ἀλλ᾽ οὐχ ἄρχουσα ἀν-
(wwe, ὡς τυποῦσα δι᾽ ἑαυτῆς ἐν τοῖς χατ᾽ ἐν-
,, ἀλλ’ οὐκ ἀπαιτοῦσα τὰ ὑπὶρ δύναμιν * ὡς
« ἐν πάσαις τῇ ἀγώπῃ κχαταμεριζομένη, ἀλλ᾽
τροστιθεμένη ἄλλῃ ἄλλως δὲ αἵματος τρόπον.
ς ὅπως νενομοθετήμεθα πρὸς τῆς ἅληθείας ; 'AX-

[ Cor. vir, 39. ** ll Cor. v», 2.

7 Luc. xni, 7.

Nunc jam magis laudo reverentiam tuam, quod
beatam matrem deflendi finem fecit, quandoegres-
sus OEconomus te consolationem in Domino admi-
sisse renuntiavit. Ex quo et dolorem quoque remi-
sib humilitas mea, de te tanquam de sorore in
Christo sollicita. Decet namque, domina, ut amici
inter se et charitatis specimen dantes lugeant na-
ture ductu, et iis que spes docet innixi secundum
Deum consolentur, neutramque in partem hone-
stutu violetur. Par enim est stupori, qui modum
excedit nimius dolor. Mensuris agamur et regulis
divinis, nos maxime qui perfectionis professionem
elegimus. Planxit et Moysem Dei conspectorem po-
pulus, sed diebus quadraginta: et admirandam
Rachelem cum filiis patriarcha Jacob, sed paucis
diebus : et hunc ipsum celeberrimus Joseph, alios-
que alii tum in Vetere, tum in Novo Testamento,
sed certo tem pore, non semper. Quod ettu similiter
cum egeris agasque, laudabilis es apud Deum et
apud homines. Intuere semper animo quam desi-

D deras: magnopere id suadeo ; ex quoetfacile com-

pungeris, et odium concipis mundi, amorem Dei,
teque ad mortemipsam comparabis : quo quid esse
potest ad salutem accommodatius ?

Commissum tibi Dei gregem sancte guberna, ut
spiritualis mater, nonut humano more preesidens :
ul per teipsam dans exemplum in iis que preecep-
ta sunt, non qu& supra vires exigens ; tanquam ex -
equo charitatem omnibus impertiens, non aliam
alii per affectum «sanguinis anteponens. Vides
que leges impositae nobis sinta veritate ? Sed quid

NOT/E.

1) In cod. Reg. pxx'.

1391

S. THEODORI STUDIT/E

ait magnus Petrus? Et cum apparueril princeps A )& τι φησιν ὁ μέγας Πέτρος; Καὶ pavep

pastorum, percipietis immarcescibilem gloriz co-
ronam δ. Quanta tibi laus erit coram Domino,
exclamare : Ecceego et puelle quas dedisti mihi**.
Addam et illud: Non sum defatigatus te se-
quens : et diem hominisnon desideravi, Domine **.
Etenim sic se res habet, Omnia Deo dedisti,
omnia existimasti ut stercora, ut Christum lucri-
facias 41, Quare, si que sunt etiam tribulatio-
nes, quibus conflicetantur qui secundum Deum vi-
tam agunt ; ter, domina. Multa enim tríbulatio-
nes justorum **, ut testatur sanctus David, que et
in mente et in sensibus ab inimico excitantur ;
eujus tu cogitata ignorare noli, cujus ver-
sutias tuis precibus averte, Non est nobis collu-

τοῦ ἀρχιποίμενος, χομέσφεσθε τὸν &p
γον τῆς δόξης στέφανον, Ἡλέκον σοι βοῦσ
Kupíov: Ἰδοὺ ἐγὼ x«i τὰ παιδέα & μι
χας. Προσθείην δ᾽ ἂν x&xsivo- Ἐγὼ ovx ἐ:
χκαταχολονθῶν σοι, x«i ἡμέραν ἀνθρώ
ἐπεθύμῃσα, Κύριε. Καὶ γὰρ οὕτως ἔχει. ἢ
δέδωχας, πάντα ἡγήσω σχύθαλα, ἕνα Χριι
δήσης. Ὥστε εἰ καὶ θλίψεις, αἷς συζῶσε
διαδιοῦντες, φέροις, χυρία. Πολλαὶ γὰρ αἱ
τῶν δικαίων, ὡς βοᾷ ὁ ἅγιος Δαυΐδ, vonr:
«αἰσθητῶς ἀναπτόμεναι παρὰ τοὺ ἐχθροῦ. O
ματα μὲ ἀγνόει " οὗ τὰς μεθοδείας ταῖς x
τροπόῦ. Οὐχ ἔστιν ἡμῖν ἡ πάλῃ πρὸς α
σάρχα, ὥς φησιν ὁ ᾿Απόστολος, ἀλλὰ 1

ctatio, ut ait Apostolus, adversus carnem et san- B ἀρχὰς καὶ ἐξουσίας τοῦ τῇ de κόσμοι

guinem, sed adversus principatus et potestates mun-
di hujus ** : quarum laqueos evadere, magni est
reveracertaminis. Animam habeas in qua retractes
que contingunt. Hinc enim frenum est peccati,
et auxilium divinum. Tanquam germane sorores
tibisint quibus prees : oportet enim ut singulae
suos tibi affectus exponant, et quam ad rem una-
queque sit proclivior: tu vero illas benigne exci-
pias, et hanc quidem consoleris, huic animos ad-
das, illam confirmes, et quod singulis demum
utile est conferas. Nec vero tedium hac in re te
capiat. Deus adjutor Dominus corroborans ; inci-
piamus nos tantum ; et ipse docet scientiam **.
4Emulor vos, inquit Apostolus, emulatione Dei:

despondi vos uni viro, virginem castam ezhibere C

Christo "δ. Sic res nostras se habere cogita, quan-
tum hujus assimilationis possumus assequi ; licet
alioqui peccatores simus. Et Deus pacis, qui co-
gnominem pacis Irenem matrem tuam ad se in
pace et sanctitate assumpsit, per illius vestigia vi-
tam et conversationem tuam dirigere dignetur, pa-

φυγεῖν τὰς παγίδας, ἀγωνιστιχὸν τῷ ὄντι. Ex
ἐν ἦ ἀναθήσῃ τὰ σνμθαίνοντα. ᾿Εντεῦθεν '
νὸς ἁμαρτίας xal βούθεια θεία. Οἷον emi
*àu dà» ἔχονσαι προστασίαν - δεῖ γὰρ αὖτ
θεσθαί σοι τὰς ἑαυτῶν ὁρμᾶς, χαὶ πρὸς '
ἐπιῤῥεπέστερον ἔχει, χαὶ αὐτὸν ὑποδέχεσ
τὴν μὲν καραχαλεῖν, τὸν δὲ προθυμεῖσθαι,
ἀσφαλίζεσθαι, xai ἁπλῶς τὸ πρόσφορον
προσφέρειν. Καὶ μήτοι ἀχηδιάώσῃς ἐν τῶ
συνασπιστὴς, Κύριος ὑπερείδων - ἡμεῖς p
ξύμεθα καὶ αὐτός διδάσχει γνῶσεν. Ζηλ
φησὶν ὁ᾽᾿Απόστολος, ζήλωθεοῦ * ὁρμοσάμ
ἑνὶ ἀνδρὶ, παρθένον ἀγνὴν παραστ
Χριστῷ. Οὕτως ὑπολάμθανε τὰ καθ᾽ ἡμᾶς, :
ἔσχατον ἀπήχημα ἀφομοιώσεως ^ xxv GÀ
τωλοὶ ἡμεῖς. Καὶ ὁ Θεὸς τῆς εἰρήνης, ὁ καὶ
ὥνυμον εἰρήόνην χλῳῃθεῖσάν σον μητέρα i
καὶ ὁσιότητι πρὸς ἑαυτὸν προσλαβόμενος, χε
ἴχνος ἐχείνης πολιτεύεσθαι ἀξιώσειε, Toti
μαίνουσαν, xai ὁδηγὼν ὀδηγοῦσαν, ἐν αὐτῷ
τῷ Θεῷ ἡμῶν, ὧν ὁ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας,

scens pascentem, ducemque deducens, in Christo Deo nostro, cui gloria in secula. Amen.

CXIX. — Jacobo monacho.

ΡΙΘ’ (15). Ἰαδώχῳ μονάξοντε. [x»d".

Cum eo qui, post lapsum, retineat episcopatum, communicandum non esse, etiamsi errorem damna

Tardius etiam ad rescribendum tibi nos accinri-
mus, frater honorande, propter temporis difficul-
tatem : attamen pari charitatis mensura vicem
tibireddimus, moleste quidem ferentes encomia quee
in nos excogitasti, qui laude dignum nihil habe-
mus ; recreati autem ardenti zelo accurate con-
versationis tue, qua caves ne quo modo tepidio-
rum negligentie adjungaris, de qua tibi omnis est
sermo. Ego vero, charissime, non puto illum,
quem indicasti, sic loqui aut agere. Quo enim pa-
cto qui ad hierarchie gradum provectus est, ad in-
fima deprimatur ? quomodo qui confessionis certa-
men sustinuit, cum illaudatis profanisque abri.
piatur? Ais enim affirmare illum, quod in cathe-

$* [ Petr. v, 4. 5* Isa. viu, 18. ** Jerem. xvn, 16.
vi, 12. ** Psal. xciu, 40. 55 II Cor. xi, 2.

Βραϑδεῖς καὶ ἡμεῖς πρὸς τὴν τῶν γραμα
τίδοσιν ἀπηντήχαμεν, ἀδελφὲ τιμεώτατε, e
χρόνον δυσχολήσαντος - ἀλλ᾽ ὅμως ἀᾳμειθόι
τοῖς (got; τῆς ἀγάπης μέτροις - δϑυσχεραένο
ip! οἷς ἐξεῦρες xa0' ἡμῶν ἐγκωμέοις, ὡς οἱ
τῶν ἐπαίνον λόγον * εὐφραινόμενοε δὲ ἐπὶ τῇ
ρῳ ζηλοτυπίᾳ τῆς ἠχριδωμένης σου πολειτεί
λαττούσης ἑαυτὴν ἀχαταταχτον τῶν x
τῇ ἀδιαφορία, περὶ ἧς σοι xai ὁ πᾶς λόγι
δὲ οὐχ οἴομαι, φῶτατε, ómtp ἐσήμανας x
οὕτω χαὶ λέγειν xai πράττειν. Καὶ πῶς γὰρ.
θμῷ ἱεραρχίας ἀνηγμένος χαμαιξήλως ἄγοιτο;
xai ὁ ψθληχὼς δι᾽ ὁμολογίας συννποφέρετ
ἀξηλώτοις καὶ ἀνιέροις ; φὰς γὰρ λέγειν αὖ:
5! Philipp. 1n, 8. *5* Psal. xxxin, 90. €

NOTE,

(15) In cod. Reg. ρας"

EPISTOLARUM LIB. II.

1894

(0éQeoÓnt εἰς ἐπισχόπεῖον, ἐν ᾧπερ ἠσέθησεν Α dra episcopali sedere nihil prohibeat eum, qui in

ἔχων, τὸ χωλύον οὐδέν * xai τὸ παρὰ συγχα-
ὧν ἀνεπισχόπων σιτίξεσθαι, οὐδὲν μάχεται τῷ
| τῆς εὐσιδείος, Καὶ πῶς τοῦτο οὐ μάχεται τῇ
ἰᾳ ; τοῦ ἁγίου Δαυΐδ ψάλλοντος * “Ἔλαιον ἁμαρ-
U μὴ λιπανάτω τὴν χεφαλήν μου. Τοῦ τε
᾿Αθανασίον προστάσσοντος, μηδεμίαν χοινω-
ἔχειν ἡμᾶς πρὸς τοὺς αἱρετιχοὺς, ἀλλὰ μὴν μὴ-
γὸς τοὺς χοινωνοῦντας μετὰ τῶν ἀσεδῶν. Πῶς
χοινωνέα, εἴπερ δεῖ χαθέξεσθαι ἐν τόπω τοι-
χὰχ τῶν τοιούτων σιτέζεσθαι ; οὐχ ἔχει φύσιν
i$ ἐχεῖσε χαθηταί τις, ἐχεῖθεν δὲ τρέφοιτο,
ἡ δόσις καὶ λῆψις χοινωνίαν ἐργάζοιτο " φυσὶ
) ᾿Απόστολος - Οἴδατε χαὶ ὑμεῖς Φιλιππή-
ὅτι ὄὁτεἐξῆλθον ἀπὸ Μαχεδονίας, οὐδεμία
Ἐχχλησία ἐχοινώνησε χώριν δόσεώς τε
λήψεως, εἰ μὴ ὑμεῖς μόνον" ὅτι xai ἐν
᾿ἀλονέχῃ ἅπαξ xat δὶς εἰς τὴν χρείαν μοι
ψατε. Ei οὖν τὸ ἅπαξ, x«i δὶς λαθεῖν, χοινωνίαν
νε τὸ φῶς τοῦ χόσμον * τὸ ἀεὶ λαμὄανειν τίς ἄν
ονῶν οὐ φεύξοιτο ὡς ἀντίθετον φωτός -
δὲ τὴν ἁγιωσύνην σον ἐπιειχῶς xal ταπεινο-
€ τῷ Πατρὶ τὰς ὑπομνήσεις εἰσοῖσαι " xdy
τεἰσθῇ, ἱχερδήσαμεν τὸν Πατέρα " εἰ δὲ μὴ,
χυτῶν ἀσφαλὲς μὴ προώμεθα. Περὶ γὰρ τοῦ
x βαπτίξεσθαι, ὑπὸ τῶνδε, τὴν ἐπιστολὴν ὅλην
οὸς τὸν ἐγχαλέσαντα περὶ τοῦ αὐτοῦ
ιατος ἔχαάραξα, xoi τῇ σῇ τιμιότητι ἀπέστειλα,
à» ἡγησάμενος δὶς ἐπὶ τὸ αὐτὸ εἰχαιολογεῖν.
; οὖν ἐγὼ ὁ ταπεινὸς φρονῶ, χαὶ ψρονοῦντας
ἁγίους ὁρῶ, ὡς δὲ ἑχάστῳ δοχεῖ ἔχειν εὖ-
Ἴσως δὲ φαίη ὁ ἀρτιξόμενος, ἐχ τοῦ ὄρθο-
σαντος χαὶ ἐπιτιμηθέντος εἶναι τὴν λῆψιν *
Une ταῦτα. Ἕως δ᾽ Xv χατέχοι τὴν ἐπισχοπὸὴν,
μὴ ἱερουργεῖ, μηδὲ μετέχοι τῶν ἁγιασμάτων,
ἀληθὴς μετάνοια, τῷ ἀφῆσαι τὴν ἐπισχοπὴν,
τόῤῥω γενέσθαι, ὥσπερ τινὲς ἐποιησαν - ἀφ᾽
ὅλαδες τὸ λαμθάνειν - μεθ᾽ ὧν χαταδεχτὸν xai
νεσθίειν. ᾿Αλλο τι λέγειν οὐχ ἔχω * $ τὸ πα-
Ἰθῆναί σε προσεύχεσθαι περὶ τῆς ταπεινωσεώς
οὐ μόνον ὀρθολεχτεῖν, ἀλλὰ xai ὀρθϑοποδεὲν
τὴν πρᾶξιν,

αὐτὸν

C (16. — Νικχήτᾳ τοποτηρὴτῇ. [xvz.]

illa sedens impie se gessit; et quod & condescen-
dentibus pseudoepiscopis pasci ipsum, pietatis re-
gule non repugnet. Et quo paoto veritat hoc non
repugnet ? cum sanctus David canat** : Oleum pec-
catoris non impiguet caput meum, et sanctus Atha-
nasius precipiat, ne ullam cum hereticis com-
munionem habeamus, ac ne cum iis quidem qui
cum impiis communicant. Qui autem communio
non sit, si tali in loco sedere, atque a talibus ci-
bum accipere oporteat ? Non est ita. Tametsi
quisquam ibi non sedeat, si tamen inde alatur, pree-
bitio ipsa et acceptio communionem efficiet. Dicit
enim Apostolus : Scitis et vos, Philippenses, quod
quando profectus sum a Macedonia, nulla mihi Ec-

p clesia communicavit in ratione dati et accepti, nisi

vos soli, quia et Thessalonicam semel et bis in usum
mihi misistis". Si ergo semel et bis acoipere,
communionem appellavit lux mundi; semper ac-
cipere quis recte sentiens non refugiat tanquam
lumini contrarium ?

Oportet autem sanctitatem tuam modeste et hu-
militer Patri admonitiones suggerere; ac, si qui-
dem persuasum ei fuerit, lucrati Patrem sumus :
sin minus, quod tutum nobis est non abjiciamus.
De infantibus autem qui ab his vel ab illis bapti-
zantur, integram epistolam, quam ad eum ipsum
qui criminatus est de eadem re exaravi, ad reve-
rentiam quoque tuam misi, supervacaneum ratus
bis de eadem re frustra loqui. Sic igitur humilis
ego sentio : sic sentio, et sanctos ita sentire video :
ut quisque autem sentiet, sic inveniat. Fortasse
autem dixerit qui pascitur, se a reote sentiente,
quique prenitentiam suscepil, accipere : sed non
ita est. Quandiu vero retinet episcopatum, etsi
non saorjficat, nec sacris participet. Vera autem
ponitentig, episcopatum abdicare, et procul abire,
quod quidam fecerunt; a quibus accipere inno-
xium est; cum quibus et vesci fas est. Aliud di-
cere non habeo, nisi hortari te ut ores pro hu-
militale mea ; non solum ut recte loquar, verum
etiam ut recte me in factis ipsis geram.

CXX. — Niceta locum tenenti.

Pro muneribus ab illo missis gratias agit, ac monita salutaria rependit.
εἰδὴ ἐδωροφορησεν ἡμῖν $ φιλέντολός cov δε. ἢ Quandoquidem his illis muneribus nos, domine,

τοῦτο x&xsivo, δέσποτα, δέξοιτο xol τὰ πρὸς
τῶν εὐτελῶν, Αἱ ἡμέτεραι, ἀποστολαὶ, προσ-
, εὐχαριστίαι, εἰ δέ τι χαὶ ἕτερον δεῖ προσ-
., γνουθεσίαι. Καὶ τίνες αὖται ; φοβεῖσθαι ὑμᾶς
ϑεὸν, πίστιν ἔχειν ὀρθὴν, ἀπέχεσθαι σαρχιχῶν
μιῶν, πορνείας, μοιχείας, ἀχαθαρσίας, πάσης
ἀσελγείας - αἱρεῖσθαι δὲ τα θεῖα πράττειν,
πτωχὸν, φείδεσθαι δούλων, ὀρέγειν χεῖρα τῷ
fov, ταπεινοφρονεῖν, συνεσταλμένον εἶναι, xai

Psal. cxr, 5. *' Philipp. iv, 15, 16.

mandatorum amans dextera tua cumulavit, δοοῖ-
piat vicissim que a nobis vilibus proficiscuntur.
Munera nostra sunt preces, gratiarum actiones, et,
si quid preterea est addendum, admonitiones. Et
quaenam he ? Timere vos Deum, fidem rectam te-
nere, abstinere a desideriis carnalibus, fornicatio-
nis, adulterii, impuritatis, omnis alterius impudi-
citie; malle autem divina exsequi, pauperum mi-
sereri, servis parcere, manum prebere proximo,

NOTAE.

5) In cod. Reg. ρλα΄.

1395

S. THEODOR! STUDIT/£

1396

humilia sentire, colligere se, nec effusum esse li- A μὴ διαχεχυμένον ταῖς αἰσθήσεσι, dv ὧν θάνατος

centia sensuum, per quos peccati mors ascendit ;
paucis contentum esse, non inebriari vino, in quo,
ut loquitur Apostolus, est iu:xuria**; non studere
avaritie**, in qua radix est malorum omnium ;
assiduum esse in orationibus, in lectionibus, in
psalmodiis, in mortis meditatione, in qua est ani-
me compunctio cum lacrymis. Lacrymarum enim
est presens vita, o Christiani, sed non risuum.
Nullo modo jurare, nec venerandum Dei nomen in
juramentis usurpare : salvari enim qui jurat non
potest. Immunem esse ab odio Cainitico, ab exitio-
sadetractione, ab odio Dei inimico, a convicio quod
excludit a regno coelorum : regem honorare ac pa-
rentes : conjugem ut seipsum diligere: neo aliud

ἁμαρτίας ἄνεισιν, αὐταρχείας ἔχεσθαι, μὴ μεθύ.
σκεσθαι οἴνῳ, ἐνῷ ἐστιν, ἀποστολικχῶς εἰπεῖν͵
ἀσωτία " μὴ φιλαργυρεῖν, ἐν ᾧ ὁ ῥέξα πάντων τῶ
χαχῶν ἔστι" σχολάζειν ἐν δεήσεσιν, ἐν ἀναγνώσισο,
ἔν ψαλυαῳδίαις, ἐν μερίμνῃ θανοῖτου͵ ἐφ᾽ P xarin-
ξι; ψυχῆς καὶ δάκρνα. Δακρύων γὰρ ὁ παρὼν βίος,
ὦ Χριστιανοὶ, ἀλλ᾽ οὐ γελώτων. Μηδαμῶς ὀμνύιο.
μηδὲ ὄρχιον τὸ πολύτιμον ὄνομαι τοῦ Θεοῦ διὰ στὸ
ματος φέρειν * οὐ γὰρ ἔστι τὸν ὀμνύοντα σωθῆναι,
Καθαρεύειν φθόνον τοῦ Καΐνον, καταλαλιᾶς τῆς ὧν.
θρίον, μίσους τοῦ ἐχθροθέον, λοιδορίας τῆς ἔξω vhi
σης βασιλείας οὐρανῶν * τιμᾷν τὸν βασελέα, τοὺς γενέ.
τορας * ἀγαπᾷν ὡς ἑαυτὸν τὸν ὁμοζνγον, καὶ uà vw
ρίξειν ἄλλην πλευρὰν πορνικὴν, ἔφ᾽ ᾧ óoyà Θιν,

fornicarium latus cognoscere, in quo ira est Dei : p Πόρνους γὰρ χαὶ μοιχοὺς κρινεῖ ὁ Θεός. Ile.

Fornicatores enim et adulteros judicabit Deus 19. ΕἸ-
lios secundum Deum instituere, et exemplum se
illis ad prudentiam prebere; et alia quecunque ad
anime salutem precepta sunt. Hec sunt, domine,
41:5 egregiis muneribus tuis rependimus : 4188 ne
spreveris, tametsi ab inhonoro capite profecta sint.
Dei enim mandata pluris facienda sunt quam omne
aurum et lapis pretiosus.

CXXI. — TÀoma patriarcha Hierosolymitano.

δεύειν ἐνθέως τὰ τέχνα, xal ἑαυτὸν ὑπόδειγμα τιθέπι
τῆς αὐτῶν συνέσεως * x«l ὅσα ἄλλα ὁ τῶς ἐντολῆς }..
γος ἀπαιτεῖ εἰς σωτηρίαν ψυχῇᾷς. Ἑαῦτα, ὦ δέσκοτε
ἀμειπτήρια τῶν χαλῶν σον παροχῶν" ἃ μὲ e
μάσοις, x&v ἐξ ἀτίμον στόματος προήχθη. Θεοῦ y»
ἐντολαὶ παντὸς χρυσίον καὶ λέθων πολυτίμων rud.
φέστεραι.

PKA' (17). — Θωμᾷ πατριάρ χὩὨ Ἱεροσολύμων.

(χνζ΄.]

Gratias agit pro acceptis ab ipso litteris: tum laudat quod Christi causam adversus Iconomachos defesdeit
(Baron. &n. 821, n. 55.)

Quanto nos humiles affecti fuerimus gaudio ex C

sapientissima qua nos per epistolam dignati estis
allocutione, perspicere potest suprema beatitudo
vestra : quippe qui apostolico gradu supereminen-
tes, et fratris Domini per legitimam successionem
personam gerentes, vel solo affatu honorare nos
inglorios merito poteratis : nedum tantarum 180-
dum fastigiis, a quibus nos tam longe absumus,
ut pene arbitrari non ausimus de nobis dicta hec
a vobis fuisae : ac ne ullius quidem ex iis qui for-
titer se gesserunt esse heec encomia, sed divinissi-
mi antistitis nostri, in quem merito conveniat
quelibet cujuscunque laudationis oratio. Sed qui
aliler palefacta fuisset benignitas vestra divine
emula, nisi paternis affectibus splendide esset pro-

Ἡλέχον ἤσθημεν oi ταπεινοὶ τῆς δεὰ τοῦ Tape
τος πανσόφον ὑμῶν προσφωνήσεως ἠξιωμένοι, nm
ὁρᾷν πάρεστι τῇ χορυφαίᾳ ὑμῶν μακαριότῃι * 8.
γε τῷ ἀποστολιχῷ βαθμῷ ὑπερανεστῶτες, o3
τοῦ ἀδελφοθέον δι᾽ ἐννόμον διαδοχῆς ἐπέχοντες se
eov, χαὶ Ψιλῇ προσρήσει τιμᾷν ἔχοιτε τοὺς nl
ἡμᾶς ἀγεράστους, χατὰ τὸ εἰκός * μὲ Orcyt τῶν
χούτων ἐπαίνων ὑψώμασιν * ὧν ὑμεῖς τοσοῦτον um
ϑέομεν, ὡς μιχροῦ δεῖν μηδὲ τολμᾷν οἴεσθαι ταὶ
ἡμῶν ὑφ' ὑμῶν ταῦτα λελέχϑαι - ἀλλ᾽ οὐδὲ τινες τῷ
ἀνδριχὼν εἶναι τὰ ἐγκώμια * ἤγουν τοῦ θεσπεδσιεῖε
του ἡμῶν ἀρχιποίμενος * ἐφ᾽ & πᾶς καὶ παντὸς ὁ i;
εὐφημίας εἰχότως ἀνάπτοιτο λογος. ᾿Αλλὰ πῶς ὦ
ἄλλως τὸ θεομέμητον ὑμῶν x«l εὐσυμπάθετω ὑς.
ἐδείχθη - μὴ οὐχὶ ταῖς Πατριχαῖς διαθέσεσι pup

dita : sicut et solis Jux erumpens radiis diffundi- p) 6Gzvóptvov* ὡς καὶ ὁλέον ἔξαλμα ἀκτῖσε xem

tur ? Qui aliter unanimis et conspirans nobiscum
sensus agnosceretur ; nisi ab iis secerneretur, qui
ad adversarios, qualescunque illi sint, sponte de-
fecerunt ? De quibus, etsi audacius sit a nobis,
equum tamen est dici, quid tandem ? quod ebul-
liente heresis persecutione conveniebat sublimium
sedium antistites, tanquam Spiritus adjutores, et
apostolicis institutionibus plenos, fraterno animo
commoveri, manum pro veritate certantibus com-
patiendo porrigere. Si quid enim, ait, patitur unum

** Ephes. v, 18. ** I. Tim. vi, 10.

ρόμενον ; Πῶς δ᾽ dv ἑτέρως τὸ σύμψυχον ὑμὸ τὰ
ὁμόγνωμον ἐγνωρίσθῃ * μὴ οὐχὲ πρὸς τοὺς τῷἭ
ἐναντίοις ὁποῖοί ποτε ὅσαν αὐτομολήσαντας mur
voptvoy ; ἐφ᾽ οἷς εἰ xai τολμηρόν, πρὸς ἡμῶν Ww
ἔνδιχόν ἐστι φάναι * Τί τοῦτο ; ὅτε τῆς αἱρέσεως ἐν
χτιχῶς ἀναπαφλασάσης, ἔχρὴν τοὺς τῶν vjus
θρόνων ἐξόχονυς, ὡς τοῦ Πνεύματος συμμάχον;, τα
τῶν ἀποστολιχῶν ὑποθηχῶν ἐμπλέους, Guykvuim
φιλαδέλφως, χεῖρα ὀρέξαι τοῖς ὑπὲρ ἀληθεέαις xdg
συμπαθοπρεπῶς. Εἰτε γὰρ, guai, πάσχει ἷ!

10 Hebr. xi, ἀ.

NOTE.

(1T) In cod. Reg. ρλβ᾽.

1391

EPISTOLARUM LIB. II.

1398

μέλος, συμπάσχει πάντα τὰ péhu* εἴτε δο- ÀA membrum, compatientur omnia membra : sive glo-

ξάξεται £v μέλος, συγχαίρει πάντα τὰ μέλη"
κεφαλῆς δηλαδὴ οὔσης τοῦ ἐχχ)ησιαστιχοῦ ὅλον σώμα-
τος Χριστοῦ τοῦ ἀληθινοῦ Κυρίον χαὶ Θεοῦ
ὑμῶν.

Ὅπερ ὁ τῆς Δύσεως ἀποστολιχὸς πεπραχὼς ὅσον
ὥνησε, τί δεῖ xal λέγειν ; ἐπιῤῥώσας uy τὰ τῶν ἐν-
ἱσταμένων ὅτι μάλιστα φρονήματα. Εἴπερ xal σμιχρὰ
ῥοπὴ σθένος ἐμποιεῖν εἴωθε τῷ χάμνοντι, ἐπιῤῥαπί-
σας δὲ τῷ πνευματοχινήτῳ ἐλεγμῷ τῶν ἀσεδούντων τὰ
φρνάγματα - ob τί ἂν γένοιτο σωτηριωδέστερον ;
οἷς δὲ τοῦτο ποιεῖν ἐξόν, οὐτίπου ποιήσασι, toUv-
ἀντίον δὲ, οὐχ ἔχω λέγειν ὁ τάλας, αἰδοῖ τοῦ τῆς
μαχαριότητος ἡμῶν ἀγγέλον, ὅσον ἂν εἴη τὸ χατ-
ηγόρημα. 'A))' ἐχεῖνὰ μὲν πέρας εἴληφεν, olov xai

riatur unum membrum, congaudent omnia mem-
bra ?*! ; quia nimirum caput est totius ecclesiastici
corporis Christus, verus Dominus ac Deus no-
ster.

Quod Occidentis apostolicus cum preestitisset,
quantum profuerit, quid attinet dicere ? partim qui-
dem certantium mentes summopere confirmans :
siquidem exignum momentum vim et roburfessis
et laborantibus addere solet : partim impiorum
fremitus a Spiritu profecta reprehensione compe-
scens : quo quid fieri potuit salutarius? Contra
vero qui idem facere cum possent, minime preesti-
terunt, dicere miser vereor propterangeli beatitudi-
nis vestre reverentiam, quantaillis debeatur repre-

ἐξήχουσται ἅπασι * τοῦ ἀγαθοῦ Θεοῦ ἐχ ποδῶν rovj- p hensio. Verum hecita, utomnes audierunt, finem

σαντος τὸν ἀλιτήριον δράχοντα, xoi γε θανάτῳ ἐξαι-
σίῳ καὶ τῆς ἀποστασίας ἐνδίχῳ. Οὐ μὴν τὰ παρόντα
καθὼς ὑπετόπασέ πως. Ὅτι ὁ μὲν χειμὼν παρῆλθεν
οὐτίπου δὲ τὸ ποθούμενον ἔαρ * à ὅσον αἰθρίαν τινὰ
ὑπαυγάσαι, καὶ τήνδε διὰ τὸ ἀπ’ ἠοῦς νέφος" 'Ap-
χεῖν γὰρ ἡγοῦμαι ἐπὶ τῆς εἰκόνος ἐᾶσαι τὸν λόγον,
μότε τῆς ὑμῶν μεγαλονοίας ἐνδεομένης μαθήσιως "
μήτ᾽ αὖ τοῦ χαιροῦ ἐπιτρέποντος φαίην ἐχϑηλότερα.
Οὗ χάριν χαὶ αἱ ἱεραὶ ὑμῶν χεραῖαι ἀνεπίδοτοι. Πῶς
γὰρ ἂν x«i ἐπεδόθησαν, ἡμῶν τῶν εὐτελῶν ὧδὲ που
ποῤῥωτέρω τοῦ dartog παρεῤῥιμμένων - ὥσπερ xal
ἄλλων ἀλλαχῇ τῶν δεδιωγμένων ; Καὶ γοῦν χαὶ λο-
γίαι, ὥσπερ ἔποθοῦμεν, οὕπω ἐγένοντο * πλὴν ἣ 3t-
νομένη ὡς ἐν to ἐμθολιμαίῳ πιτταχίῳ δεδήλωται -
τῶν ἐπιδωσάντων, εἰληφέναι μάλλον ἢ προέσθαι χά-
ριν ὁμολογούντων * ὅτε ἠξίωνται χοινωνέαν τινὰ
σχεῖν ἐν τοῖς ἁγιωτάτοις τόποις, ἐφ᾽ οἷς τὸ μέγα τῆς
εὐσεδείας ἀπετελέσθη μυστήριον, Θεὸς ἐν τῷ χαθ᾽
ἡμᾶς ὀφθεὶς εἴδει.

C

cepere,Deo bonofunestum draconem exterminante,
et quidem atroci morte οἱ apostasiee congruente.
Nec tamen eo loco sunt usquequaque presentia
quo suspicatus es. Quoniam hiemsquidem transiit,
nondum tamenadest ver exoptatum,nisi quatenus
serenitas quedam affulget, et hec per nebulum ab
aurora. Sufficit enim, opinor, imagine adumbrari
orationem : quia nec doceri opus est prudentiam
vestram, nequeego, vel si tempus permitteret, cla-
riora dicerem. Que etiam causa fuit cur sacri api-
ces vestri erogatione pecuniarum caruerint. Qui
enim illam accepissent ἃ nobis nullius pretii homi-
nibus qui in hunc locum proculjab urbeejecti su-
mus, sicut et alio alii ex iis qui persecutionem
sunt passi ?Ita necollectee quidem quemadmodum
cupiebamus facte sunt, preeter cam dequa in sche-
da litteris inserta indicatum est : iis qui contule-
runt, accepisse potiusgratiam quam dedisse profi-
tentibus ; quod digni fuerint qui sanctissimislocis

communicarent, in quibus magnum pietatis mysterium peractum est, Deus in specie nostra appa-

rens.

*Q τοῦ παναῤῥήτου θαύματος! Ὅνπερ ἐγγεγραμ-
μένον χὰν τῇ Γραφῇ, πατροπαραδότως ἦτοι θεοχη-
ρύχτως, ὑμεῖς, μᾶλλον δὲ ἢ ὑπ᾽ οὐρανὸν, ὁμολογαὔ-
μέν τε x«i προσχυνοῦμεν, ἐξ αὐτῆς βαλθίδος τοῦ
πηρύγματος. Οὐ γὰρ ἂν ἄλλως ὁμολογηθεῖν Χριστὸς,
ὡς οἱ μαχαριώτατοι διδάσχετε, ἤρνηνται δὲ "Iovdai-
x& οἱ δυσώνυμοι Εἰχονομάχοι, ὡς ὑπὸ πνεύματος
πονηροῦ ἐνεργούμενοι. Καὶ ὃν ταῖς θεοχλινέσι προσ"
ευχάϊς ἴλεω ποιήσειας, ὦ θεία x«i ἱερὰ χεφαλὴ,
ἐχτρέψαι τὴν λαοπλάνον αἴρεσιν, ἀνάψαι ὀρθοδοξίας
$i sica xai ἡμᾶς τοὺς ἐν τέκνοις σὸν τέλοῦντας

ἐλαχίστους περιποιήσασθαι, ἑπομένους τῷ μαχα-
ριωτάτῳ Πατοὶ καὶ ἀρχιερεῖ ἡμῶν. Εἶεν. Τοὺς

ἐξυπηρετουμένους ὑμῖν Πατέρας xai χλεινοὺς ἀϑελ-
φοὺς ἡμῶν, ἐγώ τε χαὶ ὁ ἐμὸς ἀδελφὸς, θεσσα-
λονίχης ὁ θεοφιλέστατος ἀρχιεπίσχοπος, πλεῖστα
προσὰγορεύομεν. ᾿Επὶ γὰρ τῷ ἁγίῳ σον προσώπῳ,
πρὸ τῶν ποδῶν σου, μᾶλλον εὐλογηθῆναι ἄμφω, xci
ὅσηι τῶν σὺν ἡμῖν, εἰπεῖν πρεπωδέστερον.

71 [ Cor. xir, 26.

O ineffabile prorsus miraculum ! Quem quidem
etiam pictura expressum, paterna traditione. seu
potius divina voce nos, vel potiusorbis universus,
confitemur et adoramus ab ipso preedicationis
exordio. Aliter enim non confiteremur Christum:
sicut vos beatissimi docetis, negant vero Judeorum
more detestabiles Iconomachi, tanquam a malo
spiritu agitati. Quem ipsum tu aeceptissimis Deo

D precibus propitium reddas, o divinum et sacrum

caput: ut populi seductricem heeresim profliget,
fideique orthodoxe solem accendat :deindeet nos
qui minimi in filiis tuis sumus, foveat, beatissimi
Patris et presulis nostri vestigiis inherentes. Ita
sit. Eos qui ministrant vobis patres preclarosque
fratres nostros, ego et frater meus Thessalonice
archiepiscopus Deo charissimus plurimum saluta-
mus. Corau sancta enim facie tua, ante pedes
tuos, benedictionem accipere nos ambos et quot-
quotnobiscum sunt, multo convenientius dicatur.

4390
CXXII. — Teodoro hospuolario.

S. THEODORI STUDIT.E

140
PKB' (18). — Θεοδώρῳ Eevodóx e. [xvw.]

Rogatus exponit que sint hominis Chbristiani officia.

En tibi, domine, litteras quas petis, et absolve A

nos ab accusatione. Cur vero, dices, non cilius ?
Quia pudor nobis erat, vel hortando, vel docendo
reverentiam tuam alloqui. Αἱ quia desideras, ac.
cipe, amantissime. Nihil ergo aliud est verus Chris-
tianus, quam imitamentum el signaculum Christi ;
cum illi conciliari sio debeat, ut membra singula
capiti, et palmes viti. Dominus quippe ipse dixit :
Ego sum vitis, vospalmites 1315, EL rursum Aposto-
]us : Vos estis corpus Christi, et membra de mem-
bro 7*. Fructum ergo feremus, domine, uvas virtu-
tum, et ne infructuosi simus. Ait enim Dominus :
Omnis palmes quinon facit fructum bonum,ezcidi-
tur, etin. ignem mittitur ", gehennee videlicet.
Formidabiles minas pertimescamus :glorificemus

Ἰδοὺ, δέσποτα, τό γράμμα ἀπαιτοῦντι, καὶ ὑπό-
λυσον ἡμᾶς rüc ἐγχλήσεως. Διὰ τέ δὲ, φαίης, μὴ
τάχιον ; Ὅτι αἰδουμένως εἴχομεν νουθετιχῶς τῇ
τιμιότητί gov προσφέρειν τὸν λόγον. “Ἐπεὶ ποθοίος͵
δέξαιο, προσφιλέστατε, Οὐδὲν οὖν ἄλλο ἐστὶν ὁ ἀλη.
θὴς Χριστιανὸς, à Χριστοῦ μίμημα καὶ ἀποσφράγι-
σμα " τοσοῦτον ὀφείλων οἰκειοῦσθαι αὐτῶ, ὡς ἔχει
μέλος ἕχαστον πρὸς χεφαλὴν, xai κλῦμα πρὸς Su
πελον. Αὐτὸς γὰρ ὁ Κύριος εἴροκεν " Ἐγώ εἰμι ἡ
ἄμπελος, ὑμεῖς τὰ χλήματα. Καὶ παλιν ὁ ᾿Ακό-
στολος - Ὑμεῖς ἔστε σῶμα Χριστοῦ, καὶ μέλη
ἐχ μέρους. Καρποφορήσωμεν οὖν, ὦ δέσποτα, τοὺς τῶν
ἀρετῶν βότρνας, xai μὴ ἄκαρποι ὦμεν. Φησὶ γὰρ ὁ
Κύριος Πᾶν χλῦμα μὴ ποιοῦν καρπὸν καλὸν,
ἐχχόπτεται, xal εἰς πῦρ βάλλεται, τὸ τῆς wi

Deum in corpore nostro et in spiritu nostro. Pre- p νης δηλαδή. Φοδηθῶμεν τήν φοδερὰν ἀπειλόν δοξάσω-

cipititerum Apostolus ; ejus enim etiam sunt ista:
Tollens ergomembra Christi, faciam membra mere-
tricis? Absit?* } Sic observemus. Ámemus uxores
nostra sicut corpora nostra ; et impudica corpora
non amabimus. Uzor, inquit, verum timeat 19. Amo-
ri enim metum miscens, rectam vitam ducet. Filii,
obedite parentibus, et rursum dicit 39, Justem enim
est parentes honorari et in senio sustentari a filiis.
Ipsi enimillis secundum Deum auctores sunt vite.
Et : Benedictio patris firmat domos filiorum ; ma-
ledictio autem matris eradicat fundamenta *!. Et :
Patres, rursum ait, nolite ad iracundiam provocare
fAlios vestros : sededucate illos in disciplina et cor-
reptione Domini**. Ilaque parentum opusest pacare
filios, instruere et formare illoscharaoctere pietatis.
Quid reliquum? servos subjici dominiscum timore
et tremure, sine dolo, et forti animo : sed et do-
minosremittentes minas, equali cura omnes intue-
ri, scientes unum esseomnium Dominum Deum **,
Et hic quidem est servitus, sicut et nuptie: in
futuro autem seculoutraque cessabunt: omnesque
unum erunt, sicut angeli.

ὧδε μὲν ἡ δουλεία ὡς xai ὁ ydpoc* ἐν δὲ rà. μῶλοντι

ὥσπερ οἱ ἄγγελοι.

Quamobrem quicunque vult salvus fieri, vigilare
debet ut juxta preceptum vivat: non juret, non
extollatur, non rideat, non delicietur, non ludat,
non excandescat, non fornicetur, non inebrietur,
noncongreget aurum : sed quid? oret, lugeat, hym-
nos cantet, mandata pro viribus servet, paucis sit
contentus, humilia sapiat, proximum diligat, non
loquatur adversus fratrem, non invideat, non suc-
censeat, paratus sit semper ad subeunda pro recto
discrimina : praeter bonum Deum, alium in terra
non formidet : regi subjectus sit in iis in. quibus
Dei mandatum non violatur : honoret magistratus
tanquam discipline administros : gaudeat in Domi-

73, 75 Joan. xv, 5.

vi, 1. 81 Eccli. iij, 14. ** Ephes. vi, 4.

μὲν τὸν Θεὸν ty. τῷ σώματι ἡμῶν καὶ ἐν τῷ πνεύματι
ἡμῶν. Κελεύει πάλιν ὁ ᾿Απόστολος * αὐτὸς γὰρ xai
ταῦτα " "Ape οὖν τὰ μέλῃ Χριστοῦ, ποιέδσυ
πόρνης μέλη; MZ γένοιτο! Οὐτω φυλαττώμεθϑε.
᾿Αγαπῶμεν τὰς ἑαυτῶν γνυναῖχας, ὡς τὰ ἑαντῶν
σώματα ’ καὶ οὐχ ἐρασθησόμεθα ἀσελγοῦς σώματος.
Ἡ yuvà, φησὶν, iva φοθδῆται τὸν ἄνδρα, Τῳ φῦ.
tpe γὰρ τὸν φόδον χιονῶσα, ἄριστον βιώσειε in.
Τὰ τέχνα, ὑπαχούετε τοῖς γονεῦσεν, ὥς gan
πάλιν. Δίκαιον γὰρ τοὺς γονέας τεμᾶσθαι καὶ yupe
χομεῖσθαι ὑπὸ τῶν παίδων. Αὐτοὶ γὰρ αἴτιοι μπὲ
Θεὸν τοῦ εἶναι αὐτοὺς εἰς φῶς. Καέ - ἘΞ ὁλογ ἰα m
τρὸς στηρίζει οἴχους τέκνων" κατάρα δὲ pe
τρὸς ἐχριζοῖ θεμέλια. Kai * Ot πατέρες, Tüo
φησὶ, μὴ παροργίζετε τὰ τέκνα ὑμῶν" Qi
ἐχτρέφετε αὐτὰ ἐν παιδείᾳ καὶ νονθεσέα E»
ρίον. Ὥστε xal γονεῦσιν ἔργον, εἰρηνεύειν τὰ ríe,
στοιχειοῦν καὶ πλάττειν εὐσεδείας χαρακτῦρι. Ti
πὸν ; δούλους δεσπόταις ὑποτάττεσθαι μετὰ φόθον xai
τρόμον " ἀδόλως xal εὐψὕὔχως * ἀλλὰ xai τοὺς δεσκέότε;
ἀνιέντας τὰς ἀπειλὰς, ἱἰσομοιρίᾳ φροντέδος τοὺς πάντας
ὁρᾷν * εἰδότας ὅτι εἷς Κύριος πάντων, ὁ Θεός. Ksi
αἰῶνι, τῶν ἀμφοτέρων ἀναίρεσις * οἱ πάντες δὲ ὧν

Διὰ τοῦτο γὙρηγορητέον παντὶ rà θέλοντε σωθῆπε
xaz' ἐντολὴν ζῇν - μὴ ὀμνύειν, μὴ μετεωρές εαῇα,
μὴ γελᾷν, uà τρυφᾶν, μὴ παίξειν, μὴ θυμοῦσθα,
μὴ πορνεύειν, μὴ μεθύειν, μὴ θησαυρέζξειν χρνσάν"
ἀλλὰ τί, προσεύχεσθαι, προσχλαίειν, ὑμνολογεῦ,
ἐντολοποιεῖν χατὰ τὸ δυνατὸν, ὀλιγαρκχκεῖσθαι, το
πεινοφρονεῖν, ἀγαπᾷν τὸν πλησίον, μὲ καταλαλιῶ
ἀδελφοῦ, uà φθονεῖν, μὴ ὀργίξεσθαι - ἕτοιμον eb
ἀεὶ πρὸς τοὺς ὑπὲρ τοῦ ἀγαθοῦ χινδύνους, μὰ obti
σθαι πλὴν Θεοῦ τοῦ ἀγαθοῦ, ἄλλον ἐπὶ γῷς ^ ὑποτας-
τεσθαι βασιλεῖ ἐν οἷς ἐντολὴ Θεοῦ οὔ παραθλάπτεται᾽
τιμᾷν ἄρχοντας ὡς διαχόνους εὐταξίας * χαΐρειν ὃ
Κυρίῳ πάντοτε" x&v σύμθασις εἶεν λυπυρῶν, εὐχε-

14} Cor.xvi,22.. Τ᾽ Matth. vr, 190. 151 Cor. vi, 15. "* Ephes. v, 33. 89 Ephes.
85 Jbid. 5-9.

NOTAE.

(18) In cod. Reg. ρλγ.

EPISTOLARUM LIB. Il.

1402

tiv Κυρίῳ ἐφ’ ol; ἄν olxovou τὰ χατ᾽ αὐτόν, À no semper : et, si molesta quepiam accidant, gra-

ra ὡς ἔν ὀλίγοις ὑπέμνησα τὴν εὐλογημένην
ψυχὴν ^ ἵνα γνωρίσω ὡς φιλῶν εἰμι τὸν ἐμὸν
νυμον, χαὶ εὐσεδῇ ἄνδρα, x«i φίλον διάπυρον͵
δὲ ἔτι ζῶμεν, ἔτι λαλήσομεν, ἔτι παραχα-
μεν, ἔτι συμδουλευσόμεθα πάντα δεύτερα dy$-
je. τῆς Θιοῦ ἀγάπης. Τί γὰρ ὠφελήσει ἂν-
(ov, ἐὰν ὅλον τὸν χόσμον χερδήσῃυ, τὴν
γυχὴν αὑτοῦ ξημιωθῇ ; Οὗ φύγοιμεν * εὕροιμεν
Duos ἐν ἡμέρα χρίσεως, xai τὸ μετὰ Θεοῦ
σθαι ἐν χαρᾷ ἀνεκλαλήτῳ εἰς τοὺς αἰῶνας.

KI" (19). — Εὐφροσύνῃ ἡ γουμένῃ. [x5]

tias Dominoagat, quoque modores ipsius disponat.
Hec paucis suggessi benedicte anime tue: ut
ostendam amare mecognominem meum, piumque
virum, et amicum ardentem. Quod si adhuc vive-
mus, adhuc loquemur, adhuc hortabimur, adhuc
suadebimus, ut omnia inferiora ducas amore Dei.
Quid enim proderit homini si universum mundum
lucretur,animaverodetrimentum patiatur**? Quod
fugiamus: ut inveniamus misericordiam in die ju-
dicii, eL cum Deo simus in gaudio inenarrabili in
secula.
CXXIII. — Euphrosyna praposite.

Monasterio prepositam hortatur ut eo munere sancte &c preclare fungatur.
χηχοὼς xai νῦν ὅτι παρεμυθήθη cov à τιμιότης Β Cum nunc quoque audivi dolorem, quem rceve-

τοῦ περὶ τὴν μαχαρίαν μητέρα πάθους, εὐχαρί-
fX τῷ Κυρίῳ * ὃς ἐγνώρισέ σε xal φιλομήτορα
᾿εύουσαν, x«i φιλόθεον ἀριστεύουσαν * τὸ μὲν
τοῦ ἀγαπητιχοῦ λυπηροῦ " τὸ δὲ διὰ τοῦ συμμι-
Ὡμένου παραχλητιχοῦ * ἐξ ὧν ἀποδέδειχται, ὅτι
αἡτέρα xai Θεὸν ἠγάπησας. ᾿Αλλὰ δεῦρο, κυρία,
ουσα xai τρέμουσα βάδιξε τὴν ὁδόν Gov * χαὶ-
α μὲν, ὅτι ἠξίωσαι τοιαύτης μητρὸς θυγάτηρ
ixrígat * τρέμουσα δὲ, ὅτι τὸ τῆς προστασίας
τιστήριόν σοι πάρεστιν " οὗ οὐχ ὁ τυχὼν ἀγὼν,
εὐχαταφρόνητος 0 μισθός " ἀλλὰ x«i λέαν ἀμ-
ρωθεν τὸ ὕψωμα τοῖς νοῦν ἔχονσι. Σὺ οὖν ὡς
peo», ὡς συνετὴ, ὡς μητρόθεν ἠγμένη ἐν Πνεύ-
, ἄριστον βίον χαὶ κχεχανονισμένον διέλασον -

rentia tüa ex beate matris obitu ceperat, mitiga-
tum esse; egi Domino gratias, qui te et in matris
amore sinceram agnovit, et in Dei amore preecel-
lentem : illud quidem per amoris plenam tristitiam,
hoc vero per congruentem consolationem : ex qui-
bus patuit quod et matrem et Deum amaveris.
Sed age, domina, gaudens et tremens viam tuam

. insiste: gaudens quidem, quod talis matris filia

dici merueris : timens vero, quia tibi monasterii
prefectura incumbit, cujus nonleve certamen est,
nec merces contemnenda, sed sublime utrumque
apud eos qui recte sapiunt. Tu ergo ut sapiens,
ut prudens, tanquam a matre in spiritu educta, vi-
tam agequam optimam et regularem ; teipsam so-

ν ἑαυτὴν προθεῖσα ἀγαθοεργίας ταῖς ἀδελφαῖς. (; roribus in exemplum recte agendi proponens. Vi-

γυστάξῃ τὸ ὄμμα τῆς χαρδίας cou ἀπὸ φυλαχῇς
ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ. Μὴ βύσῃς τὸ οὖς τῆς ψυχῆς
κούειν φωνῆς διδασχαλιχῆς . διδασχομένη καὶ
ἰσχουσα * φωτιξζομένη x«i φωτέζουσα * χειραγω.
uvm x«i χειραγωγοῦσα * προσαγομένη Θεῷ xci
τάγουσα. ᾿Αχουστὸν εἴη τὸ ὄνομά σον ἐν ἀγαθῇ
πεία * ὡς dv δοξάξηται Θεὸς ἐν σοὶ χαὶ ἐν τῇ μονῇ
* μὴ χνϑαιουμένη χατὰ τὴν τῶν πολλῶν χλιαρό-
x, ἀλλ’ ἀχριδαξομένη χατὰ τὴν διαταγὴν τοῦ

ματος, ἐν ivi φρονήματι, dv ἑνὶ θελήματι, ἐν

χαρδίᾳ τε xai ψυχῇ, μιμήσει τῶν ἐς ἀποστολι-
Πράξεσιν ἱστηρουμένων ἁγίων. Ἦν γὰρ, φησὶ,
Te» μία ψυχὴ καὶ xapdía: καὶ οὐδείς τι
ὑπαρχόντων αὐτῷ ἔλεγεν ἴδιον εἶναι.
ὕτη ζωὴ ἀγαθὴ, αὔτη μερὶς Κυρίον " τοῦτο xot-
ον ἄληθινόν. Οὗ δὲ οὐ ταῦτα, τοὐναντίον δηλονότι
xq σοι χαρὰ x«l δόξα, τιμιωτάτη, ἀλλὰ γὰρ xal
τέχνοις σον, ἀποστολιχῶς πολιτεύεσθαι " πατρο-
αδότως, ἄγεσθαι εὐγενοπρεπῶς | τοῦτο γὰρ εὐ-
wx, θεαρέστως ζῆν, ἁγιοπρεπῶς πολιτεύεσθαι,
X ὑμᾶς χρηματίξειν ἐχλεχτὸν, σπέρμα ἔντιμον,
i$; Θέχλης ἐχείνης τῆς πρωτομάρτυρος. Φεύρω-
» Εὐπραξίας, τοῦ χατ᾽ αὐτὰς ἱεροῦ x«i μαχαρίον
αλόγον. Ei γὰρ xócpov κχατελίπατε, εἰ γονεῖς

4 Matth. xvi, 26. 35 Act. 1v, 32.

-

gilet cordis tui oculus ad custodiam mandatorum
Dei. Ne obtures aurem anime adaudiendam vocem
docentis : discens et docens, lumen accipiens et
illuminans, manuductaet manuducens, oblata Deo
et offerens. Celebre sit nomen tuum in bona con-
yersalione, ut glorificetur Deus in te et in mona-
sterio tuo : neque illud dissolvatur per multarum
tepiditatem, sed diligenter in officio maneat juxta
directionem Spiritus, in uno sensu, in una volun-
tate, in uno corde et anima, ad exemplum sancto-
rum, qui in Actibus apostolicis memorantur. Erat
enim, inquit, omnium anima una et cor unum : nec
quisquam eorum qua possidebut, aliquid suum esse
dicebat**. 7$
Hocbona est vita, hec portio Dominj, hoc verum
ccnobium. Ubi vero hec non sunt, eontraríum
utique. Quanta letitia et gloria tibi, reverendissi-
ma, et filiabus tuis, apostolice vivere, traditionem
patritam retinendo nobiliter agero ? Hec enim est
nobilitas, acceptam Deo vitam ducere, conversari
ut sanetos decet, genus electum vos appellari, se-
men honorabile, cujusnam ? Thecle illius proto-
martyris, Febronie, Eupraxie, et reliqui secundum
illas sacri ac beati catalogi. Etenim si mundum

NOTA.

(19) In cod. Reg. pt.

1403

S. THEODORI STUDIT/E

1106

reliquistis, si parentes abnegastis, si virginitatem A ὀρνήσασθε, εἰ παρθενίαν εἴλεσθε, εἰ Χριστῷ brog-

elegistis, si Christo desponst estis, si regnum cc-
lorum adamastis, cur non studium vestrum curam-
que omnem ad hoc conferalis ἢ gaudentes quod
tali munere et Deo dignate estis, dignitate incom-
parabili : non. dico secundum humana: umbra
enim hec sunt et somnia, que | cum presenti sce-
culo interibunt: sed secundum spiritualia: siqui-
dem virginitas et paupertas inter maxima dona
precipuum. Quod sinon exsatiantur qui in mundo
sunt, et acquirunt inania et peritura : quam insa-
turabiles nos esse debemus in perpetuis et inenar-
rabilibus bonis ? Utique hortor, utique obsecro :
acquirite coelestia, filie Dei estote, regine in colo
gloriose, sponse Christi, Christi coheeredes, lux in

φεύθητε, si βασιλείαν οὐρανῶν δγαπήσατε, T μὴ
πᾶσαν ὑμῶν τὴν σπουδὴν χαὶ μέριμναν πρὸς τοῦτο
ἔχοιτε, χαίρουσαι ὅτι τοιούτου θεοσδότον ϑώρον bbw.
θητε, ἀξιώματος ἀνυπερθλήτου * οὐ λέγω χατὰ τὰ
ἀνθρώπινα (σχιὰ γὰρ ταῦτα xxl ὀνείρατα, χαὶ τῷ
παρόντι αἰῶνι συγκαταλνόμενα), ἀλλὰ καὶ πχατὰ τὰ
πνευματιχά " εἴπερ παρθενία x«l ἀχτωμοσύνῃ τῶν
μεγίστων δωρεῶν τὸ ἐξαίρετον; καὶ εἰ ἀπληστεύο»
ται οἱ χατὰ χόσμον μετασχεῖν τῶν ματαίων καὶ ἀπο).
λυμένων * τί χαὶ πόσον ἡμεῖς ὀφεῶλομεν ἀχορέστω,
ἔχειν ἐν τοῖς ἀμηρύτοις καὶ ἀνεκλαλύτοις ἀγαθοῖς;
Ναὶ, παραχαλῶ" ναὶ, ἀντιδολῶ, κατακτύσασθε τὲ
οὐράνια * γένοισθε Θεοῦ θυγατέρες, βασιλέδες οὐρα.
νοτίμητοι, Χριστοῦ νύμφαι, Χριστοῦ συγχληρονόμοι,

mundo, sermo sanctus, conversatio laude digna: B φῶς ἐν κόσμῳ, λάλῃμα ἅγιον͵ πολίτευμα ἀξιέκαινον,

tu quidem, domina antistes οἱ in Christo presi-
dens, et vos egregia pignora, filie superne Jerusa-
lem, in Christo Jesu Domino nostro, cui gloria in
secula. Amen.

CXXIV. — Catechesis ad discipulos suos.

Horum contentiones inter se,

Catechesibus ego humilis operam do, non osten-
tationis studio, neque ex absurda mentis elatione,
sed ex metu ac tremore, ex corde anxio et cha-
ritate, fratres patresque, Amantis siquidem signum
est sollicite docere. ÁArgue, inquit, increpa, oppor-
tune, importune **. Ad heo, hortare, instrue, et
quecunque alia habet lex Dei ac precipit. Quid
ergo significare volumus his verbis ? De petulantia :
quod ad psalmodiam ἃ piis et religiosis vocati,
non sicut decet convenilis et noctem ducitis : sed
in verborum contentionibus, primisque consessi-
bus. Anticipasti tu, inquit, et me non exspectasti.
Propriam cenam sumpsisti, et me non advocasti.
Ego chorum moderabor, et non tu, inqutt. Atque
hec in Ecclesia: atque hec audientibus illis qui
invitarunt : ex quibus ira quidem divina invisibi-
lis, dolor vero et offensio aperta invitantium. An
potestatem non habetis, si quid molestie incidat,
privatim accusandi mutuo, et ques» occurrunt con-
ciliandi per satisfactionem et congruam huinilita-
tem ? Sed frater cum fratre contendit, irascitur,
injuria afficit, indecenter se gerit inoculisomnium.
O petulantiam ? o alienum ἃ monachis spectacu-
lum ! o divinarum legum contemptum !

Deinde causa preposito attribuitur. Talis, in-
quiunt, magistri tales et discipuli. Annon exosum
me iis etiam qui in urbe sunt reddidistis ? Annon
preeclarum nomen, quod in sancla fraternitate
nostra celebratum fuit, in contrarium convertitur ?
Pugnatis et belligeratis : comeditis et bibitis, non

86 I] Tim. iv, 2.

Σύ τε à xvoía χαθῃγουμένη, καὶ ἐν Χριστῷ ἄρχεονσε,
ὑμεῖς Tt αἱ κχαλλίτεχνοι θυγατέρες τῆς ἄνω "eee

σαλὸμ, t» Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυριῳ ἡμῶν, ᾧ à da

εἰς τοὺς αἰῶνας. ᾿Αμήν.

PKA'(39) — Κατήχεσις πρὸς τοὺς ἑαυτοῦ
μαθητάς. [χξζ΄.]

et quedam alia castigat.

Ἔργον ἐγὼ ὁ ταπεινὸς ἐργάζομαι ἐν ταῖς za
ηχήσεσιν, οὐχ ἐξ ἐπιτηδεύματος φανητιασμοῦ, edi
ἀπὸ συνεπάρσεως διανοίας ἀλλοχότον * &XY dx φόδε;
καὶ τρόμον, ἐξ ἐπιπόνου καρδίας καὶ ἀγάπες, dli.

C gol xai Πατέρες. Εἴπερ ἀγαπῶντος δεῖγμα ri im

μελῶς παιδεύειν. "EXeyEov, φησὶν, értrípuen,
εὐχαέρως, ἀχαίρως. 'Ersi χαὶ παρακοίλεσον, w-
θέτησον, ὅσα ἄλλα ὁ τοῦ Θιοῦ νόμος ἔχει καὶ ἐὰ
χελεύεται. Τί δὴ οὖν βούλεταί uot ὁ λόγος ὑποξμέ-
σαι ; Περὶ ἀταξίας * ὅτι προσχαλούμενοε ὑπὸ rona
εἰς ψαλμωδίας * οὐ κατὰ τὸ πρεπῶδες cuvaüpeiteh
x«i παννυχίξετε, ἀλλ’ ἐν λογουαχέαες χαὶ πρων
κλισίαις. Προὔλαδες σὺ, φησὶ, κἀμὲ οὐκ ἀνέμενε,
Τὸ ἴδιον δεῖπνον ἔφαγες, χἀμὲ οὐ συνεχέλεσει
Ἐγὼ χανοναρχήσαιμι, ἀλλ’ οὐ σὺ, pucí. Καὶ τεῖπ
ἐν ixx)ncía- xat ταῦτα ἀχουόντων τῶν κχεχληχότω᾽
ἐφ᾽ oi; ὀργὴ μὲν Θεοῦ ἀοράτως * λύπη δὲ x«i Beh
óuoloyovuivQ τῶν κεχλυχότων. Mà γὰρ χώρων wa
ἔχητε, εἰ xal τι γίνοιτο θλιπτικόν, εἰς τὸ ἐδία ἢπε-
λεῖν ἀλλήλοις, καὶ τὰ συμπίπτοντα καταλλώσσιω δι
ἀπολογίας xai τῆς διούσης ταπεινώσεως ᾿Αλλ' δὲν
φὸς μετ᾽ ἀδελφοῦ μάχεται, ὀργίζεται, ὑδρέξει, pe
μονεῖ, ἐπὶ προσώπου πάντων. "() τῆς ἀταξίας] ὁ
τῆς ἀμονάχον θεωρίας | ὦ τς χαταφρονήσεως ὦ
θείων νόμων !

Εἶτα ἡ αἰτία ἐπὶ τὸν χαθηγούμενον. Tem,
φησὶ, διδϑασχάλου τηλιχοῦτοι xai μαθοταέ. Ap' wl
μισητόν με πεποιήχατε xal τοῖς ἐν ἄστει: "Ap'w
τὸ καλὸν ὄνομα τὸ ἐπιχληθὲν ἐπὶ τῇ ὁσία ἀδελφότει
ἡμῶν, εἰς τοὐναντίον περιτρέπεταει; Μάχεσθε τὰ
πολεμεῖτε " τρώγετε χαὶ πίνετε ^ οὐκ εὐλαθῶς, €]

NOTAE.

(20) In cod. Reg. p".

1406

EPISTOLARUM LIB. 1].

1406

ὡσύχως, ἀλλ’ ἀσέμως, ἀλλ’ ἀμονάχως. Eire οὖν Α reverenter et pacifice, sed inhoneste, sed eontra

ἐσθίετε, elve πίνετε, εἴτε τί ποιεῖτε, φησὶν ὁ
᾿Απόστολος, πάντα εἰς δόξαν Θεοῦ ποιεῖτὲ,
Ὑμεῖς δὲ οὐχ οὕτως, καὶ καταισχύνετε τὸ ἅγιον σχῆμα"
σχανδαλίζετε τοὺς εὐλαδεῖς, μᾶλλον δὲ χαὶ ἀνευλα-
δεῖς. Εἴθε ἠχούετο περὶ ἑνὸς ἑχάστον ὑμῶν.
ὋὍὉ ποῖον εὐλαδὲς πρόσωπον φέρει ὁ δεῖνα ! Οὐὰ ἡλέχον
τὸ σιωπηλὸν τοῦ δεῖνα | εὖγε τὸ ἀπαῤῥησίαστον
ἐχείνον " τοῦ δὲ τὸ ταχτιχόν " ἄλλου τὸ σεανόψαλτον -
ἑτέρον τὸ εὐαπάντητον | Ταῦτα x«l τοὺς ἔχοντας
χαλλύνει, x«t τοὺς θεωροῦντας ὀνένησι, τὸν τε Θεὸν
εὐφραίνει, χἀμὲ τὸν ἁμαρτωλὸν σεμνύνει, Νῦν δὲ
κατὰ τὰς ἁμαρτίας μου ἀντίστροφα. Καὶ οὐ πάντων
χαθάπτομαι " ἐπεὶ πολλοὶ χάριτι Θεοῦ, oiov; ζυτεῖ ὁ
λόγος " ἀλλ᾽ ἐχείνων τῶν ἐνισχημένων τῇ ἀπροσεξία.
Παραχαλῶ οὖν ὑμᾶς, μᾶλλον δὲ ἐντέλλομαι, ἀλλά-
ξατε τὰ πονηρὰ ἤθη x«i ἔθη, τοὺς τρόπους x«i τοὺς
λόγους * τὰ σχήματα χαὶ τὰ στόματα. ᾿Επεὶ τίς χρεία
ἀντὶ ἀγαθοῦ πονηρίαν ὑποδειχνύειν τοῖς χλήτορσι,
Θεὸν τε λυπεῖν, χἀμὲ τὸν ἐλεεινὸν χαταισχύνειν ;
Αχονσθήσομαι, ἀδελφοὶ pou, ἐπεὶ βοήσω πρὸς
Κύριον ὁ ἀνάξιος. Ἕπειτα καὶ διαστελοῦμαι ἀπὸ
τοῦ ἀπιιθοῦντος. ᾿Απλῶς δὲ λέγω τυχὸν χαὶ ἀϑια-
φόρως φέρομαι" μὴ διαστέάλων τὸν ὅσιον ἀπὸ τοῦ
&vociou. Ὑμεῖς Θεὸν οὐ φοθεῖσθε ; Οὐχὶ δὲ περὶ
ἀργοῦ ῥήματος δώσομεν λόγον ; 'O Θεὸς ἡμῶν
πῦρ χατσασναλίσχον, ἀδελφοί. Ὃν φοβηθῶμεν, ᾧ
ἀπὸ τοῦ δευρο δουλεύσωμεν ὁσίως * ἵνα καχίας
ἁπάσης μέχρι χαὶ ἀργολογίας ἀπεχόμενοι, ἀρετῆς
δὲ ἐχόμενοι, χληρονόμοι γενοίμεθα ζξωΐς αἰω-
νέου * φυγόντες τὰ ἠπειλημένα χολαστήρια τοῖς χατα»-
φρονηταῖς, ἐν Χριστῶ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ
ὁ δόξα χαὶ τὸ χράτος σὺν τῷ Πατρὶ χαὶ τῷ ἁγίῳ
Πνεύματι, νῦν χαὶ ἀεὶ, χαὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν
αἰώνων. 'Apiv.

PKE' (21). --- Κανονιχαῖς πριγκχίπου [x£O".]

morem monasticum : Sive ergo manducatis, sive
bibitis, sive quid dliud facitis, ait Apostolus, omnia
in gloriam Dei facite *'. Vos vero non sio :et igno-
minia afficitis saorum habitum : verecundis offen.
diculo estis, imo potius inverecundis. Utinam de
unoquoque vestrum audiatur : Quantam vultu mo-
destiam prefert ille ! O quantum silentii studium
est illi! quanta modestia est istius, ordinis cura
in hoc, in alio gravitas cantus, in alio comitas !
Hec et illos qui his prediti sunt ornant, et spe-
ctantes juvant, Deumque exhilarant, et me pecca-
torem honestant. Nunc vero, quod peocatis meis
debetur, omnia contraria. Nec tamen omnes per-
stringo : quia per Dei gratiam multi sunt quales

Β exigit ratio : sedillos qui negligentiaimplicati sunt.

Hortor ergo vos, aut potius preecipio : mutate per-
versos mores et consuetudines, modum agendi et
loquendi, gestus atque oris habitum. Etenim quid
juvatboni loco malitiam ostendere vocatoribus,
Deumque contristare, et me miserum pudore affi-
cere ὃ Exaudiar,fratres mei, cum clamabo indignus
ad Domipum.Deindesubducam me abinobediente.
Fortasse autem minus prudenter loquor, et in-
discriminatim feror,pium abimpio non distinguens.
Vos Deum non timetis ? Annon de otioso verbo
rationem reddemus ** ἢ Deus noster ignis consu-
mens est **, fratres. lllum timesemus, illi sancte ser-
viamus in posterum, ut & tnalo omni usque ad
verbum otiosum abstinentes, virtatique insistentes,

C heredes flamus vite eterne, intentata contempto-

ribus supplicia effugientes ; in Christo Jesu Domi-
nonostro, cui gloria et imperium cum Patre et
sancto Spirita, nunc et semper, et in secula sescu-
lorum. Amen.

CXXV. — Ad canonicas principenses.

Harum virtutes laudat, et ad perfectam sanctimoniam hortatur.

Χθὲς ἰδὼν ὑμᾶς τὰς ἐν Κυρίῳ ἀδελφὰς, ἐπεὶ
κατεπεῖγον ἦν διὰ τὸν τοῦ θεοφιλεστάτου ἀρχιεπι-
σχόπονυ ἀσθένειαν, ἐχωλύθην ὑμῖν λαλῆσαι ὅσον
ἐχρῆν. Νυνὶ δὲ διὰ τοῦ γράμματος τὸ ἐλλιπὲς
ἀναπληρῶσαι καλῶς ἔχειν ἰνόμισα. Εἶδον ὑμῶν τὼν
ἀδελφότητα ὅσῃ καὶ ἡλίκη, ὅτι τε πλήθει ηὐξημέ-
vn, xal συνέσει διαφέρουσα * xal ἐδόξασα τὸν ἀγα-
θὸν Θεὸν ἡμῶν ᾿ ὃς συνήγαγεν ὑμᾶς τοσοῦτον πλῆ-
θος ἐπὶ τὸ αὐτὸ, τῷ στανοοφόρῳ βίῳ δουλεύειν
αὐτῷ ἐν ὁσιότητι xal διχαιοσύνῃ. Τίνα οὖν ἐπαι-
νέσω ; τὴν χαθηγουμένην πλέον, ἢ ὑμᾶς τὰς ἐπο-
μένας x«i ὑποτασσομένας ; ᾿Αμφότεραι ἐγχωμίων
πλήρεις, αἴνων xai ἐπαίνων. Καὶ οὐ povov χατὰ τὸ
συναφὶς τῆς πνευματιχῆς ξωῆς, ἀλλ' ὅτε χαι βίῳ
ἠχριδωμένῳ, xarà τε ἐγχράτειαν, χαὶ τὴν dy
ἑαυταῖς δουλείαν xai πᾶσαν διαχονίαν, χαθὰ μεμά-
θηκα, διατηρεῖσθε. Εὐλογημέναι ὑμεῖς ἐν Κυρίῳ -
μακάριον τὸ σύνταγμα ὑμῶν" αἰνετὸν τὸ πολίτευμα

811 Cor. x, 34. ** Matth. xn, 36.

Cum vos hesterna die in Domino sorores vidi,
quia propter dilectissimi Deo archiepiscopi valetu-

dinem res urgebat, prohibitus sum vos quantum .-

opus erat alloqui. Nunc vero congruum existimavi
per litteras supplere quod defuit. Vidi namque so-
cietatem vestram, qoania qualisque sit, quod et
numero ampla, et prudentia prestans : bonumque

p Deum nostrum glorificavi, qui tanta vos multitu-

dine in unumcongregavit,utsub cruce viventes, in
sanctitate et justitia serviatis illi. Quam igitur
laudabo ? Ducemne vestram potius, au vos ques
sequimini et subditee estis ἢ Ambee enim encomiis
cumulate, laudibus et preconiis. Nec ideo tantum
quod spiritualis vit» nexu copulateestis, sed quod
exacta disciplina et continentiam et mutuum inter
vos famulatum ac ministerium quodcunque, ut
didici, observatis. Benedicte vos in Domino : bea-
tus ccetus vester : laudabilis conversatio vestra :

** Deut. iv, 24.

NOTAR.

(21) In cod. Reg. ρλζ΄.

1401

S. THEODORI STUDIT/E

4

omnes aponsxe Glirlati : virgo unaqueque, ut Can- A ὑμῶν *. πᾶσαι νύμφαι Χριστοῦ * ἑκάστῃ παρϑέ

leonum verhlinloquar Aarius conclusus, fons signa-
(un. "δ. fona bond odoris Deo, Illum incorruptionis.
0 paleheum paradisum ! o pratum, quodeleotatur
Deus Christus t medio vesteum, qui lignum est
vitm.

Ned quoniam adexperimeutun probationemque
viriutin ext etii arbor. vetita, que pulehea ad
eantemplandum, nee est sane ud quod. videtur ;
imo ἈΝΑ οἱ morhifera αἱ edatur . et quid. hoe
eld ext quaa voluptas, qua. να pruna. pareus
eapta ext ? Coiieonemus vos et hortamur, uae un-
quam letlhalem feuetum atiingatis, sed maudatum
Mreipstalua apeeisi. undequaque ae veri reipsa fru-
etis, obedientia et ἴον exeoleutes, eha-
etatem ad invicem et vaeuaim invidia. equitatem,
paupertatem, paces que. eura et studium. Ne
euam virentes glecifieabuas Deum iu rpere ve
wv vt su, veut sáauetus. preasdieat Aposto:
(uw 5 e et amplus. πα ναι ; πὸ et
wAuwelat:s iwgaen iua has vita ebtaelus et. in
(Mew sube gera fouul (aem. Seriptum
est OON Δυρ ἐνκἐ iN an I? Btquid
tau es wx desc d€wans * quar διχαλὰ
quAM. D ias dieu ASA NS ARA, ὑρλγνὰ vite res
tatis * Cun eO ἀρ A Sal. κὰν ie. ἀνε 20
RN Agde. δὲ Saas a decla cena
λιν DUANSNNSAS, MS Na RAS ἈΝ ΩΑ .Σ δέζτῷ pos-
WMAMN. MM λα λα QUAS CINAINISA
WésdRMNS Se QUANNESAWA Ἀλλ τφνιᾷ UR UE Ὁ
(MÀ, (8 ἈΝ SAS τυξ κὰκ OWN ES dS RENNESREE
Cubes uve PUE XM NNNM ας PEOJE RAQ GAgECDEL
QVO 0«X τῶν INN ἈΔΆΡ ARA UOUN UE. QU OP EEINEE
QbAMRARGAR UAR τι Zu Cub dcus ςτ-

᾿Ασματιχῶς εἰπεῖν, xüxoc πεχλεισμένος, xu
ἐσφραγισμένν, ῥόδον εὐοσμίας Θεοῦ, κρῖνον &y
timc ! Ἃ καλοῦ παραδείσον 1 Ὧ λεεμῶνος On
ποῦς. Χριστὸς ἐν μέσῳ ὑμῶν, ὅς ἐστε τὸ ξύλον
Coi.

"QI ἐπειδὴ πρὸς πεῖραν x«l δοκιμὴν ἀρετὲς
καὶ τὸ φντὸν τὸ ἀπειρομένον " ὅπερ ὡραῖϑν εἰς X
νοησιν * a9 μὲν ὅκερ φαίνοιτό ἐστιν, ἀλλὰ muxo»
θανάσιμον τῇ μεταλέψει " καὶ τί τοῦτο, ἀλλ᾽ [ξ &:
ὑφ᾽ ἐς ἑάλω Εὔα αὶ ποομέτω ; ὑποαιμν GXORED
παϑαινούμεν, μήποτε ὄψασθαι ὑμᾶς τοῦ S-es
καδκοὺ "ἀλλὰ ὑεταλαμδάνειν τῆς ἐντολῆς τοῦ ᾿
wemiey καὶ ἀλεθινοῦ ὡς ἀληθῶς χαρπο "932:
καὶ ταπεινοφουσὺνς κεχοεαένας ^ ἄγασχε τί
ἄλλελας xai ἀφϑονια, ἀχτεποσῦνς χαὶ δισσυας:
αὐὕτω γὰΣ 5ιοῦξαι δοξχδοιτι τὸν Θεὸν ἔν τῷ ΨΦι
νῶν καὶ ἔν τῷ πνεύχατι "χαϑὰ 5e δ ura. :
στους " εὐτω καὶ xd» κλχϑυνδεϑεςβε τὸν
ταῦϑα ἐνολαεδετεος ἰνοῦπτι ὑδιοτετι;. ΧὩ 55
anti: zi» Φυνθοξατῆςσετθε. ΕΞ ἘΣ ΕΣ Σ
TaZXiaU, σαὶ Svo Ss tas Su ssaa d x. nau
Ka: fi lae 3 ἰάχετεσαν ad . τὸ 35 ταξαιι
mol: Poena. 6n xmurien meizizcm.
wbi.. Ἐαλδειαα:. Ext odl1» ταῦτα, gSLi47i
aai 5 Kudce. PQ&EGNTE S δισιωῦι 7X3 TOGOR
Xef&l. διξεῦξαε τι ἜΖΟ; τῆς EXCE TUNDEX :
t σταῖς; &.PtIXt 73 καυῖχα ἔχε» EL
&.Ptifa τὰ ZATE τὸῊσασο ἔχασα ETXo7XO ἘΞ
ima TI ἘτιιττεΣ ὃν ξωξαναςς XXL 5. ὙΠ σαο
Sar aum cha χων REXL τοδβιις σι τας ox
fowxoIEW .ddk τσ Gnc32 ERXIIRQdEÓ —— mmt
aqaa ἐκ Ch €Rc EI τῶν GTTSLESQOA πο σε
AX^& τω δ τασίω... — TELE Gn

ΔΝ κῶν ΜΝ NAM ἐν AVENSIS Zb* Σ NC σα υ- E30 c»-cx τ ὦ o Datauiz-- rmm

wASMME ΔΆΣΟΣ λυ CR DA NUCGRRA τὐδι δ — adüdau. i4. IT0Paalkx, £am — DIL “εξ
ὄν EAR QE d C NINERO- XE C—rA4L

Ἀλλ’ ΣΎ τοι ΤΕ "&-— -. —o Yal. irgckzlill τσ. 9 &—-

Poi. - —

Aou £y Sy ovcad f aas ΜΠ CU EQUOS, CONES NCACIC 16 ler) J3C7]RL de DguuTmmgm. II 2 ΣΕ

eAMIMAL 4E qa ΨΩ ch ἈΝ᾽ coa c quA Yael am : τὰς almo R00 Lo LI

“ἧς ἂν eihibkb a — 1X0 JI — LODDIBNEÜDIS — 4* asi—x I EID 7? ax--» im^ r- -

δι αι νι QA CX quo. cue NEUE Api, Syr ὭΣ cad i CUNGAI ἡ Wr, RoD ON amm li

Δ wu 0 tX ca. AX UE, I1 inne LnLns ν Ion πῶ δι. 7 πω: δα. τ UR C
veis Cox SR Neu δι. ΣΙ ΣΝ AUI CONUS 7o TIL ταις LEO “τὸ 4X “πὰ “5
tus Wood διέλῃ τὰν δι ϊι τ 1} v8 pero (6D 7I “τω. Ced. ΞΡ ΟΣ ? amem. ΞΞΕΕΣΣ. £z
eum ὧν ἢν ταν» quf taU 0a. Bllfi|e το τσ τ τίποτ. Xll LX c-mi—
»0nd$ νον S VN UB ΣΤ οἱ CAXY cumeRIRO 3 79 aD t4 $LEX. τ΄ῷὺ- c clio mE 77 4
δὰ τὰ τον CuNNee 6o NGC NU. 05 ΣΙΝ ει τῆ, ntc. “τῷ Gc ox Tc σῖς το cm.
* 0989, WM CSI 7N uS M qa m vcmev NODIS AMT -—— προς UM laRte7" 4a — 1:mge— IÉ—
"Adi ἂχ". 7.9 oss V NET YN. PERS SQODOYdGAU “«ι VIT. —GEUZEESETTLI LOW. zx ὧἷἱΣ 7 ἝΞ
ew a MÀ ons 0 cACS Au τς Gc τ- ποι ρυσ σο. — HEIU2 τοῦτ — ITI
ἀν ἵνα. αὐ CWwC.l. προ χα If. WEM .,.οἍέήήέ[-«.- CIT ΤΠ πΠΞ oca ὦ o LI
A» w"ANStAS Qu ἈΝ o xoon$lO Co sq Du. Glow ἡ T -- TU- d tE I^ — IXZAAEX Co Cf cr O—
WCd€£ dog... XUCUWMNEWIÓCÓA "gl INDANCOYw Qwe.tt- all. ΤΕΣ ἘΣ lo CUNTTE LÍ --—- 7T πὶ

"o ae c. n τ 3 * WAR. πὶ

ἊΤΕ

1409

μείνωμεν τῶ
pov ; ἱναφεθῶμεν τῷ πάθει ; Οὐμενοῦν, ὦ ἀδελ-
φοί * ἀλλ᾽ εἰδότες ὅτι δόγμα Θεοῦ πᾶσιν ἀνθρώποις
εἰς γένεσιν ἐλθοῦσιν αὖθις ἀναλύειν, x«i τὸν xpsir-
τονα xai ἀπήμονα μεταλαμθάνειν ξωὴν, ἧς ἀπαρχὴ
Χριστὸς ὁ Θεὸς, ἡμῶν, ὁ τῆς ζωῆς ἀρχηγός * παραχλη-
θῶμεν παραχλήσει Θεοῦ, εἰς ἑαυτοὺς γενώμεθα " εἴ-
πωμεν * Ὁ Κύριος ἔδωκεν,ὁ Κύριος ἀφείλετο,
τὸν xà)àv διδάσχαλον, τὸν üpóv καθηγεμόνα. Τὶ ἐς γὰρ
ἔστιν ἄνθρωπος ὃς ζύήσεται, καὶ οὐχ ὄψεται
θάνατον ; ἵνα τοῦ ἡμετέρου Πατρὸς ξενοπαθεῖν ἔχωμεν͵
Εὐχαριστ [ητ] ἐὸν ὅτι τοιούτου ἠξιώμεθα " xal ὅτι ἕως
qüpouc xai πρεσδείον ἢ xpovuxà παράτασις * καὶ ὅτι
γε ἐγκατέλιπεν, οὐκ ἀποοστατεύτονς, οὐδὲ ἐρόμους "
ἀλλὰ xat εὐλόγησεν ἐξόδια, xai ἐπηύξατο ἁρμόδια -
x«i ἕνα τῶν σὺν ὑμῖν χατέστησεν ἐφ’ ὑμᾶς προστα-
τεύσοντα * ὃν παραινοῦμεν ζώσασθαι ὡς τέλειον
ἄνδρα τὴν ὀσφῦν, χαὶ Χριστομιμήτῳ ταπεινώσει τῆς
ἐμπιστευθείσης αὐτῷ διακονίας ἔχεσθαι " κανόνι xai
ἴχνει τοῦ μαχαρίου ἐχείνου πορενόμενον τῷ κατ᾽
ἐντολὴν Θεοῦ λογῳ.

Παραχαλοῦμεν δὲ ὡσαύτως χαὶ ὑμᾶς, τὴν καλὴν
ἀδελφότητα, ὁμογνώμῳ πίστει τε χαὶ ἀγάπῃ τῷ
νεοχτιστω χαθηγεμόνι ὑπείχειν ἐν Κυρίῳ * xal δεῖξαι
ὅτι ὄντως ὁ Θεὸς ἐν ὑμῖν ἐστι" xol ὁ ὅσιος Πατὴρ
προθυμούμενος χαὶ συνδέων πάντας, εἰς ὁμόνοιάν
τε x«l σύμπνοιαν. Ναὶ, ἀδελφοὶ ἐπιπόθητοι * οὕτως
ἔσισθες οὕτω παγιώθητε * xdv» πᾶσα ἀρχὴ oux
εὐμάρειαν ἔχοι“ χρόνῳ δὲ προϊοῦσα, εἰς ἕξιν ἐπι,
στημονιχὴν χαθίσταται " μηδὲ ὁμοιωθῆτε τοῖς ix

EPISTOLARUM LIB. II.

πένθει ; κατηφιάσωμεν ϑυσθυμότε- A mus animum ἢ an. dolori succumbemus ἢ Nequa-

1440

quam, fratres ὃ sed cum sciamus statutum esse ἃ
Deo omnibus in. lucem prodeuntibus hominibus,
rursum dissolvi, et meliorem malique expertem
vitam recipere, cujus primitie Christus **. Deus
noster qui princeps et vite& ; consolemur nos
consolatione Dei, ad nos ipsosredeamus, dicamus ?
Dominus dedit, Dominus abstulit ** bonum magi-
strum, sacrum institutlorem. Quis enim est homo
qui vivet et non videbit mortem **? ut Patris nostri
desiderium ferre assuescamus. Agende& sunt gratie
quod talem adepti fuimus, et quod ad provectam
usque etatem seniumque perductum est ejus vite
tempus, et quod sine rectore nos non reliquit, nec
solitarios ; sed et abiens benedixit, et congruentia

B precatus est, et unum e vobis constituit qui vobis

presit : quem hortamur ut tanquam vir perfectus
lumbos accingat, et Christi &emula humilitate im-
positum sibi ministerium amplectatur, beati illius
regule et vestigiis incedens, hoc est, Dei verbo et
mandato.

Hortamur autem et vos pariter, preclaram fra-
ternitatem, ut unanimi fide et charitate novo re-
ctori obtemperetis in Domino : ostendatisque Deum
revera inter vos esse, sanctumque Patrem, qui
omnes accendat, connectatque ad concordiam et
consensum. Utique, fratres amantissimi, sic estote,
sic stabiliamini. Quamvis principium omne non
statim facilitatem habeat: progressu tamen tempo-
ris usum et scientiam adipiscitur. Nec similes eis

εὐθὺς (sic) φιλαρχίας ἀστάτοις καὶ ἀνεπιστήμοσιν. C fueritis, qui ex dominandi studio inquieti sunt et

Ἐπειδὺ δὲ ἐπὶ ξυροῦ τὸ τοῦ διωγμοῦ πρᾶγμα, μὴ
προδῶτε, ὑμῶν δέομαι, τὴν πίστιν, μηδὲ τὴν εὐσέ-
θειαν ^. ἀλλ᾽’ εἰ ἧξει μηδαμῶς τοῖς αἱρετιχοῖς χαθ᾽
οἷον δήποτε τρόπον συνυπαχθῆναι. Φέροιτε γενναίως
πάντα δεύτερα ἡγούμενοι, μὴ μόνον μοναστήρια,
καὶ τὰ ἐν μονάστηρίοις ἅπαντα, x&v εἶεν ὑπὲρ
λίαν ἄπειρα * ἀλλὰ γὰρ xal τὰ ἑαυτῶν σώματα " τὴν
καλὴν φυγαδείαν ἑλόμενοι, καὶ τὸν τοῦ διωγμοῦ
μαχαρισμὸν στεφανούμενοι τὸν ὑπερένδοξον — xod
ὑπερθαύμαστον * χαθὰ καὶ ἐντέταλται ὑμῖν ὁ. μακά-
pus. Εἰ δὲ ὅτι ἑάλω ἐχεῖνος" ναὶ καὶ φεῦ τῆς
ἥττης πλὴν ὅτι ἀναχέκλυται “ πλὸν ὅτι ἐπιτετίμῃ-
ται, x«l μετὰ τῶν εὐσεδῶν συνῆπται, xol εἷς
ἐστι τῶν ἀδελφῶν xai Πατέρων ἡμῶν * χαθότι καὶ
εἰσδέδεχται πρὸς τοῦ ἱεροτελεστοῦ ἡμῶν μαχαριω-
τάτον πατριάρχον. Ταῦτα οὖν εἰδότες, ἀδελφοὶ,
εὐψυχήσατε, εὐταχτήσατε, εὖ πράξοιτε, iv. Χριστῷ
Ἰησοῦ τῷ Κυριῳ ἡμῶν, ὅς κχἀχεῖνον ἀναπαύσειε
μετὰ διχκίων, χαὶ ὑμᾶς καταρτίσειεν ἐν πᾶσιν
ἀγαθοῖς, ἡγαπημένοι ἡμῶν ἀδελφοί.

PKZ' (23). Πέτρῳ Νιχαίας. [χοα.]

impatientes discipline.Ceeterum quoniam in summo
discrimine persecutionis versamur, fidem vestram,
obsecro, pietatemque ne prodatis : sed si ingruat,
minime cuim hereticis quocunque pacto abdu-
camini. Forti animo sustinete, omnia posthaben-
tes, non solum monasteria, et quecunque in mo-
nasteriis sunt, quamlibet supra modum sint co-
piosa, sed propria etiam corpora: pulchram fugam
eligentes, et persecutionis beatitudine coronati,
que gloriam incredibilem et admirabilem habet :
quemadmodum beatus etiam ille vobis precepit.
Quod siquis victum illum fuisse dicat, utique
et deploranda clades : δὶ revocatus est, at pani-

D tentiam egit, at piis aggreg&atus est, unusque est

fratrum Patrumque nostrorum. Itaque receptus est
etiam ab antistite nostro, beatissimo patriarcha.
Hec igitur cum vobis comperta sint, fratres, bono
animo estote, disciplinam servate, bene valete in
Christo Jesu Domino nostro, qui et illi quietatem
tribuat cum justis, et vos in bonis omnibus perfi-
ciat, dilecti fratres nostri.

CXXVII. — Petro Nice.

Apologetica adversus calumniatores. (Baron. an. 823, n. 19.)

Νῦν εὐοδούμεθα
*3 [ Cor, xv, 20.

ἐπιστεῖλαι τῇ πατριχῦ σον

** Job 1, 94.

*5 Psal]. xviu, 49.

Nune opportuna scribendi paterne sanctitati

NOT/E,

(23) In cod. Reg. ρλθ'.

144

sumus. Siquidem incursus Arabum nos quoque
humiles cum aliis permultis ejiciens ab hospitio,
in principem insulam ante urbem abegit. In qua
quibus erumnis affecti fuerimus partim a profugo-
rum urgente nos turba, partim ab estuetaquis ad
potum minime idoneis, quid opus est dicere?
Postea vero, ut inde progressi sumus ad vicina
Chalcedoni loca, ad ista duo accessit, et hoc al-
terum, quod in gravissimum incidimus morbum
qui miserum corpus nostrum totos septem dies
rerum doloribus afflixit : atque ut semel dicam,
plane laboriosum iter nostrum fuit. Attamen tria
use divine manere nobis obtigerunt: primum ut
beatissimum pontiffeeu neeizum salutaremus, sa-
cris ejus precibus fruentes ; deinde hemadgpa illos
sacros Patres ac fratres; ac tertio, ut objectiones.
et criminationes Dei misericordia diluerentur,
quas contra nos, nescio unde, suscitarunt pacis
opifices. Schismaticos nos antea depinxerunt, ἃ
divini pontificis nostri consortio aversos: privata
auctoritate usos fuisse affirmarunt in eorum po-
nis, qui heretice communioni adheserunt : et
alia multa que epistola includere difficilius est.

Verum ad singula, ut diximus, auxilio precum
tuarum apposite respondentes, et cum sacro pon-
tifice nostro communicare nos ostendimus, qui et
summa humanitate nos excepit, et amanter tracta-
vit et dimisit, nulla mentione facta eorum, que
perdolum confieta fuerant. Quinetiam cum mentio
fieret de Domino beato Tarasio (nam et ab eo
dixerant, Patrum scilicet amatores, nos descivisse,
et secundam in Nicea sanctam synodum, localem
appellare), nos vero probavimus et illum in sanctis
Patribus habere, et synodum verbis scriptisque
ccumenicam confiteri : licet uspiam aliquando et
aliquo modo et quibusdam aliter responderimus.
Que quidem non oportet, sicut nec ea que& tum
aliter acta fuerunt, nunc inquirere et refricare. Id
enim tumultus causam prebet, nec emolumentum
ullum affert, sed altercationes potius et offendicu-
lum Ecclesie Dei. Hoc et illo modo hi et illi seri-
pserunt ac egerunt:singuli se veritatem tenere
arbitrantes. Multis annis, ut nosti, amantissime,
peractum fuit, quod in ore nunc est omnium,
quodque Orientiatque Occidenti innotuit que gesta
et scripla sunt everlere neutra pars potest. Nunc
tempus est concordie, nunc tempus in commune
decertandi. Eorumquiquid scripsere, monumenta,
si quidem recte habere posteris videbuntur, erunt
laude digna : sin minus, secus. Fidelis sermo, nec
aliud hac de re dicere libet, neque in presens, ne-
que in posterui. Et ostendet, inquit, dies revela-
tionis, et novissimus ignis quo judicantur facta
nostra et purgantur 35. Heec partim quidem, tan-
quam unanimo patri etpacisauctori ; partim etiam
quia doloris commemoratio solatium dolentibus
afferre consuevit, necessario a me scripta sunt.

96 |] Thess. 1, 7, 8.

S. THEODORI STUDIT.E
tue datur occasio, postquam ab exsilie seversi, À ἁγιωσύνη *

143

ὁπηνέκα ἀνθυκεστρέψαμαα. πῆρ, quye-
daipe ^ ἐπείπερ ὁ τῶν ᾿Αῤῥάδων ἔφοδος σῦν. πολ».
λοῖς deg νοὶ ἡμᾶς τοὺς ταπεινοὺς μεθεῖσα τῆς
ξενίας, ἀπήγαγε πρὸ. ve ἄστεος ἐν τῇ Πριγκέκῳ
νήσῳ. Ἐν j ὅσον ἐταλαιοιρόασαμεν, ἀπό τε τοῦ
συνέχοντος ἡμᾶς φυγαϑδϑευτιχοῦ λαοᾶ " τοῦ TS καύ-
δωνος, χαὶ τῶν δυσπότων ὑδάτων, τέ Oak wm λέ-
qu»; Εἶτα ἐπειδὸ προὔθημεν ἐγγυτέρω κατὰ τὸν
Χαλχηδόνα, ἐχεῖ τοῖν δυοῖν θάτερον * κατεπέσαμο
ἐν ἀσθενείᾳ δυσοίστῳ νεφριτικοῖς πόνοις παιδευούσῃ
ἡμῶν τὴν ἐλεεινὴν σάρχα μέχρις ἐδδοματιαίου χρό-
νου ' καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν, ἀργαλεωτέραι ἡμῶν à ὁδὸς
ἐγεγόνει. Ὅμως τρία ταῦτα γέγονεν pi» ἐπιτού-
ματα Θεοῦ χάριτι " τόν τε μαχαριώτατον ἡμῶν ἀρ-

p Χιερέα προσκυνῆσαι χομισαμένοις τὰς ἑερὰς προσ-

ἐνχὰς αὐτοῦ * ἔπειτα τούσδε καὶ τούσδε τῶν ἱερῶν
Πατέρων x«i ἀδελφῶν * x«i τρίτον, τὸ διαλῦσαι ἐλέει
Θεοῦ, τὰς, ἐνστάσεις καὶ ἀντιπαραστάσεις, ἄς καϑ'
ἡμῶν οὐκ οἰϑνιάξρο, ἀνῆψαν οἱ τῆς εἰρήνης δημεουρ-
γοί * σχισματιχοὺς dead προανεζξωγράφησαν τὸς τοῦ
θεσπεσίου ἡμῶν ἀρχιερέως Φαιιφείας "^ ἐϑιονόμους
ἀπεφήναντο ἐν ταῖς ἐπιτιμέκις τῶ ἑαλωκότων τὶ

αἱρετικῷ κοινωνίᾳ.

ἀλλα ἄττα ἱργωδέστερον τῷ γράμματι imap-
x)sw. Πλὴν, ὡς προείρηται, εὐχαῖς σου πρὸς b
ἕχαστον ἀπαντέσαντες εὐθυδόλως, καὶ τοῦ
ὑμῶν πατριάρχου χοινωνιχοι εἶναι ἀποδεδείχαμεν * &
xai μετὰ ὑπερδαλλούσῃς συγκαταύασεως καὶ ijs
to xal ἐφιλοφρονήσατο, x«l ἀπέστειλεν ὑμᾶς gi
τινος λόγον τῶν σχαιωρηθέντων ámtavup atria Dér
οὐ μὴν ἀλλὰ xal τοῦ χυρίον Ταρασίου x«l ἔν &yy
μνημονενομένον * ἔφασαν γὰρ οἱ ὅθεν φιλοπάτι;
καὶ τούτου ἡμᾶς διεσχῖσθαι, καὶ τήν γε ἐν Νικαία ἡ
δεύτερον ἁγίαν σύνοδον τοπικὸν ἀποχαλεῖν - ἡμεῖς δὲ
συνεστησάμεθα ἑαντοὺς, καὶ αὐτὸν ἐν Πατράσεν ἁγίοις
ἔχειν ^ χαὶ τόν γε σύνοδον οἰχουμενικὴν ὁμολογεῖν
ἐγγράφως τε x«t ἀγράφως * εἰ καὶ πον, καὶ sere, καὶ
πὼς καὶ τισιν ἀπεχρέθημεν ἑτέρως. "A. οὐ δεῖ ὥσκι
καὶ τὰ τυηνιχαῦτα ἑτέρως πεκραγμένα νῦν vele
ttl» x«l ἀναξαένειν * ἔστι γὰρ ταραχῆς αἴτιον, καὶ
οὐδὲν ὄνησιν φέρον" f μᾶλλον λογομαχέαν καὶ πριν
κοπὴν τῇ ᾿Εχχλησία τοῦ Θεοῦ" οὕτως καὶ οὕτωῤ
οἶδε καὶ οἶδε, ἔγραψαν, ἔδρασαν, ἕκαστοι τὸ ἀληᾶς
ἔχειν οἰόμενοι. Μαχροῖς ἔτεσιν, ὡς οἶσθα, τρεκόθῃηπ,
τὸ θρυλλούμενον χατεπράχθη, ᾿Ανατολῇ καὶ Ave
γνώριμον γενόμενον * τὰ πεπραγμένα χαὶ types
μένα, οὔθ᾽ ἕτερον μέρος ἀνατρέπειν οἷόν τε ἐστι,
Nüv χαιρὸς ὁμονοίας, νῦν χαιρὸς σνναθλήσεως " τὲ
ἐγκαταλείμματα τοῦ γεγραφότος, εἰ μὲν εὖ ἕξειν δοχά
τοῖς μετέπειτα ἐπαίνου Ed uxo * εἰ δὲ μὴ, τούναντίον,
Πιστὸς ὁ λόγος, καὶ περι τούτου λέγειν ἄλλο οὐ fov.
γόμεθα * οὔτε νῦν, οὔτε πρὸς τὸ ἑξᾷς. Καὶ duoc,
ρησὶν, ἢ τῆς ἀποχαλύλεως ἡμέρα, xai τὸ τελεν-
ταῖον πῦρ, ᾧ χρίνεται x«l χαθαίρεταε τὰ ἡμέτερα,
Ταῦτα ὁμοῦ μὲν ὡς Πατρὶ συμψύχῳ καὶ εἰρηνάρχω᾽
ὁμοῦ δὲ καὶ εἰς τὸ ἐξειπεῖν τὰ λυπηρὰ, ῥαστῶνεον
οἷδε φέρειν ἐν τοῖς ὀδυνωμένοις, ἀναγκαίως γέ-

1413

γραπται.
πεινοῖς, χόπον ἀγάπης ἀναλαμθανόμενος, πάντως
ἰδίους ἡμᾶς orbata, περὶ πάντα. Οἱ σὺν ἡμῖν
προσαγορεύουσι πλεῖστα τὴν ἀγιωσύνην σον, Τοὺς
σὺν σοὶ χαὶ ἡμεῖς πλεῖστα προσφθεγγόμεθα, πανα-
γιῶώτατε.

PKH' (24). Μαρίᾳ παρθενευούσῃ. [χος΄.]

EPISTOLARUM LIB. Il.
Ei dt παραχλᾳθεὶς ὀφθῇς ἡμῖν τοῖς τα- À Quod si consolatorem te nobis humilibus prasbue-

1414

ris, charitatis laborem suscipiens; omnine tuos
nos reddes in omnibus. Qui nobiscum sunt san-
ctitatem tuam plurimum salutant : eos qui tecum
sunt salutamus et nos plurimum, sanctissime.

CXXVIII. — Maris virginitatem colenti.

De laudibus virginitatis.

Ἐπειδὴ xoi ἅπαξ xai dig ἀποστολὰς ἐφθάσα-
μὲν παρὰ τῆς τιμιότητός σου δέξασθαι, ἀναγκαῖον
ἔχρίυναμεν μὴ μόνον ψιλῇ προσρήσει, ἀλλὰ χαὶ διὰ
γράμματος προσαγορεῦσαι τὴν σεμνοπρέπειαν σον "
καὶ οὐ τοσοῦτον διὰ τὰς ἀποστολὰς, ὅσον διὰ τὴν
σειμνότητά σον. Μανθάνομεν γὰρ ὅτι τὸν ἐν παρθε-
vía βίον ἐλομένη δουλεύειν τῷ Κυρίω κχατεδέξω ἐν
ὁσιότητι χαὶ διχαιοσύνῃη. Τί γὰρ χρεῖττον παρθε-
νίας ἧς ἡ μέριμνα πῶς ἀρέσει τῷ Κυρίῳ, πῶς
ἐπιτεύξεται τῶν μελλόντων ἀγαθῶν * πῶς δυνηθείη
διαδράσαι τὰς πολυπλόκους μεθοδείας τοῦ διαδόλου.
Ἢ δὲ ὑπὸ γάμον τελοῦσα, τοὐναντίον, πῶς ἀρέσει τῷ
ἀνδρὶ, πῶς τὰς τοῦ χόσμου εὖ διαθεέῃ * ἡ περικλυζο-
μένῃ τοῖς ἁλμυροῖς χύμασι τοῦ βίου, ἐν τῷ φροντίξειν

περὶ τέχνων τε xai δούλων καὶ δουλέϑων * xai πρὸ γε
τούτων, τὰ Tipi ἀρέσχειαν τοῦ ἀνδρός" οὕπω δυνα.

μένη ὑπερανεστάναι τῶν στροφῶν τοῦ χόσμον, καὶ
τῷ τῆς διανοίας πτερῷ χουφίξεσθαι πρὸς Κύριον. Σὺ
οὖν, ὦ καλλίστη γυναιχῶν, μακαρία ὡς ἀληθῶς, καὶ
τρισμαχαρία, ὅτι τὴν ἀγαθὴν μερίδα ἐξελέξω, μετὰ
Μαρίαν ἐχείνην τὴν ἀοίδιμον, οἱονεὶ παραχαθε-
ζομένῃ παρὰ τοὺς πόδας τοῦ Ἰησοῦ, καὶ ἀχούουσα
dv ἀπραγμονεστέρου βίον τὸν λόγον αὐτοῦ * ἡγία-
σας ἑαυτὴν ὡς χειμήλιον Θεῷ ἀναθεμένη τὴν ζξωΐν
σον. ᾿Εξευγένισας τὸ αἷμά σου ἐν Πνεύματι ἁγίῳ,
καλὸν ὑπόδειγμα ἑαυτὴν προθεμένη, Τί γὰρ καὶ
περδήσουσιν αἱ ὑπὸ ζυγόν ; εἰ μή τι ἄρα ἐκζητή-
σοιεν xal ψηλαφήσοιεν x«i αὐταὶ τὸν Θεὸν χαθ᾽
ὅσον οἷόν τε. Οὐχὶ πᾶσαι σνζξυγίαι ἀποξεύγνυνται
διὰ θανάτου ; οὐχ ὡς ὄναρ τὰ ὡραῖα τοῦ τῇδε
βίου ἀπέρχονται ; Ὅσα δὲ περὶ τὸν γάμον Dese!
oi μὲν ἄπαιδες, οἱ δὲ χαχόπαιδες. Πενίαι, καὶ
πλοῦτοι * αἱ μὲν πιέζουσαι, x«i οἱονεὶ émorgyevi-
ξουσαι" οὐ δὲ ματαῤῥιπτούμενοι ὡς ἐν χύθοις
ἐκ τῶγδε εἰς τόνδε ^ παστάδες ἐγειρόμεναι " ἀλλὰ
καὶ μετὰ θρήνους χαταλνόμεναι " θρῆνοι χαὶ χο-
πετοέ * ἀλλεπάλληλοι συμφοραί * ὧν πλήρης ὁ
βίος, καὶ τὰ παραδείγματα πρὸ ὀφθαλμῶν.

Σὺ δὲ τούτων πάντων ἀπέφυγες, καλλιπάρθενε,
κατοιχοῦσα μονοτρόπως ἐν οἴχῳ * φυλαττομένη ὡς
ῥόδον εὐωδίας Κυρίῳ τῇ παρθενίᾳ * ἔχουσα μενοῦνγε
πάντως x«i θ)ιπτιχὰ ἔχ τε ὁρατῶν x«i ἀοράτων
ἐχθρῶν. ᾿Επειδὴ ὅπου ἀνάθημα Κυρίῳ, ἐχεῖ ὁ λῃστὴς
ἐφεδρεύει κλέψαι xai συλῆσαι τὸ ἱερόν. ᾿Αλλὰ θάρσει
ἐν Κύρίῳ, iv ᾧ πέποιθας, iv ᾧ στέργεις τοὺς xó-
πους" ὅτι αὐτὸς φύλαξ τῆς ζωξς σου ἐπίκουρος

31 1 Cor. vir, 33, ** Ibid. 34. ** Luc. x, 42.

Quoniam semel iterumque a reverentia tua nun-
tias accepimus, necessarium duximus non nudis
solum verbis, sed etiam litteris affari gravitatem
tuam : neque hoc tam propter nuntias, quam pro-
pter honorificentiam tuam. Audivimus enim te,
suscepta virginitatis professione, Domino is sum-
citate et justitia servire constituisse. Quid enim
prestantius virginitate, cujus cura est quomodo

B placeat Domino*', quomodo futura bona conse-

quatur,quomodo multiplices queat diaboli fraudes
declinare. Que» vero matrimonio alligata est, e
contrario, quomodo placeat viro**, quomodo que
mundi sunt recte procuret, amaris vite fluctibus
&stuans, dum sollicita est de liberis, servisque et
ancillulis, et pree his omnibus, curans que viro
grata sint : nondum valens mundi versutias trans-
cendere, et mentis alis evolare ad Dominum. Tu
ergo, feminarum preestantissima, beata revera et
ter beata, quia optimam partem elegisti, post Ma-
riam illam celeberrimam, sedens quodammodo
secus pedes Jesu** : et per quietiorem vitam ver-
bum illius audiens. Sanctificasti teipsam, vitam
tuam Deo in munus offerens. Nobilitasti sangui-
nem tuum in Spiritu sancto, pulcherrimum exem-
plum in te ipsa proponens. Quid enim lucri refe-
rent qu& sub jugo sunt, nisi et ipse querant
et attrectent Deum quantum possunt! ? Annon
conjugia omnia morte dissolvuntur ? Annon spe-
ciosa hujus vite abeunt instar somnii ἢ Quam
multa vero in nuptiis miseranda ? alii liberis carent,
alii pessimos habent. Egestas, et diviti: : illa an-
gens, et quodammodo excoquens; he ab isto
ad ilum, talorum instar, emigrantes. Thalami
nuptiales exstructi, sed et cum luctu destructi :
lamenta et planctus, et alterne& calamitates, qui-
bus referta est vita, et quorum exempla ob oculos. '

Tu verohecomniaevasisti,virgo presstantissima,
seorsim domi habitans, ut suaveolens rasa per
virginitatem Domino custodita : habensetipsa pror-
sus tribulationes a visibilibus et invisibilibusinimi-
cis : quippeubi donarium est Domino, ibi fur insi-
diatur, ut quod sacrum est rapiat et depredetur :
sed confide in Domino, in quo spem collocasti, in
quo e&erumnasarmplecteris: quoniam ipse custos est

1 Act. xvn, 27.

NOTE.

(24) In cod. Reg. ρμα΄.

1445

S. THEODORI STUDIT.E

1u6

vite tue, adjutor et auxiliator in tribulationibus: Α καὶ βοηθὸς ἕν ταῖς θλίψεσιν ὃς καὶ τελειῶν σου τὸν

qui cursum tuum consummans, coelesti regno suo
te dignam efficiet. He&c a nobis peccatoribus pro-
lata sunt, ut scias te Domini famulam nos etiam,
qui Domino servire studemus, habere tibi fratres
in Spiritu, sicut et natura conservos : qui et pro
reverentia tua oramus.

CXXIX. — Leoni sacellario.

ϑρόμον, ἀξίαν σε ποιήσει τῆς οὐρανίου βασιλείας
αὐτοῦ. T«ürd σοι παρ᾽ ὑμῶν τῶν ἀπαρτωλῶν
προσπεφώνηται " ἵνα εἰδείης ὅτε à τοῦ Κυρίον δούλη
καὶ ἡμᾶς τοὺς σπεύδοντας δουλεύειν τῷ Κυρίῳ͵
ἔχεις κατὰ πνεῦμα ἀδελφούς σὸν, ὥσπερ καὶ ópe.
ϑούλους χατὰ φύσιν, ὑκερευχομένους σον τῆς τι
μιότητος.
ΡΚΘ' (25). — Λέοντι caxe)Àepio.[xx'.]

Disceptationem de imaginibus coram imperatore fleri non debere (Baron. an. 82, n. 9.).

Ingentigratiarum etresponsionum quas debemus,
nomine obstricti, parvam quamdam debiti partem
redderenos censemus per litteras ad laudatissimam
ac desideratissimam excellentiam tuam ab humili-
tate nostraexaratas. Nam etnunc Silvanifratriscau-
saquid respondebimus? Primum quidem, quod cum
eum in conspectum suum admiserit Deo chara ani-
ma tua,quasiunumex familiaribus, mellea affabili-
tate, hilarique vultu cum homine tenui colloquens
ac tractans. Deinde quod de rebus nostris, qui pec-
catores sumus, et de utriusque nostrum humilis
corporis infirmitate sciscitata sit, et aliis modis sue
in nos charitatis affectum ostenderit, adeo ut dice-
Tet: Ego in suspicionem apud eos qui erga vos
male affecti sunt venio, quod Studita sim : et de-
precaretur, ne tanti amoris conjunctio unquam
labefactetur. He nos omnia devinxeruntet magis
magisque in sincera dilectione confirmarunt ut hec
verba usurparemus : Nunquam, o Domine univer-
sorum, oblivisci nos sinas egregii benefactoris, fidi,

unanimis, probati amatoris, sacri hominis, per C

omnia etin omnibus tutoris ac patroni, Herique et
Domini nostri : sed hzreat in nobis infixus amor
etiam post mortem, unaque in futuro seculo comi-
tetur, quando nos invicem cognituros speramus, et
congratulaturos in Deo iisqui Spiritus impulsu nos
amarint. Verum hinc egrediens oratio, in duplici,
si jubes, argumento versabitur. In priore itaque,
equi sensus tuus fuerit, domine mi, idem et noster
erit. Sic igitur ordiamur.
ἐνδιατρίψειε xarà τὴν xOsuat *
Προδιαιτείσθω δὲ ὁ λόγος οὕτως *
Homieida postquam victusfuerit, debitas legibus
poenas dabit. Nuncautem olvile bellum adest, quod,
sicut alia ire divinee signa, terre motus et fames,
eluviones maris atque incendia; ad correptionem
nostram a Deo est justo judicio excitatum, et po-

Πολλοῦ xpéouc εὐχαριστιῶν xài ἀπολογιῶν Ux
θυνοι ὄντες, μιχράν τινα νομέξομεν ἀποδιδόναι
ὀφειλὴν ἐν ταῖς πρὸς τὴν πανεύφημον καὶ παμχέ.
θητόν σὸν ὑπεροχὴν ὑπὸ τῆς ταπεινώσεως ὑμῶν
ἐγχαραττομέναις ἐπιστογαῖς. ᾿Επεὶ καὶ νῦν ἐπὶ τῷ

Β ἀδελφῶ Σιλονανῷ, τί xal ἀπολογησόμεθα ; πρῶτο;

μὲν ὅτι οὕτως αὐτὸν προσήχατο ἐδεῖν ἣ θεοφιλές
σον ψυχή" ὡς ἕνα τινα τῶν συνήθων " μειλιχίῳ͵,
ἦθεί x«i εὐπροσίτῳ προσώπῳ συλλαλήσασα καὶ
συναναχραθεῖσα μετὰ τοῦ εὐτελοῦς. Ἔπειτα τὲ
περὶ ἡμῶν τῶν ἁμαρτωλῶν οὕτως συναναχβδει͵
τήν τε τοῦ ἀμφοτέρων ἡμῶν ταπεινοῦ σώματα
ἀσθένειαν, xal τὴν ἄλληον ὑποφῇξναι ἀνγαποτυΐν
σννδιάθεσιν * ὡς τοσοῦτον εἰπεῖν * ὅτέ καὶ Itm
ϑιώτης ὑποπτεύομαι πρὸς τινων τῶν ἀντιθέτως
πρὸς ὑμᾶς ἐχόντων * x«l τὸ ἀπεύξασθαι μὲ ze
γενέσθαι τινὰ τρῶσιν τῆς τηλιχαύτης φιλαῖς
ἀναχράσεως. Τοῦτο ὅλον ἐξένισεν ἡμᾶς, καὶ ww
εῤῥίξωσε μᾶλλον χαὶ μᾶλλον ἐν τῷ εἴλαροι
αὐτᾷς ἀγαπήσει τὰ αὐτὰ λέγοντες ^ Μὰ ποτε, ὁ ἢ.
σποτα, των ἁπάντων δῴης ἡμῖν ἐπιλαθέσθα πὸ
χαλοῦ εὐεργέτον, τοῦ πιστοῦ συμψύχον, τοῦ dem
ἐραστοῦ, τοῦ ἱεροῦ ἀνθρώπον, τοῦ κατὰ παῖντε ὦ
πᾶσι καὶ ποοστάτον x«i κηδεμόνος, καὶ Κυρω
ἡμῶν xal Δεσπότον " d))' siq τό gírpov καὶ psi
πότμον ἐνιζανον ἐν ἡμῖν " μᾶλλον δὲ καὶ συμμεῖῃ-
χόμενον ἔν τῷ μέλλουτε αἰῶνι, ἐν ὦ πιστεύομδ
γνωρίζειν ἀλλήλονς - x«i συγχαίρειν ἂν Θεὼ τοὺς
φιλήσαντας ἑαντοὺς πνευματοχινύότως. ᾿Αλλ’ ix
θεν ὁ λόγος μετελθὼν ἐν ταὶς δυσὶν ὑποθέσεευ,

ἐπὶ μὲν οὖν τῆς πρώτης, ὡς ἔχεις, ὁ κύριος ὑμῶν, οὕτως καὶ ἡμεῖς διατεθέμεδ,

Φονίσχος ἐπ’ ἂν χρατυοθῇ, ϑδικαέως ἀποτίσει sk
τοῦ νόμου τὴν ἀντισηχοῦσαν ποινήν. Νυνὶ δὲ ipe
λιος πόλεμος πρόχειται * ὃς ὥσπερ αἱ λλαι fep
νίαι " σεισμοέ τε χαὶ λιμοέ, χαταποντισμοὶ πὴ
ἐμπρήσεις παρὰ Θιοῦ πρὸς σωφρονισμὸν — ipia,

puli vim tantam, quanta periit, absumpsit. Post- D διχαίᾳ χρίσει ἀνεῤῥιπίσθη, ὀλέσασα τοσοῦτον &pilph,

quam ergo misertus Dominus plagam repressit,
minime vult superstites perire; alioqui communem
omnium ciadem, quemadmodum diluvii tempore,
induxisset. Quid igitur ? Servari vult eos qui re-
licti sunt, et venia dignos fieri. Ait enim in Evan-
geliis*: Dimittite, et dimittetur vobis. Et beati Pauli
voce : Ne quis malum pro malo alicui reddat, sed

3 Matth. vi, 14.

ὅσος x«l ὥλλντο * ἐπεὶ οὖν σπλαγχνισθεὶς χεκόκειι
τὴν θραῦσιν Κύριος, οὐ βούλεται τοὺς ὑπολειφθένες
ὄλλυσθαι. ᾿Επεὶ πάντως πανολεθρίαν εἰργάσατο, &
ἐπὶ τοῦ χαταχλυσμοῦ. ᾿Αλλὰ τί : τὸ διασεσῶσιαι
τοὺς ἑαθέντας, χαὶ φειδοῦς γενέσθαι ἀξίους - qw
γὰρ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις * "Agere x«i ἀγεθέσετει
ὑμῖν. Καὶ διὰ τοῦ μαχαρίου Παύλου * Μ τίς τινι

NOTE.

(25) In cod. Reg. ρμγ'.

EPISTOLARUM LIB. tf.

4418

τὶ καχοῦ ἀποδιδϑότω " ἀλλὰ πάντοτε À quod bonum est sectamini in invicem, et in omnes.

v διώχετε, xai εἰς ἀλλήλους, x«t εἰς
Οὐ μὴν ἀνεπιτιμύτως. Ἐπεὶ xai K&iv φο-
ἀδελφὸν, τὸ πολυειδὲς χαὶ ἀϑόμενον
εἰχότως εἴληφεν. ᾿Βπιτετίμηται πρὸς
d Λάμεχ, xai ᾿Αδεσσαλὼμ, ἀδελφὸν
εἶνας, ἰάθη ὑπὸ τοῦ πατρὸς, xarà τὸ ὑπὸ
γήτιδος πρόδλημα ἄχταντος * καὶ αὐτὸς
ἐθούλετο τὸν ᾿Αδεσσαλὼμ, τὸν πατρολωᾶν
'AXX οὐδὲ τοὺς συναποστατήσαντας αὐτῷ
παῦσιν τοῦ πολέμον γέγραπται προστάξαι
' τοσαῦτα ὡς xat' ἐπιτομὴν περὶ τοῦδε.
γὰρ ὧν ὁ Θεὸς, On δι’ ἐπιτιμήσεων
μῶν, φυλαχῶν, ἄλλων τινῶν ὑποθέσεων τὸ
ας αὐτοῖς διὰ ζωῆς συντηρεῖσθαι.
τῇ ἑτέρᾳ ὑποθέσει, τέ xol φῶμεν ; εἰδότος
ἰχέφρονος καὶ δραστηρίον νοῦ τὰ πάντα.
οὔτο ἡ τοῦ προάρξαντος Λέοντος ἔνστασις,
μᾶς λογον μετὰ τῶν ἑτεροδόξων * ἀντιθε-
σιν ἀποίσοντος͵ ὡς ἐνόμιζεν. ᾿Αλλὰ καὶ
τοῦ βασιλεύοντος ἡ αὐτὴ ἔνστασις ὁπηνέχα
[ωπον πρὸ τριῶν ἐτῶν διελέχθη ἡμῖν * οὐχ
ντος χρίνειν τὴν διαδικασίαν, ἀλλὰ τοῦτον
àv δῆθεν ὁμοφρόνων ἡμῖν, 'AXJY οὔτε
ταρόντες χατὰ πρόσωπον" οὔτε ὁ χλεινὸς
ἐρεὺς ἠνέσχετο, ὡς ἔκθεσμον καὶ ὀθνεῖον *
ἀληθὲς, παμπόθητε ἡμῶν δέσποτα * οὐδὲ
βιωτιχῶν xal σαρχιχῶν ὁ λογος * ὧν βασι-
(dro; ἔχει τοῦ χρίνειν. χαὶ τὸ βιωτιχὸν
ἀλλὰ περὶ θείων χαὶ οὐρανίων δογμάτων,
οὐχ ἐπιτέτραπται, ἣ ἐχείνοις, οἷς φησιν
ὃς Λόγος" Ὅσα à» δήσητε ἐπὶ τῆς γῆς,
ϑεμένα tv τῷ οὐρανῶ, καὶ ὅσα ἂν λύ-
τῆς γῆς, ἔσται λελυμένα ἐν τῷ οὐ-
vt; δὲ οὗτοι οἱ ἐντεταλμένοι ; ᾿Απόστολοι,
ἴων διάδοχοι. Τίνες δ᾽ οὖν οἱ διάδοχοι ; Ὁ
ων νυνὲ πρωτόθρονος. ὁ τῆς Κωνσταντι-
δευτερεύων, ᾿Αλεξανδρείας τε xal 'Avtto-
| ὁ Ἰεροσολύμων. Τοῦτο τὸ πενταχόρυφον
ς Ἐχχλησίας. Παρὰ τούτοις τὸ τῶν θείων
χριτήριον. Βασιλέων δὲ χαὶ ἡγεμόνων, τὸ
εἶν x«i συνεπισφραγίξειν τὰ δεδογμένα "
ιἄττειν τὰ σαρχιχῶς διαφορούμενα. Οὐχ
τοῖς θείοις δόγμασιν, οὔτε δέδοται πρὸς
t γενησόμενον στήσεται. Διὰ τοῦτο ἀπεδο-
ἰπὶ τοῦ δόγματος τῶν θείων εἰχόνων τὰ
dat Κωνσταντένον χαὶ Λέοντος βασιλικῷ
t θράσει συνεδριασθέντα τε χαὶ βατταρι-
9 οἷς ἐτμήθη ἡ τῇδε ᾿Εχχλησιὰ τῶν ἑτέρων
ἀναλεματισμοῖς ὑποδαλλομένη αἰωνίοις,
τοῦ ἁγίον Πνεύματος. Εἴτα ἐλέῳ Θεοῦ
ipae ὀρθοδοξίας ἐπὶ Εἰρήνης τῆς παᾶνυ σὺν
ῥαδάμνῳ * ἐφ᾽ ἧς συνήφθη τὰ διεστῶτα
Ὄντος τοῦ προσεχοῦς " ἐφ᾽ à αὖθις διετμήθη
Εχχλησία, ἀναθεματιζομένη ὑπὸ τῶν προ-
ὀῥόπως.

At non sine multa. Nam οἱ Caincum fratrem ooci-
disset, multiformem et celebratam poenam merito
subiit. Penam quoque a seipso repetiit Lameoh,
et Absalon, qui fratrem Amnon necarat, ἃ patre,
juxta Thecuitidis problema,nequaquam cessus est ;
nec Absalon parricidam suum occidi volebat ipse
David, sed neque eos qui cum eodem defecerant,
post belli finem perimijussisse proditum est. Ac de
his hactenus veluti compendio. Misericors enim
Deus per castigationes, id est, exsilia, carceres,
et similia, pcenitentiam ab illistota vita vultobser-
vari.

De altero autem capite quid dicemus, cum per-
specta sint o:nnia prudenti ac solerti menti tue?
Eodem nimirum tendebat Leonis nuper imperato-
ris conatus, ut nos cum .heterodoxis sermonem
conferremus disceptante illo : ut contrariam nobis
sententiam ferret, sicut putabat. Quin et ejus qui
nunc imperat, mens eadem fuit, cum ante tres
annos nobiscum coram egit, ita tamen ut nequa-
quam judicem se futurum diceret, sed huno atque
illum scilicet ex iis qui nobiscum eadem sentie-
bant. Sed neque nos qui presentes aderamus, ne-
que inclytus pontifex noster id tulit, quippe ini-
quum etalienum, quod sane verum est, domine
mi desideratissime. Non enim de rebus seculi car-
nisque sermo est, dequibus judicandi penes impe-
ratorem potesta est, et judicium seculare : sed de
divinis ac ceelestibus dogmatibus, quee aliis com-
missa non sunt quamiis quibus Deus ipse Verbum
dixit : Quacunque ligaveritis super terram erunt
ligata et in celo: et quecunque solveritis super
terram, eruntsolutaet in celo *. Quinam autemhi
sunt quibus hoc jussum fuit ? Apostoli et eorum
successores. Quinam porro sunt successores ? Qui .
Romanam nunc primam sedem tenet : qui Con.
stautinopolitanam secundam ; qui Alexandrinam
et Antiochenam, et qui Hierosolymitanam. Hec
quinivertex potestas Ecclesie : penes hos divi-
norum dogmatum judicium. Imperatorum vero
et preesidum est opem ferre, et comprobare que
decreta sunt, et reconciliare qui carnaliter dis-

D sidentac discrepant. Haud aliud quidquam de

divinis dogmatibus, neque a Deo traditum est, nec
si fiat, stabit. Propterea explosa et rejecta fuerunt
circa divinarum imaginum dogma, ea que sub
Constantino quodam et Leone regia potentia atque
audacia in conciliabulo aeta et perperam dicta
sunt. Quorum causa divisa hsec nostra Ecclesia
fuit a cseteris quatuor, anathemaltismis affecta pe-
rennibus, approbante Spiritu sancto. Post heec,
Deo miserante, erectum est cornu fidei orthodoxe,
magnalrene imperium obtinente cum surculo suo,

pore que divulsa erant coaluerunt usque ad proximum Leonem : sub quo iterum discerpta
isia nostra, et ab iisdem pariter anathemate damnata,

ess. v, 1b. * Matth. xvi, 19.
PATROL. Os. XCIX.

4

1449

S. THEODORI STUDITE

Fieri ergo nulla ratione potest, domine, ut s&- À ᾿Αμύόχανον οὖν ἔστιν, ὦ δέσποτα, Bi

eulari judicio divinum judicium comparetur, aut
ut coalescat hec Eocolesia non consentientibus
quinque patriarchis. Quod si roget quispiam,quo
pacto id fieri possit? Si excedant, inquam, Dei
Ecclesiis heterodoxi, et propriam sedem recipiat
quondam Nicephorus sacer patriarcha. Qui,coacto
eorum conventu cum quibus certamen sustinuit
(sifleri non possit ut ab aliis patriarchis adsint
vicarii, quod certe fieri potest, si velit imperator
Oecidentalem interesse, cui et potestassumma de-
fertur synodiccumenices), attamen pacem conficiat
et conjunctionem, synodicas suas ad prime sedis
presulem mittendo. Quod si hoc minime pro-
bet imperator, deflexitque, ut ipse ait, a ve-

ritate Nicephorus patriarcha : mittenda est ad Ro- p

manum ex utraque parte legatio, et inde fidei ac-
cipienda certitudo. Etenim sic res habet, ut, si
aberret unus e patriarchis, a caeteris ejusdem or-
dinis, quemadmodum divinus Dionysius tradit,
correotionem admittat, non ab imperatoribus judi-
cetur : exsurgant licet omnes quotquot unquam
fuerunt imperatores orthodoxi. Atque hoc sane
caput descipere minime debet imperator noster,
sed ante omnia magni facere, in quo et imperii
felicitas, οἱ juste regnandi munus positum est.
Aliud nihil sentimus nos humiles et indigni, oran-
tes pro optabilis vite tue prosperitale. Si quid
denique huic epistole deest, de eo venerandorum
vestigiorum tuorum adorator tabellarius respon-
debit.

CXXX. — Cizarensium fraternitati.

τηρίῳ παραθάλλεσθαι τὸ θεῖον χριτέριον,
ναι τήνδε τὴν ᾿Εχχλησίαν, μὴ οὐχὶ ὅμονο
πέντε πατριαρχῶν. Ei dé τις ἐρωτοίνχ
ἐνδέχεται τοῦτο γενέσθαι " τῷ ἐχστῦναι
δόξους τῶν τοῦ Θεοῦ ᾿Εχχλησιῶν " χα
τὸν οἰχεῖον θρόνον Νιχοφόρον τὸν ἱερὸν π
ὃς σννεδρεύσας μεθ᾽’ ὧν συνύήθλησεν (εἰ
χεται ἐκ τῶν ἄλλων πατριαρχῶν παρεῖνα
πους, Ὅπερ δυνατόν ἐστιν, εἰ θέλοε £
ἐχ Δύσεως παρεῖναι " ᾧ x«i τὸ χράτος
τὸς οἰχουμενικῆς συνόδου),. ἀποπεράνοι

εἰρήνης, x«l τὸ τῆς συναφείας βραδευτύρ
ὅτι δι’ οἰχείων συνοδιχῶν ἀποστελλομένα
τοθρόνω. Εἰ δὲ οὐ τοῦτο χαταδεχτέον “
xai ὥς φησι παρετράπὴ σὺν hpiv τῇ
Νιχυφόρος ὃ πρόεδρος, ἐξ ἑχατέρον p
σταλτέον πρὸς τὸν Ῥωμης. Κἀχεῖθεν δε
ἀσφαλὲς τῆς πίστεως. Καὶ γὰρ οὗτο
παρατραπῇ εἷς £x τῶν πατριαρχῶν ὑπὸ

γῶν, καθά φῶσιν ὁ θεῖος Διονύσιος, τὸν d
λήψεσθαι, οὐχ ὑπὸ βασιλέων χρίνεσθαι *
στῶσι πάντες οἱ ὀρθοδοξήσαντες βασιλεῖς "
τοῦ χεφαλαίου οὐχ ὀφείλει ἀφειδσαε

ἡμῶν. ᾿Αλλὰ χαὶ πρὸ πάντων γε φροντ
καὶ τὸ βασίλειον μαχάριον" χαὶ τὸ βασὶ
poc δεδώρηται. "Ao τι οὐ φρονοῦμεν .
καὶ ἀνάξιοι ὑπερευχόμενοε τῆς πόολυι
εὐξζωΐας. Εἰ δέ τι ἔλλιπὶς ἐν τοῖς Ὑρι
προσχυνητὴς τῶν τιμίων σου ἐχνῶν καὶ

( φόρος ἀπολογήσεται.

PA' (26). — Τῇ ἀδελφότητι Κιξ άρω"

De obitu abbatis, quem magnopere laudat.

Nuntius dormitionis spiritualis Patri nostriac ve-
stri,dilectissimi fratres,animam nostram consterna-
vit, ut par erat, acerbumque gemitum elicuit, non
mortui causa ;beatus enim ille, qui beatam vitam
consummavit : quandoquidem et probus fuit mo-
nachus et preclare se exercuit usque ad senium,
quodque caput est, orthodoxam fidei conservans
inter persecutiones et susceptas pro recto eerumnas
excessit e vita, justitie quodammodo propter
Christi confessionem eorona redimitus :sed nostri
causa, aut vestri ipsorum potius, qui derelicti
estis, velut grex boni pastoris obitu destitutus.
Enimvero commiserationem doloremque cordis
provocat preesulis recordatio, dum animum subit

cujusmodi fuerit ejus in Domino gubernatio : quo p

pacto hunc quidem collapsum solabatur, illum
vero pervicacem objurgabat : alium frena detre-
ctantem hortabatur, alium torpesceutem excitabat,
mansuetudineet equitate regens ad ipsius Domini
exemplum, qui dixit : Discite a me quia mitis sum
et humilis corde *: atque in omnibus demum, qui-
bus in medio vestruin velut stella matutina reful-

5 Matth. xi, 29.

Ἢ &yytía τῆς κοιμήσεως τοῦ m
ἡμῶν xai ὑμῶν Πατρὸς, ἠγαπημένοι
ἐθρόησεν ἡμῶν τὴν ψυχήν. ὡς τὸ εἰκὸ
στεναγμὸν ἤγαγε θλιπτιχόν" οὐ διὰ τὸν xt
μαχάριος γὰρ ἐκχεῖνος μαχαρέῳω βέῳ
ἐπειδὴ καὶ μονάζων δόχιμος " καὶ ἕως :
πσχυηχὼς ἄριστα, χαὶ τὸ χεφάλαιον, πεφυλε
ὀρθοδόξῳ πίστει μετὰ διωγμῶν χαὶ τῶν
χαλοῦ ταλαιπωριῶν ἐξεληλυθὼς τῶν ἔνθ
οἱονεὶ ἐστεφανωμένος τῆἄς ὑπὲρ Χριστοῦ
δικαισούνῃ * ἀλλὰ δι᾽ ἡμᾶς, μᾶλλον δὲ ὑμ
[cod. Reg. καὶ τοὺς] ἐναφεθέντας ὡς
ὑἡπορημένον τῇ τοῦ χαλοῦ ποιμένος μι
Καὶ γὰρ ἔλχει πρὸς oixrov καὶ συντριμυὸ
ἡ τοῦ προεστῶτος μνήμη, ἀναθεωρουμι
τόπον χαὶ τρόπον τῆς ἐν Κυρίω ἀφηγήσ
ὃν μὲν παρεχάλει συμπίπτοντα" ὃν δὲ
θρασυνόμενον * ἕτερον προσεχαλεῖτο ἀφὶ
χαὶ ἄλλον διύπνιξε νῶθρενόμενον, πραό
ἐπιειχεία διέπων, χατὰ μίμησιν αὐτοῦ τοῦ
Δεσπότον' Μάθετε ἀπ᾽ ἐμοῦ ὅτι πρᾶός,
ταπεινὸς τῇ χαρδέᾳ ; καὶ ἀπλῶς ἐν πᾶσ

NOTAE.

(29) In cod. Reg. pp.

EPISTOLARUM LIB. 11.

4484

iv μέσῳ ὑμῶν ὡς ἑωθινὸς ἁστήρ * ἄλλωστε À sit: cum presertim ex diuturna etiam consuetu-

πολυχρονίῳ ἔθοι, βαρύνειν εἴωθε τὴν ψυχὴν
ὁ τοῦ Πατρὸς χωρισμός.
t τί ποιήσομεν, ἀδελφοὶ, πρὸς νόμον Θεοῦ
λεύοντα * Γῇ εἶ, x«i εἰς γῆν ἀπελεύσῃ ;
δὲ ἐχδημία πρὸς Κύριον, ἡ διάζξευξις, "Er
τὸν μετάστασιν, καὶ ἐξῆλθε τοῦ σώματος.
rÜy ἀφ᾽ ὑμῶν, x«i προσετέθη πρὸς τοὺ
, αὐτοῦ. Καλὸν ὑπόδειγμα τὸν ἑαυτοῦ βίον
rác ὁμοίωσιν ἐγχαταλελοιπὼς ὑμῖν. Τί οὖν
στι τὸ ζητούμενον ; Εἰς ἑαυτοὺς ὑμᾶς γενέ-
ub παραχαλέσαι ἀλλήλους ἐν Πνεύματι ἁγίῳ.
foc ὑμῖν εἴασε τὸν κύριον ᾿Αντώνιον xaO-
ον, τῷ αὐτῷ κανόνι x«l τοῖς αὐτοῖς ἔχνεσι
ὑσεδείας ἀπάρξασθαι ὑμᾶς πολιτεύεσθαι,
ντας τὴν πίστιν, x«l ὑπὲρ αὐτῆς χαχοπα-
δέοι, μέχρι θανάτον, χατὰ τὸν παρόντα
^' xai μηδαμῶς προδοῦναι τὴν ἀληθειαν,
ἀγάπην πρὸς ἀλλήλονς, χαὶ τὴν πρὸς τὸν
μενον ὑπαχοὴν παντὶ σθένει ἀσπάσασθαι.
r&p πρὸς τὴν ὑμῶν σωτηριαν " τοῦτο καύχη-
tà μακαρίῳ ἐχείνω εἰς ἡμέραν Χριστοῦ *
xb ἡμῖν τοῖς φῇοις x«i ἀδελφοῖς ὑμῶν ἐρα-
Ὃν, Οὕτω γὰρ περιπατοῦντες χάλλιστα,
μᾶς συνεπομένους ὑμῖν, ὅσον οἷόν τε, εἰς τὰ
ριον, ἀδελφοὶ τιμιώτατοι.

27). — Κατηχϑτιχὴ πρὸς τοὺς ἑαυτοῦ
μαθητώς.

dine gravare animum vehementer soleat paterna
separatio.

Sed quid agemus, fratres, adversus Dei legem
sic precipientem : T'erra es, et in terram reverte-
ris* ? Quin potius profectio est ad Dominum, hec
disjunctio. Jussus est migrare, et abiit ex corpore.
Separatus est a vobis, et appositus est ad patres
suos, preclarum exemplar suam ipsius vitam
virtutis effigiem vobis relinquens. Quid ergo restat
inquirendum ? Ut ad vos ipsos redeatis, et invicem
vos consolemini in Spiritu sancto. Et quia domi-
num Antonium rectorem vobis instituit, eadem
norma, iisdemque pietatis vestigiis fidem conser-
vantes, et pro eo pati parati vel usque ad mortem,

p 8i opus sit, juxta presentem persecutionem. Verita-

tem utique nequaquam prodatis, charitatemque
inter vos mutuam, et obedientiam erga rectorem
pro viribus omnibus amplectamini. Hoc enim ad
salutem vestram : heec beato illi in die Domini fu-
tura gloriatio : hoc quoque nobis, amicis et fra-
tribus vestris, optatissimum. Sic enim rectissime
ambulantes, nos pariter sectantes in via Domini,
quantum fas erit, habebitis, fratres reverendissimi.

CXXXI. — Catechetica ad suos discipulos.

Vite monastice officia commendat.
lepoc ἐλάχιστος πρεσθύτερος xat ἡγού.- C Theodorus minimus presbyter Studii prepositus

τῶν Στουδίον, ἡγαπημένοις ἀδελφοῖς
ὶ πνευματιχοῖς víéat roic διὰ Κύριον
ἰκεῖσε διεσπαρμένοις [χκε΄.]
; ὑμῖν x«i εἰρήνη ἀπὸ Θεοῦ Πατρὸς χαὶ
Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ χαρισαμένον ὑμῖν τὸν
ῦ ὀνόματος αὐτοῦ διωγμόν. Ὅς x«l εἰ λυπη-
πὰ σάρχα, ἀλλὰ χαροποιὸς χατὰ πνεῦμα "
σμῶν γὰρ θεολέχτων αἴτιος, χαὶ στεφάνων
' πρόξενος. Οὗ χάριν χἀγὼ ὁ εὐτελὴς χαρᾷ
ud ἀγαλλιάσει ἀγαλλιῶμαι, ὅτι ῥξίωμαι τοὺς
ἐγαπητοὺς ἰδεῖν ἐν τοιαύτῃ προχοπῇ, ἐν τηλε-
λαθμῷ τῆς καλῆς ὁμολογίας, ἦν ὡμολογόσαμεν
Θεοῦ χαὶ ἀνθρώπων, προσχυνεῖν Χριστὸν
μμένον ἤγουν ἐξειχονισμένον, χαθὼς πάντες

dilectis fratribus meis, et filiis spiritualibus huc et
illuc propter Dominum dispersis.

Gratia vobis et pax ἃ Deo Patre et Domino Jesu
Christo, qui dedit vobis proipsius nomine persecu-
tionem pali; quee etsi tristis est secundum carnem,
at letitia plena secundum spiritum. Nam et bea-
titudinum divinarum causa est, et eelernarum co-
ronarum conciliatrix. Quapropter et ego abjectus
gaudio gaudeo etexsultatione exsulto, quod dignus
habitus sim qui dilectos meos viderem adeo profe-
cisse, ac pervenisse ad sublimem gradum preclare
confessionis, quam coram Deo et hominibus pro-
fessisumus, de adorando Christo pictura sive ima-

t Πατέρες ἡμῶν. Μόνον παραχαλῶ x«i ὑπομι- ἢ gine expresso, juxta omnes sanotos Patres nostros,

, ἀξίως τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Χριστοῦ ὑμᾶς mo-
)αι. Τὴν ἀναστροφὴν ὑμῶν ἔχοντας χαλὴν, iv
τρίδετε xol τόποις xat προσώποις * τὸν λόγον ἐν
ἅλατι ἠρτυμένον * τὸν ἔξιν εὐλαδείᾳ μεμε-
ἢν. Τὴν βρῶσιν xai τὴν πόσιν αὐταρχείᾳ
μένην * τὸ ἔνδυμα καὶ βάδισμα σννέσει τεθεωρη-
ὡς ἄν φωτισμός ἐστε τῶν λαϊκῶν, ἀλλὰ μὴ
ἰον * ὑπόθεσις θείας ἐξομολογήσεως, ἀλλὰ μὴ
(ow. Ἕκαστος καθὼς ἔλαδε χάρισμα,
κυτοὺς αὐτὸ διοιχοῦντες, ὡς χαλοὶ

n. ri, 19.

Unum hortor et moneo vos, ut ambuletis digne
Evangelio Christi, bonam exhibentes conversatio-
nem vestram, quibusin locisetquibuscum personis
degitis ; sermonem in gratie sale conditum ; teno.
rem animi circumspeclione plenum,cibum et potum
frugalitate, vestitum et incessum prudentia tem-
peratum, ut laicis lux : itis, non contra: divine
confessionis argumentum, non contra : Unusquis-
quesicut accepit gratiam in alterutrum illam admi-
nistrantes, tanquam bonidispensatores multiformis

NOTAE.

In cod. Reg. ρμς΄.

1423

S THEODORI STUDITJE

4,3.

gratis Dei, sicut scriptum est. δὲ quis loquitur, À οἰχονόμοι ποιχέλῃης χάριτος Θεοῦ, καθὼς vi

tanquam sermones Dei, non inanitales: δὲ quis mi-
nistrat, tanquam ez virtute", non per superbiam :
si quis laborat propris manibus, ne gravis sit,
non autem ne tanquam otiosus damnetur et non
manducet. Si quis in omnibus mandatum exsequi-
tur, ut operarius Dei, non autem ne scandalum sit
proximo; et ut in omnibus glorificetur Deus, et
ego miser audiens, exhilarer et gaudeam.

Cernile perversas conspirationes: cernite perni-
ciosam libertatem : cernite adulteriorum matrem
edacitatem. Nullus cum muliere colloquatur sine
necessitate : nullus sedeat solitarius : nullus ava-
ritis studeat, lucro luerum adjiciens, et aurum
augens, in quo radix est peccali, et Jude portio ὃ.
Nullus comparet, cum monasticam libertatem pos-
sideat, emptitium servum. Eo usque enim progressa
est quorumdam nequitia, qui vitiosis affectibus se
manciparunt,et monaslice dignitatis jacturam fece-
runt. Nullus vinoseingurgitet, Apostolum audiens:
Modicovino utere, propter stomachum tuum et cre-
bras infirmitates tuas?. Ex quibus rebus incen-
duntur adversus animam carnalia desideria, et
exuritur domus Dei, qui interior homo noster est.
Sed tanquam hospites et peregrini simus, singuli
vestrum, fratres, in hac persecutione quasi morien-
tes, et eccevivimus - ut castigati οἱ non mortificati :
quasi tristes, semper autem gaudentes: sicut egentes,
multos autem spiritualiter locupietantes; tanquam
nihil habentes, et omnia possidentes *?, ut apostoli-
cis verbis utamur. Oculi mei semper ad vos quos
desidero: cor meum in vobis ardet in Domino :
sensus mei percelluntur, cum sinistrum quidpiam
audio de aliquo, cum accipio aversionem Deo exo-
sam,lacrymas fundunt oculi.Conteritur anima mea,
si quando contra traditionem et constitutionem, et
eorum que ante dictasuntdemonstrationem ambu-
let quis Deum non amans. Exiistis, patres, ex mo-
nasterio ad altiorem lucem persecutionis. Nunquid
enim ad tenebras, Spiritus impulsu, discreti ab in-
vicem sumus ? Nunquid ut voluptuose vivamus ?
Nunquid Deus non videt! Nunquid ad hominum
aures opus uniuscujusque non pervenit, quo modo
conversemini ?

Hec, qui servoshabetis, audite, qui solis habitatis,
qui mulieres sectamini, ne quid amplius dicam :
"avari, gyrovagi. Non libens vitupero, ignoscite :
sed egre accuso, tanquam ad hoc constitutus : Im-
plete gaudium meum, filii, ut idei sapiatis!!, ea-
dem norma ambulatis, bona exempla et documenta
in animas intuentium imprimentes ad gloriam Dei,
ad decus vestrum immortale, ad letitiam quoque
meam qui peccator sum, ad laudem fraternitatis
vestre in Christo Jesu Domino nostro; cui gloria

βαπται" Et τις λαλεῖ ὡς λόγεα Θεοῦ, ἀλλὰ μὴ
ματαιολογίας * εἶ τις διαχονεῖ, ὡς ἐξ ἰσχύος͵
ἀλλὰ μὴ καθ᾽ ὑπερηφανίαν - εἴ τις ἐργεξξέται ταῖς ἰδίαις
χερσὶ, πρὸς τὸ μὴ ἐπιθαρὴς εἶναι, ἀλλὰ μὲ ὡς
ἀργὸς χαταχρινόμενος x«i τοῦ ἐσθέειν. Εἶ τις b
πᾶσι κατ᾽ ἐντολὴν πράσσει, ὡς ἐργότης Θεοῦ, £i
μὰ κατὰ σχάνδαλον γιγνόμενος τοῦ πέλας - ba b
πᾶσι δοξάξηται ὁ Θεός " χἀγὼ ὁ τεΐλας ἀχούαων͵
εὐθυμῶ χαὶ χαίρω.

Βλέπετε τοὺς χαχοὺς συνδνασμούς * βλέπετε τῷ
ὀλεθρίαν παῤῥησίαν - βλέπετε τὸν πορνοποιὸν ἀδξ.
gayüxv* μήτις μετὰ γυναικὸς ὁμιλείτω ἄνευ &xéy.
κῆς" μήτις μεμονωμένως χαθεξέσθω - μότις φιλαι.
υρείτω χέρματι χέρμα προστιθεὶς, καὶ αὔξω

B χρυσίον, ἐν ᾧ ῥιξοῦται ἡ ἁμαρτία, καὶ ᾧ μερὶς re
Ἰούδα. Μήτις ἀπιμπολείτω, τὸν μοναχιυκὰὴν Lush.
ρίαν χτώμενος, ἀργυρώνητον δοῦλον. Μέχρι ig
τοῦδε ἔφθασεν à τινων πονηρία, ϑονλωθέντων τί
προσπαθεία, χαὶ ἀπολωλεκότων τὸ μοναχικὸν de
μα. Μώήτις οἰνοφλυγείτω, ἀκούων τοῦ ᾿Αποστόλω"
Ὀλέγῳ οἴνῳ χρῶ, διὰ τὸν στόμαχον σον χεὶ
τὰς πνχνάς σον ἀσθενείας. 'Ag' ὧν ἀνάκτοπτη
κατὰ τῆς ψυχῆς αἱ σαρχιχκαὶ ἐπεθυμέαι, καὶ ipm.
ρίζεται ὁ οἶκος τοῦ Θεοῦ, ὅς ἔστιν O ἔσω ὑμῶ
ἄνθρωπος. ᾿Αλλ᾽ ὡς ξένοι x«i παρεπέδημοι ὦμο,
ὦ ἀδελφοὶ, ἔχαστος ὑμῶν ἐν τῷδε τῷ διωγμῷ, &
ἀποθνήσκοντες, xat ἰδοὺ ζῶμεν" ὡς παιδιευν
μενοι, xal μὴ θανατούμενον " ὡς λυ πούμενι
ἀεὶ δὲ χαίροντες" ὡς πτωχοὶ, πολλοὺ dine.

( ματιχῶς πλουτέζοντες " ὡςμηδὲν ἔχοντες, mi
τὰ πάντα κατέχοντες, ἀποστολικῶς εἰπῶ, ἃ
ὀφθαλμοί μον διὰ παντὸς πρὸς ὑμᾶς τοὺς πκεῦτυς
pov * à καρδία μον καιομένῃ ἐν ὑμῖν ἐν Κυρίῳ "τὰ ἂν
θητήριά μὸν μαιμάσσει με, ἡνέκα ἀκούσω ἀκενεῖτῷ
ἀχοὺὴν ἐπί τινι " ἐπ᾿ ἄν μάθω ἐχτροπὸν θεομίέσητω κὶ
ὀφθαλμοί μὸν χατάγουσι δάκρνα. Ἢ ᾧνχή pm
συντρίδεται, ὁπόταν παρὰ τὸν παράδοσιν καὶ m
τάστασιν καὶ τὴν τῶν πρϑειρομένων ἔχφανσιν πὴν
πατεῖ ὁ ἀφιλόθεος. Ἐξεληλύθατε ὦ Πατέρες, ἔπ
τοῦ povactqplou εἰς ὑψηλότέρον φάος τοῦ διωγρι
Mà γὰρ εἰς ἐπισχότωσιν διρρέθημεν ἀπ᾿ — dije
πνευματοκινήτως ; μὴ γὰρ ἵνα περιπαθῶς δεν.
pt»; μὴ γὰρ ὁ Θεὸς οὐχ ὁρᾷ ; μὴ γὰρ οὐκ ἀν
στὸν γίγνεται ἑκάστου τὸ ἔργον, ὅπως vem

ἢ φοισθε ;

Οἱ τοὺς δούλους ἔχοντες, ταῦτα ἀκούετε " ei μὰν
χάθιστοι, οἱ γυναικιζόμενοι, ἕνα μότι π)όέον Xp
οἱ φιλάργυροι, oi φιλόγυροι. Οὐχ ἑκὼν ὁνειδίξι,
σύγγνωτε * ἀλλὰ πονῶν χατυγορῶ, ὡς tig τῆν
χείμενος. Πληρώσατέ μου τὴν χαρὰν, ὦ rízn,
ἵνα τὸ αὐτὸ ppovütt, τῷ αὐτῷ στοιχῶτε xiv"
ἀγαθὰ ὑποδείγματα καὶ ὑπομνάματα ἐναποσφρε-
ζοντες ταῖς ψυχαῖς τῶν ὀρώντων, εἰς δόξαν Ow,
εἷς χλέος ὑμῶν &aÓtcrov, εἰς εὐφροσύνην xis
τοῦ ἁμαρτωλοῦ, εἰς ἔπαινον τῆς ἀδελφότητος ὑμῶ

! | Petr. 1v, 10, 44. *. Tim. vi, 406, 51 Tim. v, 23. 1011 Cor. vi, 9. !! Philipp. τι, 9.

EPISTOLARUM LIB. 1].

1456

στῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ὑμῶν * ᾧ ἡ δόξα καὶ A οἱ imperium cum Patre et Spiritu sancto, nunc et

τος, ἅμα τῷ Πατρὶ xxi τῷ ἁγίῳ Πνεύματι,
ἃ ἀεὶ xal εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων.

Β΄ (38). — T$ ἡγουμένη Ἰγνῶν [χπζ΄.]

semper et in secula seculorum. Amen.

ΟΧΧΧΊΙ. — Praposite Ignorum.

Ut sanctimonialibus, quibus preeest, sit exemplo.

hidpàw rà» εὐλάθδειάν σον, ἀδελφὴ ἐν Κυρίῳ,
οἷς ἀπέστειλας δώροις" xal ἐν αἷς διαθέσε-
Ὁλααθάνεις τὰ χαθ᾽ ἡμᾶς. ᾿Αλλ᾽ οὐ τοιόῦτο
οἵ γε oudi ἑαυτοῖς ἀρχοῦντες ἐν ἀγαθοῖς,
ν ἄλλοις μεταδοίημεν ἀγαθοειδοῦς διδασκα-
Γένοιτο δὲ χατὰ τὸν πίστιν σου θεοπρεπῶς
εσθαι, τὸν ἐν παρθενία βίον ἀμέμπτως δια-
t* οὐ μὴν, ἀλλὰ xai τὸν τῆς προστασίας
ἀχαταχρίτως περιέπειν. Ἴσθι γὰρ ὡς πολύ-
τὸ πρᾶγμα" ἀλλ᾽ οὖν γε τοῖς μὴ προσ-
xai ἐπιχίνδυνον, ψυχῶν ἄρχειν τῶν xat' εἰχόνα
πιποιημένων. Ὡς οὖν ἐν Κυρίῳ ἄρχουσα
«αἱ χατευοδοῦ τῆς ποίμνης σον, παντὸς ἀγα-
οτύπωμα ἑαυτὴν τιθεῖσα " ἵνα ἀξιωθῆῇς εἰπεῖν "
ἐγὼ, χαὶ τὰ παιδία ὦ μοι ἔδωχεν ὁ Θεός.
γὰρ παραδέδωχέ σοι τὰς ψυχὰς dU ἀποταγῆς "
τῷ δεῖν σε αὐτὰς προσάξαι ὡς θυσίαν εὐπρόσ-
᾿ x&» τούτω πολύς σου ὁ μισθὸς ἔν οὐρανοῖς
᾽ν’ Δίδασχε αὐτὰ, νουθέτει τὰ σωτύρια ἐντάλ-
ποθεῖν μόνον Χριστὸν, ἀλλὰ μὴ σάρχας xal
* ἀχτημονεῖν, ἀλλὰ μηδὲν ἔχειν ἰδιόχτητον *
αθεῖν, ἀλλὰ μὴ φιλοϊδιάξζειν πρὸς τοὺς
εὐοντας - προθνωοεργεῖν, ἀλλὰ μὴ ὀκνηρῶς
rpóg τὴν ἄσχησιν. "Av γὰρ οὕτως͵ ἀπαντήσει
ὁ νυμφίος Χριστὸς μιχρον ὕστερον λαμπαδὴ-
κις, xat ἀπαντηθήτεται περιχαρῶς " ἀσπάσε-
ὶ ἀσπασθήσεται ἱεροπρεπῶς ἀνοίξει αὐταῖς
ράνιον χαὶ ἀχειρότευχτον νυμφῶνα " δώσει
βασιλείαν οὐρανῶν, τρυφὴν παραδείσου, mó-
ανασίας. γλυκάσματα ἀειξωίας * ἐνδύσει αὐτὰς
ὁματα φωτοειδὴ, χοσμήσει χόσμοις ἀφθαρσίας,
ἰωγιχοῖς διαδήμασιν * ἐμπλήσει τῶν ἀπείρων
4, tig αἰῶνας αἰώνων. Διὰ ταῦτα xol σὺ x&-
μοχθήσατε ^ διώξατε [f. ἐμοχθῴσατε] ἡμέρᾳ
ἐρᾳ χατεργάξεσθαι τὸν ἑαυτῶν σωτηρίαν * ἀνα-
ταῖς ελπίσι * σδέννυτε τὸ ἐπεισαγόμενον πῦρ
οὔ ἐχθροῦ ἐν ψυχαῖς, τῷ θείῳ ἔρωτι " ὅτι ἂν
rax tc τῆς ἀσχήσεως. Ταῖς ἀναλύψεσι τῶν θείων
σμάτων τε χαὶ ἀσμάτων παραμυθεῖσθε,
ἡυροῦται xal τὸ ἀχοινώνητον τὴς αἱρέσεως "
p ὑπὶο αὐτοῦ παθεῖν τι μέχρι xol θανάτου "
ὡς προέμεναι τὴν πίστιν. Τῆς γὰρ ἀγάπης
ὦ οὐδὲν προτιμότερον " χαθὼς ἀπέδειξαν αἱ
ὥνος παρθένοι μέχρι τοῦ δεῦρο' ἐπειδήπεο
αὶ νῦν διωχόμεναι, χαὶ τῶν μονῶν ἐξωθεῖσαι
ριστὸν, ὃ μετασχεῖν τοῦ αἰρετιχον ἄρτον.
ὡς κατὰ Χριστὸν ἀδελφῇ οὔσῃ καὶ θυγατρὶ,
& σοι xai ταῖς μετὰ σέ" ὡς Xv ἴδοις ὅτι

8. viii, 18.

Pietatem tuam laudavi ac probavi, soror in Do-
mino, tum in iis donis que misisti, tum in eo
affectu quo nostra accipis. Nihil simile autem in
nobis est, qui cum nec satis ipsi instructi a virtute
simus, quomodo aliis doctrinam virtutis impertie-
mus ? Utinam autem secundum fldem tuam divino
more converseris, vitamque in virginitate peragas
inculpate : atque adeo prefecturee quoque munus
sine reprehensione obeas! Scis enim rem esse cum
ingenti mercede conjunctam, sed et iis qui sunt mi-
nus cauti, periculi plenam, preesse animis ad simili-
tudinem Dei conditis. Itaque tanquam in Domino
moderatrix preeesto, et gregem tuum feliciter rege
teipsam omnis boni effigiem prebens ; ut possis
dicere : Ecceego et puelle, quas dedit mihi Deus 13.
Tradiditeuim tibianimas Deus perrenuntiationem :
atque ad ipsum adduci a te has oportet, tanquam
hostiam acceptam : eamque ob rem maxima tibi
merces in colis erit. Has doce, salutaria his pree-
cepta ingere, unum amare Christum, non carnem
et sanguinem, inopem vitam ducere, nihil habere
privatim, nulla affectu teneri, nec propinquos pecu-
liariter diligere : alacres exhibere se, nec esse in
instituto monastico segnes. Nam si ita sit, ipsis
suas lampades gerentibus paulo post sponsus Chri-
stusoccurret, et excipieturidem cum gaudio, sacros
vicissim accipietac reddet amplexus, coelestem ipsis
nec manufactum thalamum aperiet, donabit eis re-
gnum colerum, paradisi voluptatem, potiones im-
mortalitatis, suavitatem vites sempiterne : induet
eas amictu lucido, incorruptionis decore exornabit,
sponsali diademate ; innumeris bonis in sempiter-
num evum cumulabit. Propter hec et tu et ille
erumnas pertulistis : magno studio quotidie eniten-
tesutsalutem vestram operaremini.Spes vosilla refi-
ciatac recreet. inductum in animos ab hoste ignem
divinoamore exstiguite. Quod si quid aliud in disci-
plina grave estac molestum, id lectione sacra arrep-
tahymnisque decantandisleniter ac mitigate,ab he-
relica communione sedulocaventes: vel si necesse
sit hujus rei causa usque ad mortem pati, nullo
paeto abjicientes fidem. Nihil enim prestabilius est
Christi charitate : quemadmodum pree se tulerunt
abomnisvo virgines usque ad huncdiem.Quando-
quidem nunc quoque sunt que& vexantur, atque ex
monasteriis propter Christum extruse sunt, ne hae-
reticum panem participarent, Hec tibi tanquam so-
rori in Christo ac filie scripsi, et iis que tecum

NOTE.

In cod. Reg. ppt.

1427

S. THEODORI STUDITJE

1498

sunt : ut intelligas et communem nobis Dominum- A χοινός ἐστιν ὁ Δεσπότης ἀμφοτέρων ἡμῶν - καὶ ὡς

ambobusesse,et quantum omnes esse salvos opte-
mus, quippequisintunius corporis Christi, atqueex
eo fratresinvicem appellati. Namin ChristoJesu non
est masculusneque femina,sed omnia et in omnibus
Christus 13, qni et vos et nos servet incolumes.

CXXXIII. — Ephraim et Agathoni camterisque filiis.

φιλοῦμεν πάντας σώξεσθαι * ὡς ἑνός ὄντες σώματος
Χριστοῦ, καὶ ἀπ᾽ αὐτοῦ ἀδελφοὶ ἀλλήλων xpupari-
ζοντες" dv γὰρ Χριστῷ Ἰησοῦ, οὔτε ἄρσεν, οὔτι
θῆλυ, ἀλλὰ πάντα καὶ κᾶσι Χριστὸς, ὃς διασώ-
σειε χαὶ ὑμᾶς καὶ ἡμᾶς.

PAI". —'Eopetp, καὶ ’Αγάθωνε, καὶ τοῖς λοι

ποις τέχνοις. [χπη΄.]

In obitum Laurentii prepositi,

Quod beatus Laurentius diem obiit, morsilli qui-
dem pro requie est: nam qui possit non ita esse viro
bono ? Illum in hujus vite egressu quies a mona-
sticee laboribus, vel potius ἃ vexatione propter
justitiam excipiet, migrantem ad Dominum : cujus
virtutum testes quamplurimi. Vobis autem, fratres

reverendissimi,deinde e! nobis humilibus, triste hoc B

et acerbum accidit, qui probatum monachum ami-
simus, reverendum fratrem, constitutum ut caput
esset ac spiritualis vie dux. Sed tristitia tamen
utrisque versa est in gaudium, quod electus Dei
raptus est a nobis, optimi Dei jussu, in sanctitate
et justitia. Quapropter et ego humilis gaudeo, gra-
tulorque vobis quod tale vas ad Deum preemisi-
mus : revera enim vas electionis Laurentius fuit,
primum quidem sincera renuntiatione atque obe-
dientia, deinde studio progressuque virtutum, ob
quas et sacerdotio dignus esthabitus, ac multorum
fratrum prefecturam suscepit, hos benigne regens
utilis gregi, Deo vivens revera ac preposito suo,
non mundo, nec mundi negotiis : cujus et nota ex-

silia propter Dominum, et vexationes tum priores C

tum posteriores : cujus et speciosi pedes, ut cum
Scriptura loquar : cum huc et illuc obiret, etevan-
gelizaret [ratribus salutaria precepta. Unguentum
spiritualis ejus sudor : ros sacer, certamen illius
et virtutis curriculum. Qui in hac presenti perse-
cutione assumptis, quid aliud quam beatitudinem
ἃ Domino obtinuit ? Et nunc ille quidem in coelo
est, in eamdem cum sodalibus civitatem ascriptus:
nos aütem adhuc in certamine constituli, atque in
metu ne dejiciamur. Neque enim consummata ho-
mini felicitas inest ante excessum e vita : cum sit
incertus exitus.

Quamobrem obsecro vos, fratres, ut vigiletis ac
sobrii sitis, ut virili ac forti animo in proposito

certamine tum intelligibilis, tum sensibilis perse- D

cutionis. Qui enim secundum Deum vivit, semper
patitur persecutionem ab invisibili vexatore, ut
teneatur peccati laqueo: quem, o strenui Christi mi-
lites, fugiamus. Que porro fuge ratio est ? Nempe
si sub potenti manu Dei simus, in omnibus ei pla-
centes. ld vero consequemini, si non ex proprio
arbitratu sed ex communi lege vivatis : habentes
videlicet fratrem Ephraim in prepositi vicem,quem-
admodum et ille consensit, et nos assensi sumus,
et tempus ac ratio postulant. Sint omnia commu-
nia : meum ac tuum exsulel : charitas exprimatur,

!3 Galat. i, 28 ; Coloss. in, 514.

innt:

Ὅτι dxotgiiÓq ὁ μα